Wet op de archeologische monumentenzorg; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29259, nr. 19

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

05-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29259 nr. 19

25-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Zelfstandig beleid gemeenten en provincies3. Vrijstellingen4. Archeologieheffing5. Excessieve opgravingskosten6. Kwaliteitszorg in de archeologiesector7. ZeerechtverdragOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29259Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 259Wijziging van de Monumentenwet 1988 en enkele andere wetten ten behoeve
van de archeologische monumentenzorg mede in verband met de implementatie
van het Verdrag van Valletta (Wet op de archeologische monumentenzorg)nr. 19NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAGOntvangen 25 november 20051. InleidingDe regering is erkentelijk voor het nader verslag dat de vaste commissie
heeft uitgebracht. Het merendeel van de vragen van de vaste commissie voor
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap betreft een nadere toelichting op onderwerpen
die aan de orde kwamen in het wetgevingsoverleg d.d. 31 januari 2005.
Het gaat daarbij vooral om de ruimte voor gemeenten voor het voeren van een
eigen archeologiebeleid, in het bijzonder de door enkele leden voorgestelde
mogelijkheid van een gemeentelijke archeologieheffing, de mogelijkheden van
maximering van archeologische kosten, het uitsluiten van bescheiden bodemingrepen
van het «Maltaregime» en de wijze waarop kwaliteit in de archeologische
uitvoering kan worden verzekerd, De behoefte aan meer toelichting begrijp
ik goed. «Malta» is een weerbarstige materie. Het onderwerp vereist
een goede afstemming tussen wettelijke waarborgen enerzijds en eigen verantwoordelijkheden
van (decentrale) overheden en het archeologische veld anderzijds. Ook moet
een evenwicht worden gevonden tussen duidelijke regels en het voorkomen van
onevenredige bureaucratische lasten, tussen ruimte voor het bedrijfsleven
en erkenning van de betekenis van het onderhavige beleidsterrein voor de wetenschap.
Het zoeken naar het juiste evenwicht heeft mede tot gevolg, dat de opvattingen
over het meest wenselijke stelsel uiteen kunnen lopen.Toch blijft het de overtuiging
van de regering dat het wetsvoorstel zoals het er nu ligt, een belangrijke
verbetering is ten opzichte van het huidige wettelijke stelsel. De regering
hoopt dat de antwoorden in deze nota een completer beeld geven van het wetsvoorstel.
Het besluit van de regering 10 miljoen euro uit de aardgasbaten beschikbaar
te stellen om gedurende de eerste jaren van invoering van het wetsvoorstel
de financiële gevolgen voor verstoorders te mitigeren, geeft aan dat
het de regering ernst is met de implementatie van het Verdrag van Valletta.Omdat het huidige interimbeleid onvoldoende helderheid schept over de
rol en verplichtingen van overheden, verstoorders en archeologische uitvoerders,
is het wenselijk dat het wetsvoorstel spoedig tot wet kan worden verheven.Deze nota gaat vergezeld van een derde nota van wijziging die van technische
aard is. 2. Zelfstandig beleid gemeenten en provincies• De gemeentelijke verordeningDe leden van de PvdA-fractie vragen of een verordening over het archeologiebeleid
voor iedere gemeente verplicht is.Het opstellen van een gemeentelijke verordening zoals voorgesteld in de
tweede nota van wijziging (nieuw artikel 38, Kamerstukken II 2005/06, 29 259,
nr. 17) is voor iedere gemeente een autonome keuze en derhalve geen verplichting.
Op deze wijze probeer ik gemeenten in het vormgeven van hun archeologiebeleid
te steunen en te stimuleren. De in de wet genoemde aspecten die een gemeente
in een verordening kan opnemen, zijn afgestemd met de VNG. De VNG zal in overleg
met de ROB, het IPO en de NEPROM een modelverordening opstellen.• Verdeling bestuurslastencompensatieDe aan het woord zijnde leden willen ook weten hoe de 9 miljoen euro verdeeld
worden die voor de extra bestuurslasten zijn uitgetrokken.Het bedrag van 9 miljoen euro is op de cultuurbegroting van OCW opgenomen
voor de dekking van de uitvoeringskosten van dit wetsvoorstel voor provincies
en gemeenten (bestuurslasten). In de aanloop naar inwerkingtreding van deze
wet heeft de regering provincies en gemeenten de afgelopen vier jaar al van
een tegemoetkoming in uitvoeringskosten voorzien door overboekingen naar het
provincie- en gemeentefonds. Het totaalbedrag dat aan provincies en gemeenten
de afgelopen periode op deze wijze beschikbaar is gesteld, bedraagt 11 miljoen
euro. In overleg met IPO en VNG wordt nu verder geïnventariseerd welke
omvang de gemeentelijke en provinciale uitvoeringskosten kan aannemen. Op
basis van die inventarisatie zal ik zeer spoedig overleg voeren met de bestuurders
van IPO en VNG en voorstellen welk deel van die kosten de regering zal vergoeden.• Provinciale vergoeding gemeentelijke depotsDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af of provincies verplicht kunnen
worden om vergoedingen die ze krijgen voor gemeentelijke depots ook daadwerkelijk
bij de desbetreffende gemeenten in te zetten.Provincies zal ik straks een vergoedingsvoorstel doen voor de uitvoering
van de wettelijke verplichting om een provinciaal depot in stand te houden.
Provincies krijgen geen vergoeding voor gemeentelijke depots, dat berust op
een misverstand. Op basis van mijn wetsvoorstel is het aan provincies om te
besluiten of er gemeentelijke depots aangewezen worden. Provincies en gemeenten
kunnen ter zake van de instandhouding van gemeentelijke depots onderlinge
(financiële) afspraken maken. In dat verband verwijs ik ook naar de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel (Kamerstukken II 2003/04, 29 259,
nr. 3, blz. 23).• Gemeentelijke beleidsvrijheid; vereveningsfondsBij de leden van de VVD-fractie leeft onduidelijkheid over de mogelijkheid
voor gemeenten en provincies om zelfstandig beleid te voeren rond archeologie
en de spreiding van risico’s bij het verstoren van de bodem zoals neergelegd
in het amendement Rijpstra en Van Vroonhoven-Kok (Kamerstukken II 2004/05,
29 259, nr. 8; gewijzigd bij Kamerstukken II 2004/05, 29 259, nr.
12). Zij vragen de regering explicieter aan te geven hoe zij invulling heeft
gegeven aan dit amendement.Gemeenten en provincies hebben in het door de regering voorgestelde stelsel
volledige vrijheid om naar eigen inzicht (financieel en beleidsmatig) vorm
te geven aan de archeologische monumentenzorg binnen hun gemeente of provincie.
Het onderhavige wetsvoorstel maakt geen inbreuk op de bestuurlijke autonomie
op het terrein van de archeologische monumentenzorg, noch op de financieringswijze
daarvan. Ingevolge het onderhavige wetsvoorstel wordt uitsluitend een aantal
instrumenten aan de bestuurlijk-financiële «gereedschapskist»
van gemeenten en provincies toegevoegd (artikelen 37, derde en vierde lid,
38, eerste lid, 38a, tweede lid, 39, 40, 41 eerste en tweede lid, 44, eerste
en tweede lid, en 51, tweede lid). Het gaat daarbij in hoofdzaak om bevoegdheden;
niet om verplichtingen. Beide overheden wordt de mogelijkheid geboden bodemverstoorders
via bestaande vergunningsfiguren te laten meebetalen voor de schade die zij
toebrengen aan het archeologisch erfgoed. Zij kunnen die «betaalplicht»
combineren met een subsidieregeling of beleidsregels ter zake van nadeelcompensatie.
Als een gemeente er in een voorkomend geval de voorkeur aan geeft een bepaald
archeologisch onderzoek voor eigen rekening te laten uitvoeren dan staat daaraan
niets in de weg.Ik zal de hoofdlijnen van het wetsvoorstel nog eens puntsgewijs samenvatten.1. Gemeenten dienen bij de vaststelling van bestemmingsplannen altijd
rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden
en verwachtingen (artikel 38a). Aldus wordt Nederland langzaam maar zeker
archeologisch in kaart gebracht (ingroeimodel). In het bestemmingsplan dient
te worden vastgelegd welke gevolgen de gemeente verbindt aan de aanwezigheid
van archeologische waarden of verwachtingen voor bouwactiviteiten of andere
bodemverstorende activiteiten. Die gevolgen kunnen zeer uiteenlopend zijn,
variërend van «geen gevolgen voor bouwen» via «eerst
opgraven dan bouwen» tot en met «geen bodemverstoring, maar behoud
in de bodem». Op die manier weet de potentiële verstoorder reeds
op voorhand waar hij aan toe is wanneer hij ten aanzien van een bepaalde locatie
bouwplannen heeft. Indien gemeenten bij de opstelling van zo’n bestemmingsplan
kosten moeten maken ten behoeve van archeologisch (voor)onderzoek, kunnen
zij die kosten onder bepaalde condities verhalen in het kader van de grondexploitatie
(artikel 38a, tweede lid).2. Indien een bestemmingsplan op de hiervoor geschetste wijze tot stand
is gekomen en ook overigens past binnen de door het rijk en de provincie gestelde
ruimtelijke kaders, kunnen gemeenten vervolgens op basis van dat bestemmingsplan,
in het kader van een bouw- of aanlegvergunning van de belanghebbende (de aanvrager)
verlangen dat (nader) archeologisch onderzoek wordt verricht, mits de mogelijkheid
daartoe in het bestemmingsplan is opgenomen (artikelen 39 en 40). Een vergelijkbare
bevoegdheid hebben gemeenten in het kader van de verlening van een ruimtelijke
vrijstelling (artikel 41). Gemeenten zijn niet verplicht dergelijke archeologische
onderzoeksverplichtingen op te leggen. Zij mogen – binnen de kaders
van het bestemmingsplan en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur –
hun eigen beleidsinhoudelijke en financiële afwegingen maken. Die afwegingen
zullen vanzelfsprekend nauw samenhangen met het belang dat gemeenten hechten
aan het bodemarchief binnen hun gemeente en de omvang van de middelen die
gemeenten daarvoor beschikbaar willen stellen. Hoe die belangenafweging uitvalt,
is uiteindelijk een kwestie van democratische besluitvorming binnen een gemeente
waarin de regering als indiener van dit wetsvoorstel niet treedt. De gemeente
is dus niet verplicht om in het kader van ruimtelijke afwegingen voorrang
te geven aan het archeologische belang. Dat mogelijke misverstand wil ik graag
wegnemen. Indien zij dat echter wel doet en de veroorzaker daarbij aanspreekt
op zijn verantwoordelijkheid dan dient zij ervoor te zorgen dat de kosten
waarmee de verstoorder kan worden geconfronteerd binnen de grenzen van de
redelijkheid blijven (artikel 42).3. Gemeenten en provincies kunnen daarnaast gebruik maken van hun verordenende
bevoegdheid (nieuw artikel 38). In de tweede nota van wijziging is dat uitvoerig
toegelicht. 4. Het rijk zorgt ervoor – in de vorm van een specifieke uitkering –
dat de kosten ook voor gemeenten en provincies binnen de grenzen van het redelijke
blijven (artikel 34a). Primair zijn het de gemeenten en provincies zelf die
verantwoordelijk zijn voor de wijze waarop zij de archeologische monumentenzorg
op het gemeente- respectievelijk provinciebudget laten drukken. Maar in bijzondere
gevallen, indien er sprake is van een archeologische vondst van nationale
of internationale betekenis, springt het rijk financieel bij als de desbetreffende
opgraving ook de draagkracht van de betrokken overheid te boven gaat.De leden Rijpstra en Van Vroonhoven-Kok hebben blijkens de ingediende
amendementen nog een extra financieringsinstrument aan de gereedschapskist
van gemeenten en provincies willen toevoegen, namelijk die van een lokale
heffing. In mijn brief van 26 januari 2005 (Kamerstukken II 2004/05,
29 259, nr. 10) ben ik ingegaan op mijn bezwaren tegen dat instrument.
Kortheidshalve verwijs ik naar die brief. Mijn voornaamste bezwaar is, dat
belastingheffing voor alle betrokken partijen de prikkel wegneemt om tot «slimme»
en betaalbare oplossingen te komen voor archeologische vondsten. Ik heb in
het wetgevingsoverleg van 31 januari van dit jaar een vergelijking gemaakt
met de centraal gereguleerde warmtedistributie in een flatgebouw. Het uitgangspunt
dat wie «betaalt» ook «bepaalt» wordt losgelaten.
Niemand voelt zich individueel verantwoordelijk voor kostenbeperking of isolatiemaatregelen.
Het bodemarchief wordt de dupe van een systeem dat op het oog aantrekkelijk
is, maar om tal van redenen niet zal werken. Eén van die redenen is,
dat een dergelijk door heffingen te voeden bestemmingsfonds naar verwachting
onvoldoende middelen zal genereren om daadwerkelijk opgravingen te financieren.
Zeker wanneer uit dat fonds – zo blijkt uit de toelichting bij het amendement –
ook nog de totstandkoming van archeologisch kaartmateriaal moet worden gefinancierd.
De archeologieheffing, zoals verwoord in het amendement Rijpstra en Van Vroonhoven-Kok
is in de tweede nota van wijziging dus niet nader uitgewerkt. De regering
is op een andere wijze tegemoet gekomen aan de zorgen die deze leden zich
kennelijk maken over de betaalbaarheid van het voorgestelde nieuwe stelsel
voor de archeologische monumentenzorg. Vanuit het Fonds Economische Structuurversterking,
de zogenoemde FES-gelden, zal de komende jaren namelijk een substantieel bedrag
(10 miljoen euro) worden ingezet ter bestrijding van excessieve opgravingskosten
bij gemeenten en provincies.Alles overziende, stelt de regering voor om gemeenten en provincies ervaring
te laten opdoen met de nieuwe mogelijkheden die dit wetsvoorstel biedt. In
combinatie met de extra gelden die de regering ter beschikking heeft gesteld
voor het verschijnsel excessieve kosten (kosten die zowel de draagkracht van
een initiatiefnemer als van de betrokken gemeente of provincie te boven gaan)
verwacht de regering dat er geen noodzaak bestaat om het instrument van een
specifieke lokale heffing te introduceren.3. VrijstellingenDe leden van de CDA-fractie hebben vragen bij de wijze waarop de regering
met artikel 38 (nieuw) het amendement Van Vroonhoven-Kok en Rijpstra om bodemverstoringen
op huis-, tuin- en keukenniveau buiten de wettelijke reikwijdte te houden
(Kamerstukken II 2004/05, 29 259, nr. 9), heeft verwerkt.De indieners van bedoeld amendement zijn van oordeel dat de artikelen
39 tot en met 41 niet van toepassing zouden moeten zijn op bodemingrepen die
kleiner zijn dan 100 vierkante meter.Het amendement impliceert dat bij dergelijke ingrepen geen aanlegvergunning
kan worden verlangd, die het belang van archeologische waarden zou kunnen
beschermen. Het betekent ook dat bij dergelijke bodemingrepen
niet via de bouwvergunning kan worden voorgeschreven dat archeologisch onderzoek
moet worden verricht. Tenslotte betekent het dat wanneer verzoeken om vrijstelling
worden gedaan voor zodanige terreinen, de aanvrager niet kan worden verplicht
een archeologisch rapport over te leggen. Kortom: wanneer het om een terrein
van maximaal 100 vierkante meter gaat, kan de aanvrager van een aanlegvergunning,
een bouwvergunning of een vrijstelling niet worden belast met archeologische
onderzoeksplichten. Daarbij is het kennelijk niet van belang wie die belanghebbende
is: een projectontwikkelaar, een particulier of de gemeente zelf. Voorts is
kennelijk niet van belang wat de archeologische waarde van het betrokken terrein
is. Als de gemeente van oordeel is dat het terrein, ondanks zijn beperkte
oppervlakte, toch archeologisch onderzoek rechtvaardigt, dan, zo stel ik mij
de bedoeling van de indieners voor, dient de gemeente dat onderzoek zelf te
initiëren en te financieren.Ik heb sympathie voor de gedachte achter het amendement («overheid,
val particulieren niet lastig met kleinigheden, maar los dat zelf op»),
maar vind de uitwerking van die sympathieke gedachte te generaliserend. Het
lokt bovendien calculerend gedrag uit.In de systematiek van het wetsvoorstel is aangesloten bij het verschijnsel «reguliere
bouwvergunning». Dit betekent dat bouwactiviteiten waar geen of een
lichte bouwvergunning voor nodig is, niet onder het wetsvoorstel vallen. Hierbij
kan inderdaad worden gedacht aan een tuinschuurtje of een «normale»
carport. Veel huis-, tuin- en keukenleed valt dus al niet onder de werking
van de desbetreffende artikelen. Vervolgens wordt het aan een gemeente overgelaten
om hetzij in een bestemmingsplan (artikel 38a), hetzij in een gemeentelijke
verordening (nieuw artikel 38) aan te geven of een nog ruimere «ondergrens»
moet worden getrokken. Gemeenten kunnen die grens afstemmen op de lokale situatie.
Die afstemmingsmogelijkheid bestaat niet wanneer die ondergrens deel uitmaakt
van een voorschrift in de Monumentenwet 1988. Hoewel de indieners terecht
stellen, dat alleen regeling op het niveau van de wet 100% zekerheid
oplevert, laat ik het formuleren van een ondergrens liever aan gemeenten zelf
over, omdat lokaal maatwerk in mijn visie noodzakelijk is. Ook de VNG geeft
de voorkeur aan een eigen bevoegdheid bij deze problematiek. Tenslotte wijs
ik erop dat de artikelen 22 en 42 bepalen dat het opleggen van financiële
lasten binnen de grenzen van de redelijkheid dient te blijven. Ook via die
bepalingen wordt de initiatiefnemer beschermd tegen onredelijke «archeologische
eisen» van de kant van de overheid. 4. Archeologieheffing• Overleg VNG, IPO en NEPROMDe leden van de CDA-fractie waren teleurgesteld over de wijze waarop de
regering aan het amendement Rijpstra en Van Vroonhoven-Kok (Kamerstukken II
2004/05, 29 259, nr. 12) over de invoering van een lokaal vereveningsfonds
gevolg heeft gegeven. Zij vragen hoe het komt, dat de verwachtingen die tijdens
het wetgevingsoverleg van januari van dit jaar (Kamerstukken I, 2004/05, 29 259,
nr. 14) zijn opgewekt, niet zijn waargemaakt.In de gesprekken die ik met IPO, VNG en de NEPROM heb gevoerd zijn de
amendementen inzake de archeologieheffing, de gemeentelijke regierol, de vrijstelling
van 100 vierkante meter en de algemene maatregel van bestuur voor excessieve
kosten uitvoerig besproken. Wat betreft de aanpak van de vrijstellingsproblematiek
en de gemeentelijke regierol heb ik voorstellen gedaan waarin de VNG zich
kan vinden. De gesprekken met betrekking tot deze onderwerpen zijn dus wel
degelijk succesvol geweest. Een voor alle partijen bevredigende oplossing
inzake een deel van het financiële arrangement – gemeentelijke
archeologieheffing naast het financiële instrumentarium van het wetsvoorstel –
is inderdaad niet tot stand gekomen. Op zich is dat ook niet zo
verwonderlijk: de belangen van het IPO, de VNG en de NEPROM lopen ter zake
van de omgang met het bodemarchief soms aanmerkelijk uiteen. Wat aantrekkelijk
is voor de ene partij, is weer onaantrekkelijk voor de andere. Ik heb daarom
aan de hand van de door mij voorgestelde excessieve kostenregeling gekeken
op welke wijze ik wel tegemoet zou kunnen komen aan de opvattingen van het
IPO, de VNG en de NEPROM. Een verlaging van het drempelbedrag is voor alle
drie partijen profijtelijk, zeker in combinatie met de voorgestelde verhoging
van het beschikbare budget (de FES-gelden; zie hiervoor).• Vereveningsfonds en veroorzakersbeginselDe leden van deze fractie vragen of de regering eveneens van oordeel is,
dat ook in genoemd amendement het principe, dat de veroorzaker betaalt, recht
wordt gedaan. Immers, zo stellen deze leden, het fonds wordt gevoed door de
veroorzakers zelf.Het principe dat de veroorzaker betaalt, wordt in het voorstel van deze
leden slechts ten dele recht gedaan: niet de daadwerkelijke verstoorder, maar
de potentiële verstoorder betaalt. Dat neemt niet weg, dat ik er geen
enkel bezwaar tegen heb wanneer verstoorders – bedrijven, gemeenten
en anderen – met behulp van een eigen fonds middelen reserveren met
als doel verevening van hoge archeologische kosten. Ik vind het echter te
ver voeren bodemverstoorders die wel de bodem maar niet het bodemarchief aantasten,
wettelijk te verplichten bij te dragen aan opgravingskosten die in het kader
van een ander project worden gemaakt. Op deze wijze verdwijnt een directe
relatie tussen het vernietigen van het bodemarchief en de financiële
consequenties daarvan. Een verstoorder wordt niet uitgedaagd om – in
samenwerking met de verantwoordelijke overheid – te bezien of bijvoorbeeld
behoud van het bodemarchief in situ een optie is. Op de vraag hoe de financiële
risico’s dienen te worden verdeeld ben ik ingegaan onder het kopje «Gemeentelijke
beleidsvrijheid; vereveningsfonds». Kortheidshalve mag ik daarnaar verwijzen.De leden van deze fractie begrijpen in verband met het voorgaande niet
waarom volgens de regering de NEPROM denkt dat de veroorzakers geen mogelijkheid
meer hebben om het archeologische uitvoeringsproces vorm te geven in het voorstel
van deze leden.De regering ziet dat als volgt. De verstoorder betaalt zijn bijdrage,
maar heeft voor het overige geen zeggenschap over de aanwending van het totstandgekomen
fonds. Dat fonds is immers in handen van de heffingsgerechtigde overheid.
Voor de bouwwereld is de optie «niet bepalen, maar wel betalen»
geen aantrekkelijke.• Financiering kaartmateriaalVolgens de leden van de CDA-fractie zouden de door een lokale heffing
gegenereerde middelen ook moeten dienen om het bodemarchief systematisch in
kaart te brengen.Om verschillende redenen is de regering geen voorstander van een lokale
heffing. Wanneer uit een gemeentelijk bestemmingsfonds bovendien nog andere
zaken dan archeologisch bodemonderzoek dienen te worden gefinancierd, dan
worden er op indirecte wijze lasten neergelegd bij de initiatiefnemers die
daar naar hun aard niet thuishoren. De totstandbrenging van archeologisch
kaartmateriaal, de basis van archeologische monumentenzorg, is in de voorgestelde
wettelijke systematiek bij uitstek een taak voor rijk, provincies en gemeenten.
De kosten daarvan dienen niet op de initiatiefnemer te worden afgewenteld.• Begrenzing archeologische lastenDe leden van de PvdA-fractie zijn geen voorstander van de introductie
van een heffingsbevoegdheid voor gemeenten en provincies. Zij zien meer in
uniforme landelijke afspraken over maximering van de kosten die voor rekening
van de verstoorder kunnen komen. Ook de regering beoogt te voorkomen dat het beginsel «de verstoorder
betaalt» tot onredelijke resultaten leidt. Vooral de volgende elementen
kunnen leiden tot een gevoel van onredelijkheid bij de burger:1. Het risico is niet kenbaar.2. Het risico is niet voorzienbaar.3. Het risico is niet vermijdbaar.4. Het risico staat niet in een redelijke verhouding tot het culturele
belang dat wordt behartigd.5. Het risico staat niet in een redelijke verhouding tot het economische
voordeel dat met de risicodragende activiteiten wordt verkregen.6. Het risico staat niet in een redelijke verhouding tot de draagkracht
van de risicodrager.Aan al die aspecten is in het wetsvoorstel aandacht besteed. De kenbaarheid
is gewaarborgd doordat het bestemmingsplan als basis dient voor het opleggen
van archeologische verplichtingen. De voorzienbaarheid is gewaarborgd doordat
met behulp van archeologisch vooronderzoek zoveel mogelijk duidelijkheid wordt
verkregen over de betrokken archeologische waarden, vóórdat
een projectplan wordt gerealiseerd. De vermijdbaarheid is gewaarborgd doordat
een initiatiefnemer kosten en profijt tegen elkaar afwegende desnoods kan
afzien van zijn voorgenomen initiatief op een bepaalde locatie. De vraag of
het cultuurhistorische belang zo groot is dat de kosten gerechtvaardigd zijn
is typisch een (cultuur)politieke afweging die nadrukkelijk aan de lokale
democratische besluitvorming dient te worden overgelaten.De aspecten, bedoeld onder 5 en 6, zijn wettelijk nauwelijks nader te
normeren, zozeer is de uitkomst van die toetsing afhankelijk van het concrete
geval. De artikelen 22 en 42 van de Monumentenwet 1988 voorzien erin dat het
bestuursorgaan in een concreet geval geen onevenredige lasten mag opleggen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of het niet wenselijk zou
zijn die afweging te vertalen in landelijke afspraken over maximering van
de kosten in de vorm van een percentage.Een vast percentage lijkt de burger te beschermen, maar kan zich ook tegen
hem keren. Het kan er namelijk toe leiden dat sommige initiatiefnemers te
coulant worden behandeld en anderen te zwaar worden belast. Een investering
in de realisatie van een honderdtal villa’s in een buitenwijk is met
meer planvrijheid omgeven dan een uitbreiding van een ziekenhuis in een binnenstad.
De winstgevendheid van deze twee projecten is hoogstwaarschijnlijk ook heel
anders. Een ander voorbeeld. In de jaren negentig trok Rijkswaterstaat 66
miljoen gulden uit voor archeologisch onderzoek in het kader van de aanleg
van de Betuwelijn. Een indrukwekkende som geld. Het bedroeg echter nog geen
1% van de investeringssom van de aanleg van de Betuwelijn, terwijl
1% van de investeringssom ten behoeve van de bouw van een huis in een
historische binnenstad de realiseerbaarheid daarvan onder druk kan zetten.
Ik geef er om die reden de voorkeur aan de aspecten, bedoeld onder 5 en 6,
te laten beoordelen door het bestuursorgaan zelf, dat vervolgens gecorrigeerd
kan worden door de rechter (redelijkheidstoetsing).Het bestuursorgaan doet er verstandig aan procedures te ontwikkelen om
de redelijkheid van de kosten te bewaken. Het kan beleidsregels formuleren
en subsidies verstrekken. De regering is naar aanleiding van het voorstel
van de leden van de PvdA-fractie bereid in samenwerking met IPO en VNG mee
te denken over dergelijk «nadeelcompensatiebeleid». Het is en
blijft echter een verantwoordelijkheid van de andere overheden zelf om te
bepalen welk deel van het budget gereserveerd wordt voor de archeologische
monumentenzorg en welk deel daarvan wordt gereserveerd voor een tegemoetkoming
aan «verstoorders». Een wettelijke maximering van het veroorzakersaandeel
zou in strijd komen met die verantwoordelijkheidstoedeling.De uitdrukking «openeinderegeling» vind ik ongelukkig. Zoals
ik hiervoor heb aangegeven, kunnen overheden zelf bepalen welk
deel van hun budget gereserveerd zal worden voor de archeologische monumentenzorg.
Daarbij kan een post «nadeelcompensatie» gereserveerd worden of
een post«subsidiëring excessieve opgravingkosten». Als dat
budget op enig moment uitgeput dreigt te raken, zal aan kostenbeheersing gedaan
moeten worden. Dat zijn allemaal gebruikelijke overwegingen als het om beheersing
van overheidsfinanciën gaat. Met de leden van de PvdA-fractie maak ik
me geen zorgen over deze kwestie. Gemeenten hebben hun financiën over
het algemeen op orde, ook als het om archeologische monumentenzorg gaat. Dit
wetsvoorstel introduceert in feite een extra financieringsbron (de veroorzaker)
waarvan gemeente en provincie op prudente wijze gebruik kunnen maken.• Fondsvorming; wettelijke belemmeringenDe leden van de VVD-fractie constateren dat het amendement Rijpstra en
Van Vroonhoven-Kok (Kamerstukken II 2004/05, 29 259, nr. 12) voorziet
in de oprichting van een lokaal archeologiefonds. Zij vragen of de regering
bereid is wettelijke barrières voor gemeentelijke samenwerking weg
te nemen.Er bestaan geen wettelijke barrières voor samenwerking op het terrein
van financiering van (excessieve) opgravingskosten, ook niet als het om fondsvorming
gaat. Gemeenten kunnen daartoe – desgewenst samen met het IPO of de
bouwwereld – initiatieven nemen. Wanneer het echter gaat om het opleggen
van een nieuwe lokale heffing, moet daarvoor een wettelijke grondslag worden
gecreëerd. Noch de Gemeentewet noch de Provinciewet bieden een basis
voor het heffen van een archeologiebelasting. Financiering van de archeologische
monumentenzorg dient in mijn visie echter op een andere wijze te worden vormgegeven.5. Excessieve opgravingskostenDe leden van de CDA-fractie vragen zich af wat er gebeurt als het budget
excessieve kosten uitgeput raakt.Het jaarbudget op de OCW-begroting voor excessieve kosten bedraagt vanaf 2004
1.2 miljoen euro. Aan dit budget wordt in 2006 – uit de FES-middelen –
een bedrag toegevoegd van 3 miljoen euro en in 2007 een bedrag van 7 miljoen
euro. Voor de jaren 2006 en 2007 is er in totaal een budget beschikbaar van
12.4 miljoen euro. Voor de jaren 2006, 2007 en 2008 is er dus in totaal een
budget beschikbaar van 13.6 miljoen euro. Ik verwacht dat deze middelen toereikend
zijn om alle verzoeken te honoreren. De verdeling zal plaatsvinden op de wijze
die is beschreven in de nota naar aanleiding van het verslag. Daarbij geldt
inderdaad – de leden van de PvdA-fractie informeerden hiernaar –
het principe dat aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. De
beschikbaar gekomen middelen zullen mogelijk ook kunnen worden benut voor
verzoeken van gemeenten om bijdragen in het kader van de grondexploitatie.6. Kwaliteitszorg in de archeologiesector• IKAWDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering of de indicatieve kaart
archeologische waarden (IKAW) een verplichtend karakter heeft. Zij willen
weten of een provincie of een gemeente die kaart veranderen of nader specificeren
kan en welke voorwaarden daarvoor gelden.De IKAW is een door de ROB opgestelde landsdekkende kaart waarop archeologische
verwachtingen zijn aangegeven. De kans archeologische vindplaatsen aan te
treffen is het grootst in de dieprood gekleurde gebieden. De kaart geeft geen
zekerheid dat in de dieprode gebieden ook daadwerkelijk iets van archeologische
waarde wordt aangetroffen noch dat in lichtgekleurde gebieden
niets van archeologische waarde zal worden aangetroffen. De kaart heeft op
zichzelf geen verplichtend karakter maar kan die wel krijgen als provincies
de kaart bijvoorbeeld opnemen in hun streekplan. De kaart kan weliswaar door
gemeenten en provincies nader worden «ingekleurd», maar wordt
beheerd door de ROB. Door de ROB wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling
van de IKAW, waardoor de verwachtingsmodellen verder aan betrouwbaarheid zullen
winnen. De kaart vormt samen met de Archeologische Monumentenkaart (AMK) vaak
het startpunt voor de ontwikkeling van lokale waardekaarten.• Wettelijke registratie uitvoerdersDe leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat archeologische onderzoeken
alleen door geregistreerde instellingen en bureaus uitgevoerd mogen worden.
Zij vragen zich af of dit in de wet komt te staan.Om het bodemarchief te beschermen kent de wet een opgravingsverbod. Om
te mogen opgraven dient elk bedrijf, elke overheidsinstantie of zelfstandig
werkende beroepsbeoefenaar te beschikken over een ministeriële vergunning
(artikel 45). Aanvragers zullen een vergunning kunnen verkrijgen als zij aantoonbaar
bekwaam zijn tot het doen van archeologisch onderzoek.• BevoegdhedenschemaOp verzoek van de leden van de PvdA-fractie heb ik nog eens schematisch
aangegeven op welke wijze de wettelijke bevoegdheden op het gebied van bescherming
van het bodemarchief over de diverse overheden zijn verdeeld. De bevoegdheden
die de (decentrale) overheden toekomen ingevolge de Wet op de Ruimtelijke
Ordening zijn daarbij buiten beschouwing gelaten. Schema belangrijkste
bevoegdheden archeologische monumentenzorg per overheidslaagbevoegdheidrijkprovinciegemeenteaanwijzen tot beschermd
monument/ vergunningverleningartikelen 3 en 11 e.v. Monumentenwet 1988–– verordende bevoegdheid–artikel 5, tweede lid, Ontgrondingenwet,
artikel 1.2 Wet milieubeheer en artikel 145 Provinciewetartikel 38 wetsvoorstel en artikel 149 Gemeentewet verhaal archeologische
kosten in het kader van de grondexploitatie––artikel 38a, tweede
lid, wetsvoorstel opleggen archeologische
(onderzoeks)plichtenartikelen 14, derde lid, en 19, derde lid, wetsvoorstel,
artikelen 3 en 3a Ontgrondingenwet (artikel II wetsvoorstel) en 7.2 en 7.35,
derde lid, onder a, Wet milieubeheerartikelen 3 en 3a Ontgrondingenwet (artikel II wetsvoorstel) en 7.2 en 7.35,
derde lid, onder a, van de Wet milieubeheerartikelen 37, 39, tweede en derde lid, 40, en 41, eerste en tweede lid, wetsvoorstel
en de artikelen 7.2 en 7.35, derde lid, onder a, Wet milieubeheer nadeelcompensatie initiatiefnemersartikel
22 Monumentenwet 1988, artikel 26 Ontgrondingenwet en 15.20 e.v. Wet milieubeheerartikel 26 Ontgrondingenwet en 15.20
e.v. Wet milieubeheerartikel 42 wetsvoorstel
en 15.20 e.v. Wet milieubeheercompensatie excessieve
kosten gemeenten en provinciesartikel 34a wetsvoorstel––aanwijzen archeologische
attentiegebieden–artikel 44 wetsvoorstel–opgravingsvergunningartikel
45 e.v. wetsvoorstel–– opgraving laten uitvoeren
door universiteitartikel
49 wetsvoorstel–– aanwijzen gemeentelijk
depot–artikel 51, tweede lid, wetsvoorstel– aanwijzen depot scheepsarcheologische
monumentenartikel
51, derde lid, wetsvoorstel–– stilleggen werkartikel 56 wetsvoorstel–– opleggen gedoogplichtartikel 57, eerste lid, wetsvoorstel artikel 57, tweede
lid, wetsvoorstel• (Wetenschappelijke) kwaliteitsborging archeologisch
onderzoekDe leden van de SP-fractie vragen hoe de regering de door het Verdrag
van Malta verlangde overheidsverantwoordelijkheid voor het verzekeren van
de kwaliteit van archeologisch onderzoek gaat invullen.In mijn brief van 8 juli van dit jaar (Kamerstukken II 2005/06, 29 259,
nr. 16) ben ik ingegaan op een aantal aspecten van de archeologische kwaliteitszorg,
met name over de rol die de zogenaamde programma’s van eisen daarbij
spelen. De regering heeft de kwaliteit van archeologisch onderzoek echter
vanuit uiteenlopende invalshoeken verzekerd. De regering beoogt met dit wetsvoorstel
in de eerste plaats de archeologische monumentenzorg een serieuze plaats te
geven in de bestuurlijke besluitvorming. Met name gemeenten worden verplicht
archeologische waarden en verwachtingen een rol te laten spelen in de ruimtelijke
ordening en de daarmee verband houdende besluiten. Het negeren van de «archeologische
factor» zal als gevolg van dit wetsvoorstel niet langer een bestuurlijke
optie zijn. Dat is een eerste noodzakelijke stap naar een verantwoorde omgang
met het bodemarchief.Indien een overheid besluit tot behoud van archeologische waarden door
middel van een opgraving zal het betrokken bestuursorgaan archeologisch-inhoudelijk
tamelijk precies moeten kunnen aangeven waarom een opgraving aangewezen wordt
geacht. Eisen van behoorlijk bestuur brengen met zich mee dat het bestuursorgaan
ten minste het kader vaststelt voor een archeologisch programma van eisen.
Overheden zullen daarvoor de eigen archeologische dienst kunnen inschakelen
dan wel een archeologisch adviesbureau. Zij kunnen ook vragen stellen aan
het kenniscentrum ROB. Daarmee wordt een volgende stap gezet naar goed archeologisch
onderzoek.Niet onbelangrijk is voorts dat ingevolge het wetsvoorstel meer financiële
middelen beschikbaar zullen komen voor archeologisch onderzoek dan in het
verleden. Dat verhoogt evenzeer de kans op kwalitatief goed onderzoek.De wetenschappelijke wereld heeft in het wetsvoorstel een «preferente»
positie toebedeeld gekregen: opgravingen die van uitzonderlijk belang zijn
voor het specifieke onderzoeksprogramma van een wetenschappelijke instelling
kunnen door de desbetreffende instelling voor wetenschappelijk onderzoek worden
opgeëist (artikel 49).De belangrijkste waarborg voor goede archeologische uitvoering is echter
de wettelijk voorgeschreven opgravingsvergunning. Het wetsvoorstel kent een
strikt opgravingsverbod. Overtreding van dat verbod is strafbaar. Het doen
van opgravingen is alleen toegestaan aan uitvoerders die beschikken over een
ministeriële vergunning (artikel 45). Er zal dus een einde komen aan
het huidige interimbeleid, waarbij bedrijven onder verantwoordelijkheid van
vergunninghouders actief kunnen zijn.Zoals hierboven is aangegeven kunnen aanvragers zo’n vergunning
alleen krijgen als zij aantoonbaar bekwaam zijn tot het doen van opgravingen.
De wet verbindt vervolgens een aantal essentiële verplichtingen aan die
vergunning. Zo dient de houder van een opgravingsvergunning binnen twee
jaar na voltooiing van een opgraving een rapport over te leggen (aan de minister,
aan de eigenaar en aan burgemeester en wethouders) waarin de resultaten van
de opgraving zijn beschreven. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen de
bekwaamheidseisen en de verplichtingen van uitvoerders nader worden ingevuld.
Voldoet een vergunninghouder niet aan de eisen die ingevolge de vergunningverlening
aan hem worden gesteld, dan loopt hij het risico zijn vergunning kwijt te
raken. Het is aan de Erfgoedinspectie (waarin de Rijksinspectie voor de Archeologie
onlangs is opgegaan) om daarop toezicht uit te oefenen.Met de leden van de SP-fractie is de regering van oordeel, dat ten behoeve
van het goed functioneren van deze kennismarkt, slechte bedrijven van de archeologische
markt geweerd moeten kunnen worden. Mocht daartoe aanleiding zijn dan kan
ik een vergunning voor het doen van opgravingen – na afweging van alle
betrokken belangen – intrekken. De wet biedt mij daartoe de mogelijkheid
(artikel 47).Ik heb het ontwikkelen van de concrete standaarden en normen voor –
samengevat – «verantwoord archeologisch handelen» overgelaten
aan de beroepsgroep zelf. Ik hecht er aan, de invulling van de wettelijke
bekwaamheidseisen zoveel mogelijk te laten aansluiten op de binnen de beroepsgroep
geldende normen. Van overheidswege is de sector gestimuleerd tot het opstellen
van een kwaliteitsnorm voor een goede archeologische uitvoeringspraktijk (Kwaliteitsnorm
Nederlandse Archeologie) en is het College voor de Archeologische Kwaliteit
(CvAK) tot stand gekomen. De wetenschappelijke wereld is daarin vertegenwoordigd.
Daarnaast heeft de Nederlandse Vereniging voor Archeologie een voorstel gedaan
voor de opzet van een (niet wettelijk) beroepsregister. Al deze initiatieven
vanuit het archeologische veld zorgen ervoor dat de eisen die ingevolge de
wet aan de archeologische uitvoering zullen worden gesteld ook daadwerkelijk
door die uitvoerders, inclusief de huidige universitaire vergunninghouders,
zullen worden «gedragen».• ToezichtDe leden van de SP-fractie vragen de regering of deze hun wens deelt voor
een onafhankelijke toezichthouder voor de archeologiemarkt.Vooropgesteld zij, dat voor het terrein van de archeologische monumentenzorg
de Erfgoedinspectie de wettelijke toezichthouder is. De Erfgoedinspectie is
zodanig ingebed in de organisatie van OCW dat er sprake is van de door de
leden van de SP-fractie – en door mij – gewenste onafhankelijkheid.
Dat geldt niet voor de ROB, een ambtelijke dienst die volledig hiërarchisch
ondergeschikt is aan de bewindspersoon voor cultuur en om die reden niet geschikt
is voor uitgesproken toezichtstaken, maar uiteraard wel volop betrokken is
bij de handhaving van een goed niveau van de archeologische uitvoeringspraktijk
in Nederland.De Vereniging van Ondernemers in de Archeologie (VOiA) bepleit de totstandkoming
van een nieuw toezichtsorgaan, namelijk een toezichthouder op de archeologiemarkt.
Ik ben van mening dat dat – naast het functioneren van de Erfgoedinspectie –
teveel van het goede wordt.Als het gaat om het realiseren van een goede uitvoeringspraktijk, deel
ik de opvatting van de leden van de SP-fractie dat de rol van de programma’s
van eisen in de publieke besluitvorming en de uitvoeringspraktijk van groot
belang is. Ik zal daarom met de Erfgoedinspectie overleggen op welke wijze
dat aspect in de toekomst, na inwerkingtreding van de wet, kan worden opgenomen
in het toezichtsprogramma van de Erfgoedinspectie. Overheden hebben overigens
tal van mogelijkheden invloed uit te oefenen op zo’n programma van eisen.
Zij kunnen die invloed uitoefenen in het kader van de hiervoor vermelde vergunningsfiguren
(bouwvergunning, ruimtelijke vrijstelling, ontgrondingenvergunning etc.).
Daarnaast kunnen zij de wenselijk geachte (goedkeurings)bevoegdheden in een
gemeentelijke verordening vastleggen (artikel 38 nieuw). 7. ZeerechtverdragDe leden van de CDA-fractie vragen naar de controle op de naleving van
de Monumentenwet 1988 op zee. Zij willen weten of de capaciteit van de Kustwacht
is toegesneden op deze nieuwe taak en wat de gevolgen van deze wetswijziging
zijn voor de administratieve lastendruk.Het gaat ingevolge dit wetsvoorstel in het bijzonder om het toezicht op
de naleving van de meldingsplicht (artikel 54a nieuw) en het opgravingsverbod
(artikel 47a nieuw). Om hier op toe te zien beschikt de ROB over een afdeling
maritiem erfgoed die informatie verzamelt en afspraken met zoekers en vinders
maakt. De Kustwacht Nederland is verantwoordelijk voor het informatiegestuurde
toezicht. Het Controleplan Noordzee, dat de Kustwacht Nederland en het Openbaar
Ministerie hanteren voor het toezicht op zee en in de havens, omvat sinds
jaar en dag een hoofdstuk dat specifiek aan de Monumentenwet 1988 en archeologische
vindplaatsen is gewijd. De taak wordt uitgevoerd als onderdeel van het algemene
toezicht op uitzonderlijke bewegingen op zee en op aanlanding van goederen
met een onzekere herkomst (smokkel). Het legt daardoor weinig beslag op specifieke
capaciteit, terwijl aandachtsvestiging door mijn dienst bijdraagt tot effectief
optreden. Uitbreiding van de werkingssfeer van de Monumentenwet 1988 tot de
Aansluitende Zone in de zin van het Zeerechtverdrag, zal de controletaak eerder
verlichten dan verzwaren, omdat voor het gehele gebied één en
hetzelfde regime zal gelden, terwijl nu andere regels gelden wanneer een aanlandend
schip buiten de territoriale wateren of daarbinnen actief is geweest. Voor
het bijhouden van informatie is er al geen onderscheid tussen de verschillende
maritieme zones waarin de Nederlandse Staat competenties heeft. De administratieve
lasten zullen door deze wijziging niet toenemen.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. C. van der Laan 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29259-19.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl