Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief minister ter aanbieding van de conceptantwoorden op EC-vragen in het Groenboek over de herziening van Verordening (EG) 44/2001
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134711
 2008-2009
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 925
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 september 2009
 
 Hierbij bied ik u de conceptantwoorden aan op de door de Europese Commissie
gestelde vragen in het Groenboek over de herziening van Verordening (EG) nr.
44/2001 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging
van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (COM (2009) 175 definitief,
hierna ook verordening Brussel I genoemd). U
wordt in de gelegenheid gesteld binnen de gebruikelijke termijn van dertig
dagen te reageren op de kabinetsreactie alvorens deze naar de Europese Commissie
wordt verzonden.
 
 Op 21 april 2009 heeft de Europese Commissie een Groenboek uitgebracht
over de herziening van de verordening Brussel I, op het terrein van het burgerlijk
procesrecht een van de belangrijkste verordeningen voor de rechtspraktijk. De verordening regelt welke rechter bevoegd is in een
internationale burgerlijke of handelszaak en hoe op een eenvoudige wijze een
beslissing gegeven in de ene lidstaat in een andere lidstaat kan worden erkend
en ten uitvoer gelegd.
 
 Het Groenboek heeft tot doel een brede raadpleging van belanghebbenden
op gang te brengen over hoe de werking van de verordening kan worden verbeterd.
Het Groenboek richt zich daarbij op een aantal onderwerpen die nader zijn
uitgewerkt in een bijbehorend verslag (COM (2009) 174 definitief). Het betreft de volgende onderwerpen:
 1. afschaffing van de exequatur;
 2. werking van de verordening in de internationale rechtsorde;
 3. forumkeuze;
 4. industriële eigendom;
 5. aanhangigheid en samenhang van beslissingen;
 6. voorlopige maatregelen;
 7. arbitrage;
 8. overige kwesties ten aanzien van het toepassingsgebied, de bevoegdheid
en de erkenning en tenuitvoerlegging.
 
 Hieronder volgt een beknopte samenvatting van de in de conceptantwoorden
bij de verschillende onderwerpen ingenomen standpunten.
 Terzake de afschaffing van het exequatur is in de conceptbeantwoording
aangegeven dat Nederland eerst ervaring op wil doen met andere verordeningen
waarbij recentelijk op deelgebieden het exequatur is afgeschaft alvorens nadere
stappen te zetten terzake een algehele afschaffing. Vooruitlopend hierop worden
enige voorstellen gedaan inzake de benodigde waarborgen indien het exequatur
zou worden afgeschaft, zoals het handhaven van de mogelijkheid de openbare
orde in te roepen als weigeringsgrond en het openstellen van een rechtsgang
voor de verweerder bij de rechter van zijn woonland om een beslissing niet
te erkennen en de tenuitvoerlegging te weigeren.
 
 Terzake de werking van de verordening in de internationale rechtsorde
is in de conceptbeantwoording benadrukt dat dit onderwerp zich beter leent
voor behandeling in een internationaal gremium waarbij ook verplichtingen
voor derde landen kunnen worden overeengekomen. Mocht de Europese Commissie
toch met een voorstel komen dan is aangegeven dat naast de bevoegdheidsgronden
van artikel 5 Brussel I in ieder geval het forum necessitatis en het forum
arresti in de verordening dienen te worden opgenomen. Voorts dient de eventuele
regeling in de verordening voldoende ruimte te laten voor nationale discretie
in het toekennen van rechtsmacht om te voorkomen dat lidstaten hun burgers
onvoldoende rechtsbescherming kunnen bieden.
 
 Ten aanzien van de forumkeuze wordt aangedrongen op het ratificeren van
het Haags Forumkeuzeverdrag. Voorts wordt voorzichtig steun uitgesproken voor
het omkeren van de prioriteitsregel in het geval partijen een forumkeuze zijn
overeengekomen. Dit houdt in dat bij een duidelijke forumkeuze het daarbij
aangewezen gerecht als eerste bevoegd is om zich over zijn bevoegdheid uit
te spreken. Als bij een andere rechter ook een procedure over hetzelfde onderwerp
aanhangig is gemaakt, dient deze rechter de zaak aan te houden totdat de bij
de forumkeuze aangewezen rechter heeft beslist.
 
 Bij de vraag over het industrieel eigendom wordt in de conceptbeantwoording
aangedrongen op een overkoepelende regeling ten aanzien van misbruik van procesrecht
en het invoeren van een gemeenschappelijk stelsel van octrooigeschillenbeslechting.
Over een dergelijk stelsel wordt momenteel onderhandeld in Brussel.
 
 Terzake parallelle procedures wordt het introduceren van de mogelijkheid
van objectieve cumulatie aanbevolen mits er nauwe samenhang tussen de vorderingen
bestaat. Dit houdt bijvoorbeeld in dat een rechter die bevoegd is te beslissen
op een vordering uit overeenkomst, ook op een daarmee samenhangende vordering
uit onrechtmatige daad kan beslissen.
 
 Bij de vraag over voorlopige maatregelen is in de conceptbeantwoording
opgenomen dat in het kader van een voorlopige maatregel ex artikel 31 Brussel
I dient te worden vastgehouden aan het vereiste van een reële band tussen
de maatregel en het territoir van de lidstaat waarop de maatregel betrekking
heeft. In het antwoord wordt daarnaast aangedrongen op het vaststellen van
uniforme regels voor het aannemen van bevoegdheid onder artikel 31 Brussel
I.
 
 Ten aanzien van arbitrage wordt voorzichtig positief gereageerd op het
voorstel de arbitrage-exceptie te laten vervallen en in Brussel I een beperkte
regeling voor arbitrage op te nemen. Die regeling zou moeten inhouden
dat overeengekomen arbitrage voorrang dient te krijgen op de ingevolge Brussel
I gewoonlijk bevoegde rechter.
 
 Tot besluit meld ik u dat over de beantwoording van de vragen overleg
heeft plaatsgevonden met de Staatsommissie voor internationaal privaatrecht
en de Adviescommissie voor burgerlijk procesrecht.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.