Beleidsbrief cultuur 2004-2007; Verslag algemeen overleg over nieuw beleid monumentenzorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29314, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-09-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29314 nr. 9

25-08-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29314Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 314Beleidsbrief Cultuur 2004–2007nr. 9VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 augustus 2004De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 28 juni 2004 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
der Laan van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de brief
van de staatssecretaris d.d. 7 juni 2004 inzake nieuw beleid monumentenzorg
(29 314, nr. 4).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van der Vlies (SGP) kan zich goed
vinden in de hoofdlijnen van de voorgestelde regelgeving. Met ingang van 1 januari
2006 worden het Besluit rijkssubsidiëring restauratie monumenten (BRRM)
en het Besluit rijkssubsidiëring onderhoud monumenten (BROM) geïntegreerd
in één nieuwe regeling: het Besluit rijkssubsidiëring instandhouding
monumenten (BRIM). Met de voorgestelde wijziging van het monumentenbeleid
wordt het accent verlegd van eenmalige restauraties naar planmatig onderhoud
en op diverse onderdelen is sprake van een duidelijke vereenvoudiging ten
opzichte van de bestaande regelgeving. Hij hoopt dat door de accentverlegging
van structureel naar planmatig onderhoud nieuwe achterstanden kunnen worden
voorkomen.De heer Van der Vlies acht het van groot belang dat bij de inwerkingtreding
van de nieuwe regels de achterstanden in de restauraties tot een uiterste
minimum worden beperkt. De ambitie om de restauratieachterstand in 2010 tot
10% terug te brengen, lijkt helaas niet haalbaar. Hij stelt dat er in ieder
geval zicht moet zijn op het wegwerken van de bestaande achterstanden alvorens
over te kunnen gaan tot de voorgenomen wijzigingen in de regelgeving. Erkent
de staatssecretaris dat een aanzienlijke achterstand in de restauraties niet
goed past bij de systematiek van de nieuwe regelgeving en dat het functioneren
van die nieuwe regelgeving bij een beperkt budget op gespannen voet staat
met de doelstelling om de bestaande restauratieachterstanden alsnog weg te
werken? Hoe gaat zij met die spanning om? Ziet zij binnen het kader van de
beschikbare middelen reële mogelijkheden om binnen een afzienbare termijn
alsnog de bestaande achterstanden weg te werken zonder afbreuk te doen aan
de voorgenomen regelgeving met betrekking tot de instandhouding? Hoe denkt
zij over de suggestie van de VNG inzake voorfinanciering? De heer
Van der Vlies wijst in dit verband ook nog op het inverdieneffect dat aan
de orde is bij de inzet van werklozen in de monumentenzorg.Hij erkent dat herselectie van het bestaande monumentenbestand noodzakelijk
is. Er zal capaciteit worden vrijgemaakt om daarvoor op een zorgvuldige wijze
criteria te ontwikkelen. Het terughoudend omgaan met nieuwe verzoeken mag
er echter niet toe leiden dat noodzakelijke ingrepen achterwege blijven. De
staatssecretaris is bereid om in bijzondere gevallen een uitzondering te maken.
Wat verstaat zij daaronder en wat betekent dit concreet voor de bestaande
behoefte? Wat zijn de consequenties daarvan voor het toekomstige beslag op
de beschikbare middelen? De heer Van der Vlies verwacht dat het ontnemen van
de monumentale status aan bestaande panden voor veel gemeenten negatieve budgettaire
consequenties zal hebben, omdat zij daar dan zelf middelen voor vrij willen
maken. In hoeverre is de staatssecretaris bereid om de gemeenten een handreiking
te doen ten bate van het levend houden van het culturele erfgoed dat lokaal
van grote betekenis kan zijn?Kan de staatssecretaris nader onderbouwen waarom archeologische monumenten
en monumentaal groen vooralsnog buiten de reikwijdte van de voorgenomen regeling
vallen? Ligt het niet meer voor de hand om bij een herziening van de regelgeving
een zo eenvoudig en uniform mogelijke regeling te ontwerpen? De heer Van der
Vlies pleit voor de opneming van eerdergenoemde categorieën monumenten
in het BRIM. Hij benadrukt dat ook eigenaren van deze groepen monumenten in
voldoende mate geprikkeld moeten worden om hun monumenten in stand te houden.De heer Van der Vlies zet vraagtekens bij de indeling van soorten eigenaren
binnen het BRIM. Voor eigenaren van woonhuizen zonder een fiscale aftrekmogelijkheid
rest in de toekomst slechts de mogelijkheid van een hypotheek bij het Restauratiefonds.
Hij stelt voor om voor eigenaren zonder een fiscale aftrekmogelijkheid een
subsidiemogelijkheid te laten bestaan. Hoe staat de staatssecretaris daartegenover?
Wat vindt zij overigens van de voorgestelde indeling die is aangereikt door
het Nationaal Contact Monumentenzorg (NCM)? De Raad voor Cultuur heeft opgemerkt
dat de subsidiepercentages tamelijk willekeurig zijn vastgesteld. Kan nader
inzicht worden gegeven in de totstandkoming van die percentages? Volgens de
VNG zijn gemeenten vaak eigenaar van onrendabele monumenten. Vanuit die optiek
stellen de gemeenten het sterk verlaagde subsidiepercentage ter discussie.
Kan de staatssecretaris daarop reageren?Organisaties die zich de instandhouding van monumenten ten doel stellen,
kunnen slechts worden aangewezen als zij ten minste 25 monumenten van dezelfde
soort in eigendom of beheer hebben. De heer Van der Vlies constateert dat
met deze eis sprake is van een forse beperking en dat geen recht wordt gedaan
aan kleine stichtingen voor stadsherstel en andere instanties die een heel
waardevolle rol vervullen. Het zal het beleid niet ten goede komen als kleinere
instellingen en organisaties de boot missen. Is de staatssecretaris bereid
om de reikwijdte van de mogelijkheden voor aangewezen organisaties te heroverwegen?De heer Van der Vlies wijst erop dat de voorgestelde overgangsregeling,
waarbij gedurende zes jaar elk jaar een categorie monumenten in het nieuwe
stelsel instroomt, met zich brengt dat de categorieën die later instromen,
in de komende jaren slechts beperkte mogelijkheden hebben voor het verkrijgen
van middelen voor restauratie en instandhouding. Zij kunnen daardoor op een
relatieve achterstand komen. Dit geldt bijvoorbeeld voor kerken en molens
die zich soms in een uiterst penibele situatie bevinden. Op welke wijze wordt
hiermee rekening gehouden?De heer Van der Vlies stemt ermee in dat het accent van de vergunningverlening
wordt verlegd naar het lokale niveau. Het is wel zaak dat tijdig wordt zorggedragen
voor heldere kwalitatieve uitgangspunten en richtlijnen. Hij vraagt
in dat kader ook aandacht voor het delen van kennis tussen zoveel mogelijk
betrokken organisaties en particulieren. Hij kan zich voorts vinden in het
voorstel om de Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ) bij een vergunningaanvraag
een adviesbevoegdheid in plaats van een adviesplicht te geven. De vergunningverlener
zou dan wel een meldingsplicht bij de RDMZ moeten hebben.De heer Van der Vlies merkt ten slotte op dat hij in eerste termijn niet
heeft toegegeven aan de verleiding om in casuïstiek te vervallen en roept
zijn collega's op om dat ook niet te doen. Mochten zij die verleiding niet
kunnen weerstaan, dan heeft hij ook nog een fiks dossier met knelpunten achter
de hand.Naar aanleiding van een bezoek eerder op de dag aan de opening van een
expositie over de Tweede Wereldoorlog in de West vraagt de heer Leerdam (PvdA) aandacht voor deze vorm van monumenten die het zogenaamde
immateriële erfgoed vormen. Hij vraagt voorts aandacht voor andere monumenten
in de overzeese gebiedsdelen. Dit jaar wordt het vijftigjarig bestaan van
het Statuut gevierd. Hoever moet het beleid van de staatssecretaris zich uitstrekken?
Hoe stelt zij zich de Nederlandse betrokkenheid in het Koninkrijk voor? Kan
zij zich voorstellen dat die betrokkenheid ook over de grenzen van het Koninkrijk
heen gaat, naar bijvoorbeeld landen als Indonesië en Zuid-Afrika?De heer Leerdam kan zich in grote lijnen vinden in de voorgenomen vermindering
van regelzucht en bureaucratie. Hij constateert dat in de afgelopen jaren
de achterstanden in de restauratie van monumenten rap zijn ingelopen. Men
heeft de ambitie om de achterstand van 40% in 1993 terug te brengen naar ongeveer
10% in 2010. Hoe haalbaar is dat, nu bezuinigingen worden doorgevoerd en op
korte termijn geen extra geld beschikbaar is? Als niets wordt gedaan aan onderhoud
of herstel van monumenten, is er geen sprake van stilstand maar van achteruitgang.
In het gunstigste geval zullen de kosten alleen maar oplopen, terwijl er in
het ongunstigste geval ook nog onherstelbare schade plaatsvindt. Wat is de
visie van de staatssecretaris hierop?De heer Leerdam betreurt het dat pas in 2005 zal worden bericht over het
plan van aanpak voor erfgoedselectie, waarin het selectiebeleid voor monumentenzorg
en archeologie in samenhang zal worden gepresenteerd. Hij acht het van groot
belang dat het beleid op het gebied van erfgoed bij de tijd blijft. Er komen
in 2006 nieuwe selectiecriteria voor monumenten. Tot die tijd zal het Rijk
een grote terughoudendheid betrachten ten aanzien van nieuwe verzoeken tot
aanwijzing van archeologische en gebouwde monumenten. De heer Leerdam spreekt
de hoop uit dat de mogelijke monumenten die de komende anderhalf jaar buiten
de boot zullen vallen, in 2006 alsnog aan de nieuwe criteria getoetst kunnen
worden. Het Rijk zal voorts tot 31 december 2005 zelf geen nieuwe initiatieven
nemen om objecten voor bescherming voor te dragen.Een gevolg van de aangekondigde herselectie kan zijn dat lagere overheden
moeten opdraaien voor de kosten van monumenten die hun status van rijksmonument
verliezen. Kan de staatssecretaris inzicht geven in de waarschijnlijke omvang
van de herselectie?Het archeologische erfgoed gaat de heer Leerdam aan het hart. Wat zijn
de beweegredenen van de staatssecretaris om de instandhouding van de archeologische
monumenten en het monumentaal groen niet op te nemen in de BRIM-regeling?
Welk bedrag is hiermee gemoeid en welke redenen liggen hieraan nog meer ten
grondslag?Ook de heer Leerdam vraagt aandacht voor het lot van aangewezen organisaties
voor het monumentenbehoud, zoals maatschappijen voor stadsherstel. Deze instellingen
verliezen als «overige eigenaren» bijvoorbeeld 10% van hun subsidie,
terwijl zij juist de moeilijke projecten krijgen toegewezen. Deze projecten
zijn ook vaak nog omvangrijker en omslachtiger dan projecten die
door de eigenaar zelf worden uitgevoerd. Welke beweegredenen liggen hieraan
ten grondslag?De heer Leerdam wijst ten slotte op het belang om nieuwe initiatieven
te ondersteunen, zoals het Centre Céramique in Maastricht. Bij een
nieuwe generatie horen nieuwe monumenten. Wordt daar rekening mee gehouden?
Hij hoopt dat de staatssecretaris een brug zal zijn tussen de C, de O en de
W op het ministerie en dat zij zich zal inzetten voor de bevordering van het
bewustzijn bij jongeren door middel van onderwijs en voorlichting over het
monumentenbeleid. «Een monument is niet alleen iets uit het verleden;
monumenten zijn belevingen, gebouwen, verhalen en natuur, die wij meemaken
en die wij nog iedere dag met ons meedragen en laten ontstaan», aldus
de heer Leerdam.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA) onderstreept
allereerst het belang van monumenten. Zij vormen een culturele schat waarvan
mensen dagelijks en vaak ook ongemerkt kennis kunnen nemen. Die ontmoeting
draagt bij aan het historische besef, zij versterkt de identiteit en vergroot
daarmee de kwaliteit van de samenleving. Monumenten versterken bovendien de
schoonheid van de steden en de plattelandsgebieden.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok vreest dat de staatssecretaris op het gebied
van het monumentenbeleid fatale beslissingen zal nemen. De prioriteit die
wordt gegeven aan het terugdringen van de restauratieachterstanden, zal vervallen.
Naar de mening van mevrouw Van Vroonhoven-Kok moeten eerst de restauratieachterstanden
worden weggewerkt alvorens kan worden ingezet op nieuw beleid. Anders zal
een toenemend verval van monumenten optreden, met als gevolg dat een later
herstel uiteindelijk veel meer geld zal kosten. Wanneer het stuwmeer aan restauratieachterstanden
blijft bestaan, dreigt het directe gevaar dat monumenten verloren raken. Met
de samenvoeging van onderhoud en restauratie wordt de groep achterblijvers
in feite opgegeven. Dat baart haar zorgen. Wat is de reactie van de staatssecretaris
daarop?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok herinnert aan een door het CDA in 2002 ingediende
motie over het restaureren van monumenten die buiten de boot zouden vallen
bij de invoering van het BRRM 1997. Deze motie is aangehouden na de belofte
van de toenmalige staatssecretaris dat hij met een plan zou komen om deze
monumenten alsnog aan te pakken. Daar is tot op heden niets van terechtgekomen.Zij constateert dat geldgebrek de kern van het probleem is. Er is eenvoudigweg
niet genoeg geld om alle monumenten te restaureren en in stand te houden.
Zij is van mening dat de lijst van 60 000 monumenten nog eens goed tegen
het licht moet worden gehouden. De beschikbare middelen dienen zo goed mogelijk
te worden ingezet. De monumenten moeten het verhaal van de Nederlandse geschiedenis
vertellen. Dat verhaal moet compleet zijn; er mogen geen gaten vallen maar
er hoeven ook geen doublures te zijn.De aanzet van de staatssecretaris om te schrappen in de vele bestuurslagen
valt bij mevrouw Van Vroonhoven-Kok in goede aarde. Hierdoor kunnen bureaucratie
en de daarmee gepaard gaande miscommunicatie in de toekomst worden voorkomen.
Een voorbeeld van een dergelijke miscommunicatie is de watertoren in Boskoop.
Misschien zou moeten worden overgegaan tot «fatale termijnen»:
wanneer een organisatie zoals de Rijksdienst voor de Monumentenzorg niet voor
een bepaalde termijn heeft gereageerd, kan ervan worden uitgegaan dat het
goed zit.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok heeft behoefte aan antwoorden op de technische
vragen die door het NCM naar voren zijn gebracht. Deze antwoorden kunnen ook
schriftelijk worden gegeven.In de nieuwe regeling komen eigenaren van woonhuizen en boerderijen zonder
agrarische functie in aanmerking voor een laagrentende lening in plaats van
een subsidie. Het is echter onduidelijk wanneer een boerderij wel of geen
agrarische functie meer heeft. Er kunnen op een boerderij immers
wel agrarische activiteiten worden ontplooid terwijl er geen agrarisch bedrijf
meer gevestigd is.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok merkt voorts op dat de overheid zich altijd
met name heeft bekommerd om de kwetsbare monumenten, de zogenaamde fiscaal
niet-relevante monumenten. Dat moet in de toekomst zo blijven. Nu het subsidiepercentage
voor deze kwetsbare monumenten dreigt te worden verlaagd, bestaat immers het
gevaar dat goed onderhoud achterwege blijft. Dat moet worden tegengegaan.De staatssecretaris stelt dat er bij de laagrentende lening voor de fiscaal
relevante monumenten geen sprake kan zijn van een openeinderegeling. Welk
budget is hiervoor beschikbaar? Mevrouw Van Vroonhoven-Kok constateert dat
het nu met het «revolving fund» elke keer krap aan is. Dat budget
mag dus niet naar beneden worden geschroefd.Zij wijst vervolgens op het in het verleden ingediende plan van het CDA
om de nationale monumentenmaatschappij op de kaart te zetten. Met dat plan
wordt beoogd om de publieke en private middelen bij elkaar te brengen en versnippering
in de monumentenwereld tegen te gaan. De lokale formule van stadsherstel zou
op landelijk niveau moeten worden ingevoerd. Het doel hierbij is het rendabel
maken van monumenten. Zij hoort graag een reactie op dit initiatief.Vervolgens vraagt mevrouw Van Vroonhoven-Kok hoe in de toekomst zal worden
omgegaan met het mobiele erfgoed. Deze categorie komt niet in aanmerking voor
opname in het BRIM. De staatssecretaris heeft tijdens de begrotingsbehandeling
al gezegd dat het mobiele erfgoed haar na aan het hart ligt. Heeft zij in
de afgelopen maanden nog nagedacht over dit deel van het cultuurhistorische
erfgoed?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok wijst ten slotte op het belang van het terugdringen
van de administratieve lastendruk. Eigenaren of beheerders van oude gebouwen
hebben te maken met allerlei beperkende regels – zij mogen bijvoorbeeld
slechts een beperkt aantal bezoekers ontvangen vanwege lokale brandweervoorschriften
of veiligheidsvoorschriften – waardoor het erg moeilijk wordt om die
gebouwen rendabel te laten zijn. Kan de staatssecretaris daar eens naar kijken?Mevrouw Vergeer (SP) kan zich vinden in de
intentie van het nieuwe beleid met betrekking tot de monumentenzorg, maar
zij mist een financiële onderbouwing. Het baart zorgen dat een dergelijk
voorstel wordt gedaan in tijden van economische terugslag. In dergelijke tijden
schuift de overheid om budgettaire redenen zaken op de lange baan en is zij
in feite bezig met een «barbaarse kaalslag». Volgende kabinetten
zullen de achterstanden moeten inhalen en de schade moeten herstellen. Er
is nu al sprake van een grote restauratieachterstand. Hoe kan worden gestart
met een instandhoudingbeleid terwijl een aantal monumenten flink gerestaureerd
moet worden? Mevrouw Vergeer pleit derhalve voor extra financiering, bijvoorbeeld
in de vorm van een tijdelijke restauratieregeling, om de achterstand in te
lopen. Evenals de VNG pleit zij voor het eerder ter beschikking stellen van
de 43 mln om eventueel de kanjerproblematiek op te lossen.Mevrouw Vergeer vraagt of in het nieuwe systeem dezelfde parameters zullen
worden gehanteerd voor de vaststelling van wat groot onderhoud is. In het
nieuwe systeem is er voor eigenaren van woonhuizen en boerderijen nog de mogelijkheid
om 70% te lenen, terwijl voorheen sprake was van 20% subsidie en 30% laagrentende
lening. Erkent de staatssecretaris dat de verantwoordelijkheid voor de instandhouding
van de monumenten in de toekomst meer bij de particulieren wordt gelegd? Ziet
zij hierin het gevaar van achteruitgang in onderhoud van monumenten in particulier
bezit? Waarom geldt voor de lagere overheden een subsidie van 30% van de subsidiabele
kosten, terwijl zij juist vaak de onrendabele monumenten beheren? Ook mevrouw Vergeer vraagt aandacht voor de archeologische terreinen en
het monumentaal groen. Deze categorieën worden niet opgenomen in het
BRIM. Wie waarborgt dan de instandhouding ervan? Een ander verontrustend voorstel
van de staatssecretaris behelst het zoveel mogelijk beperken van de aanwijzing
van gebouwen en archeologische monumenten in het kader van de herziening van
het monumentenbeleid en het wegwerken van administratieve achterstanden. Volgens
de Raad voor Cultuur is dat het slechts denkbare alternatief. De staatssecretaris
kan derhalve niet anders dan meer geld beschikbaar stellen om personeel aan
te stellen om de achterstanden weg te werken. Mevrouw Vergeer wijst in dit
verband ook op de opmerking van de heer Van der Vlies over de inverdieneffecten.Mevrouw Vergeer vindt dat het Rijk de problemen wat al te makkelijk op
het bordje van de gemeenten legt. Waar moeten de gemeenten het geld vandaan
halen?De heer Rijpstra (VVD) onderstreept de opmerkingen
van collega's over het belang van de kleinere stichtingen die zich bezighouden
met monumentenzorg. Hij steunt de uitgangspunten die ten grondslag liggen
aan het nieuwe beleid van de monumentenzorg. Uit de reacties van verschillende
betrokken instanties blijkt dat zij steun geven aan de nieuwe benadering,
maar dat zij tegelijkertijd een aantal problemen van financiële en logistieke
aard op zich af zien komen. Hij gaat ervan uit dat de staatssecretaris het
vervolgtraject in nauw overleg met de betrokkenen zal vormgeven.De staatssecretaris heeft aangegeven dat de subsidieaanvraagprocedure
in het BRIM over zo min mogelijk schijven zal verlopen en dat de rol van de
provincies en gemeenten bij de subsidieverlening zal komen te vervallen. De
RDMZ zal hierdoor zwaarder belast worden en naar verwachting zo'n 1100 aanvragen
per jaar behandelen. Kan de RDMZ dat met het huidige personeelsbestand aan
of zullen er wachttijden ontstaan? Dat laatste zou geen goede zaak zijn, aldus
de heer Rijpstra. Zullen de afstemmingsproblemen tussen het Rijk en de lagere
overheden met de nieuwe werkwijze tot het verleden behoren? Welke bezwaar-
en beroepsprocedures kunnen worden gevolgd na een afwijzing door de RDMZ?
Wordt een uitspraak dan gedaan door een rechtbank in de naaste omgeving of
wordt gekozen voor specialisatie bij een bepaalde rechtbank. Dat laatste zou
de uniformiteit ten goede komen.De heer Rijpstra vraagt welk bedrag gemoeid zou zijn met de opneming van
het monumentaal groen in het BRIM. De staatssecretaris verwijst in haar brief
naar de herstelregeling voor historische buitenplaatsen van het ministerie
van LNV. Er zijn echter ook nog andere ministeries betrokken bij het monumentenbeleid.
Zijn er onderlinge afspraken gemaakt over mogelijke samenwerking en extra
gelden? Welke mogelijkheden heeft Nederland om gebruik te maken van Europese
fondsen voor het monumentenbeleid en het monumentaal groen? Kan daar wellicht
meer gebruik van worden gemaakt? Is er wellicht nog iets te regelen via de
onderuitputting? In hoeverre zijn grote pensioen- en beleggingsfondsen in
Nederland bereid om bij te dragen aan de instandhouding van monumenten en
het cultureel erfgoed? Verdient het geen aanbeveling om daarover met hen in
overleg te treden?Ook de heer Rijpstra wil graag een reactie op een voorstel van het NCM
voor een indeling van monumenteneigenaren binnen het BRIM. Hij is van mening
dat die indeling eenduidiger, eenvoudiger en makkelijker uit te leggen is
dan de door de staatssecretaris voorgestelde regeling. Wellicht kan die indeling
worden meegenomen bij de totstandkoming van de definitieve regeling.De heer Rijpstra erkent dat een openeinderegeling bij de subsidieverlening
onwenselijk is. Naar verwachting zal de nieuwe regeling meer aanvragen, dus
een groter beslag op de middelen, met zich brengen. Dat betekent
dat de spoeling dunner wordt. Op welke wijze wordt daarmee omgegaan?Naar aanleiding van de in de brief genoemde subsidiepercentages voor overige
eigenaren die geen recht hebben op fiscale aftrek van onderhoudskosten, vraagt
de heer Rijpstra hoe de verschillen tussen de diverse categorieën monumenten
tot stand zijn gekomen. Waarom is niet gekozen voor één subsidiepercentage?
Is het juist dat eigenaren die wel recht hebben op fiscale aftrek van onderhoudskosten,
ook nog in aanmerking kunnen komen voor subsidie? Waarom worden ook voor hen
verschillende subsidiepercentages gehanteerd?De staatssecretaris stelt dat de afname van de financiële ondersteuning
aan eigenaren van woonhuizen en boerderijen zonder agrarische functie ten
laste van de rijksbegroting ongeveer gelijk is aan het hogere budgettaire
beslag van de subsidies aan eigenaren van overige monumenten. Dit betekent
dus dat de stelselverandering budgettair neutraal kan worden doorgevoerd.
Waar baseert de staatssecretaris dat op? Is dat doorgerekend door het ministerie
van Financiën? De ervaring leert de heer Rijpstra dat een dergelijke
stelselverandering zelden daadwerkelijk budgettair neutraal kan worden doorgevoerd.Ook de heer Rijpstra maakt zich zorgen over de restauratieachterstanden.
Bestaan er nog plannen om die achterstanden in te lopen of heeft men er zich
bij neergelegd? Kunnen Europese gelden worden aangewend om die achterstanden
weg te werken? Hij is het eens met de Raad voor Cultuur dat een stop op het
aanwijzen van nieuw gebouwde monumenten niet goed is. Liggen hier alleen budgettaire
redenen aan ten grondslag of zijn er ook andere redenen?De heer Rijpstra wijst voorts op het belang van digitalisering bij het
toegankelijk maken van de monumenten in Nederland. Mensen kunnen al op diverse
websites zien wat er gebeurt in Nederland. Hij gaat ervan uit dat deze digitalisering
verder vervolmaakt zal worden, zodat een groot aantal monumenten digitaal
te zien is.Hij vraagt ten slotte eveneens aandacht voor de viering van het vijftigjarig
Statuut van het Koninkrijk der Nederlanden. Er is een inventarisatie gemaakt
van de historische plaatsen, gebouwen, monumenten en ruïnes op de Nederlandse
Antillen. Kan de staatssecretaris nagaan in hoeverre op de Nederlandse Antillen
en Aruba een vergelijkbare opzet mogelijk is, zodat het culturele erfgoed
ook in die delen van ons Koninkrijk behouden blijft?Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris stelt voorop dat de monumentenzorg
haar zeer na aan het hart ligt, maar dat zij over een zeer beperkte portemonnee
beschikt. Al een aantal jaren geleden werd duidelijk dat een eind moest worden
gemaakt aan de enorme bureaucratie in de monumentenzorg. Deze bureaucratie,
die onder andere werd veroorzaakt door het onderscheid tussen onderhoud en
restauratie in het monumentenbeleid, zou sterk kunnen worden teruggebracht
door onderhoud en restauratie samen te brengen in een eenduidig en simpel
instandhoudingsbeleid. De financiële omstandigheden waren toentertijd
zodanig dat werd gekozen voor het ideale model waarbij de fase van instandhouding
pas zou ingaan nadat de restauratie was voltooid. Inmiddels is gebleken dat
de financiële middelen niet toereikend zijn om de restauratieachterstanden
tijdig weg te werken. De staatssecretaris acht het van een dermate groot belang
dat de administratieve rompslomp in de monumentenzorg wordt aangepakt, dat
het beleid nu zodanig wordt aangepast dat nog voor de afronding van het herstelprogramma
het accent verschuift van restauratie naar instandhouding. De staatssecretaris
erkent de last van de nog bestaande restauratieachterstanden, maar zij vindt
dat deze geen belemmering vormen voor het ingaan van de ontbureaucratiseringslag. De staatssecretaris werpt de aantijging van mevrouw Vergeer dat het huidige
monumentenbeleid veel weg heeft van een «barbaarse kaalslag» verre
van zich. Heel veel mensen plegen een enorme inzet in de monumentenzorg, er
worden fantastische resultaten bereikt en er is in de afgelopen jaren bijna
een miljard geïnvesteerd. Er zou nu nog zo'n 200 mln (prijspeil 2001)
nodig zijn om de resterende achterstand weg te werken, maar helaas is de economische
recessie net iets te vroeg gekomen. Zij erkent dat de kosten die met de restauratieachterstand
gepaard gaan, elk jaar toenemen.De staatssecretaris meent dat er een tamelijk ingenieus plan is bedacht
om het budgettaire probleem op te lossen. Het BRIM wordt per 1 januari
2006 ingevoerd. De periode 2006–2011 zal in het teken staan van de overgang
van het BRRM 1997 en het BROM naar het BRIM. Er is gekozen voor een geleidelijke
instroom van verschillende categorieën monumenten in het BRIM. De categorieën
die nog niet zijn ingestroomd, kunnen nog gebruikmaken van het oude systeem
waarin restauratie en onderhoud apart worden opgevoerd. Na zes jaar zijn alle
monumentencategorieën in het BRIM-systeem opgenomen. De staatssecretaris
erkent dat er een budgetplafond wordt gehanteerd. Als te veel aanvragen worden
gedaan, zullen die worden verzameld en zal worden gepoogd om een goede verdeling
tot stand te brengen.Verschillende woordvoerders hebben gesproken over het genereren van geld
uit de particuliere sector voor de monumentenzorg. De staatssecretaris acht
de kans op een dergelijk succes zeer klein, omdat alle instellingen in deze
tijd de broekriem moeten aantrekken. Als Kamerleden bepaalde fondsen kennen
die staan te trappelen om bij te dragen aan de monumentenzorg, dan hoort zij
dat graag. Het Nationaal Restauratiefonds (NRF) is op dit moment de enige
serieuze bron van inkomsten uit de particuliere sector. Zij is lovend over
het goede werk dat dit fonds verricht. Het NRF is overigens ook werkzaam op
de Antillen. Daarnaast zijn er gelukkig de particuliere projecten, waarbij
mensen voor een concreet monument middelen weten te vergaren. Het blijkt dat
mensen eerder geneigd zijn om «vriend van» een bepaald monument
in hun omgeving te worden dan dat zij de monumenten in Nederland steunen.Er wordt op dit moment al geld gegenereerd uit de Europese Structuurfondsen,
maar dat geld gaat in het kader van de provinciale ontwikkelingsplannen voor
landelijke gebieden rechtstreeks naar de provincies. Er wordt gestreefd naar
een optimale benutting van de Europese fondsen, maar het is voor een eigenaar
een wel heel langdurig en ingewikkeld proces om geld uit die Europese fondsen
te krijgen. Bovendien zullen de nieuwe lidstaten waarschijnlijk een zwaar
beroep doen op dergelijke fondsen, zodat de spoeling dunner wordt.Er zijn diverse ministeries betrokken bij het monumentenbeleid. Daarvoor
is een reguliere verdeling gemaakt. Deze ministeries zijn beleidsmatig nauw
met elkaar verbonden, zij investeren in het monumentenbeleid, zij hebben een
gezamenlijke verantwoordelijkheid en zij voeren dus ook regelmatig overleg.
De samenwerking verloopt prima, maar het is niet zo dat andere ministeries
bijdragen als OCW een budgettair probleem heeft, aldus de staatssecretaris.
De Rijksgebouwendienst van VROM draagt zorg voor de Rijksmonumenten in rijksbezit,
er wordt door VROM, VenW, LNV en OCW geïnvesteerd in het belvedèrebeleid,
de ministeries van VROM, LNV en OCW hebben een gezamenlijke investering gedaan
in de Investeringsregeling stedelijke vernieuwing, LNV en OCW werken samen
in het kader van de historische buitenplaatsen en verder heeft onlangs overleg
plaatsgevonden met Staatsbosbeheer over de archeologische monumenten.De staatssecretaris acht het de verantwoordelijkheid van de lagere overheden
om in het kader van grote bouwprojecten in contact te treden met projectontwikkelaars
over een eventuele bijdrage aan een restauratiefonds. Bij grootschalige bouw-
en ontwikkelingsprojecten worden overigens vaak budgettaire middelen
gereserveerd voor cultuur in den brede. Er wordt dus rekening gehouden met
investeringen op dat punt. De staatssecretaris merkt voorts op dat pensioenfondsen
de verantwoordelijkheid hebben om te investeren en dat deze fondsen, op het
moment dat er geen rendabel investeringsplan ligt, niet gehouden zijn om daarin
te investeren. Zij is desgevraagd wel bereid om de mogelijkheden te inventariseren
en gesprekken te voeren met de top van grote pensioenfondsen over het belang
van de monumentenzorg en het culturele erfgoed. Zij heeft echter grote twijfels
over de haalbaarheid van verzoeken om financiële steun ten behoeve van
de monumentenzorg in Nederland. Het gegeven dat zij zelf geen financiële
bijdrage kan leveren, zal de zaak ook zeker geen goed doen.De staatssecretaris wil op voorhand geen uitspraken doen over de aanwending
van een eventuele onderuitputting.De staatssecretaris kent het CDA-plan voor een nationale monumentenmaatschappij,
waarin wordt gepleit voor een soort landelijke stadsherstelformule. Organisaties
zoals stadsherstel zijn inderdaad vooral op lokaal en regionaal niveau actief.
Op provinciaal niveau en in samenwerking met het NRF en het Prins Bernardfonds
wordt een dergelijke formule mogelijk gemaakt, maar die geldt dan met name
voor niet-rijksmonumenten. Omdat voor rijksmonumenten reeds een regeling is
voorzien, is het niet toegestaan om een landelijke stadsherstelformule bij
die monumenten te hanteren. De staatssecretaris zegt mevrouw Van Vroonhoven-Kok
toe om deze technische materie schriftelijk nader toe te lichten.Naar aanleiding van de suggestie van de heer Van der Vlies om in overleg
te treden met Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de inzet van werklozen
en het inverdieneffect daarvan, roept de staatssecretaris Kamerleden op om
deze materie regelmatig onder de aandacht te brengen bij de andere betrokken
ministers.De staatssecretaris geeft aan dat de enige reden die ten grondslag ligt
aan de uitsluiting van archeologische monumenten, monumentaal groen en het
mobiele erfgoed, de financiële beperking is. Zij hecht zeer veel belang
aan deze categorieën, maar heeft er nu simpelweg geen budget voor. Dat
budget kan ook niet opgehoogd worden. De toekomstige herselectie zal ruimte
moeten bieden om ook deze categorieën monumenten in het BRIM te laten
instromen De betreffende categorieën hebben overigens wel de aandacht
van het ministerie. De RDMZ zal onderzoek doen naar de aard en omvang van
de restauratieproblematiek bij het monumentaal groen, teneinde in kaart te
brengen welke monumenten nadrukkelijk aandacht vragen. Een grove schatting
is dat de opneming van monumentaal groen in het BRIM zou uitkomen op een structureel
meerkostenplaatje van minimaal 2 mln per jaar. Dan gaat het echter over onderhoud,
en niet over restauratie. Die restauratieachterstand moet dan eerst weggewerkt
worden.De staatssecretaris zegt voorts toe, in de tweede helft van het jaar met
een beleidsnotitie over archeologisch beheer te komen. Ook binnen het archeologische
erfgoed zal een herselectie moeten plaatsvinden. Van de 1700 archeologische
monumenten die nu geregistreerd staan, zal eerst de restauratieproblematiek
in kaart worden gebracht. Vervolgens zullen zij kritisch tegen het licht worden
gehouden. Alleen al met het kleine onderhoud van deze archeologische monumenten
is jaarlijks zo'n 1 mln gemoeid. Als de grootschalige projecten daarbij worden
betrokken, gaat het om miljoenen.De staatssecretaris deelt mee dat het bij de voorgestelde subsidiepercentages
om gewogen gemiddelden van de huidige subsidiepercentages voor restauratie
en onderhoud gaat. Ook bij de subsidiepercentages voor de lagere overheden
gaat het om een gemiddelde van de percentages voor restauratie en onderhoud.
Er is gekozen voor de voorwaarde dat organisaties voor monumentenbehoud pas
kunnen worden aangewezen als zij ten minste 25 monumenten in eigendom of beheer hebben, omdat de ervaring heeft geleerd dat kleinere organisaties
onvoldoende professionaliteit in huis hebben om de complexiteit van geclusterde
aanvragen goed aan te kunnen. Het niveau van de integrale plannen voor die
totaliteit aan monumenten is zo hoog, dat zij daar per definitie professionele
hulp voor moeten inroepen. Het is dan makkelijker om individuele plannen op
te stellen.Naar aanleiding van de opmerking over de beperkte gebruiksvergunningen
als gevolg van lokale brandweervoorschriften of veiligheidseisen merkt de
staatssecretaris op dat die eisen terecht worden gesteld, omdat monumenten,
bijvoorbeeld kerken, steeds vaker worden gebruikt voor publieke bijeenkomsten
en congressen.De staatssecretaris is verheugd over de steun vanuit de Kamer voor de
herselectie van de 60 000 monumenten op de landelijke lijst. Zij merkt
allereerst op dat dit geen gemakkelijke klus zal worden. De mensen die met
hart en ziel in de monumentenzorg werken, wacht een moeilijke tijd. Er zullen
in het komende halfjaar in samenspraak met de VNG, het IPO en andere belanghebbende
nieuwe selectiekaders worden ontwikkeld. Er zullen keuzes moeten worden gemaakt
en die zullen uiteindelijk tot een goede balans moeten leiden. Daarnaast moet
er via de herselectie ruimte worden gecreëerd voor nieuwe ontwikkelingen.
Zo dienen in de toekomst maatregelen te worden genomen voor het behoud van
archeologische monumenten, monumentaal groen en het mobiele erfgoed. Ook de
belangrijke gebouwen uit de wederopbouwperiode die nu nog geen monumentale
status hebben, verdienen aandacht.De staatssecretaris benadrukt dat er tot 1 januari 2006 geen sprake
zal zijn van een stop op het aangaan van nieuwe subsidieverplichtingen, maar
van een zware beperking op instroom. Er kan dus een uitzondering worden gemaakt
voor een bijzonder project. Zij wijst erop dat een financiële reden hiervoor
niet doorslaggevend is geweest. Een belangrijke reden voor die zware beperking
is dat de administratieve lasten in dat jaar nadrukkelijk omlaag kunnen worden
gebracht, zodat menskracht en tijd kunnen worden vrijgemaakt om de nieuwe
regels voor te bereiden. Voorts zou het raar zijn om monumenten nog op de
valreep te laten instromen onder het oude regime, terwijl er in 2006 sprake
zal zijn van een herselectiebeleid waaraan wellicht strengere regels ten grondslag
liggen. De staatssecretaris erkent dat de Raad voor Cultuur zich niet kan
vinden in de zware beperking op de instroom tot 2006. Gezien de zeer zorgvuldige
manier waarop in de afgelopen jaren in ieder geval de monumenten tot 1940
in kaart zijn gebracht, acht zij het echter zeer onwaarschijnlijk dat er opeens
nog een onbekend topmonument uit die tijd opduikt. En nogmaals, het is geen
stop maar een zware beperking.De staatssecretaris erkent voorts dat gemeenten bang zijn dat het Rijk
de herselectie aangrijpt om de problematiek op hun bordje te schuiven. Het
is natuurlijk mogelijk dat een gemeente zich niet kan vinden in het schrappen
van een bepaald monument van de landelijke lijst. Het blijft dan uiteindelijk
wel de gemeentelijke verantwoordelijkheid om zo'n monument wel of niet op
de gemeentelijke monumentenlijst te zetten. Als een gemeente geen financiële
middelen heeft, kan zij een monument toch beschermen via het instrument van
vergunningverlening.De staatssecretaris deelt mee dat er na de wijziging van een adviesplicht
in een adviesbevoegdheid van de RDMZ zeker een meldingsplicht zal komen voor
de vergunningverlener aan de RDMZ. Als de RDMZ vervolgens besluit om van zijn
adviesbevoegdheid gebruik te maken, zal dat via een parallel traject verlopen,
zodat een en ander niet tot vertraging leidt.De staatssecretaris meent dat het voorstel van het NCM voor de indeling
van monumenteneigenaren hetzelfde inhoudt als haar voorstel. Wellicht heeft
het NCM het wat mooier verwoord. Voor eigenaren van woonhuizen en boerderijen
zonder agrarische functie die geen recht hebben op belastingaftrek, is sprake
van een 100% leningsfaciliteit. Als zij wel recht hebben op belastingaftrek,
bedraagt de leningsfaciliteit 70%. Omdat niet altijd duidelijk
vast te stellen is of een boerderij wel of geen agrarische functie heeft,
is ervoor gekozen om de landbouwtelling als uitgangspunt te nemen.De staatssecretaris merkt vervolgens op dat de RDMZ het werk in de nieuwe
situatie zeker aan zal kunnen. Er is niet alleen sprake van een afname van
de te verrichten werkzaamheden, maar het werk zal ook overzichtelijker worden
en efficiënter kunnen worden uitgevoerd. De digitalisering zal vorm krijgen
via de opbouw en de actualisering van een monumentenregister. Dat zal echter
vrij veel energie, tijd en geld kosten.Zij stelt ten slotte dat het monumentale beleid een eigen verantwoordelijkheid
van de Nederlandse Antillen en Aruba is. Het NRF is heel actief op de Antillen
en Aruba en pleegt noodzakelijke investeringen. De antwoorden op de schriftelijke
Kamervragen van de heer Leerdam over het Statuut kunnen de Kamer overigens
elk moment bereiken. Er is in 1999 met de Antillen afgesproken dat de culturele
ondersteuning inclusief het erfgoed niet tot de prioriteiten behoren die onderling
zijn afgesproken door Nederland en de Nederlandse Antillen. Dat is onlangs
ook herbevestigd in de Kamer. Dit betekent dat de staatssecretaris geen actief
beleid op dat punt kan voeren.De staatssecretaris zegt de Kamer desgevraagd toe dat de herselectiecriteria
nog uitgebreid met de Kamer zullen worden besproken.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,CornieljeDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De Kler XNoot1Samenstelling: Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek
(PvdA), Cornielje (VVD), voorzitter, Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Azough
(GroenLinks), Van Bommel (SP), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Blok (VVD),
Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma
(CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam (PvdA), ondervoorzitter, Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA) en Visser (VVD).Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Laan (D66), Boelhouwer (PvdA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Tonkens
(GroenLinks), Van Oerle-van der Horst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü
(VVD), Van der Vlies (SGP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma
(CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA), De
Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA) en Aptroot (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29314-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl