Raad voor Concurrentievermogen; Brief staatssecretaris ontwerprichtlijn octrooieren van in computers geïmplementeerde uitvindingen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-30, nr. 50

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

21501-30 nr. 50

16-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Het belang van octrooien op in computers geïmplementeerde
uitvindingen2. Inhoud van de richtlijn, de Raadstekst, de amendementen
van het EP en het standpunt van het Kabinet:3. Het besluitvormingsproces in Brussel4. De stemming in de Raad5. Resumerend6. Gemeenschapsoctrooi
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-30Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-30Raad voor Concurrentievermogennr. 50BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 juni 2004Met deze brief informeer ik u nader, zoals door u gevraagd in het Algemeen
Overleg met uw kamer op 3 juni 2004, over het door Nederland ingenomen
standpunt in de Raad voor Concurrentievermogen ten aanzien van de ontwerp-richtlijn
van de Raad en het Europees Parlement (hierna: het EP) voor het octrooieren
van in computers geïmplementeerde uitvindingen. Relevant daarvoor zijn
de ontwerp-richtlijntekst waarover de Raad in eerste lezing een politiek akkoord
heeft bereikt en de amendementen van het EP die hierin géén
plaats hebben gekregen. Aan de hand hiervan zal ik ingaan op het verschil
in benadering tussen het Kabinet en de Raad enerzijds en het EP anderzijds.
Tevens zal ik nader ingaan op het besluitvormingsproces in Brussel.Afsluitend zal ik kort ingaan op de door u gestelde vraag over het Gemeenschapsoctrooi.1. Het belang van octrooien op in computers geïmplementeerde
uitvindingenDit kabinet heeft de kenniseconomie hoog in het vaandel staan. Industriële
eigendom in het algemeen en octrooien in het bijzonder zijn voor bedrijven
instrumenten om investeringen in onderzoek en ontwikkeling (R&D) te kunnen
beschermen en zo de kosten ervan terug te kunnen verdienen. Zonder deze bescherming
zullen bedrijven minder investeren in innovatie. Uitgangspunt hierbij is dat
technische vindingen die nieuw, inventief en industrieel toepasbaar zijn,
door middel van octrooien beschermd moeten kunnen worden.In de moderne kenniseconomie liggen uitvindingen in belangrijke mate op
het terrein van de informatietechnologie. Het gaat hierbij om software in
combinatie met een toepassing in een apparaat.Als een bedrijf bijvoorbeeld een technische uitvinding doet om een televisiesignaal
te bewerken teneinde de beeldkwaliteit te verbeteren, dan moet dat octrooieerbaar
zijn. Het kan zijn dat, om deze uitvinding te laten functioneren, in de software
gebruik wordt gemaakt van algoritmes, bijvoorbeeld een vierkantswortel.
Een computerprogramma om efficiënt een vierkantswortel te berekenen is
op zichzelf niet octrooieerbaar. Maar een nieuwe en niet-voor-de-hand-liggende
werkwijze om een televisiesignaal te bewerken teneinde de beeldkwaliteit te
verbeteren, waarin deze vierkantswortelberekening wordt toegepast, is wel
octrooieerbaar omdat het een concrete technische uitvinding is. Uiteraard
blijft het algoritme in andere toepassingen vrij beschikbaar. Het is alleen
niet toegestaan om een televisiesignaal op vergelijkbare wijze te bewerken
teneinde de beeldkwaliteit te verbeteren. Met andere woorden, het is niet
toegestaan dezelfde technische oplossing voor hetzelfde technische probleem
te gebruiken.Dergelijke hoogtechnologische uitvindingen worden beschermd met het octrooirecht
op in computers geïmplementeerde uitvindingen. Ik ben van mening dat,
als we de kenniseconomie in Europa willen bevorderen, de bescherming van dergelijke
uitvindingen op een goede en eenduidige wijze geregeld moet worden. De ontwerp-richtlijn
met de inhoud waarover de Raad in eerste lezing recentelijk een politiek akkoord
heeft bereikt, biedt naar mijn mening hiertoe een goede basis.Octrooien op in computers geïmplementeerde uitvindingen worden op
dit moment in Europa verleend op basis van het Europees Octrooiverdrag (hierna:
het EOV) en de invulling die het Europese Octrooibureau hieraan geeft. Onder
het bestaande Europese octrooirecht wordt de opvatting gehuldigd dat software
niet octrooieerbaar is. Software op zichzelf is «slechts» een
(computer)-taalkwestie en vergelijkbaar met bijvoorbeeld literatuur. Dit wordt
beschermd door het auteursrecht. Net zoals een zin als «ik hou van jou»
niet kan worden geoctrooieerd, kan ook software op zichzelf niet worden geoctrooieerd.
Wat het auteursrecht echter niet beschermt is de uitvinding die wordt uitgewerkt
en geëffectueerd in een apparaat en waarvoor de geschreven software een
noodzakelijk instrument is om het te laten functioneren. Wanneer alleen de
software op zichzelf beschermd wordt en niet de uitvinding waar de software
voor is bedoeld, ontstaat de situatie dat een ander door het programma anders
te formuleren om het auteursrecht heen kan en vervolgens de uitvinding vrij
te gebruiken wordt.Het Europees Octrooibureau heeft hierom een praktijk opgebouwd waarin
zij octrooien op in computers geïmplementeerde uitvindingen verleent
op basis van de algemeen geldende octrooicriteria te weten; nieuwheid, inventiviteit
en industriële toepasbaarheid.In de praktijk bestaat er echter nog discussie omtrent de gewenste mogelijkheden
voor het octrooieren van in computers geïmplementeerde uitvindingen in
Europa en de mogelijkheden die de verschillende nationale octrooiwetten hiertoe
bieden. Ook in de rechterlijke praktijk en jurisprudentie van de onderscheiden
lidstaten bestaan er verschillen t.a.v. de bescherming van in computers geïmplementeerde
uitvindingen.Deze verschillen kunnen handelsbelemmeringen veroorzaken en aldus de goede
werking van de interne markt verhinderen. Gezien de toename in de verspreiding
en het gebruik van computerprogramma's op alle gebieden van de technologie,
is het van groot belang dat er optimale duidelijkheid ontstaat omtrent de
mogelijkheden voor het octrooieren van in computers geïmplementeerde
uitvindingen. Daarom moeten de rechtsregels hiervoor worden geharmoniseerd,
zodat de daaruit voortvloeiende rechtszekerheid en het niveau van de eisen
voor octrooieerbaarheid van dergelijke uitvindingen, innoverende ondernemingen
in staat stellen optimaal profijt te trekken van hun innovatieproces en een
stimulans vormen voor investeringen in innovatie. De rechtszekerheid zal worden
gewaarborgd doordat nationale rechters bij twijfel over de interpretatie van
de regels voor het octrooieren van in computers geïmplementeerde
uitvindingen, een uitspraak hierover kunnen vragen aan het Hof van Justitie.2. Inhoud van de richtlijn, de Raadstekst, de amendementen
van het EP en het standpunt van het Kabinet:De Europese Commissie wil met het richtlijnvoorstel vier doelen verenigen:1. het scheppen van rechtszekerheid in Europa door middel van harmonisatie
en duidelijke regels;2. het behouden van de octrooimogelijkheden voor in computers geïmplementeerde
uitvindingen;3. het voorkomen van triviale octrooien door inventiviteit ten aanzien
van de technische aspecten van de uitvinding te eisen;4. het behouden van de mogelijkheden voor ontwerpers om kennis te nemen
van de in computers geïmplementeerde uitvindingen van octrooihouders
teneinde via de weg van decompilatie en interoperabiliteit nieuwe softwareproducten
te kunnen ontwerpen welke aansluiten op de geoctrooieerde uitvindingen.Deze uitgangspunten worden gedeeld door de Raad. Ook het Kabinet is van
mening dat hiermee innovatie gediend wordt. Zoals is gebleken uit de instemming
met het richtlijn-voorstel door het EP, deelt het EP in zijn algemeenheid
ook deze uitgangspunten. Dit uiteraard wel met inachtneming van de 64 amendementen
die het EP op de richtlijn heeft aangenomen. Een deel van de amendementen
van het EP (circa de helft) heeft een plaats gekregen in de Raadstekst. Uit
de verscheidenheid aan amendementen die het EP heeft aangenomen, blijkt echter
dat binnen het EP ook verdeeldheid bestaat omtrent gewenste mogelijkheden
voor het octrooieren van in computers geïmplementeerde uitvindingen.
Het EP probeert met bepaalde amendementen grenzen te stellen aan die octrooi-mogelijkheden.
Dat wil de Raad ook. Echter het EP gaat in een aantal amendementen hierin
veel verder dan de Raad wenselijk acht en sluit veel in computers geïmplementeerde
uitvindingen uit van octrooieerbaarheid (zie hiervoor ook de bespreking van
die amendementen hieronder).De Raad en het EP verschillen dus op een aantal belangrijke punten van
inzicht over de gewenste mogelijkheden voor het octrooieren van in computers
geïmplementeerde uitvindingen. Daarom heeft de Raad, met steun van Nederland,
een deel van de amendementen van het EP niet overgenomen.Onderstaand zal ik aan de hand van een artikelsgewijze bespreking van
de richtlijntekst, waarover de Raad in eerste lezing dus een politiek akkoord
heeft gesloten, aangeven waarom ik van mening ben dat die richtlijntekst het
best invulling geeft aan de vier hierboven gestelde uitgangspunten en waarom
de niet overgenomen amendementen van het EP minder goed invulling geven aan
deze uitgangspunten. Om een goede vergelijking mogelijk te maken zal de originele
engelse tekst worden gebruikt.RaadstekstEP amendementenArticle 1 Scope This
Directive lays down rules for the patentability of computer-implemented inventions.Article 1 Ongeamendeerd.RaadstekstEP amendementenArticle 2 Definitions
For the purposes of this Directive the following definitions shall apply:
 (a) «computer-implemented invention» means any invention the
performance of which involves the use of a computer, computer network or other
programmable apparatus, the invention having one or more features which are
realised wholly or partly by means of a computer program or computer programs;
 (b) «technical contribution» means a contribution to the state
of the art in a field of technology which is new and not obvious to a person
skilled in the art. The technical contribution shall be assessed by consideration
of the difference between the state of the art and the scope of the patent
claim considered as a whole, which must comprise technical features, irrespective
of whether or not these are accompanied by non-technical features.Article 2 Amendment 36,
42, 117For the purposes of this Directive the following definitions
shall apply: (a) «computer implemented
inventions» means any invention within the meaning of the European Patent
Convention the performance of which involves the use of a computer, computer
network or other programmable apparatus and having in its implementation one
or more non-technical features which are realised wholly or partly by a computer
program, besides the technical features that any invention must possess Article 2b amendment 107, 69 «technical contribution», also called invention, means a contribution to the state
of the art in a technical field. The technical character
of the contribution is one of the four requirements for patentability.
Additionally, to deserve a patent the technical contribution has to be new,
non-obvious and susceptible of industrial application. The use of natural forces to control physical effects beyond the digital representation
of information belongs to a technical l field. The processing, handling and
presentation of information do not belong to a technical field, even where
technical devices are employed for such purpose. Article
2b new amendment 55, 97, 108«technical field»,
means an industrial domain requiring the use of controllable forces of nature
to achieve predictable results. Technical means «belonging to an technical
field». Article 2c newamendment 38, 44, 118 «industry» within the meaning of
patent law means the automated production of material goodsIn artikel 2a wordt de definitie gegeven van in computers geïmplementeerde
uitvindingen. In de amendementen 36, 42 en 117 voegt het EP toe dat zo'n uitvinding,
een uitvinding is als bedoeld in het EOV. Uiteraard is dat in essentie zo,
maar doel van de richtlijn is juist om de onduidelijkheid in dat verdrag t.a.v.
in computers geïmplementeerde uitvindingen weg te nemen. Zoals hierboven
eerder toegelicht leiden de mogelijkheden die het EOV biedt t.a.v. het octrooieren
van in computers geïmplementeerde uitvindingen in de praktijk tot discussie
en rechtsonzekerheid. Een verwijzing naar dat verdrag helpt in de visie van
de Raad niet om dat probleem op te lossen.In artikel 2b gaat het er om wat voor uitvindingen voor octrooiering in
aanmerking kunnen komen. De Raad kiest hierbij de benadering dat elke uitvinding
die nieuw, inventief en toepasbaar is, voor octrooiering in aanmerking komt.
Hier voegt de Raad echter een belangrijke voorwaarde aan toe. De inventiviteit
van de uitvinding moet gelegen zijn in de technische aspecten van de uitvinding.
De technische oplossing voor het probleem moet dus inventief zijn. Hiermee
zijn methoden van zakendoen («business methods»), die van zichzelf
niet-technisch zijn en slechts met behulp van een computer worden vormgegeven,
niet octrooieerbaar. Hierdoor onderscheidt de ontwerp-richtlijn zoals het
Kabinet en de Raad die wensen zich in sterke mate van de Amerikaanse
praktijk waar vrijwel alle uitvindingen in principe octrooieerbaar zijn.Het EP voegt hier met de amendementen 107 en 69 elementen aan toe. Ten
eerste spreekt het EP over het technische karakter van de uitvindingen als
vierde octrooicriterium. Het algemeen geldende octrooirecht kent echter drie
octrooivereisten. Het toevoegen van een vierde criterium wekt verwarring en
is in strijd met internationale octrooiverdragen. Materieel wijkt de mening
van de Raad op dit punt echter niet af van de wens van het EP, de inventiviteit
van de uitvinding moet gelegen zijn in de technische aspecten. Hieronder bij
de toelichting op artikel 4 zal hier nog nader op worden ingegaan.Verstrekkender is echter de bepaling dat; «The
processing, handling and presentation of information, even where technical
devices are employed for such purpose» niet tot de techniek
behoren en daarmee niet octrooieerbaar zijn. Een dergelijke bepaling sluit
vele, zo niet alle in computers geïmplementeerde uitvindingen uit van
octrooieerbaarheid. Immers het is inherent aan in computers geïmplementeerde
uitvindingen dat zij elementen van dataverwerking in zich hebben. Een uitvinding
als eerder beschreven voor de verbetering van de beeldkwaliteit van een televisie
zal hier dan waarschijnlijk ook onder vallen. Het uitsluiten van octrooieerbaarheid
van dergelijke uitvindingen vindt de Raad slecht voor het innovatieklimaat
in Europa en in strijd met internationale octrooirechtelijke verdragen en
daarmee ongewenst.Hiernaast stelt het EP nog twee nieuwe sub-artikelen voor. Ten eerste
een nieuw artikel 2b (amendementen 55, 97 en 108). Dit artikel geeft een definitie
van het begrip «veld der techniek». Doel hiervan is om af te kunnen
wijken van het TRIP's-Verdrag (het aan de WTO gekoppelde verdrag ten aanzien
van intellectuele eigendom). Binnen dit verdrag geldt dat het octrooirecht
open moet staan voor alle velden van de techniek. Het uitsluiten van in computers
geïmplementeerde uitvindingen is op basis daarvan niet mogelijk. Door
echter te bepalen dat hier geen sprake is van techniek, zou uitsluiting mogelijk
worden. Het EP wil het octrooirecht voorbehouden aan uitvindingen die gebruik
maken van de natuurkrachten. Dit is echter een onduidelijk begrip. Alle processen
verlopen via natuurkrachten. Het introduceren van dergelijke toevoegingen
leidt veeleer tot rechtsonzekerheid en moet daarom worden afgewezen.Tenslotte stelt het EP ten aanzien van artikel 2 via de amendementen 38,
44 en 118 voor om het octrooirecht voor te behouden aan bedrijfstakken die
materiële goederen produceren. Onduidelijk is wat daarmee bedoeld wordt.
Mogelijk wil het EP producenten van software hiermee uitsluiten. Dit is op
basis van internationale octrooiverdragen niet mogelijk. Ook is het de vraag
of het wenselijk en tevens werkbaar is. Microsoft heeft bijvoorbeeld recentelijk
in Amerika een octrooi gekregen op een verbetering van de muis (zie ook de
toelichting bij artikel 4 hieronder). Betekent dit amendement nu dat Microsoft
alleen nog een octrooi voor deze uitvinding kan krijgen als zij ook zelf de
muis gaat produceren en de uitvinding hier in verwerkt? Dit lijkt de Raad
geen wenselijke situatie en het amendement is daarom niet overgenomen.RaadstekstEP amendementenArticle 3. In computers implemented
inventions as field of technology. - deleted –Article 3A new amendment 45 Member
states shall ensure that data processing is not considered to be a field of
technology within the meaning of patent law, and that innovations in the field
of data processing are not considered to be inventions within the meaning
of patent law.Het amendement van het EP stelt dat dataverwerking niet tot de techniek
behoort en sluit uitvindingen die gebruik maken van dataverwerking uit van
octrooieerbaarheid. Echter, vrijwel alle uitvindingen in televisies, telefoons
e.d. hebben te maken met het verwerken van informatiestromen. De Raad vond
dit al zo voor de hand liggen dat hij een eerdere bevestiging daarvan (artikel
3 zoals voorgesteld door de Commissie) zelfs heeft geschrapt. Het overnemen
van het EP amendement was daarom niet gewenst.RaadstekstEP amendementenArticle 4. Conditions for patentability In order to be patentable, a computer-implemented invention must
be susceptible of industrial application and new and involve an inventive
step. In order to involve an inventive step, a computer-implemented invention
must make a technical contribution.Article 4Amendment 70 In determining whether a given computer implemented
invention makes a technical contribution, the following test shall be used;
whether it constitutes a new teaching on cause-effect relations in the use
of controllable forces of nature and has an industrial application in the
strict sense of the expression, in terms of both method and result. Article 4b Amendment 60 Member states shall ensure that
computer implemented solutions to technical problems are not considered to
be patentable inventions merely because they improve efficiency in the use
of resources within data processing systems.Article 4a Exclusions from patentability1. (new) A computer program as such cannot constitute a patentable
invention. 2. A computer-implemented invention shall not be regarded as making
a technical contribution merely because it involves the use of a computer,
network or other programmable apparatus. Accordingly, inventions involving
computer programs, whether expressed as source code, as object code or in
any other form, which implement business, mathematical or other methods and
do not produce any technical effects beyond the normal physical interactions
between a program and the computer, network or other programmable apparatus
in which it is run shall not be patentable. Artikel 4 is een belangrijk artikel. Het omschrijft de criteria voor octrooieerbaarheid.
De Raad noemt hierin naast de gebruikelijke vereisten, ook het vereiste van
technische bijdrage, zoals gedefinieerd in artikel 2. Dit vereiste van technische
bijdrage is echter geen extra octrooivereiste zoals het EP voorstelt in de
eerder genoemde amendementen 69 en 107, maar een nadere duiding van het inventiviteitvereiste.
Om inventief te zijn moet de uitvinding een technische bijdrage leveren aan
het oplossen van het probleem waarvoor de uitvinding bedoeld is.In artikel 4A voegt de Raad belangrijke grenzen aan de octrooieerbaarheid
van in computers geïmplementeerde uitvindingen toe. Zo wordt gesteld
dat slechts het gebruik van een computer op zichzelf nog geen reden is om
een octrooi toe te staan.Verder wordt nogmaals bevestigd dat software op zichzelf, los van de toepassing
in een specifiek apparaat, niet octrooieerbaar is.Het in dit artikel gestelde vereiste van een technische bijdrage moet
ook zogenaamde triviale octrooien voorkomen. Met triviale octrooien worden
octrooien bedoeld die niet inventief zijn. Dergelijke octrooien zouden in
ieder geval niet verleend mogen worden, maar in de praktijk bestaat veel discussie
of de lat ten aanzien van de inventiviteiteis wel hoog genoeg ligt bij de
octrooibeoordelaars. Artikel 4 zegt nogmaals heel duidelijk dat een in computers
geïmplementeerde uitvinding om inventief te zijn een technische bijdrage
moet leveren.Volgens geldend octrooirecht komen alleen uitvindingen die de «gemiddelde»
vakman op technisch gebied als vernieuwend ervaart, voor octrooiering in aanmerking.
Naar de mening van het Kabinet is dit een belangrijke toevoeging die veel
van de bezwaren van het EP zou moeten kunnen ondervangen.Om dit nader te illustreren neem ik graag als voorbeeld het recentelijk
(april 2004) aan Microsoft toegekende octrooi op een verbetering aan de (computer)muis.
In ons Algemeen Overleg refereerde uw Kamer aan dit octrooi. Het betreft hier
een octrooi op een verbetering aan de muis. De uitvinding betreft het volgende;
door de muisknoppen gedurende verschillende tijdsperiodes ingedrukt te houden,
kunnen verschillende applicaties worden opgestart. Het gaat om een uitvinding
aan een apparaat (de muis) die m.b.v. software wordt geactiveerd. Dit zou
een octrooieerbare uitvinding kunnen zijn, mits het voldoet aan de geldende
octrooicriteria; nieuwheid, (technische) inventiviteit en toepasbaarheid.
In dit specifieke geval kunnen echter wel vraagtekens worden gezet bij de
technische inventiviteit van de uitvinding. Is deze uitvinding voor een vakman
nu dusdanig technisch inventief dat een octrooi gerechtvaardigd is? Als dat
het niet geval is zou dit octrooi in Europa dan ook niet mogen worden toegekend
op basis van het ontbreken van voldoende technische inventiviteit.Het EP amendement 70 stelt dat een uitvinding gebruik moet maken van de
natuur-krachten in strikte zin om voor een octrooi in aanmerking te komen.
Zoals eerder aangegeven moet dit begrip echter worden afgewezen omdat alle
processen verlopen via natuurkrachten en gebruik van dit begrip leidt tot
verwarring en grote rechtsonzekerheid.Amendement 60 stelt dat geen octrooi mogelijk moet zijn voor uitvindingen
die een verbetering betekenen op het gebied van dataverwerking. Als eerder
gesteld, veel in computers geïmplementeerde uitvindingen (in televisies,
dvd-spelers, telefoons etc.) hebben op een of andere manier elementen in zich
van verbeteringen op het gebied van dataverwerking. Deze uitvindingen uitsluiten
van octrooieerbaarheid wordt daarom door het Kabinet en ook door de Raad ongewenst
geacht.RaadstekstBelangrijke EP amendementenArticle 5 Form of claims
1. Member States shall ensure that a computer-implemented invention may be
claimed as a product, that is as a programmed computer, a programmed computer
network or other programmed apparatus, or as a process carried out by such
a computer, computer network or apparatus through the execution of software.
2. A claim to a computer program, either on its own or on a carrier, shall
not be allowed unless that program would, when loaded and executed in a computer,
programmed computer network or other programmable apparatus, put into force
a product or process claimed in the same patent application in accordance
with paragraph 1.Article 5
Amendment 104, 120 Member states shall ensure that the use of a computer
program for the purposes that do not belong to the scope of the patent cannot
constitute a direct or indirect patent infringement. Member states shall
ensure that whenever a patent claim names features that imply the use of a
computer program a well functioning and well documented reference implementation
of such a program shall be published as a part of description without any
restricting licensing terms. Amendment 102, 111Member
states shall ensure that a computer implemented invention may be claimed only
as a product, that is as programmed device, or as a technical production process.Artikel 5.1 zegt niet meer dan gebruikelijk is in het octrooirecht; in
computers geïmplementeerd uitvindingen kunnen worden geclaimd als product
of als proces. Artikel 5.2 benadrukt nogmaals dat een computerprogramma als
zodanig niet geoctrooieerd kan worden.Het eerste deel van amendement 104/120 is op zich voor de Raad niet een
groot probleem. Echter, anders dan het EP vindt, is de Raad van mening dat
het gestelde dusdanig voor de hand ligt (iets dat wordt gebruikt buiten het
bereik van het octrooi, vormt geen octrooi-inbreuk) dat het daarom niet is
overgenomen.Het tweede deel van het amendement leidde tot meer bezwaren in de Raad.
Hier wordt gevraagd om een uitgewerkt computerprogramma als onderdeel van
de octrooiaanvraag. Het is in octrooiaanvragen echter niet vereist om de uitvinding
ook al volledig gemaakt te hebben en als prototype in te leveren bij de octrooibeoordelaar.
Het amendement vraagt dit echter om het tweede deel van het amendement mogelijk
te maken, namelijk het vrije gebruik van dat computerprogramma zonder beperkingen.Dat laatste is alleen al uit hoofde van het auteursrecht niet mogelijk.
Computer-programma's worden beschermd door het auteursrecht. Door te stellen
dat de auteursrechtelijke bescherming van een software-programma moet worden
opgegeven, teneinde een octrooirecht te kunnen verkrijgen, vraagt dit amendement
om het ene intellectuele eigendomsrecht (het auteursrecht) op te geven om
het andere te verkrijgen (het octrooirecht). Het kabinet is om die reden met
de Raad van mening dat dit geen wenselijke ontwikkeling is. Met name niet
omdat, zoals eerder aangegeven, beide een andere functie vervullen.De amendementen 102 en 111 richten zich op het bepaalde dat de ontwerp-richtlijn
ook de mogelijkheid openlaat dat het computerprogramma dat bij de uitvinding
hoort zich ook op een drager buiten de uitvinding kan bevinden.De Raadstekst zegt echter dat dat programma op die drager alleen deel
uitmaakt van het geoctrooieerde, als het bedoeld is om in de uitvinding te
worden geladen en daar zijn functie uit te oefenen. Het programma in een andere
context valt niet onder het octrooi. De Raad is van mening dat het amendement
102/111 voorbij gaat aan de praktijk waarin het voorkomt dat de software niet
altijd een vast onderdeel is van het apparaat waarin de uitvinding
wordt geïmplementeerd, maar daar nog in dient te worden geladen.RaadstekstBelangrijke EP amendementenArticle 6 Relationship with Directive 91/250
EC The rights conferred by patents granted for inventions within
the scope of this Directive shall not affect acts permitted under Articles
5 and 6 of Directive 91/250/EEC on the legal protection of computer programs
by copyright, in particular under the provisions thereof in respect of decompilation
and interoperability.Article 6 Amendment
76 Member states shall ensure that whenever the use of a patent technique
is needed for a significant purpose such as ensuring conversion of the conventions
used in two different computer systems or networks so as to allow communication
and exchange of data content between them, such use is not considered to be
a patent infringement.Het Kabinet is zich net als de Raad terdege bewust van het specifieke
aan octrooien in relatie tot software-processen. Om de innovatie niet te remmen
is het noodzakelijk dat uitvinders en ontwerpers kunnen nagaan hoe de geoctrooieerde
uitvinding werkt om hier vervolgens nieuwe producten bij te bedenken. Decompilatie
en interoperabiliteit zijn hierbij sleutelbegrippen. EG-richtlijn 91/250 voor
de auteursrechtelijke bescherming van computerprogramma's kent hiervoor in
de artikelen 5 en 6 goede regelingen.Deze artikelen worden in de ontwerp-richtlijn voor octrooiering van in
computers geïmplementeerde uitvindingen volledig gerespecteerd. Het Kabinet
is van mening dat artikel 6 de juiste balans vindt tussen de belangen van
software-ontwerpers en de rechten van octrooihouders. Echter, andere lidstaten
hebben hierbij nog vragen. In de verdere wetgevingsprocedure zal moeten worden
vastgesteld of de bepaling van dit artikel voldoende ruimte biedt aan softwareontwerper,
zonder de rechten van de octrooihouders te veel op te rekken. De Raad en het
Kabinet zijn van mening dat de evaluatie-artikelen 7 en 8 van deze richtlijn
belangrijke instrumenten zijn om mogelijke negatieve effecten vroegtijdig
te signaleren en hier actie op te ondernemen.Amendement 76 van het EP beoogt een vergelijkbare regeling te treffen.
Echter, het EP stelt dat een dergelijke handeling in geen enkel geval een
inbreuk op een octrooi kan betekenen. De Raad vindt dit een te ruime formulering
die ook strijdig is met artikel 30 van het TRIP's verdrag dat stelt dat de
rechten van een octrooihouder niet op onredelijke wijze mogen worden beperkt.
Materieel gesproken zitten Raad en EP op dit punt echter niet ver uit elkaar
en de verwachting is dat een compromis op dit punt bereikbaar zal zijn.RaadstekstBelangrijke EP amendementenArticle 7Monitoring The Commission shall monitor the impact of computer-implemented
inventions on innovation and competition, both within Europe and internationally,
and on European businesses, especially small and medium-sized enterprises,
and the open source community, and electronic commerce.Article 7 Geen belangrijke EP amendementen die niet zijn overgenomen.Artikel 7 stelt dat de Commissie de gevolgen van de richtlijn, met name
voor het MKB, goed moet volgen. Dit om onverwachte nadelige effecten tijdig
op te merken en hier actie aan te verbinden. Het Kabinet hecht zeer veel waarde
aan deze rol van de Commissie en zal erop toezien dat aan deze monitoringsverplichting
voor de Commissie ook daadwerkelijk inhoud gegeven zal worden.RaadstekstBelangrijke EP amendementenArticle 8 Report on the
effects of the Directive The Commission shall report to the European Parliament
and the Council by three years from the date specified in Article 9(1) at
the latest on; (a) the impact of patents for computer-implemented inventions
on the factors referred in Article 7; (b) whether the rules governing the
term of the patent and the determination of the patentability requirements,
and more specifically novelty, inventive step and the proper scope of claims,
are adequate, and whether it would be desirable and legally possible having
regard to the Community's international obligations to make modifications
to such rules; (c) whether difficulties have been experienced in respect
of Member States where the requirements of novelty and inventive step are
not examined prior to issuance of a patent, and if so, whether any steps are
desirable to address such difficulties; (ca) whether difficulties have been
experienced in respect of the relationship between the protection by patent
of computer-implemented inventions and the protection by copyright of computer
programs as provided for in Directive 91/250/EEC and whether any abuse of
the patent system has occurred in relation to computer-implemented inventions;
 (cb) how the requirements of this Directive have been taken into account
in the practice of the European Patent Office and in its examination guidelines;
 (cc) the aspects in respect of which it may be necessary to prepare for a
diplomatic conference to revise the European Patent Convention; (cd) the
impact of patents for computer-implemented inventions on the development and
commercialisation of interoperable computer programs and systems; (d) Deleted.
 Article 8a In the light of the monitoring carried
out pursuant to Article 7 and the report to be drawn up pursuant to Article
8, the Commission shall review the impact of this Directive and, where necessary,
submit proposals for amending legislation to the European Parliament and the
Council.Article 8 Geen belangrijke
EP amendementen die niet zijn overgenomen.Artikel 8 geeft nadere invulling aan artikel 7 (dat de Commissie opdraagt
de gevolgen van de richtlijn goed te volgen en in beeld te brengen). In artikel
8 hebben belangrijke amendementen van het EP een duidelijke plaats gekregen.De leden cb en cc van artikel 8 gaan nader in op de positie van het Europees
Octrooibureau (EOB). Het EOB is de belangrijkste octrooiverlener van Europa. Het EOB is geen EG-instelling, maar opgericht bij internationaal
verdrag. De systematiek van het EOV op basis waarvan het EOB zijn werk doet
is als volgt. Het EOB beoordeelt de bij haar ingediende Europese octrooiaanvragen.
Bij een positieve beoordeling kan de aanvrager met het oordeel van het EOB
in de hand octrooi aanvragen in de landen waar hij dit wenst. Uiteraard moeten
die landen wel zijn aangesloten bij het EOV. Het oordeel van het EOB is dus
heel belangrijk. Discussie bestaat omtrent de mate waarin het EOB voldoende
kritisch is bij de beoordeling van octrooiaanvragen. Wanneer de kwaliteit
van de beoordeling door het EOB achterblijft, kunnen de eerder genoemde triviale
octrooien ontstaan. Dat is een ongewenste situatie die slecht is voor innovatie
in Europa. Artikel 8 zegt dat de Commissie de praktijk van het EOB nauw zal
volgen. De EG kan het EOB echter niet direct aansturen.Dit moeten de gezamenlijke EOV-landen doen die het bestuur van het EOB
vormen. Dit zijn echter in meerderheid EG-lidstaten die op basis van het EG-beginsel
van Gemeenschapstrouw gehouden zijn ook in het kader van de EOV in te staan
voor een goede tenuitvoerlegging van de EG-richtlijn.Tot op heden zijn er in Europa ruim 30 000 octrooien verleend die
gekenmerkt zouden kunnen worden als octrooien op in computers uitgevoerde
uitvindingen. Het Kabinet is van mening dat omwille van de rechtszekerheid,
de octrooihouders er van uit moeten kunnen gaan dat het hier in principe gaat
om rechtsgeldige octrooien. Een latere totstandkoming van de uiteindelijke
richtlijn verandert de status van die octrooien niet. Een latere richtlijn
zal geen terugwerkende kracht hebben die de eerder verleende octrooien zou
ondermijnen. Juridische geschillen over octrooi-aangelegenheden worden bezien
in het licht van het recht dat gold ten tijde van de octrooi-aanvraag. Dit
betekent uiteraard niet dat een rechter een octrooi niet alsnog ongeldig kan
verklaren vanwege het ontbreken van technische inventiviteit. Dat vereiste
geldt namelijk nu ook al.De artikelen 9,10 en 11 tenslotte zijn procedurele artikelen waarover
geen verschil van mening bestaat tussen Raad en EP.3. Het besluitvormingsproces in BrusselIk wil dit proces hier graag uiteenzetten. Het betreft in casu de zogenaamde
co-decisieprocedure. Raad en EP zijn in die besluitvormingsprocedure gezamenlijk
wetgever. Zonder overeenstemming tussen Raad en EP komt de uiteindelijke EG-richtlijn
niet tot stand. Dit is een belangrijk besluitvormend principe waaraan ik veel
waarde hecht. Ik ben van mening dat een EG-richtlijn beter wordt indien beide
organen, met elk een eigen verantwoordelijkheid, gezamenlijk tot een besluit
komen. Het is in een co-decisieprocedure gebruikelijk dat EP en Raad in eerste
lezing elk een eigen visie formuleren ten aanzien van het voorstel van de
Commissie. Dat is hier ook gebeurd. In september 2003 heeft het EP 64 amendementen
op het Commissievoorstel aangenomen. Recentelijk in mei heeft de Raad in eerste
lezing een politiek akkoord bereikt ten aanzien van de ontwerp-richtlijntekst.
Hierbij is uiteraard ook de mening van het EP meegewogen. Het is echter niet
zo dat in dit stadium de Raad en het EP al volledig op één lijn
dienen te zitten. De ontwerp-richtlijn gaat nu voor de tweede lezing naar
het EP. In de loop van het komende najaar zal het EP er zich in zijn vernieuwde
samenstelling over buigen. Dan zal blijken in hoeverre het EP vasthoudt aan
de amendementen die niet door de Raad zijn overgenomen. De mening van het
EP wordt vervolgens nogmaals aan de Raad aangeboden. Indien de Raad alle amendementen
van het EP dan zou overnemen, is de EG-richtlijn definitief. Indien de Raad
EP-amendementen niet wenselijk acht, volgt een zogenaamde conciliatieprocedure.
Raad en EP zullen dan beide water bij de wijn moeten doen om alsnog een richtlijn
tot stand te laten komen.Zoals u ziet is het zeker niet zo dat met het politieke akkoord van de
Raad nu al een richtlijn tot stand is gekomen.4. De stemming in de RaadIn het Algemeen Overleg hebt u gevraagd naar de stemming in de Raad bij
de totstandkoming van het politiek akkoord. Spanje stemde als enige lidstaat
tegen de ontwerp-richtlijn. Van Spanje is bekend dat Spanje meer garanties
wilde voor de bescherming van met name kleinere software-ontwerpers. Drie
landen hebben zich onthouden van stemming, te weten België, Italië
en Oostenrijk. België heeft in een stemverklaring aangegeven zich te
hebben onthouden van stemming omdat het nog niet overtuigd is van de hardheid
van de mogelijkheden voor interoperabiliteit die de richtlijn biedt. Van Italië
is bekend dat daar nog een binnenlandse discussie gaande is over de te verwachten
gevolgen van de richtlijn voor met name de kleinere software-ontwerpers; waarschijnlijk
heeft Italië zich daarom van stemming onthouden. De motivering van Oostenrijk
is niet bekend. Frankrijk tenslotte heeft eveneens een stemverklaring afgegeven.
Hierin stelt Frankrijk dat het de ontwerp-richtlijn steunt, maar dat het in
het vervolgtraject goed zal kijken of de belangen van alle betrokken partijen
voldoende in evenwicht zijn.5. ResumerendResumerend ben ik van mening dat de ontwerp-richtlijntekst waarover de
Raad een politiek akkoord heeft bereikt op een gebalanceerde wijze invulling
geeft aan de doelstellingen die de Commissie met de uiteindelijke richtlijn
wil bereiken en welke door de Raad en ook het Kabinet worden gedeeld. Het
gaat hierbij om:1. het scheppen van rechtszekerheid door middel van harmonisatie en duidelijke
regels;2. het behouden van de octrooimogelijkheden voor in computers geïmplementeerde
uitvindingen;3. het voorkomen van triviale octrooien door inventiviteit ten aanzien
van de technische aspecten van de uitvinding te eisen;4. het behouden van de mogelijkheden voor ontwerpers om kennis te nemen
van de in computers geïmplementeerde uitvindingen van octrooihouders
teneinde via de weg van decompilatie en interoperabiliteit nieuwe softwareproducten
te kunnen ontwerpen welke aansluiten op de geoctrooieerde uitvindingen.Het Kabinet is van mening dat hiermee de innovatie in deze sector wordt
gediend. Daarnaast ben ik van mening dat de belangen van alle ondernemers
in deze sector op een evenwichtige wijze moeten worden gerespecteerd.Indien en voor zover in het vervolgtraject zou blijken dat daar toch onvoldoende
sprake van is, dan zal ik serieus kijken naar wijzigingsvoorstellen om hier
invulling aan te geven. Met name de positie van bedrijven uit de MKB sector
zal hierbij extra aandacht krijgen.6. GemeenschapsoctrooiOp uw verzoek meld ik u tot slot wat de mogelijkheden zijn om de totstandkoming
in de EU van een Gemeenschapsoctrooi vlot te trekken. Het lijkt mij gepast
u eerst nog enkele achtergronden te schetsen.Over dit zeer complexe en politiek gevoelige dossier wordt al vier jaar
onderhandeld in Brussel. Met het politiek akkoord op hoofdlijnen van 3 maart
2003, is over de belangrijkste zaken overeenstemming bereikt. Zo is o.a. afgesproken
dat een gedeelte van het octrooi in alle talen van de EU moet
worden vertaald. Bij de uitwerking van het akkoord zijn hierover problemen
gerezen tussen met name Spanje en Duitsland. Het gaat dan om de vraag in hoeverre
aan deze vertalingen een juridische status moet worden toegekend. Duitsland
staat erop dat deze vertalingen slechts puur informatief zijn, zonder juridische
effecten. Zo niet dan worden volgens de Duitsers de vertaalkosten extra hoog
doordat daar extra zorgvuldig naar moet worden gekeken door gespecialiseerde
vertalers. Bovendien vrezen de Duitsers gebrek aan rechtseenheid.Spanje daarentegen wil dat bijvoorbeeld vertaalfouten in het Spaans juridische
gevolgen hebben en wenst dus wel degelijk een status voor de vertalingen.
De discussie gaat in feite tussen twee ogenschijnlijk moeilijk te verenigen
belangen. Aan de ene kant de wens van de lidstaten en de Europese industrie
om (in lijn met de Lissabon-ambitie) een zo goedkoop mogelijk systeem te willen
met zo min mogelijk vertaalkosten. Aan de andere kant speelt het politieke
belang van lidstaten om de eigen taal te beschermen; daaraan gekoppeld speelt
bij diezelfde landen meer specifiek de angst dat het MKB in hun landen geconfronteerd
wordt met juridische procedures vanwege octrooien die EU-breed gelden in talen
die niet worden begrepen. Zo lang de kwestie van de effecten van de vertalingen
niet wordt opgelost, blijft het politiek hoofdlijnenakkoord van maart 2003
in het luchtledige hangen.Opeenvolgende EU-voorzitterschappen hebben geprobeerd om in compromisvoorstellen
een goed gebalanceerde oplossing te vinden. De recente compromisvoorstellen
van het huidige Ierse voorzitterschap, die in feite de vrucht zijn van vier
jaar discussie, leveren ook volgens Nederland de grootste kans op succes.In de kern hebben de Ieren voorgesteld dat een zeer beperkt effect wordt
toegekend aan vertalingen: alleen als sprake is van werkelijk misleidende
vertaalfouten kan iemand die geen Frans, Duits of Engels spreekt (de officiële
talen van het octrooi) zich beroepen op vertaalfouten in zijn eigen moedertaal.Dit komt dus alleen ten goede aan de kleine, nationaal opererende MKB'er
die het voor het kennis nemen van het octrooi moet hebben van de vertaling
in zijn eigen taal. De voorstellen lijken het best tegemoet te komen aan de
diverse tegengestelde belangen.Zo vond niet alleen Nederland laatstelijk tijdens de Raad voor Concurrentievermogen
d.d. 18-5-2004, maar ook vele andere landen waren die mening toegedaan. Het
ligt in dit licht niet voor de hand dat Nederland radicaal andere inhoudelijke
voorstellen zal presenteren; alle opties hebben de afgelopen jaren de revue
gepasseerd.Nederland zal het dossier formeel pas agenderen op de Raad voor Concurrentie-vermogen
als er zicht is op enige beweging aan de kant van de paar landen (met name
Duitsland en Spanje) die het dossier nu blokkeren (i.v.m. de benodigde unanimiteit
heeft agendering immers anders geen zin). Er zijn tot op heden nog geen aanwijzingen
in die richting. Uiteraard vinden de nodige bilaterale contacten plaats om
de eventuele ruimte voor beweging in de nationale standpunten goed in te kunnen
schatten.De Staatssecretaris van Economische Zaken,C. E. G. van Gennip 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-30-50.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl