Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Verslag schriftelijk overleg over het Witboek ICT-standaardisatie
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137253
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 963
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 16 november 2009
 Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van de staatssecretaris
van Economische Zaken d.d. 5 oktober 2009 inzake de reactie op het Witboek
ICT-standaardisatie, enkele vragen en opmerkingen voor te leggen (Kamerstuk
22112–931).
 
 De vragen en opmerkingen zijn op 21 oktober 2009 aan de staatssecretaris
van Economische Zaken voorgelegd. Bij brief van 16 november 2009 zijn
ze, voorzien van een inleiding, door de staatssecretaris beantwoord.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Timmer
 De adjunct-griffier van de commissie,
 Zaal
 
 Inhoudsopgave Blz.
 • Vragen en opmerkingen vanuit de fracties 2
 • Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP 2
 • Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD 3
 
 • Reactie van de staatssecretaris van Economische
Zaken 3
 I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP
 De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorstel van de Europese Commissie en de kabinetsreactie hierop. Op een
groot aantal punten kunnen deze leden zich vinden in de voorstellen van de
commissie en de inzet en opmerkingen van het kabinet daarover. Deze leden
hebben met betrekking tot een aantal specifieke punten nog opmerkingen en
vragen. En een algemene vraag; denkt het kabinet dat er met deze Commissievoorstellen
voor wordt gezorgd dat ICT-normalisatie echt voldoet aan de normen van een
open standaard? Of is er nog steeds een gevaar dat de gekozen standaard gevoelig
is voor lobby vanuit het bedrijfsleven? Met andere woorden, hoe groot is het
gevaar dat belangen van sommige bedrijven onevenredig zwaar meewegen in het
(keuze)proces om tot een standaard te komen?
 
 De leden van de SP-fractie hebben de volgende specifieke vragen en opmerkingen.
De Commissie stelt voor bepaalde kenmerken op te nemen in het toekomstige
beleid voor ICT-normalisatie. Deze leden steunen het Commissievoorstel voor
de regels omtrent standaarden en intellectueel eigendom, met name dat het
intellectuele eigendom dat voor de toepassing van normen van essentieel belang
is, op redelijke en niet-discriminerende wijze in licentie wordt gegeven aan
personen die hierom verzoeken, waarbij de eigenaar van het intellectuele eigendom
kan besluiten essentieel intellectueel eigendom zonder vergoeding in licentie
te geven. Wat deze leden betreft is de Commissie hier nog te voorzichtig en
mag het kabinet daar stevig op inzetten, zodat patenten voor (delen van) standaarden
ook echt op royalty free basis beschikbaar zijn.
 De Commissie stelt voor dat de lidstraten op nationaal niveau een soortgelijke
aanpak hanteren voor Onderzoek en Ontwikkeling (O&O) initiatieven op ICT-gebied.
Het kabinet geeft aan dat Nederland geen zelfstandige rol speelt op O&O
gebied als het gaat om het beïnvloeden en het zetten van standaarden.
Het kabinet draagt hier als argument aan dat Nederland een geografisch klein
land is. De leden van de SP-fractie vragen of het niet belangrijker is dat
Nederland wel grote spelers huisvest als het gaat om de ontwikkeling van en
onderzoek naar hardware, systeemsoftware en uitwisselingsformats. Denk aan
bedrijven als Philips, ASML en NXP. Volgens deze leden kan een geografisch
klein land daar best groot in zijn, en zijn we dat ook. Met andere woorden,
het lijkt deze leden dat er wel degelijk standaarden zijn die met name in
Nederland worden bepaald. Volgens deze leden kan het kabinet wel degelijk
een eigenstandige ambitie formuleren en aanpak hanteren voor O&O-initiatieven
op ICT-gebied. Is het kabinet hier niet te voorzichtig? Als alternatief zou
nog kunnen worden overwogen om een dergelijke aanpak in Benelux verband te
ontwikkelen. Wat is de reactie van het kabinet op dit alternatief?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVD
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de kabinetsreactie op het witboek ICT-standaardisatie. Deze leden kunnen over
het algemeen instemmen met de lijn die het kabinet inneemt bij de benadering
van het ICT vraagstuk.
 
 Deze leden zijn van mening dat het harmoniseren van normen zoals in het
witboek is aangegeven een positief effect heeft op de onderlinge samenwerking
tussen EU landen. Het optuigen van een nieuwe gestandaardiseerde EU-norm daarentegen
moet volgens deze leden in eventuele verdere besluitvorming worden voorkomen
vanwege extra lasten en kosten.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben een aantal vragen met betrekking tot
het begeleidend schrijven bij de kabinetsreactie. Hierin begint het kabinet
met de woorden, «enige tijd geleden heeft de Europese Commissie een
Witboek uitgebracht». Deze leden vragen waarom het kabinet niet concreet
de datum aangeeft van de publicatie van het Witboek. Is het niet zo dat het
Witboek op 3 juli 2009 uitgebracht is en dat het kabinet de facto twee
maanden de tijd heeft gehad om op dit voorstel te reageren? Deze leden vragen
hoe het kan dat de Kamer pas op 5 oktober 2009 geïnformeerd wordt
dat een reactie op dit Witboek niet op tijd kan worden gegeven, gezien de
deadline gesteld op 15 september 2009. Deze leden vragen wat de reden
is van het uitblijven van deze reactie. Verder vragen zij of het uitblijven
van een reactie van het kabinet vaker is voorgekomen. Is dit dan ook de reden
van de vertraging van implementatie van bepaalde richtlijnen?Verwacht het
kabinet dat dit in de toekomst vaker voor zal komen? Deze leden vragen hoe
het kabinet dit probleem denkt te voorkomen. Tot slot vragen deze leden hoe
het kan dat de Kamer pas na twee weken op de hoogte is gesteld van het achterblijven
van de Nederlandse reactie.
 II. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS
 Inleiding
 Het kabinet heeft gereageerd op het Witboek Modernisering van de ICT-normalisatie
(=standaardisatie) in de EU, doc. COM(2009) 324 def. De tekst van het Witboek,
alsook de reactie zijn aangeboden aan de Tweede Kamer (TK 22 112, nr.
931). Naar aanleiding hiervan zijn vragen ingediend door twee fracties. Onderstaand
geef ik mijn antwoord. De kabinetsreactie is spoedshalve reeds aangeboden
aan de Europese Commissie, die had gevraagd om reacties uiterlijk op 15 september
2009.
 
 De reactie is gegeven in geanonimiseerde vorm. Dit maakt het mogelijk
alsnog bijstellingen aan te brengen, rekening houdend met eventuele wensen
van uw Kamer. De Europese Commissie heeft aangegeven dat de Nederlandse reactie
nog kan worden bijgesteld, indien nodig. Daarna kan formalisering van de kabinetsreactie
volgen door de Europese Commissie te verzoeken om opheffing van de anonimiteit.
 Vragen en opmerkingen van de fractie van de SP en de reactie
van het kabinet.
 Vraag
 
 Is voldoende gezorgd voor ontplooiingsmogelijkheden
voor open standaarden in het kader van ICT-normalisatie en dient de Europese
Commissie stevig in te zetten op het gebruik hiervan?
 
 
 Antwoord
 Tot een aanpak als hier gevraagd, is nog niet besloten door de Europese
Commissie. De komende periode zal de Europese Commissie haar koers bepalen,
gebruikmakend van de reacties op het Witboek, waarbij de komst van een nieuwe
Commissie, in begin 2010, belangrijk zal zijn.
 
 Dit laat onverlet dat de Nederlandse overheid in de afgelopen periode
de Europese Commissie heeft geattendeerd op het belang van open standaarden
(open specificaties) en het actieplan Nederland Open in Verbinding. Ook andere
lidstaten, al dan niet daartoe bewogen door Nederland, hebben de Europese
Commissie gewezen op kansen verbonden aan open standaarden.
 
 Vraag
 
 Wat kan gezegd worden over de mogelijke beïnvloeding
van sommige bedrijven bij het (keuze)proces om tot een standaard te komen?
 
 
 Antwoord
 De Europese Commissie heeft aangegeven dat zij zich neutraal wenst op
te stellen tegenover de bestaande «business models». Hiermee bedoelt
zij dat geen voorkeur uitspreekt voor ICT-standaarden ontwikkeld volgens het
principe van FRAND (eerlijk, redelijk en niet-discriminerend) respectievelijk
open standaarden waarvan zonder vergoeding gebruik kan worden gemaakt. Het
Witboek laat ruimte voor de verdere ontwikkeling van beide soorten standaarden.
 
 Het Witboek besteedt ruime aandacht aan open standaarden en de ontplooiingsmogelijkheden
hiervan. Zo is het Witboek in lijn met het EU-programma ID ABC (Interoperable
Delivery of European eGovernment Services to Public Administrations, Businesses
and Citizens). Dit programma speelt nadrukkelijk in op kansen door toepassing
van open standaarden.
 
 Dankzij de nauwe betrokkenheid van nationale overheden bij ID ABC
en andere Europese ICT-activiteiten mag worden gerekend op een evenwichtige
deelname aan het standaardisatieproces van alle «stakeholders»,
inclusief het bedrijfsleven.
 
 Vraag
 
 Is het zinvol om via onderzoek en ontwikkeling bij
grote bedrijven die zijn gevestigd in Nederland, invloed te hebben op het
zetten van ICT-standaarden en is het ontwikkelen van een aanpak in Benelux
verband een mogelijke optie?
 
 
 Antwoord
 De regering wijst er op dat de ICT-sector bij uitstek een geglobaliseerde
sector is, werkzaam op de wereldmarkt, waardoor nationale grenzen zeer veel
hebben ingeboet aan betekenis. De vraag verwijst naar Philips, ASML en NXP.
Juist deze ondernemingen met wortels in Nederland verrichten hun beleidsvorming
en standaardisatieactiviteiten op wereldschaal. Hierom lijkt het nemen van
eigen initiatieven door de Benelux niet de aangewezen weg.
 Vragen en opmerkingen van de fractie van de VVD en de
reactie van het kabinet.
 Vraag
 
 Waarom is de Kamer laat betrokken bij de voorbereiding
van de kabinetsreactie op het Witboek?
 
 
 Antwoord
 Hierover kan worden opgemerkt dat het in dit geval gaat om een tekst over
een complex onderwerp, die aan de vooravond van het zomerverlof aan de lidstaten
is toegestuurd. Het is gebleken dat naast Nederland ook enkele andere landen
er niet in zijn geslaagd te reageren voor 15 september jl., zoals door
de Europese Commissie gevraagd.
 De Nederlandse overheid heeft tijdig formeel verzocht om uitstel tot 1 november.
Hierop is geen reactie ontvangen van de Europese Commissie. Informeel heeft
de Europese Commissie aangegeven dat zij ook ten volle rekening zal houden
met reacties ontvangen na 15 september. Er is derhalve alle reden om
aan te nemen dat de Nederlandse kabinetsreactie ten volle wordt meegewogen.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GL), Ten
Hoopen (CDA), Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD),
Smeets (PvdA), Samsom (PvdA), Timmer (PvdA), voorzitter, Irrgang (SP), Jansen
(SP), Biskop (CDA), ondervoorzitter, Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den
Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA),
Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Vos (PvdA), De Rouwe (CDA) en Elias (VVD).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Dijk (CDA), Sap (GL), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Ko°er Kaya (D66), Ulenbelt (SP),
Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA), Kalma (PvdA), Kraneveldt-van der Veen (PvdA),
Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (CU), Atsma (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Bosma (PVV), Meeuwis (VVD), Van Dam (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD), Heerts
(PvdA), Algra (CDA) en Weekers (VVD).