Wijziging Arbeidstijdenwet en Burgerlijk Wetboek ter verruiming van zeggenschap van werknemers over arbeidstijden; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27224, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

14-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27224 nr. 7

10-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Zeggenschap over arbeidstijden in relatie tot zorgtaken
en andere maatschappelijke verantwoordelijkheden3. Zeggenschap over arbeidstijden in relatie tot zondagsarbeidArtikelenArtikel IArtikel II
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27224Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 224Voorstel van wet van de leden Bussemaker en Van Dijke tot wijziging
van de Arbeidstijdenwet en het Burgerlijk Wetboek ter verruiming van zeggenschap
van werknemers over arbeidstijdennr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 10 mei 20011. AlgemeenDe indieners hebben kennis genomen van de inbreng van de fracties in het
verslag. Zij stellen met genoegen vast dat hun wetsvoorstel in elk geval op
hoofdlijnen bij een aantal fracties op steun kan rekenen. De leden van de
PvdA-fractie geven aan met instemming te hebben kennis genomen van dit wetsvoorstel.
Voor de leden van de CDA-fractie geldt dat zij sympathie hebben voor de inhoud
ervan. De leden van de fractie van GroenLinks zijn over het algemeen positief
over de achterliggende gedachten achter het wetsvoorstel, terwijl de leden
van de fracties van RPF en GPV (in het vervolg verder te noemen ChristenUnie)
waardering hebben voor het initiatief. De indieners menen uit de bijdrage
van de leden van de SP-fractie te kunnen opmaken dat het wetsvoorstel huns
inziens niet verstrekkend genoeg is, omdat het niet voorziet in de bescherming
van een tweedaags weekend. Zij constateren dat deze leden de inhoud van het
voorliggende wetsvoorstel niettemin steunen. De indieners zijn de leden van
deze fracties erkentelijk voor de steun op hoofdlijnen die zij in dit stadium
reeds hebben uitgesproken.De leden van de VVD-fractie zijn niet overtuigd van de noodzaak van het
voorstel. De indieners spreken de hoop uit dat ook deze leden in het vervolg
van de parlementaire behandeling alsnog het streven naar meer zeggenschap
van werknemers over arbeidstijden willen steunen.Uit de inbreng van de leden van de fractie van D66 leiden de indieners
af dat zij het streven van de indieners steunen, maar dat zij vooralsnog niet
overtuigd zijn van de wenselijkheid van de wijze waarop dit met betrekking
tot de zondag is uitgewerkt. De leden van de SGP-fractie zijn nog niet overtuigd
van de meerwaarde van een nieuw algemeen artikel over de vaststelling van
het arbeidspatroon. Deze leden staan in hoofdlijnen positief tegenover de
voorgestelde regeling met betrekking tot de zeggenschap over arbeidstijden
in relatie tot zondagsarbeid.Het initiatief is mede een gevolg van signalen die erop duiden dat de
rust- en recuperatietijd van mensen steeds meer onder druk is komen te staan.
De leden van de PvdA-fractie informeren of deze druk veroorzaakt kan worden
door factoren die te maken hebben met de inrichting van het privé-leven
van de werknemers. De indieners hebben wel signalen dat de toenemende
eisen die mensen aan zichzelf op diverse terreinen stellen van invloed zijn
op het ontstaan van stress, maar in algemene zin is naar het oordeel van de
indieners dit niet als oorzaak van het onder druk staan van rust- en recuperatietijd
aan te wijzen. De indieners hebben de indruk dat de eisen die een flexibele
economie aan werknemers stelt in dit verband het meest belangrijk zijn. Daarnaast
zal de toegenomen arbeidsparticipatie en de daarmee samenhangende combinatie
van betaald werk en privé-activiteiten ongetwijfeld bijdragen aan de
geconstateerde druk. Zij worden in hun opvatting gesterkt door de evaluatie
van de ATW, waaruit onder meer blijkt dat van de werknemers 39 procent problemen
heeft op het gebied van veiligheid, gezondheid, welzijn en/of de combinatie
van arbeid en privé-verantwoordelijkheden ten gevolge van de eigen
arbeids- en rusttijden (Arbeidstijden in overleg? Evaluatie van de Arbeidstijdenwet.
Blz. 136). Vijftien procent van de werknemers geeft aan problemen te hebben
met de combinatie van werk en zorgtaken, terwijl23 procent problemen heeft
met het uitoefenen van hobby's en andere activiteiten en 17 procent met het
onderhouden van sociale contacten (Evaluatie ATW, pag. 140 en 141). Voor werknemers
met een afwijkend arbeidspatroon gelden zelfs percentages van respectievelijk
25, 42 en 35 (Evaluatie ATW, pag. 282). Daarnaast blijkt dat 20 procent van
de werknemers vindt dat er in de regels onvoldoende rekening wordt gehouden
met de belangen van werknemers en dat het belang van de onderneming teveel
voorop staat (Evaluatie ATW, blz. 162). Uit onderzoek van de FNV blijkt voorts
dat 25% van de werknemers meer te zeggen wenst te hebben over de eigen arbeidstijden:
de aanvangstijden, de roosters en betere mogelijkheden om werk en privé
te combineren.De indieners delen de opvatting van de leden van de PvdA-fractie dat de
combinatie van arbeid en zorg net zo belangrijk is als het verrichten van
betaalde arbeid. Hun initiatief, waarmee wordt beoogd de zeggenschap van individuele
werknemers over hun arbeidstijd te vergroten, is mede vanuit die gedachte
voortgekomen. Het vormt een aanvulling op de wetgeving rond arbeid en zorg.
Daarin heeft het kabinet de keuze gemaakt voor een combinatiescenario, waarin
werknemers naast betaalde arbeid andere taken op zich kunnen nemen. Nadrukkelijk
heeft het kabinet niet gekozen voor het uitbestedingsmodel, waarin de nadruk
ligt op het uitbesteden van (zorg)taken. De keuze van het kabinet voor het
combinatiescenario heeft consequenties voor de inrichting van onze arbeidsmarkt.
Een gevolg van het combinatiescenario is dat per individuele werknemer een
uniek scenario zal ontstaan voor het combineren van betaalde arbeid en (zorg)taken.
De organisatie van de arbeidsmarkt moet daarop worden aangepast. Het maakt
de noodzaak voor meer individuele invloed op de arbeidstijden noodzakelijk.
Daarin voorziet dit initiatief. Dit betekent overigens niet dat werknemers
een individueel recht krijgen op aanpassing van de werktijden aan hun individuele
scenario. De werkgever krijgt de inspanningsverplichting om rekening te houden
met het bestaan van die scenario's en met het gegeven dat op de Nederlandse
arbeidsmarkt werknemers betaalde arbeid combineren met zorgtaken.Door alle fracties is gewezen op de relatie van het voorliggende wetsvoorstel
tot het eveneens aanhangige initiatiefwetsvoorstel Gewetensbezwaren zondagsarbeid
van het lid Bakker (Kamerstukken II, 1999/2000, 27 075). De leden van
de CDA-fractie informeren waarom niet is aangesloten bij dat initiatiefvoorstel.
Ook de leden van de ChristenUnie vragen of er pogingen zijn gedaan tot samenwerking.
In de memorie van toelichting is er op gewezen dat dat voorstel zich beperkt
tot gewetensbezwaarde werknemers. De indieners van het voorliggende wetsvoorstel
hebben gekozen voor een geheel andere benadering. Uitgangspunt is dat een
werknemer geen gewetensbezwaren behoeft te hebben, voordat hij een recht kan
doen gelden op het niet instemmen met zondagsarbeid. Dat recht
komt iedere werknemer toe, ongeacht achtergrond en aard van het bezwaar tegen
zondagarbeid. De indieners wijzen in dit verband nogmaals met nadruk op de
hoofdnorm van de Arbeidstijdenwet (ATW): op zondag wordt niet gewerkt. In
dat licht bezien is het naar de stellige overtuiging van de indieners niet
gepast degenen die niet willen werken op zondag het stempel «gewetensbezwaarde»
mee te geven. Zij hebben er dan ook bewust van afgezien voor deze lijn te
kiezen. Daar komt nog bij dat het voorliggende wetsvoorstel een bredere reikwijdte
heeft, omdat het betrekking heeft op de zeggenschap van werknemers ten aanzien
van het vaststellen van arbeidstijden in het algemeen. In de laatste maanden
hebben de indieners van het voorliggende wetsvoorstel verschillende pogingen
ondernomen beide wetsvoorstellen in elkaar te schuiven. Dit bleek jammer genoeg
niet mogelijk, omdat de beweegredenen van de indieners van beide voorstellen
en daardoor ook de concrete wettelijke vertaling van hun politieke wensen
te zeer uiteen liepen. De indieners van het voorliggende wetsvoorstel betreuren
deze gang van zaken uiteraard, omdat ook zij vinden dat versnippering van
wetgevingsinitiatieven zoveel mogelijk moet worden voorkomen. Hiermee zijn
vragen van de leden van de fracties van de ChristenUnie en de SGP over samenwerking
met de indiener van het andere initiatiefwetsvoorstel beantwoord. De vraag
van de leden van de D66-fractie of in het voorliggende wetsvoorstel niet alleen
wordt gestreefd naar het verankeren in de wet van het respect voor ieders
levensovertuiging, maar ook naar het vastleggen van het bijzondere karakter
van de zondag als christelijk en/of sociaal rustmoment wordt ontkennend beantwoord.
De indieners sluiten aan bij de reeds bestaande hoofdnorm van de ATW dat op
zondag niet wordt gewerkt. Naar het idee van de indieners is het van belang
het algemene karakter van deze norm te benadrukken. Dat staat echter niet
op gespannen voet met respect voor ieders levensovertuiging. Artikel 5:1 van
de ATW bepaalt, dat de in het hoofdstuk over zondagsarbeid opgenomen bepalingen
voor werknemers die in verband met hun godsdienstige opvattingen de wekelijkse
rustdag op een andere dag dan de zondag vieren, overeenkomstige toepassing
vinden voor die dag in plaats van de zondag. De door de indieners voorgestelde
wetswijziging die de positie van degenen die niet op zondag wil werken versterkt,
geldt dus zeker ook voor degenen die om religieuze redenen voor een andere
rustdag dan de zondag kiezen. De initiatiefnemers zijn van mening dat de door
hun voorgestelde wijziging dus wel degelijk aansluit bij de wensen van die
werknemers en dat hiermee ook de betreffende vraag van onder meer de GroenLinks-fractie
is beantwoord.De fracties van PvdA, D66, ChristenUnie, SGP en GroenLinks constateren
terecht dat in het voorliggende wetsvoorstel geen wettelijke maatregel is
opgenomen ter bescherming van de positie van de sollicitant die bezwaren heeft
tegen niet-noodzakelijke zondagsarbeid. Een bepaling van die strekking ontbreekt,
omdat de indieners ervan zijn uitgegaan dat die slechts een symbolische betekenis
zou hebben. Het is hen bekend dat nu reeds door bedrijven in standaardformulieren
aan sollicitanten wordt gevraagd of zij bereid zijn om zondagswerk te verrichten.
De leden van de SGP-fractie wezen daar op. Dat is overigens niet expliciet
verboden, stellen de initiatiefnemers in reactie op de opmerking van sommige
fracties dat werkgevers wel mogen informeren naar de bereidheid op zondag
te werken met het oog op de bedrijfsomstandigheden. Waar het om gaat is dat
het ontbreken van die bereidheid geen grond mag zijn onderscheid te maken.
De indieners kunnen zich niet aan de indruk onttrekken dat werkgevers, die
zijn geïnteresseerd in het antwoord van de sollicitant op de vraag of
hij bereid is op zondag te werken, die bereidheid wel degelijk laten meewegen
in hun beoordeling van de sollicitant. Maar de indieners zijn er, gelet op
bestaande wetgeving, vooralsnog niet van overtuigd dat een wettelijk verbod
op het aan de orde mogen stellen van de vraag naar de bereidheid op zondag
arbeid te verrichten dit kan voorkomen. Zij verwijzen in dit verband naar de opmerkingen van Mr. P.S. Fluit en
Mr. Drs. W.A. Zondag over deze materie in het tijdschrift SMA (oktober 2000,
nr. 11/12, pag. 501, e.v.). Laatstgenoemden komen tot de conclusie dat een
versterking van de rechtspositie van de gewetensbezwaarde werknemer bij het
aangaan van een arbeidsovereenkomst niet noodzakelijk is, gezien de huidige
mate van rechtsbescherming. Zij stellen dat een werkgever op basis van de
AWGB, wanneer het hem te doen is om de inzetbaarheid van de werknemer, alleen
mag letten op verminderde inzetbaarheid ten gevolge van bezwaren tegen zondagsarbeid
als zwaarwegende belangen het maken van dit indirect onderscheid kunnen rechtvaardigen.
Bovendien kan de sollicitant bescherming ontlenen aan de norm van goed werkgeverschap,
die nader is ingevuld door de gedragsnormen van de STAR en de Nederlandse
Vereniging voor Personeelsbeleid. Een werknemer heeft naar het oordeel van
deze juristen slechts een meldingsplicht als hij gezien de aard van de arbeid
behoort te weten dat zondagswerk noodzakelijk is.Verschillende fracties vragen naar de relatie met de winkeltijdenwet.
De Winkeltijdenwet van 1996 geeft winkeliers ruimere mogelijkheden in het
bepalen van hun openingstijden. Ruimere openingstijden betekenen enerzijds
ruimere mogelijkheden voor werknemers om de werktijden af te stemmen op de
persoonlijke omstandigheden, het betekent echter tegelijkertijd dat afstemming
moeilijker kan zijn, omdat meer variatie mogelijk is. Meer zeggenschap over
de arbeidstijden door individuele werknemers is dus ook met het oog op de
winkelsluitingswet van belang.Door de leden van de fractie van het CDA is gevraagd om een nadere motivering
van het gekozen moment van indiening van het wetsvoorstel. In de toelichting
op het voorstel hebben de indieners aangegeven dat er sterke aanwijzingen
zijn dat de ATW werknemers onvoldoende in staat stelt met de hogere eisen
ten aanzien van onder andere arbeidstijd en bereikbaarheid om te gaan. Uit
onderzoek onder de leden van FNV Bondgenoten en het CNV is gebleken dat er
veel klachten bestaan inzake werktijden, terwijl op grond van het in de memorie
van toelichting genoemde RMU-onderzoek moet worden aangenomen dat het werken
op zondag voor een toenemend aantal werknemers een probleem wordt. De indieners
vinden het derhalve bijzonder opportuun de ATW op deze punten aan te passen.2. Zeggenschap over arbeidstijden in relatie tot zorgtaken
en andere maatschappelijke verantwoordelijkhedenDe leden van de fracties van het CDA, de VVD en de SGP vragen om een nadere
motivering van de noodzaak om te komen tot voorgestelde wijziging. De leden
van de PvdA-fractie vragen om een toelichting op de stelling dat geringe zeggenschap
over arbeidstijden een belemmering kan vormen om op een ontspannen wijze invulling
te geven aan diverse maatschappelijke verantwoordelijkheden. De indieners
zijn van mening dat werknemers betaalde arbeid moeten kunnen combineren met
andere maatschappelijke verantwoordelijkheden. Daarbij kan het gaan om zorgtaken,
maar ook om vrijwilligerswerk of om politieke activiteiten, zoals lidmaatschap
van een gemeenteraad. In paragraaf 1 van deze nota is reeds verwezen
naar de evaluatie van de ATW ter zake. Naarmate steeds meer mensen, mannen
én vrouwen, participeren op de arbeidsmarkt, wordt het belangrijker
bij de vormgeving van die arbeid rekening te houden met andere verantwoordelijkheden
buiten de arbeid. De mate waarin werknemers buiten de arbeid zelf zeggenschap
hebben over tijdsordeningen is immers beperkt. Ouders met schoolgaande kinderen
hebben bijvoorbeeld te maken met vaste openingstijden van scholen. Met name
herintreders geven aan dat werktijden voor hen een belangrijke factor
zijn bij het aanvaarden van een baan. Ook bij het combineren van betaalde
arbeid met vrijwilligerswerk is het van belang dat de betreffende persoon
principe-afspraken kan maken over zijn aanwezigheid met de vrijwilligersorganisatie
bijvoorbeeld in het geval een rooster gemaakt moet worden, zoals bij de kantine
van een voetbalclub. Afspraken over tijd vormen in dat proces van afstemmen
en combineren een essentieel element. Veel werknemers ervaren stress en werkdruk
in hun werk, maar vaak ook in combinatie met de druk van buiten het werk (het
moeten halen van een trein; op tijd bij school zijn om kinderen op te halen
etcetera). In de Memorie van Toelichting werd in dit verband al verwezen naar
publicaties van het Sociaal en Cultureel Planbureau, alsmede naar het belang
dat de door de overheid ingestelde stuurgroep Dagindeling hecht aan een geïntegreerd
tijdsbeleid. Dat alles wijst er op dat er sprake is van een groeiend bewustzijn
over de factor tijd, in het bijzonder ten aanzien van het verrichten van betaalde
arbeid in combinatie met andere verantwoordelijkheden. Die ontwikkelingen
hebben ook betrekking op arbeidstijden en rechtvaardigen naar het idee van
de indieners een verandering in de normering die in de ATW is vastgelegd.De leden van de PvdA vragen of er over de huidige regelgeving veelvuldig
is geprocedeerd. De indieners zijn geen gevallen bekend.De leden van de PvdA vragen de indieners aan de hand van voorbeelden aan
te geven wat onder gerechtvaardigde verlangens van werknemers moet worden
verstaan. De indieners denken daarbij, zoals hierboven aangegeven, onder andere
aan situaties waarin werknemers gebonden zijn aan schooltijden en aan inroostering
bij vrijwilligerswerk. Te denken valt bijvoorbeeld ook aan een werknemer die
in deeltijd wil werken en de overige dagen voor een kind wil zorgen. Bij het
zoeken van een crèche zal de werknemer rekening moeten houden met zijn
arbeidstijden. Omgekeerd mag van de werkgever verwacht worden dat hij rekening
houdt met de belangen van de werknemer; immers de werknemer heeft weinig aan
de crèche als de crèche-dagen precies samenvallen met de dagen
waarop hij geacht wordt te werken. In alle gevallen dient het belang van de
werknemer te worden afgewogen tegen het belang van de werkgever. Essentieel
is dat dit een tweezijdig proces moet zijn, waarbij rekening dient te worden
gehouden met de belangen van de individuele werknemer – met een beroep
op goed werkgeverschap – én van de werkgever – met een
beroep op goed werknemerschap. In de toelichting op de (eerste) nota van wijziging
bij de Wet aanpassing arbeidsduur wordt in dit verband terecht gesteld dat
een goed werknemerschap met zich meebrengt dat de werknemer bij zijn voorstel
inzake de spreiding van de uren binnen de voor het bedrijf of dienst gebruikelijke
arbeidstijden moet blijven (Tweede Kamer, vergaderjaar 1998–1999, 26 358,
nr. 6, pag. 3).De leden van de PvdA noemen zelf overigens ook een goed voorbeeld, zoals
vrijwilligerswerk voor organisaties als het Rode Kruis. Voor zover het hier
om rampenbestrijding gaat, zal ook in de toekomst een werkgeversverklaring
nodig blijven om in geval van een daadwerkelijke ramp het werk onmiddellijk
te verlaten. Hier is immers sprake van een exceptionele situatie, van een
bepaald moment, waarin het onderhavige wetsvoorstel niet voorziet. De indieners
gaan er overigens van uit dat werkgevers over het algemeen zeer bereid zullen
zijn om een werkgeversverklaring te tekenen. Hun zijn geen gevallen bekend,
waarin die bereidheid ontbrak.De leden van de CDA-fractie vragen wat de grotere zeggenschap voor werknemers
nu daadwerkelijk inhoudt. De huidige ATW noemt het bevorderen van de combineerbaarheid
van arbeid en zorg, alsmede andere verantwoordelijkheden buiten de arbeid,
expliciet in de considerans. De vertaling die daar vervolgens in artikel 4.1.
aan wordt gegeven, beperkt zich tot het voeren van het «algemene ondernemingsbeleid»
en de formulering dat de werkgever «voor zover dat redelijkerwijs van
hem gevergd kan worden, rekening met de persoonlijke omstandigheden van die
werknemers». Het gaat in de huidige ATW dus om een algemeen ondernemingsbeleid
voor het collectief van de werknemers. De indieners achten het wenselijk deze
norm in algemene termen te vertalen naar het niveau van de individuele werknemer.
Immers, de gerechtvaardige belangen van werknemers zullen niet allemaal hetzelfde
zijn. Een werknemer met een schoolgaand kind zal wellicht verzoeken niet op
woensdagmiddag ingeroosterd te worden, een werknemer die elke vrijdag op vrijwillige
basis in een pleeghuis werkt, zal verzoeken die dag niet te worden ingeroosterd.
Met name veel deeltijdwerkers doen dat vanwege andere verplichtingen; het
is in dat geval redelijk van de werkgever te vragen daarmee rekening te houden.
In de Wet aanpassing arbeidsduur is dit laatste ook uitgangspunt, zij het
dat dit in deze wet met name is gekoppeld aan een verzoek tot aanpassing van
de arbeidsduur. Artikel 2, zesde lid, bepaalt dat de werkgever de spreiding
van de uren vaststelt overeenkomstig het verzoek van werknemer. De werkgever
kan de gewenste spreiding van de uren wijzigen, indien hij daarbij een zodanig
belang heeft dat de wens van de werknemer daarvoor naar maatstaven van redelijkheid
en billijkheid moet wijken. Tijdens het debat over het betreffende wetsvoorstel
in de Eerste Kamer is er door PvdA-woordvoerder Stekelenburg terecht op gewezen
dat ondanks dit zesde lid van artikel 2 nog steeds geen algemene regel bestaat
waarop de werknemer zich kan beroepen, indien hij alleen een aanpassing van
de werktijden wenst (Handelingen Eerste Kamer, 1999–2000, EK 16, 16–633
en 16–644).Met het voorliggende initiatief wordt geregeld dat werkgevers in z'n algemeenheid
rekening dienen te houden met persoonlijke omstandigheden van werknemers.
Op deze manier wordt meer evenwicht gebracht in de balans tussen werkgever
en werknemer bij de zeggenschap over werktijden. De beslissing van de werkgever
geeft uiteindelijk de doorslag.De vraag van de leden van het CDA over een niet-limitatieve opsomming
van de persoonlijke omstandigheden lijkt met de hierboven genoemde voorbeelden
afdoende beantwoord. In aanvulling op vragen van het CDA merken de indieners
nog op dat zij het niet wenselijk achten dat de werkgever in detail vaststelt
in welke gevallen hij wel en hij niet rekening wenst te houden met persoonlijke
omstandigheden: dat zou tot grote willekeur kunnen leiden. De indieners hebben
daarom de formulering uit de Wet aanpassing arbeidsduur gevolgd, waarin ook
verwacht wordt van de werkgever dat hij niet een eigen individuele afweging
maakt over in welke gevallen hij een verzoek om in deeltijd te werken wel
en niet gerechtvaardigd vindt. Het gaat de indieners van het onderhavige wetsvoorstel
om de algemene norm dat de werkgever, voor zover dat redelijkerwijs van hem
verwacht kan worden, rekening houdt met de verlangens van de individuele werknemer.De leden van de D66-fractie vragen of de indieners niet bang zijn dat
de extra zeggenschap over de werktijden zich toespitst op de zondag, met als
gevolg dat de gewenste flexibiliteit beperkt wordt tot meer ruimte voor de
zondag als rustdag. Ook de SGP heeft gevraagd naar de relatie tussen zeggenschap
over werktijden en zondagsarbeid. De indieners delen de door de leden van
D66 geuite angst niet. Hun initiatiefwet bestaat nadrukkelijk uit twee concretiseringen:
zeggenschap in relatie tot andere verantwoordelijkheden buiten de arbeid en
zeggenschap t.a.v. zondagsarbeid. In beide gevallen gaat het de indieners
om het bevorderen van het evenwicht tussen flexibiliteit vanuit het bedrijfsbelang
enerzijds en zekerheid voor werknemers anderzijds. De indieners wijzen erop
dat zij, zoals ook al in de MvT opgemerkt, geen tegenstander zijn van flexibilisering
en individualisering als zodanig, maar wél van mening zijn dat werknemers
over voldoende instrumenten dienen te beschikken om op adequate wijze met
gewijzigde omstandigheden om te gaan. In aanvulling daarop merken zij op dat
het wetsvoorstel geen gebodsbepalingen bevat over de momenten waarop
gewerkt zou moeten worden of niet zou mogen worden, doch het recht van de
werknemer versterkt om niet op zondag te hoeven werken.De leden van de fracties van SGP en de ChristenUnie stellen de vraag hoe
dit voorstel zich verhoudt tot de Wet Arbeid en Zorg en of de voorgestelde
wijziging niet thuishoort in de wet Arbeid en Zorg. In algemene zin merken
de indieners op dat de combinatie van arbeid en zorg bevorderd wordt door
een samenhang van maatregelen: kinderopvang, verlof en zeggenschap over arbeidstijden
c.q. arbeidsduur. De indieners constateren dat alleen over het onderdeel arbeidstijden
geen wetgeving bestaat; over de overige aspecten is wetgeving of wetgeving
in ontwikkeling. De Wet Arbeid en Zorg bevat vele regelingen om de combineerbaarheid
van arbeid en zorg te bevorderen. Daarbij ligt de nadruk op verlofregelingen.
De Wet Aanpassing Arbeidsduur zal op een later tijdstip in de wet worden opgenomen.
Dat laat onverlet dat er diverse andere onderwerpen zijn die direct van belang
zijn voor de combineerbaarheid van arbeid en zorg, maar toch niet in die wet
zijn opgenomen.Daarbij valt te denken aan kinderopvang, arbeidsomstandigheden
en arbeidstijden. De discussie over die samenhang is uitgebreid gevoerd bij
de Wet Arbeid en Zorg, zonder dat dit tot wijzigingen heeft geleid. De indieners
hebben hierin geen aanleiding gezien hun standpunt te veranderen. Zij wijzen
er overigens nog op dat in de considerans bij de huidige wet al expliciet
wordt verwezen naar de combinatie van arbeid en zorg. Zij achten de ATW dan
ook de juiste plaats om een precisiering van dat uitgangspunt te geven.3. Zeggenschap over arbeidstijden in relatie tot zondagsarbeidDe leden van de VVD-fractie en de D66-fractie zijn er niet van overtuigd
dat de ATW ten aanzien van zondagsarbeid aanpassing behoeft. Eerstgenoemden
menen dat de huidige ATW voldoende bescherming biedt, terwijl het Burgerlijk
Wetboek die functie ook heeft door de bepaling dat een werknemer niet uitsluitend
op grond van gewetensbezwaren kan worden ontslagen. Het zal deze leden in
het licht van de uiteenzetting in paragraaf 1 niet verbazen dat de indieners
dit standpunt niet delen. Zij achten de huidige rechtsbescherming onvoldoende.
Op grond van de ATW is de instemming van de individuele werknemer niet vereist.
Niet noodzakelijke zondagsarbeid behoeft door de werkgever niet te zijn bedongen,
dit in tegenstelling tot de situatie waarin sprake is van noodzakelijke arbeid.
Bekend mag worden verondersteld dat het voorliggende wetsvoorstel geen betrekking
heeft op noodzakelijke arbeid. Juist ten aanzien van zondagsarbeid die voortvloeit
uit de bedrijfsomstandigheden is momenteel geen instemming van de individuele
werknemer voorgeschreven. De indieners vinden dat dit moeilijk is te rijmen
met de verwachting die tijdens de parlementaire behandeling van de ATW door
de minister werd uitgesproken dat de bestaande praktijk eerder zou worden
ingeperkt dan verruimd. Nu is het zo dat, indien op grond van bedrijfsomstandigheden
wordt besloten over te gaan tot zondagsarbeid, van het verbod tot zondagsarbeid
kan worden afgeweken als de werkgever daartoe overeenstemming heeft bereikt
met de ondernemingsraad of met de personeelsvertegenwoordiging. De individuele
werknemer heeft dus geen stem in het geheel. De ontslagbescherming in het
BW is mager. Het is een toetsing achteraf, op het moment dat het dienstverband
al onder druk staat. De werknemer moet zelf een procedure starten en draagt
daarbij alle (bewijs-)risico's. Ook inhoudelijk is de positie van de werknemer
nadelig. De huidige ATW kent hem geen beslissende stem toe. Als de procedure
met succes wordt afgesloten, rest slechts een schadevergoeding. Herstel van
het dienstverband is immers een theoretische optie. De verwijzing door de
leden van de VVD-fractie naar CAO's, waarin afspraken over zondagsarbeid zijn
gemaakt, achten de indieners niet overtuigend. Het overgrote deel van de CAO's
biedt geen expliciete bescherming. Daarbij komt dat veel werknemers
buiten de werkingssfeer van een CAO vallen.Door de leden van de fractie van GroenLinks is gevraagd of bekend is hoeveel
werknemers bezwaren hebben tegen het werken op zondag. Hierover zijn geen
exacte cijfers bekend. Dát er werknemers zijn die tegen hun zin op
zondag werken is duidelijk. Uit de evaluatie van de ATW kan worden afgeleid
dat het werken op zondag als een probleem wordt genoemd door 22 procent van
degenen die wel onder de ATW vallen en door 30 procent van degenen die niet
onder de ATW vallen (Evaluatie ATW, pag. 167). Daarnaast blijkt met name bij
kleinere ondernemingen (5 – 19 werknemers) in 15,8 procent van de gevallen
een overschrijding van de overlegnorm voor wat betreft zondagsarbeid voor
te komen (Evaluatie ATW, pag. 271). In de transportsector is zelfs sprake
van een overschrijding van de standaardnorm bij één op de drie
bedrijven (Evaluatie ATW, pag. 272). Het laat zich raden dat werknemers hierdoor
in de problemen kunnen komen.Verschillende fracties hebben vragen gesteld over de positie van werknemers,
die op grond van hun godsdienstige opvatting een andere dag dan de zondag
dan rustdag zien. De indieners verwijzen voor de beantwoording hiervan naar
de opmerkingen die hierover in paragraaf 1 zijn gemaakt. Ook vragen over
een wettelijk verbod op het maken van onderscheid op grond van de bereidheid
op zondag te werken bij sollicitaties zijn daar reeds beantwoord.De indieners constateren dat bij verschillende fracties ten onrechte de
gedachte leeft dat ook zondagsarbeid die voortvloeit uit de aard van de arbeid
onder de reikwijdte van het wetsvoorstel valt. Zo vragen de leden van de VVD-fractie
waarom geen uitzondering wordt gemaakt voor bijvoorbeeld horeca, recreatie,
toerisme en werknemers in kerkelijke functies. Van de genoemde sectoren geldt
dat zij vallen onder de eerste volzin van artikel 5:4 ATW, omdat het gaat
om zondagsarbeid die uit de aard van de arbeid voortvloeit. Op pagina 5 van
de memorie van toelichting (27 224, nr. 5) is dat ook duidelijk aangegeven.
Voor deze vorm van zondagsarbeid kent de ATW al het instemmingsvereiste van
de individuele werknemer. De indieners zijn in tegenstelling tot deze leden
niet beducht voor het risico dat werknemers die voorheen geen bezwaar tegen
zondagsarbeid hadden, nu zullen zeggen dit wel te hebben, om zo een hogere
vergoeding te kunnen vragen. Voor zover dit valt onder de «aard van
de arbeid» is dit punt helemaal niet aan de orde. Hieruit mag blijken
dat de angst dat dierentuinen, musea en pretparken ten gevolge van dit wetsvoorstel
hun prijzen zullen verhogen of zelfs moeten overgaan tot sluiting, zoals de
leden van de GroenLinks-fractie suggereren, ongegrond is. Naar het oordeel
van de indieners kunnen eventueel hogere vergoedingen voor zondagsarbeid die
voortvloeit uit bedrijfsomstandigheden ertoe bijdragen dat de hoofdnorm van
de ATW, «op zondag wordt niet gewerkt», wordt gehandhaafd. Als
een en ander in bepaalde gevallen leidt tot hogere prijzen, die worden doorberekend
aan de klant, is dat wellicht een goede prikkel om de niet noodzakelijke zondagsarbeid
te beperken. De indieners vinden het alleszins te rechtvaardigen als de overheid
op deze wijze een bijdrage levert aan de handhaving van de door haar beoogde
en onder andere in de ATW beschermde collectieve rust op zondag. Het behoeft
geen betoog dat dit wetsvoorstel zich niet richt op de positie van de consument.
De keuze tussen de belangen van enerzijds werknemers en hun sociale verbanden
en van anderzijds consumenten, die overigens vaak dezelfde personen zijn,
is in dit verband niet moeilijk.De leden van de VVD-fractie constateren dat de druk voor ondernemers om
op zondag open te zijn kan botsen met de complicaties die het huidige wetsvoorstel creëert bij zondagsopenstelling. De indieners herinneren
aan de parlementaire discussie rond de wijziging van de Winkeltijdenwet. Het
moge bekend zijn dat zij geen voorstander waren van de oorspronkelijke voornemens
in de Winkeltijdenwet met betrekking tot de openstelling van winkels op elke
zondag. De huidige winkeltijdenwet geeft gemeenten de mogelijkheid toestemming
te geven tot openstelling van de winkels op een beperkt aantal zondagen. De
indieners zijn van mening dat het niet de bedoeling is dat de wetgever in
het verlengde hiervan alle wettelijke belemmeringen wegneemt om van individuele
werknemers te vragen op zondag te werken. Dat zou in strijd zijn met de hoofdnorm
uit de ATW.De Winkeltijdenwet heeft dit ook nooit geïmpliceerd. Hiermee is ook
ingegaan op vragen van andere fracties, die betrekking hebben op de relatie
van het voorliggende wetsvoorstel tot de wijziging van de Winkeltijdenwet.In antwoord op de vragen van de leden van de VVD-fractie waarom de indieners
zich specifiek richten op bezwaren tegen het werken op een religieuze feestdag
en niet op andere gewetensbezwaren en hoe dit zich verhoudt tot de Algemene
Wet Gelijke Behandeling merken de indieners het volgende op. Het wetsvoorstel
richt zich, in tegenstelling tot het initiatiefvoorstel van het lid Bakker,
níet op gewetensbezwaren. Uit onderzoek van verschillende vakorganisaties,
waarnaar in paragraaf 1 en de memorie van toelichting is verwezen, blijkt
dat er knelpunten bestaan met betrekking tot de wettelijke rechten van individuele
werknemers ten aanzien van zondagsarbeid voor zover die voortvloeit uit arbeidsomstandigheden.
Met het voorliggende wetsvoorstel wordt gepoogd een oplossing aan te reiken,
die neerkomt op een wijziging van de ATW. Het heeft geen betrekking op de
inhoud van de arbeid die andersoortige gewetensbezwaren kan oproepen. De indieners
sluiten niet uit dat ook daar nog knelpunten voorkomen. Zij merken echter
op dat met het oog daarop reeds de AWGB bestaat, naast de regeling gewetensbezwaren
in het BW.In het verslag zijn verschillende vragen gesteld over het onderscheid
tussen zondagswerk dat voortvloeit uit de aard van het werk en uit de bedrijfsomstandigheden.
De leden van de fracties van het CDA en GroenLinks vragen of dit onderscheid
altijd duidelijk is. Het antwoord op deze vraag luidt ontkennend. In dit verband
hechten de indieners eraan te wijzen op de parlementaire behandeling van de
ATW. De minister kon en wilde toen geen criteria geven ter onderscheiding
van de begrippen «aard van de arbeid» en «bedrijfsomstandigheden».
De indieners hebben niet de pretentie dit onderscheid nu wel te kunnen maken.
Als concreet wordt gevraagd naar schoonmaakbedrijven of cateraars in de gezondheidszorg,
naar de horeca in het algemeen, naar volcontinubedrijven of naar openbare
nutsbedrijven zijn zij geneigd deze onder de noemer «aard van de arbeid»
onder te brengen, gelet op de algemene maatschappelijke opvatting. Voor sollicitanten
die in deze sectoren willen gaan werken zal het dan ook veelal duidelijk zijn
dat van hen wordt verlangd dat ze bereid zijn ook op zondag te werken. De
indieners menen met bovenstaande opmerkingen een duidelijke richting te hebben
aangegeven. Zij hebben niet de illusie dat tijdens de behandeling van dit
wetsvoorstel een limitatieve opsomming kan worden gegeven ter nadere aanduiding
van het begrip «aard van de arbeid», waar dat tijdens de behandeling
van de ATW zelf ook niet mogelijk dan wel wenselijk bleek te zijn.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de verwijzing naar het Europees
Sociaal Handvest nog wel relevant is, nu de regering voornemens is het internationale
Verdrag betreffende de wekelijkse rusttijd in handel en op kantoren op te
zeggen. Deze leden zullen ondertussen kennis hebben genomen van het feit dat
deze opzegging wel heeft plaatsgevonden, maar uiteindelijk weer ongedaan moet
worden gemaakt, omdat instemming van de zijde van de Eerste Kamer
achterwege bleef. De indieners merken op dat het Europees Sociaal Handvest
ook los van de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) gerespecteerd
dient te worden. Zij zijn derhalve van mening dat de verwijzing naar het ESH
zonder meer relevant is.Door de leden van de SGP-fractie wordt er terecht op gewezen dat de voorgestelde
wijziging van artikel 5:4 ertoe kan leiden dat bij het aannemen van personeel
in toenemende mate geselecteerd zal gaan worden op de bereidheid tot zondagswerk.
De indieners merken hierbij op dat het wetsvoorstel wellicht zal leiden tot
een vermindering van niet noodzakelijke arbeid op zondag. De indieners kunnen
zich voorstellen dat alleen al om die reden ook de leden van de SGP-fractie
het zouden toejuichen als het recht niet noodzakelijke zondagsarbeid te weigeren
niet beperkt blijft tot mensen met godsdienstig gefundeerde bezwaren.ArtikelenArtikel IDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom niet is gekozen voor een aanpassing
van het huidige artikel 4:1 zoals door de Raad van State voorgesteld. De indieners
zijn van mening dat zij deze vraag al uitgebreid beantwoord hebben in hun
reactie op het advies van de Raad van State. In aanvulling daarop zijn hierboven
diverse voorbeelden genoemd.De leden van de ChristenUnie vragen waarom een precisering van persoonlijke
omstandigheden niet is opgenomen in het bestaande artikel 4:1. Ook de SGP
stelt de vraag naar de samenhang tussen het huidige artikel 4:1. De indieners
wijzen er nogmaals op dat het huidige artikel 4:1 zich beperkt tot het algemene
ondernemingsbeleid en niet ingaat op belangen van de individuele werknemer.
De indieners delen wel het algemene uitgangspunt van de huidige wet dat het
gaat om persoonlijke omstandigheden in algemene zin. Zij hebben er daarom
voor gekozen dat niet nader te preciseren. De leden van de ChristenUnie hebben
terecht geconstateerd dat de indieners spreken over persoonlijke omstandigheden
«buiten de arbeid». Op dat punt hebben zij een onduidelijkheid
in de huidige wet willen wegnemen; daar is onduidelijk waar persoonlijke omstandigheden
van werknemers opslaan. Nog los van het feit dat persoonlijke omstandigheden
zich moeilijk laten vatten in een collectieve eenheid van werknemers, is niet
duidelijk of die omstandigheden alleen betrekking mogen hebben op de arbeidssituatie.
De indieners zijn van mening dat het van belang is aan te geven dat het kan
gaan om gerechtvaardige belangen van werknemers in relatie tot omstandigheden
buiten de arbeid. Daarbij kan het in bijzonder gaan om zorgtaken (opening
van kinderdagverblijven, schooltijden, vrijwillige zorg op een vast tijdstip
voor een ziek familielid) maar ook om het verrichten van vrijwilligerswerk,
lidmaatschap van de gemeenteraad et cetera. De door de indieners voorgestelde
formulering is overigens wel terug te vinden in de considerans bij de huidige
wet; daarin wordt gesproken over «de bevordering van de combineerbaarheid
van arbeid en zorg, alsmede andere verantwoordelijkheden buiten de arbeid».De leden van de ChristenUnie vragen om een nadere precisering van de begrippen
naasten, familieleden en verwanten. De indieners erkennen dat het begrip naasten
geen sluitend juridische omschrijving geeft. Zij wijzen er echter op dat de
door hen voorgestelde wijziging geen absolute rechten voor de werknemer oplevert
in de zin dat hij zelf de arbeidstijden kan vaststellen. Dat geldt ook ten
aanzien van maatschappelijke verantwoordelijkheden. Het gaat de indieners
om een algemene normering die de ATW uitdraagt. Ook om die reden hebben zij
afgezien van een precieze afbakening. Vanzelfsprekend dient het wel te gaan
om persoonlijke omstandigheden. Onder verwanten kan daarom zeker
niet iedereen verstaan worden. Maar het zou bijvoorbeeld wel kunnen gaan om
een situatie waarin een werknemer mantelzorg verricht voor een zieke zeer
nabije vriendin en aan zijn werkgever vraagt met die verantwoordelijk rekening
te houden bij het vaststellen van de arbeidstijden. De indieners delen niet
de angst dat de werkgever bij een sollicitatie, maar ook later, een medebeslissingsrecht
vraagt over de maatschappelijke verantwoordelijkheid die een werknemer op
zich wil nemen. Allereerst is nogmaals gezegd dat het hier om een algemene
normering gaat en niet om een recht van de werknemer zoals bijvoorbeeld geformuleerd
ten aanzien van kortdurend zorgverlof. In dat geval is het van belang de kring
van rechthebbenden precies te omschrijven. Ten tweede dient het belang van
de werknemer te worden afgewogen van het belang van de werkgever. Vandaar
dat nadrukkelijk de formulering is opgenomen «voor zover redelijkerwijs
van hem kan worden gevraagd». De indieners wijzen er op dat een dergelijke
formulering ook in de Wet aanpassing arbeidsduur is opgenomen.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen zich af of met structurele
zondagsarbeid iets anders wordt bedoeld dan de situatie zoals bedoeld in de
eerste volzin van artikel 5:4. Dat is inderdaad het geval. De eerste volzin
van dit artikel heeft betrekking op zondagsarbeid die voortvloeit uit de aard
van de arbeid. De voorgestelde wijziging heeft betrekking op zondagswerk die
voortvloeit uit bedrijfsomstandigheden. Hiervan kan in incidentele gevallen
sprake zijn, maar – zoals inmiddels blijkt – ook structureel.
De leden van de fractie van de ChristenUnie informeren aansluitend naar de
rol van de medezeggenschapsorganen in situaties, waarin aan de werknemer een
beslissende stem c.q. recht wordt toegekend. Deze organen dienen in te stemmen
met de wens van de werkgever om over te gaan tot zondagsarbeid op grond van
bedrijfsomstandigheden. Indien de instemming van een medezeggenschapsorgaan
achterwege blijft, is het ook niet nodig van elke individuele werknemers instemming
te vragen. Daarmee is een extra drempel ingebouwd om tot zondagsarbeid te
komen.Deze leden en de leden van de fractie van de PvdA vragen om een verduidelijking
van het onderscheid tussen een situatie van structurele verandering en een
situatie van incidentele verandering. Waarom wordt gesproken over «voor
dat geval». De indieners wijzen erop dat de toevoeging «voor dat
geval» betrekking heeft op het feit dat een werkgever telkens, dus bij
ieder geval waarbij zich zondagsarbeid op grond van bedrijfsomstandigheden
zou kunnen voordoen, de instemming van elke individuele werknemer nodig heeft.
Zij willen daarmee voorkomen dat eens gegeven instemming met zondagsarbeid
neerkomt op altijd gegeven instemming. Iemand die onder bepaalde omstandigheden
zijn instemming met zondagsarbeid geeft hoeft daar een volgende keer niet
aan gebonden te zijn. Er wordt dan opnieuw in alle vrijheid een afweging gemaakt.De leden van de VVD-fractie merken op dat de voorgestelde wijziging van
artikel 5:4 bezwarend zal zijn voor de werkgever. De indieners zijn van oordeel
dat het individuele instemmingsrecht niet onnodig bezwarend is. Indien een
werkgever besluit de zondag tot werkdag te maken is het logisch dat hij verantwoordelijkheid
draagt voor de administratieve gevolgen daarvan. De werknemer heeft zijn persoonlijke
verantwoordelijkheid en deze moet naar de mening van de indieners ook genomen
kunnen worden. De indieners gaan ervan uit dat ook de leden van de VVD-fractie
de rechten van de individuele werknemer belangrijk vinden en zich door deze
individuele benadering aangesproken voelen. De initiatiefnemers delen de opvatting van de leden van de SP-fractie
dat de positie van de werknemer ook door dit wetsvoorstel niet gelijkwaardig
wordt aan die van de werkgever. Het is inderdaad niet uitgesloten dat de werkgever
druk uitoefent op individuele werknemers om toch op zondag te gaan werken,
ondanks de rechten van de werknemer. De indieners menen echter dat ook de
leden van de SP-fractie niet de illusie koesteren dat wetgeving dit zou kunnen
uitbannen.Artikel IIDoor de leden van de D66-fractie is gevraagd om meer duidelijkheid over
de ontslagbescherming die in het BW wordt vastgelegd. Welke bescherming geniet
een werknemer die eenmalige toestemming heeft verleend om op zondag te werken,
maar die vervolgens in een specifiek geval weigert om op zondag te werken?
Zoals hierboven al is aangegeven moet er elke keer als het aan de orde is
opnieuw aan elke werknemer instemming worden gevraagd. Als een werknemer reden
ziet – gelet op zijn taxatie van de opgevoerde bedrijfsomstandigheid –
akkoord te gaan met zondagsarbeid, houdt dat allerminst in dat deze instemming
de volgende keer weer gegeven moet worden. Hij kan de aard van de bedrijfsomstandigheid
anders taxeren. Bovendien kan de privé-situatie van betrokken werknemer
zijn gewijzigd.BussemakerVan Dijke 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27224-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl