Kredietcrisis; Brief ministers over kredietverlening van banken aan bedrijven, consumenten, zorginstellingen en woningcorporaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31371, nr. 62

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-12-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31371 nr. 62

10-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31371Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 114 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 371Kredietcrisisnr. 62BRIEF VAN DE MINISTERS VAN FINANCIËN EN VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag. 10 december 2008Zoals door mij is toegezegd tijdens het Algemeen Overleg over de kredietcrisis
van 3 december jl. doe ik uw Kamer een brief toekomen over kredietverlening
van banken aan bedrijven, consumenten, zorginstellingen en woningcorporaties.De afgelopen periode heeft het kabinet op diverse manieren steun verleend
aan financiële instellingen. Met deze maatregelen is ondermeer getracht
om de essentiële rol die kredietverlening speelt in de economie, te waarborgen.
In toenemende mate bereiken ons signalen dat partijen minder makkelijk toegang
krijgen tot kredieten. Kredietverlening is, voor zowel bedrijven als consumenten,
de belangrijkste bron van financiering. Als deze kredietverlening bemoeilijkt
wordt heeft dat zijn weerslag op de gehele economie.Het is van groot belang voor de economie dat kredietverlening blijft plaatsvinden.
Tegelijkertijd vergen de huidige omstandigheden dat banken zeer behoedzaam
te werk te gaan in de beoordeling van een kredietaanvraag. Onzekere vooruitzichten
maken dat kredietaanvragen langs minder optimistische scenario’s getoetst
worden. Daarnaast geven de minder rooskleurige economische vooruitzichten
een reden voor bedrijven om investeringen uit te stellen, waarmee in een aantal
sectoren de kredietaanvragen afnemen. Hieruit volgt dat de totale kredietverlening
kan teruglopen, zowel als gevolg van dalende kredietaanvragen als strengere
toetsingscriteria.In het huidige economische klimaat is het de verwachting dat dit beeld
zich in de kredietmarkt manifesteert. Echter, het kan schadelijk zijn voor
de economie wanneer er zich een abnormaal beeld voordoet, waarbij in de kern
gezonde bedrijven niet meer tegen normale voorwaarden (gegeven de huidige
omstandigheden) kredieten kunnen krijgen. Het kabinet committeert
zich dan ook om de ontwikkelingen in de kredietmarkten te blijven volgen en,
indien noodzakelijk, met passende maatregelen te komen.In deze brief gaan wij achtereenvolgens in op de kredietverlening aan
bedrijven, consumenten en tot slot de kredietsituatie waarmee woningcorporaties
en zorginstellingen zich geconfronteerd zien.Kredietverlening aan bedrijvenDe bancaire kredietverlening aan Nederlandse bedrijven is tot en met oktober
blijven stijgen. In oktober1 ging het daarbij
om€ 303 miljard, waarvan € 267 miljard bij de private
niet-financiële vennootschappen en € 37 miljard bij de publieke
niet-financiële vennootschappen. Meer dan de helft (€ 188 miljard)
betreft leningen met een oorspronkelijke looptijd van meer dan vijf jaar.In de afgelopen maanden is er een duidelijke omslag opgetreden in de zakelijke
kredietgroei (zie onderstaande grafiek). In oktober bedroeg de groei van maand
op maand 0,3 procent, in september 0,1 procent en in augustus 0,2 procent.
Dit is aanzienlijk lager dan in de periode ervoor. Sinds eind 2007 lag de
kredietgroei van maand tot maand onafgebroken tussen de 1,2 procent en de
2,5 procent.De omslag in de zakelijke kredietgroei is niet te wijten aan seizoensinvloeden.
Normaal gesproken ligt de kredietgroei in de maanden augustus tot oktober
juist hoger dan in de maanden januari tot juli.Het is niet uitgesloten dat het zakelijke kredietvolume in de aankomende
maanden gaat dalen. De huidige afzwakking van de zakelijke kredietgroei doet
denken aan de situatie in 2002/2003. Destijds was er op het dieptepunt sprake
van een afname van het zakelijke kredietvolume. Tijdens eerdere conjuncturele
neergangen in de jaren negentig en tachtig nam het zakelijke kredietvolume
eveneens af. Hoewel de groei dus reeds enige maanden afvlakt, was er tot en
met oktober nog steeds sprake van groei in de kredietverlening van maand-op-maand.Eerste kwalitatieve informatie over de maand november lijkt er op te wijzen
dat sprake is van een verdere afvlakking van de groei. Of er sprake is van
nulgroei dan wel vermindering, valt op dit moment niet te constateren. Vooralsnog
lijkt de conclusie gepast dat het geconstateerde beeld past bij deze fase
van economische neergang, en niet te wijten is aan onredelijk kredietbeleid
van de kant van banken. Dit sluit overigens niet uit dat ook gezonde bedrijven
in de huidge situatie te maken kunnen hebben met een kritischere beoordeling
van de kredietaanvraag.In de actuele discussie is overigens mogelijk sprake van een misverstand
voor zover verondersteld wordt dat banken ten gevolge van de kapitaalinjecties
van de overheid in staat zouden moeten worden geacht makkelijker krediet te
verlenen. De kapitaalinjecties dienen ter versterking van de solvabiliteit,
zodat banken kunnen blijven uitlenen. Te zijner tijd dient het terug te vloeien
naar de schatkist en de belastingbetaler, in plaats van te worden uitgeleend
op de markt. Het is een noodzakelijke, maar niet voldoende voorwaarde voor
kredietverlening.Figuur 1 Procentuele groei in zakelijke kredietverleningHet is lastig om in de huidige situatie, waarin de financiële crisis
en laagconjunctuur samenvallen, bij kredietverlening de aanbodeffecten vanuit
het bankwezen te scheiden van de vraageffecten vanuit het bedrijfsleven. Vanuit
de vraagzijde geldt dat een economische neergang voor minder kredietaanvraag
van ondernemingen zorgt vanwege de verminderde economische vooruitzichten.
Tegelijkertijd kan voor sommige bedrijven de kredietvraag toenemen door een
substitutie-effect: financiering via bijvoorbeeld (verhandelbaar) schuldpapier
is moeilijker geworden waardoor bedrijven eerder genoodzaakt zijn om bancair
krediet aan te trekken. Banken maken in laagconjunctuur bovendien een andere
risicoafweging. Uit gesprekken met bedrijven, banken en koepelorganisaties
komt naar voren dat kredietaanvragen van bedrijven kritischer worden getoetst.
De toegenomen risico’s maken het dat banken voorzichtiger zijn. Dit
is in beginsel begrijpelijk gedrag.Sommige banken geven aan dat de hogere kapitaaleisen die momenteel door
de markt aan banken worden gesteld de groei in kredietverlening onder druk
zet. Hoewel banken nog altijd nieuwe kredieten verstrekken, gaan zij daarbij
selectiever te werk. Daarnaast zijn de kosten voor banken bij kredietverstrekking
aan bedrijven gestegen. Dit is onder andere te verklaren uit het feit dat
kapitaalverstrekkers een hogere rente vragen aan banken voor het verschaffen
van geld, evenals particuliere spaarders.Kortom, de kredietmarkt ondervindt hinder van de kredietcrisis en de huidige
economische omstandigheden. Het gevolg is dat bedrijven of projecten die een
aantal maanden geleden nog voor kredietverlening in aanmerking kwamen, dat
nu niet meer komen. Daarbij worden het MKB en kleine leningen relatief minder
geraakt dan het grootbedrijf en grotere en langer lopende leningen. Of er
sprake is van abnormale risicoaversie ten aanzien van kredietverlening, gegeven
de huidige marktomstandigheden, valt op basis van de cijfers op dit moment
niet zonder meer vast te stellen. Dat zal nader worden onderzocht. Ook zal
het kabinet onderzoeken waarom banken terughoudend zijn in het gebruik maken
van de garantiefaciliteit.Kredietverlening aan consumentenDe uitstaande bancaire kredietverlening aan consumenten bedroeg in oktober
2008 € 430 miljard. Daarvan bestond € 404 miljard uit
langlopende (> 5 jaar) en € 2 miljard uit kortlopende (< 5
jaar) hypothecaire leningen. Het resterende deel (€ 24 miljard)
zijn uitstaande consumptieve kredieten. Hieruit blijkt dat de
hypothecaire leningen veruit de belangrijkste kredietbehoefte van consumenten
uitmaakt.De onderstaande grafiek toont de totale hypothecaire kredietverlening
aan consumenten op kwartaalbasis. Naast banken worden deze kredieten verstrekt
door verzekeraars1 en pensioenfondsen. Ook zijn
de cijfers gecorrigeerd voor uitstaande hypotheken welke niet meer op de balans
van banken staan, maar zijn doorverkocht aan securitisatie vehikels.Figuur 2 Procentuele groei (jaar op jaar) in hypothecaire
kredietverlening aan consumentenVolgens de cijfers in de grafiek is er, tot en met het derde kwartaal
2008, geen sprake van een abrupte omslag in de totale hypothecaire kredietverlening.
Eerder is sprake van een geleidelijke vertraging die al langere tijd gaande
is.De ontwikkelingen in de totale hypothecaire kredietverlening moeten worden
beschouwd in relatie tot het transactievolume op de huizenmarkt. Het aantal
huizenverkopen neemt al bijna twee jaar af. Daarnaast speelt de afvlakkende
prijsstijging van woningen een belangrijke rol in de afnemende hypotheekgroei.Uit de gesprekken die zijn gevoerd blijkt dat deze banken nog altijd dezelfde
hypotheekvoorwaarden hanteren als voorheen, zij het dat de criteria mogelijk
wat strakker worden toegepast. In zoverre lijkt het acceptatiebeleid van banken
dan ook niet als beperkende factor op te treden. De afname van het aantal
verstrekte hypotheken lijkt vooral veroorzaakt te worden door vraaguitval
aan de kant van de consument. Naast onzekere economische vooruitzichten wijst
dit op een knelpunt in de woningmarkt.Zorginstellingen en woningcorporatiesBinnen de gezondheidszorg speelt de discussie of banken niet te risico-avers
zijn in hun kredietverstrekking aan zorginstellingen. De gezondheidszorg bevindt
zich in een transitiefase van aanbodregulering, naar een stelsel met meer
marktprikkels. Belangrijk onderdeel hiervan is dat de zorginstellingen zelf
meer ruimte krijgen en risico gaan lopen ten aanzien van de investeringsbeslissingen.
Voor de ziekenhuiszorg is in dit kader het bouwregime per 1 januari 2008
afgeschaft. Per 1 januari 2009 zal de langdurige zorg volgen. Het gevolg
van deze beleidswijziging is dat financiers van zorginstellingen de (ver)bouwplannen
kritischer toetsen. Met de beleidswijziging wordt beoogd de prikkel
tot doelmatig investeren geleidelijk te vergroten. De minister van Volksgezondheid
Welzijn en Sport (VWS) heeft in zijn brief van 16 oktober jl. (kenmerk
CZ/TSZ/2 885 721) aangegeven met welke maatregelen de overgang naar
prestatiebekostiging op het gebied van risicodragende vastgoedbeslissingen
voor wat betreft de ziekenhuizen per 2009 omkleed wordt.Een eventuele (tijdelijke) terugloop in kredietverstrekkingen aan zorginstellingen
kan derhalve in de eerste plaats te maken hebben met de transitiefase. Daarnaast
heeft de kredietcrisis mogelijk een remmend effect op de kredietverlening.
De minister van VWS is in overleg met zorginstellingen, banken (waaronder
de BNG) en het Waarborgfonds voor de Zorg om na te gaan of er sprake is van
extra onzekerheden en onduidelijkheden. Hierover zal hij u binnenkort nader
informeren in een brief, zoals toegezegd in het AO kapitaallasten van 22 oktober
jl.Voor de bouwsector, en de woningbouwcorporaties in het bijzonder, houdt
het kabinet voortdurend de vinger aan de pols wat betreft de actuele ontwikkelingen.
Er zijn signalen dat de productie vertraagt en investeringen teruglopen, maar
vooralsnog is er geen aanleiding te veronderstellen dat deze ontwikkelingen
substantieel afwijken van een normale conjuncturele neergang, in die zin dat
zij neerwaarts worden beïnvloed door de kredietverlening. Mocht de situatie
verder verslechteren, dan kan op dat moment worden overwogen om maatregelen
te nemen, passend binnen het bestaande instrumentarium op de bouw en woningmarkt.De minister van Financiën,W. J. BosDe minister van Economische Zaken,M. J. A. van der HoevenXNoot1Op dit moment zijn de cijfers voor de maand november nog niet beschikbaar.XNoot1Verzekeraars en pensioenfondsen hebben een marktaandeel van ongeveer 7%
van de hypotheken van banken, verzekeraars en pensioenfondsen tezamen. Er
is op dit moment geen geschikte manier om de securitisaties van alleen banken
op kwartaalbasis weer te geven. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31371-62.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl