Rijksbegroting Buitenlandse Zaken 1995; Verslag algemeen overleg over Non-proliferatieverdrag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23900-V, nr. 41

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23900-V nr. 41

18-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekeningBIJLAGE IBIJLAGE IIHoofdcommissie I (ontwapeningsaangelegenheden)Hoofdcommissie II (waarborgen)Hoofdcommissie III (vreedzame nucleaire samenwerking)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23900-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 900 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1995nr. 41VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 mei 1995De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 4 april 1995 overleg gevoerd met minister Van Mierlo van Buitenlandse
Zaken over het Non-proliferatieverdrag (zie bijlagen).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD) was het ermee eens
dat Europa in gezamenlijkheid moet streven naar een ongedefinieerde verlenging
van het NPV opdat dit de stabiliteit en veiligheid in de 21e eeuw kan bewerkstelligen.
Tijdens de Oost-Westconfrontatie hebben nucleaire wapens wel een bepaalde
stabiliteit c.q. veiligheid bewerkstelligd, maar de tijden zijn zodanig veranderd
dat beide nu met minimale aantallen nucleaire wapens kunnen worden bereikt.Hoe gaat Europa overigens om met het standpunt van Israël dat best
bereid is het NPV mede te ondertekenen als de vredesonderhandelingen zodanig
zijn gevorderd dat er van een veilige situatie kan worden gesproken?Mocht geen overeenstemming kunnen worden bereikt over een onbeperkte verlenging,
wat is dan de tweede optie van de regering?De internationale gemeenschap moet er bij China op blijven aandringen
zich te houden aan het thans geldende moratorium. Een onbeperkte verlenging
van het NPV zal een positief effect op de comprehensive testban hebben. Wat
denkt de regering van de suggestie van de Adviesraad vrede en veiligheid om
kernproeven te verbieden behalve die onder internationale controle, en dan
alleen nog indien nodig voor een veiligheidscheck en in zeer beperkte vorm?
Hoe zou het toezicht daarop vorm kunnen krijgen?Het vorige kabinet heeft duidelijke besluiten genomen over de centrales
in Delft en Petten, laag i.p.v. hoogverrijkt uranium. Het huidige kabinet
ondersteunt dat beleid, maar wanneer wordt dat ook geïmplementeerd? Hoe
zal in de toekomst het plutonium (moeten) worden vervoerd? Hoe zal Nederland
de voormalige Sovjet-landen steunen met het beheer van kerncentrales en het
opvangen van de daar plaatsvindende brain-drain?De VVD-fractie zou graag zien dat sancties van de VN-Veiligheidsraad op schendingen van de IAEA-waarborgenbepalingen niet alleen zwaarder,
maar ook gelijker worden. Gezien in het licht van de recente controles in
Irak onderstreepte mevrouw Van Heemskerck het streven van de regering naar
versterking van het vermogen van de IAEA om niet-aangemelde nucleaire activiteiten
op te sporen. Is de regering bereid samen met de andere rijke landen te bezien
of niet intensievere en meer sophisticated controles noodzakelijk zijn en
daarvoor ook de financiële middelen beschikbaar te stellen? Komen er
overigens nog nieuwe voorstellen op het gebied van de controle?Hoe denkt Nederland over negatieve veiligheidsgaranties? De niet-kernwapenlanden
zullen toch de een of andere genoegdoening van de kernwapenlanden willen?
Is het bereid de ontwikkelingssamenwerkingsrelatie te gebruiken als uiterste
drukmiddel? Mevrouw Sipkes (GroenLinks) ondersteunde de regering niet in
haar streven naar onbeperkte verlenging van het NPV. Dat het NPV niet onvolmaakt
is, is wel erg zachtjes uitgedrukt. Het is een van de weinige internationale
verdragen dat niet uitgaat van het gelijkheidsbeginsel. Het was indertijd
meer een noodverdrag dat noodzakelijk was ter bevordering van de verspreiding
van kernenergie en het tegengaan van verdere verspreiding van kernwapens.
Een positief element ervan waren de inspanningsverplichtingen van de kernwapenstaten
tot verdergaande ontwapening en beëindiging van de kernproeven. De historie
heeft geleerd dat er wat dat betreft in feite toch weinig bereikt is. Zelfs
de recente ontspanning tussen Oost en West heeft niet geleid tot verdere besprekingen
over kernbewapening. Het huidige niveau is zo ongeveer gelijk aan dat in het
eind van de zestiger jaren. Zijn er nog concrete initiatieven tot verdere
ontwapening?Het aantal landen dat in het bezit is van kernwapens is weliswaar niet
veel groter geworden, maar het zijn er zeker meer geworden dan de vijf landen
waar het destijds om ging. Het is positief te waarderen dat Zuid-Afrika bij
toetreding tot het NPV vrijwillig van kernwapens heeft afgezien.Mevrouw Sipkes was van mening dat door een onbeperkte verlenging van het
NPV de niet-kernwapenlanden geen enkel drukmiddel meer zouden hebben om kernwapenlanden
ertoe te brengen om hun ooit gedane beloften waar te maken: verdere kernontwapening
en een uiteindelijk verbod op kernproeven. Zij pleitte voor een verlenging
van zo'n tien jaar, waarin de internationale gemeenschap moet blijven streven
naar verdere kernontwapening.In hoeverre is Nederland bereid ervoor te pleiten dat ook inspecties plaatsvinden
bij de huidige kernwapenlanden?Zij bespeurde grote verschillen tussen hetgeen in Korfoe was afgesproken
en de inhoud van de opdracht voor de Nederlandse delegatie. Nederland zal
de noodzaak van een securité onderstrepen, maar Frankrijk is daarop
tegen. Tegenover de negatieve veiligheidsgaranties staan de ideeën van
Frankrijk en het VK over een Europese kernmacht. Wat zal, c.q. kan er met
andere woorden van een gezamenlijk optreden van de Unie terecht komen?Als Israël inderdaad bereid is om als niet-kernwapenstaat toe te
treden tot het NPV, hetgeen Nederland bepleit, dan zal er toch wel iets moeten
gebeuren met de kernwapens die zij nu in bezit heeft?De brief van 30 maart jl. had bij de heer Gabor (CDA) grotendeels
zijn ongerustheid weggenomen die was ontstaan na lezing van de brief d.d.
23 februari jl. Een en ander wilde nog niet zeggen dat hij gelukkig zou zijn
met een onbeperkte en ongeclausuleerde verlenging van het NPV met de helft
plus 1 van het aantal stemmen. Een dergelijk resultaat zou het draagvlak in
ernstige mate aantasten. Hij zou dan ook graag zien dat de regering
er alles aan deed om over de drie belangrijke hoofdlijnen van de toetsingsconferentie
de grootst mogelijke consensus te bereiken.Hij achtte het een goede zaak dat zal worden afgesproken dergelijke toetsingsconferenties
om de vijf jaar te laten plaatsvinden. De internationale situatie verandert
aanzienlijk en dan kan ook iedere keer worden bezien op welke punten aanscherping
mogelijk is.Het NPV heeft twee doelstellingen: bevorderen van nucleaire ontwapening
en het tegengaan van verdere verspreiding. De tweede is redelijk succesvol
gerealiseerd, maar de eerste niet echt, want het aantal kernwapens in aanzienlijk
hoger dan in 1969 toen het NPV werd gesloten. Welke mogelijkheden ziet de
regering om die doelstelling dichterbij te brengen? Op termijn zouden daarvoor
zeker afspraken met China noodzakelijk zijn. Het VK en Frankrijk hebben ook
nog niet duidelijk gemaakt in hoeverre zij bereid zijn daaraan mee te werken.De inhoud van de brief van 30 maart jl. kon de heer Gabor van harte onderstrepen.
Hij zou graag zien dat de regering zich niet bij voorbaat vastlegt, maar gaande
de toetsing van de drie commissies beziet hoe naar een zo groot mogelijke
consensus kan worden toegewerkt.Hij onderstreepte ook het belang van en de voorstellen over verdere controle,
opdat overal ook onaangekondigd controles kunnen plaatsvinden. Hij had begrepen
dat tussen de vijf kernwapenlanden al redelijke overeenstemming is bereikt
over de negatieve veiligheidsverklaring.De heer Van den Bos (D66) ondersteunde eveneens de algemene
inzet van de regering om te streven naar een onvoorwaardelijke verlenging
voor onbepaalde duur. Voordeel daarvan is dat het NPV overeind blijft en niet
telkens weer in discussie behoeft te worden gebracht, maar nadeel is dat het
waarschijnlijk zo niet universeel zal worden aanvaard. Dat zou dan breken
met de consensustraditie die toch van groot belang is voor het vastleggen
van een norm voor internationaal recht. Op zichzelf is een compromis voor
verlenging van 25 jaar denkbaar. Voordeel daarvan zou een bredere consensus
zijn, maar nadeel is dat het niet voor onbeperkte tijd geldt.Het leek hem niet verstandig als de regering nu al aangeeft in hoeverre
zij bereid is van de gekozen inzet af te wijken als daardoor een grotere consensus
ontstaat. Het is echter niet uitgesloten dat zij in een laat stadium voor
de keuze wordt geplaatst tussen ofwel een brede consensus over iets wat zij
niet ideaal vindt ofwel vasthouden aan de inzet met als nadeel een grote groep
landen die het daar niet mee eens is. Heeft de regering al enig inzicht in
de verhoudingen? Hoe breed schat zij de steun voor haar inzet in? Als de inzet
van de Unie bijvoorbeeld met kleine meerderheid wordt aangenomen, hoe zal
dan het vervolg zijn?De regering is nogal optimistisch over het perspectief van een wereld
waarin de rol van kernwapens vrijwel geheel is teruggedrongen. De kansen daarop
zijn op dit moment weliswaar groter dan ooit, maar naast de afschrikkingsfunctie
hebben kernwapens nog twee andere functies: het bezit van kernwapens kan invloed
betekenen op een regionaal conflict en kan ook een statussymbool zijn. In
het kader van deze conferentie wordt nogal veel aandacht besteed aan het Europese
kernwapen. Als Nederland een Europees veiligheidsbeleid en wellicht zelfs
een Europese defensie voorstaat, zal dat dan niet automatisch leiden tot een
Europees kernwapen? De heer Van den Bos zag graag een blijvende harde afwijzing
van die mogelijkheid.In het verleden heeft Nederland regelmatig versterking van het verificatieregime
bepleit. Er zouden nu voorstellen zijn ontwikkeld voor een speciale inspectie.
Zal Nederland daar ook mee komen en, zo ja, kunnen die dan ter kennisneming
aan de Kamer worden voorgelegd?De heer Houda (PvdA) wees erop dat een van de kritiekpunten
van de niet-kernwapenlanden is dat kernwapenlanden niet worden onderworpen aan controles van het IAEA. Het NPV geeft niet-kernwapenlanden het
recht kernenergie voor niet-militaire doeleinden te gebruiken, mits er een
uitgebreide uitvoercontrole door het IAEA plaatsvindt. Tot nu toe hebben zo'n
70 niet-kernwapenlanden daarmee een overeenkomst gesloten waarin de controle
op nationale kerninstallaties nauwkeurig is geregeld. Het IAEA is echter niet
bevoegd de nucleaire produktie van de vijf kernmogendheden te controleren.
Gelet hierop en op het feit dat de kernwapenstaten, inclusief Frankrijk en
het VK, zich slechts gedeeltelijk aan de voorschriften van het verdrag hebben
gehouden, is de houding van de niet-kernwapenlanden wel begrijpelijk. Ook
de aarzelende houding van de kernwapenlanden als het gaat om de sluiting van
een verdrag over een verdergaand verbod op kernproeven heeft tegenstanders
van verlenging van het NPV in hun overtuiging gesterkt.De PvdA-fractie was de mening toegedaan dat een onbeperkte verlenging
van het NPV niet als een concessie mag worden gezien dat sommige landen wel
kernwapens mogen hebben. Doelstelling zou moeten zijn en blijven het op den
duur uitbannen van kernwapens. Het is niet reëel om te denken dat die
doelstelling op korte termijn kan worden gerealiseerd. Het is in ieder geval
belangrijk ervoor te zorgen dat er geen kernwapenstaten meer bij komen.Zij stond met de regering een langdurige verlenging van het NPV voor,
maar achtte de voorziene ijkmomenten zeer belangrijk om na te gaan welke vorderingen
zijn gemaakt, ook door de kernwapenlanden.In het kader van de Europese Unie zal Nederland er alles aan moeten doen
om ook Frankrijk en het VK te laten uitspreken dat zij alle in het NPV opgenomen
doelstellingen zullen naleven. Ook is het wenselijk om alle delicten op het
punt van nucleaire proliferatie strafbaar te stellen en om daartegen gezamenlijk
op te treden.De PvdA-fractie ondersteunde het voorstel van het IAEA om ook de afwezigheid
van kernwapenmateriaal te controleren. Het is een goede zaak dat de kernwapenlanden
de niet-kernwapenlanden garanties bieden voor bijstand in geval van dreiging
met of gebruik van nucleair geweld. Bovendien zou Nederland er bij de kernwapenlanden
op moeten aandringen om de verplichting aan te gaan dat niet als eerste tot
het gebruik van kernwapens zal worden overgegaan. Ook zou de Veiligheidsraad
sancties moeten formuleren bij dreiging met of gebruik van kernwapens.Hoe denkt de regering te kunnen bereiken dat Afrika en het Midden-Oosten
als kernwapenvrije zones worden aangemerkt?Er dreigt een berg te ontstaan van ook Nederlands plutonium. Hoe veel
plutonium is tot nu toe in Nederland geproduceerd? Waar bevindt zich dat nu
en wat gaat ermee gebeuren?Tot op heden wordt het hoogverrijkt uranium door de VS geleverd om het
na verwerking weer terug te nemen. Dat gebeurt niet meer en hoe staat het
nu met de conversie?Hoe staat het vervolgens met de urgentie van en controle op de immateriële
technologische overdracht? Antwoord van de regeringDe minister zegde allereerst toe de meer technische vragen
schriftelijk te beantwoorden.Hij was zich ervan bewust dat het NPV de afgelopen 25 jaar niet in alle
opzichten heeft bereikt wat ermee werd beoogd, maar ook dat het toch van wezenlijke
betekenis is geweest voor het voorkomen van de proliferatie, hetgeen toch
de eerste doelstelling is. Vermindering van het aantal kernwapens was daaraan
gekoppeld om medewerking te verkrijgen van andere staten om de nonproliferatie
te bereiken.De kern van de vraag is of er nu wel of niet moet worden gestreefd naar
een onbeperkte verlenging van het NPV. De stelling dat dit een drukmiddel uit de handen van niet-kernwapenlanden zou slaan en bovendien als het
ware voor het leven zou institutionaliseren dat alleen maar de huidige vijf
kernwapenlanden het recht hebben om altijd kernwapens te hebben, is niet onbegrijpelijk,
maar voor de minister niet doorslaggevend. Het vorige kabinet was een gezamenlijk
optreden overeengekomen, niet alleen van de Europese Unie, maar ook met de
GOS-landen – die overigens steun krijgen bij de ontmanteling en de afbraak
van arsenalen – en andere landen uit Oost-Europa en de VS en Japan.
Na ampele overweging was ook hij tot de inderdaad niet zo bevredigende conclusie
gekomen dat toch beter naar een onbeperkte verlenging kan worden gestreefd.
Gebruik maken van het drukmiddel, dus opzegging van het NPV, zou zeker niet
de kernwapenlanden straffen, maar wel de niet-kernwapenlanden. Die hebben
immers belang bij het NPV en bij het voorkomen dat er meer kernwapenlanden
komen. Als door opzegging van het NPV de kernwapenstaten het risico groter
zien worden dat er meer kernwapenlanden komen, zal hun lust afnemen om tot
vermindering van het kernwapenarsenaal te komen. Frankrijk is niet tegen het
kernstopverdrag, maar heeft wel laten merken dat het er grote moeite mee zou
hebben als er niet de krachtigste perspectieven op nonproliferatie komen.De bewindsman gaf ook de voorkeur aan een grote consensus op een iets
lager niveau dan een meerderheid plus 1 voor een hoger niveau. Hij wilde vooralsnog
niet prijs geven tot welk niveau de Nederlandse regering wilde gaan. Als tweede
optie zou kunnen worden gedacht aan een verlenging met 25 jaar en automatische
voortzetting tenzij een meerderheid zich dan daartegen zou uitspreken. Vooralsnog
wilde hij blijven streven naar een zo groot mogelijke meerderheid voor een
onbeperkte verlenging. Zijns inziens waren de perspectieven daarop nog steeds
goed: zo'n 100 van de 174 bij het NPV aangesloten landen zijn thans geneigd
om te kiezen voor een onbeperkte en onvoorwaardelijke verlenging.In het verleden zijn verschillende verdragen gesloten die waren gericht
op vermindering van het aantal kernwapens, zoals SALT, INF, START. Als START
2 is geïmplementeerd, zijn de twee grote arsenalen met tweederde verminderd.
In Europa is het aantal kernwapens met 80% afgenomen. Dat laat inderdaad onverlet
dat het aantal nog steeds groter is dan ten tijde van het ontstaan van het
NPV, maar de toeneming van het aantal kernwapens na 1970 is niet ontstaan
door het falen van het NPV, maar door de zogenaamde Koude Oorlog. Toen die
was afgelopen, daalden de aantallen ineens zeer fors. Nu kan er vanuit een
vrij beperkte en overzichtelijke kernwapensituatie meer worden gedaan aan
een verdere reductie van het aantal kernwapens. Allereerst door daadwerkelijke
implementatie van START 2, vervolgens door een kernstop en daarna door een
verbod op de produktie van splijtbaar materiaal voor wapendoeleinden.Israël wordt van alle kanten gevraagd om zich bij het NPV aan te
sluiten, ook door de VS, maar die heeft geen echte druk uitgeoefend. Israël
is daartoe in principe bereid, maar wil dan het Midden-Oosten als kernwapenvrij
gebied aangemerkt zien. In dat verband is Iran het grote probleem. Wellicht
is het mogelijk om Israël door beïnvloeding van de situatie in Iran
alsnog zo ver te krijgen dat het tot het NPV toetreedt en uiteraard zal dat
ook het streven blijven. Echte drukmiddelen om tot kernwapenvrije zones te
komen zijn er nu eenmaal niet.De voorstellen ter zake van betere controle door het IAEA worden door
Nederland ten zeerste ondersteund. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan
het zogenaamde programma 93 + 2, waardoor het mogelijk wordt om steekproefsgewijs
zonder aankondiging inspecties uit te voeren.De bewindsman zegde toe de mogelijkheden te bezien om het IAEA mede te
financieren om de inspecties technologisch gezien te verbeteren en om dat
op de toetsingsconferentie aan de orde te stellen.Nederland benadrukt bij de vijf kernwapenstaten keer op keer het belang
van de negatieve veiligheidsgaranties. Zij hebben dat onderstreept en
binnenkort zal in de veiligheidsraad een resolutie worden aangenomen, waarin
zij verklaren nooit kernwapens in te zetten tegen niet-kernwapenstaten. De
bewindsman achtte het tot stand brengen van een Europese nucleaire macht,
uiteraard meer dan tijdens de Koude Oorlog, in strijd met de grondgedachte
van het NPV. Bovendien speelt dat ook geen rol in de discussies over een Europees
veiligheidsbeleid. Desgevraagd merkte hij nog op dat binnen de NAVO de lidstaten
die over kernwapens beschikken al in 1978 een negatieve veiligheidsgarantie
hebben afgegeven.Hij achtte het gebruiken van ontwikkelingssamenwerking als drukmiddel
niet zo zinvol. Een land dat in staat is om kernwapens te maken, zal zich
ook niet meer zo afhankelijk voelen van ontwikkelingshulp, afgezien van wellicht
India.Over de stemmingsprocedure is nog geen overeenstemming bereikt. Op de
conferentie zullen alleen de toegetreden landen stemmen, waarvan er zo'n zestien
de laatste jaren bij zijn gekomen.Ten slotte merkte de bewindsman nog op dat hij zeker geen spanning zag
tussen de opdracht voor de Nederlandse delegatie en de afspraken die op Korfoe
zijn gemaakt tussen de lidstaten van de Unie. Het is een gemeenschappelijke
actie vanuit een gemeenschappelijke positie. De voorzitter van de vaste commissie,BukmanDe griffier van de vaste commissie,Janssen BIJLAGE IAan de Voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal 's-Gravenhage, 23 februari 1995Onder verwijzing naar de brief van de Griffier Uwer Commissie, d.d. 13
februari jl., betreffende het in hoofde dezes vermelde onderwerp, moge het
volgende dienen.Artikel X, lid 2 van het NPV bepaalt dat de verdragspartijen 25 jaar na
de inwerkingtreding van het verdrag dienen te besluiten over verlenging ervan.
De komende conferentie van verdragspartijen (17 april t/m 12 mei a.s. te New
York) zal zich daarom – naast de reguliere, vijfjaarlijkse, toetsing
van het verdrag – ook over verlenging moeten uitspreken.Met haar partners in de Europese Unie en in de OVSE streeft de Regering
naar onvoorwaardelijke verlenging van het NPV voor onbepaalde tijd. De Europese
Unie heeft, tijdens de Europese Raad te Korfoe in juni 1994, besloten tot
een «Gemeenschappelijk Optreden» teneinde dit doel te bereiken.Alhoewel het NPV niet volmaakt is te achten, meent de Regering dat de
waarde van het verdrag als grondslag van het internationale streven ter beteugeling
van de verspreiding van kernwapens zwaarder moet wegen dan eventuele gebreken.
Onvoorwaardelijke verlenging voor onbepaalde tijd zal naar haar oordeel de
bijdrage van het verdrag aan het streven naar niet-verspreiding van kernwapens
bestendigen en aldus de internationale veiligheid bevorderen.De Regering heeft bij de formulering van dit standpunt o.m. het volgende
overwogen1. Het NPV is het enige verdrag van vrijwel universele strekking op het
gebied van nucleaire non-proliferatie. 170 landen zijn inmiddels partij bij
het verdrag. Het verheugt zich de laatste tijd zelfs in een toenemende belangstelling:
sinds mei 1993 zijn er 16 nieuwe partijen bijgekomen (waaronder Algerije,
Argentinië, Kazachstan en Oekraïne). In 1992 zijn de kernwapenstaten
Frankrijk en China toegetreden, zodat thans alle kernwapenstaten partij zijn.
Ook de toetreding van Zuid-Afrika in 1992 is in dit verband vermelding waard.
Belangrijke staten die nog geen partij zijn bij het NPV zijn Brazilië,
India, Israël en Pakistan.De Regering is van oordeel dat het verdrag de veiligheid van de gehele
statengemeenschap bevordert. Zoals de Veiligheidsraad verklaarde in zijn bijeenkomst
op het niveau van staatshoofden en regeringsleiders op 31 januari 1992, vormt
de proliferatie van massavernietigingswapens een bedreiging van de internationale
vrede en veiligheid. Gezien het zeer grote aantal partijen bij het NPV is
de conclusie gerechtvaardigd dat het verdrag een norm van internationaal recht
vastlegt. Naar het inzicht van de Regering dient de kans te worden aangegrepen
om dit fundamentele verdrag, de volkenrechtelijke norm, thans permanente status
te verlenen.2. Als is het NPV niet volmaakt, het is naar mening van de Regering een
goed verdrag. De voornaamste doelstelling, de verspreiding van kernwapens
over de wereld te voorkomen, is verwezenlijkt. Men mag aannemen dat zonder
NPV aanzienlijk meer kernwapenstaten zouden zijn geweest dan thans het geval
is. Anders gezegd: volledige non-proliferatie is weliswaar niet bereikt, maar
de proliferatie van kernwapens is in elk geval sterk afgeremd. Verzwakking van het NPV door een besluit tot voorwaardelijke of in tijd
beperkte verlenging zal, naar moet worden gevreesd, niet bevorderlijk zijn
voor het verder tegengaan van de verspreiding van kernwapens. Integendeel,
vele landen, m.n. in regio's van spanning zoals het Midden-Oosten en Zuid-Azië,
zouden in een dergelijke verzwakking van het NPV aanleiding kunnen zien om
de ontwikkeling van kernwapens te overwegen c.q. te realiseren. Een NPV waarvan
de toekomst onzeker is, zal het vertrouwen in het internationale nucleaire
non-proliferatieregime verminderen. Als gevolg hiervan kan onderling wantrouwen
toenemen en zal een basis voor verdere proliferatie van kernwapens zijn gelegd,
hetgeen een bedreiging vormt voor de internationale vrede en veiligheid.3. De doelstelling van nucleaire en algehele en volledige ontwapening,
die is verwoord in het verdrag, wordt naar de mening van de Regering het beste
gediend door onbeperkte verlenging. Beperkte verlenging zou namelijk niet
leiden tot de gewenste impuls aan de kernwapenstaten om daadwerkelijk over
te gaan tot het reduceren van hun kernwapenarsenalen. Het NPV heeft juist
in belangrijke mate bijgedragen aan een stabielere veiligheidssituatie, waarin
het voor de kernwapenstaten aantrekkelijk werd om concrete stappen te zetten
op wapenbeheersings- en ontwapeningsgebied.Zo geldt ook voor de toekomst dat het animo (van de kernwapenstaten) om
voortgang te maken met nucleaire ontwapening zal afnemen indien het NPV, en
daarmee het internationale non-proliferatieregime een wankeler basis zou krijgen.
De in 1994 aangevangen onderhandelingen over een Algeheel Kernstopverdrag
en de voorziene onderhandelingen over stopzetting van produktie van splijtstof
voor nucleaire ontploffingsdoeleinden zouden in dat geval gevaar lopen. Het
is derhalve naar de overtuiging van de Regering noodzakelijk om iedere twijfel
over de toekomst van het NPV en het internationale non-proliferatieregime
weg te nemen en het NPV onvoorwaardelijk en voor onbeperkte tijd te verlengen.4. Naar inzicht van de Regering zijn wapenbeheersingsverdragen en exportcontroleregimes
complementaire delen van het veiligheidsbeleid. De bestaande exportcontroleregimes
hebben expliciet tot doel proliferatie te voorkomen zonder het door het NPV
gewaarborgde recht op vreedzaam gebruik van nucleaire technologie aan te tasten.
Exportcontroles garanderen juist dat een staat inderdaad kan importeren wat
het voor vreedzaam gebruik nodig heeft. Landen met een vlekkeloos blazoen
op het gebied van non-proliferatie – en dat zijn veruit de meeste ontwikkelingslanden –
hebben niet in het minst te lijden onder exportcontrolebepalingen.De geïndustrialiseerde landen zouden nog scrupuleuzer op hun exporten
moeten toezien, indien de vreedzame intenties van een importerend land niet
meer verifieerbaar zouden vaststaan – hetgeen veelvuldig het geval zou
zijn, indien het NPV op termijn zou verdwijnen. Zulks zou noch de nucleaire
exporteurs, noch de ontwikkelingslanden ten goede komen.5. Het in het verdrag genoemde waarborgenstelsel, dat wordt uitgevoerd
door het Internationale Agentschap voor Atoomenergie (IAEA) te Wenen, heeft
helaas aan kritiek bloot gestaan. Er zijn de laatste jaren twee gevallen van
schending van IAEA-waarborgenbepalingen geregistreerd: Irak en Noord-Korea.
Juist echter door toepassing van de NPV- (en IAEA-)bepalingen zijn de overtredingen
opgespoord en geredresseerd. Irak betaalt momenteel een zware prijs voor de
ontduiking van zijn verplichtingen en Noord-Korea heeft onder zware internationale
druk ingestemd met «heroriëntatie» van zijn nucleair programma. Daarmee is niet gezegd, dat in de toekomst zulke schendingen niet meer
zullen voorkomen en evenmin dat het waarborgenstelsel niet voor verbetering
in aanmerking komt. Wel lijkt echter te mogen worden gesteld dat de wereld
een stuk onveiliger wordt indien en zodra dit systeem zou worden verzwakt
of zelfs zou komen te vervallen.Nederland heeft zich, zoals bekend, bij meerdere gelegenheden ingespannen
voor een versterking van het IAEA-waarborgenstelsel. Tijdens de komende toetsings-
en verlengingsconferentie van het NPV zal Nederland zich er andermaal nadrukkelijk
voor uitspreken dat de waarborgen strikt worden geïmplementeerd en dat
de het IAEA ten dienste staande middelen dienaangaande volledig worden benut.
Tevens zal worden onderstreept dat ook het vermogen van het Agentschap om
niet-aangemelde nucleaire activiteiten op te sporen, dient te worden versterkt.6. Sommige staten gebruiken regionale veiligheidssituaties als argument
om onbeperkte verlenging van het NPV niet kunnen steunen. In dit verband valt
te denken aan verschillende Arabische landen die, in navolging van Egypte,
Israëlische toetreding tot het NPV – of tenminste een gebaar in
die richting – als voorwaarde stellen bij hun standpuntbepaling inzake
verlenging van het NPV.Hierop valt te zeggen dat de Regering actief streeft naar een volledig
universeel NPV. Alle landen in alle regio's, inclusief b.v. Israël, worden
stelselmatig opgeroepen om als niet-kernwapenstaat toe te treden tot het NPV,
en hiertoe de benodigde stappen te ondernemen.Voorts overstijgt de dreiging van kernwapens en proliferatie naar het
inzicht van de Regering de regionale context. Het kan niet zo zijn dat het
NPV, het enige wereldwijd geldende juridisch bindende instrument om de verspreiding
van kernwapens tegen te gaan, in zijn werking wordt bedreigd door welke regionale
kwestie dan ook.Tenslotte zij nog opgemerkt dat Nederland een actieve rol zal spelen in
de aanstaande conferentie, niet alleen ter wille van onbeperkte verlenging
van het verdrag, maar ook om tot een zinvolle toetsing te komen. Het Nederlandse
voorzitterschap van de Derde Hoofdcommissie van de conferentie (dat de toetsing
van Art. IV, inzake vreedzame nucleaire samenwerking, zal voorbereiden) zal
hiertoe gelegenheid bieden.De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van Mierlo BIJLAGE IIAan de Voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse ZakenMet het oog op het voor 4 april a.s. voorziene overleg met Uw Commissie
over de komende conferentie van NPV-verdragspartijen (17 april t/m 12 mei
a.s te New York), heb ik de eer Uw Commissie te doen toekomen de hoofdlijnen
van het Nederlandse beleid bij de toetsing van het Non-Proliferatieverdrag.
Deze toetsing zal vooral per onderwerp plaatshebben in drie, daarvoor opgerichte
hoofdcommissies van de Conferentie.Voor de goede orde moge dienen dat er geen richtlijnen door de Ministerraad
zullen worden goedgekeurd, evenmin als bij de vorige toetsingsconferenties
van het Non-Proliferatieverdrag.In mijn brief d.d. 23 februari jl. ben ik reeds uitgebreid ingegaan op
het Nederlandse standpunt ten aanzien van verlenging van het NPV. Kort samengevat
komt dat standpunt erop neer dat de Nederlandse delegatie zich zal inzetten
voor een zo breed mogelijk gesteunde, onvoorwaardelijke verlenging van het
NPV voor onbepaalde duur. Zij houdt daarbij nauw contact met de delegaties
van de andere lidstaten van de Europese Unie, met wie in juni 1994 het streven
naar deze vorm van verlenging tot onderwerp van «gemeenschappelijk optreden»
is gemaakt.De delegatie zal zich inzetten om delegaties van verdragsstaten die nog
geen steun hebben uitgesproken voor de onvoorwaardelijke verlenging van het
NPV voor onbepaalde duur, alsnog te overtuigen dat deze verlengingsoptie de
doelstelling van non-proliferatie en ontwapening het best dient. De Nederlandse
delegatie ziet erop toe dat ook in de toekomst de mogelijkheid en de praktijk
van vijfjaarlijkse toetsing zal worden voortgezet. De toetsing tijdens de
komende conferentie in Nederland zal worden uitgevoerd langs de volgende lijnen. Hoofdcommissie I (ontwapeningsaangelegenheden)In deze hoofdcommissie, die zal vergaderen onder voorzitterschap van de
Nigeriaanse ambassadeur Ayewah, komen aan de orde de non-proliferatie bepalingen
(Artikelen I en II en preambulaire paragrafen 1–3), ontwapening (Artikel
VI, preambulaire paragrafen 8–12), alsmede veiligheidsgaranties.Naar inzicht van de Regering heeft het NPV de afgelopen 25 jaar beantwoord
aan zijn primaire doel, namelijk het tegengaan van de verspreiding van kernwapens.
Universele werking van dit verdrag zou de internationale veiligheid ten goede
komen.De Nederlandse delegatie zal uitdragen dat er zich na de beëindiging
van de koude oorlog een nieuwe situatie voordoet, waarin de kansen voor nucleaire
wapenbeheersing en ontwapening aanzienlijk zijn toegenomen. Het zijn in het
bijzonder de kernwapenstaten die deze nieuwe mogelijkheden dienen te benutten.
Reeds voor het einde van de koude oorlog bleek het mogelijk het INF-akkoord
(1987), dat voorzag in eliminering van kernwapens voor de middellange afstand,
af te sluiten. Dit akkoord is inmiddels geïmplementeerd. De beide START-akkoorden
(1991 en 1993) voorzien in aanzienlijke reducties van de Russische en Amerikaanse
kernwapenarsenalen voor de lange afstand, tot ruwweg éénderde
van de oorspronkelijke omvang. Ratificatie van START-I is inmiddels een feit
en implementatie is gaande. De ratificatie van START-II kan binnen afzienbare
tijd verwacht worden.Nederland zal in de toetsingsconferentie wijzen op het grote belang van
de spoedige afsluiting van een Algeheel Kernstopverdrag waarover de Ontwapeningsconferentie
in Genève onderhandelt. De kernwapenstaten die moratoria op kernproeven hebben afgekondigd, zullen
moeten worden opgeroepen deze te handhaven. Op China zal een beroep moeten
worden gedaan eveneens een kernstop af te kondigen, vooruitlopend op afsluiting
van een Kernstopverdrag.Ook zal er van Nederlandse kant nadruk worden gelegd op de betekenis in
non-proliferatie context van een verbod op produktie van splijtbaar materiaal
voor wapendoeleinden («cut off»), waarover naar verwachting binnenkort
in Genève de onderhandelingen zullen beginnen.Nederland zal er tevens bij de kernwapenstaten op aandringen dat de door
hen individueel afgegeven negatieve veiligheidsgaranties – inzake het,
onder bepaalde voorwaarden, niet inzetten van kernwapens tegen niet-kernwapenstaten –
worden herbevestigd en geharmoniseerd. Het overleg hierover tussen de vijf
kernwapenstaten is in volle gang en lijkt binnenkort tot resultaat te zullen
leiden.Nederland zal niet aarzelen te stellen dat belangrijke reducties in kernwapenarsenalen
en positieve ontwikkelingen in de onderhandelingen in de Ontwapeningsconferentie
het perspectief oproepen van een wereld waarin de rol van kernwapens vrijwel
geheel zal zijn teruggedrongen. Hoofdcommissie II (waarborgen)In deze hoofdcommissie, die zal vergaderen onder voorzitterschap van de
Hongaarse ambassadeur Erdoes, komen aan de orde waarborgen (Artikel III en
preambulaire paragrafen 4 en 5) en kernwapenvrije zones (Artikel VII).Van Nederlandse zijde zal worden gewezen op de noodzaak het NPV-verificatieregime
te versterken. De ontwikkelingen in Irak en Noord-Korea hebben uitgewezen
dat het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) te Wenen met de huidige
waarborgen niet over voldoende instrumentarium beschikt om zeker te stellen
of door verdragspartijen volledig aan de verplichtingen onder het NPV wordt
voldaan.De Nederlandse delegatie zal steun uitspreken voor het door het IAEA ontwikkelde
plan ter versterking van het waarborgenstelsel, het zogenaamde programma «93+2».Dit programma voorziet in de mogelijkheid van inspecties van installaties
die niet bij het IAEA zijn aangemeld, het steekproefgewijs uitvoeren van inspecties
en het inspecteren zonder voorafgaande aankondiging.Nederland zal bovendien bij de kernwapenstaten aandringen op een zo groot
mogelijke openheid wat betreft inspecties van hun civiele nucleaire installaties.
Naar inzicht van de Regering dienen alle civiele nucleaire installaties, ook
in kernwapenstaten, onder volledige waarborgen van het IAEA te worden geplaatst.
Toepassing van volledige IAEA-waarborgen zou tevens voorwaarde moeten zijn
voor iedere overdracht van vreedzame nucleaire technologie.Nederland steunt de totstandkoming van kernwapenvrije zones in onder andere
Afrika en het Midden-Oosten. Hoofdcommissie III (vreedzame nucleaire samenwerking)In deze hoofdcommissie, die zal vergaderingen onder voorzitterschap van
de Nederlandse ambassadeur Ramaker, komt aan de orde het recht van alle verdragstaten
op de ontwikkeling van onderzoek, produktie en gebruik van kernenergie voor
vreedzame doeleinden (Artikel IV en preambulaire paragrafen 6 en 7), alsmede
het uitvoeren van kernontploffingen voor vreedzame doeleinden (Artikel V).De delegatie zal uitdragen dat nucleaire technologische ontwikkelingen
in beginsel de gehele wereldgemeenschap ten goede dienen te komen. Tegelijkertijd
moet worden gewezen op economische en milieu-aspecten welke samenhangen
met de toepassing van nucleaire technologie. Nederland betracht zelf terughoudendheid
ten aanzien van kernenergie. De nadruk zou moeten komen te liggen op nucleaire
samenwerking in bijvoorbeeld de medische en voedseltechnologische sfeer.Nederland is van oordeel dat het NPV voorziet in een internationale gedragsnorm,
waarvan de naleving onder meer door middel van effectieve exportcontrolemaatregelen
moet worden verzekerd. Nucleaire leverantiebepalingen als overeengekomen in
de Zangger-commissie en in de zogenaamde «Nuclear Suppliers Group»
zijn afgeleiden van verplichtingen onder het NPV. Kritiek als zouden exportcontrolemaatregelen
vreedzame samenwerking ten aanzien van nucleaire technologie schaden, wordt
door Nederland afgewezen.De delegatie zal de Nederlandse visie uitdragen dat er geen ruimte mag
zijn voor vreedzame kernontploffingen. Het nut hiervan is nooit aangetoond.
Bovendien zou deze vorm van nucleaire explosies dekmantel kunnen zijn voor
het testen van kernwapens.Deze kwestie is onderwerp van onderhandelingen in het kader van het Algemene
Kernstopverdrag.De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van Mierlo XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), ondervoorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Bukman (CDA), voorzitter, Boogaard (AOV), Woltjer (PvdA), Hessing (VVD), Van
den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA), Roethof (D66),
Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Hirsch Ballin (CDA), Korthals (VVD), Van der
Stoel (VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Dijksma (PvdA),
Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg
(SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Deetman (CDA), Hendriks,
Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23900-V-41.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl