Internationalisering van het onderwijs (Grenzen verleggen); Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22452, nr. 12

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-01-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

22452 nr. 12

11-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22452Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 452Internationalisering van het onderwijsnr. 12VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 11 januari 2000De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 15 december 1999 overleg gevoerd met minister Hermans van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over internationalisering
van het onderwijs aan de hand van:– de brief van de minister d.d. 5 februari 1999 ter aanbieding van
het Joint Workplan for the Dutch-Russian cooperation in education 1998/1999
en het Joint Workplan for the Dutch-Hungarian Cooperation in Education 1998/1999
(OCW-99-101);– de brief van de minister d.d. 16 maart 1999 inzake uitwisseling
leerlingen Europese lidstaten (OCW-99-210);– de brief van de minister d.d. 6 mei 1999 inzake internationale
vergelijking van onderwijssystemen (26 200-VIII, nr. 82);– de brief van de minister d.d. 25 mei 1999 inzake het Huygensprogramma
(26 397, nr. 14);– de brief van de minister d.d. 23 juli 1999 inzake voortgang van
de initiatieven Stimulating Language Learning, Safety at School en Quality
Evaluation in School Education (21 501-06, nr. 33);– de brief van de minister d.d. 28 september 1999 ter aanbieding
van de beleidsbrief «Kennis: geven en nemen: Internationalisering van
het Onderwijs in Nederland» (OCW-99-948);– de brief van de minister d.d. 8 december 1999 inzake AO internationalisering
van het onderwijs in Nederland.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Cherribi (VVD) noemde internationalisering
van onderwijs de basis voor de aanwezigheid van Nederland op de wereldkennismarkten
met onderwijs, vreemde talen en kennis van andere landen en culturen als de
sleutels tot die markten. Een belangrijke overlevingsvraag vanuit het Nederlands
belang is hoe het staat met de internationalisering van het Nederlandse onderwijsbestel.
Hij constateerde een behoorlijke achteruitgang op een aantal punten. Wat de
kennis van vreemde talen betreft, is Nederland zijn voorsprong kwijt op zijn
buurlanden, met name Frankrijk en Duitsland, terwijl die landen bezig zijn
met een inhaalslag, ook in Nederland. Vergeleken met de internationalisering
van het Franse onderwijsbestel maakt Nederland nog een weinig
dynamische indruk. Op internationalere schaal valt te constateren dat aan
de Amsterdamse universiteit slechts 1 op de 100 studenten in het buitenland
gaat studeren. De heer Cherribi waarschuwde voor een provincialisme dat op
de loer ligt. Van 30 000 deelnemers aan internationale uitwisselingsprogramma's
komt slechts een derde uit het hoger onderwijs. De internationale mobiliteit
van studenten uit Nederland is dalende. De afschaffing van het Stimuleringsprogramma
voor de internationalisering van het onderwijs (STIR) heeft een inzinking
teweeggebracht. Hij vroeg de minister een verklaring te geven voor de nog
steeds moeizame weg naar internationalisering van het onderwijsbestel en aan
te geven hoe het staat met de veranderingen en vorderingen die in de nota
«Kennis: geven en nemen» aan bod komen.Een strategische vraag betreft de relatie tussen het onderwijsbeleid en
het buitenlands beleid. Een goede verbinding is geboden, maar tegelijk moet
een soepele verbinding voldoende handelingsvrijheid bieden aan scholen, hogescholen
en universiteiten. Geldt het concentratiebeleid van Buitenlandse Zaken onverkort
voor internationalisering in het onderwijsbeleid? Wat gebeurt er als de wensen
van de onderwijsinstellingen niet sporen met het concentratiebeleid van Buitenlandse
Zaken of het internationaliseringsbeleid? Welke garanties geeft de minister
dat het beurzenprogramma niet op termijn zal worden beperkt tot concentratielanden?
Welke rol speelt het concentratielandenbeleid bij de ontwikkeling van het
beurzenprogramma? De heer Cherribi maakte zich zorgen dat de uitvoering van
het onderwijsbeleid niet zal opgaan in het buitenlands beleid, wat gezien
de investeringen in onderwijsinternationalisering een gênante kapitaalvernietiging
zou zijn.In het kader van systeemobstakels vroeg hij of de minister bereid is de
negatieve effecten in kaart te brengen van het implementeren van de modernisering
universitaire bestuursorganisatie (MUB) op het functioneren van het internationaliseringsprogramma.
Hij had aanwijzingen voor stroperigheid en bureaucratisering bij de uitvoering.
Is de minister bereid een onderzoek te doen naar de inmiddels tien meest voorkomende
obstakels die een succesvolle uitvoering van internationalisering op de werkvloer
in de weg staan? Te vaak is sprake van bedrijfsongevallen waarvan docenten,
studenten en instellingen de dupe zijn.Internationalisering van het onderwijsbestel kan meer gedijen door een
actievere exportstrategie en betere profilering van het onderwijsproduct.
Via samenwerking in bijvoorbeeld joint ventures met Japan, China of andere
Aziatische landen kan verder worden ingespeeld op de belangstelling voor Nederlandse
onderwijsexpertise. De heer Cherribi miste duidelijke plannen en verwees naar
het Duitse onderwijsoffensief in Indonesië en Maleisië. Aan welk
exportstappenplan is de minister bezig?De behoefte aan cursussen en modules binnen Nederland is groot, maar het
aanbod is te gering. Welke mogelijkheden geeft de minister aan de universiteiten
om «overseas students» aan te trekken? Kan het onderwijsbeleid
hier wellicht meer Ieren van Economische Zaken dan van Buitenlandse Zaken?
De heer Cherribi noemde in dit verband het geslaagde model van de «twinning
centers». Hij vroeg meer aandacht voor internationalisering van het
beroepsonderwijs. Hij stelde zich voor dat het bedrijfsleven als businesspartner
meer betrokken raakt bij de uitvoering van internationalisering.Op het terrein van de binationale universiteiten noemde de heer Cherribi
België-Nederland, Utrecht-Lille en het Duitsland-instituut. Hij vroeg
de minister om op korte termijn aan Frankrijk een politiek signaal te geven,
liefst voor het aanstaand bezoek van Chirac aan Nederland, dat Nederland over
de brug komt. Wat de Vlaams-Nederlandse internationalisering met de transnationale
universiteit Limburg betreft, is sprake van een indrukwekkend stappenplan.
De heer Cherribi had vernomen dat het is opgenomen in het recente regeerakkoord
van het Belgische kabinet en dat ook de universiteit van Maastricht verder
wil. Hij vroeg de minister aan te geven op welk resultaat wordt
gemikt. Vanwege de vele Nederlandse belangen in Duitsland is het van belang
dat het Duitsland-instituut gestalte geeft aan een Nederlands offensief in
Duitsland. De mogelijkheden van bi-diplomering zijn nog steeds te beperkt.
Wanneer worden de mogelijkheden met de buurlanden verruimd? De heer Cherribi
vroeg een streefdatum en een streefgetal van het aantal onderwijsinstellingen.
Hij noemde de profilering op het internet van belang.In verband met de internationaliseringscontacten met de niet-westerse
landen stelde hij dat het onderwijsbeleid niet het onderspit moet delven tegen
het buitenlands beleid. De aanvragen van niet-Europese studenten en docenten
blijven te vaak liggen uit angst bij Buitenlandse Zaken om de visumaanvraag
te honoreren. Hij hoorde te vaak van bedrijfsongevallen. Hij vroeg hoe Nederland
de internationaliseringsexpertise van de UNESCO beter kan benutten.Mevrouw Dijksma (PvdA) wees op het belang
van een heldere rol en positie van Nederland binnen het internationaal onderwijs.
De beleidsbrief biedt een begin van een idee waar Nederland naartoe wil. De
vraag is evenwel of de toegang tot en mogelijkheden van de verschillende methodes
en instrumenten overzichtelijk en duidelijk genoeg zijn. De keuze van prioritaire
landen is verschillend, terwijl wordt afgeweken van de prioritering in het
algemeen buitenlands beleid wat het onderwijs betreft, waarvan sub-Sahara-Afrika
een belangrijk onderdeel uitmaakt. Welke prioriteiten worden bij welk programma
gesteld en waarom? Beurzen en beurzenprogramma's voor studenten moeten niet
worden beperkt tot landen met goed bestuur en goed beleid. Een bijdrage vanuit
Nederland aan het onderwijs in andere landen, met name gericht op de capaciteitsopbouw
van mensen, kan immers leiden tot de vorming van een nieuwe elite die een
positieve ontwikkeling teweeg kan brengen. In beleidsinhoudelijk opzicht plaatste
mevrouw Dijksma vraagtekens bij de verwijzingen naar het algemeen buitenlands
beleid.Vergelijking van de onderwijssystemen biedt de mogelijkheid om te bezien
hoe het Nederlandse onderwijsbeleid ervoor staat. Mevrouw Dijksma had begrepen
dat de minister hiervan werk wil maken door te kijken naar programma's binnen
de OESO en een aantal Europese landen en wellicht ook de VS. Op welke termijn
zijn hiervan resultaten te verwachten? In het kader van investeren in onderwijs
haalde zij de OESO-norm aan, waarbij uitgangspunt is dat 6% van het bruto
nationaal product wordt besteed aan onderwijs. Ziet de minister in dit verband
mogelijkheden in de internationale vergelijking?De minister heeft de aandacht van de Kamer gevraagd voor het pleidooi
van de VSNU, de HBO-raad en het ISO om het grootste deel van de extra 9 mln.
voor het beoogde beurzenfonds te bestemmen voor de eigen studenten. Mevrouw
Dijksma vroeg zich af waarom een beurzenprogramma grotendeels voor de eigen
studenten bestemd zou moeten worden.Wat het primair en voortgezet onderwijs betreft, zijn de plannen in «Kennis:
geven en nemen» beperkt tot een onderzoek naar mogelijkheden om binnen
het bestaande budget flexibeler om te gaan met de maximale studieduur. Het
Europees platform voor Nederlands onderwijs geeft echter aan dat binnen de
rijksbegroting een bezuiniging van 2 mln. verscholen zit, waardoor docenten
en leerlingen van middelbare scholen niet meer zoals voorheen gebruik kunnen
maken van uitwisselingsmogelijkheden. Waarom heeft de minister ervoor gekozen
om die 2 mln. weg te sluizen?Mevrouw Dijksma noemde de constatering dat er kansen liggen voor een verdere
ontplooiing van de BVE-sector in de internationale context opmerkelijk en
onvoldoende. Er is voor deze sector een veel grotere rol weggelegd in de internationalisering,
al zijn er wellicht factoren die de aansluiting van het beroepsonderwijs
bemoeilijken. Zij vroeg de minister met klem om te reageren op de brief van
de BVE-raad.Er wordt door OCW, Justitie, Buitenlandse Zaken en SZW gewerkt aan het
verminderen van de belemmeringen voor de komst van buitenlandse studenten,
onderzoekers en docenten naar Nederland, onder andere via de machtiging tot
voorlopig verblijf. Hierover komen nog steeds klachten. Welke problemen zullen
naar verwachting met de voorstellen van de regering worden weggenomen? Voorop
staat dat dit gebeurt. Mensen moeten niet in de ambtelijke molen van de IND
blijven vastzitten als zij enkele maanden of een jaar naar Nederland willen
komen. Wellicht kan er iets aan de werkdruk bij de IND worden gedaan.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) was het opgevallen
dat er steeds meer internationale samenwerkingsprojecten van start gaan en
dat er werkplannen aan de Kamer worden gestuurd, maar dat de resultaten daarvan
nogal eens aan de aandacht ontsnappen. Hoeveel bilaterale projecten lopen
er en wat is het rendement daarvan? Wat is het rendement van de uitwisseling
van leerlingen tussen de Europese lidstaten? Zij vroeg aandacht voor de praktische
knelpunten die zich voordoen op het terrein van de arbeidsmobiliteit van afgestudeerden.Door de dreigende bezuiniging van 2 mln. – 20% van het budget voor
het Europees platform voor Nederlands onderwijs – die per 1 januari
2002 moet worden doorgevoerd, kunnen 3500 leerlingen minder gebruikmaken van
uitwisselingen en kunnen 800 docenten geen gebruikmaken van studiebezoeken.
Dit is geen goede zaak. Het veld had dit niet kunnen weten, aangezien in het
overlegorgaan primair onderwijs en voortgezet onderwijs (POVO) van 27 september
jongstleden naar voren is gebracht dat in de meerjarenramingen geen enkele
vorm van bezuinigingen is verwerkt. Mevrouw Van der Hoeven noemde dit onbehoorlijk.Wanneer vindt de toegezegde evaluatie plaats van de grensoverschrijdende
taalprojecten in Limburg? Wat gebeurt er in Nederland met het initiatief inzake
het drietalig onderwijs in Eupen? Komt er eindelijk schot in de ontwikkelingen
rond de transnationale universiteit Limburg? Volgens het Vlaamse regeerakkoord
en de begroting voor 2000 van de Vlaamse regering moet de realisatie van de
transnationale universiteit Limburg effectief worden doorgevoerd. Bovendien
is in Vlaanderen de parlementaire toezichtscommissie op het Limburgs universitair
centrum nieuw leven ingeblazen. Dit alles kan ertoe leiden dat de door de
gevestigde Vlaamse universiteiten opgeworpen barrières kunnen worden
overwonnen. Mevrouw Van der Hoeven vroeg de minister om op heel korte termijn
in overleg met zijn Vlaamse collega actie te ondernemen.De «international departments» van een aantal scholen voor
primair en voortgezet onderwijs hebben bewezen bestaansrecht te hebben, maar
hebben nog geen wettelijke basis. Wat is er gebeurd met het rapport dat de
Onderwijsinspectie hierover heeft uitgebracht? Binnenkort moet de bekostigingsbeslissing
worden vernieuwd. Het is van belang dat deze international departments kunnen
worden voortgezet.Mevrouw Van der Hoeven was positief over de beleidsbrief «Kennis:
geven en nemen». In verband met het nieuwe beurzenfonds merkte zij op
dat de criteria voor de keuze uit prioritaire landen niet helder zijn. Zij
benadrukte dat het geld is bedoeld om studenten naar Nederland te halen. Wel
is de vraag of er sprake is van reciprociteit en of er in de beoogde landen
ook voorzieningen zijn voor Nederlandse studenten. Zij vroeg naar de consequenties
voor EU-studenten, gelet op de korting op de collegegeldvergoeding aan deze
studenten. Is dit zonder meer mogelijk, gezien de verplichtingen in EU-verband?
Zij was het ermee eens dat voor de mobiliteitsknelpunten voor niet-EU-studenten
een oplossing moet worden gevonden.Wat de positionering en de export van het Nederlands hoger onderwijs betreft,
is sprake van een kennisachterstand in informatie. Om deze situatie
te veranderen zijn steunpunten in het buitenland nodig, alsmede een centraal
punt in Nederland dat de activiteiten op het gebied van de export van het
hoger onderwijs coördineert.Destijds vreesde de Kamer dat het aantal visiebeurzen onvoldoende zou
zijn, maar inmiddels is gebleken dat er sprake is van onderuitputting: van
de 1000 plaatsen zijn voor het jaar 2000 nog 550 plaatsen beschikbaar. Het
ging mevrouw Van der Hoeven te ver om het geld daarvoor al toe te voegen aan
andere internationaliseringsactiviteiten. Dit staat ook haaks op het verzoek
om het nieuwe beurzenfonds te bestemmen voor de eigen studenten. Zij vroeg
waardoor de onderuitputting is ontstaan en hoe alle plaatsen kunnen worden
benut.De internationale oriëntatie van het onderwijs krijgt vorm op allerlei
niveaus. In de praktijk blijkt evenwel dat dit, gezien vanaf het niveau van
de universiteiten in de richting van het primair onderwijs, per niveau steeds
minder goed is geregeld. In het primair en het voorgezet onderwijs en de BVE-sector
zal hieraan meer aandacht moeten worden besteed. In het kader van het Europese
jaar van de talen vroeg mevrouw Van der Hoeven extra aandacht voor initiatieven
die betrekking hebben op het Duitse en Franse taalgebied.De heer Rabbae (GroenLinks) sloot zich aan
bij de cri de coeur over de dreigende afkalving van de kennis van de buitenlandse
talen. Hij maakte zich zorgen dat de Engelse taal gaat domineren in Nederland.
Het ontwikkelen van opleidingen in het Engels om buitenlandse studenten aan
te trekken en aan te sluiten bij het internationale niveau kan ten koste gaan
van andere talen en kan leiden tot een verarming van de Nederlandse kennis
op internationaal niveau.Het verbaasde hem dat het onderwijs wordt gekoppeld aan Nederlandse belangen
in het buitenland. Het onderwijs mag niet de economische en politieke belangen
in een land volgen. Het kan juist goed zijn dat ook studenten uit andere landen
naar Nederland komen. Hij pleitte voor een vrije keuze. Ook op dit terrein
moet zelfregie door de instellingen mogelijk zijn.Er is een discrepantie tussen de keuze van prioritaire landen in het kader
van ontwikkelingssamenwerking en het onderwijs. Er is dan ook geen sprake
van twee dicht aangesloten systemen van Ontwikkelingssamenwerking en OCW.
Afstemming tussen Ontwikkelingssamenwerking en OCW over de 9 mln. voor het
beurzenfonds biedt de mogelijkheid om een groter aantal mensen te betrekken
bij de internationalisering van het onderwijs.In verband met de erkenning van Nederlandse diploma's in het buitenland
pleitte de heer Rabbae ervoor dat in een supplement bij Nederlandse diploma's
wordt aangegeven wat het niveau en de waarde van het diploma is, gericht op
het land van bestemming, zodat studenten en afgestudeerden gemakkelijker toegang
krijgen tot het buitenland. Hij dacht hierbij aan de activiteiten van de Nederlandse
organisatie voor internationale studenten in het hoger onderwijs (NUFFIC)
ten behoeve van buitenlandse studenten die naar Nederland komen. Ook stelde
hij voor om via OCW een voorziening te treffen om Nederlandse diploma's kosteloos
te vertalen in een extra taal ten behoeve van Nederlandse studenten die naar
het buitenland gaan.Uitwisselingsprogramma's zijn tot nu toe beperkt tot een periode van minimaal
drie maanden. Met het oog op het aanbod van korter durende en zeer interessante
zomerprogramma's van buitenlandse universiteiten vroeg de heer Rabbae of de
minister bereid is om hierin flexibiliteit te betrachten. Gelet op de grote
verschillen in de kosten van levensonderhoud tussen de diverse landen vroeg
hij of het mogelijk is om aan Nederlandse studenten in het buitenland een
beurs op maat te verstrekken op het niveau van het levensonderhoud in het
land van bestemming in plaats van een standaardbedrag. Hij vroeg aandacht
voor het stimuleren van de uitwisseling van docenten binnen de
Europese Unie op het niveau van zowel het hoger en universitair onderwijs
als het middelbaar onderwijs. Hij sloot zich aan bij de vragen over het beroepsonderwijs.Hij had begrepen dat de Vlaamse regering klaar staat voor een verdergaande
samenwerking tussen de universiteiten van Maastricht en Hasselt. Het leek
hem goed om dit op te pakken als voorbeeld van intra- en inter-Europese samenwerking
op het gebied van het onderwijs. Hij kon zich voorstellen dat Vlaanderen en
Nederland in het kader van een verdrag de bereidheid uitspreken om verder
te gaan.De heer Van der Vlies (SGP) had geen behoefte
aan het streven naar internationalisering op zichzelf en zei dat de vorming
van het individu tot Europees en mondiaal burger voor hem geen prioritaire
doelstelling is. Wel constateerde hij dat de samenleving een steeds mondialer
karakter krijgt. Om daarop adequaat te kunnen inspelen moet het onderwijs
rekening houden met de internationale context en zal afstemming met het buitenlandse
beleid moeten plaatsvinden.Hij deelde de visie dat de overheid in het kader van internationalisering
vooral een voorwaardenscheppende rol heeft. In dit verband vroeg hij wat wordt
bedoeld met het geven van voldoende toegang door de instellingen tot internationale
ervaring aan de deelnemers van het onderwijs. Hoe kan dit precies worden gemeten?
Tot de voorwaardenscheppende rol van de overheid behoort adequate financiering.
Volgens de beleidsbrief liggen er ook voor de BVE-sector de nodige ontplooiingsmogelijkheden
op internationaal terrein, maar hier staat geen extra financiële impuls
tegenover. De heer Van der Vlies vroeg een toelichting op dit punt. Voorts
vroeg hij of er in de meerjarenraming in de begroting voor het jaar 2000 een
versobering van de internationalisering verstopt is. Zo ja, waar slaat die
versobering neer en hoe verhoudt die zich tot de inhoud van de beleidsbrief?
Wat is de verhouding van de Nederlandse en de Europese geldstromen met betrekking
tot programma's en subsidies in het kader van de internationalisering van
het onderwijs en hoe worden deze aan elkaar gerelateerd?Het is goed dat met de internationalisering van het onderwijs wordt aangesloten
bij het buitenlands beleid. De instellingen dienen evenwel de vrijheid te
behouden om zelf te kiezen wat de samenwerkingsrelaties betreft. Datzelfde
geldt voor de mate van internationalisering. Flexibilisering van de subsidieduur
is dan ook een goede zaak.Een belangrijk probleem bij internationalisering is de vergelijkbaarheid
van het onderwijs, zowel wat het onderwijsstelsel als de kwaliteit van het
onderwijs betreft. Is in de door de regering ondertekende Bolognaverklaring
de factor kwaliteit voldoende gewaarborgd? Uniformering van het onderwijsstelsel
mag niet ten koste gaan van belangrijke Nederlandse verworvenheden zoals het
binaire stelsel. Kan de minister toezeggen dat dit stelsel gehandhaafd blijft?
Wat is de status van de in de BVE-sector ontwikkelde Euro-pas en in hoeverre
wordt hiermee tegemoetgekomen aan de vergelijkbaarheid?Het voorgestelde beurzenprogramma is eenzijdig gericht op het aantrekken
van buitenlandse studenten. Hieraan lijken met name economische motieven ten
grondslag te liggen. De vraag is of hieraan prioriteit moet worden gegeven
in het onderwijs. Het is zonder meer van belang dat Nederlandse studenten
deelnemen aan het onderwijs in het buitenland voorzover dat relevant is voor
een studie. Met name door andere sociale stelsels in het buitenland doen zich
daarbij ook problemen voor. In de beleidsbrief lijken de middelen hiervoor
een restpost te zijn. In hoeverre is op dit punt in het onderwijs sprake van
evenwicht tussen instroom en uitstroom?Kennis van vreemde talen is een belangrijke voorwaarde voor internationalisering.
De heer Van der Vlies maakte zich in dit verband zorgen over de
BVE-sector. De plannen hiervoor dienen voortvarend te worden aangepakt. Bovendien
moet Nederland veel belangstelling blijven tonen voor de leerstoelen Nederlands
in het buitenland. Hoe lopen in beleidsmatig opzicht de lijnen van sturing
en bekostiging op dit punt?Via het onderhouden van een samenwerkingsrelatie met Zuid-Afrika kan vanuit
het onderwijs vorm worden gegeven aan de relaties met een aantal ontwikkelingslanden.
Is de minister bereid om in overleg met de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
te onderzoeken hoe de door de Kamer gevraagde extra aandacht voor het basisonderwijs
in ontwikkelingslanden gestalte kan krijgen? De heer Van der Vlies sloot zich
aan bij de vragen over de mobiliteitsproblemen.Antwoord van de ministerDe minister wees erop dat de discussie over
de internationalisering van het onderwijs een onderdeel is van de totale discussie
over het onderwijs. Hij verwees naar de discussie over de instituten voor
internationaal onderwijs en de universiteiten, alsmede naar het Hoger onderwijs-
en onderzoeksplan (HOOP).Het onderwijs wordt volop geconfronteerd met de internationaliseringstendensen.
De mobiliteit van de studenten lijkt sterk toe te nemen. Een van de remmende
factoren is de discussie geweest over de prestatiebeurs en de studietermijn
van zes jaar. Door een nieuw stelsel van studiefinanciering en een langere
studietermijn zal meer ruimte worden geboden aan studenten om een deel van
hun studie in het buitenland te volgen. In alle onderwijssectoren zijn internationale
aspecten onderdeel geworden van het onderwijs, ook wat de informatiestromen
en -verwerking betreft.Gelet op de veelheid van activiteiten die in de afgelopen jaren zijn ontplooid,
is het van belang om de verantwoordelijkheden goed te onderscheiden en de
initiatieven op overheidsniveau te stroomlijnen. Weliswaar hebben de instellingen
de vrijheid en verantwoordelijkheid om zelf hun internationaliseringsprofiel
te kiezen, maar de overheid moet investeren om de kwaliteit van het onderwijs
in Nederland verder te verhogen en een bijdrage te leveren aan het algemene
buitenlands beleid in relatie tot andere beleidsgebieden. Het buitenlands
beleid is dan ook niet een op een gelijk aan het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid.
Weliswaar zal worden geprobeerd om daarop in te spelen, maar het beleid van
OCW betreffende een aantal specifieke activiteiten zal vooral gericht zijn
op de landen die passen in het algemene buitenlands beleid van het kabinet,
inclusief het exportbeleid van Economische Zaken. Het beurzenprogramma is
bedoeld om het Nederlands hoger onderwijs te positioneren in een aantal gekozen
landen. Deze keuze zal in het kader van het overleg met de NUFFIC en het veld
worden uitgewerkt. In reactie op het signaal van onder andere de VSNU heeft
de minister aangegeven dat de reciprociteit een belangrijk element is. Hij
zegde een overzicht toe van de door de NUFFIC beheerde beurzenprogramma's,
waaruit blijkt dat er een redelijke balans is binnen de Nederlandse en Europese
fondsen. Voorts zegde hij toe naar aanleiding van dat overzicht te bezien
of verdere bundeling van de verschillende beurzen mogelijk is.Bij de stroomlijning van initiatieven en algemene voorwaardenscheppende
activiteiten maakt de Nederlandse overheid zich sterk voor zaken die de individuele
instelling of deelnemer te boven gaan. De minister schetste in dit verband
vijf prioritaire domeinen. Hierbij wordt gestreefd naar intensieve samenwerking
met een beperkt aantal landen. In het kader van het exportbeleid van Economische
Zaken wordt gekeken naar de mogelijkheden in de BVE-sector van opleidingen
in het buitenland, alsmede, als afgeleide daarvan, van het eventueel onderbrengen
van buitenlandse studenten in de regionale opleidingscentra (ROC's).In het kader van de bezuinigingen zijn bij de voorjaarsnota specifieke projectgelden voor de BVE-sector gebundeld en, na een relatief geringe
korting, aan de lumpsum voor deze sector toegevoegd. Weliswaar zijn bij de
algemene politieke beschouwingen en de najaarsnota extra budgetten beschikbaar
gesteld, maar er is geen sprake van onderbesteding. De minister verwachtte
dat de begroting van OCW niet sluitend zal zijn, maar dat er zelfs sprake
zal zijn van een tekort van 10 mln. Zelfs als er ruimte ontstaat, zullen er
binnen het onderwijs prioriteiten moeten worden gesteld. Op dit moment heeft
vooral het hoger onderwijs te maken met de internationalisering. Ook in de
BVE-sector worden de ontwikkelingen zichtbaar. Het is echter nog niet duidelijk
hoe deze sector in Europees verband anders gepositioneerd kan worden. De instellingen
hebben nog steeds ruimte binnen hun budgetten. Er wordt gezocht naar mogelijkheden
om op maat voor het beroepsonderwijs en het bedrijfsleven aan te sluiten bij
ontwikkelingen op andere beleidsterreinen. De minister benadrukte dat met
de beleidsbrief de discussie over de BVE-sector en de internationalisering
niet is afgelopen. Hij stelde zich voor dat onder andere in het kader van
de BVE-agenda op dit punt wordt teruggekomen.De ROC's spelen een belangrijke rol in de aansluiting van het onderwijs
op de arbeidsmarkt. Het buitenland heeft veel belangstelling voor dit onderdeel
van het Nederlandse onderwijsbestel. De minister verwachtte echter niet dat
er een vergelijkbaar systeem voor middelbaar beroepsonderwijs in Europa zal
komen. Hij zag meer in accreditaties als basis voor toekomstig onderwijsbeleid.
Het gaat uiteindelijk niet om een uniformering van het systeem, maar om een
vergelijking van de resultaten van het middelbaar beroepsonderwijs met soortgelijke
opleidingen in het buitenland.In overleg met de staatssecretaris van Justitie wordt bekeken welke mobiliteitsobstakels
zich voordoen voor buitenlanders om in Nederland een opleiding te volgen en
hoe hiervoor een oplossing kan worden gevonden. De minister zei niet te willen
wachten op het wetgevingstraject voor de nieuwe Vreemdelingenwet, maar juist
vooruitlopend daarop naar oplossingen te zoeken.De positionering van het hoger onderwijs in het buitenland kan worden
bevorderd door studenten uit het buitenland met behulp van beurzenprogramma's
naar Nederland te halen. EU-studenten, ook Nederlandse studenten die naar
het buitenland gaan, maken gebruik van het Socrates- en het Leonardo-programma.
De korting op het budget voor deze studenten is een specifieke zelfstandige
Nederlandse regeling. Deze middelen zullen worden ingezet voor specifieke
algemene activiteiten in het kader van het beurzenprogramma. De voorgenomen
korting op het Europees platform voor het primair en voortgezet onderwijs
is pijnlijk, maar deze keuze is gemaakt op basis van de algemene bezuinigingen
in het kader van de voorjaarsnota. In 2001 zal definitief worden besloten
over deze bezuiniging van 2 mln. op basis van een bestedingsplan van het Europees
platform voor 2002. In het kader van het POVO-overleg is wel degelijk gesproken
over de inperking van het budget voor een aantal projecten. Te zijner tijd
zullen hiertoe voorstellen worden gedaan.In Europees verband worden de mogelijkheden bekeken van een diplomasupplement.
De minister wilde de resultaten hiervan afwachten alvorens eventuele nadere
initiatieven op dit punt te nemen. Hij zegde toe dat wordt nagegaan op welke
termijn de resultaten kunnen worden verwacht. Eventueel kunnen aan de hand
van tussenrapportages initiatieven worden ontplooid. De NUFFIC en het Centraal
orgaan landelijke organen voor beroepsonderwijs (COLO) hebben een belangrijke
functie op dit punt.De bilaterale projecten met Rusland, Hongarije en Duitsland worden op
dit moment geëvalueerd; de resultaten worden omstreeks de zomer van 2000
verwacht. Wat Zuid-Afrika betreft, heeft de evaluatie al plaatsgevonden. In
Zuid-Afrika is grote belangstelling voor het Nederlandse onderwijssysteem
en vooral voor de kwalificatiestructuur, de interne kwaliteitszorg en
de eindtermen. Hiertoe is er een specifieke relatie van OCW met de Zuid-Afrikaanse
regering. De minister deelde mee dat de budgetten voor de niet benutte visiebeurzen
zijn overgeheveld naar volgend jaar. Hij zegde toe contact op te nemen met
zijn Vlaamse collega en de universiteit van Maastricht over verdergaande samenwerking
tussen de universiteiten in de grensgebieden.In het Huygensprogramma staat niet de herkomst van de student, maar de
kwaliteit van de aanvraag centraal om op die manier hoogwaardig talent naar
Nederland te halen. Aangezien er met een vijftigtal landen een samenwerkingsovereenkomst
bestaat, moeten er prioriteiten worden gesteld om het beschikbare budget effectief
te kunnen inzetten. De minister was dan ook geen voorstander van een verdere
geografische uitbreiding van het programma.Een internationale vergelijking van onderwijssystemen is nodig, ook in
het licht van de OESO-norm, met het oog op het rendement van de investeringen
in het onderwijs in de komende jaren. De output van het Nederlandse onderwijssysteem
is nog steeds heel hoog. Met Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Vlaanderen
en Zweden wordt gewerkt aan een benchmarkproject, waarvan de resultaten in
de loop van 2000 beschikbaar zullen komen.Over het uitwisselen van docenten is in de afgelopen weken contact geweest
met Duitsland, waar op dit moment een overschot op de markt is. De mogelijkheden
op dit punt worden bekeken, niet alleen om een oplossing te vinden voor het
tekort aan docenten in Nederland, maar ook vanwege de internationalisering
van het onderwijs. De vermaatschappelijking van de arbeidsverhoudingen in
het onderwijs betekent dat niet alleen mensen uit het bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties, maar ook mensen uit het buitenland binnen het onderwijs moeten
worden gehaald. Binnen de EU wordt uitwisseling gestimuleerd door het bekend
maken van vacatures in het buitenland.De minister verwees voor meer duidelijkheid over de beurzen naar de website
van de NUFFIC. Voorts noemde hij de activiteiten van de Nederlandse Taalunie
op het gebied van Nederlandse leerstoelen in het buitenland.Nadere gedachtewisselingDe heer Cherribi (VVD) constateerde dat er
geen sprake is van gedwongen winkelnering voor de onderwijsinstellingen, maar
dat zij bij de landenkeuze de vrijheid hebben om af te wijken van het internationaliseringsbeleid.
Hij vroeg naar een stappenplan voor de export van het Nederlandse onderwijs.
In verband met de steunpunten in het buitenland vroeg hij een reactie op de
gedachte van aan de Nederlandse ambassades verbonden culturele attachés.
Hij betreurde het dat de VS niet zijn genoemd, gelet op het grote aantal Nederlandse
onderzoekers die zijn verbonden aan Amerikaanse universiteiten.Mevrouw Dijksma (PvdA) beklemtoonde het belang
van duidelijkheid over de mogelijkheden op het gebied van het internationaal
onderwijs. In verband met de positionering van de BVE-sector stelde zij voor
dat de minister overleg voert met de BVE-raad over de ideeën die in deze
sector leven. Zij kon zich voorstellen dat een deel van de 9 mln. voor het
beurzenprogramma ook toegankelijk wordt gemaakt voor de BVE-sector. Voorts
stelde zij dat bij de definitieve besluitvorming over de bezuiniging van 2
mln. op het primair en voortgezet onderwijs op basis van een kwalitatieve
inbreng beoordeeld zal moeten worden in hoeverre aan de bezwaren van het Europees
platform tegemoet kan worden gekomen.Wat de knelpunten in de mobiliteit betreft, blijft de relatie tussen de
prioritaire landen en de beurzenprogramma's ingewikkeld. De internationale
onderwijsinstellingen in Nederland zullen vanuit Ontwikkelingssamenwerking
en OCW andere prioritaire landen aangereikt krijgen dan in de huidige beurzenprogramma's.
In het algemene buitenlands beleid moet niet alleen worden uitgegaan van economische
exportbevordering. Mevrouw Dijksma wees in dit verband op de rol van Afrika.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) sprak de hoop
uit dat de mogelijkheden betreffende de transnationale universiteit worden
benut. Wat de bezuiniging van 2 mln. op het Europees platform betreft, zal
er weliswaar een kwalitatieve afweging moeten plaatsvinden, maar moet er nog
een definitieve beslissing worden genomen. Zij vroeg nogmaals een reactie
van de minister omtrent de evaluatie van de grensoverschrijdende talenprojecten
in Limburg, het initiatief voor het drietalig onderwijs in Eupen en de international
departments in verband met de nieuwe bekostigingsbeslissing. Zij sloot zich
aan bij de vraag over de steunpunten in het buitenland voor de export en de
positionering van het Nederlandse hoger onderwijs. In dit verband vroeg zij
de minister om in te gaan op de coördinatie vanuit een centraal punt
in Nederland.Mevrouw Van der Hoeven had begrepen dat België en Nederland op 4
februari 1999 een politiek commitment hebben bereikt inzake een Nederlandstalig
instituut voor onderwijsinnovatie in Heerlen. De Open Universiteit moet daarin
het voortouw nemen en daarvoor een plan indienen. Zij vroeg informatie over
het plan en de financiering, ook met het oog op het debat over het HOOP op
24 januari aanstaande.De heer Rabbae (GroenLinks) vroeg een reactie
op zijn pleidooi om de studiebeurzen voor Nederlandse studenten in het buitenland
te differentiëren aan de hand van het niveau van het levensonderhoud
in de desbetreffende landen.De heer Van der Vlies (SGP) was er een voorstander
van dat de instellingen vrij zijn om een eigen internationaal profiel te kiezen,
maar vroeg welke minimumvereisten hiervoor gelden. In hoeverre is het een
instelling te verwijten wanneer het niet lukt om voldoende toegang tot internationale
ervaring te geven? Hij schatte in dat naarmate men meer samenwerkt en meer
opgaat in de Europese Unie er ook meer druk zal ontstaan tot uniformering
van het onderwijsstelsel. Hij vroeg een reactie op zijn stelling dat de unieke
structuur van het Nederlandse bestel, het binaire stelsel, veiliggesteld moet
worden.De minister wees erop dat in het HOOP expliciet
is aangegeven dat er een duidelijk onderscheid tussen het WO en het HBO moet
blijven in het binaire stelsel. In de brief die binnenkort naar de Kamer zal
gaan voor het overleg over het HOOP zal een stelsel van accreditatie worden
voorgesteld. In Europees verband zijn grote verschillen zichtbaar. Het gaat
niet om uniformering van de stelsels, maar om de vergelijking van de einduitkomsten.De minister stond terughoudend tegenover een algemene en verdergaande
differentiatie van de studiefinanciering voor studenten in het buitenland.
In een aantal gevallen is al sprake van differentiëring (China, Japan).
Verder wil de minister niet gaan. Hij zegde nadere informatie toe over het
Nederlandse instituut voor onderwijsinnovatie en de rol van de Open Universiteit
daarbij, alsmede over de international departments. Voorts zegde hij toe te
bezien of een centraal expertisepunt in Nederland noodzakelijk is en of de
NUFFIC daartoe mogelijkheden biedt.Het beurzenprogramma is een belangrijk element in het stappenplan voor
het hoger onderwijs. In dat kader vindt overleg plaats met de NUFFIC en het
hoger onderwijs en wordt de mogelijkheid bezien van education centers of attachés.
De minister verwachtte binnen enkele maanden hierover duidelijkheid te hebben
en dacht aan een ingangsdatum voor het beurzenprogramma in 2000–2001. Vanwege het grote aantal initiatieven betreffende het uitwisselen van
studenten met de VS is er geen specifiek extra beleid van de Nederlandse overheid
op dit terrein nodig. Het aantal Nederlandse onderzoekers die aan Amerikaanse
universiteiten zijn verbonden heeft te maken met de mate waarin Nederlands
onderzoek concurrerend kan zijn.De resultaten van de evaluatie van de talenprojecten met de grenslanden
door het Nationaal actiebureau moderne vreemde talen worden dit najaar verwacht.
Er wordt naar gestreefd dat deze resultaten spoedig beschikbaar zijn. De minister
zegde toe de Kamer te informeren over de voorstellen in de Beneluxraad betreffende
het talenproject in Eupen, alsmede over de stand van zaken inzake het expertisecentrum
onderwijs Nederland-Vlaanderen.De internationalisering van het onderwijs moet passen in het algemene
onderwijsbeleid, waarbij toegankelijkheid en kwaliteit essentiële voorwaarden
zijn. Dit betekent dat het onderwijs toegankelijk moet zijn voor alle studenten,
ongeacht hun financiële positie. Voorts mag het niet te belastend zijn
voor bepaalde groepen studenten. De Onderwijsraad is hierover om advies gevraagd.
De minister zag in dit verband een rol voor de inspectie. Hij zegde toe de
Kamer te informeren over het project Utrecht-Lille.De voorzitter stelde vast dat de Kamer een
overzicht zal ontvangen van de beurzenprogramma's en zal worden geïnformeerd
over het expertisecentrum Nederland-Vlaanderen, over de evaluatie van de talenprojecten
met de grenslanden, over het Nederlands instituut voor onderwijsinnovatie,
over de international departments, over de projecten in Eupen en over het
project Utrecht-Lille. Voorts stelde zij vast dat een brief over de accreditatie
is toegezegd voor de behandeling van het HOOP.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,MattijssenXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66),
Dittrich (D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Van Zuijlen
(PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD),
Van Bommel (SP), Belinfante (PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer
(PvdA), Nicolaï (VVD), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü
(VVD), Wijn (CDA), Eurlings (CDA).Plv. leden: Stellingwerf (RPF), Schimmel (D66), Mosterd (CDA),
Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer
(VVD), Van Baalen (VVD), Valk (PvdA), De Cloe (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek
(PvdA), Blok (VVD), Poppe (SP), Gortzak (PvdA), Middel (PvdA), Schreijer-Pierik
(CDA), Spoelman (PvdA), Brood (VVD), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra
(VVD), Verhagen (CDA), Visser-van Doorn (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22452-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl