Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris over het fiche toegang Eurodac voor rechtshandhavingsinstanties
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135974
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 944
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 19 oktober 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 3 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 
 1. Mededeling inzake OS-beleidscoherentie; (22 112, nr. 942)
 2. Mededeling inzake geïntegreerd maritiem beleid voor beter bestuur
in het Middellandse Zeegebied; (22 112, nr. 943)
 3. Verordening inzake toegang Eurodac voor rechtshandhavingsinstanties
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans 
 
 Fiche: Toegang Eurodac voor rechtshandhavingsinstanties
 1. Algemene gegevens
 
 Voorstellen:
 
 1. Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de instelling «Eurodac»
voor de vergelijking van vingerafdrukken ten behoeve van een doeltreffende
toepassing van Verordening (EG) tot vaststelling van de criteria en instrumenten
om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een
verzoek om internationale bescherming dat door een onderdaan van een derde
land of een staatloze bij een van de lidstaten wordt ingediend. (herschikking)
 2. Besluit van de raad betreffende verzoeken van rechtshandhavinginstanties
van de lidstaten en Europol om vergelijking met Eurodac-gegevens ten behoeve
van rechtshandhaving.
 
 
 Datum Commissiedocumenten: 10 september
2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM (2009)342, COM
(2009)344
 
 
 Prelex:
 
 1. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2009: 0342:FIN:NL:PDF
 2. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2009: 0344:FIN:NL:PDF
 
 
 Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board: SEC (2009)936 en SEC (2009)937 (samenvatting), SEC (2009)938
(opinie IAB)
 Behandelingstraject Raad:
 1. Werkgroep Asiel, JBZ-Raad (waarschijnlijk onder Spaans voorzitterschap)
 2. Werkgroep Politiesamenwerking, CATS, JBZ-Raad (waarschijnlijk onder
Spaans voorzitterschap)
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van Justitie
 
 
 Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement
en comitologie
 
 
 a) Rechtsbasis:
 
 1. artikel 63, punt 1, onder a EG-Verdrag.
 2. artikel 30, eerste lid, onderdeel b, en 34, tweede lid, onderdeel c
EU-Verdrag
 
 
 b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement
 
 1. gekwalificeerde meerderheid, medebeslissing EP
 2. eenparigheid, raadpleging EP
 
 
 c) Comitologie
 
 N.v.t.
 2. Samenvatting BNC-fiche
 Korte inhoud voorstel
 Dit fiche bestaat uit twee bij elkaar horende voorstellen. Tezamen beogen de voorstellen de rechtshandhavende instanties (o.a.
politie) in de EU-lidstaten en Europol onder voorwaarden toe te staan een
vingerafdruk van een verdachte of een op de plaats van het delict gevonden
spoor te vergelijken met vingerafdrukken die zijn opgeslagen in
Eurodac. Doel hiervan is het voorkomen, opsporen en onderzoeken van terroristische
misdrijven en ernstige strafbare feiten. Eurodac is een bestaande centrale
Europese databank om te controleren of een vreemdeling al in een andere lidstaat
van de EU asiel heeft aangevraagd.
 Indien in Eurodac blijkt dat de vingerafdrukken bekend zijn in een bepaalde
lidstaat, moet voor verdere informatie, zoals de naam en andere relevante
informatie, een regulier internationaal rechtshulpverzoek worden ingediend
door de rechtshandhavende instantie. 
 Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
 Bevoegdheid: De voorstellen zijn gebaseerd op artikel 63, punt 1, onder
a, EG-Verdrag en artikelen 30, eerste lid, onderdeel b, en 34, tweede lid,
onderdeel c, EU-Verdrag.
 Subsidiariteit: positief
 Proportionaliteit: positief
 Risico’s/implicaties/kansen
 Voor Nederland is het belangrijk dat de bescherming van persoonsgegevens
goed is geregeld. Het raadplegen van vingerafdrukkenbestanden is vaak de enige
betrouwbare bron van informatie over vreemdelingen.
 Nederlandse positie en eventuele acties
 Nederland is met in acht neming van de voor bescherming van persoonsgegevens
geldende kaders voorstander van het creëren van de mogelijkheid tot raadpleging
van Eurodac voor rechtshandhavingsdoeleinden. De Europese samenwerking wordt
daardoor efficiënter, omdat op een efficiëntere manier duidelijk
wordt of een vreemdeling bekend is in de EU en in welke lidstaat. Belangrijk
is dat het verstrekken van informatie over de vreemdeling, zoals de naam,
een nationale aangelegenheid blijft, waarbij lidstaten hun eigen nationale
wet- en regelgeving blijven toepassen.
 3. Samenvatting voorstel
 De voorstellen beogen de rechtshandhavende instanties in de EU-lidstaten
en Europol toe te staan een vingerafdruk van een verdachte of een op de plaats
van het delict gevonden spoor te vergelijken met vingerafdrukken die zijn
opgeslagen in Eurodac. Eurodac is een bestaande centrale Europese databank
om te controleren of een vreemdeling al in een andere lidstaat van de EU asiel
heeft aangevraagd.
 Het voordeel voor rechtshandhavende instanties om toegang te krijgen tot
Eurodac is dat niet meer meerdere lidstaten benaderd hoeven te worden met
de vraag hun nationale vingerafdrukkenbestanden te raadplegen om te bezien
of een vreemdeling daarin voorkomt. Dat is de praktijk op dit moment.
 In Eurodac worden geen persoonsgegevens zoals naam en geboortedatum opgeslagen.
In Eurodac zijn slechts vingerafdrukken opgeslagen, het geslacht en een nationaal
referentienummer. Het opvragen van gegevens over de vreemdeling zelf blijft
een nationale aangelegenheid. Daarvoor moet nog steeds een regulier internationaal
(politieel of justitieel) rechtshulpverzoek worden ingediend bij de betreffende
EU-lidstaat.
 De raadpleging van Eurodac voor rechtshandhavingsdoeleinden is slechts
mogelijk als andere middelen zijn uitgeput en de raadpleging noodzakelijk
is voor het voorkomen, opsporen en onderzoeken van een terroristisch misdrijf
of een ander ernstig strafbaar feit.
 Impact assessment Commissie
 De Europese Commissie is van mening dat met de voorliggende voorstellen
het huidige knelpunt wordt opgelost dat een lidstaat alleen via een schriftelijk
verzoek aan meerdere lidstaten kan vaststellen of een vingerafdruk van een
verdachte of een op de plaats delict gevonden spoor wel of niet elders in
de EU in een databank bekend is. De voorstellen grijpen niet in op de nationale
handelwijze, omdat geen naamsgegevens of andere persoongegevens over de vreemdeling
worden verstrekt.
 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
 
 a) Bevoegdheid
 
 1. artikel 63, punt 1, onder a, van het EG-Verdrag.
 2. artikelen 30, eerste lid, onderdeel b en 34, tweede lid, onderdeel
c, EU-Verdrag
 De door de Commissie gekozen rechtsbasis voor beide voorstellen is juist.
 
 
 b) Functionele toets:
 
 – Subsidiariteit: positief
 – Proportionaliteit: positief.
 – Onderbouwing:
 
 Eurodac is een Europees instrument en de toegang tot Eurodac voor rechtshandhavende
instanties en Europol kan als gevolg daarvan alleen op Europees niveau worden
geregeld.
 De voorstellen gaan niet verder dan nodig is om efficiënt vast te
stellen in welke lidstaat een vreemdeling bekend is. Indien in Eurodac blijkt
in welke lidstaat de vreemdeling is geregistreerd, moet voor verdere informatie,
zoals de naam en andere relevante informatie over de vreemdeling alsnog een
regulier internationaal (politieel of justitieel) rechtshulpverzoek worden
ingediend bij de betreffende lidstaat.
 c) Nederlands oordeel
 Raadpleging van Eurodac is een efficiënte manier om vast te stellen
of een verdachte of een op de plaats van een delict gevonden spoor is geregistreerd
in een vreemdelingenbestand in een EU-lidstaat. Het opvragen van gegevens
over de vreemdeling is een nationale aangelegenheid en gaat nog steeds middels
een regulier rechtshulpverzoek. De voorstellen sluiten goed aan bij de regeling
in Nederland voor het gebruik van vingerafdrukken van vreemdelingen ten behoeve
van de opsporing en vervolging van misdrijven.
 5. Implicaties financieel
 a) Consequenties EG-begroting
 Voor de toegang door rechtshandhavende diensten tot Eurodac zijn er naar
verwachting geen aanpassingen aan de Eurodac-infrastructuur nodig. De kosten
die gemaakt worden, betreffen onder meer de ontwikkeling van een functionaliteit
om Eurodac met een spoor te kunnen raadplegen. De Europese Commissie houdt
rekening met € 3 007 000,– over de jaren 2011–2013.
Het voorstel is verenigbaar met de bestaande financiële programmering.
Nederland vindt dat de financiële middelen gevonden dienen te worden
binnen de bestaande financiële kaders van de EU-begroting.
 b) Financiële consequenties (incl. personele)
voor rijksoverheid en/of decentrale overheden
 De diensten in de vreemdelingenketen in Nederland hebben al toegang tot
Eurodac. Deze toegang kan worden uitgebreid naar rechtshandhavende instanties.
De additionele kosten voor personeel en technische aanpassing bij de betrokken
instanties dienen nog in kaart te worden gebracht. Deze consequenties
zijn afhankelijk van de nog te kiezen implementatierichting, het verwachte
aantal verzoeken om raadpleging van Eurodac in Nederland en het verwachte
aantal verzoeken van/naar het buitenland om naamsgegevens en andere informatie
over de betreffende vreemdeling. Indien het voorstel budgettaire gevolgen
heeft, worden deze ingepast op de begroting van de beleidsverantwoordelijke
departementen conform de regels voor budgetdiscipline.
 c) Financiële consequenties (incl. personele)
voor bedrijfsleven en burger
 N.v.t.
 d) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale
overheden
 De verzoeken om raadpleging van en resultaten uit Eurodac dienen te worden
gedocumenteerd. De documentatie is bedoeld voor controle op de rechtmatigheid
van de toegekende verzoeken door de nationale toezichthoudende autoriteit
op privacy- en gegevensbescherming (in Nederland: CBP). De lasten van deze
documentatie dienen zo veel mogelijk te worden geminimaliseerd door technische
oplossingen.
 e) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger
 N.v.t.
 6. Implicaties juridisch
 a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid
 De toegang van rechtshandhavende diensten tot Eurodac wordt geregeld in
de Verordening 2725/2000 die directe werking heeft.
 b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen
en kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen
en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid
 Het raadsbesluit en de aangepaste verordening treden in werking op de
twintigste dag na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie. Het
raadsbesluit en verordening zijn van toepassing op de dag die door de Europese
Commissie in een mededeling in het Publicatieblad bekend wordt gemaakt. Voor
die datum dienen de lidstaten, Europol en de Europese Commissie de nodige
technische maatregelen te hebben genomen.
 c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
 Iedere vier jaar wordt het voorstel geëvalueerd op effectiviteit
van het voorstel en rechtmatigheid van de gehonoreerde verzoeken.
 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 a) Uitvoerbaarheid
 Op basis van de beschikbare informatie lijken de voorstellen goed uitvoerbaar.
Rechtshandhavende instanties kunnen worden aangesloten op de infrastructuur
van Eurodac. Ook kan worden aangesloten bij de taakuitoefening en processen
in bestaande organisaties.
 b) Handhaafbaarheid
 Er wordt toezicht gehouden op de uitvoering van de voorstellen door de
nationale toezichthoudende autoriteit op privacy- en gegevensbescherming (in
Nederland: CBP). De voorwaarden en procedures zijn helder geformuleerd en
deze bevorderen een zorgvuldig gebruik van de gegevens. 
 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 N.v.t.
 9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene
standpunt)
 Raadpleging van Eurodac is een belangrijke inzet van Nederland bij het
nieuwe EU-meerjarenprogramma voor 2010–2014 op het gebied van justitie
en binnenlandse zaken. Raadpleging van Eurodac is namelijk de enige efficiënte
manier om vast te stellen of een verdachte of spoor is geregistreerd in een
vreemdelingenbestand in een EU-lidstaat. In Nederland worden vingerafdrukken
van vreemdelingen reeds gebruikt voor het voorkomen, opsporen en onderzoeken
van terroristische misdrijven en andere ernstige strafbare feiten. Het raadplegen
van vingerafdrukkenbestanden van vreemdelingen is voor Nederland een zeer
belangrijk instrument voor de rechtshandhaving. Indien de verdachte een vreemdeling
is, is de vingerafdruk vaak de enige betrouwbare bron van informatie over
deze personen.
 Voor Nederland is het belangrijk dat de bescherming van persoonsgegevens
zal worden geregeld in lijn met Kaderbesluit 2008/977/JBZ (kaderbesluit dataprotectie).
Het opvragen van persoonsgegevens van de vreemdeling, zoals naam, blijft een
nationale aangelegenheid en gaat nog steeds via een regulier rechtshulpverzoek.
 
 
 
 Voorstel 1, de Verordening, past de Eurodac-verordening aan om toegang
tot Eurodac voor rechtshandhavingsdoeleinden mogelijk te maken. Voorstel 2,
het Raadsbesluit, vormt de rechtsbasis voor rechtshandhavingsinstanties in
de lidstaten en van Europol om een vergelijking van vingerafdrukgegevens of
spoor met Eurodac-gegevens uit te voeren.