Jaarverslag en slotwet van Nationale Schuld 2008; Jaarverslag van Nationale Schuld (Ixa)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31924-IXA, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31924-IXA nr. 1

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31924-IXAToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 118 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 924 IXAJaarverslag en slotwet van Nationale Schuld 2008nr. 1JAARVERSLAG VAN NATIONALE SCHULD (IXA)Aangeboden 20 mei 2009Aandeel in uitgaven IXA van de beleidsartikelen (x € 1000)Aandeel in ontvangsten IXA van de beleidsartikelen (x € 1000)Inhoudsopgave blz. AAlgemeen41Aanbieding van het jaarverslag en
verzoek tot dechargeverlening42Leeswijzer9   BBeleidsverslag103Beleidsprioriteiten104Beleidsartikelen144.1Financiering Staatsschuld144.2Kasbeheer285Niet-beleidsartikel336Bedrijfsvoeringsparagraaf34   CJaarrekening357Verantwoordingsstaat van Nationale
Schuld358Saldibalans368.1Toelichting op de saldibalans36   DBijlage409.1Lijst met afkortingen409.2Begrippenlijst41A. ALGEMEEN1 AANBIEDING VAN HET JAARVERSLAG EN VERZOEK
TOT DECHARGEVERLENINGAanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
van de Minister van Financiën aan de Voorzitters van de Eerste en de
Tweede Kamer van de Staten-Generaal.Hierbij bied ik het jaarverslag van Nationale Schuld over het jaar 2008
aan.Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Financiën
decharge te verlenen over het in het jaar 2008 gevoerde financiële beheer
met betrekking tot de uitvoering van de begroting van Nationale Schuld en
met betrekking tot het financieel beheer over de centrale kassen van ’s
Rijks schatkist.Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek
tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld
van haar bevindingen en haar oordeel met betrekking tot:a. Het gevoerde financieel en materieelbeheer;b. De ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;c. De financiële informatie in het jaarverslag;d. De saldibalans;e. De totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;f. De in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering;van Nationale Schuld. Dit rapport wordt separaat door
de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden.Bij het besluit tot dechargeverlening dienen, naast het onderhavige jaarverslag
en het hierboven genoemde rapport van de Algemene Rekenkamer, de volgende,
wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:a. Het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2008; dit jaarverslag
wordt separaat aangeboden;b. De slotwet van Nationale Schuld over het jaar 2008; de slotwet is als
afzonderlijk kamerstuk gepubliceerd.Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen;a. Het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2008 met betrekking
tot de onderzoeken, bedoeld in artikel 83 van de Comptabiliteitswet 2001.
Dit rapport, dat betrekking heeft op het onderzoek van de centrale administratie
van ’s Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk,
wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aangeboden;b. De verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met betrekking
tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2008 opgenomen rekening
van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over 2008 alsmede met betrekking
tot de Saldibalans van het Rijk over 2008 (de verklaring van goedkeuring,
bedoeld in artikel 83, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001).Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.De Minister van Financiën,W. J. BosDechargeverlening door de Tweede KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van de Tweede Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de
voorzitter van de Eerste Kamer.Dechargeverlening door de Eerste KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van de Eerste Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, derde lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van Financiën.2. LEESWIJZERAlgemeenIn het jaarverslag Nationale Schuld (IXA) worden de gerealiseerde beleidsdoelen,
beleidsprestaties en de ingezette middelen ten opzichte van de begroting 2008
verantwoord. In de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen schuld die extern
wordt gefinancierd en de schulden of tegoeden die verschillende aan de schatkist
gelieerde instellingen hebben bij het ministerie van Financiën. Het jaarverslag
IXA is daarom opgebouwd uit twee beleidsartikelen:1. Financiering staatsschuld2. KasbeheerOpbouw jaarverslagDe kern van het verslag bestaat uit het beleidsverslag. In het beleidsverslag
wordt allereerst een overzicht van enkele kerncijfers met toelichting gegeven
(rentekosten, staatsschuld en opbouw en dekking financieringsbehoefte). Daarna
volgt een overzicht met bereikte resultaten van de beleidsprioriteiten uit
de begroting 2008. Daarna worden per beleidsartikel de volgende onderdelen
behandeld:– Algemene doelstelling;– Budgettaire gevolgen van beleid met een toelichting. Op grond
van de Comptabiliteitswet 2001 zijn voor de Nationale Schuld de verplichtingen
gelijkgesteld aan de uitgaven. Daarom zijn de verplichtingen hierin niet meegenomen.
Tevens wordt er, gezien de totale omvang van de uitgaven en ontvangsten op
begroting IXA, afgerond in miljoenen;– Operationele doelstellingen. Hierbij wordt een toelichting gegeven
op de doelbereiking en de gebruikte instrumenten en activiteiten. Waar relevant
is een tabel met prestatiegegevens toegevoegd;– Overzicht afgeronde onderzoeken.Tot slot bevat het beleidsverslag het niet-beleidsartikel en de bedrijfsvoeringsparagraaf.Het jaarverslag bevat naast het beleidsverslag de Jaarrekening en bijlage.
De Jaarrekening bevat de verantwoordingsstaat en de saldibalans met een toelichting
daarop. De bijlage bevat een begrippenlijst.B. BELEIDSVERSLAG3. BELEIDSPRIORITEITEN3.1 AlgemeenStaatsschuldDoor de diverse maatregelen van de Nederlandse Staat naar aanleiding van
de kredietcrisis is de financieringsbehoefte van het Rijk in 2008 opgelopen.
De staatschuld conform EMU-definitie is daardoor gestegen tot € 299,7
mld per ultimo 2008. Dit is 50,4 % van het BBP. De EMU-schuld bedraagt € 346,2
mld (58,2 % van het BBP). In 2008 bedroegen de rentekosten over de
staatsschuld € 9,8 mld. Dit is ca. 1,6 % van het BBP.Schuldverhouding Fortis Bank NederlandNa verwerven van de deelneming Fortis Bank Nederland1 zijn leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland overgenomen
door de Nederlandse Staat. Tegenover de extra financieringsbehoefte staat
daardoor een vordering op Fortis Bank Nederland van € 44,3 mld op
artikel 1 van IXA.Interne schuldverhoudingDe interne schuldverhouding geeft de schuld van de Staat aan de deelnemers
van het schatkistbankieren weer. Deze verhouding is lager dan geraamd. Dit
wordt voor veruit het grootste deel veroorzaakt door de sociale fondsen. De
rekening courant saldi van deze fondsen zijn in 2008 met € 3,2 mld
gedaald, terwijl in de begroting is uitgegaan van een toename van € 0,5
mld. Tabel 1: Kerncijfers ontwerpbegroting
en realisaties 2008 (in mld. euro’s) Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008VerschilEMU-schuld346,2261,584,7Staatsschuld conform EMU-definitie299,7218,181,6Schuldverhouding met Fortis Bank Nederland– 44,30– 44,3Interne schuldverhouding10,54,0– 3,5Rentekosten staatsschuld (artikel 1)9,89,9– 0,1Rentekosten schuldverhouding Fortis Bank Nederland (artikel 1)– 0,50– 0,5Rentekosten interne schuldverhoudingen (artikel 2)10,10,10Rentekosten FES (artikel 2)200,6– 0,6Rentekosten AOW-spaarfonds (artikel 2)1,41,40Totaal10,812,0– 1,21 Exclusief FES en AOW-spaarfonds.2 Conform de afspraken in het coalitieakkoord heeft het FES
vanaf 2008 een vaste voeding. De voeding uit rentebaten is vervallen. De budget
regel rentekosten FES op IXA artikel 2 komt hiermee te vervallen.RentekostenIn 2008 bedroegen de totale rentekosten die zijn verantwoord op IXA € 10,8
mld. De rentekosten zijn de rentelasten minus de rentebaten. Het grootste
deel van de rentekosten zijn rentekosten op de staatsschuld (€ 9,8
mld). De extra financieringsbehoefte als gevolg van de kredietcrisis ontstond
in de laatste maanden van 2008. Het effect daarvan op de rentelasten in 2008
is daardoor beperkt gebleven. Financiering bleek bovendien, mede door de kredietcrisis,
in de laatste maanden van 2008 ten opzichte van de rekenrente voordelig, in
het bijzonder op de geldmarkt. Per saldo is de realisatie van de rentekosten
staatsschuld € 0,1 mld lager dan begroot. Door de vorderingen op
Fortis Bank Nederland zijn er in 2008 rentebaten (€ 0,5 mld), waardoor
per saldo sprake is van een meevaller in de totale rentekosten.Opbouw en dekking financieringsbehoefteIn 2008 is een bedrag van € 21,4 mld aan kapitaalmarktleningen
afgelost en geherfinancierd. Daarnaast is de geldmarktstand van ultimo 2007
(€ 19,4 mld) opnieuw gefinancierd. Door de diverse maatregelen van
de Nederlandse Staat naar aanleiding van de kredietcrisis bedroeg het extra
beroep op de geld- en kapitaalmarkt € 82,6 mld. Het totale feitelijk
tekort op kasbasis bedroeg € 86,6 mld (zie tabel 2b voor een uitsplitsing).
In de dekking van de financieringsbehoefte is onder andere voorzien door uitgifte
van kapitaalmarktleningen (€ 29,0 mld werkelijk op kasbasis ontvangen,
nominaal € 29,1 mld). Het grootste deel van de financieringsbehoefte
is opgevangen in de geldmark. De uitstaande schuld op de geldmarkt steeg daardoor
tot € 96,1 mld ultimo 2008. Tabel 2a: Opbouw en dekking van de financieringsbehoefte
van het Rijk in 2008, inclusief de geldmarkt (in mld. euro’s) op kasbasis1 RealisatieOpbouw: Aflossingen kapitaalmarkt21,4Geldmarkt ultimo 200719,4Feitelijk tekort86,6Totaal127,4  Dekking door: Kapitaalmarktuitgifte29,0Geldmarkt ultimo 200896,1Overige (o.a. mutatie overige banksaldi en cash collateral)2,4Totaal127,41 In tegenstelling tot de overige tabellen worden in deze tabel
cijfers op kasbasis weergegeven. De realisatiecijfers op transactiebasis en
de ramingen in de ontwerpbegroting staan in tabel 3: Budgettaire gevolgen
van beleid.Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.Tabel 2b: Opbouw feitelijk tekort (in
mld. euro’s) op kasbasis RealisatieDeelneming Fortis16,8Verwerving belang RFS / ABN AMRO6,5Overbruggingskredieten Fortis44,3Kapitaalverstrekking ING Groep10,0Kapitaalverstrekking Aegon3,0Kaptiaalverstrekking SNS REAAL0,8Voorfinanciering IJslands depositogarantiestelsel1,2Regulier4,0Totaal86,63.2 Financieringsbeleid en risicomanagement 2008Met ingang van 2008 geldt een 7-jaars gecentreerde portefeuille als benchmark
voor de staatsschuld. De resultaten van de werkelijke portefeuille (in termen
van kosten en risico) worden afgezet tegen die van deze benchmarkportefeuille.
Hiermee is het beleidskader voor de periode 2008 tot en met 2011 vastgesteld.
In 2008 stond de implementatie van de benchmark centraal. Hiertoe behoort
onder andere het monitoren en bijsturen van het renterisico in de feitelijke
schuldportefeuille naar de benchmarkportefeuille. Hiervoor zijn renteswaps
ingezet. De doelstelling – het (her)financieren van schuld en tekort
tegen zo laag mogelijke kosten bij een aanvaardbaar risico – is onveranderd.
Ook het uitgiftebeleid is in beginsel ongewijzigd gebleven. De uitgifte was
in 2008 geconcentreerd op het 3- en 10-jaars segment. Om te voorzien in de
crisis gerelateerde financieringsbehoefte zijn in de laatste maanden van 2008
ook oude leningen heropend. BeleidsprioriteitHoofddoelstellingPrestaties in 2008Hoofddoelstelling behaald ?Invoeren van de benchmark voor de staatsschuldSchuldfinanciering tegen zo laag mogelijke
rentekosten onder acceptabel risico voor de begroting.Met ingang van 2008 wordt gewerkt met een benchmark voor de staatsschuld.
De benchmark is een 7-jaars gecentreerde portefeuille. Resultaten in de werkelijke
portefeuille (in termen van kosten en risico) worden per 1 januari 2008 afgezet
tegen die van deze benchmark.Ja3.3 Kasbeheer en beleidsprioriteiten 2008De rijksoverheid en de aan haar gelieerde instellingen streven ernaar
de hen toegewezen middelen zo efficiënt mogelijk te beheren. Een belangrijk
instrument daartoe is geïntegreerd middelenbeheer, ook wel schatkistbankieren
genoemd. Kenmerk hiervan is het bundelen van geldstromen van rijksoverheid
en instellingen, waarmee zowel een doelmatig als risicoarm kasbeheer mogelijk
wordt. Geïntegreerd middelenbeheer wordt toegepast op ministeries, baten-lastendiensten,
begrotingsfondsen (onder andere AOW Spaarfonds), sociale fondsen, een aantal
rechtspersonen met een wettelijke taak (RWT’s) en een aantal
subsidieregelingen. Naast een doelmatig beheer van de middelen streeft de
rijksoverheid naar een efficiënte en betrouwbare afwikkeling van haar
betalingsverkeer. De basis hiervoor vormen contracten met het bankwezen.In de ontwerpbegroting zijn een aantal beleidsprioriteiten geformuleerd.
Onderstaand overzicht presenteert deze beleidsprioriteiten. BeleidsprioriteitHoofddoelstellingPrestaties in 2008Hoofddoelstelling behaald?Toename aantal deelnemers geïntegreerd
middelenbeheer155 deelnemers
aan het eind van het jaarIn 2008 is het aantal deelnemers uitgekomen op 147NeeBetrouwbaar en efficiënt betalingsverkeer van
de RijksoverheidStukstarief gelijk
aan 36% van het markttariefGemiddeld stukstarief bedraagt 36% van marktgemiddeldeJaHet aantal deelnemers is met 147 iets lager uitgekomen dan de streefwaarde
van 155. Hier staat tegenover dat bij 21 subsidieprojecten de subsidies via
de schatkist zijn uitgekeerd. Deze projecten zijn niet meegeteld bij het aantal
deelnemers.De doelstelling ten aanzien van het betalingsverkeer is wel gehaald. In
2008 was het gemiddelde stukstarief voor het betalingsverkeer van de Rijksoverheid
gelijk aan 36% van het vergelijkbare gemiddelde markttarief.4. BELEIDSARTIKELEN4.1 Financiering Staatsschuld4.1.1 Algemene beleidsdoelstellingSchuldfinanciering tegen zo laag mogelijke rentekosten onder acceptabel
risico voor de begroting.Doelbereik en maatschappelijke effectenHet risicobeleid is gebaseerd op een zo efficiënt mogelijke financiering
van de staatsschuld. Efficiënt wil zeggen tegen zo laag mogelijke kosten,
gegeven een aanvaardbaar risico voor de begroting. Voor het meten van prestaties
wordt per 2008 gebruik gemaakt van een benchmark. Gebruik van de benchmark
als stuurvariabele is eenduidig en transparant en prikkelt tot slimme inzet
van financieringsinstrumenten. Uit modelanalyse blijkt dat gecentreerde portefeuilles
efficiënt zijn1. Voor de periode 2008–2011
is een 7-jaars gecentreerde portefeuille als benchmark vastgesteld.De benchmark schrijft precies voor hoe en tegen welk rendement in theorie
zou moeten worden gefinancierd. De rendementen waartegen in theorie in enig
jaar gefinancierd moet worden zijn gebaseerd op marktrendementen in dat jaar.
Kosten voor de benchmark zijn daarom niet ex-ante vast te stellen. In de praktijk
zal de financiering afwijken van wat de benchmark voorschrijft. Immers de
invulling van de werkelijke financiering zal een combinatie zijn van gecontinueerd
uitgiftebeleid en het gebruik van renteswaps.De prestatiemeting komt neer op het beoordelen van de mate waarin de schuldmanager
erin slaagt de benchmark te benaderen. Het gaat dan om zowel de kosten als
het risico van de benchmark. Over de prestatie van de schuldmanager wordt
ex-post gerapporteerd. Dit jaarverslag is de eerste keer dat hierover wordt
gerapporteerd.SuccesfactorenFluctuaties in het renteniveau bepalen mede de rentekosten en het risico
op mogelijke mee- of tegenvallers daarin. Door het financieringsbeleid en
het risicomanagement wordt geprobeerd dit risico en de omvang van de rentekosten
te beperken. Als gevolg van het algemene budgettaire beleid en de conjunctuur
kunnen via het begrotingssaldo veranderingen optreden in de financieringsbehoeften
van de Staat. In 2008 was door de crisis sprake van een extra financieringsbehoefte.
In 2008 is een relatief hoog beroep op de geldmarkt gedaan om dit op te vangen.Risicokader, kredietcrisis en interventies op de financiële
marktenHet huidige risicokader, de beoogde afruil tussen kosten en risico, is
afgestemd op begrotingsbeleid dat gericht is op voorkomen van een overschrijding
van de 3% BBP-grens voor EMU-tekorten en uitgaat van een structureel
overschot per 2011. De grens die is gesteld aan het tekort, impliceert dat
fluctuaties in de rentelasten niet dusdanig groot mogen zijn dat een solide
budgettaire positie in gevaar komt. Anderzijds helpt inperken van de gemiddelde
kosten van schuldfinanciering bij het realiseren van een begrotingsoverschot.
Een tweede uitgangspunt was dat het risicokader ook in de meest onwaarschijnlijke
(economische) situaties effectief moet zijn. De huidige situatie is extremer
dan de meest onwaarschijnlijke scenario’s die zijn doorgerekend. Dit
roept de vraag op of het risicokader, vormgegeven in een 7-jaars gecentreerde
portefeuille, nog aansluit bij de huidige situatie. De komende maanden zullen
gevolgen voor het risicokader in kaart worden gebracht.4.1.2 Budgettaire gevolgen artikel 1 Financiering Staatsschuld Tabel 3: Budgettaire gevolgen van beleid
art.1 Financiering staatsschuld (x € 1 mln.)1Algemene beleidsdoelstelling: Schuldfinanciering tegen zo laag mogelijke rentekosten onder acceptabel
risico voor de begroting.2004200520062007Realisatie 2008Vastgestelde
begroting 2008Verschil 2008Uitgaven33 99241 68937 24536 31931 47131 40665        Programma-uitgaven33 97841 67037 23436 30731 45831 38573        Totaal rentelasten schuld9 8459 6629 3129 34110 07910 01168Rentelasten vaste schuld9 1769 0138 4448 0938 3388 382– 44Rentelasten vlottende schuld6545047621 2461 7401 629111Uitgaven voortijdige beëindiging141451062000        Aflossing vaste schuld18 86426 86227 92226 96621 37921 3745Mutatie vlottende schuld5 2695 14600000        Apparaatuitgaven141911121321– 8Personeel en materieel4444441Overige kosten schulduitgifte101578918– 9        Ontvangsten33 68032 33725 12627 27762 20022 28839 913        Programma-ontvangsten33 68032 33725 12627 27762 20022 28739 912        Totaal rentebaten schuld14119723724780696710Rentebaten vaste schuld94881361091065055Rentebaten vlottende schuld471029613870146655Ontvangsten voortijdige beëindiging0750000        Uitgifte vaste schuld33 54032 11123 22021 56929 09222 1916 901Mutatie vlottende schuld001 6695 46132 302032 302        Openingsbalans029000001 Als gevolg van afronding in miljoenen kan de som der delen
afwijken van het totaal.4.1.3 Toelichting tabel budgettaire gevolgen van beleidIn de tabel budgettaire gevolgen van beleid worden zowel de uitgaven en
ontvangsten die samenhangen met de schuld als de uitgaven en ontvangsten gerelateerd
aan de leningen aan Fortis Bank Nederland verantwoord. Conform Europese voorschriften
(ESR ’95) worden inkomsten en uitgaven voor de staatsschuld op transactiebasis
verantwoord.In 2008 heeft de Nederlandse Staat een belang genomen in Fortis Bank Nederland
Holding N.V., Fortis Verzekeringen Nederland N.V., Fortis Corporate Insurance
N.V. en indirect in het door Fortis gekochte deel van RFS Holdings (ABN AMRO).
Onderdeel van het verwerven van de deelneming is aflossing van de korte leningen
(€ 34 mld) en overname van langlopende leningen (€ 16,075
mld) van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland (Kamerstukken II 2008/09,
31 371, nr. 12). Na verwerving van de deelneming is de aflossing van
de korte schulden (€ 34 mld) door Fortis Bank Nederland (FBNL) kortstondig
voorgefinancierd door een overbruggingskrediet verstrekt door DNB aan FBNL
onder een garantie van de Staat. Deze voorfinanciering is zo snel mogelijk
overgenomen door de Nederlandse Staat door een beroep te doen op de geldmarkt.
De leningen aan FBNL zijn opgenomen in de administratie van het
Agentschap (IXA artikel 1).Een deel van de lange leningen van Fortis Bank SA/NV aan FBNL is overgenomen
door betaling in euro (€ 6,075 mld). Het resterende deel (€ 10
mld) is overgenomen door uitgifte van Nederlands staatspapier. Dit schuldpapier,
zogenaamde Floating Rate Notes (FRNs), heeft een variabele coupon gebaseerd
op de 3-maands Euribor rente plus een opslag. De karakteristieken van dit
Nederlands staatspapier zijn vergelijkbaar met die van de overgenomen langlopende
leningen van Fortis Bank SA/NV aan FBNL. Ontvangen en betaalde rente zijn
hierdoor bij benadering aan elkaar gelijk. Ook de overname van de lange leningen
is verwerkt op IXA artikel 1. Op IXA artikel 1 staat daardoor nu een vordering
op FBNL.Een deel van de lange leningen (6,5 mld) is in 2008 gebruikt voor overname
van aandelen RFS Holdings (ABN AMRO Nederland). De Nederlandse Staat is hierdoor
rechtstreeks aandeelhouder van RFS Holdings (ABN AMRO) geworden. De aandelen
RFS Holdings (ABN AMRO) zijn verrekend met een deel van de vordering op FBNL
(Kamerstukken II 2008/09, 31 789, nr. 2). De deelneming in RFS Holdings
(ABN AMRO) is verwerkt op IXB.Uitgifte vaste schuld en mutatie vlottende schuldDe uitgifte vaste schuld bedroeg € 29,1 mld in 2008. De uitgifte
was geconcentreerd op het 3-jaars (€ 13,0 mld) en 10-jaars segment
(€ 10,7 mld). Door de maatregelen genomen naar aanleiding van de
kredietcrisis is in het laatste kwartaal van 2008 de financieringsbehoefte
fors gestegen. Dit is voor een klein deel opgevangen op de kapitaalmarkt door
heropening van oude 10-jaars leningen (€ 2,8 mld). Om verder aan
de verhoogde financieringsbehoefte te voldoen en vanwege de vraag vanuit de
markt naar kortlopend schuldpapier zijn ook drie oude DSLs, die aflopen in
2009, heropend (€ 2,6 mld). Het grootste deel van de extra financieringsbehoefte
is aangetrokken op de geldmarkt, vooral via DTCs en commercial paper. De vlottende
schuld is toegenomen met € 76,6 mld tot € 96,1 mld per
ultimo 2008. Van de toename betrof € 44,1 mld ter financiering van
de leningen aan FBNL en € 32,5 mld voor financiering van het reguliere
tekort en andere maatregelen naar aanleiding van de kredietcrisis. Onderdeel
van de financiering van de leningen aan FBNL zijn de € 10 mld onderhands
bij Fortis Bank SA/NV geplaatste FRNs. Deze zijn vanwege de variabele coupon
opgenomen onder de vlottende schuld. DTC-veilingen worden normaliter gehouden
op de 1e en 3e maandag van de maand. Om te voorzien in de hogere financieringsbehoefte
zijn in het laatste kwartaal in 2008 ook iedere 2e en 4e maandag van de maand
DTC-veilingen georganiseerd. Ook zijn er extra DTC-programma’s aangeboden.
Doordat ook de vorderingen op FBNL (€ 44,3 mld) zijn verwerkt in
de mutatie vlottende schuld bedraagt de (netto) mutatie vlottende schuld € 32,3
mld.Rentelasten vaste schuldEnerzijds is er sprake van hogere rentelasten doordat € 6,9
mld meer vaste schuld is uitgegeven dan geraamd. Anderzijds is, met name in
de laatste maanden van 2008, sprake van financiering tegen lagere rendementen
dan de lange rekenrente. De rentelasten voor de vaste schuld zijn per saldo
iets lager dan geraamd (€ 0,04 mld).Rentelasten vlottende schuldDe rentelasten voor de vlottende schuld (€ 1,7 mld) zijn € 0,1
mld hoger dan vastgesteld in de begroting. Dit wordt veroorzaakt door het
extra beroep op de geldmarkt (€ 76,6 mld). De rente
waartegen het Agentschap zich de laatste maanden van 2008 op de geldmarkt
financierde lag lager dan de korte rekenrente. De tegenvaller in de rentelasten
vlottende schuld is hierdoor, ondanks de forse stijging van het geldmarktberoep,
toch beperkt gebleven. Een deel van de rentelasten op de vlottende schuld,
waaronder ook de rentelasten op de onderhands geplaatste Floating Rate Notes
(FRNs), zijn kosten voor de financiering van leningen aan FBNL.Rentebaten vaste schuldEen onderdeel van de rentebaten zijn de rentebaten op swaps. De rentebaten
op Euribor swaps (€ 0,1 mld) zijn € 0,06 mld hoger dan
in de vastgestelde begroting. Een renteswap is een overeenkomst tussen twee
partijen waarmee gedurende de looptijd een vaste rente wordt geruild tegen
een variabele rente. Als gevolg van verschillen tussen de rente die wordt
betaald en de rente die wordt ontvangen, ontstaan rentebaten of rentelasten.
Op de swapportefeuille is in 2008 per saldo de variabele rente ontvangen en
de vaste rente betaald. Door de hoge variabele rente (6-maands euribor) in
2008 is er sprake van rentebaten op de swaps. Doordat de variabele rente in
2008 bovendien hoger was dan de rekenrente zijn de rentebaten hoger dan geraamd.Rentebaten vlottende schuldDe rentebaten op de vlottende schuld zijn € 0,66 mld hoger dan
vastgesteld in de begroting. Het grootste deel daarvan, € 0,5 mld,
betreft de rentebaten op de leningen aan FBNL. Voor de financiering van crisis
gerelateerde uitgaven zijn daarnaast in het laatste kwartaal van 2008 regelmatig
overtollige gelden aangehouden en tijdelijk uitgezet. Het gemiddelde saldo
voor uitgezette liquiditeiten lag mede daardoor ca. twee en een half keer
hoger dan verondersteld in de begroting. De rentelasten op tijdelijk uitgezette
gelden zijn, ondanks de lage rente in het laatste kwartaal, € 0,1
mld hoger dan initieel geraamd. Op de geldmarkt financiert het Agentschap
zich effectief tegen daggeldtarief. Hierbij worden EONIA swaps ingezet1. Door de daling van de EONIA van ca. 4% naar
2,25% in het vierde kwartaal 2008 is er in 2008 sprake van € 0,06
mld netto rentebaten op de portefeuille EONIA swaps.Overige kosten schulduitgifteDe overige kosten voor schulduitgifte zijn lager dan in de begroting vastgesteld.
Deze post bestaat voornamelijk uit kosten voor Dutch Direct Auctions (DDA’s).
In de begroting wordt rekening gehouden met twee DDA’s. In 2008 heeft één
DDA plaatsgevonden.Treasury activiteiten voor FBNLHet Agentschap vervult op dit moment naast de rol als schuldmanager tijdelijk
een treasury functie voor Fortis Bank Nederland (FBNL). Het is de bedoeling
dat FBNL zo snel mogelijk zelfstandig financiering aantrekt. De systematiek
in de tabel budgettaire gevolgen van beleid leent zich niet goed om de tijdelijke
treasury functie voor FBNL tot uitdrukking te brengen. De volgende twee tabellen
geven daarom een uitsplitsing van de tabel budgettaire gevolgen van beleid
waarbij de treasury activiteiten zichtbaar worden. Ook die tabellen blijven
dicht bij de bestaande systematiek. Door de integrale benadering van schuldmanagement –
dat wil zeggen: de financieringsbehoefte wordt in haar totaliteit gedekt,
ongeacht herkomst van de financiering – is het in principe niet mogelijk
het totaal aan gerealiseerde rentelasten toe te schrijven aan «reguliere»
rentelasten en rentelasten voor financiering van de leningen aan FBNL. De
toeschrijving is daarom benaderd met een vuistregel. In de vuistregel is verondersteld dat de leningen aan FBNL, voor zover deze niet gefinancierd
zijn door onderhands geplaatste FRNs, zijn gefinancierd tegen daggeldtarief.
Deze veronderstelling sluit aan bij de praktijk. De apparaatuitgaven zijn
volledig toegeschreven aan de financiering van de staatsschuld. Tabel 3a: Budgettaire gevolgen van beleid
art.1a Financiering staatsschuld (x € 1 mln) Realisatie 2008Vastgestelde begroting
2008Verschil 2008Uitgaven31 11831 406– 288    Programma-uitgaven31 10531 385– 280    Totaal rentelasten schuld9 72610 011– 285Rentelasten vaste schuld8 3388 382– 44Rentelasten vlottende schuld1 3871 629– 242Uitgaven voortijdige beëindiging000    Aflossing vaste schuld21 37921 3745Mutatie vlottende schuld000    Apparaatuitgaven1321– 8Personeel en materiel441Overige kosten schulduitgifte918– 9    Ontvangsten61 90722 28839 620    Programma-ontvangsten61 90722 28739 620    Totaal rentebaten schuld30596208Rentebaten vaste schuld1065055Rentebaten vlottende schuld19946153Ontvangsten voortijdige beëindiging000    Uitgifte vaste schuld29 09222 1916 901Mutatie vlottende schuld32 511032 511    Openingsbalans000Toelichting bij tabel 3aDe staatsschuld exclusief de treasury activiteiten voor FBNL is met € 49,5
mld toegenomen. De rentekosten zijn desalniettemin € 77 mln lager
dan vastgesteld in de begroting. De schuldtoename heeft plaatsgevonden in
het laatste kwartaal van 2008 waardoor het effect op de rentelasten beperkt
is gebleven. Het Agentschap heeft zich daarnaast in 2008 tegen lagere rendementen
dan de in de begroting gehanteerde rekenrente kunnen financieren. Ook zijn
de rentebaten op de vlottende schuld hoger dan geraamd door een hoger gemiddelde
saldo van tijdelijk uitgezette gelden.Tabel 3b: Budgettaire gevolgen van beleid
art.1b Treasury activiteiten voor FBNL (x € 1 mln)1 Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Budgettaire effect waarbij mutatie
vlottende schuld is gesaldeerdUitgaven44 694044 694353     Programma-uitgaven44 694044 694353     Totaal rentelasten schuld3530353353Rentelasten vaste schuld0000Rentelasten vlottende schuld3530353353rentelasten op financiering met FRN58  58rentelasten overige financiering295  295Uitgaven voortijdige beëindiging0000     Aflossing vaste schuld0000Mutatie vlottende schuld44 341044 3410verstrekte korte leningen aan FBNL34 966  0overige leningen aan FBNL9 375   Apparaatuitgaven0000Personeel en materiel0000Overige kosten schulduitgifte0000     Ontvangsten44 634044 634393     Programma-ontvangsten44 634044 634393     Totaal rentebaten schuld5020502502Rentebaten vaste schuld0000Rentebaten vlottende schuld5020502502rentebaten korte leningen aan FBNL403  403rentebaten overige leningen aan
FBNL99  99Ontvangsten voortijdige beëindiging0000     Uitgifte vaste schuld0000Mutatie vlottende schuld44 132044 132– 209financiering met FRN10 000  0overige financiering34 132  – 209Openingsbalans00001Om de financiering van de leningen aan FBNL en de leningverstrekking
aan FBNL te onderscheiden, is de mutatie vlottende schuld in tabel 3b niet
gesaldeerd. In tabel 3 wordt de mutatie vlottende schuld wel gesaldeerd weergegeven.
De kolom «budgettaire effect waarbij mutatie vlottende schuld is gesaldeerd»
uit tabel 3b telt met de kolom «realisatie 2008» uit tabel 3a
op tot de kolom «realisatie 2008» uit tabel 3. Als gevolg van
afronding in miljoenen kan de som der delen daarbij afwijken van het totaal.Toelichting bij tabel 3bDe rentebaten op leningen aan FBNL bedragen € 502 mln in 2008.
De rentelasten voor financiering van deze leningen bedragen in diezelfde periode € 353
mln. De netto gerealiseerde rentebaten op de leningen aan FBNL zijn € 149
mln in 2008.4.1.4 Operationele doelstellingBenaderen van de resultaten van de benchmark door zo
efficiënt mogelijk te voorzien in de financieringsbehoefte van de Staat.DoelbereikOm de staatsschuld zo goedkoop mogelijk te financiering bij een acceptabel
niveau van risico voor de rijksbegroting is voor de periode 2008–2011
een 7-jaars gecentreerde portefeuille als benchmark gedefinieerd. Een benchmark
prikkelt om zo scherp mogelijk te opereren zowel vanuit de beleidsvorming
als de executie. Dit behelst niet alleen het realiseren van zo laag mogelijke
kosten door juiste financieringskeuzen en scherpe executie, maar ook zo optimaal
mogelijk risico’s ten opzichte van de benchmark af dekken. Het resultaat
van schuldfinanciering en risicomanagement wordt inzichtelijk gemaakt door
deze af te zetten tegen de benchmark. Het gaat dan om zowel de kosten als
het risico. Het resultaat laat zien in welke mate de schuldmanager erin is
geslaagd de benchmark te benaderen.Instrumenten/activiteitenVoor het realiseren van de doelstelling kan het Agentschap een aantal
instrumenten inzetten:– uitgifte van leningen op de kapitaalmarkt (DSLs);– inkoop van leningen op de kapitaalmarkt;– uitgifte van leningen op de geldmarkt (DTCs);– uitgifte van commercial paper (CP);– geldmarktdeposito’s en– renteswapsElk jaar wordt vastgesteld wat de optimale inzet van instrumenten is.
Op de kapitaalmarkt wordt uitgegeven in leningen met looptijden van 3 tot
30 jaar. Afhankelijk van de financieringsbehoefte worden jaarlijks één
tot drie nieuwe leningen uitgegeven. Om schommelingen in de financieringsbehoefte
te kunnen opvangen, moet de geldmarkt voldoende groot zijn. Dit betreft zowel
regulering van het schatkistsaldo als opvangen van fluctuaties in kasstromen
als gevolg van uitgifte en aflossing van kapitaalmarktleningen. Ook met inkoop
van kapitaalmarktleningen kunnen onvoorziene fluctuaties in de financieringsbehoefte
worden opgevangen.Bij de schuldfinanciering spelen overwegingen ten aanzien van de markt –
die indirect bijdragen aan reputatie en lagere kosten – een belangrijke
rol.– Vanuit liquiditeitsoverwegingen is het belangrijk om leningen
in voldoende omvang uit te geven.– Een strip- en destripfaciliteit en ook een repofaciliteit dragen
bij aan verhandelbaarheid en liquiditeit van staatsleningen.– Daarnaast is jaarlijkse uitgifte van een nieuwe eurolening in
het 10-jaars segment wenselijk om een volledige rentecurve tot 10 jaar te
handhaven.– Een transparant en consistent uitgiftebeleid wordt door de markt
op prijs gesteld.– Voor de plaatsing van leningen op de markt en het onderhouden
van de markt voor staatsleningen wordt nauw samengewerkt met
banken (primary dealers en single market specialists).– Door roadshows, presentatie, persberichten en publicaties (o.a.
jaarbericht en kwartaalbericht) worden beleggers geïnformeerd (transparant
en tijdig).– Actuele informatie wordt geplaatst op de websitewww.dsta.nl.Mede door deze overwegingen zal in de praktijk de financiering afwijken
van wat de benchmark voorschrijft.Benchmark en benaderen van de benchmarkDe benchmark is een 7-jaars gecentreerde portefeuille. In de benchmark
wordt de schuld gefinancierd door dagelijks een deel uit te gegeven tegen
het effectieve rendement van een 7-jaars lening. Het feitelijk tekort op kasbasis
dat jaarlijks zorgt voor fluctuaties in de schuldomvang is onderdeel van de
benchmark. In de benchmark wordt het tekort in enig jaar gefinancierd tegen
daggeldtarief (EONIA). In het daaropvolgende jaar wordt dit tekort verwerkt
in de benchmark. Het risicoprofiel van de benchmark portefeuille heeft, afhankelijke
van de omvang van het tekort, aan het eind van enig jaar t één
van de vormen A, B of C (zie figuur 1).Figuur 1: Risicoprofiel1 eind jaar t bij feitelijk
tekort in jaar t (A), bij begrotingsevenwicht (B) en bij overschot (C)21 Het risicoprofiel is een weergave van het deel van de schuld
waarover in enig jaar de rente opnieuw moet worden vastgesteld.2 De verticale as geeft het percentage van de schuld weer en
de horizontale as het jaar.Doordat er in 2008 sprake was van een feitelijk tekort op kasbasis, is
het risicoprofiel van de benchmark ultimo 2008 te vergelijken met weergave
A.De benchmark schrijft precies voor hoe en tegen welke rendement in theorie
zou moeten worden gefinancierd. In praktijk wordt de benchmark benaderd door
een combinatie van schulduitgifte en swaps. De keuze van instrumenten is een
voortdurende afweging van kosten en risico. Elke keuze zal aanvankelijk resulteren
in een afwijking ten opzichte van de benchmark met gevolgen voor de kosten
en/of het risico van schuldfinanciering. Uitgifte van een 7-jaars lening is
niet hetzelfde als uitgifte van een 10-jaars leningen en de rente swappen
van 10 naar 7 jaar, aangezien swaprentes afwijken van rentes op staatsleningen.
Dit wordt nader toegelicht in de resultatenparagraaf.RisicoparagraafRenterisicoMet renteswaps kan het renterisico door uitgifte op kapitaal- en geldmarkt
worden bijgestuurd tot dat van de beoogde 7-jaars gecentreerde portefeuille.
Bij uitgiftes op de kapitaalmarkt worden daarvoor Euribor swaps gebruikt
en bij geldmarkttransacties EONIA swaps. In 2008 zijn er€ 30,1 mld
Euribor payerswaps en € 26,9 mld receiverswaps afgesloten. Payerswaps
zijn swaps waarbij de Staat een vaste rente betaalt en een variabele rente
ontvangt. Bij receiverswaps betaalt de Staat een variabele en ontvangt een
vaste rente. Door het nieuwe risicokader zijn de volumes in de Euribor swapportefeuille
toegenomen (tot ca. € 225 mld eind 2008). In de EONIA swapportefeuille
was altijd al sprake van relatief hoge volumes door de kortere looptijden
(tot maximaal één jaar). Ter illustratie in 2008 zijn er voor€ 522,9
mld EONIA swaps afgesloten. Het grootste deel daarvan (ca.¾ deel) is
binnen het jaar afgelopen.ValutarisicoHet Agentschap geeft sinds 2007 European Commercial Paper uit in euro
en vreemde valuta met in principe looptijden tot maximaal drie maanden, maar
langer is ook mogelijk. Door uitgifte in vreemde valuta wordt een grotere
markt en goedkopere funding bereikt. Hierdoor zou de Staat echter wel valutarisico
lopen. Om dit risico op te heffen worden valutaswaps afgesloten (£ 2,0
mld en $ 72,0 mld in 2008). De valutaswaps hebben gemiddelde looptijd
van ca. 33 dagen (variërend van enkele dagen tot een half jaar).Renteswaps en valutaswaps vormen integraal onderdeel van het risicobeleid.
De swaps worden ingezet om het rente- en valutarisico te beheersen. Door het
gebruik van swaps loopt de Staat echter wel kredietrisico.KredietrisicoHet Agentschap sluit swaps af onder een standaard contract (ISDA Master
Agreement). Het Agentschap sluit in principe alleen de meest voorkomende (plain
vanilla) renteswaps en valutaswaps af en gebruikt geen complexere derivaten.
Een credit support annex bij het ISDA contract helpt het kredietrisico op
tegenpartijen limiteren. In deze annex is voorzien dat de tegenpartijen onderpand
(cash of overheidspapier) moeten storten wanneer een verplichting aan de Staat
ontstaat. De annex vereist niet dat de Staat onderpand stort bij tegenpartijen.
Onderpand wordt in de meeste gevallen bijgestort op basis van wekelijkse waardering
van de swaps. Het is de bedoeling om het kredietrisico op swaps nog verder
te beperken door dagelijkse waardering, maar dit is nog niet voor alle tegenpartijen
geïmplementeerd.In principe worden swaps alleen afgesloten met Primary Dealer (PD) of
Single Market Specialist (SMS) die zeer kredietwaardig zijn (tenminste twee
van de drie ratings minimaal AA- van S&P / Fitch of Aa3 van Moody’s).
Voor (nieuwe) partijen met lagere rating wordt upfront onderpand vereist voordat
swaps kunnen worden afgesloten. Als één van de ratings wordt
verlaagd naar A (S&P / Fitch) of A2 (Moody’s) dan heeft het Agentschap
de mogelijkheid tot onmiddellijke afwikkeling (unwinden) van de swaps. Het
limietsysteem helpt om kredietrisico op tegenpartijen te beperken. Het limietsysteem
is in 2008 herzien.Afwijking van de benchmarkHet Agentschap neemt niet actief posities in ten opzichte van de benchmark1. De benchmark wordt zoveel mogelijk benaderd. Het risicoprofiel
van de schuldportfeuille lijkt daardoor ultimo 2008 op dat van de benchmark
(zie figuur 2 en 3). Er is sprake van kleine afwijkingen in de hogere segmenten
(verwaarloosbaar en daarom nauwelijks zichtbaar). Enkele swaps bij lange leningen
in segmenten 2023, 2028 en 2037 zijn in het verleden in omliggende
meer liquide segmenten afgesloten. Wel zichtbaar in de feitelijke portefeuille
is een aantal lange leningen aan FBNL. Ook zichtbaar is een afwijking in de
samenstelling van de schuld in het 2009 segment (10,1% geldmarkt in
BM versus 11,1% feitelijk). In de benchmarkportefeuille is het feitelijk
tekort in 2008 volledig in de geldmarkt opgevangen. Het Agentschap heeft in
2008 een deel van de financieringbehoefte opgevangen door uitgifte in DSLs
in het 2009 segment. Bij deze uitgifte zijn geen swaps afgesloten waardoor
een kleine afwijking zichtbaar is. Doordat de resterende looptijd kleiner
dan een jaar is, kan deze uitgifte worden gezien als goed substituut voor
uitgifte van DTCs.Figuur 2 : Risicoprofiel van de benchmark ultimo 2008
(in % van de schuld)11 Het risicoprofiel is een weergave van het deel van de schuld
waarvoor in enig jaar de rente opnieuw moet worden vastgesteld. Ook voor de
op IXA artikel 1 verwerkte leningen aan FBNL is de benchmark gedefinieerd.Figuur 3 : Risicoprofiel van de staatsschuld en leningen
aan FBNL per ultimo 2008 (in % van de schuld)11 Het risicoprofiel is een weergave van het deel van de schuld
waarvoor in enig jaar de rente opnieuw moet worden vastgesteld. Ook de op
IXA artikel 1 verwerkte leningen aan FBNL zijn verwerkt in het risicoprofiel.Benchmark en prestatiemetingDe prestatiemeting in termen van kosten is gebaseerd op «total cost»
(zie box 1). Het resultaat op basis van «total cost» omvat meer
dan alleen de (gerealiseerde) rentelasten zoals verantwoord in de tabel 3
budgettaire gevolgen van beleid. Ook (ongerealiseerde) waardeveranderingen
van de schuldportefeuille zijn onderdeel van het resultaat. Marktwaardeveranderingen
spelen dus een rol in het resultaat ten opzichte van de benchmark. Dit is
noodzakelijk om resultaten in de feitelijke portefeuille te kunnen vergelijken
met resultaten van de benchmark. Een vergelijking van uitsluitend de gerealiseerde
rentelasten en -baten op transactiebasis is daarvoor ontoereikend. In de werkelijke
portefeuille en benchmark zullen de momenten waarop schuld aflost en herfinanciering
plaatsvindt verschillend zijn en om daarmee rekening te houden is een «total
cost» benadering nodig. Door het contant maken van alle aangegane verplichtingen
worden effecten van de gekozen uitgiftestrategie toegerekend aan het resultaat.
Zo wordt transparant of ex-post de schuldmanager uitgiftes goed heeft getimed.Zowel voor de feitelijke portefeuille als voor de benchmark wordt het
resultaat berekend. De prestatiemeting komt neer op vergelijken van het resultaat
op de feitelijke schuldportefeuille met het resultaat van de benchmark. Het
verschil tussen beiden heet het resultaat ten opzichte van de benchmark.Box 1: Total Cost«Total cost» is een methode voor het berekenen van de kosten
op een schuldportefeuille voor een specifieke rapportageperiode (in dit geval
een jaar). De methode is afgeleid van «total return»1. In de «total cost» methode wordt de waarde van de schuldportefeuille
aan het begin van de rapportageperiode vergeleken met de waarde aan het eind
van de periode. Zo wordt een resultaat verkregen. Hierbij worden ook tussentijdse
rentebetalingen en kosten voor schulduitgifte verwerkt. De methode is gevoelig
voor schuldmutaties gedurende de rapportageperiode. In de «total cost»
methode wordt het resultaat daarom gecorrigeerd door rekening te houden met
het feitelijk kassaldo.ResultatenparagraafHet resultaat van de staatsschuldportefeuille (inclusief de treasury activiteiten
voor FBNL) ten opzichte van de benchmark is negatief (€ 681 mln).
Dit resultaat is gevolg van de leningen aan FBNL en de wijze waarop in een
deel van de financiering met FRNs is voorzien. Het resultaat exclusief de
treasury activiteiten voor FBNL is positief (€ 197 mln). Tabel 4: Resultaat ten opzichte van de
benchmark 2008 (in € mln) 2008resultaat kapitaalmarkt (KM)123resultaat geldmarkt (GM)– 804totaal– 681Tabel 4a: Resultaat kapitaalmarkt 2008
(in € mln) 2008resultaat 3-jrs uitgifte en swaps153resultaat 10-jrs uitgifte en swaps52resultaat KM (overig)– 82resultaat KM123Tabel 4b: Resultaat geldmarkt 2008 (in € mln) 2008treasury activiteiten FBNL  – resultaat uitgegeven FRN– 687 – resultaat leningen aan FBNL– 191resultaat GM (overig)74resultaat GM– 804Het resultaat ten opzichte van de benchmark is opgesplitst naar een resultaat
op de kapitaalmarkt (KM) en een resultaat op de geldmarkt (GM).Combinatie uitgifte op kapitaalmarkt en swaps in 2008
voordeliger dan uitgifte in de benchmarkIn de benchmark wordt voortdurend in 7-jaars leningen uitgegeven. In praktijk
is uitgegeven in andere segmenten. Door het afsluiten van receiverswaps bij
uitgiftes worden leningen effectief uitgegeven tegen een variabele rente.
Met 7-jaars payerswaps wordt vervolgens het benchmarkrendement benaderd. De
uitgiftes in het 3- en 10-jaars segment in combinatie met de momenten van
uitgifte en het afsluiten van Euribor swaps is over heel 2008 bezien voordeliger
gebleken dan de dagelijkse uitgifte in de benchmark in het 7-jaars segment.
De bijdrage aan het resultaat door de combinatie van uitgifte en swaps in
het 3-jaars segment (€ 153 mln) is ca. 3 keer groter dan de bijdrage
door de combinatie in het 10-jaars segment (€ 52 mln).Het resultaat op de schuldportefeuille is beter dan dat op de benchmark
doordat de swapspreads ultimo 2008 kleiner zijn dan tijdens de uitgiftemomenten
in 2008 (zie box 2). De swapspread in de kortere segmenten is sneller ingekomen
dan op de langere segmenten. Voor de 3-jaars betekent dit dat de combinatie
van rente die de staat betaalt op de lening en ontvangt in de swap gunstiger
was op momenten van afsluiten dan aan het eind van het jaar. Hetzelfde geldt
in mindere mate bij de 10-jaars. De bijdrage van de 3-jaars uitgifte met swaps
is daardoor groter dan die van de 10-jaars uitgifte.Het resterende deel van het resultaat op de kapitaalmarkt wordt toegeschreven
aan de combinatie van resterende swaps en de extra veilingen aan het eind
van 2008. Deze extra veilingen (heropeningen van de 2009 leningen in november
en heropening van oude 10-jaars leningen in 2013, 2014 en 2015 segmenten in
december) voorzien in een deel van de extra financieringsbehoefte door de
kredietcrisis. Het perioderesultaat op de resterende swaps en de extra veilingen
en het gerelateerde perioderesultaat op de uitgifte in de benchmark leveren
per saldo in 2008 een negatieve bijdrage (€ 82 mln) aan het resultaat
op de kapitaalmarkt.Box 2: Opbouw resultaatBij een daling van het renteniveau worden leningen duurder en meer waard
voor de investeerder en minder waard voor de Staat. Receiverswaps worden meer
waard voor de Staat en payerswaps worden minder waard als het renteniveau
daalt. De uitgiftes in de benchmark worden ook minder waard bij een rentedaling,
omdat immers later tegen een lagere rente uitgegeven had kunnen worden. Van
belang voor het resultaat ten opzichte van de benchmark zijn dus spreads.
De swapspread is het verschil tussen de swaprente en het effectieve rendement
op een staatslening met een vergelijkbare resterende looptijd. Bij uitgifte
wordt deze spread vastgezet. Daarnaast is spreiding van belang. De uitgiftefrequentie
in de benchmark is groter dan in de feitelijke schuldportefeuille. De bijdrage
van de 3-jaars uitgifte en swaps aan het resultaat kapitaalmarkt 2008 (uit
tabel 4a) wordt opgebouwd uit de resultaten in tabel 5.Tabel 5: opbouw resultaat 3-jaars uitgifte
en swapsbijdrage aan periode resultaat  uitgifte DSL 2011Aschuldportefeuillereceiverswaps 2011Bschuldportefeuille7-jaars payerswapsCschuldportefeuilleuitgifte benchmark (7-jaars staatsleningen)Dbenchmarkresultaat 3-jaars uitgifte en swapsA+B+C-D Resultaat op de geldmarkt negatief door effecten kredietcrisisIn de benchmark wordt het saldo gefinancierd tegen daggeldtarief (EONIA)
door dagelijks doorrollen. In de praktijk wordt gefinancierd door een combinatie
van geldmarktinstrumenten en EONIA swaps. Op de geldmarkt is een negatief
resultaat behaald ten opzichte van de benchmark. Het negatieve resultaat is
gevolg van de treasury activiteiten voor FBNL.Resultaten leningen aan FBNL ten opzichte van de benchmarkOp de korte leningen aan FBNL is sprake van een positief resultaat (€ 440
mln). De korte leningen worden als bankschuld gewaardeerd (tegen Euribor plus
opslag). De tarieven die bij deze liquiditeitsvoorziening aan FBNL worden
gehanteerd zijn eveneens gebaseerd op Euribor plus opslag. Door dalende Euribor
tarieven in de laatste maanden van 2008, zijn de vorderingen meer waard geworden.De lange leningen aan FBNL zijn tegen nominale waarde overgenomen van
Fortis Bank SA/NV1. De leningen worden gewaardeerd
als bankleningen (tegen swap plus een opslag) en zijn daardoor minder waard.
Dit uit zich in een verlies (€ 328 mln). Wanneer de leningen tot
eind van de looptijd in de portefeuille blijven (buy & hold) of nominaal
worden afgelost of verkocht, wordt het verlies niet gerealiseerd.In de benchmark worden uitgezette gelden geparkeerd op de geldmarkt tegen
daggeldtarief. Uitzettingen rollen dagelijks door. Het resultaat van de benchmark
is positief (€ 303 mln). Per saldo resulteert voor de leningen aan
FBNL een negatief resultaat ten opzichte van de benchmark (€ 191).Resultaat uitgegeven FRN ten opzichte van de benchmarkEen deel van lange leningen is overgenomen door onderhandse plaatsing
van Floating Rate Notes (FRN) bij Fortis Bank SA/NV. Deze FRNs zijn een dure
vorm van financiering voor de Staat. De tarieven op deze onderhands geplaatste
FRNs zijn gebaseerd op die van de genoveerde leningen (3-maands Euribor tarief
plus opslag). Deze tarieven liggen doorgaans hoger dan die waartegen het Agentschap
kan lenen. Doordat de FRNs wel gewaardeerd worden tegen de staatscurve wordt
onmiddellijk een negatief resultaat zichtbaar (€ 712 mln). In de
benchmark wordt (voordeliger) gefinancierd tegen daggeld (dat dagelijks doorrolt).
Het resultaat van de benchmark is daardoor veel minder negatief (€ 25
mln). Per saldo resulteert voor de FRNs een negatief resultaat ten opzichte
van de benchmark (€ 687 mln).Totaal resultaat treasury activiteiten voor FBNL ten opzichte
van de benchmarkHet totaal resultaat van de treasury activiteiten voor FBNL ten opzichte
van de benchmark was negatief (€ 878 mln). Dit ondanks een positief
gerealiseerd resultaat van € 149 mln (zie tabel 3b).Overige resultaten geldmarktHet resultaat op de geldmarkt in 2008 exclusief de treasury activiteiten
voor FBNL was positief (€ 74 mln). Door maatregelen naar aanleiding
van de kredietcrisis zijn de reguliere geldmarkttransacties in het laatste
kwartaal van ook 2008 fors toegenomen. In de geldmarkt wordt effectief gefinancierd
tegen daggeldtarief. Het Agentschap heeft in het vierde kwartaal goedkoper
dan EONIA (het benchmarktarief) geleend. Dit levert een positieve bijdrage
aan het resultaat. Door het dalend daggeldtarief (EONIA van 4,25% naar
2,25%) en inlopen van de spread (DTC – EONIA) hebben eerder in
2008 afgesloten transacties eveneens een positieve bijdrage aan het resultaat
geleverd.4.1.5 Overzicht afgeronde onderzoekenVoor 2008 stonden geen onderzoeken gepland. De voor dit jaarverslag relevante
onderzoeken uit 2007 staan in onderstaande tabel vermeld. Type onderzoekOnderzoek onderwerpAD of OD1StartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichtingBeleidsdoorlichting algemene doelstelling2AD20072007www.minfin.nlEffectenonderzoek ex-post     Overig evaluatie onderzoekHerijking risicomanagement3Evaluatie geldmarktbenchmark4ODOD2006200620072007www.dsta.nlwww.dsta.nl1 AD = algemene beleidsdoelstelling, OD = operationele beleidsdoelstelling2 Kamerstukken II 2007/08, 31 273, nr. 13 Tevens bijlage bij beleidsdoorlichting4 Kamerstukken II 2006/07, 30 800, nr. 64.2 Kasbeheer4.2.1 Algemene beleidsdoelstellingOptimaal kasbeheer van het Rijk en van de instellingen die aan de schatkist
zijn gelieerd.Doelbereik en maatschappelijke effectenDeelname aan het geïntegreerd middelenbeheer, ook wel schatkistbankieren
genoemd, stelt deelnemers in staat hun middelen risicoloos aan te houden in
de schatkist. Door het schatkistbankieren worden de middelen van het rijk
en de aan het rijk gelieerde instellingen gebundeld. Dit levert besparingen
op voor de hele overheid.Verder wordt, conform Europese regelgeving, het betalingsverkeer centraal
aanbesteed. Dit prikkelt banken om diensten tegen zo gunstig mogelijke prijs/kwaliteitverhouding
aan te bieden. Dit bevordert de betrouwbaarheid en efficiëntie van het
betalingsverkeer.SuccesfactorenHet behalen van bovenstaande doelstelling hangt af van de volgende factoren:– De wens van mogelijke vrijwillige deelnemers om middelen met minimaal
risico bij de schatkist onder te brengen– De bekendheid met schatkistbankieren bij mogelijke vrijwillige
deelnemers .– De resultaten van de centrale aanbesteding van het betalingsverkeer
van de rijksoverheid.4.2.2 Budgettaire gevolgen artikel 2 Kasbeheer Tabel 7: Budgettaire gevolgen van beleid
art.2 Kasbeheer (x € 1 mln. )1Algemene beleidsdoelstelling: Optimaal kasbeheer van het Rijk en van de instellingen die aan de
schatkist zijn gelieerd.2004200520062007Realisatie 2008Vastgestelde
begroting 2008Verschil 2008Uitgaven2 3972 8393 6254 0286 9683 7883 181Programma-uitgaven2 3962 8383 6234 0266 9663 7863 181        Rentelasten1 5701 8362 1342 4852 0482 658– 610Verstrekte leningen8261 0011 3791 2101 9031 128775Mutaties in rekening-courant en deposito’s2001103303 01503 015Uitgaven bij voortijdige beëindiging0100000        Apparaatuitgaven1122220        Ontvangsten2 2492 9611 0461 1981 1431 718– 575Programma-ontvangsten2 2492 9611 0461 1981 1431 718– 575Rentebaten399485464462506518– 12Ontvangen aflossingen562472579736634670– 36Mutaties in rekening-courant en deposito’s21 2881 997000531– 531Ontvangsten bij voortijdige beëindiging07303031 Als gevolg van afronding in miljoenen kan de som der delen
afwijken van het totaal.2 De posten uitgaven mutaties in rekening-courant en deposito’s
en ontvangsten mutaties in rekening-courant en deposito’s zijn gesaldeerd
weergegeven.4.2.3 Toelichting tabel budgettaire gevolgen van beleidRentelastenVanaf 2008 zijn de rentelasten komen te vervallen vanwege verandering
in de voeding van het FES. Conform afspraken in het Coalitieakkoord is vanaf
2008 sprake van een vaste FES-voeding waarbij de voeding uit aardgasbaten
bij begrotingswet wordt vastgesteld. Door deze manier van vaststellen van
de gasbatenvoeding van het fonds is de FES-voeding uit rentebaten niet meer
relevant. Dit verklaart – op € 20 mln na – de mutatie
bij de rentelasten.Verstrekte leningen en ontvangen aflossingenEr is een aanzienlijk hoger bedrag aan leningen verstrekt dan in de begroting
was opgenomen. Hiervoor zijn een aantal redenen te noemen. Bij de baten-lasten
diensten was incidenteel extra leenbehoefte. Bij de rechtspersonen met een
wettelijke taak (de tweede groep die kan lenen via het schatkistbankieren)
is het uitgeleende bedrag ook hoger uitgekomen. Dit wordt veroorzaakt door
enkele incidentele leningen en nieuwe deelnemers, die leningen hebben afgesloten.Mutaties in rekening-courant en deposito’sDe mutaties van de saldi rekening courant en deposito’s worden gedomineerd
door de ontwikkeling van de rekening-courant saldi van de sociale fondsen.
In 2008 zijn deze laatste saldi afgenomen met € 3,2 mld, terwijl
een toename van € 0,5 mld was geraamd.4.2.4 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Het kasbeheer van de rijksoverheid en de aan haar gelieerde instellingen
doelmatig inrichten.DoelbereikOm publieke middelen risicoloos en met zo laag mogelijke rentelasten te
beheren.Instrumenten/activiteiten• De verplichting tot het in de schatkist aanhouden van de middelen
van departementen, baten-lastendiensten, sociale fondsen en rechtspersonen
met een wettelijke taak;• Het via centrale financiering kunnen voorzien in de leenbehoefte
van instellingen die deelnemen aan het geïntegreerd middelenbeheer;• Het begeleiden en adviseren van de deelnemende instellingen;• Het benaderen van instellingen die op vrijwillige basis hun gelden
mogen aanhouden in de schatkist met de daarbij behorende faciliteiten. Tabel 8: Prestatiegegevens met betrekking
tot de deelname van rechtspersonen met wettelijke taak (RWT’s)Prestatie-indicatorRealisatie
2008  • Het aantal aan geïntegreerd
middelenbeheer deelnemende RWT’sNee  • Het kwantitatieve voordeel van
de deelname voor het RijkNee  • Het kwantitatieve voordeel
van de deelname voor de RWT’sNee  IndicatorRealisatieStreefwaardeRealisatie 2006200720082008Aandeel deelnemende RWT’s110122155147Voordeel Rijk (x € 1mln.):    – jaarlijks24171– 56– cumulatief214231232175Voordeel RWT’s (x € 1mln.):    – jaarlijks87577163– cumulatief243300371363Het aantal deelnemersHet aantal deelnemer is in 2008 uitgekomen op 147. Dit is lager dan de
streefwaarde van 155. Hier staat tegenover dat bij 21 subsidieprojecten de
subsidies via de schatkist worden uitgekeerd. Deze projecten zijn niet meegeteld
bij het aantal deelnemers. Instroom van nieuwe deelnemers vond in alle kwartalen
van 2008 plaats. De instroom bestond uit verplichte rwt’s (3), onderwijsinstellingen
(17), justitiële inrichtingen (2) en derden (3).Schatkistbankieren is voordelig voor de gehele overheid. Er is een effect
voor het Rijk en voor de deelnemers. De onderliggende berekeningen stoelen
op veronderstellingen, die momenteel geëvalueerd worden in de beleidsdoorlichting.Voordeel voor het RijkHet schatkistbankieren levert in de regel winst op voor de Staat. Door
het aanhouden van middelen door de deelnemers hoeft de Staat minder te lenen
en bespaart zij rentekosten. Hier staat weliswaar een rentevergoeding voor
het aanhouden van de middelen tegenover, maar per saldo is er winst. De middelen
worden aangehouden in rekening courant en kortlopende deposito’s terwijl
de Staatsschuld grotendeels uit langlopende leningen bestaat. Doordat de lange
rente meestal hoger is dan de korte rente resulteren er baten voor de Staat.In 2008 verdiende de Staat – bij uitzondering – niet aan het
geïntegreerd middelenbeheer van de rechtspersonen met een wettelijke
taak. De oorzaak hiervoor waren de hoge tarieven op de kortlopende tegoeden
in relatie tot de lange rentetarieven. Hierdoor werden de kosten niet goedgemaakt
door de baten van de mindere financieringsbehoefte van de Staat.Voordeel voor de RWT’sHet berekende voordeel van € 63 mln is licht lager dan aangegeven
in de begroting (€ 71 mln). De oorzaak hiervoor is dat de omvang
van de aangehouden tegoeden lager is dan geraamd en er verhoudingsgewijs meer
in deposito’s dan in rekening courant aangehouden is (verondersteld
is dat het tariefvoordeel ten opzichte van banken bij de rekening courant
hoger is dan bij deposito’s). Deelnemers hebben meer geleend, maar het
behaalde voordeel hierop weegt niet op tegen het hierboven beschreven effect.Operationele doelstelling 2Het betalingsverkeer van het Rijk betrouwbaar en efficiënt afwikkelen.DoelbereikOm de kwaliteit van de dienstverlening bij het uitvoeren van het betalingsverkeer
van het Rijk en de aanvaardbaarheid van de daaraan verbonden kosten te waarborgen.Instrumenten/activiteitenRegelmatig de lopende contracten betalingsverkeer opnieuw aanbesteden.Toelichting instrumenten/activiteitenEr worden twee prestatie-indicatoren gepresenteerd die een indicatie geven
over de doelmatigheid waarmee het betalingsverkeer van de rijksoverheid wordt
afgewikkeld:1. Gemiddeld stukstarief van de binnenlandse betalingen van de rijksoverheid;2. Gemiddeld stukstarief van de binnenlandse betalingen van de rijksoverheid
in relatie tot het gemiddeld markttarief voor zakelijke klanten zoals gepubliceerd
op internet.De realisatie van het gemiddeld stukstarief in 2008 bedroeg 3,0 eurocent.
Dit blijkt neer te komen op 36% van het vergelijkbare markttarief.
Hiermee zijn de streefwaarden gehaald.Tabel 9: PrestatiegegevensPrestatie-indicatorRealisatie
2008   • Gemiddeld stukstarief van de binnenlandse betalingen van
de rijksoverheid.Ja    • Gemiddeld stukstarief van de binnenlandse betalingen
van de rijksoverheid als percentage van het gemiddeld markttarief.Ja    Indicator 20062007Streefwaarde 2008Realisatie 2008Gemiddeld stukstarief:     – absoluut (in eurocenten) 3,03,03,03,0– als % van het markttarief 373636364.2.5 Overzicht afgeronde onderzoekenHet betalingsverkeer van de departementen en het buitenlands betalingsverkeer
van het ministerie van Defensie zijn inmiddels gegund aan Royal Bank of Scotland
(RBS), die dit vanaf 1 mei 2009 zal uitvoeren. Type onderzoekOnderzoek onderwerpAD of OD1StartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting     Effectenonderzoek ex-post     Overig onderzoekAanbesteding betalingsverkeer departementen (perceel D)2OD 220072008  Aanbesteding
buitenlands betalingsverkeer Defensie (perceel B)OD 220072008 1 AD = algemene beleidsdoelstelling, OD = operationele beleidsdoelstelling2 Exclusief het betalingsverkeer van de Belastingdienst en
het buitenlands betalingsverkeer van de ministeries van Buitenlandse Zaken
en Defensie5. NIET-BELEIDSARTIKEL5.1 Budgettaire gevolgen niet-beleidsartikel Tabel 10: budgettaire gevolgen nominaal
en onvoorzien (x € 1000)Nominaal en onvoorzien    RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 2004200520062007200820082008Verplichtingen0000000        Uitgaven0000000Prijsbijstelling0000000Loonbijstelling00000005.2 Toelichting tabel budgettaire gevolgen van beleidEr is in 2008 geen prijsbijstelling geweest. De loonbijstelling is tussen
de 1e en 2e suppletore begroting uitgedeeld.6. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFInleidingEr wordt op een gestructureerde wijze aandacht besteed aan de bedrijfsvoering.
Op basis van periodieke informatie over de beleids- en bedrijfsvoeringsprocessen
en de risico’s die daarbij naar voren komen, wordt systematisch bewaakt
of de doelstellingen op doelmatige en rechtmatige wijze worden gerealiseerd.
Waar nodig wordt bijgestuurd.RechtmatigheidOp basis van de mij beschikbare informatie zijn er geen onrechtmatigheden
en/of onzekerheden geconstateerd die de tolerantiegrens op artikelniveau cq.
hoofdstukniveau overschrijden.Totstandkoming van niet-financiële beleidsinformatieOp basis van de mij beschikbare informatie zijn er geen belangrijke tekortkomingen
geconstateerd in de totstandkoming van niet-financiële beleidsinformatie.ConclusieMet inachtneming van de hierboven genoemde zaak, is over het begrotingsjaar
2008 sprake geweest van beheerste bedrijfsprocessen. Deze bedrijfsprocessen
voorzien tevens in waarborgen voor een rechtmatige begrotingsuitvoering.C. JAARREKENING7. VERANTWOORDINGSSTAAT VAN NATIONALE SCHULDDepartementale verantwoordingsstaat
(jaarverslag) 2008 van de Nationale Schuld (IXA)(x € 1000)  (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatie1Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting  VerplichtingenUitgavenOntvangstenVerplichtingenUitgavenOntvangstenVerplichtingenUitgavenOntvangsten TOTAAL 35 193 49824 005 839 38 438 48763 343 611 3 244 98939 337 772            Beleidsartikelen 35 193 49824 005 839 38 438 48763 343 611 3 244 98939 337 77201Financiering Staatsschuld31 405 85131 405 85122 287 51131 470 88731 470 88762 200 13965 03665 03639 912 62802Kasbeheer3 787 6473 787 6471 718 3286 967 6006 967 6001 143 4723 179 9533 179 953– 574 856            Niet-beleidsartikelen 00 00 0003Nominaal en onvoorzien000 000001 De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar boven afgerond.8 SALDIBALANSNATIONALE SCHULD (IXA) SALDIBALANS PER 31 DECEMBER 2008 (bedragen
x € 1000)DEBET       CREDIT OMSCHRIJVING31-12-200831-12-2007  OMSCHRIJVING31-12-200831-12-20071.uitgaven
t.l.v. de begroting 2007 40 346 583 2.Ontvangsten t.g.v.
de begroting 2007 28 475 613 Uitgaven
t.l.v. de begroting 200838 438 486    Ontvangsten t.g.v. de
begroting 200863 343 609          3.Liquide
middelen30 20  6.Ontvangsten buiten begrotingsverband11 646 6227 966 2934.Rekening-courant
RHB30 528 141(8 085 488)     5.Uitgaven
buiten begrotingsverband6 023 5754 180 790      Sub-totaal74 990 23136 441 906  Sub-totaal74 990 23136 441 9068.Extra-comptabele
vorderingen57 600 488 12 540 803  8a.Tegenrekening extra-compt.vorderingen57 600 48812 540 8039a.Tegenrekening
extra-compt.schulden309 757 757228 966 362 9.Extra-comptabele schulden309 757 757 228 966 362 10.Voorschotten00 10a.Tegenrekening voorschotten00 Totaal-generaal442 348 476277 949 070  Totaal-generaal442 348 476277 949 0708.1 Toelichting bij de saldibalans per 31 december 2008Algemene ToelichtingAlle bedragen zijn opgenomen tegen nominale waarden en vermeld in duizenden
euro’s tenzij anders aangegeven. Relevante posten worden hieronder nader
toegelicht. Hierbij is de nummering van de saldibalans aangehouden. Door afronding
van bedragen op duizenden euro’s, kunnen totaaltellingen niet aansluiten
bij de som der delen.Specifieke toelichting per saldibalanspost3. Liquide middelen.De liquide middelen bestaan uit de saldi op bank- en girorekeningen en
bij de kasbeheerders aanwezige kasgelden.4. Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding.Deze post geeft de financiële verhouding met de Rijkshoofdboekhouding
weer. Er zijn twee rekening-courantverhoudingen nl. Geïntegreerd Middelen
Beheer en het Agentschap.De bedragen zijn per 31 december 2008 in overeenstemming met de opgaven
van de Rijkshoofdboekhouding.5. Uitgaven buiten begrotingsverband.Deze post kan als volgt worden gespecificeerd.  Ultimo 2008Ultimo 2007Te realiseren (dis)agio814 519910 126Vooruitbetaalde rente onderhandse leningen363385Te ontvangen rente swaps3 696 2092 570 669Vooruitbetaalde disconto429 031223 111Te ontvangen rente vlottende schuld933 706344 353CO2-veiling530Te ontvangen rente m.b.t. GMB149 694132 147Totaal6 023 5754 180 7916. Ontvangsten buiten begrotingsverband.Deze post kan als volgt worden gespecificeerd.  Ultimo 2008Ultimo 2007Te betalen rente onderhandse leningen51 80053 464Te betalen rente openbare schuld5 358 4185 063 080Te betalen rente swaps3 501 8772 430 487Te betalen rente vlottende schuld674 614353 524Derden van het Agentschap2 011 78316 386Te betalen rente m.b.t. GMB48 13149 352Totaal11 646 6237 966 2938. Extra-comptabele vorderingen.Deze post kan als volgt worden gespecificeerd.  Ultimo 2008Ultimo 2007Callgeldleningen u/g36 500 0003 050 000Extra-comptabele vorderingen060Loans9 375 0000Overige600Sell/Buy Back transtransacties966 4500Verstrekte leningen baten-lastendiensten7 099 5426 497 695Verstrekte leningen RWT’s en derden3 659 4362 993 048Totaal57 600 48812 540 8039. Extra-comptabele schuld.Deze post kan als volgt worden gespecificeerd.  Ultimo 2008Ultimo 2007Vaste schuld  – Staatsschuld199 951 900192 238 800   Vlottende schuld  – Dutch Treasury Certificates69 890 00016 810 000– Callgeldleningen o/g3 990 0005 075 000– Sell/Buy Back transacties410 068586 183– European Commercial Paper (ECP)14 274 3280– Onderhands Floating Rate Note (FRN)10 000 0000– RC baten-lastendiensten1 345 869873 337– RC RWT’s en derden2 224 6701 822 295– RC Sociale Fondsen4 606 7477 756 789– Overig144183   Overige schuld  – Deposito’s baten-lastendiensten258 300206 000– Deposito’s RWT’s en derden2 805 7313 597 775Totaal309 757 757228 966 362De extra-comptabele schulden hebben betrekking op in het verleden binnen
begrotingsverband geboekte ontvangsten, waarvan op termijn nog verrekening
met derden zal plaatsvinden. Deze post betreft voornamelijk de vaste staatsschuld
(€ 200,0 mld.) en vlottende staatsschuld € 98,6 mld.)
en daarnaast bevatten de extra-comptabele schulden ook de schulden die betrekking
hebben op de verhoudingen tussen de RHB en de deelnemers aan geïntegreerd
middelenbeheer.De rekening-courant tegoeden vallen onder de vlottende schuld omdat ze
direct opvraagbaar zijn.Instellingen die deelnemen aan het geïntegreerd middelenbeheer kunnen
lenen. De afgesloten leningen zijn vorderingen van de Staat op de deelnemers
(publieke instellingen).Deze vorderingen bedragen ultimo 2008 € 10,8 mld. Circa 65%
van de vorderingen zijn ontstaan vóór 2006 en 15% is
ontstaan in 2008. De overige 20% is ontstaan in de jaren 2006 en 2007.Deelnemers aan het geïntegreerd middelenbeheer kunnen ook deposito’s
plaatsen. Hierdoor ontstaat een schuld van de Staat aan de deelnemers. De
deposito’s zijn voor het overgrote deel kortlopende deposito’s.
Deelnemers hadden op 31 december 2008 € 3,1 mld. in deposito uitstaan
bij de schatkist. Ongeveer 90% van dit bedrag is in 2008 geplaatst.
Het overige deel in de periode 2002–2007.Voor een specificatie naar uitgiftejaar van de stand van de vaste schuld
per 31 december 2008 wordt verwezen naar het onderstaande overzicht.Specificatie van de vaste schuld naar
jaar van uitgifte1per 31 december 2008 (bedragen x 1 mln. euro)Jaar van uitgifteOpenbaarOnderhandsTotaalVóór 199128,776,3105,019910247,6247,619920779,4779,4199320 362,9156,420 519,31994058,358,31995527,173,7600,81996000199700019988 886,840,38 927,1199912 893,0012 893,0200010 227,4010 227,4200112 455,0012 455,0200212 427,0012 427,0200313 911,0013 911,0200424 475,3024 475,3200522 829,2022 829,2200623 664,5023 664,5200712 155,0012 155,0200823 677,0023 677,0Totaal2198 519,91 432,0199 951,91 Jaar van eerste uitgifte betekent dat ingeval van een heropening
van een lening, het bedrag wordt opgenomen bij het oorspronkelijke jaar van
eerste uitgifte van de (heropende) lening.2 Door afronding kan de som van de componenten afwijken van
het totaal.D. BIJLAGE9.1 LIJST MET AFKORTINGENAOWAlgemene OuderdomswetBBPBruto Binnenlands
ProductCPCommercial PaperDDADutch Direct AuctionDSLDutch State LoanDTCDutch Treasury CertificateEMUEconomic and Monetary
UnionEONIAEuropean OverNight
Index AverageFESFonds Economische
StructuurversterkingGMBGeïntegreerd
Middelen BeheerRWTRechtspersoon met
een Wettelijke TaakSEPASingle Euro Payments
Area9.2 BEGRIPPENLIJSTAgioDe premie die wordt betaald boven op de nominale waarde van een obligatie.
Als de couponrente van een lening hoger is dan de marktrente, heeft de betreffende
lening een agio.AOW-spaarfondsFonds waarin de, voor de toekomstige AOW-uitgaven geoormerkte schuldreductie
wordt bijgehouden. Hiertoe vinden vanaf 1997 stortingen in het fonds plaats
en over de als geheel ten gunste van het fonds geboekte bedragen wordt jaarlijks
rente bijgeboekt. Het fonds maakt deel uit van de collectieve sector.BasisrisicobedragHet bedrag waarover in een bepaald begrotingsjaar de rente opnieuw moet
worden vastgezet. Dit bedrag is de stuurvariabele uit het risicokader voor
2003–2007. Het basisrisicobedrag in een jaar is gelijk aan het her te
financieren bedrag (de aflossingen op bestaande staatsleningen vermeerderd
met de stand van de geldmarkt ultimo van het vorige jaar) plus het bedrag
aan renteswaps waarvoor de rente opnieuw moet worden vastgesteld.Baten-lastendienstEen onderdeel van de rijksoverheid waarvoor afwijkende beheersregels gelden
gericht op het bevorderen van bedrijfsmatig werken. Belangrijk aspect hierbij
is dat het batenlastenstelsel wordt toegepast en de dienst toegang heeft tot
een leen- en depositofaciliteit bij de minister van Financiën.Commercial Paper (CP)Schuldbewijzen met een korte looptijd die kunnen worden ingezet om tijdelijke
kastekorten van het Rijk te financieren. CP is een geldmarktinstrument dat
wordt uitgegeven en verhandeld op discontobasis. CP kent flexibele uitgiftemomenten
en looptijden. Bovendien bestaat de mogelijkheid uit te geven in vreemde valuta.
CP is een aanvulling op het DTC programma voor wat betreft de kortere looptijden.Comptabiliteitswet 2001In de Comptabiliteitswet 2001 is het beheer van de financiën van
het Rijk vastgesteld. De diverse hoofdstukken in deze wet gaan in op onder
andere de begroting, het begrotingsbeheer en de bedrijfsvoering van het Rijk,
het toezicht van de ministers en de verantwoording van het Rijk.DepositoHet deposito is geld dat door een belegger voor een bepaalde rentevaste
periode tegen een rentevergoeding is ondergebracht bij een bank of –
in het geval van geïntegreerd middelenbeheer – bij de schatkist
van de Rijksoverheid. De looptijd van een deposito kan variëren van een
dag (zogeheten daggeld) tot meerdere jaren.Dutch State Loans (DSL’s)Engelse benaming voor Nederlandse staatsleningen.Dutch Treasury Certificates (DTC’s)Engelse benaming voor Nederlands schatkistpapier. Schuldbewijzen met een
korte looptijd uitgegeven door het Rijk om tijdelijke kastekorten van het
Rijk te financieren. DTC’s worden uitgegeven en verhandeld op discontobasis.
DTC wordt uitgegeven in looptijden van 3 tot en met 12 maanden op vooraf vastgestelde
data.EMU-schuldHet totaal van de uitstaande leningen ten laste van de gehele collectieve
sector. Dit is de optelsom van de uitstaande leningen ten laste van het Rijk,
de sociale fondsen en de lokale overheid, minus de onderlinge schuldverhoudingen
tussen deze drie subsectoren. De EMU-schuld is een brutoschuldbegrip.Eonia-swapEen Eonia-swap is een specifieke vorm van een renteswap, waarbij een vaste
rente wordt geruild tegen de variabele Eonia rente (European OverNight Index
Average). Eonia is de gemiddelde daggeld rente, die dagelijks word vastgesteld
door de ECB.FESTot en met 2007 werd het Fonds Economische Structuurversterking gevoed
met een deel van de aardgasbaten, alsmede met de rentevrijval (na dividendderving)
samenhangend met de ontvangsten uit de verkoop van staatsdeelnemingen, of
uit opbrengsten van veilingen van etherfrequenties. Vanaf 2008 is sprake van
een vaste FES-voeding waarbij de voeding uit aardgasbaten bij begrotingswet
wordt vastgesteld. Door deze manier van vaststellen van de gasbatenvoeding
van het fonds is de FES-voeding uit rentebaten niet meer relevant en is derhalve
komen te vervallen. De middelen uit het FES worden gereserveerd voor investeringsprojecten
van nationaal belang die de economische structuur versterken.Gecentreerde portefeuilleEen portefeuille die gekenmerkt wordt door een gelijkmatig aflosprofiel
dat in stand gehouden kan worden door voortdurend in één en
dezelfde looptijd leningen uit te geven.Geïntegreerd middelenbeheerHet bundelen van publieke middelen gericht op een doelmatig kasbeheer.
Publieke middelen zijn middelen die verkregen zijn bij of krachtens de wet
ingestelde heffing(en).Gevestigde schuldLeningen met een oorspronkelijke looptijd van meer dan één
jaar. Wordt veelal aangeduid met de term vaste schuld.LiquiditeitIn een markt met voldoende liquiditeit kunnen grote aan- en verkooporders
verhandeld worden zonder dat dit een substantieel effect op de prijs (koers)
heeft.Nationale schuldVaste (gevestigde) en vlottende schuld van de Staat zoals die samenhangt
met het artikel Financiering staatsschuld en het artikel Kasbeheer in deze
begroting.Primary DealersSinds 1999 maakt de Staat gebruik van een stelsel van Primary Dealers
voor de distributie en promotie van Nederlandse staatsleningen. Het stelsel
bestaat uit 13 banken. Bij het samenstellen van de groep Primary Dealers wordt
veel aandacht besteed aan een goede balans tussen banken die zijn gericht
op de lokale, de regionale, en de mondiale markten. Deze balans is gewenst
met het oog op het bereiken van een brede spreiding aan eindbeleggers in Nederlandse
staatsobligaties.Het belangrijkste doel van de samenwerking met de Primary Dealers is om
de markt voor Nederlandse staatsleningen liquide te houden. Met alle Primary
Dealers is een éénjarig contract aangegaan. De Primary Dealers
verplichten zich om DSL’s af te nemen, te verspreiden en te promoten.
Tot de verplichtingen hoort ook een maandelijkse rapportage over de verrichte
activiteiten. Tegenover deze verplichtingen staat het exclusieve recht om
DSL’s bij het Agentschap af te nemen en gebruik te maken van de repo-
en stripfaciliteit. De Primary Dealers ontvangen daarnaast een financiële
vergoeding die afhankelijk is van de afgenomen hoeveelheid DSL’s bij
emissies.Rechtspersoon met een Wettelijke Taak (RWT)Een zelfstandige organisatie die in een wet geregelde taak uitvoert met
behulp van publiek geld, welk geld is verkregen bij of krachtens de wet ingestelde
heffing.Rekening-courantEen rekening waarover in de regel giraal betalingsverkeer wordt afgewikkeld
en waaruit (een deel van) de onderlinge financiële verhouding is op te
maken tussen de houder van de rekening en de instelling alwaar de rekening
wordt aangehouden.RekenrenteBoekhoudkundig veronderstelde rente in begroting en meerjarencijfers.RenteswapEen renteswap is een contract tussen twee partijen waarin wordt overeengekomen
om gedurende de looptijd een vaste rente te ruilen tegen een variabele rente
(meestal 6 of 3 maanden).RepofaciliteitEen instrument om de liquiditeit van staatsleningen en DTC’s te
garanderen. Onder bepaalde condities kunnen Primary Dealers (en in het geval
van DTC’s ook Single Market Specialists) in geval van schaarste staatsleningen
of DTC’s lenen van de Staat tegen een vergoeding.SchatkistsaldoSaldo op de rekening van het Rijk bij De Nederlandsche Bank.SEPA betaalproductenSEPA (Single Euro Payments Area) is een marktgedreven initiatief en dient
er voor te zorgen dat burgers en bedrijven in de Eurozone met dezelfde betaalmiddelen
(giro-en bankoverschrijvingen, automatische incasso en kaartbetalingen) en
onder dezelfde voorwaarden hun betalingen kunnen afhandelen binnen de gehele
Eurozone. In dat kader hebben de Europese banken Europese standaarden opgesteld
waaraan zij hun betaalproducten willen laten gaan voldoen.Single Market SpecialistsEen aantal geselecteerde banken die naast de Primary Dealers deelnemen
aan het DTC-marktstelsel, een in 2001 op initiatief van de Nederlandse Staat
gestart marktstelsel. Onderdeel van het stelsel is de quotering van DTC’s
op MTS Amsterdam. In het stelsel nemen zowel Primary Dealers als een aantal
geselecteerde banken deel, die zich Single Market Specialists mogen noemen.
Naast de verplichting tot het quoteren krijgen deze partijen exclusief toegang
tot de elektronische veilingen DTC’s. Ook kunnen de partijen beroep
doen op een repofaciliteit voor DTC’s.StaatsschuldHet totaal van de uitstaande geldelijke leningen van de Staat (vaste en
vlottende schuld) is de bruto staatsschuld. Leningen met een oorspronkelijke
looptijd van meer dan één jaar vormen de vaste (gevestigde)
staatsschuld. Leningen met een oorspronkelijke looptijd van maximaal één
jaar vormen de vlottende staatsschuld. Soms wordt een ruimere definitie gebruikt
voor de vlottende staatsschuld, namelijk bestaande uit leningen met een oorspronkelijke
looptijd van maximaal twee jaar. De staatsschuld is niet gelijk aan de EMU-schuld,
die een breder begrip meet.Strip- en destripfaciliteitEen stripfaciliteit stelt beleggers in staat een bepaalde lening te ontbinden.
Dat betekent dat de hoofdsom en elk van de coupons van de specifieke lening
apart verhandeld kunnen worden. Een destripfaciliteit daarentegen biedt de
mogelijkheid om een reeks van coupons aan een hoofdsom te binden en op deze
manier een nieuwe lening te creëren.Vaste schuldLeningen met een oorspronkelijke looptijd van meer dan één
jaar. Wordt ook wel gevestigde schuld genoemd.Vlottende schuldLeningen met een oorspronkelijke looptijd van maximaal één
jaar.XNoot1De Nederlandse Staat heeft een belang genomen in Fortis Bank Nederland
Holding N.V., Fortis Verzekeringen Nederland N.V., Fortis Corporate Insurance
N.V. en in het door Fortis gekochte deel van RFS Holdings (ABN AMRO).XNoot1Het evaluatierapport is te vinden op www.dsta.nl.XNoot1In het rapport Evaluatie van de EONIA-benchmark op de geldmarkt wordt
dit nader toegelicht. Het rapport is te vinden op www.dsta.nl.XNoot1Met uitzondering van beperkte positiename door dealers in de geldmarkt.XNoot1Een methode voor het berekenen van het rendement op een portefeuille beleggingen
over een bepaalde periode. De waarde aan het begin van de periode wordt vergeleken
met de waarde aan het eind van de periode. In de meest simpele situatie waarbij
gedurende de periode geen onttrekkingen of toevoegingen in de portefeuille
plaatsvinden, is de waardemutatie gedeeld door de waarde aan het begin van
de periode het rendement.XNoot1De lange leningen zijn verwerkt onder de vlottende schuld (geldmarkt)
omdat een groot deel van deze leningen gebaseerd is op variabele rente en
de rest met swaps in 2009 variabel gemaakt is. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31924-IXA-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl