Wijziging Wet op de rechtsbijstand houdende aanpassing van het inkomens- en vermogensbegrip; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29685, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

11-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29685 nr. 6

06-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenOpzet van de regelingAdministratieve lastenBescherming van de persoonlijke levenssfeerOverigArtikelsgewijsArtikel 19 juncto artikel 34a juncto artikel 34cArtikel 25Artikel 34aArtikel 34dArtikel 34gOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29685Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 685Wijziging van de Wet op de rechtsbijstand houdende aanpassing van het
inkomens- en vermogensbegrip aan het fiscale inkomens- en vermogensbegripnr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 6 april 2005Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de vragen en opmerkingen van
de leden van de verschillende fracties met betrekking tot het onderhavige
onderwerp. De vragen hebben vaak betrekking op de wijze waarop met het voorgestelde
fiscale inkomen wordt omgegaan. Gelet op de aard en inhoud van de vragen,
zal ik uitvoerig ingaan op de opzet van de regeling.AlgemeenDe leden van de CDA-fractie ondersteunen de ontwikkeling naar harmonisatie
van de inkomensafhankelijke regelingen en het gezamenlijk uitvoeren van de
regelingen door een aan de Belastingdienst gelieerde uitvoeringsinstantie.
Zij zijn niet overtuigd van de argumenten die hebben geleid tot het laten
vaststellen van het inkomen door de raden voor rechtsbijstand en menen dat
juist het centraliseren van de berekening van de financiële draagkracht
zou moeten plaatsvinden bij deze nieuwe aan de Belastingdienst gelieerde uitvoeringsinstantie.Voorafgaande aan de beantwoording van de vragen stel ik er prijs op om
aan te geven dat met de regeling in het wetsvoorstel zoveel mogelijk tegemoet
te komen aan de belangen van de rechtzoekende. Daarom wordt zoveel mogelijk
aangesloten bij een vaststaand inkomen waarvan bovendien redelijkerwijs kan
worden aangenomen dat het lager is dan het actuele inkomen. Zoals uit het
onderstaande zal blijken, zal een aanpassing aan een ander inkomensbegrip
in de meeste gevallen niet gunstiger uitpakken voor de rechtzoekende.Zoals deze leden terecht constateren kunnen in het kader van de inkomensafhankelijke
regelingen twee ontwikkelingen worden waargenomen. In de eerste plaats is
dat het streven naar harmonisatie van inkomensafhankelijke regelingen. Deze
harmonisatie vindt zijn weerslag in de hoofdstukken 1 en 3 t/m 5 van het thans
bij de Tweede Kamer aanhangige voorstel van wet Harmonisatie van inkomensafhankelijke
regelingen (Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen, Kamerstukken II
2004/05, 29 764; hierna: Awir). Daarnaast wordt voor een aantal daartoe
aangewezen inkomensafhankelijke regelingen, te weten de huursubsidie, zorgtoeslag
en tegemoetkoming kinderopvang, één uitvoeringsloket geïntroduceerd,
te weten de Belastingdienst/Toeslagen. Voor genoemde inkomensafhankelijke
regelingen die worden uitgevoerd door de Belastingdienst/Toeslagen regelt
hoofdstuk 2 van de Awir de procedure. Het is de ambitie van het kabinet op
termijn alle inkomensafhankelijke regelingen onder het begrippenkader van
de Awir te brengen, maar deze ambitie gaat niet zo ver om – op termijn –
ook de uitvoering van alle inkomensafhankelijke regelingen bij de Belastingdienst/Toeslagen
onder te brengen. Of dat gebeurt, is afhankelijk van de aard en inhoud van
de desbetreffende inkomensafhankelijke regeling. De bepalingen op basis waarvan
de draagkracht voor de toepassing van een inkomensafhankelijke regeling wordt
bepaald, zijn neergelegd in hoofdstuk 1 van de Awir en gelden daarom voor
alle inkomensafhankelijke regelingen die onder de reikwijdte van het geharmoniseerde
begrippenkader vallen. Voor de vaststelling van de draagkracht wordt daarbij
onder meer uitgegaan van het verzamelinkomen in de aanslag inkomstenbelasting
of het belastbare loon zoals dat blijkt uit de jaaropgaven. Daarnaast kan
ingevolge de Awir de aanspraak op een inkomensafhankelijke tegemoetkoming
ook afhankelijk worden gesteld van het vermogen. De desbetreffende gegevens
worden verkregen van de Belastingdienst. Voor de toepassing van de Wet op
de rechtsbijstand wordt evenals in de Awir aangesloten bij de fiscale inkomensbegrippen
en vindt de gegevensverstrekking plaats door de Belastingdienst.Wel moet bedacht worden dat de systematiek en het doel van de Wet op de
rechtsbijstand een andere is dan die van andere inkomensafhankelijke regelingen.Zoals uit de beschrijving hierboven blijkt, is de Awir gericht op het
verstrekken van een periodieke tegemoetkoming in de kosten en niet op een
eenmalige voorziening. Deze geldelijke tegemoetkoming is gerelateerd aan het
toetsingsinkomen in het jaar waarin betrokkene de bijdrage wenst te ontvangen.
Dit inkomen wordt dus aanvankelijk geschat. Bijstelling in de loop van of
na afloop van het berekeningsjaar zal hierdoor vaak nodig zijn (zie Kamerstukken
II 2004/05, 29 764, nr. 3, p. 9). De belanghebbende zal dus altijd rekening
moeten houden met hetzij een naheffing, hetzij een aanvullende tegemoetkoming.
Het streven is erop gericht via tussentijdse bijstellingen de bevoorschotting
zoveel mogelijk af te stemmen op de definitieve tegemoetkoming teneinde te
voorkomen dat burgers grote bedragen moeten terugbetalen of grote nabetalingen
krijgen.De systematiek en het doel van de Wet op de rechtsbijstand en dus ook
van het onderhavige wetsvoorstel is anders. Een recht op gesubsidieerde rechtsbijstand
voor de rechtzoekende leidt niet tot een periodieke financiële tegemoetkoming.
Het gaat om een recht waarbij een gesubsidieerde dienst wordt aangeboden in
een incidenteel geval. Het is dus ook geen structurele voorziening. Om gebruik
te mogen maken van de gesubsidieerde dienstverlening, moet de rechtzoekende
een inkomensafhankelijke eigen bijdrage betalen. Deze is per toevoeging ook
eenmalig.Alhoewel in het onderhavige wetsvoorstel is aangesloten bij de fiscale
inkomensbegrippen is gekozen voor een ander peiljaar dan in de Awir. Gekozen
is voor het inkomen in het jaar T-2. De reden daarvoor is dat er in het kader
van de gesubsidieerde rechtsbijstand een recht wordt gegeven dat de toegang
tot het recht waarborgt in die zin dat de rechtzoekende een recht heeft op
het verkrijgen van rechtsbijstand door een advocaat. Van belang is dat de
rechtzoekende vanaf de aanvang van zijn aanvraag om een toevoeging, snel duidelijkheid
heeft over dit recht, omdat in veel zaken snel moet worden opgetreden. Indien,
zoals in de Awir, wordt uitgegaan van het actuele jaarinkomen, zal pas achteraf
een definitief besluit op de aanvraag om een toevoeging kunnen worden genomen.
Het actuele jaarinkomen is immers pas na afloop van het jaar bekend. Wordt
uitgegaan van het jaar T-2 als uitgangspunt voor de berekening van de draagkracht
dan blijkt uit de praktijk dat het verzamelinkomen of het belastbare loon
over dat jaar in praktisch alle gevallen vaststaat op het moment waarop
de rechtzoekende een aanvraag om een toevoeging doet. Het is dan voor de rechtzoekende
onmiddellijk duidelijk of hij in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand
en zo ja, wat de hoogte van zijn eigen bijdrage is. Het voordeel is dus dat
het merendeel van de rechtzoekenden niet bevreesd hoeft te zijn dat uit het
verzamelinkomen, nadat dit is vastgesteld, blijkt dat hij bijvoorbeeld geen
recht heeft op gesubsidieerde rechtsbijstand met als gevolg dat een commerciële
rekening van de kosten van rechtsbijstand door de rechtzoekende moet worden
betaald. De kosten voor rechtsbijstand zijn immers al gemaakt. Dit kan niet
meer worden teruggedraaid.Dit neemt niet weg dat er ook in het voorgestelde systeem gevallen zullen
zijn waarin pas achteraf de draagkracht wordt vastgesteld. Dit is het geval,
indien de betrokkene aangifte inkomstenbelasting heeft gedaan en het verzamelinkomen
over het jaar T-2 op het moment van de aanvraag nog niet is vastgesteld. Dit
zijn echter uitzonderingen. Voorts is de draagkracht niet op voorhand duidelijk,
indien de rechtzoekende peiljaarverlegging aanvraagt. Verwacht wordt dat in
ongeveer 10% van de aanvragen peiljaarverlegging zal worden aangevraagd. Deze
regeling heeft tot doel om degenen van wie het inkomen op het moment van de
aanvraag is gedaald, niet het recht op gesubsidieerde rechtsbijstand te ontnemen.
Bij peiljaarverlegging wordt wel aanvankelijk uitgegaan van het geschatte
inkomen in het jaar van de aanvraag, aangezien het verzamelinkomen over dat
jaar pas op een later tijdstip beschikbaar is. Mocht het naderhand vastgestelde
inkomen hoger zijn dan het inkomen dat in aanmerking zou zijn genomen zonder
peiljaarverlegging, dan wordt met dit laatste inkomen rekening gehouden. De
rechtzoekende komt dus achteraf niet voor verrassingen te staan, omdat hij
van tevoren weet dat in ieder geval van het inkomen in het jaar T-2 wordt
uitgegaan, indien het inkomen in het jaar T hoger zou blijken te zijn. In
zoverre is er ook zekerheid omtrent de draagkracht voor de rechtzoekende,
indien hij een aanvraag om peiljaarverlegging heeft gedaan.Met het bovenstaande is beoogd aan te geven dat de van de Awir afwijkende
regeling in dit wetsvoorstel tot doel heeft om meteen zekerheid te bieden
aan de rechtzoekende ten aanzien van zijn recht op gesubsidieerde rechtsbijstand
in een concreet geval.De draagkracht wordt vastgesteld op basis van de gegevens over het inkomen
en vermogen die door de Belastingdienst zijn berekend. De raad voor rechtsbijstand
neemt deze gegevens over. De raad berekent niet zelf het inkomen. De raad
maakt alleen dan een schatting van het inkomen en vermogen, indien peiljaarverlegging
wordt aangevraagd. Die schatting zal gebaseerd zijn op inkomensgegevens van
de rechtzoekende , zoals een loonstrook. De gegevens over het verzamelinkomen
of het belastbare loon dat het uitgangspunt in het jaar T zal vormen, worden
uiteindelijk verstrekt door de Belastingdienst.Uit de systematiek en het doel van de Wet op de rechtsbijstand volgt dat
een aanvraag om gesubsidieerde rechtsbijstand wordt ingediend en beoordeeld
op het moment dat het rechtsprobleem zich aandient. Een aanvraag voor een
bepaalde datum in een jaar is niet aan de orde. Nadat de aanvraag is ingediend,
wordt niet alleen de draagkracht van de rechtzoekende vastgesteld, maar ook
de aard van het rechtsprobleem. Het lijkt in de rede te liggen om over beide
onderwerpen tegelijkertijd door de raad een besluit te laten nemen, waarbij
de raad voor wat betreft de draagkrachtgegevens uitgaat van de gegevens van
de Belastingdienst. Gelet op de eenmaligheid van de aanvraag in relatie tot
de veelal noodzakelijke snelheid waarbinnen de advocaat moet optreden in de
betreffende zaak, komt deze aanpak de inzichtelijkheid voor de rechtzoekende
ten goede. De leden van de PvdA-fractie willen graag weten wat in het algemeen de
termijn is waarbinnen de rechtzoekende duidelijkheid krijgt op de vraag hoe
hoog de eigen bijdrage is.Indien een aanvraag om een toevoeging volledig en compleet is ingediend,
bedraagt de landelijke doorlooptijd in het afwikkelingsproces op dit moment
gemiddeld negen dagen. Invoering van het voorgestelde systeem in het onderhavige
wetsvoorstel zal een vereenvoudiging van de aanvraagprocedure met zich brengen.
Dit zal leiden tot een verkorting van de totale doorlooptijd van de aanvraag-
en afhandelingsprocedure. De rechtzoekende hoeft niet langer een verklaring
omtrent inkomen en vermogen over te leggen. Dit heeft een positieve invloed
op de totale duur van de aanvraagprocedure.In het voorgestelde systeem dient de rechtzoekende zijn sofi-nummer bij
de advocaat in. De raden voor rechtsbijstand zullen vervolgens de persoonsgegevens
en financiële gegevens elektronisch verzamelen en laten controleren door
de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA) respectievelijk
de Belastingdienst. De controle van de persoonsgegevens neemt maximaal 48
uur en die van de financiële gegevens maximaal 24 uur in beslag. Overigens
zal nadat de Landelijke Raadpleegbare Deelverzameling is ingevoerd bij de
GBA, de doorlooptijd van het controleren van de persoonsgegeven bij de GBA
tot één dag teruggebracht kunnen worden.In verband met de (technologische) ontwikkelingen bij de ketenpartners
valt thans niet exact aan te geven hoeveel tijd de afhandeling van aanvragen
tot de datum van de eindbeslissing op de aanvraag na invoering van het onderhavige
wetsvoorstel in beslag zal nemen.Opzet van de regelingDe leden van de CDA-fractie geven aan moeite te hebben met het uitgangspunt
dat voor de berekening van het fiscale inkomen gekozen is voor het jaar T-2.
Zij betwijfelen of het inkomen van twee jaar geleden inderdaad in de meeste
gevallen lager zal zijn dan het actuele inkomen vanwege de verwachte loonstijgingen.
Daarbij memoreren zij dat de regering aangeeft ook liever aan te sluiten bij
het actuele inkomen maar dat dat op dit moment niet goed haalbaar is. De leden
van de CDA-fractie vragen op welke termijn wel een adequate schatting van
het inkomen kan worden gemaakt.In navolging van hetgeen in paragraaf 1 is aangegeven is het van
belang dat gegevens over een vastgesteld verzamelinkomen of belastbaar loon
elektronisch kunnen worden verstrekt. Het gaat er immers om dat voorkomen
moet worden dat de rechtzoekende te lang in onzekerheid verkeert over de mogelijkheid
om van de gesubsidieerde rechtsbijstand gebruik te kunnen maken. Een rechtsprobleem
kan zich op elk willekeurig moment voordoen. Vaak is snel handelen geboden.
Een rechtzoekende wil dus ook binnen relatief korte tijd weten of hij in aanmerking
komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand, aangezien hij de gelegenheid moet
hebben te beoordelen of hij van de diensten van een gesubsidieerde advocaat
gebruik kan maken. In het onderhavige wetsvoorstel is een zodanige systematiek
gekozen dat weliswaar wordt aangesloten bij het fiscale inkomensbegrip, maar
dat ook in zoveel mogelijk gevallen aan de rechtzoekende meteen duidelijkheid
kan worden verschaft over zijn rechten op het punt van de gesubsidieerde rechtsbijstand.
Dat is hierboven uiteengezet. Hoe groter de groep rechtzoekenden die op voorhand
duidelijkheid kunnen krijgen over de gesubsidieerde toegang tot het recht,
hoe beter dat is. In hoeverre dan bij de Awir kan worden aangesloten zal nog
moeten worden bezien. Daarbij zal, zoals ik hierboven ook al aangaf, voor
ogen moeten worden gehouden dat bij de beoordeling van de aanvraag om een
toevoeging niet alleen de draagkracht wordt betrokken, maar ook de inhoudelijke
omstandigheden van het geval. Voorts moet rekening worden gehouden
met het incidentele karakter van de toevoegingsaanvraag.In ieder geval kan op het moment dat recentere gegevens dan thans het
geval is over het vastgestelde verzamelinkomen kunnen worden verstrekt, dit
in de ICT systemen worden doorgevoerd door middel van een marginale aanpassing.
De gehele infrastructuur, methodiek en organisatie rond de toevoegingsaanvraag
behoeven immers niet meer te worden gewijzigd, aangezien de omslag van netto
maandinkomen als draagkrachtbegrip, inclusief alle administratieve handelingen
die hiermee gepaard gaan, naar verzamelinkomen/belastbaar loon dan reeds heeft
plaatsgevonden. Veel extra rompslomp, zoals deze leden vrezen, brengt dat
dus niet met zich. Een wetswijziging is dan echter wel nodig.Uit het bovenstaande kan worden opgemaakt dat de vraag van dezelfde leden
met betrekking tot de termijn waarop het onderhavige wetsvoorstel in voornoemde
zin kan worden aangepast niet goed is te beantwoorden. Indien het mogelijk
blijkt van een meer actueel vastgesteld verzamelinkomen uit te gaan zonder
dat dit ten koste gaat van de gewenste directe duidelijkheid voor de rechtzoekende,
dan zal alleen een wetswijziging betreffende het peiljaar moeten worden ingediend.
Is het de bedoeling dat een centraal orgaan taken op dit gebied krijgt dan
zal een verdere afstemming op de Awir noodzakelijk zijn. Vooralsnog worden
de ontwikkelingen nauwlettend gevolgd.De leden van de CDA-fractie merken op dat maar liefst in 20 000 gevallen
waarin een aanvraag om gesubsidieerde rechtsbijstand wordt gedaan een aanvraag
om peiljaarverlegging zal worden ingediend. Deze leden vragen zich om die
reden af of daarom niet beter bij het actuele inkomen kan worden aangesloten.Indien op dit moment bij het actuele inkomen wordt aangesloten, betekent
dat dat in alle gevallen waarin een aanvraag om een toevoeging wordt gedaan,
aanvankelijk wordt uitgegaan van een geschat inkomen. Dit is de systematiek
van de Awir. Na afloop van het berekeningsjaar volgt de definitieve toekenning,
waarbij eventuele verschillen alsnog worden uitbetaald of teruggevorderd.
Dit leidt ertoe dat steeds pas naderhand een definitief inzicht kan worden
gegeven in het recht op gesubsidieerde rechtsbijstand. Gelet op enerzijds
het incidentele karakter van de aanvraag en anderzijds de principiële
vraag inzake de toegang tot het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand,
ben ik van mening dat de rechtzoekende en de rechtsbijstandverlener zo snel
mogelijk zekerheid over de draagkracht moeten krijgen.Aansluiting bij het actuele inkomen zou weinig verandering in de hoogte
van de administratieve lasten die thans met de aanvraag zijn gemoeid met zich
brengen. De raden voor rechtsbijstand zullen alle aanvragen opnieuw moeten
toetsen nadat het toetsingsinkomen is vastgesteld. Dubbel werk brengt dubbele
kosten met zich. Gesteld dat uit die toetsing blijkt dat de rechtzoekende
buiten het stelsel valt, moet de raad de reeds uitgekeerde vergoedingen terugvorderen.
Ook daaraan kleven administratieve lasten. De doelstelling van het wetsvoorstel,
te weten administratieve lastenvermindering, wordt daarmee teniet gedaan.De leden van de CDA-fractie vragen of nauwkeurig kan worden aangegeven
op welke punten de begrippen inkomen en vermogen afwijken van het fiscaal
gebruikte verzamelinkomen.In het onderhavige wetsvoorstel wordt niet afgeweken van de fiscale begrippen.
Dit volgt uit de voorgestelde aanvulling van artikel 1 van de Wet op de rechtsbijstand.In aanvulling daarop vragen dezelfde leden of uit de omschrijving van
het begrip verzamelinkomen in de memorie van toelichting kan worden opgemaakt
dat verrekenbare verliezen in het verzamelinkomen niet worden meegenomen.
De vraag van deze leden kan bevestigend worden beantwoord. Door aan te sluiten
bij het verzamelinkomen worden verliezen uit andere jaren niet
meegenomen. Op dit punt wijkt het voorstel niet af van het wetsvoorstel Awir.
Deze methodiek past in de gedachte om de bepaling van de draagkracht in inkomensafhankelijke
regelingen niet te laten beïnvloeden door inkomen uit andere jaren. Ook
voor inkomensafhankelijke aftrekposten in de inkomstenbelasting is het verzamelinkomen,
dus het inkomen vóór verliesverrekening, bepalend. Overigens
past het derde lid van het voorgestelde artikel 34a, waarin is bepaald dat
een negatief inkomen wordt gesteld op nihil, bij nader inzien niet in die
gedachte, omdat daardoor juist geen rekening zou worden gehouden met een verlies
in het jaar zelf. Bij nota van wijziging zal deze bepaling daarom worden geschrapt.De leden van de CDA-fractie informeren naar de reden dat voor het vermogensbegrip
het heffingvrij vermogen van € 18 800 (inmiddels € 19 522)
buiten beschouwing wordt gelaten.Op grond van artikel 34 van de Wet op de rechtsbijstand wordt voorzien
in een vermogensvrijstelling. Aansluiting bij de fiscale begrippen brengt
mee dat wat betreft de vermogensvrijstelling wordt aangesloten bij de systematiek
van de Wet inkomstenbelasting 2001. In die wet worden in de artikelen 5.5
en 5.6 vermogensvrijstellingen geregeld. In 2003 bedroeg het heffingvrij vermogen
op grond van artikel 5.5 € 18 800 per persoon. Thans is dat € 19 522.
De vrijstelling in het onderhavige wetsvoorstel is daarop afgestemd.De leden van de CDA-fractie constateren dat de voorgestelde berekeningswijze
van de draagkracht kan leiden tot enige verschuiving. Zij willen weten welke
rechtzoekenden thans wel en straks niet meer onder de regeling vallen en omgekeerd.Aangezien zowel het inkomens- en vermogensbegrip als het refertejaar wijzigen,
kan hier in algemene zin geen antwoord op worden gegeven. Door middel van
tijdsintensief dossieronderzoek zouden wellicht gegevens kunnen worden verzameld
over het huidige aantal financiële afwijzingen op basis van inkomen en
vermogen. Van belang is dat voor het bepalen van de toegang tot het stelsel
van gesubsidieerde rechtsbijstand de huidige inkomensbedragen zoveel mogelijk
zijn omgerekend naar een equivalent verzamelinkomen. Op dit moment wordt uitgegaan
van het inkomen verminderd met allerlei fiscale kortingen. Op die wijze wordt
beoogd een actueel belastbaar inkomen te berekenen. In het voorgestelde systeem
wordt uitgegaan van een jaarinkomen in het jaar T-2 waarbij wordt gekeken
naar het zogenaamde verzamelinkomen of belastbaar loon. Op dit moment is de
inkomensgrens voor een alleenstaande € 1438 en voor de rechtzoekenden
met een gemeenschappelijke huishouding € 2055 per maand (zie artikel
34 van de Wet op de rechtsbijstand). In de nieuwe systematiek zal dit op dit
moment € 21 800 respectievelijk € 31 000 bedragen.
Wat betreft de vermogensvrijstelling wordt in het onderhavige wetsvoorstel
ook van een geheel andere opzet uitgegaan. Zoals hierboven is aangegeven is
daarbij gekozen voor aansluiting bij het heffingvrij vermogen. Dit is gunstiger
dan thans het geval is.Daar komt bij dat de doelstelling van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
is dat het percentage van de Nederlandse bevolking dat daarvoor in aanmerking
komt evenals in de huidige situatie ongeveer 50% zal zijn.De leden van de CDA-fractie geven terecht aan dat in artikel 34d, derde
lid, van het wetsvoorstel de mogelijkheid wordt geschapen om bij algemene
maatregel van bestuur te bepalen in welke gevallen waarin de rechtzoekende
op basis van artikel 34 geen toegang zou hebben tot het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand, toch een toevoeging wordt verleend. Deze leden willen graag
weten op welke wijze de eigen bijdrage wordt berekend als geen
peiljaarverlegging mag plaatsvinden en dus uitgegaan blijft worden van het
eerdere hogere inkomen.Met het oog op de duidelijkheid worden de mogelijkheden met betrekking
tot de beoordeling van de aanvraag om een toevoeging uiteengezet.In de door deze leden bedoelde gevallen gaat het om de situatie waarin
de draagkracht van de rechtzoekende zo hoog is dat hij met toepassing van
artikel 34 buiten het stelsel zou vallen.Deze situatie doet zich niet voor in het geval positief op de aanvraag
om peiljaarverlegging zou worden beslist. Een positieve beslissing houdt in
dat niet alleen de terugval in het inkomen ten minste 15% bedraagt, maar ook
dat de rechtzoekende binnen de inkomensgrens van het stelsel valt. De hoogte
van het inkomen na peiljaarverlegging bepaalt dan de hoogte van de eigen bijdrage.
In dat geval is art. 34d, derde lid, niet aan de orde.Dit is anders als de aanvraag om peiljaarverlegging wordt afgewezen, omdat
de terugval in het inkomen niet ten minste 15% bedraagt. In dat geval kunnen
zich twee situaties voordoen. Ten eerste kan de draagkracht met toepassing
van de terugval nog steeds buiten het bereik van het stelsel liggen. Het is
evident dat de aanvraag niet wordt gehonoreerd.Ten tweede kan het voorkomen dat de terugval bijvoorbeeld slechts 10%
is, maar dat desondanks de rechtzoekende op grond van zijn berekende inkomen
binnen het stelsel zou vallen. In dat geval ligt het in de rede om toch een
toevoeging af te geven waarbij de hoogste eigen bijdrage zal worden opgelegd.
Bij nota van wijziging zal dit laatste alsnog worden geregeld.De leden van de CDA-fractie vragen waarom de door hen aangehaalde algemene
maatregel van bestuur niet gelijktijdig met het onderhavige wetsvoorstel van
kracht wordt. De reden dat nog geen concept algemene maatregel van bestuur
is gemaakt, heeft te maken met het feit dat nog nader moet worden uitgezocht
hoe deze maatregel exact vorm moet krijgen om onwenselijke knelpunten met
betrekking tot de toegang tot het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
weg te nemen zonder dat er in feite sprake zal zijn van een generieke ophoging
van de inkomensgrenzen. Zoals hiervoor is aangegeven zal in het geval de draagkracht
met minder dan 15% terugvalt, maar desondanks toch binnen de grenzen van het
stelsel valt, in beginsel wel een toevoeging worden afgegeven.Ik ben het met de leden van de CDA-fractie eens dat ook het publiek zich
bewust moet worden van de kosten van procederen. In dit kader refereren deze
leden aan het terugbrengen van twaalf naar vier treden. Zij vragen zich wel
af waarom de laagste eigen bijdrage wordt verhoogd, terwijl de hoogste eigen
bijdrage wordt teruggebracht. Deze leden willen weten waarom niet een evenwichtiger
verdeling is aangebracht. Ik begrijp deze leden aldus dat zij bij hun vraag
ook eerdere verhogingen van het griffierecht en de eigen bijdragen willen
betrekken. In de memorie van toelichting is verwezen naar de besluiten waarin
de verschillende verhogingen zijn doorgevoerd.Ik ben mij ervan bewust dat de verhogingen die zijn doorgevoerd van verdergaande
aard zijn dan de gebruikelijke indexeringen. De verhogingen zijn in die zin
gelijkmatig verdeeld dat deze percentueel zijn doorgevoerd. De verhogingen
zijn dus van gelijke zwaarte voor de betreffende inkomenscategorieën.
Met de introductie van de vier inkomenscategorieën worden de lagere inkomens
percentueel meer ontzien dan de hogere. Zoals uit onderstaande tabel blijkt
is niet alleen de laagste eigen bijdrage slechts € 8 omhoog gegaan,
maar ook de laagste inkomenscategorie vergroot. Wat thans de eerste twee treden
zijn, wordt in het voorgestelde systeem uitgebreid tot één.
In de nieuw voorgestelde vierde categorie zijn de laatste vier treden uit
het huidige recht samengevoegd. Het zou niet redelijk zijn de laagste trede
van die vier te belasten met de hoogste of een hogere eigen bijdrage dan op
dit moment voor de twaalfde en dus hoogste trede geldt. Een zekere
uitmiddeling heeft plaatsgevonden. Naar mijn mening levert dit een evenwichtige
verdeling op.In onderstaande tabel wordt aangegeven welke samenvoegingen hebben plaatsgevonden
en wat het gevolg is voor de eigen bijdragen. cat.huidige eigen bijdrageinkomensgrenzen (zonder samenvoeging)nieuwe eigen bijdrageInkomensgrenzen
(na samenvoeging) alleenstaandniet-alleenstaandalleenstaandNiet-alleen-staand0 € 0   € 0  A € 90€ 15 200€ 21 200 € 98€ 15 900€ 22 300B€ 141€ 15 900€ 22 300   C€ 208€ 16 400€ 23 000€ 242€ 16 700€ 23 500D€ 275€ 16 700€ 23 500   E€ 340€ 17 200€ 24 200   F€ 396€ 17 600€ 24 800€ 428€ 18 400€ 26 000G€ 458€ 18 000€ 25 400   H€ 516€ 18 400€ 26 000   I€ 582€ 18 900€ 26 700   J€ 633€ 19 300€ 27 300€ 672€ 21 800€ 31 000K€ 703€ 19 700€ 27 900   L€ 769€ 21 800€ 31 000   De leden van de PvdA-fractie vragen waarom zo strak wordt vastgehouden
aan het peiljaar T-2.Op eenzelfde soort vraag van de leden van de CDA-fractie is hierboven
ingegaan. Daarbij is aangegeven dat het met name van belang is dat de rechtzoekende
direct zekerheid heeft over de toegang tot het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand en de eigen bijdrage. Dezelfde leden bepleiten aansluiting
bij het actuele jaarinkomen om een terugval in koopkracht op te kunnen vangen.In het voorgestelde systeem kan een terugval in het inkomen worden opgevangen
door het vragen van peiljaarverlegging. Indien de aanvraag om peiljaarverlegging
wordt gehonoreerd, wordt uitgegaan van het actuele jaarinkomen in het jaar
T. In zoverre wordt rekening gehouden met het actuele inkomen.Ik begrijp de leden van de PvdA-fractie verder aldus dat zij bedenkingen
hebben tegen de vereiste hoogte van de terugval, namelijk 15%. Deze terugval
speelt uitsluitend een rol bij de vraag of het verzoek om peiljaarverlegging
wordt gehonoreerd. Is de terugval minder, dan wordt voor de beoordeling van
de draagkracht uitgegaan van het jaar T-2. Hierboven is bij eenzelfde soort
vraag van de leden van de CDA-fractie aangegeven dat een kleinere terugval
er in bepaalde gevallen toe kan leiden dat geen toegang tot het recht wordt
verkregen. Aldaar is aangegeven dat in de algemene maatregel van bestuur zal
worden aangegeven in welke gevallen dan toch een toevoeging zal worden verleend.
Daarbij wordt aangetekend dat het om een beperkt aantal gevallen zal gaan.
Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven, zal in ongeveer 10% van
het totaal aantal aanvragen om een toevoeging een aanvraag om peiljaarverlegging
worden gedaan. Van die aanvragen zal slechts een deel betrekking hebben op
de vraag of toegang tot het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand wordt
verkregen. Een ander – groter – deel zal van belang zijn voor
het bepalen van de hoogte van de eigen bijdrage. Hoe lager het inkomen, hoe
lager de eigen bijdrage is.Niet ontkend wordt dat het voor kan komen dat iemand door een onvoldoende
terugval in het inkomen geen toegang tot het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand zal hebben. Het betreft dan rechtzoekenden die voorheen al
een zo hoog inkomen hadden dat zij geen toegang tot het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand hadden. De voorstellen in het onderhavige wetsvoorstel leiden
tot een zodanige lastenvermindering dat dit naar mijn mening opweegt tegen
de mogelijkheid dat een enkeling als gevolg van de 15%-drempel geen toegang
heeft tot het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. Daarbij teken ik
aan dat het stellen van een toegangsgrens altijd arbitrair is, maar dat de
negatieve gevolgen zoveel mogelijk moeten worden beperkt. Voorts is het niet
onredelijk te verwachten dat degenen die in het jaar T-2 al buiten het stelsel
vielen, zich op enigerlei wijze hebben ingedekt tegen mogelijke financiële
risico's, waaronder ook de kosten van mogelijk gebruik van juridische bijstand
gerekend mogen worden.De leden van de PvdA-fractie willen graag weten of iemand die er in de
laatste maanden van het jaar veel meer dan 15% in inkomen op achteruit is
gegaan met een verwachting dat die sterke daling ook in het daarop volgende
jaar aan de orde zal zijn, geen verzoek om peiljaarverlegging kan doen.Een aanvraag om peiljaarverlegging kan worden gedaan als het jaarinkomen
in het jaar T naar verwachting 15% of meer zal zijn teruggevallen. Met de
keuze voor een jaarinkomen wordt aangesloten bij eenzelfde keuze voor de berekening
van het inkomen in de Awir. Het kan dus voorkomen dat het inkomen van iemand
in de laatste twee maanden van het jaar is teruggevallen met bij voorbeeld
25% op maandbasis, maar dat dit niet zal leiden tot het honoreren van een
aanvraag om peiljaarverlegging, aangezien het jaarinkomen niet met ten minste
15% is teruggevallen. Zou uitgegaan moeten worden van een inkomen dat de jaargrens
overschrijdt, dan zou bij de uitvoering van de wet niet meer uitgegaan kunnen
worden van de gegevens van de Belastingdienst, omdat deze het inkomen per
kalenderjaar vaststelt.De leden van de PvdA-fractie vragen wat er tegen is om altijd van het
actuele inkomen uit te gaan, indien daarom door middel van peiljaarverlegging
wordt gevraagd. Op deze vraag ben ik hierboven ingegaan. De belangrijkste
reden is de wens om tot een administratieve lastenvermindering te komen waarbij
de negatieve gevolgen voor de rechtzoekende zo gering mogelijk zijn.Dezelfde leden willen graag weten wat ertegen is om bij een verzoek om
peiljaarverlegging uit te gaan van een schatting van het inkomen en vermogen
in de komende twaalf maanden.Ook onder het huidige recht wordt geen rekening gehouden met het inkomen
en vermogen in het komende jaar. Op grond van de voorgestelde systematiek
kan op een eenvoudige en snelle manier inzicht in de draagkracht van de rechtzoekende
worden verkregen. Indien uitsluitend het inkomen in de toekomst bepalend zou
zijn, is veel minder makkelijk aan te geven hoe dit zich zal ontwikkelen en
op welke wijze dit moet worden geschat. Het ligt dan in de rede dat een rechtzoekende
met het oog op een mogelijke daling alvast een aanvraag om peiljaarverlegging
doet. Op een dergelijke aanvraag kan niet eenvoudig worden beslist, aangezien
het gaat om het berekenen van het inkomen in de komende twaalf maanden waarover
nog helemaal geen inkomensgegevens bekend zijn. De bovenstaande aanpak zal
niet leiden tot een aanmerkelijke lastenverlichting.Daar komt bij dat met een schatting van het inkomen op basis van de komende
twaalf maanden een inbreuk wordt gemaakt op het harmonisatiestreven en het
draagkrachtbeginsel zoals met de Awir wordt beoogd. Rekening houden met de
effecten van een terugval in inkomen voor de komende twaalf maanden druist
in tegen het uitgangspunt de draagkracht in het actuele kalenderjaar te bepalen
en zou voor rechtzoekenden een nog langere periode van onzekerheid
betekenen dan wanneer wordt uitgegaan van het actuele inkomen in het berekeningsjaar.
Daarnaast zou een inkomensberekening over een willekeurige periode van twaalf
maanden grote uitvoeringsproblemen geven omdat dan niet meer kan worden aangesloten
bij de fiscaliteit. Het is bijzonder moeilijk en bewerkelijk, en in bepaalde
gevallen, met name bij zelfstandige ondernemers, vrijwel onmogelijk om dan
een equivalent van het verzamelinkomen te berekenen, nog afgezien van speciale
bezwaarprocedures die dan nodig zouden zijn omdat dit afwijkende inkomen geen
fiscale status heeft en dus niet kan «meelopen» met de fiscale
rechtsmiddelen. Een laatste bezwaar van de door deze leden voorgestelde methode
is dat de periode waarover met geschatte bedragen wordt gewerkt – en
waarin dus onzekerheid blijft bestaan – aanmerkelijk zou worden verlengd.Bij de beoordeling van een aanvraag om een toevoeging ligt het in de rede
om, indien noodzakelijk, uit te gaan van het actuele moment, omdat de situatie
op dat moment kenbaar is of redelijkerwijs kenbaar kan zijn. Deze gegevens
zijn nodig om te kunnen beslissen op de aanvraag om peiljaarverlegging. Op
die manier kan de raad zijn beslissing onderbouwen. Dit zal anders zijn in
het geval moet worden beslist met inachtneming van soms – nog niet bekende –
toekomstige gegevens.Gelet op het bovenstaande onderschrijf ik niet de visie van de leden van
de PvdA-fractie dat de toegang tot het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
op toeval gaat berusten door niet uit te gaan van de toekomstige draagkracht.
Bovendien ben ik, anders dan deze leden, van mening dat het toeval niet toeneemt
naarmate het jaar waarin een beroep moet worden gedaan op rechtsbijstand verder
is verstreken. Indien peiljaarverlegging is aangevraagd, zal in een dergelijk
geval veel nauwkeuriger kunnen worden aangegeven, wat het verzamelinkomen
in het jaar T is. Van de hoogte van het verzamelinkomen in het daarop volgende
jaar kan slechts een zeer grove schatting worden gemaakt met als mogelijk
gevolg dat betrokkene achteraf – en dat zelfs na één of
twee jaar – te horen krijgt dat hij niet in aanmerking kwam voor de
gesubsidieerde rechtsbijstand. Alsdan moet een rechtzoekende de kosten van
rechtsbijstand alsnog zelf betalen. Bij deze onzekerheid is de rechtzoekende
niet gebaat.De leden van de PvdA-fractie vragen of bekend is hoeveel aanvragen nu
nog wel en straks niet meer voor gesubsidieerde rechtsbijstand in aanmerking
komen als gevolg van de invoering van de T-2-regel.Bij het omrekenen van het huidige inkomensbegrip naar het fiscale inkomensbegrip
heeft voorop gestaan dat de reikwijdte van het stelsel niet mag veranderen.
Dit houdt in dat de huidige maandinkomenbedragen zoveel mogelijk zijn omgerekend
naar het equivalente fiscale jaarinkomen. Het percentage van de Nederlandse
bevolking dat in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand zal evenals
in de huidige situatie ongeveer 50 zijn.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie hoeveel aanvragen nu wel en
straks niet meer voor gesubsidieerde rechtsbijstand in aanmerking komen, omdat
ze kunnen beschikken over een vermogen dat boven de vastgestelde normen ligt.Thans wordt ongeveer 45% van de aanvragen om een toevoeging die worden
afgewezen, afgewezen wegens een te groot vermogen. Van deze 45% wordt ongeveer
50% afgewezen op basis van vermogen belegd in de eigen woning. De andere helft
wordt afgewezen op basis van overig vermogen, zoals spaartegoeden, effecten
en ander onroerend goed. Afwijzing op basis van de eigen woning zal na invoering
van de onderhavige voorstellen niet meer voorkomen, omdat de eigen woning
niet tot de rendementsgrondslag behoort. Het overige vermogen telt wel mee
als dit hoger is dan het heffingvrij vermogen. Gelet op de nieuwe definitie
vanvermogen mag verwacht worden dat het aantal financiële
afwijzingen op basis daarvan zal afnemen.De leden van de PvdA-fractie stellen de vraag of reeds bekend is welk
percentage op dit moment de laagste eigen bijdrage betaalt.Op dit moment wordt door ongeveer 60% van de aanvragers de laagste eigen
bijdrage betaald. Dit aantal zal na invoering van het onderhavige wetsvoorstel
meer zijn dan thans het geval is, aangezien wordt voorgesteld de laagste twee
inkomenscategorieën samen te voegen. Het percentage dat in de laagste
inkomenscategorie zal vallen, zal door deze samenvoeging met ruim 4% stijgen.
Het percentage dat de één na laagste bijdrage betaalt, bedraagt
immers ruim 4.Dezelfde leden merken op dat de eigen bijdrage van de laagste inkomenscategorie
recentelijk is verhoogd. Het doorvoeren van het onderhavige wetsvoorstel zal
tot een verdergaande verhoging leiden. Deze leden hebben berekend dat het
in totaal om een stijging van 47% gaat. Daarbij geven zij aan dat de koopkracht
van deze groep belanghebbenden er eerder op achteruit dan op vooruit is gegaan.
Deze leden vragen of de regering zich realiseert dat de toegang tot de rechtshulp
serieus in gevaar kan komen.Alhoewel ik me realiseer dat de afgelopen periode een aantal verhogingen
van de eigen bijdrage heeft plaatsgevonden, ben ik van mening dat de toegang
tot de rechtshulp niet in gevaar komt. Een reden om de eigen bijdrage te verhogen
is gelegen in het feit dat de uurvergoeding van degenen die gesubsidieerde
rechtsbijstand verlenen, is verhoogd. Deze verhoging was nodig om het aanbod
van advocaten die bereid zijn om deel te nemen aan het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand op peil te houden en daarmee de toegang tot het recht te waarborgen.
Deze verhoging moest worden opgevangen met de middelen die beschikbaar zijn
voor het beleidsterrein van de gesubsidieerde rechtsbijstand. Daarbij hoorde
ook een verhoging van de eigen bijdrage. De verhogingen zijn weliswaar substantieel
maar de hoogte van de te betalen kosten staan nog steeds niet in verhouding
tot de totale kosten van de verleende rechtsbijstand. Hierboven ben ik daarop
reeds ingegaan. Ik verwijs daarnaar.De leden van de PvdA-fractie verwijzen naar mijn brief van 6 november
2003 waarin ik heb toegezegd de eigen bijdrage niet met 50% te zullen verhogen.
Deze toezegging heb ik gedaan in het kader van de dekkingsvoorstellen voor
de verhogingen van de vergoeding van de advocaat. In het onderhavige wetsvoorstel
vloeit de verhoging van € 8 voor de eigen bijdrage in de laagste
inkomenscategorie voort uit het feit dat wordt voorgesteld de onderste twee
inkomenstreden samen te voegen. Daardoor wordt de eigen bijdrage voor de laagste
inkomenscategorie iets hoger. Daarentegen wordt de hoogte van de eigen bijdrage
in de één na onderste categorie beduidend lager. Het gevolg
is dat de groep met de laagste inkomens, en dus ook de laagste eigen bijdrage,
wordt vergroot.Dezelfde leden vragen waarom niet wordt vastgehouden aan de twaalf «inkomenstreden».Indien het aantal inkomenstreden wordt teruggebracht van twaalf naar vier,
draagt dat bij aan de administratieve lastenverlichting. Het aantal correcties
achteraf (bij peiljaarverlegging) zal aanzienlijk lager zijn indien het aantal
inkomenstreden wordt teruggebracht. Daarnaast is het voor potentiële
aanvragers van een toevoeging eenvoudiger in te schatten welke eigen bijdrage
verschuldigd zal zijn.Het samenvoegen van treden heeft tevens tot gevolg dat de daarbij behorende
eigen bijdragecategorieën min of meer worden uitgemiddeld. Voor een aantal
treden betekent dat een beperkte verhoging van de eigen bijdrage, voor een
aantal treden een beperkte verlaging. Gemiddeld genomen is er
geen sprake van een stijging of daling. Deze leden geven terecht aan dat bij
het vasthouden aan de twaalf treden het verhogende effect voor de laagste
inkomenscategorie niet zou optreden.Samenvattend merken deze leden op dat de recente voorstellen in combinatie
met het onderhavige wetsvoorstel de toegang tot het recht in gevaar brengen.
Zij vragen daarom of in een rechtstaat in onzekere tijden buiten twijfel moet
blijven dat gebrek aan koopkracht nooit een belemmering kan en mag zijn voor
de toegang tot de rechter en het recht.Uit hetgeen ik hierboven heb aangegeven, blijkt dat ik van mening ben
dat de toegang tot het recht nog steeds niet in gevaar komt. Ik verwijs ook
naar mijn antwoord op eenzelfde soort vraag van de leden van de CDA-fractie.De leden van de SP-fractie vragen of het gebruik van het fiscale jaarinkomen
van het jaar T-2 wel recht doet aan het uitgangspunt dat bij de beoordeling
of iemand in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand zoveel mogelijk
wordt gekeken naar de actuele draagkracht van de betrokkene. In dit kader
willen zij ook graag weten of de administratieve lasten zullen toenemen vanwege
de toename van het aantal aanvragen om peiljaarverlegging die worden verwacht
indien zou worden aangesloten bij het actuele inkomen. Zij hebben een voorkeur
voor het hanteren van het jaar T als uitgangspunt voor de berekening van het
jaarinkomen.Zoals ook hierboven is opgemerkt wordt voorgesteld om uit te gaan van
het jaar T-2 voor het berekenen van de draagkracht om daarmee in zoveel mogelijk
gevallen voor de rechtzoekende en de rechtsbijstandverlener direct zekerheid
te scheppen over enerzijds het bepalen van de toegang tot het stelsel en anderzijds
het bepalen van de hoogte van de eigen bijdrage. Voor de verdere uiteenzetting
van mijn standpunt verwijs ik met name naar mijn antwoord op dezelfde soort
vragen van de leden van de CDA-fractie. Ik merk nog op dat het aantal peiljaarverleggingen
op grond van het onderhavige wetsvoorstel naar verwachting beperkt zal zijn.
Uit onderzoek blijkt dat het inkomen van een groot deel van de doelgroep geen
wijzigingen laat zien vanaf het jaar T-2. Bij de berekening van de reductie
van de administratieve lasten is ervan uitgegaan dat in 10% van het totaal
aantal aanvragen om een toevoeging om peiljaarverlegging zal worden gevraagd.
Een extra druk op deze lasten is niet te verwachten.De leden van de SP-fractie willen graag weten hoeveel tijd in beslag wordt
genomen in de controle van de gegevens van de rechtzoekende bij de GBA en
de Belastingdienst. Op eenzelfde soort vraag van de leden van de PvdA-fractie
is hierboven in paragraaf 1 reeds ingegaan. Ik verwijs daarnaar. Ik merk
naar aanleiding van een vraag op dit punt van de leden van de SP-fractie op
dat het wenselijk is dat zo snel mogelijk de persoonsidentificerende gegevens
gecontroleerd kunnen worden opdat op korte termijn inzicht kan worden verkregen
in de draagkracht. Een exacte termijn waarop de aanvraag kan worden beoordeeld
kan niet worden gegeven. Daarvoor verwijs ik ook naar hetgeen daarover in
paragraaf 1 is aangegeven. Bedacht moet ook worden dat de raden een inhoudelijke
beoordeling van de aanvraag om een toevoeging moeten verrichten. Deze beoordeling
kan niet geautomatiseerd geschieden. Indien de zaak echter spoedeisend is
kan, evenals onder het huidige recht het geval is, een voorlopige toevoeging
worden afgegeven. De wijziging van de voorgestelde systematiek zal er voor
zorgdragen dat sneller dan nu het geval is inzicht wordt verkregen in de vraag
of toegang tot het stelsel wordt verkregen. Het aantal af te geven voorlopige
toevoegingen zal dan dus dalen, hetgeen de duidelijkheid jegens de rechtzoekende
ten goede zal komen.De leden van de SP-fractie vragen of, en zo ja, op welke wijze de regering
gaat monitoren of de aanvraagprocedure naar behoren verloopt. Er zijn voorzieningen
getroffen waardoor het systeem voortdurend kan worden gemonitord.
Voorts is aan de raden voor rechtsbijstand gevraagd knelpunten en ongewenste
effecten te signaleren en mij hiervan op de hoogte te stellen.De leden van de SP-fractie betreuren het feit dat het aantal inkomenscategorieën
van twaalf naar vier is teruggebracht. Zij vragen waarom de laagste eigen
bijdrage opnieuw is verhoogd. Tevens vragen zij waarom de hoogste eigen bijdrage
is verlaagd.In antwoord op dezelfde vragen van de leden van de CDA-fractie heb ik,
verwijzend naar een tabel, uitgelegd wat de gevolgen zijn van de vermindering
van het aantal inkomenscategorieën. Ik verwijs daarnaar. In dat kader
heb ik aangegeven dat in de laagste inkomenscategorie weliswaar € 8
meer moet worden betaald, maar dat de laagste eigen bijdrage gaat gelden voor
een grotere doelgroep. Het bereik van die laagste inkomenscategorie zal met
ongeveer 4% toenemen. Alhoewel de minst draagkrachtigen een iets hogere eigen
bijdrage moeten betalen, staat deze eigen bijdrage nog steeds niet in verhouding
tot de kosten van procederen. Ik ben dan ook, en dit in antwoord op een vraag
van dezelfde leden daaromtrent, van mening dat de minst draagkrachtigen ook
onder de voorgestelde regeling, worden ontzien. De leden van de SP-fractie
geven aan dat dit een ondeugdelijk argument is als rechtvaardiging van de
verhoging van de eigen bijdrage. Daarbij verwijzen zij naar artikel 6 EVRM.
Ik ben het met deze leden eens dat deze reden als zodanig niet steekhoudend
is om aan te tonen dat de toegang tot het recht niet wordt belemmerd. Zoals
ik in de memorie van toelichting heb aangegeven gaat het erom dat een beperking
van de toegang tot het recht dit recht niet in de kern aantast, de beperking
een legitiem doel dient en er een redelijke verhouding bestaat tussen het nagestreefde
doel en de gebruikte middelen. Dit houdt onder andere in dat de te betalen
eigen bijdrage in relatie tot het inkomen niet onevenredig hoog mag zijn.
Van een onevenredige verhouding kan naar mijn mening niet gesproken worden.
Degenen met een bijstandsuitkering en met een gering inkomen betalen € 98.
Uitgaande van een alleenstaande, is de grens voor het betalen van deze laagste
eigen bijdrage gesteld op € 15 900 per jaar, ofwel ongeveer € 1325
per maand. Van dit bedrag maakt € 98 geen onevenredig deel uit.
Daar komt bij dat de eigen bijdrage per toevoeging eenmalig is, ongeacht de
duur van de procedure en de vereiste inzet van de advocaat.De leden van de SP-fractie willen graag weten of zal worden nagegaan hoeveel
rechtzoekenden afzien van een gang naar de rechter door de verhoogde financiële
drempels.In de jaarlijkse monitor gesubsidieerde rechtsbijstand (MGR) wordt de
vraag centraal gesteld of de Wet op de rechtsbijstand de onder haar bereik
vallende rechtzoekenden een stelsel biedt dat toegankelijk is. Jaarlijks wordt
ook onderzocht hoeveel rechtzoekenden zich wenden tot de bureaus rechtshulp
en hoeveel rechtzoekenden een beroep doen op rechtsbijstand verleend door
niet-bureaujuristen op toevoegbasis. In het geval rechtzoekenden ondanks de
relatief geringe verhogingen toch afzien van een gang naar de rechter vanwege
verhoogde financiële drempels, zal dit door de MGR inzichtelijk worden.
In de MGR 2005 zal expliciet aandacht worden besteed aan de effecten van de
verhoging van de eigen bijdragen.De vraag van de leden van de GroenLinks-fractie of de laagste eigen bijdrage
wordt verhoogd van € 89 (thans € 90) naar € 97
(thans € 98) kan bevestigend worden beantwoord.Voor het antwoord op de vraag van deze leden waarom nu de laagste eigen
bijdrage wordt verhoogd, terwijl recent al een verhoging heeft plaatsgevonden,
verwijs ik naar hetgeen hierboven hierover is vermeld. Daar is
ook aan de orde gesteld waarom de hoogste eigen bijdrage is verlaagd.In antwoord op een vraag hierover van deze leden, deel ik niet de angst
dat er een onevenredig verschil gaat bestaan tussen de te betalen eigen bijdragen
voor de laagste en de hoogste inkomensgroepen. Bij het opnieuw indelen in
eigen bijdragen heeft een soort uitmiddeling plaatsgevonden. Dit blijkt uit
de tabel waarnaar hierboven is verwezen. Daarbij zijn bepaalde inkomensgroepen
bij elkaar genomen en is aan een nieuwe inkomenscategorie een eigen bijdrage
toegekend die ongeveer het gemiddelde is van hetgeen daarvoor in die groep
moest worden betaald. Het gevolg is dat de ene inkomensgroep iets meer betaalt
dan nu het geval is en de andere iets minder. Bij de herschikking van inkomenscategorieën
zijn de laagste vier treden het meest ontzien door deze terug te voeren naar
twee groepen. De overige acht categorieën zijn samengevoegd tot twee.
Bovendien is ervoor gezorgd dat bij de voorgestelde laagste inkomenscategorie
een eigen bijdrage hoort die niet gelijk is aan het gemiddelde van hetgeen
daarvoor in de beide categorieën moest worden betaald, maar op een veel
lager niveau is gesteld. Het gevolg is dat niet alleen de laagste inkomenscategorie
is vergroot, maar ook een relatief lage eigen bijdrage een groter bereik heeft.
Naar mijn mening is dit een evenwichtig systeem.De leden van de GroenLinks-fractie informeren naar het inzichtelijk maken
van de concrete gevolgen van het terugbrengen van de twaalf naar vier inkomenscategorieën
en de doorgevoerde wijzigingen in de hoogte van de eigen bijdragen.Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de tabel hierboven.Administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie zouden graag vernemen wat de reductie zou
bedragen als in het wetsvoorstel géén peiljaarverlegging zou
worden opgenomen.Naar verwachting levert de wijziging van het draagkrachtbegrip in de gesubsidieerde
rechtsbijstand een reductie van circa 50% van de administratieve lasten op.
Indien er géén mogelijkheid wordt geboden voor peiljaarverlegging
zou de reductie van de administratieve lasten niet 50% maar bijna 60% bedragen.
Peiljaarverlegging brengt immers extra administratieve lasten met zich.Tevens wordt door de CDA-fractie gevraagd wat de reductie zou zijn als
het actuele jaarinkomen als uitgangspunt gekozen zou worden, met andere woorden
als de thans voorgestelde procedure voor de peiljaarverlegging algemeen zou
gelden.Indien het «actuele» inkomen als draagkrachtbegrip gehanteerd
zou worden, valt de regeling min of meer terug in de huidige regeling. In
dat geval zou er dus géén reductie van de administratieve lasten
optreden, terwijl met het wetsvoorstel juist wordt beoogd navolging te geven
aan de reductiedoelstelling uit het Actieprogramma administratieve lasten
van het Ministerie van Justitie.Bescherming van de persoonlijke levenssfeerDe leden van de CDA-fractie willen graag weten wanneer er een duidelijke
regeling met betrekking tot het verstrekken van persoonsgegevens door de Belastingdienst
komt. Deze leden vinden een uniforme regeling met betrekking tot de waarborgen
voor betrokkenen van groot belang.De leden van de CDA-fractie onderschrijven het pleidooi van het College
bescherming persoonsgegevens voor een duidelijke regeling met betrekking
tot het verstrekken van persoonsgegevens door de Belastingdienst en achten
een geüniformeerde regeling van groot belang.Het College bescherming persoonsgegevens verwijst in haar advies op het
onderhavige wetsvoorstel naar het verslag van een algemeen overleg inzake
het omgaan met vertrouwelijke gegevens bij de Belastingdienst (Kamerstukken
II 1999–2000, 26 887, nr. 4) waarin de staatssecretaris van Financiën
heeft meegedeeld dat er een wettelijke basis zal komen op grond waarvan de
Belastingdienst gegevens aan derden kan verstrekken. Alhoewel de algemene
uitgangspunten met betrekking tot het verstrekken van fiscale persoonsgegevens
nog niet in de belastingwetgeving zijn opgenomen, geldt het uitgangspunt dat
de gegevensverstrekking door de Belastingdienst aan derden een wettelijke
basis vergt. In dit verband wordt ook gewezen op de onlangs tot stand gekomen
Invoeringswet Wet financiering sociale verzekeringen. Daarin is onder meer
bepaald – via een wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie
werk en inkomen – aan welke derden en met welk doel gegevens afkomstig
van de Belastingdienst door het UWV mogen worden verstrekt. Bij algemene maatregel
van bestuur (AmvB) wordt vervolgens uitgewerkt welke gegevens afkomstig van
de Belastingdienst mogen worden verstrekt. Over deze AmvB zal advies worden
gevraagd aan het College bescherming persoonsgegevens. Hiermee wordt gewaarborgd
dat de transparant gemaakte gegevensverstrekking in casu gegevensdoorlevering
plaatsvindt conform de Wet bescherming persoonsgegevens, waardoor het evenwicht
tussen gegevensverstrekking en privacybescherming gegarandeerd wordt.OverigDe vraag van de leden van de CDA-fractie of er een overgangsregeling wordt
getroffen voor mensen die op grond van de oude wet wel, maar op grond van
de nieuwe wet niet meer binnen de regeling vallen en thans in een gerechtelijke
procedure zitten, kan bevestigend worden beantwoord. In artikel IV is geregeld
dat op de aanvragen om een toevoeging, die door de raad zijn ontvangen voor
de inwerkingtreding van de onderhavige wet het oude recht van toepassing is.
Op deze wijze worden de bestaande rechten gerespecteerd.Bovendien vragen deze leden waarom niet is voorzien in een monitor, zodat
ongewenste effecten snel kunnen worden gesignaleerd en eventueel gerepareerd.Hierboven is op eenzelfde soort vraag van de PvdA- en de SP-fractie aangegeven
dat er voorzieningen zijn getroffen waardoor het systeem voortdurend kan worden
gemonitord. Voorts zal aan de raden voor rechtsbijstand gevraagd knelpunten
en ongewenste effecten te signaleren en mij hiervan op de hoogte te stellen.ArtikelsgewijsArtikel 19 juncto artikel 34a juncto artikel 34cDe leden van de fractie van GroenLinks willen graag weten of de formulering
van dit artikel niet de mogelijkheid openlaat voor een onjuiste vaststelling
van het inkomen. Deze leden vragen waarom niet van het werkelijke inkomen
op het moment dat de rechtzoekende een verzoek doet om in aanmerking te komen
voor gefinancierde rechtsbijstand kan worden uitgegaan.In het algemeen deel is uitvoerig ingegaan op de vraag waarom niet van
het actuele inkomen wordt uitgegaan. Daarbij is aangegeven dat een primaire
doelstelling van het wetsvoorstel de administratieve lastenvermindering is
en dat het voor de rechtzoekende van groot belang is direct zekerheid te hebben
over de toegang tot de gesubsidieeerde rechtsbijstand. Voorts kan over artikel 19 nog het volgende worden opgemerkt. In dit artikel
wordt het verlengde spreekuur geregeld. Thans is dit spreekuur toegankelijk
voor degenen die qua draagkracht binnen het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
vallen. Voor de berekening van de draagkracht wordt zoveel mogelijk aangesloten
bij het geschatte verzamelinkomen in het jaar waarin de rechtsbijstand tijdens
het spreekuur wordt gegeven. Ook tijdens het verlengde spreekuur wordt kortstondig
en eenmalig rechtsbijstand verleend. Evenals thans moet de stichting rechtsbijstand,
ofwel het bureau voor rechtshulp, op een snelle en eenvoudige manier de draagkracht
kunnen vaststellen. Er zullen berekeningsmodellen komen op grond waarvan dit
kan geschieden. Op zich wordt niet beoogd af te wijken van het hanteren van
het verzamelinkomen zoals bij de aanvraag om een toevoeging. Het is niet logisch
voor de toegang tot het verlengde spreekuur van een ander type inkomen uit te gaan dan voor de beoordeling van de aanvraag
om een toevoeging. Wel wordt daarbij uitgegaan van het actuele verzamelinkomen
en niet van het verzamelinkomen in het jaar T-2 aangezien er geen tijd is
om peiljaarverlegging aan te vragen.Op grond van de hoogte van de draagkracht wordt bepaald of gebruik kan
worden gemaakt van het verlengde spreekuur. De rechtzoekende mag immers niet
de in de wet gestelde inkomensgrenzen hebben overschreden. Valt betrokkene
eenmaal binnen het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand, dan wordt voor
het verlengde spreekuur een vaste eigen bijdrage van € 13,50 geheven,
ongeacht het inkomen.Overigens zal in het voorstel tot invoering van het juridisch loket het
spreekuur gratis zijn.Artikel 25De vraag van de leden van de GroenLinks-fractie op welke wijze wordt voorzien
in een snelle beoordeling van de vraag of iemand in aanmerking komt voor gesubsidieerde
rechtsbijstand is hierboven in het algemeen deel aan de orde gesteld. Ik verwijs
daarnaar. Daarbij wil ik nog aangeven dat voor het inkomen in het jaar T-2
is gekozen, omdat dat verzamelinkomen in de meeste gevallen al vaststaat hetgeen
betekent dat de verstrekte gegevens nagenoeg altijd de definitieve zijn.Deze leden willen ook graag weten of er risico's zijn dat de inhoudelijke
toetsing van de juridische kwesties waarvoor rechtzoekenden de hulp vragen
van gesubsidieerde rechtshulpverleners vertraagd wordt door de financiële
beoordeling.Naar mijn mening zal dit niet het geval zijn. Indien de persoonsidentificerende
gegevens van de rechtzoekende correct zijn, kan snel naar de bij deze persoon
behorende inkomensgegevens worden gezocht. Veeleer zal de inhoudelijke toets
meer tijd in beslag nemen, aangezien deze niet kan worden geautomatiseerd.Artikel 34aDe leden van de PvdA-fractie vragen naar de inhoud van de algemene maatregel
van bestuur waarin nadere regels kunnen worden gegeven voor de vaststelling
van het voor de financiële draagkracht in aanmerking te nemen inkomen
en vermogen.In deze algemene maatregel van bestuur zal bijvoorbeeld worden aangegeven
op welke wijze het verzamelinkomen moet worden berekend, indien de gegevens
daarover niet op enigerlei moment bij de Belastingdienst beschikbaar zijn.
Alsdan moet het verzamelinkomen zo nauwkeurig mogelijk worden berekend. Hetzelfde
zal moeten gebeuren in het kader van de schatting van het verzamelinkomen
op het moment dat gebruik wordt gemaakt van het verlengde spreekuur, of in
de toekomst het spreekuur van het juridisch loket. Hiermee is een antwoord
gegeven op de vraag van dezelfde leden wat in de algemene maatregel
van bestuur, bedoeld in artikel 19, derde lid, komt te staan.Daarbij wordt nog het volgende over de berekening in de juridische loketten
opgemerkt. In het geval de rechtzoekende direct vanuit het eerste baliecontact
wordt doorverwezen naar het spreekuur, zal de medewerker van het juridisch
loket voorafgaand aan het spreekuur informeren bij de rechtzoekende naar diens
inkomen en zal de rechtzoekenden worden gevraagd een draagkrachtformulier
te ondertekenen. Op basis van deze gegevens zal de draagkracht van de rechtzoekende
worden ingeschat. In de andere gevallen zal de rechtzoekende worden gevraagd
een salarisstrookje of een bewijs van uitkering mee te nemen naar het spreekuur.
Hieraan ligt mede ten grondslag dat het spreekuur te kort is om een grondig
onderzoek te doen naar de draagkracht van de rechtzoekende.Dezelfde leden vragen wat indicatief bekend is over het effect van het
voorstel waarbij rekening wordt gehouden met het actuele jaarinkomen van de
rechtzoekende op de omvang van de groep mensen die nu in aanmerking komt voor
gesubsidieerde rechtsbijstand. Daarbij vragen deze leden ook waar de wijzigingen
zitten als de opvang van die groep wijzigen.Zoals ook bij het algemene deel is aangegeven heeft bij het omrekenen
van het huidige inkomensbegrip naar het fiscale inkomensbegrip voorop gestaan
dat de reikwijdte van het stelsel niet mag veranderen. Dit houdt in dat de
huidige maandinkomenbedragen zoveel mogelijk zijn omgerekend naar het equivalente
fiscale jaarinkomen. Het percentage van de Nederlandse bevolking dat in aanmerking
komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand zal evenals in de huidige situatie
ongeveer 50% zijn. Dit is inclusief het effect van de mogelijkheid tot peiljaarverlegging.Het aantal rechtzoekenden dat gebruik zal maken van de peiljaarverlegging
wordt op 10% geschat. Een deel hiervan betreft rechtzoekenden die weliswaar
binnen het stelsel vallen, maar op basis van T-2 een te hoge eigen bijdrage
moeten betalen. Het andere deel betreft rechtzoekenden die op basis van T-2
buiten het stelsel zouden vallen, maar door een recente inkomensachteruitgang
tóch in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand.Artikel 34dDe leden van de PvdA-fractie vragen wat ongeveer de inhoud zal zijn van
de hardheidsclausule, zoals voorgesteld in artikel 34d, derde lid.Anders dan deze leden veronderstellen, is de bedoelde bepaling geen hardheidsclausule,
maar een wettelijke mogelijkheid tot verlening van een toevoeging in gevallen
waarin dat met toepassing van artikel 34, eerste en tweede lid, niet mogelijk
zou zijn. In het algemeen deel is hierover al het een en ander aangegeven
met betrekking tot de 15%-drempel. Daarbij staat voor ogen dat aan een rechtzoekende
door de raad voor rechtsbijstand een toevoeging wordt gegeven ondanks het
feit dat hij gelet op zijn inkomen of vermogen buiten het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand zou vallen. Het is immers mogelijk dat, nadat het definitieve
verzamelinkomen, bekend is geworden, betrokkene toch toegang tot het stelsel
verkrijgt. Voorkomen moet worden dat dergelijke situaties kunnen ontstaan.Zoals al eerder is aangegeven zal ik, en dit in antwoord op een vraag
daarover van de leden van de PvdA-fractie, de gevolgen van de voorgestelde
wetswijziging meenemen in de jaarlijks op te stellen monitor gesubsidieerde
rechtsbijstand.Artikel 34gDe leden van de PvdA-fractie vragen naar de betekenis van artikel 34g, eerste lid, onder b. Deze leden vragen in dat kader of deze bepaling
zowel van toepassing is op eisers als op gedaagden.Laat ik voorop stellen dat met deze bepaling in die zin geen wijziging
van het huidige recht is beoogd, dat evenals nu volgt uit artikel 31 van de
Wet op de rechtsbijstand, een aanmerkelijke toename van de draagkracht, leidt
tot intrekking van de voorwaardelijk verleende toevoeging. Een verschil zit
uitsluitend in de wijze waarop die toename wordt berekend. Uit een oogpunt
van inzichtelijkheid wordt de toename van de draagkracht, anders dan thans
het geval is, concreet berekend. Voorgesteld wordt dat van een dergelijke
toename sprake is als op grond van het resultaat van de zaak de rechtzoekende
een geldelijke vordering heeft ter hoogte van tenminste 50% van het heffingvrij
vermogen. Dit geldt dus voor elke rechtzoekende die op grond van een toevoeging
procedeert, ongeacht of hij als eiser of als gedaagde in de procedure is opgetreden.Aansluitend op een vraag van dezelfde leden, kan worden aangegeven dat
deze regel, evenals nu het geval is, ook van toepassing is op gedaagden in
ontbindingszaken. Van belang is dat de gedaagde in die zaak een geldelijke
vordering heeft jegens zijn werkgever van tenminste 50% van het heffingvrij
vermogen.Op de vraag van dezelfde leden of de bepaling ook van toepassing is ingeval
van procedures die betrekking hebben op uitkeringen op het gebied van de sociale
zekerheid en op alimentatiezaken wordt bevestigend geantwoord. Ook op dit
punt is er geen verandering met het huidige recht.Anders dan onder het huidige recht het geval is, worden de vorderingen
niet gekapitaliseerd. Daaraan heeft de wens voor een inzichtelijker gebruik
van de toename van de draagkracht ten grondslag gelegen.Anders dan waarvoor de leden van de PvdA fractie vrezen, zie ik niet in
dat rechtshulpverleners een rechtstreeks financieel belang krijgen bij de
uitkomst van procedures, gecombineerd met grote onzekerheden voor de ontvangers
van deze rechtshulp.Indien de rechtshulpverlener weet te bewerkstelligen dat het resultaat
van de zaak leidt tot een zo hoog mogelijke vordering van zijn cliënt,
heeft hij de belangen van zijn cliënt goed behartigd. De advocaat heeft
zich immers ingezet om het maximale resultaat voor zijn cliënt te behalen.
Naar mijn mening heeft de advocaat zijn taak dan naar behoren uitgeoefend.
Daaraan doet niet af het feit dat de cliënt dan buiten het stelsel van
gesubsidieerde rechtsbijstand komt te vallen en vervolgens een commerciële
rekening moet voldoen. Dit is inherent aan het hebben van een betere financiële
positie. Cliënten die dergelijke risico's niet willen lopen, kunnen zich
daartegen verzekeren. Daar komt bij dat door middel van een proceskostenveroordeling
de kosten van een advocaat worden vergoed.Dezelfde leden willen tenslotte graag weten waarom geen onderscheid wordt
gemaakt tussen eisers, die geacht worden wel een afweging te kunnen maken
alvorens te procederen, en gedaagden, die geen andere keuze hebben dan volledig
toegeven of procederen.Een dergelijk onderscheid acht ik niet gerechtvaardigd. Een gedaagde wordt
weliswaar bij de procedure betrokken zonder daartoe het initiatief te hebben
genomen, maar dit gebeurt meestal niet zonder reden. Indien de eiser verliest
en dus de gedaagde als het ware ten onrechte in de procedure is betrokken,
zal de eiser in de proceskosten worden veroordeeld. Alsdan komen de kosten
van een advocaat, voorzover deze redelijk zijn, ten laste van de eiser.Verliest de gedaagde de procedure, dan is het niet onredelijk dat de gedaagde
kosten heeft moeten maken voor een advocaat. De eiser heeft immers terecht
een procedure gevoerd. Gelet op het bovenstaande is het niet onredelijk de toename in de draagkracht
van zowel de eiser als de gedaagde die op toevoegbasis procederen, te betrekken
bij de beoordeling van de aanvraag om een toevoeging.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29685-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl