Fonds Voorheffing Pensioenverzekering; Rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25401, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

19-06-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25401 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamSAMENVATTING1 INLEIDING 1.1 Verantwoording1.2 Onderzoeksvragen en aanpak2 WETGEVING EN UITVOERING 2.1 Historie van het fondsTabel 1 Ontwikkeling eigen vermogen van het FVP gedurende
de jaren 1973–1995 (bedragen x f 1 miljoen) 2.2 Wetgeving 2.2.1 Algemeen2.2.2 Taken en bevoegdhedenMinisteriële taken en bevoegdhedenBestuur FVPSociale VerzekeringsbankUitvoerders WerkloosheidswetPensioenuitvoeringsorganen2.2.3 Conclusies2.3 Bijdrageregelen en financieel beheer3 PRIVATISERING 3.1 Ministeriële verantwoordelijkheid3.2 Privatisering4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN5 REACTIES BETROKKENEN 5.1 Bestuur van het Fonds Voorheffing Pensioenverzekering5.2 Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid6 NAWOORD REKENKAMERBIJLAGE 1BIJLAGE 21 bijdrageregelen FVP 1.1 Opkomst en ondergang1.2 Afhandeling aanvragen oude regeling2 bijdrageregelen FVP 1995 2.1 Opzet2.2 Implementatie2.3 Controle op de gegevens2.4 Bereik doelgroep3 financieel beheer 3.1 Inleiding3.2 Middelenbeheer3.3 Verantwoording over uitvoering en beheer3.4 Accountantscontrole
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25401Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 401Fonds Voorheffing Pensioenverzekeringnr. 2RAPPORTINHOUDBlz.   Samenvatting5   1Inleiding81.1Verantwoording8 1.2Onderzoeksvragen en aanpak8   2Wetgeving en uitvoering102.1Historie
van het fonds10 2.2Wetgeving11 2.2.1Algemeen112.2.2Taken en bevoegdheden12 2.2.3Conclusies142.3Bijdrageregelen en financieel beheer14 3Privatisering163.1Ministeriële verantwoordelijkheid16 3.2Privatisering17   4Conclusies en aanbevelingen18   5Reacties
betrokkenen195.1Bestuur van het Fonds Voorheffing
Pensioenverzekering19 5.2Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid19   6Nawoord Rekenkamer20   Bijlage
1Chronologisch overzicht ontwikkelingen Fonds Voorheffing Pensioenverzekering21   Bijlage 2Uitvoering Bijdrageregelen23SAMENVATTINGDe Rekenkamer heeft in de periode september 1995 tot en met september
1996 onderzoek verricht naar het Fonds Voorheffing Pensioenverzekering (FVP).
Het FVP is opgericht op 1 januari 1973. De politieke verantwoordelijkheid
voor het FVP berust allereerst bij de staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid. Het fonds wordt beheerd door een bestuur, waarin vertegenwoordigers
van de werkgevers en werknemers zitting hebben.Eind 1995 was het vermogen van het fonds gegroeid tot f 3,8 miljard.Aanvankelijk was het de bedoeling met het FVP een fonds te creëren
dat kon bijdragen in de financiering van een wettelijk verplichte aanvullende
pensioenverzekering voor werknemers, recht gevend inclusief AOW, op circa
70% van het laatstgenoten inkomen. De politieke wenselijkheid van dit streven
kwam echter al snel ter discussie te staan. In 1991 heeft het kabinet besloten
van dit doel af te zien. Het kabinet zag toen meer als taak voor het Fonds
te zorgen voor een voorziening in een bijdrage aan de voortzetting van de
pensioenopbouw van oudere werklozen. Sinds 1988 worden de rentebaten van het
fonds al aangewend voor dit doel. Het aantal aanvragen op grond van deze regeling
bedroeg in de periode van 1988 tot en met 1995 290 400.Tijdens het onderzoek werd duidelijk dat de positie van het fonds gewijzigd
zou worden. In oktober 1996 is er tussen de staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en de Stichting van de Arbeid in principe overeenstemming
bereikt over privatisering van het fonds. De Tweede Kamer is in januari 1997
hierover geïnformeerd.Het onderzoek levert een aantal conclusies en aanbevelingen op, die ook
van belang zijn bij het vaststellen van het aan de Tweede Kamer toegezegde
wetsvoorstel, waarin de privatisering van het FVP geregeld wordt.Bij het onderzoek naar het FVP is de Rekenkamer nagegaan of de wetgeving
bij en krachtens de wet FVP actueel, sluitend en uitvoerbaar is. De Rekenkamer
concludeert dat de wet en het Besluit FVP op onderdelen niet actueel zijn.
Er is een discrepantie ontstaan tussen wet en praktijk met betrekking tot
het doel en het beleggingsbeleid. Bovendien biedt de wet aan de minister en
het FVP onvoldoende sturingsmogelijkheden en ontbreekt een medewerkingsverplichting
voor alle actoren. Het toezicht op het beleggen van de middelen anders dan
in de woningbouw is niet in de wet geregeld. Het Ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid is weinig voortvarend te werk gegaan om aanpassing van
de wet te realiseren.In 1989 kwamen de Bijdrageregelen tot stand door middel van een uitwerking
door het FVP-bestuur van een wetswijziging in 1988. De Bijdrageregelen voorzien
in een bijdrage aan de voortzetting van het pensioen van bepaalde groepen
werkloze werknemers. De Bijdrageregelen FVP 1995 vervangen de oude Bijdrageregelen
FVP, die niet uitvoerbaar bleken.De Rekenkamer heeft onderzocht of bij de nieuwe regeling de rechtmatigheid
gewaarborgd is. Aangezien het fonds een aanzienlijk financieel belang heeft,
is ook het financieel beheer bij het onderzoek betrokken.De nieuwe Bijdrageregelen zijn volgens de Rekenkamer zodanig opgezet dat
de belangrijkste tekortkomingen van de oude regeling zijn vermeden. Er zijn
maatregelen genomen, die de rechtmatigheid van de betalingen waarborgen. De
nieuwe Bijdrageregelen FVP 1995, voor zover geïmplementeerd, zijn uitvoerbaar
gebleken. De Rekenkamer constateert dat het FVP-bestuur nog bijzondere
aandacht dient te schenken aan de voortgang van de totstandkoming van de accountantsmededelingen
van pensioenuitvoeringsorganen ten behoeve van een betrouwbare gegevensaanlevering
aan het FVP. Het met vertraging ontvangen van accountantsmededelingen kan
negatieve gevolgen hebben voor een doelmatige afhandeling van de aanvragen.De Rekenkamer wijst erop dat onderdelen van het controleplan en controleprogramma's
nog in bewerking zijn en concludeert daarom dat de opzet en waarborgen ten
aanzien van het financieel beheer nog niet op alle punten voldoende zijn geregeld.
Overigens is in de praktijk wel de nodige aandacht geschonken aan de controle
op alle activiteiten rond de Bijdrageregelen.De Rekenkamer constateert dat in de loop der jaren de overheid verschillend
tegen de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris ten opzichte van het
FVP heeft aangekeken. De ene keer werden de karakteristieken van een sociale
voorziening benadrukt, dan weer die van een pensioenfonds. Oktober 1996 is
de staatssecretaris met de Stichting van de Arbeid in principe overeengekomen
het FVP te privatiseren. In januari 1997 heeft de staatssecretaris de Tweede
Kamer hierover bericht. Eind 1997 zal de Tweede Kamer een wetswijziging worden
voorgelegd. Uit de brief aan de Tweede Kamer bleek nog niet duidelijk hoe
in het licht van deze ontwikkeling van standpunten de privatisering daadwerkelijk
vorm zal krijgen.Uit het onderzoek blijkt dat – onafhankelijk van de gekozen constructie –
voor een nadere wettelijke uitwerking van het voornemen tot privatisering,
ter waarborging van een rechtmatig en doelmatig gebruik van de middelen, belangrijk
zijn:• goed geregeld toezicht, niet alleen op de financiën, maar• ook op de uitvoering van de Bijdrageregelen;• de mogelijkheid voor diverse sturingsmaatregelen;• duidelijkheid over de verantwoordelijkheid van partijen; medewerkingsverplichting
voor partijen;• duidelijkheid over de kring van gerechtigden.Het bestuur van het FVP schrijft in haar reactie, dat zij met de Rekenkamer
het toezicht op de voortgang in de totstandkoming van de accountantsmededelingen
van pensioenuitvoeringsorganen van belang acht. Het bestuur deelt mee dat
thans een groot aantal accountantsmededelingen zijn ontvangen. Ook ten aanzien
van de tijdens het onderzoek van de Rekenkamer nog in bewerking zijnde onderdelen
van het controleplan en interne rapportage zijn vorderingen gemaakt.De Rekenkamer neemt met instemming kennis van de vorderingen die het FVP
heeft gemaakt ten aanzien van enkele nog verbetering behoevende aspecten.De minister deelt de conclusies van de Rekenkamer ten aanzien van het
niet meer actueel zijn van de wetgeving en het ontbreken van voldoende instrumenten
om zonodig maatregelen te treffen. Ten aanzien van de geconstateerde tekortkomingen
bij het financieel beheer van het FVP zegt hij toe daar de aandacht van het
bestuur voor te vragen.De minister geeft in zijn reactie met betrekking tot de voorgenomen privatisering
aan, dat hij bij het opstellen van het concept-wetsontwerp ook aandacht heeft
geschonken aan de door de Rekenkamer aangegeven punten met betrekking tot
het toezicht, de sturingsmaatregelen, de verantwoordelijkheid van partijen,
de medewerkingsverplichting en de duidelijkheid over de kring
van gerechtigden. De minister schrijft dat de nieuwe stichting geen wettelijke
taak uitvoert, dat derhalve de minister niet meer verantwoordelijk is. Sociale
partners zijn verantwoordelijk voor de besteding van de middelen. Het toezicht
zal worden uitgeoefend door de Verzekeringskamer.De Rekenkamer constateert dat het standpunt van de minister over de voorgestelde
vorm van de privatisering als volgt is uitgewerkt: het FVP wordt opgeheven
en het vermogen gaat over naar een nieuwe door sociale partners op te richten
stichting. Bij de privatisering zullen de gelden uitsluitend aan aanvullende
pensioenen besteed kunnen worden. Er is geen sprake meer van een wettelijke
taak. Deze algemene doelstelling geeft geen duidelijke afbakening van de kring
van gerechtigden, omdat de nadere bestemming van de gelden wordt overgelaten
aan het geprivatiseerde FVP. De minister draagt geen verantwoordelijkheid
meer voor het doel, het financiële beheer en de uitvoering van de taak
van de nieuwe stichting. Met betrekking tot het toezicht is aansluiting gezocht
bij de toezichtstructuur bij de pensioenfondsen. Deze keuze betekent dat het
toezicht vooral gericht zal zijn op het financiële aspect en niet op
het uitvoeringsaspect. De controlebevoegdheden van de Rekenkamer zullen hiermee
komen te vervallen. 1 INLEIDING 1.1 VerantwoordingHet Fonds Voorheffing Pensioenverzekering is ingesteld bij wet van 13
december 1972 (Stb. 1972, 702). De bedoeling was een fonds te creëren
dat kon bijdragen aan de financiering van een wettelijk verplichte aanvullende
pensioenverzekering voor werknemers, dat inclusief AOW recht geeft op circa
70% van het laatstgenoten inkomen. De politieke wenselijkheid hiervan kwam
ter discussie te staan en in 1991 heeft het kabinet in de Nota aanvullende
pensioenen (Tweede Kamer, vergaderjaar 1990–1991, 22 167, nr. 2)
besloten van dit doel af te zien. In 1988 besloot de regering met een wetswijziging
om de rentebaten van het fonds te gebruiken voor de voortzetting van de pensioenvoorziening
van bepaalde groepen werkloze werknemers. Eind 1995 was het vermogen van het
fonds gegroeid tot f 3,8 miljard.De Rekenkamer heeft in de periode september 1995 tot en met september
1996 onderzoek verricht naar het Fonds Voorheffing Pensioenverzekering (FVP).
Het onderzoek was gericht op het leveren van een bijdrage aan de doelen rechtmatige
aanwending van de ingevolge de wet FVP verworven gelden. In oktober 1996 is
er tussen de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de sociale
partners in de Stichting van de Arbeid in principe overeenstemming bereikt
over privatisering van het FVP. 1.2 Onderzoeksvragen en aanpakDe probleemstelling van het onderzoek luidde: Is de regelgeving bij en
krachtens de wet FVP actueel, sluitend en uitvoerbaar? De Rekenkamer wilde
nagaan of de wetgeving is aangepast aan de actualiteit. Daarnaast is onderzocht
of in de Bijdrageregelen FVP 1995, die voorzien in een bijdrage voor de pensioenvoortzetting
van bepaalde groepen werkloze werknemers, de rechtmatigheid gewaarborgd is.
Aangezien het fonds een aanzienlijk financieel belang heeft, is ook het financieel
beheer bij het onderzoek betrokken.Tijdens het onderzoek werd duidelijk dat de positie van het fonds gewijzigd
zou worden. In maart 1996 heeft de staatssecretaris de Stichting van de Arbeid
een notitie gezonden, waarin hij de opheffing van het fonds aan de orde stelt.
In oktober 1996 is er tussen de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en de Stichting van de Arbeid in principe overeenstemming bereikt over privatisering
van het fonds. Daarover is de Tweede Kamer januari 1997 geïnformeerd. De rapportage bevat mede een aantal aspecten, die van belang zijn bij
het vaststellen van het aan de Tweede Kamer toegezegde wetsvoorstel met betrekking
tot de voortzetting van de activiteiten van het FVP. Het is tevens belangrijk
dat de sociale partners, die de activiteiten van het FVP zullen voortzetten,
kunnen beschikken over de resultaten van het onderzoek naar de rechtmatige
en doelmatige aanwending van de ingevolge de wet FVP verworven gelden.Gekozen is voor een rapport met de volgende opzet. In hoofdstuk 2 wordt
kort ingegaan op de historie van het FVP, de wetgeving FVP en de uitvoering
van de Bijdrageregelen. Bijlage 1 bevat een chronologisch overzicht van de
ontwikkelingen en bijlage 2 geeft achtergrondinformatie over de Bijdrageregelen.
In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de voorgenomen privatisering. Hoofdstuk 4
bevat de conclusies en aanbevelingen. In hoofdstuk 5 zijn de reacties van
het bestuur van het FVP en de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
opgenomen, hoofdstuk 6 sluit af met een nawoord van de Rekenkamer.Het onderzoek is uitgevoerd bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en bij het FVP. De gegevens zijn verzameld aan de hand van gesprekken met
betrokken medewerkers van het ministerie en van het FVP. Daarnaast zijn relevante
kamerstukken doorgenomen, evenals dossiers en rapportages van FVP en Sociale
Verzekeringsbank (SVB). 2 WETGEVING EN UITVOERING 2.1 Historie van het fondsHet FVP is opgericht op 1 januari 1973 met als doel alvast een fonds op
te bouwen dat kon bijdragen in de financiering van een aanvullende pensioenverzekering
voor werknemers. Er werd vanuit gegaan dat het opstellen van de wettelijke
regeling voor deze verplichte aanvullende pensioenverzekering enige tijd zou
vergen en omdat voorzien werd dat deze regeling veel geld zou gaan kosten
besloot de regering geld te reserveren. De verzamelde gelden zouden ten gunste
van deze verzekering komen. De premies werden geheven als onderdeel van de
premies voor de Kinderbijslagwet voor loontrekkenden in de periode 1973 tot
en met 1975. Zowel werknemers (bevriezing van de kinderbijslag voor het eerste
kind, opbrengst f 659,4 miljoen) als werkgevers (f 221,5 miljoen)
hebben hieraan bijgedragen. In 1976 is er een eenmalige rijksbijdrage van
f 150 miljoen geweest. De verdere groei van het vermogen is veroorzaakt
door beleggingsopbrengsten (zie tabel 1). Tabel 1 Ontwikkeling eigen vermogen van het FVP gedurende
de jaren 1973–1995 (bedragen x f 1 miljoen) JaarEigen
Vermogen per 1 januariBatenLastenEigen Vermogen per 31
december   rentebaten, koersverschillen, dividenduitvoerings-
kostenmutaties voorziening 1973–1986 1 030,91 983,114,5*–2 999,519872 999,5280,52,8–3 277,219883 277,2284,89,1–3 552,919893 552,9290,08,5–3 834,419903 834,4308,312,7576,53 553,519913 553,5331,211,7188,73 684,319923 684,3353,611,9249,83 776,219933 776,2461,812,4346,63 879,019943 879,0352,916,0461,73 754,219953 754,2437,022,2374,43 794,6Bron: Jaarverslagen FVP 1987 t/m 1995*) inclusief kosten PensioenkamerDe politieke verantwoordelijkheid voor het FVP berust allereerst bij de
staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De ministers van Financiën
en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer hebben ten aanzien
van bepaalde onderdelen op basis van de wet FVP verantwoordelijkheden.Het FVP is een zelfstandig bestuursorgaan. Het fonds wordt beheerd door
een bestuur, waarin vertegenwoordigers van de werkgevers en werknemers zitting
hebben. Het bestuur is verantwoording schuldig aan de staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het secretariaat van het FVP-bestuur wordt
gevoerd door de Stichting van de Arbeid. De SVB is aangewezen als uitvoerder
van werkzaamheden van administratieve aard, die voortvloeien uit het beheer
van het FVP.In opheffing van het fonds was voorzien na de totstandkoming van de wettelijk
verplichte aanvullende pensioenverzekering. Het fonds is nooit als verplichte
aanvullende pensioenverzekering voor iedereen gebruikt. Bij de kamerbehandeling van de Nota aanvullende pensioenen in 1991 bleek
dat de achterliggende doelstelling van het FVP, een verplichte aanvullende
pensioenverzekering voor alle werknemers, geen steun meer had.Al in 1988 had het fonds een andere aanwending gekregen. Bij de sociale
partners stond het probleem van pensioenverlies bij verandering van werkkring
(pensioenbreuk) in de aandacht. In geval van pensioenbreuk in situaties van
werkloosheid bestaat er geen relatie meer met een werkgever en dient de pensioenpremie
in beginsel opgebracht te worden door de werkloze zelf. De Stichting van de
Arbeid heeft daarom in 1987 voorgesteld om de rentebaten van het FVP aan te
wenden voor de voortzetting van de pensioenopbouw van werklozen of hun nabestaanden.
De regering heeft deze voorstellen overgenomen en na het akkoord van de Staten
Generaal is dit 13 december 1988 vastgelegd in de Wet tot wijziging van de
Wet Fonds Voorheffing Pensioenverzekering (Stb. 1988, 557). Het bestuur van
het FVP heeft dit – met hulp van de SVB uitgewerkt in de op 24 februari
1989 vastgestelde Bijdrageregelen FVP (Stcrt. 1989, 61).Deze Bijdrageregelen zijn na vier jaar vervangen door de Bijdrageregelen
FVP 1995 (Stcrt. 1995, 231), die op 1 januari 1995 in werking zijn getreden
en terugwerken tot 1 oktober 1993. Uiteindelijk is er in oktober 1996 tussen
de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de sociale partners
in de Stichting van de Arbeid in principe overeenstemming bereikt over privatisering
van het FVP. In bijlage 1 is een chronologisch overzicht opgenomen van belangrijke
ontwikkelingen met betrekking tot het FVP.Bij de SVB werken voor de uitvoering van de Bijdrageregelen FVP in 1995
gemiddeld op fulltime basis 119 mensen, van wie ongeveer de helft op tijdelijke
basis. De normale bezetting voor de uitvoering van de nieuwe regeling komt
naar verwachting op 65 personeelsleden. De uitvoeringskosten bedroegen in
1995 f 22,2 miljoen. Daarnaast zijn circa 12 personen bij het SVB fulltime
belast met het beleggen van de gelden, de financiële administratie en
controlewerkzaamheden ten behoeve van het FVP. 2.2 Wetgeving 2.2.1 AlgemeenDe Wet Fonds Voorheffing Pensioenverzekering is een kaderwet. Alles wat
nodig is voor nadere regeling en voor uitvoering van deze wet wordt bij of
krachtens Algemene maatregel van bestuur geregeld. Het Besluit Fonds Voorheffing
Pensioenverzekering van 12 september 1974 (Stb. 1974, 532) bevat regels met
betrekking tot het bestuur, de middelen en het beheer van het fonds.De Rekenkamer ging na of de wetgeving nog actueel was. De Rekenkamer acht
het van belang dat uit de wetgeving duidelijk blijkt wat het doel van de wetgever
is en welke regels gelden om dat doel te bereiken.In de wet FVP is bepaald dat het bestuur van het fonds dient te beleggen
in projecten van woningbouw. Tijdelijk kunnen de middelen echter ook op andere
wijze worden belegd.Sinds 1991 wordt echter ook structureel in aandelen belegd. De wet is
op dit punt evenwel nooit aangepast.Voor het beleggen in de woningbouw is toestemming vooraf nodig van de
minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Voor
het beleggen in aandelen is daarentegen geen toestemming vereist. Daarmee
is het toezicht op de beleggingen niet volledig in de wet geregeld.Een herziening van de wet FVP werd in 1992 voorbereid, maar door problemen
bij de uitvoering van de Bijdrageregelen FVP is deze wetswijziging nooit ingediend. 2.2.2 Taken en bevoegdhedenDe Rekenkamer ging ook na of de verdeling van de taken en bevoegdheden
over een aantal organen, volgens de wet en het Besluit FVP, sluitend en samenhangend
is. Ministeriële taken en bevoegdhedenOp grond van de wet- en regelgeving heeft de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid een aantal taken en bevoegdheden, zoals:• het goedkeuren van het reglement van werkzaamheden van het FVP-bestuur;• het stellen van regels ten aanzien van de (kosten van de) administratieve
uitvoering van de activiteiten van het FVP door de SVB; overigens zijn er
geen nadere regels gesteld;• het samen met de minister van Financiën goedkeuren van de
door het FVP-bestuur opgestelde (wijziging van de) Bijdrageregelen. Hij kan
goedkeuring slechts weigeren indien de regelen niet voldoen aan de in de wet
FVP vermelde bepalingen, danwel bepalingen bevatten die anderszins in strijd
zijn met het recht of het algemeen belang of onredelijk zijn.De staatssecretaris was in 1987 via ministeriële vertegenwoordigers
betrokken bij de totstandkoming van de Bijdrageregelen en heeft deze regelen
en later volgende aanpassingen goedgekeurd en gepubliceerd in de Staatscourant.In 1992 heeft de toenmalige staatssecretaris, hoewel zij daartoe formeel
geen mogelijkheden bezat, er sterk op aangedrongen de oude Bijdrageregelen
stop te zetten, omdat bleek dat de rechtmatigheid van de betalingen van het
FVP niet meer gewaarborgd kon worden en de toenmalige staatssecretaris zich
daar wel verantwoordelijk voor voelde. Bij Algemene maatregel van bestuur is geregeld dat vertegenwoordigers
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van het Ministerie
van Financiën en van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer vergaderingen van het FVP-bestuur kunnen bijwonen.
Zij hebben een raadgevende stem. In de praktijk zijn met name ambtenaren van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid aanwezig bij de bestuursvergaderingen. Bestuur FVPHet bestuur van het FVP is nauw betrokken bij het beheer van het FVP en
de uitvoering van de Bijdrageregelen.Het bestuur heeft de bevoegdheid rentebaten en middelen van het fonds
aan te wenden voor respectievelijk voortzetting van de pensioenopbouw in geval
van werkloosheid en het inhaalpensioen voor vrouwen. Indien het bestuur van
deze bevoegdheid gebruik maakt is het verplicht regels te stellen. Deze regels
moeten onder meer bevatten: regels voor een doeltreffende controle op de uitvoering
van de bijdrageregelen en een doeltreffende informatievoorziening aan de staatssecretaris.
Indien uitvoering van de regelen naar verwachting leidt tot een
daling van het eigen vermogen onder de omvang van 1 januari 1987, is het bestuur
verplicht deze regelen te wijzigen. Het bestuur heeft regels gesteld aan de
uitvoering van de Bijdrageregelen, conform de wet- en regelgeving. Er is nog
geen sprake van een daling onder de stand van het vermogen van 1 januari 1987.Het bestuur moet binnen een jaar na het verstrijken van het boekjaar in
een openbaar verslag over de werkzaamheden en toestand van het fonds rapporteren. Sociale VerzekeringsbankDe SVB is aangewezen als uitvoerder van de werkzaamheden van administratieve
aard, die voortvloeien uit het beheer van het FVP. De kosten die hieraan verbonden
zijn komen ten laste van het FVP. De technische voorschriften met betrekking
tot de te voeren administratie zijn opgenomen in het Besluit FVP.De SVB is belast met de uitvoering vanwege de aanvankelijke relatie met
de kinderbijslag. In de praktijk is het beheer en de kassiersfunctie volledig
ingebed in de organisatie van overige werkzaamheden van de SVB. Het doen van
betalingen, het verrichten van beleggings- en interne controle-activiteiten
voor het FVP vormen slechts kleine en niet gespecificeerde taken voor de SVB.
De uitvoering van de Bijdrageregelen is echter wel een specifieke activiteit. Uitvoerders WerkloosheidswetDe uitvoerders van de wettelijke werkloosheidsregelingen (de bedrijfsverenigingen)
zijn verplicht aan de uitvoering van door het FVP gestelde regels mee te werken
op de wijze als in die regels is voorzien. Ieder is verplicht aan het FVP
of aan instellingen of personen die daartoe door het FVP zijn aangewezen,
schriftelijk de inlichtingen te verstrekken, die van hem worden verlangd met
het oog op een goede uitvoering van de door het FVP gestelde regels.In de praktijk blijkt de samenwerking tussen de bedrijfsverenigingen en
het FVP niet altijd vlekkeloos te verlopen. In de wet- en regelgeving zijn
geen instrumenten opgenomen, die medewerking kunnen stimuleren. Het bestuur
tracht bij de bedrijfsverenigingen voldoende medewerking en draagvlak te verkrijgen
ten behoeve van de besluitvorming in verschillende werk- en stuurgroepen. PensioenuitvoeringsorganenPensioenuitvoeringsorganen komen voor als bedrijfstakpensioenfondsen,
ondernemingspensioenfondsen en pensioenverzekeraars. Zij zijn verplicht aan
het FVP of aan instellingen of personen die daartoe door het FVP zijn aangewezen
schriftelijk inlichtingen te verstrekken, die van hen worden verlangd met
het oog op een goede uitvoering van de door het FVP gestelde regels. In de
wet ontbreekt de mogelijkheid sancties op te leggen indien niet tijdig de
juiste gegevens worden verstrekt. Het bestuur heeft overigens in goed overleg
met de pensioenuitvoeringsorganen wel sancties opgenomen in nadere regelgeving.Pensioenuitvoeringsorganen zijn verplicht de door het FVP uitgekeerde
bedragen conform de gestelde regels aan te wenden. Een verdere verplichting
voor pensioenuitvoeringsorganen om mee te werken aan de uitvoering van de
FVP Bijdrageregelen ontbreekt. 2.2.3 ConclusiesDe Rekenkamer concludeert dat de wet en het Besluit FVP op onderdelen
niet actueel zijn. Er is een discrepantie ontstaan tussen wet en praktijk.Bovendien biedt de wet aan de minister (c.q. de staatssecretaris) van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid geen instrumenten, behalve de mogelijkheid
om de wet of de regeling in het geheel in te trekken, om zonodig maatregelen
af te dwingen.Het ministerie is weinig voortvarend te werk gegaan om aanpassing van
de wet te realiseren.De Rekenkamer concludeert dat de taken en bevoegdheden van de minister
(c.q. de staatssecretaris) van Sociale Zaken en Werkgelegenheid helder en
eenduidig zijn beschreven. De taken en bevoegdheden van de ministers van Financiën
en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer overlappen gedeeltelijk
die van de minister (c.q. de staatssecretaris) van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.De Rekenkamer concludeert tevens dat het FVP afhankelijk is van de vrijwillige
medewerking van pensioenuitvoeringsorganen. In de wet zijn aan het FVP geen
instrumenten gegeven om medewerking af te dwingen of te stimuleren van pensioenuitvoeringsorganen
en bedrijfsverenigingen. 2.3 Bijdrageregelen en financieel beheerSinds 1988 bedroeg het aantal aanvragen op grond van de regeling 290 400
(t/m 1995).Er is onderzocht of in de Bijdrageregelen FVP 1995, mede gezien in het
licht van de problemen met de oude Bijdrageregelen de rechtmatigheid gewaarborgd
is. Aangezien het fonds een aanzienlijk financieel belang had, is ook het
financieel beheer bij het onderzoek betrokken. In bijlage 2 wordt meer in
detail ingegaan op de uitvoering van de Bijdrageregelen en het financieel
beheer.In juni 1993 heeft het bestuur van het FVP besloten, na aandringen van
de staatssecretaris, om met ingang van 1 oktober 1993 geen nieuwe rechten
op grond van de Bijdrageregelen FVP meer toe te kennen (Stcrt. 1993, 166),
omdat de rechtmatigheid van de uitgaven niet meer kon worden gegarandeerd.
De externe accountant onthield zich van een oordeel over de uitgaven in het
jaar 1992 omdat grote onzekerheid bestond over de juistheid van de voor de
regeling benodigde gegevens en over de berekeningsmethodieken van de FVP Bijdrageregelen.
De regeling bleek niet uitvoerbaar.De nieuwe regeling, de Bijdrageregeling FVP 1995, is, naar de mening van
de Rekenkamer, zodanig opgezet, dat de belangrijkste tekortkomingen van de
oude regeling zijn vermeden. De waarborgen voor de juiste gegevensaanlevering
en -verwerking van rechthebbenden in de vorm van accountantsmededelingen,
controleprotocollen en interne controles acht de Rekenkamer toereikend voor
het vaststellen van de rechtmatigheid van de betalingen.De Rekenkamer komt tot de conclusie dat ten aanzien van de rechtmatigheid
de nieuwe Bijdrageregelen FVP 1995, voor zover geïmplementeerd, uitvoerbaar
zijn gebleken. Uit het onderzoek bleek dat nog niet alle stappen van de aanvraagprocedure
in werking zijn. Met name de fase van de toekenning van de rechten
was nog niet ingevoerd. De Rekenkamer kan daarover dus nog geen oordeel geven.De Rekenkamer meent dat de preventieve procedures om het systeem te vrijwaren
van onjuiste en onvolledige gegevens goed worden gevolgd. De daartoe te verrichten
activiteiten zijn goed geïntegreerd in het administratieve proces. De
Rekenkamer concludeert dat de interne controle naar behoren is uitgevoerd.De Rekenkamer concludeert dat het FVP-bestuur nog bijzondere aandacht
dient te schenken aan de voortgang van de totstandkoming van de accountantsmededelingen
van de pensioenuitvoeringsorganen. Deze komen moeizamer tot stand dan verwacht.
Het is van groot belang snel overeenstemming te bereiken met de pensioenuitvoeringsorganen,
waarvan de accountantsmededelingen nog níet zijn geaccepteerd, in sommige
gevallen zelfs nog niet ontvangen. Deze accountantsmededelingen zijn een waarborg
voor de betrouwbaarheid van de gegevensaanlevering. Het met vertraging ontvangen
van accountantsmededelingen kan negatieve gevolgen hebben voor een doelmatige
afhandeling van de aanvragen.De Rekenkamer concludeert dat de opzet en waarborgen ten aanzien van het
financieel beheer nog niet op alle punten voldoende zijn geregeld. Daarbij
wijst de Rekenkamer op het nog in bewerking zijn van een controleplan en controleprogrammas
van de Interne Accountantsdienst voor de nieuwe Bijdrageregelen en voor de
geautomatiseerde gegevensverwerking. Ook het ontwikkelen van managementrapportage
van het FVP blijft nog achter.Overigens is in de praktijk wel de nodige aandacht geschonken aan de controle
op de uitvoering van de Bijdrageregelen. 3 PRIVATISERING 3.1 Ministeriële verantwoordelijkheidIn de wet FVP uit 1972 zijn de taken en bevoegdheden van de minister op
basis van de destijds geldende inzichten geregeld. Het standpunt over de daarbij
horende ministeriële verantwoordelijkheid is in de loop der jaren gewijzigd.
Uit verschillende documenten is deze ontwikkeling te traceren (zie ook bijlage
1).In een adviesaanvraag aan de SER en de Emancipatieraad in 1987 over de
totale pensioenproblematiek heeft de toenmalige staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid beschreven hoe hij zijn verantwoordelijkheid zag
ten aanzien van het FVP: het stellen van zekere waarborgen voor de aanwending
van de middelen van het FVP is zonder meer een verantwoordelijkheid van de
overheid, omdat de overheid een onmiskenbare verantwoordelijkheid heeft waar
het algemeen belang in het geding is.Eind 1992 waren de inzichten gewijzigd en in een door het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid opgestelde herziening van de wet FVP zou
de overheidsbemoeienis teruggebracht worden. Met deze herziening werd de wijziging
van het doel van het FVP beoogd. In plaats van een aanvullend pensioen voor
iedereen zou het FVP conform de sinds 1988 overeengekomen regeling, aangewend
moeten worden voor een bijdrage in de pensioenopbouw van oudere werklozen.
De toenmalige staatssecretaris zei daarover: «Met de nieuwe doelstelling
krijgt het FVP enigszins het karakter van een pensioenfonds. Hierbij past
dat sociale partners de volledige bestuursverantwoordelijkheid krijgen en
dat toezicht door de Verzekeringskamer wordt uitgeoefend, terwijl daarnaast
een beperkte vorm van preventief toezicht wordt uitgeoefend door de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in de vorm van de goedkeuringsvereiste
van de door het bestuur te stellen regelen».In het wetsvoorstel werd uitgegaan van de primaire verantwoordelijkheid
van de sociale partners voor het beheer en voor de besteding van de middelen
van het fonds. Door de problemen bij de Bijdrageregelen is de wetswijziging
destijds niet ingediend.In 1995 laat de staatssecretaris de Tweede Kamer weten: «voortzetting
van pensioenopbouw bij werkloosheid wordt niet tot de kerntaken van de overheid
gerekend en derhalve wordt de totstandkoming van het FVP1 als zodanig niet beschouwd als een kerntaak voor het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dit verhoudt zich slecht tot de bestaande
ministeriële verantwoordelijkheid ten opzichte van het FVP en de Bijdrageregelen.
Ik heb de Stichting van de Arbeid voorgelegd dat er mijns inziens aanleiding
is te zoeken naar wegen om op een andere wijze met het FVP om te gaan en de
middelen elders aan te wenden, uiteindelijk leidend tot opheffing van het
FVP» (Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 23 900 XV, nr.
47).De Stichting van de Arbeid heeft (31 januari 1995, publicatienr. 1/95)
uiteengezet dat de sociale partners het van groot belang vonden dat het fonds
zou voortbestaan, om pensioenverlies in het geval van werkloosheid zoveel
mogelijk te voorkomen. Onder meer schrijven zij dat het risico van dit pensioenverlies
immers noch op het niveau van de individuele werknemers, noch op ondernemingsniveau
verzekerbaar is, zodat een collectieve voorziening daarvoor noodzakelijk is.De Stichting van de Arbeid geeft aan dat de financiering van de regeling
op basis van het huidige FVP-vermogen voor de toekomst niet zeker is. Het
kan nodig zijn de bijdrage te verlagen of de kring van gerechtigden te beperken. Uitbreiding met het overheidspersoneel is dan ook niet zonder
meer uit het FVP te financieren, aldus de Stichting van de Arbeid. 3.2 PrivatiseringOp 4 maart 1996 heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
mede namens de Minister van Financiën en de Minister van Binnenlandse
Zaken aan de Stichting van de Arbeid een notitie gestuurd, die als start diende
voor een nadere uitwerking van de toekomstplannen voor het FVP. De staatssecretaris
stelde in deze notitie dat het handhaven van de huidige FVP-regeling op de
lange termijn geen optie is, immers:– de wettelijke doelstelling van het FVP is achterhaald;– de waarde van het vermogen van het fonds neemt ten gevolge van
de inflatie steeds verder af en de beleggingsopbrengsten zijn te laag om zowel
de Bijdrageregelen te financieren als de waarde van het vermogen op peil te
houden;– de financiering van de Bijdrageregelen komt onder druk te staan
door de uitbreiding met nieuwe categorieën rechthebbenden zoals de ambtenaren.In de notitie schreef de staatssecretaris: «Een ander punt van overweging
is dat sociale partners eerstverantwoordelijk zijn voor de aanvullende pensioenen.
Hierdoor ontstaat een spanningsveld tussen de verantwoordelijkheid van sociale
partners en de ministeriële verantwoordelijkheid ten opzichte van de
FVP-wet en de Bijdrageregelen. Daarbij komt dat juist vanwege die eerstverantwoordelijkheid
van sociale partners de overheid de voortzetting van pensioenopbouw niet tot
haar kerntaken rekent. Hierbij kan worden opgemerkt dat in de gedachte van
de beloningsfilosofie pensioenopbouw door het kabinet primair wordt beschouwd
als beloning voor het verrichten van arbeid».De staatssecretaris schreef in zijn notitie dat hij daarom van plan is
de wet FVP in te trekken. Bij voortzetting door de sociale partners moet er
een rechtspersoon naar burgerlijk recht worden opgericht, die ook de middelen
van het fonds ter beschikking krijgt. De sociale partners kunnen desgewenst
op de oude voet doorgaan, maar dan zonder de medeverantwoordelijkheid van
de overheid.De Stichting van de Arbeid en de staatssecretaris kwamen in oktober 1996
tot overeenstemming over de privatisering van het FVP en de uitgangspunten,
die daarvoor zouden moeten gelden. In januari 1997 is de Tweede Kamer hiervan
door middel van een brief op de hoogte gesteld. Bij de privatisering zal,
aldus de staatssecretaris, als algemene doelstelling worden opgenomen dat
de gelden uitsluitend aan de aanvullende pensioenen besteed kunnen worden.
Het is vervolgens aan het geprivatiseerde FVP om aan die bestemming een nadere
invulling te geven.Sociale partners hebben aangegeven de FVP-Bijdrageregelen voort te zullen
zetten. Op verzoek van de sociale partners wordt in de nadere wettelijke regeling
ook voorzien in een medewerkingsverplichting voor de betrokken actoren, conform
de door het FVP gestelde voorwaarden. Ook de ambtenaren zullen indien zij
te zijner tijd volgens de huidige plannen onder de Werkloosheidswet (WW) komen
te vallen en indien het FVP blijft voorzien in een regeling voor werkloze
werknemers, een beroep op de Bijdrageregelen kunnen doen. Een versobering
van de regeling is wel te verwachten, vanwege deze uitbreiding van de groep
rechthebbenden, aldus de staatssecretaris. Er wordt naar gestreefd het wetsvoorstel
nog dit jaar aan de Ministerraad aan te bieden (Tweede Kamer, vergaderjaar
1996–1997, 25 000 XV, nr. 45). 4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGENIn januari 1997 heeft de staatssecretaris aan de Tweede Kamer zijn voornemen
om het FVP te privatiseren meegedeeld. Hoe dit precies vorm zal krijgen staat
nog niet vast. De Rekenkamer benadrukt dat uit de voorgeschiedenis blijkt
dat er in de loop der tijd steeds discussie is geweest over de vraag wie verantwoordelijk
is in samenhang met de wijze waarop over de taak van het FVP gedacht werd:
óf als pensioenfonds óf als sociale voorziening. De discrepantie
die is ontstaan tussen wet en praktijk hing ook samen met deze uiteenlopende
zienswijzen.Nog niet duidelijk bleek uit de brief van de staatssecretaris aan de Tweede
Kamer hoe in het licht van deze ontwikkeling van standpunten de privatisering
daadwerkelijk vorm zal krijgen.Onafhankelijk van de constructie die uiteindelijk gekozen wordt, hecht
de Rekenkamer eraan een aantal punten onder de aandacht te brengen. Door middel
van het toekomstige wetsvoorstel wordt de bestemming van een aanzienlijk bedrag
aan collectieve middelen nader geregeld. Uit het onderzoek blijkt dat voor
een goede taakuitoefening van de verschillende partijen en voor het waarborgen
van een rechtmatig en doelmatig gebruik van de middelen, de taken en verantwoordelijkheden
van de betrokken actoren goed in de wet geregeld dienen te zijn. De volgende
zaken zijn van belang:• Goed geregeld toezicht, niet alleen op de financiën, maar
ook op de uitvoering van de Bijdrageregelen.Het FVP beheert een groot bedrag. Onafhankelijk toezicht op het financiële
beheer en actuele beleggingsvoorschriften zijn van belang. Naast het financiële toezicht is echter ook het toezicht op de uitvoering
van de opgedragen taak van belang: krijgt ieder waar die recht op heeft en
is er sprake van een doelmatige uitvoering? In het verleden heeft de staatssecretaris
zelf moeten aandringen om verbeteringen in de uitvoering door te laten voeren.• De mogelijkheid voor diverse sturingsmaatregelen.Zowel het FVP als de toezichthouder moeten de mogelijkheid hebben om te
kiezen uit een toegesneden maatregelenpakket; sancties en bijsturing moeten
mogelijk zijn. In het verleden waren de sturingsmogelijkheden voor zowel staatssecretaris
als bestuur te beperkt.• Duidelijkheid over de verantwoordelijkheid van partijen.Bij de oude Bijdrageregelen is gebleken dat door onduidelijkheid in de
regelgeving interpretatie-verschillen kunnen leiden tot vertraging of zelfs
stagnatie in de uitvoering. In de nieuwe regeling is dit al beter georganiseerd:
de verantwoordelijkheid voor het proces ligt nu bij het FVP, waardoor zij
beter de regie kunnen voeren.• Medewerkingsverplichting voor partijen.Het FVP is nu grotendeels afhankelijk van de vrijwillige medewerking van
partijen en moet voor de verschillende uitvoeringsvraagstukken een draagvlak
creëren door goed overleg. Zeker als het voor de partijen eventueel financieel
minder aantrekkelijk wordt om mee te werken is een medewerkingsplicht noodzakelijk.
Een medewerkingsverplichting lijkt dringend gewenst.• Duidelijkheid over de kring van gerechtigden.In de wet moet de kring van gerechtigden goed afgebakend zijn. Onduidelijkheid
kan leiden tot moeizame procedures of zelfs oneigenlijk gebruik van de regeling.
Daarnaast heeft het gevolgen voor het beslag op de financiële middelen.
De mogelijk toekomstige deelname van de ambtenaren moet sluitend geregeld
worden. 5 REACTIES BETROKKENEN 5.1 Bestuur van het Fonds Voorheffing PensioenverzekeringHet bestuur van het FVP acht met de Rekenkamer het toezicht op de voortgang
in de totstandkoming van de accountantsmededelingen van pensioenuitvoeringsorganen
van belang. Het bestuur deelt mee dat inmiddels een groot aantal accountantsmededelingen
zijn ontvangen.Voorts deelt het bestuur mee dat onderdelen van het controleplan die tijdens
het onderzoek van de Rekenkamer nog in bewerking waren, inmiddels zijn vastgesteld.De Rekenkamer constateerde dat over het financieel beheer nog een reguliere
en regelmatige interne rapportage tot stand moet komen. Het bestuur bericht
dat sedert eind 1996 alle fasen van de bijdrageregeling in uitvoering zijn
en dat sindsdien een dergelijke reguliere rapportage over het financiële
beheer plaats heeft. 5.2 Minister van Sociale Zaken en WerkgelegenheidDe minister heeft met waardering kennis genomen van het oordeel dat de
Bijdrageregelen 1995 zodanig zijn opgezet, dat de belangrijkste tekortkomingen
in de oude Bijdrageregelen zijn vermeden.Hij deelt de conclusies van de Rekenkamer ten aanzien van het niet meer
actueel zijn van de wetgeving en het ontbreken van voldoende instrumenten
om zonodig maatregelen te treffen. De minister is echter van mening dat er
voldoende mogelijkheden zijn om de medewerking van de bedrijfsverenigingen
en pensioenuitvoeringsorganen te verkrijgen. Ten aanzien van de geconstateerde
tekortkomingen bij het financieel beheer van het FVP zegt hij toe daar de
aandacht van het bestuur voor te vragen.De minister geeft in zijn reactie met betrekking tot de voorgenomen privatisering
aan, dat hij bij het opstellen van het concept-wetsontwerp ook aandacht heeft
gehad voor de door de Rekenkamer aangegeven punten met betrekking tot het
toezicht, de sturingsmaatregelen, de verantwoordelijkheid van partijen, de
medewerkingsverplichting en de duidelijkheid over de kring van gerechtigden.
De minister schrijft dat de nieuwe stichting geen wettelijke taak uitvoert,
dat daarom de minister niet meer verantwoordelijk is. Sociale partners zijn
verantwoordelijk voor de besteding van de middelen, mits dit gebeurt binnen
de doelstelling van aanvullende pensioenen. Het toezicht zal worden uitgeoefend
door de Verzekeringskamer. Er zal geen toezicht zijn op de uitvoering als
zodanig (evenmin als bij andere pensioenregelingen). De minister kan als uiterste
middel bij het niet naleven van de doelstelling, na interventie van de Verzekeringskamer,
de aanwijzing van de stichting intrekken.Het concept-wetsontwerp is inmiddels voor commentaar voorgelegd aan de
Stichting van de Arbeid en de Verzekeringskamer. 6 NAWOORD REKENKAMERDe Rekenkamer neemt met instemming kennis van de reactie van het bestuur
van het FVP, waarin vorderingen gemeld worden ten aanzien van enkele aspecten
van de uitvoering van de Bijdrageregelen, die nog verbetering behoefden.Met betrekking tot de reactie van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
blijft de Rekenkamer van mening dat de medewerkingsverplichting voor de pensioenuitvoeringsorganen
niet afdoende was geregeld. Zij heeft echter tevens uit de reactie van de
minister begrepen dat er nu in het concept-wetsontwerp aandacht is voor een
medewerkingsverplichting aan de uitvoering.De Rekenkamer constateert dat het standpunt van de minister over de voorgestelde
vorm van de privatisering als volgt is uitgewerkt: geen wettelijke taak meer,
geen verantwoordelijkheid voor de minister. Als uiterste middel heeft de minister –
na interventie door de Verzekeringskamer – het recht om de aanwijzing
van de stichting in te trekken. Het FVP wordt opgeheven en het vermogen gaat
over naar een nieuwe door sociale partners op te richten stichting. Deze stichting
krijgt als doelstelling het aanwenden van middelen ten behoeve van een aanvullende
pensioenvoorziening voor werknemers of hun nagelaten betrekkingen. Deze algemene
doelstelling geeft geen duidelijke afbakening van de kring van gerechtigden,
omdat de nadere bestemming van de gelden wordt overgelaten aan het geprivatiseerde
FVP. Met betrekking tot het toezicht is aansluiting gezocht bij de toezichtstructuur
bij de pensioenfondsen. Deze keuze voor toezicht door de Verzekeringskamer
betekent dat het toezicht vooral gericht zal zijn op het financiële aspect
en niet op het uitvoeringsaspect. De controlebevoegdheden van de Rekenkamer
zullen daarmee komen te vervallen. BIJLAGE 1Chronologisch overzicht ontwikkelingen Fonds Voorheffing Pensioenverzekering1973Oprichting Fonds Voorheffing Pensioenverzekering (FVP) bij wet van 13
december 1972.Doel: een fonds te creëren dat kan bijdragen in de financiering van
een wettelijk verplichte aanvullende pensioenverzekering voor werknemers,
recht gevend inclusief AOW, op circa 70% van het laatstgenoten inkomen.1987Stichting van de Arbeid stelt voor de rentebaten van het FVP aan te wenden
voor de voortzetting van de pensioenvoorziening voor werklozen en hun nabestaanden.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beschrijft in
de Tweede Kamer hoe hij zijn verantwoordelijkheid ziet ten aanzien van het
FVP: het stellen van zekere waarborgen omtrent de aanwending van de middelen
van het FVP is zonder meer een verantwoordelijkheid van de overheid, omdat
de overheid een onmiskenbare verantwoordelijkheid heeft waar het algemeen
belang in het geding is.1988De Staten Generaal gaan akkoord met een wetswijziging, waarin wordt geregeld
dat de rentebaten van het fonds gebruikt mogen worden om de pensioenvoorziening
van bepaalde groepen werkloze werknemers voort te zetten.1989Het bestuur van het FVP heeft deze wetswijziging uitgewerkt in de op 24
februari 1989 vastgestelde Bijdrageregelen FVP.1991Het kabinet besluit af te zien van het oorspronkelijke doel van het FVP.1992Op het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is een herziening
van de wet FVP opgesteld. Met het wetsvoorstel zou de omzetting worden geregeld
van het FVP in het Fonds Voorziening Pensioenbijdragen.In het voorstel is de overheidsbemoeienis teruggebracht.Door de problemen bij de uitvoering van de Bijdrageregelen is de wetswijziging
niet ingediend.1993Het bestuur van het FVP besluit om met ingang van 1 oktober 1993 geen
nieuwe rechten op grond van de Bijdrageregelen FVP meer toe te kennen, omdat
de rechtmatigheid van de uitgaven niet meer kan worden gegarandeerd.1994Het bestuur krijgt bij wet van 30 juni 1994 de mogelijkheid middelen uit
het FVP aan te wenden als subsidie ter compensatie van te betalen inhaalpensioen
voor vrouwen die in het verleden waren uitgesloten van deelneming in een pensioenregeling.1995Op 1 januari 1995 treden de Bijdrageregelen FVP 1995 in werking, ter vervanging
van de oude Bijdrageregelen. In principe geeft deze regeling dezelfde rechten
als de voorgaande. De regeling werkt terug tot 1 oktober 1993.
De regeling krijgt de goedkeuring van de staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid.Per 1 juni 1995 treedt de Bijdrageregeling inhaalpensioen in werking.De Tweede Kamer wordt op de hoogte gesteld van het gesprek van de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met de Stichting van de Arbeid. De staatssecretaris
beschouwt de voortzetting van pensioenopbouw bij werkloosheid niet langer
als kerntaak van de overheid. Daarom is aan de Stichting van de Arbeid gevraagd
te zoeken naar wegen om op een andere wijze met het FVP om te gaan en de middelen
elders aan te wenden, wat uiteindelijk moet leiden tot opheffing van het FVP.1996Maart 1996 heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
mede namens de Minister van Financiën en de Minister van Binnenlandse
Zaken aan de Stichting van de Arbeid een notitie gestuurd over de toekomst
van het FVP: het handhaven van de huidige FVP-regeling is op de lange termijn
geen optie. Hij is daarom van plan de wet FVP in te trekken. De sociale partners
kunnen zo op de oude voet doorgaan, zonder medeverantwoordelijkheid van de
overheid.Oktober 1996: de Stichting van de Arbeid en de staatssecretaris komen
tot overeenstemming over de privatisering van het FVP.1997Op 10 januari 1997 wordt de Tweede Kamer op de hoogte gebracht van de
voorgenomen privatisering. BIJLAGE 2Uitvoering Bijdrageregelen1 bijdrageregelen FVP 1.1 Opkomst en ondergangDe regeling op grond waarvan een werkloze werknemer jegens het fonds het
recht verkrijgt op een bijdrage ter voortzetting van zijn pensioenverzekering,
is op 24 februari 1989, met terugwerkende kracht tot 1 januari 1988, door
het FVP-bestuur vastgesteld onder de naam Bijdrageregelen FVP. Om in aanmerking
te komen voor een bijdrage moest de werkloze werknemer op de eerste werkloosheidsdag
minstens 40 jaar zijn en een uitkering genieten op grond van de WW.Het totaal aantal aanvragen op grond van deze regeling bedroeg van 1988
tot en met 1995 290 400. De implementatie en uitvoering van de Bijdrageregelen
is vanaf het begin in 1989 steeds door het bestuur door middel van rapportages
gevolgd en bewaakt. Naast periodieke rapportage vormde de op 7 juli 1992 vastgestelde
Evaluatie Bijdrageregelen FVP 1988–1991 een belangrijke bron voor de
beoordeling van de werking. Deze evaluatie werd uitgevoerd door de SVB.Uit de evaluatie bleek dat de doelstelling van de Bijdrageregelen werd
gehaald: in aanzienlijke mate was gerealiseerd dat voor een grote groep werkloze
werknemers pensioenverlies was beperkt. Het uitvoeringsmodel werd echter op
een aantal punten negatief beoordeeld.In juni 1993 heeft het bestuur van het FVP besloten om met ingang van
1 oktober 1993 geen rechten op grond van de Bijdrageregelen FVP meer toe te
kennen. 1.2 Afhandeling aanvragen oude regelingOp het moment van het Rekenkameronderzoek werden de oude én nieuwe
bijdrageregelen naast elkaar uitgevoerd. Er komen nog steeds aanvragen binnen
van werknemers die in de periode vóór 1 oktober 1993 werkloos
zijn geworden en door bedrijfsverenigingen worden nog beëindigingsgegevens
aangeleverd. In het bestand van de oude regelen zitten nog zon 57 000
incomplete gegevenssets, soms zonder aanvraag, soms zonder beëindiging.
Mogelijk kunnen deze sets nog resulteren in een wettelijke aanspraak op grond
van de oude regeling.Er zijn afspraken gemaakt en procedures vastgesteld over de wijze waarop
deze gevallen dienen te worden afgehandeld en over de wijze waarop de rechtmatigheid
van de uitgaven moet worden gegarandeerd. 2 bijdrageregelen FVP 1995 2.1 OpzetDe werkzaamheden voor het ontwerp van een nieuwe regeling zijn in maart
1994 door een projectteam ter hand genomen. Op 1 januari 1995 is de regeling
van kracht geworden als Bijdrageregeling FVP 1995. In principe geeft deze
regeling dezelfde rechten als de voorgaande. De regeling krijgt de goedkeuring
van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Op grond van de nieuwe regeling werden terugwerkend tot 01-10-1993 in
1995 116 000 aanvragen ingediend. Van de mogelijkheid om een bijdrage
aan te vragen ten behoeve van inkoop in een nabestaandenpensioen,
in het geval de werkloze komt te overlijden, is tot en met september 1996
407 keer gebruik gemaakt. In 110 gevallen is recht op een inkoopbijdrage toegekend.Het bestuur werd regelmatig geïnformeerd over de stand van zaken
bij de invoering.In de opzet van de nieuwe regeling is voorzien in waarborgen voor een
tijdige, juiste en volledige aanlevering en verwerking van gegevens. Belangrijke
maatregelen daarbij betreffen:• het vragen van accountantsmededelingen van bedrijfsverenigingen
en pensioenuitvoeringsorganen: een accountant dient te verklaren dat de administratieve
organisatie qua opzet, bestaan en werking toereikend is voor een betrouwbare
gegevensaanlevering;• het controleren van de leesbaarheid en de volledigheid van de gegevenssets
van bedrijfsverenigingen en pensioenuitvoeringsorganisaties (per tape of op
papier), alvorens deze gegevens in te lezen;• overige werkzaamheden in het kader van de interne controle met
als doel het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit van de FVP-processen.Het FVP had in overleg met de betrokken partijen ten behoeve van de accountantsmededelingen
protocollen ontwikkeld. Voor de controle van gegevenssets van bedrijfsverenigingen
en pensioenuitvoeringsorganen zijn controleplannen opgesteld.In de nieuwe regeling is ervoor gezorgd dat alle te verstrekken gegevens
voor de vaststelling van de bijdrage direct voorkomen in de administraties
van de bedrijfsverenigingen en pensioenuitvoeringsorganen. De kwaliteit van
de gegevens kon met de nieuwe regeling toenemen, omdat deze eenvoudiger was
opgezet dan de voorgaande en daarom beter en sneller is te controleren. Door
de nieuwe opzet zal ook het aantal te verwerken mutaties sterk teruglopen.
Bovendien wordt op korte termijn aansluiting gevonden bij het bestand van
de Gemeentelijke Basis Administratie, zodat de naam- en adresgegevens steeds
actueel zijn.De regeling is minder complex, omdat er bij de berekening van de bijdrage
uitgegaan wordt van door het FVP vastgestelde standaardtarieven, met uitzondering
van doorsneepremie- of beschikbare premie-regelingen. Een andere wijziging
is dat de hoogte van de bijdrage pas wordt berekend na definitieve beëindiging
van het recht op een WW-uitkering.Tot slot zijn de pensioenuitvoeringsorganen en bedrijfsverenigingen van
het begin af via vertegenwoordigers betrokken geweest bij de ontwikkeling
van een nieuwe opzet.Het FVP-kantoor voert de regie. Er zijn termijnen gesteld, waarbinnen
specifiek omschreven werkzaamheden dienen te zijn verricht. De SVB dient dit
proces te bewaken en maant desbetreffende instanties wanneer zij in gebreke
blijven. 2.2 ImplementatieDe nieuwe regeling is op 1 januari 1995 van kracht geworden. De invoering
vond gefaseerd plaats. In augustus 1996 was nog niet het hele proces in werking.
In de eerste fase is de uitwisseling van gegevens over de potentiële
gerechtigden tussen bedrijfsverenigingen en het FVP opgezet. Daarna zijn achtereenvolgens
aan bod gekomen: het verwerken van de aanvraag, de uitwisseling van WW-inkomensgegevens
en beëindigingsgegevens met de bedrijfsverenigingen en tenslotte de gegevensuitwisseling met de pensioenuitvoeringsorganen. Er was een
begin gemaakt met de fase waarin het berekenen van de bijdrage en de betaling
plaatsvinden. De toekenning van de met de bijdrage opgebouwde rechten door
het pensioenuitvoeringsorgaan aan de gerechtigden had nog niet plaatsgevonden.Op basis van het onderzoek constateerde de Rekenkamer dat de uitvoering
conform de instructies is verlopen. 2.3 Controle op de gegevensDe Rekenkamer constateerde dat ultimo september 1996 zo'n 20% van de betrokken
pensioenuitvoeringsorganen nog geen goedgekeurde accountantsmededeling had
ingediend. Met name de pensioenverzekeraars bleven achter. Het FVP deelde
mee dat grote pensioenuitvoeringsorganen actief worden benaderd om de totstandkoming
van de accountantsmededeling te bespoedigen.De vereiste mededelingen van alle vijf bedrijfsverenigingen kwamen moeizaam
en niet tijdig tot stand. Niettemin zijn de accountantsmededelingen geaccepteerd.Desgevraagd lieten het FVP, enkele bedrijfsverenigingen en pensioenuitvoeringsorganen
zich optimistisch uit over de toekomst. Men was van mening dat de tijd, die
men had gestoken in het ontwikkelen van deze eerste, preventieve accountantsmededelingen,
goed besteed was en men voorzag voor de periodiek af te geven mededelingen
geen verdere problemen.De Rekenkamer stelde vast dat de waarborgen voor vrijwaring van het systeem
van onjuiste en onvolledige gegevens, en voor overige interne controlemaatregelen,
voldeden. 2.4 Bereik doelgroepHet is van belang dat een ieder die tot de kring van gerechtigden van
het FVP behoort in de gelegenheid wordt gesteld een aanvraag in te dienen.De Rekenkamer stelde vast dat het systeem van het FVP zodanig is ingericht,
dat alle door de bedrijfsverenigingen aangemelde werklozen een aanvraagformulier
en een voorlichtingsfolder krijgen. Bovendien voorziet de aanvraagprocedure
in een rappelactie.Circa 15% (20 000) van de werkloze werknemers zag af van het indienen
van een aanvraag. Het FVP was eind oktober 1996 gestart met een telefonische
enquête onder degenen die geen aanvraag hadden ingediend, om motieven
te achterhalen voor het niet indienen van een aanvraag. 3 financieel beheer 3.1 InleidingEerder in dit hoofdstuk is al ingegaan op de opzet van en waarborgen voor
de uitvoering van de Bijdrageregelen. Aanvullend daarop wordt in deze paragraaf
ingegaan op de opzet en waarborgen, zoals die met name in 1995 en 1996 aanwezig
waren met betrekking tot het financieel beheer. Het betreft het middelenbeheer,
het afleggen van verantwoording over de uitvoering en het beheer, en de accountantscontrole
op alle activiteiten. 3.2 MiddelenbeheerOp een balanstotaal van ca. f 5,3 miljard vormt de post Beleggingen
ter waarde van f 5 miljard het belangrijkste onderdeel van de activa.Voor de beleggingsactiviteiten zijn strikte regels door het bestuur opgesteld,
die mede gebaseerd zijn op de beleggingsvoorschriften, die door het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn gegeven met betrekking tot de beleggingen
door sociale verzekeringsfondsen.Deze activiteiten worden, evenals het beleggen van de geldmiddelen door
de SVB uitgevoerd als deel van de eigen activiteiten en zijn daardoor ingebed
in de procedures van de SVB. De procedures zijn op schrift gesteld.De activiteiten worden in de werkzaamheden van de Interne Accountantsdienst
(IAD) van de SVB betrokken. 3.3 Verantwoording over uitvoering en beheerDe periodieke managementinformatie heeft na het van kracht worden van
de nieuwe Bijdrageregelen nog niet een vaste vorm en frequentie gekregen.
Over alle aspecten van het financieel beheer moet nog een reguliere en regelmatige
interne rapportage tot stand komen.De jaarrekening wordt opgesteld conform de door het bestuur vastgestelde
bepalingen voor de inrichting van de jaarrekening. Jaarlijks doet het bestuur
aan de staatssecretaris het verslag van de werkzaamheden en de financiën
toekomen. Naast financiële beschouwingen en de financiële prognose
voor de komende drie jaren wordt er informatie verstrekt over wijzigingen
van de FVP-wet, over relevante organisatorische ontwikkelingen en over de
uitvoering en controle-activiteiten van de oude en nieuwe Bijdrageregelen. 3.4 AccountantscontroleDe accountantscontrole bij het FVP wordt verricht door de IAD van de SVB
in samenwerking met een externe accountant. De externe accountant ondertekent
de accountantsverklaring bij de externe jaarrekening, na een review op de
werkzaamheden van de IAD en een aantal eigen waarnemingen. De afronding van
de controle door de externe accountant vindt plaats door rapportage in de
vorm van een rapport van bevindingen aan de hoofddirectie van de SVB en het
bestuur van het FVP.Over 1992 had de externe accountant omtrent de getrouwheid van de jaarrekening
van het FVP een oordeelsonthouding gegeven, vanwege de onzekerheid over de
externe gegevens op basis waarvan aan pensioenuitvoeringsorganen werd uitbetaald.
Over 1993, 1994 en 1995 zijn goedkeurende verklaringen afgegeven.Naar aanleiding van het van kracht worden van de nieuwe Bijdrageregelen
en de daarmee gewijzigde procedures is de IAD nog bezig met het schrijven
van het eigen controleplan. Dat controleplan is gericht op 1997. Pas dan is,
na een steekproefcontrole door de accountants van de pensioenuitvoeringsorganen
en een review door de IAD, een afrondend oordeel te geven over de inhoudelijke
juistheid van de door het FVP verwerkte gegevens. In het concept-controleplan
zijn als controle-objecten onderkend: middelenbeheer, uitvoering Bijdrageregelen
oud, uitvoering Bijdrageregelen 1995 en de geautomatiseerde processen. Het
verder uitwerken van de controleprogrammas voor met name de uitvoering van de Bijdrageregelen 1995 en voor de geautomatiseerde gegevensverwerking
is nog in bewerking.Met betrekking tot de controle op de geautomatiseerde gegevensverwerking
is in het algemeen gekozen voor een gegevensgerichte benadering, zodat deze
controles vooral een ondersteunend karakter hebben. In 1996 zijn de controles
nog gericht op de basisvoorwaarden voor een betrouwbaar werkend systeem. In
1997 zal de EDP-audit uitgewerkt worden en worden opgenomen in het reguliere
controleprogramma. XNoot1bedoeld is het nieuw te vormen Fonds Voorziening Pensioenbijdragen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25401-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl