Verslag van een schriftelijk overleg inzake Richtlijn Europees PNR (COM(2011)32)
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Kamerstukken
 
 
 
 32 669
 
 EU-voorstel: Richtlijn inzake het gebruik van passagiersgegevens
		voor wethandhavingsdoeleinden COM(2011)321 Zie E110005 op www.europapoort.nl
 
 
 
 E
 
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 
		13 december 2011
 
 
 
 De Eerste Kamer heeft met belangstelling kennisgenomen van het
				feit dat de Europese Commissie in plaats van het voorstel van 6 november 2007
				over het gebruik van passagiersgegeven, dat op het moment van inwerkingtreding
				van het Verdrag van Lissabon nog niet door de Raad was goedgekeurd en daardoor
				was komen te vervallen2 COM(2007)654., thans met een nieuw voorstel komt dat is gebaseerd
				op de bepalingen van dit Verdrag om het gebruik van PNR-gegevens op EU-niveau
				te regelen.3 COM(2011)32. Er wordt hiermee uitvoering gegeven aan een voornemen
				uit het Stockholmprogramma. Het streven naar harmonisatie van de diverse
				regelingen die in verschillende lidstaten bestaan verdient in beginsel een
				positieve benadering. De leden van de Eerste Kamer hebben evenwel nog een
				aantal vragen gesteld, die zijn opgenomen in de brief aan de Vicevoorzitter van
				de Europese Commissie van 15 maart 2011.
 De vicevoorzitter heeft op 11 oktober 2011 gereageerd.
 De Kamer brengt bijgaand verslag uit van het gevoerde
				schriftelijk overleg.
 
 
 
 
 De griffier voor dit verslag,
 
 Kim van
 Dooren
 
 
 
 
 
 
 
 BRIEF AAN DE VICEVOORZITTER VAN DE
				EUROPESE COMMISSIE
 Den Haag, 15 maart 2011
 De Eerste Kamer heeft met belangstelling kennisgenomen van het
				feit dat de Europese Commissie in plaats van het voorstel van 6 november 2007
				over het betreffende onderwerp, dat op het moment van inwerkingtreding van het
				Verdrag van Lissabon nog niet door de Raad was goedgekeurd en daardoor was
				komen te vervallen, thans met een nieuw
				voorstel komt dat is gebaseerd op de bepalingen van dit Verdrag om het gebruik
				van PNR-gegevens op EU-niveau te regelen.
				Er wordt hiermee uitvoering gegeven aan een voornemen uit het
				Stockholmprogramma. Het streven naar harmonisatie van de diverse regelingen die
				in verschillende lidstaten bestaan verdient in beginsel een positieve
				benadering. De leden van de Eerste Kamer hebben evenwel nog een aantal
				vragen.
 
 Er bestaan in Europa reeds verschillende databanken met
				 betrekking tot reizigersgegevens. Te noemen zijn het Schengen Informatie
				 Systeem (SIS), het Visa Informatie Systeem (VIS) en het Advanced Passenger
				 Information system (API). De vraag doet zich nu voor of een ander en nieuw
				 systeem nog wel noodzakelijk is.
 Volgens de Europese Commissie heeft de PNR-richtlijn een
				 toegevoegde waarde voor de bestrijding van terrorisme en ernstige misdaad (zie
				 overweging 9 van de preambule). Kan de Commissie deze conclusie nader
				 onderbouwen? Wat is het aandeel van de PNR-gegevens bij de vervolging van
				 dergelijke misdaad?
 Verder vraagt de Eerste Kamer zich af welke relevante databases
				 (met betrekking tot terrorisme en ernstige misdaden) worden betrokken bij het
				 onderzoek naar een match tussen de PNRgegevens en andere gegevens (zie het
				 voorgestelde artikel 4 lid 2 onder c). Zijn deze beperkt tot die databases die
				 relevante informatie bevatten met betrekking tot terrorisme en zware
				 criminaliteit?
 
 Vervolgens vraagt de Eerste Kamer zich af of het voorstel aan de
				eisen van proportionaliteit voldoet. Immers het is gericht op het voorkomen,
				opsporen, onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en zware
				criminaliteit. Het laatste begrip is onduidelijk en wordt door het aangeven van
				een minimum gevangenisstraf van drie jaar niet voldoende bepaald. Het gaat
				bovendien om het bewaren van gegevens van personen die niet schuldig zijn aan
				het plegen van een strafbaar feit waarmee de wijze van verwerking kan leiden
				tot het aanleggen van profielen (vgl. artikel 4). Daarenboven blijkt in de
				anonimisering van bewaarde gegevens niet in voldoende mate te zijn voorzien,
				bijvoorbeeld de informatie betreffende de betaalwijze (inclusief credit card
				nummers) is niet sluitend gemaskeerd.
 
 Aan de hand van welke criteria worden de PNR-gegevens
				 onderzocht, en bij welke combinatie van gegevens is er een indicatie voor nader
				 onderzoek? Hoewel het bewaren van «gevoelige gegevens», zoals die betreffende
				 ras, etnische afstamming, religieuze, levenbeschouwelijke of politieke
				 overtuiging, gezondheid of seksleven van de passagier zijn verboden, zullen er
				 toch details betreffende de reservering en het reisschema worden bewaard. De
				 genoemde gegevens houden ook speciale verzoeken in met betrekking tot
				 maaltijden die kunnen duiden op een bepaalde religieuze overtuiging of een
				 medische conditie. Hoe dient hiermee te worden omgegaan? Waarom is niet
				 eveneens uitgesloten dat de onderzoekscriteria zijn gebaseerd op
				 nationaliteit?
 Immers artikel 21 lid 2 van het Handvest van de Grondrechten
				 verbiedt elke discriminatie op grond van nationaliteit.
 
 Volgens de Europese Commissie worden de PNR-gegevens vooral
				gebruikt door inlichtingendiensten voorafgaand aan het vertrek van passagiers.
				Toch stelt de Commissie voor om een retentieperiode van maximaal 5 jaar vast te
				leggen. Graag krijgt de Eerste Kamer een nadere onderbouwing voor deze
				termijn.
 
 
 
 
 De voorzitter van de Eerste Kamer der
			 Staten-Generaal,
 
 P. René H. M. van der 
 Linden
 
 
 
 
 
 
 
 BRIEF VAN DE VICEVOORZITTER VAN DE
				EUROPESE COMMISSIE
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 Brussel, 11 oktober 2011
 De Commissie dankt de Eerste Kamer der Staten-Generaal voor haar
				advies over het voorstel voor een richtlijn betreffende het gebruik van
				persoonsgegevens van passagiers voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken en
				vervolgen van terroristische misdrijven en zware criminaliteit (COM(2011)
				32).
 Naar aanleiding van de vragen die door de Eerste Kamer zijn
				opgeworpen, doet de Commissie haar onderstaande opmerkingen toekomen.
 De EU heeft maatregelen vastgesteld voor het verzamelen en
				uitwisselen van persoonsgegevens door rechtshandhavingsinstanties en andere
				autoriteiten. De maatregelen zijn nuttig gebleken, maar zijn doorgaans gericht
				op gegevens betreffende personen die reeds verdacht zijn, dat wil zeggen die
				bij de rechtshandhavingsinstanties bekend zijn. Voorbeelden van deze
				maatregelen zijn het Schengeninformatiesysteem (SIS), het
				Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS 11) en het
				Visuminformatiesysteem (VIS). Een ander voorbeeld is de richtlijn doorgifte
				passagiersgegevens, hoewel deze met name gericht is op grenscontrole en
				migratie en niet op rechtshandhaving. De rechtshandhavingsinstanties kunnen met
				deze middelen echter geen verdachten opsporen van wie de naam niet in andere
				databases voorkomt, terwijl dat wel kan op basis van analyse van PNR-gegevens.
				Met behulp van PNR-gegevens kunnen de rechtshandhavingsinstanties het gevaar
				van zware criminaliteit en terrorisme aanpakken op een manier die met de
				verwerking van andere categorieën persoonsgegevens niet mogelijk is.
 Criminaliteit en terrorisme brengen ernstige schade toe aan de
				slachtoffers, de economie en het veiligheidsgevoel van burgers in de EU Alleen
				al drugs eisen bijvoorbeeld in de EU jaarlijks duizenden levens. In 2008
				meldden 22 lidstaten dat drugscriminaliteit hun 4,2 miljard euro kostte.
 
 PNR-gegevens zijn nuttig gebleken voor het voorkomen en
				 bestrijden van dit type zware criminaliteit en ook van terrorisme. Dit voorstel
				 is daarom van groot belang.
 PNR-gegevens worden al gebruikt in veel lidstaten. Om II een
				 idee te geven van de noodzaak om over dit soort gegevens te kunnen beschikken:
				 België heeft de Commissie meegedeeld dat 95% van de in 2009 in beslag genomen
				 drugs geheel of voornamelijk dankzij de verwerking van PNR-gegevens kon worden
				 opgespoord. In Zweden was dat 65 tot 75%. Analyse van PNR-gegevens is ook van
				 groot belang gebleken voor de identificatie en ontmanteling van terroristische
				 netwerken.
 
 Het is de bedoeling dat de analyse van PNR-gegevens wordt gedaan
				i) door deze gegevens te toetsen aan gegevens in andere relevante databanken,
				waarbij het vanzelf spreekt dat dergelijke databanken gegevens moeten bevatten
				die voor de opsporing van terrorisme en zware criminaliteit relevant zijn,
				aangezien deze gebruiksbeperking voor het hele voorstel geldt, en ii) aan de
				hand van criteria die vooraf door elke lidstaat worden vastgesteld.
 De Commissie meent dat de reikwijdte van het voorstel voldoende
				duidelijk en exact is vastgesteld. Terroristische en andere ernstige misdaden
				worden gedefinieerd met behulp van reeds in de EU-wetgeving voorkomende
				definities, teneinde de nodige rechtszekerheid te bieden.
 Het voorstel bevat een absoluut verbod op het gebruik van
				gevoelige gegevens. In de PNR opgenomen gegevens over maaltijdkeuze en medische
				condities zijn precies het soort gegevens dat als «gevoelig» wordt
				aangemerkt. Dergelijke gegevens mogen dus niet worden gebruikt en moeten worden
				gewist.
 De voorgestelde bewaartermijn van vijf jaar biedt volgens de
				Commissie het juiste evenwicht tussen rechtshandhavingsvereisten en
				gegevensbescherming. Ik wijs erop dat de Commissie, voor de eerste maal, een
				bepaling voorstelt om de gegevens dertig dagen na ontvangst al te anonimiseren;
				deze bepaling biedt een sterkere garantie voor de proportionaliteit van het
				voorstel.
 De Commissie spreekt de hoop uit dat deze verduidelijkingen een
				antwoord geven op uw vragen. Ik verheug mij erop om de politieke dialoog met de
				Eerste Kamer der StatenGeneraal voort te zetten.
 
 
 
 
 De vicevoorzitter,
 
 Maroš
 Sefčovič