Wet markt en overheid; Verslag algemeen overleg van 9 september 2004 over de brief inzake intrekking van het wetsvoorstel, met heroverweging problematiek markt en overheid (28050, nr. 7)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28050, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28050 nr. 9

09-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28050Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 050Regels omtrent marktactiviteiten van overheidsorganisaties en omtrent
ondernemingen die van overheidswege over een bijzondere positie beschikken
(Wet markt en overheid)nr. 9VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 november 2004De vaste commissie voor Economische Zaken1,
de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties2, en de vaste commissie voor Justitie3 hebben op 9 september 2004 overleg gevoerd met minister Brinkhorst
van Economische Zaken en minister Donner van Justitie over:– de brief van de ministers van Economische Zaken,
van Justitie en voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties inzake
de intrekking wetsvoorstel markt en overheid, met heroverweging problematiek
markt en overheid (28 050, nr. 7).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van Dijk (CDA) wijst erop dat de problematiek
van «markt en overheid» al lang op de agenda staat en dat door
het bedrijfsleven veelvuldig wordt geklaagd over oneerlijke concurrentie die
wordt veroorzaakt door overheidsinstellingen die ondernemersdiensten verrichten
op de markt. Het na een lange voorgeschiedenis ingediende wetsvoorstel
op dit gebied kreeg een negatief advies van de Raad van State en veel kritiek
vanuit de Kamer. De Raad van State adviseerde om de bestaande «Aanwijzingen
inzake het verrichten van marktactiviteiten door organisaties binnen de rijksoverheid»
als leidraad te houden. De regering volgde dit advies niet op, omdat volgens
haar interne aanwijzingen niet te gebruiken waren voor derden.De regering heeft de Kamer op 12 februari 2004 laten weten dat zij
het wetsvoorstel «markt en overheid» intrekt. Zij wil in plaats
daarvan gedragsregels voor de problematiek van «markt en overheid»
opnemen in de Mededingingswet, de vennootschapsbelastingbepalingen voor overheidsbedrijven
verruimen en eventueel de Algemene wet bestuursrecht aanpassen. Hierover heeft
overleg plaatsgevonden met verschillende organisaties, waaronder de VNG die
zich op hoofdlijnen in deze aanpak zou kunnen vinden. De VNG noemt echter
in een brief aan de Kamer de voorstellen «overbodig en nutteloos».
Kan de regering hierop ingaan?De heer Van Dijk staat positief tegenover het intrekken van het wetsvoorstel
«markt en overheid». De Kamer loopt nu echter het risico dat zij
het overzicht zal verliezen over de verschillende maatregelen die de regering
op een verschillend moment aan de Kamer zal presenteren. Hoe gaat de regering
ervoor zorgen dat de Kamer een integraal overzicht houdt over het gehele vraagstuk
van «markt en overheid»?De regering stelt voor om gedragsregels op te nemen in de Mededingingswet.
Zij wil geen toetredingsregels meer stellen, maar overweegt wel om een advies
te vragen over een aanpassing van de Algemene wet bestuursrecht. Aan wie wil
de regering dit advies vragen? Het moment waarop een overheidsdienst een besluit
neemt om op een commerciële markt diensten te verrichten, is van cruciaal
belang. Er dient een mogelijkheid te bestaan om hiertegen bezwaar en beroep
aan te tekenen of dit als onrechtmatig te bestempelen. De heer Van Dijk acht
toetredingsregels om die reden van groot belang.Het voorstel om de Vpb, de vennootschapsbelasting voor overheidsbedrijven
te verruimen, lost de problemen niet op. Hij noemt als voorbeeld twee gemeenten
met een jachthaven, waarvan de ene in gemeentelijk en de andere in particulier
bezit is. De particuliere jachthaven moet Vpb betalen, de gemeentelijke niet.
Een dienst van de gemeente is namelijk geen overheidsbedrijf. Hoe zit het
in dergelijke gevallen met de Vpb?In de brief staat dat gemeentes mogen doorgaan met commerciële activiteiten,
zolang het de «publieke zaak» dient. Zullen gemeentes hier niet
dankbaar gebruik van maken?De VNG stelt in haar brief dat de nationale overheid, omdat er al Europese
regels zijn op het terrein van staatssteun, geen regels meer zou mogen opstellen.
Klopt deze redenering? Zo ja, is dit een van de overwegingen van de regering
geweest bij de beoordeling om het huidige voorstel op tafel te leggen?De heer Heemskerk (PvdA) heeft waardering
voor het feit dat het kabinet gezocht heeft naar een oplossing om de complexe
wet «markt en overheid» te vervangen door een regeling die minder
rigide en ingewikkeld is. Hij is het met de minister eens dat de concurrentie
van de overheid geen schade mag toebrengen aan het bedrijfsleven. Omgekeerd
is het ook niet wenselijk dat overheidsorganisaties onverantwoorde bedrijfsrisico's
nemen en commerciële activiteiten hun primaire doelstelling verdrukken.Hoe groot is de problematiek van «markt en overheid»? Beschikt
de regering over cijfers? Is het nodig om dit probleem op te lossen door een
uitgebreide regelgeving op te zetten? Zullen de nationale regels geen overlap
vormen met de Europese regelgeving?Hij is van mening dat er veel meer nadruk moet liggen op de afweging die
in het publieke domein gemaakt moet worden. De regering biedt op dit punt
veel te weinig steun en hulpmiddelen aan de lokale bestuurders en politici
die iedere dag opnieuw voor de moeilijke afweging staan of iets een publieke
taak is of een taak die de markt moet oppakken. De route die de regering kiest,
biedt daarbij geen steun.Ondernemerschap binnen maatschappelijke en overheidsinstellingen kan wenselijk
zijn. Denk aan de zorg. Overheden kunnen ook andere dan economische motieven
hebben bij een keuze voor marktactiviteiten. Denk aan sociale werkplaatsen
of reïntegratieactiviteiten. De afweging of hier marktverstoring aan
de orde is, moet niet gemaakt worden door de NMa maar in het publieke domein.
Hij denkt aan democratische besluitvormingsprocessen in gemeenteraden, provinciale
staten en Tweede Kamer. Hij heeft er niets op tegen dat de NMa kijkt naar
vormen van concurrentievervalsing en ook niet dat er gedragsregels worden
opgenomen in de Mededingingswet, maar hij verwacht vanuit de overheid veel
meer ondersteuning bij de beslissing over de toetredingsvraag. In hoeverre
worden de oplossingen van het kabinet door de VNG ondersteund? Zijn de «Aanwijzingen
voor het verrichten van marktactiviteiten door organisaties binnen de rijksdienst»
helder genoeg? In een rapport van Economische Zaken «Public governance
en maatschappelijk ondernemen» staat dat ook ZBO's behoefte hebben aan
steun bij de vraag hoe zij in het publieke domein deze afweging moeten maken.
En welke lessen heeft de minister getrokken uit afwegingen die gemaakt zijn
bij het al dan niet de markt opgaan van overheidsinstellingen? Neem het failliet
gaan van Klik of het UWV dat zich genoodzaakt ziet zijn premies te verhogen
om met de private verzekeraars te kunnen concurreren.Hij heeft twijfels bij de gekozen oplossing van gedragsregels en toezicht
door de NMa. Hij zou graag zien dat er een vervolgnotitie komt van de minister
van EZ en de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing, waarin het probleem niet
alleen wordt benaderd vanuit de mededingingshoek en de oneerlijke concurrentie,
maar waarin ook wordt bekeken op welke wijze lokale en provinciale bestuurders
ondersteund kunnen worden. Hij heeft behoefte aan een afwegingskader en toezicht
op mogelijke verdringing van belangrijke overheidstaken door overheidsorganisaties
die commerciële nevenactiviteiten gaan ontwikkelen.De heer Blok (VVD) is blij dat de regering
de problematiek van «markt en overheid» opnieuw oppakt. Het probleem
is nog steeds niet opgelost. Er komen zeer vele klachten zowel vanuit het
MKB als van grotere bedrijven.De notitie van de regering geeft slechts enkele grote lijnen aan. Er zal
in het vervolgtraject nog gediscussieerd moeten worden over de precieze invulling.
Het is echter niet duidelijk hoe in de aanloop naar de komende regelgeving
met de bestaande problemen zal worden omgegaan. Hij noemt als voorbeeld de
problematiek van de aanleg van glasvezelnetten in de grote steden. Het is
volgens de VVD onterecht dat er met publiek geld concurrentie plaatsvindt
met privaat geld. Weliswaar gaat de Tweede Kamer niet over de wijze waarop
de gemeenten hun geld besteden, maar wel over de concurrentieverhoudingen.
Hoe gaat de regering in de tussentijd met dit probleem om?Op het terrein van de kennisinstellingen zijn al sinds jaar en dag private
ondernemingen actief. De passage dat er aparte regels zullen komen voor kennisinstellingen,
is voor hem niet duidelijk. Hoe stelt de regering zich hier een aparte regelgeving
voor zonder de private ondernemingen in de wielen te rijden?Het is voor hem volstrekt helder dat ondernemers naar de NMa moeten kunnen
stappen bij marktactiviteiten van overheidsinstellingen die valse concurrentie
opleveren.De heer Van der Vlies (SGP) vindt het een
goede zaak dat de regering zich opnieuw bezint over de wenselijkheid van regelgeving
voor de problematiek van «markt en overheid». Het probleem van
mogelijke oneerlijke concurrentie voor private partijen door een overheidspartij
die de markt opgaat, vraagt serieus om aandacht. De regering is
in de notitie tot de slotsom gekomen dat de noodzaak voor het stellen van
regels onverminderd groot is en dat er snel een adequate oplossing dient te
worden gevonden. Hoe denkt de regering in de nieuwe aanpak de huidige knelpunten
en de toekomstige problemen tegemoet te gaan treden?De regering wil in de nieuwe plannen aansluiten bij de bestaande regelgeving
uit de Mededingingswet. De relatie met het bestaande instrumentarium zal dieper
worden behandeld in de memorie van toelichting bij het nieuwe wetsvoorstel.
Om met de regering te kunnen spreken over de vraag of en zo ja, op welke wijze
regels gesteld moeten worden, is meer inzicht nodig. Kan de regering nader
ingaan op de problematiek?Naast het probleem van de oneerlijke concurrentie is er het belang van
de bestuurlijke continuïteit en betrouwbaarheid. Hoe laten zaken als
bestuurlijke continuïteit en betrouwbaarheid zich in de wet regelen?De lokale beleidsvrijheid is een groot goed. Gemeenten moeten zo veel
mogelijk zelf kunnen vaststellen hoe zij de door hen gewenste publieke belangen
gestalte willen geven en waarborgen. Op welke manier wordt het risico van
inperking van de lokale autonomie voorkomen? Kan meer inzicht gegeven worden
in de financiële consequenties voor gemeenten?De notitie laat op het punt van de juridisering te veel onduidelijkheid
bestaan. Het vervallen van de toetredingsregels betekent dat de mogelijkheid
om bezwaar en beroep aan te tekenen tegen besluiten van overheidsorganisaties
om marktactiviteiten te ontplooien, verdwijnt. Tegelijkertijd wordt gesteld
dat onderzocht wordt of het wenselijk is dat belanghebbenden zich tegen een
toetredingsbesluit kunnen verweren. Kan de regering hierop een nadere toelichting
geven?Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Economische Zaken beschouwt
het algemeen overleg over de alternatieve aanpak van de problematiek van «markt
en overheid» als een voorbereidend overleg voor het nieuwe wetsontwerp.
Het is plezierig om van tevoren met de Kamer te discussiëren over de
hoofdlijnen. Het onderwerp staat al langdurig op de agenda, reden te meer
om langzamerhand tot een oplossing te komen.De kern van de problematiek van «markt en overheid» betreft
de vraag hoe oneerlijke concurrentie van het bedrijfsleven door de overheid
te voorkomen valt. Het centrale uitgangspunt bij de benadering van de problematiek
is: sterke markt, sterke overheid. Niet alleen ondernemingen moeten integer
handelen, maar ook de lagere overheden moeten integer en transparant optreden,
vooral als het gaat om optreden op de vrije markt.Uit het grote aantal klachten dat is binnengekomen bij Economische Zaken
en de Nam blijkt dat er sprake is van een serieus probleem. De totale omzet
van economische activiteiten van overheidsorganisaties bedraagt ongeveer 2,5
mld euro op jaarbasis. De overheid kan bij het aanbieden van die activiteiten
gebruikmaken van de voordelen die het met zich brengt om overheid te zijn.
De overheid kan kruissubsidies tot stand brengen tussen economische activiteiten
en collectieve middelen die zij vanuit de publieke taak heeft verkregen. Als
via kruissubsidies activiteiten door de overheid worden gefinancierd waar
een ander op de markt moet functioneren, kan er sprake zijn van oneerlijke
concurrentie. Bij 700 mln van de 2,5 mld is het risico op kruissubsidiëring
groot. Een deel van de klachten heeft hierop betrekking. Verder kan de overheid
soms een toezichthoudende taak vermengen met een uitvoerende taak. Bij 1,3
mld van de 2,5 mld bestaat het risico op functievermenging. De overheid treedt
dus enerzijds op als toezichthouder en anderzijds als uitvoerder van een bepaalde
activiteit die ook door anderen gedaan kan worden. Bedrijven en consumenten
kunnen de dupe zijn van kruissubsidiëring en functievermenging door de
overheid. Als de gemeentelijke plantsoenendienst bij gebrek aan
werk tegen zeer lage prijzen gaat bijklussen op de markt en daarmee particuliere
tuinlieden uit de markt drukt, is er sprake van oneerlijke concurrentie. Op
deze manier wordt met belastinggeld een inefficiënte overheid in stand
gehouden.Het CPB concludeert dat de welvaart het meest gediend is met een gelijk
speelveld tussen marktpartijen, dus ook tussen de ondernemende overheid en
andere bedrijven. De minister beschouwt het als een terechte kritiek op het
marktwerkingsbeleid dat de regering het probleem van een oneerlijke concurrentie
door overheidsoptreden nog niet heeft opgelost. Er is sinds begin jaren '90
uitvoerig door het bedrijfsleven over de situatie gesproken. De commissie-Cohen
heeft in 1997 geconcludeerd dat er geen bijklussende overheid moet zijn, behalve
in enkele uitzonderingsgevallen waarvoor gedragsregels nodig zijn. De SER
bracht in 1999 een advies uit met een regeling voor alle marktoptredens van
de overheid. Het vervolgens ingediende wetsvoorstel kreeg veel kritiek te
verduren, voornamelijk omdat het te veel raakte aan de bestuurlijke autonomie
van de lagere overheden. Het wetsvoorstel zal nu worden ingetrokken.De minister heeft vervolgens geprobeerd om met behoud van het uitgangspunt
dat oneerlijke concurrentie moet worden voorkomen, een regeling te ontwerpen
die recht doet aan de kritiek op het vorige wetsvoorstel. De nu gekozen aanpak
is een goede balans tussen enerzijds het volledig vrijlaten van en anderzijds
het dichtreguleren van het marktoptreden door de overheid. Het is de bedoeling
om in de Mededingingswet verschillende gedragsregels te laten opnemen. De
Mededingingswet is hiervoor het meest geëigende instrument, omdat daarin
wordt gesproken over eerlijke spelregels tussen partijen, dus ook tussen overheid
en ondernemer. Het zou gaan om gedragsregels voor de overheid als ondernemer
en voor ondernemingen die door de overheid in een bijzondere positie zijn
geplaatst.Hij denkt bij gedragsregels in de eerste plaats aan een verbod op kruissubsidiëring
van economische activiteiten uit collectieve middelen.Het voorbeeld van de plantsoenendienst is hier een goed voorbeeld van.
Hij denkt verder aan de verplichting tot functiescheiding tussen bestuurlijke
taken en ondernemingsactiviteiten. Als een gemeentelijk afvalbedrijf dat als
ondernemer bepaalde producten aanbiedt, tegelijkertijd toezicht houdt op de
naleving van de gemeentelijke afvalverordening, is er sprake van functievermenging.
Hij denkt ten slotte aan het verbod op onevenredige bevoordeling van de eigen
overheidsbedrijven.De Nederlandse Mededingingsautoriteit, de NMa zal toezicht moeten houden
op de naleving van deze gedragsregels. Er dient vervolgens een balans te worden
gevonden tussen de administratieve lasten voor de overheid en de baten voor
de maatschappij.De minister van Justitie zal nader ingaan op de mogelijkheden om via de
Algemene wet bestuursrecht, de Awb een vorm van rechtsbescherming te bieden.De regering heeft in haar brief aangegeven dat er een uitzondering komt
op de gedragsregels, namelijk als door de toepassing ervan een publiek belang
wordt geschaad. Het uitgangspunt is dat de bestuurlijke bevoegdheden van de
lagere overheden moeten worden gerespecteerd. Het gaat in feite om de vraag
wie bepaalt wat een publieke taak is en in hoeverre dit te waarborgen valt.
De overheid in kwestie bepaalt wat een publieke taak is. Dit dient echter
op een transparante manier te gebeuren. Daarvan is momenteel geen sprake.
Dit zou aan spelregels onderhevig moeten zijn. De gedragsregels en de uitzonderingen
erop moeten helder zijn en het betrokken college dient verantwoording af te
leggen over een besluit.Op dit moment wordt de afweging of iets al dan niet een publieke taak
is, door de lagere overheden nauwelijks gemaakt. Het feit dat er toetsbare
gedragsregels zijn, zal maken dat de betrokken overheid zich in het publieke
gesprek kan verantwoorden en helderheid geven. Er zal zich verder in de praktijk
een bepaalde ontwikkeling gaan voordoen. Er bestaat al een Europese
rechtspraktijk over het begrip «diensten van algemeen economisch belang».
Hierop zal worden getoetst. Er zal een jurisprudentie ontstaan. Hij is samen
met de collega voor BVK bezig om de uitzonderingen op het kruissubsidieverbod
te formuleren. Er zal tot een zekere vergelijkbaarheid gekomen moeten worden,
om te voorkomen dat iedere gemeente willekeurig naar eigen goeddunken kan
handelen. Hij vindt het belangrijk om de opvattingen van de Kamer hierover
te vernemen.Het uitgangspunt is dat de gemeente geen publieke middelen mag gebruiken
om daarmee op een oneerlijke wijze te concurreren. In het geval van de gemeentelijke
en particuliere jachthaven zal democratisch overleg tussen de twee gemeentes
uitkomst moeten bieden. Momenteel vindt in dergelijke gevallen helemaal geen
overleg plaats en komt de gedachte dat er sprake kan zijn van concurrentievervalsing
bij de gemeente nauwelijks op. De gedragsregels moeten als een apart hoofdstuk
aan de Mededingingswet worden toegevoegd. Regering en Kamer zullen in het
wetgevingsoverleg gezamenlijk de regels formuleren. Hij vindt het belangrijk
om in dit overleg signalen te krijgen van de Kamer of hij de juiste elementen
aandraagt.Het is daarnaast zijn taak als minister om het probleem in de internationale
context te bezien. Er is gevraagd of niet volstaan kan worden met de Europese
regelgeving op het gebied van staatssteun. Nederland staat in de strijd van
het bedrijfsleven tegen de oneerlijke concurrentie van de overheden niet alleen
in Europa. Hierover is inmiddels een hele jurisprudentie ontstaan. Het regime
van staatssteun in Europa is een perfecte aanvulling. De voorgestelde gedragsregels
en het Europese staatssteunregime vullen elkaar op een zinvolle wijze aan.
De gedragsregels voorkomen oneerlijke concurrentie op lokale en regionale
markten waarop decentrale overheden vaak opereren. De regelgeving van de Europese
Unie komt pas in beeld als zich interstatelijke effecten voordoen. Hij zal
in het wetsontwerp terugkomen op de lacune die in de theorie en in de praktijk
bestaat tussen de Europese steunregels en de voorgestelde gedragsregels. De
lidstaten in Europa zijn momenteel ieder op hun eigen wijze bezig om deze
lacune te verhelpen. De minister zal in het wetsontwerp ter informatie aangeven
hoe de verschillende overheden in de verschillende lidstaten met deze problematiek
omgaan. Hij hoopt voor het einde van het jaar, na ontvangst van het advies
van de Raad van State, met een wetsontwerp naar de Kamer te komen.Hij gaat vervolgens in op een paar specifieke vragen.De VNG heeft in een overleg met Economische Zaken verklaard dat zij het
principe van eerlijke spelregels voor optreden op de markt onderschrijft.
Er is in dat gesprek uitgebreid aandacht besteed aan het belang van een goede
onderbouwing van de noodzaak en de relatie met het bestaande instrumentarium.
Hij vindt het jammer dat de VNG nu deze brief heeft gestuurd. De VNG bagatelliseert
het probleem door te stellen dat het probleem niet groot is en dat de Europese
regelgeving voldoende is. De NMa is in zekere zin ook een beperking van de
kant van de overheid. De minister wil graag overleg blijven voeren met de
VNG. Ook de VNG heeft belang bij eerlijke spelregels en transparantie.Bepaalde activiteiten van overheidsbedrijven met name in de sfeer van
de dienstverlening zijn vrijgesteld van Vpb. Een aantal overheidsbedrijven
is belastingplichtig gemaakt, zoals Schiphol, de energiebedrijven en Klik,
terwijl er een voorstel in voorbereiding is om de Bank van de Nederlandse
gemeenten en de Nederlandse waterschapsbank Vpb-plichtig te maken. De voorbereiding
van het wetsvoorstel voor de verruiming van de Vpb-plicht voor overheidsbedrijven
zal in samenhang worden bezien met de alternatieve aanpak van de problematiek
van «markt en overheid». Hij zal daarbij ook de vraag over de
Vpb-plicht van overheidsdiensten zonder aparte rechtsvorm meenemen.Het oude wetsvoorstel bevatte toetredingsregels. De redenen om dit wetsvoorstel
in te trekken waren de niet gewenste bemoeienis met de publieke taak
en de angst voor juridisering. Het uitgangspunt van het nieuwe wetsvoorstel
is: geen toetredingsregels maar wel gedragsregels en in eerste instantie toetsing
door de lokale overheid in kwestie.Er is in het geval van ZBO's sprake van het beginsel van een gesloten
huishouding. Zij kunnen alleen de markt op als de wet het toestaat en onder
de voorwaarden die de wet stelt. De ZBO's zijn afzonderlijk bij wet geregeld
en hebben hun eigen spelregels. De problemen doen zich voor bij de lokale
gemeentelijke overheden, omdat daar geen spelregels zijn. Voor deze problemen
dient een oplossing te worden gevonden door het formuleren van minimale extra
regels met heldere uitgangspunten, die als gedragsregels in de Mededingingswet
zullen worden opgenomen. De minister van Justitie zal nader ingaan op de bestuursrechtelijke
controle.Er is een brief van de VNSU naar aanleiding van de problematiek van de
oneerlijke concurrentie door de kennisinstellingen. Dit risico bestaat vooral
bij technologische topinstituten, die een voorbeeld van particuliere en publieke
samenwerking zijn. Het is van belang om helderheid te krijgen over de wijze
waarop de economische activiteiten die op de kenniseconomie zijn gebaseerd,
geregeld moeten worden. Hij zou graag op een transparante manier vaststellen
op welke wijze rijksbijdragen in kennisinstellingen worden ingezet, terwijl
een verbod op kruissubsidiëring hier ook evident is.Begrippen als bestuurlijke integriteit en betrouwbaarheid zijn niet in
een wetsontwerp te regelen. Het gaat om een houding en een manier van werken.
In de algemene beginselen van behoorlijk bestuur zitten elementen als integriteit.
Het nieuwe wetsontwerp kan hieraan wel een belangrijke bijdrage leveren. Een
overheid die economisch actief is, moet zich op een transparante manier verantwoorden.
Commerciële activiteiten mogen niet worden bekostigd met overheidsgeld.
Het toezicht en de commerciële activiteit mogen daarom niet in een hand
zijn. Dit soort regels maakt dat het bedrijfsleven kan vertrouwen op een zekere
voorspelbaarheid van het gedrag van de overheid.De democratisch gekozen organen moeten in eerste instantie zelf de afweging
maken, maar er dient een transparante verantwoording naar buiten te zijn.
De gedragsregels moeten worden gezien als randvoorwaarden. Een gemeente kan
onder bepaalde omstandigheden besluiten om glasvezelnetwerken te gaan aanleggen,
maar zij mag daarmee geen economische spelregels overtreden en oneerlijke
concurrentie aangaan. De commissie-Deetman is bezig om te bekijken of aanvullende
regels rond breedband nodig zijn. De minister voelt er niets voor om aan een
gemeente die de aanleg van een glasvezelnetwerk van publiek belang acht, van
tevoren voor te schrijven dat dit niet mag. Dit kan alleen als er sprake is
van valse concurrentie. Niet iedere claim van het bedrijfsleven dat er sprake
is van valse concurrentie behoeft terecht te zijn. De gedragsregels worden
in het leven geroepen om een zekere rechtsbescherming te bieden. De minister
van Justitie zal op dit punt nader ingaan. De toepassing van de gedragsregels
biedt de gemeentes een oriëntatie die op dit moment nog niet bestaat.
De nadere uitwerking zal nog moeten plaatsvinden. Hij is daarom zeer geïnteresseerd
in de richting die de Kamer op dit punt wil inslaan.De minister van Justitie wil de vraag aan
wie hij advies heeft gevraagd over een eventuele aanpassing van de Awb in
een breder kader plaatsen.De regels die het gedrag beheersen, wanneer het bestuur eenmaal is toegetreden
tot de markt, vallen onder het toezicht van de NMa. Het gaat om concurrentiegedrag
en daarop zijn de gedragsregels van de NMa van toepassing.Daaraan vooraf gaat het besluit van het bestuur om toe te treden tot de
markt. Hierop kan door de NMa geen controle worden uitgeoefend, want er is
op dat moment nog geen sprake van gedrag. De suggestie is gedaan dat dit besluit
bestuursrechtelijk gecontroleerd zou moeten worden. Het is de
vraag of het mogelijk is om aan een dergelijk besluit via democratische controle
grenzen te stellen, omdat het een besluit betreft dat onder het toezicht van
de gemeenteraad valt. Aangezien het hier doorgaans om besluiten gaat om de
schaarse middelen van een gemeente aan te vullen met activiteiten op de markt,
biedt dit niet de meest adequate bescherming tegen onterecht toetreden op
de markt. Daarom is de vraag van de controle van belang. Hierover is advies
gevraagd aan professor B. van der Meulen.De vraag is dus of het besluit om toe te treden gedefinieerd moet worden
als een bestuursbeslissing waarop de Awb van toepassing is en waar de publieke
voorbereidingsbesluitvorming op van toepassing moet zijn met de mogelijkheden
van bezwaar en vervolgens het systeem van rechtsbescherming dat dit biedt,
of dat het besluit eerder moet worden gezien als een besluit van algemene
aard, een regelend besluit, waarop een traditioneel hiërarchisch toezicht
bestaat door hogere organen. Het meest voor de hand liggend zou in dat geval
het Rijk zijn, omdat daarmee een uniform beleid voor alle gemeenten ontstaat.Volgens de minister is het soort besluiten waarom het hier gaat eerder
van een aard waarop het toezicht op gemeentebesluitvorming van toepassing
kan worden verklaard dan het systeem van de Awb dat individuele beslissingen
veronderstelt met de belanghebbenden die daartegen in beroep kunnen komen.
Op het moment dat het besluit wordt genomen is doorgaans nog niet zichtbaar
dat het concurrentie kan gaan opleveren. Tegen de tijd dat dit zichtbaar wordt,
zou iedereen zijn rechtsbescherming verwerkt hebben, omdat alle termijnen
verlopen zijn.In het advies wordt aan Van der Meulen de vraag voorgelegd wat praktisch
de meest geschikte oplossing is. Voor zover de minister weet, zal het advies
niet luiden om het besluit te definiëren als een besluit dat onder de
Awb valt, maar ook niet als een besluit van regelende aard, waarop normaal
het toezicht op de gemeenten van toepassing is. Het zou hier volgens Van der
Meulen niet gaan om een besluit dat via normale bestuursrechtelijke kanalen
gecontroleerd moet worden. Wanneer een gemeente een besluit neemt om iets
te doen, biedt het normale toezicht op gemeenten de mogelijkheid om een dergelijk
besluit te vernietigen. In dat geval is wel een adequate melding nodig van
dit soort besluiten. Er zou een definitie moeten komen van het soort besluiten
waarom het gaat en een procedure om tijdig te voorkomen dat er onverantwoorde
besluiten worden genomen.Een ander punt betreft de vraag hoe gehandeld moet worden bij privatisering
op die terreinen waar traditioneel de overheid optreedt, bijvoorbeeld het
gevangeniswezen. Op dat terrein zal er een afgrenzing moeten komen van activiteiten
die wel en die niet onder de markt vallen. Hierover is een advies gevraagd
aan de SER.Nadere gedachtewisselingDe heer Van Dijk (CDA) kan instemmen met de
lijn van de drie elementen die in de gedragsregels van de Mededingingswet
moeten komen. Het lijkt hem verstandig dat er voor de toetredingsregels een
andere weg wordt bewandeld. De minister van Justitie is ingegaan op de richting
waarin het advies van de heer Van der Meulen zal gaan. Hoe zal de minister
met dat advies omgaan?Hij kan zich vinden in de doelstelling van de minister van Economische
Zaken om met de wetgeving te bereiken dat gemeentes permanent gaan nadenken
over de vraag of zij oneerlijke concurrentie teweegbrengen en verder dat er
meer transparantie moet komen.Hij heeft gehoord dat het SER-advies over maatschappelijk ondernemen nog
wel even op zich kan laten wachten. Gaat de minister ondertussen door met
het wetgevingstraject of wacht hij op het SER-advies?De heer Heemskerk (PvdA) ziet de gedragsregels
die in de Mededingingswet moeten komen, met belangstelling tegemoet.Hij benadrukt nogmaals het belang van de toetredingsvraag. Voor hem is
de vraag die lagere overheden zich moeten stellen niet zozeer hoe zij oneerlijke
concurrentie moeten voorkomen maar of het een publieke taak betreft of een
taak die de markt moet oppakken. De uiteindelijke afweging van de toetredingsvraag
hoort thuis in het publieke domein en niet bij de NMa.De heer Blok (VVD) betwijfelt of het onderscheid
tussen toetredingsregels en gedragsregels scherp te maken is. Hij wil zich
bij het voorbeeld van de glasvezelcasus houden. De toetredingsbeslissing gaat
uit van een aantal gedragingen, namelijk dat de tarieven zich op een bepaald
niveau zullen bewegen dankzij publiek geld. Als de NMa met optreden moet wachten
tot deze gedragingen plaatsvinden, kan er al veel schade zijn aangericht,
niet alleen voor de belastingbetaler in de gemeente, maar ook voor andere
ondernemingen. Hoe moet worden omgegaan met dit soort investeringstrajecten
waarbij geruime tijd verstrijkt tussen toetreding en gedrag? Hij zou in dit
soort gevallen graag eerder in het traject een beslissing van de NMa hebben.
Kan de minister hierop ingaan?De heer Van der Vlies (SGP) blijft eveneens
zitten met de vraag waar een ondernemer terecht kan die van mening is dat
hij concurrentie ondervindt van een toetreding geïnitieerd of gefaciliteerd
door een overheid. De ondernemer zal volgens de daarvoor bestaande procedure
proberen in te spreken op het betreffende raadsbesluit. Stel dat hij daar
verliest. Volgens de minister van Justitie kan het desbetreffende raadsbesluit
via de daarvoor geëigende procedures ter vernietiging worden voorgedragen
bij de Kroon. Het gaat in dergelijke gevallen echter vooral om vragen van
rechtmatigheid en behoorlijk bestuur. Het is de vraag of een meer zakelijk
geïnitieerd conflict dat zich nog niet voltrekt, omdat het gedrag nog
moet beginnen, daar gewogen wordt op de wijze waarvan je in goede rechtsverhoudingen
mag uitgaan. Ook hij ziet een probleem in de cesuur tussen de toetredingsregels
en de daaruit voortvloeiende vereisten en de gedragsregels. Kan de minister
van Justitie daar nog eens over nadenken?De minister van Economische Zaken is verheugd
dat de Kamer een aantal elementen aandraagt waarvan zij vindt dat deze in
de wet geregeld moeten worden. Hij heeft het idee dat het opnemen van gedragsregels
in de Mededingingswet op zich al een preventieve werking heeft. Nederland
sluit hiermee bovendien aan bij andere internationale ontwikkelingen. Hij
is blij dat de Kamer het met deze lijn eens kan zijn.Het probleem is gelegen in de tijd die verloopt tussen het besluit tot
toetreding en de daaruit voortvloeiende vereisten en gedragsregels. Om bij
het voorbeeld van het aanleggen van het glasvezelkabelnet te blijven: het
besluit om een glasvezelnet aan te leggen is een zaak van de gemeente Amsterdam.
Als Amsterdam besluit in haar begroting een kruissubsidie op te nemen, dan
is dat publiekelijk bekend en doet de problematiek van de gedragsregels zich
voor. Op dat moment zouden andere ondernemers de NMa kunnen aanspreken. Om
te voorkomen dat de gedragsregels in de praktijk een wassen neus worden, zal
hij bij de uitwerking met de collega voor BVK de suggestie van het doen van
een melding meenemen. Overigens is het wel de vraag of de NMa iets met de
melding zal doen, omdat het slechts om een voornemen gaat, maar er zal dan
zeker een debat plaatsvinden in de gemeenteraad.Er is overigens een commissie-ten Heuvelhof ingesteld die zal adviseren
op dit terrein. De minister zal de Kamer schriftelijk nader inlichten over
de taak en doelstelling van deze commissie.Als het SER-advies omtrent maatschappelijk ondernemen te lang op zich
laat wachten, zal hij zich daardoor niet eindeloos laten ophouden.De minister van Justitie merkt op dat in de
wetgeving zal blijken wat hij met het advies van de heer Van der Meulen heeft
gedaan. Hij zal daarbij de factoren die zojuist door de Kamer zijn genoemd,
betrekken. De controle in het kader van de Awb heeft inderdaad betrekking
op de rechtmatigheid. Dat veronderstelt dat we dit soort besluiten zeer gedetailleerd
wettelijk zouden moeten gaan regelen, terwijl juist de keuze is gemaakt om
dit niet te doen. Deze factor speelt mee bij een eventuele beslissing om het
toezicht meer in de bestuurlijke dan in de praktische lijn te zoeken. Een
onderdeel daarvan zal vermoedelijk een vorm van melding van het besluit zijn.
Eventuele bezwaren van de ondernemer kunnen zich daarop richten. Wanneer echter
aan de voorwaarden voor toetreding is voldaan, kan de ondernemer geen bezwaar
hebben tegen het besluit van het bestuur om bepaalde diensten te gaan verrichten.
De minister zal alle aspecten die betrekking hebben op de vragen rond het
toezicht beantwoorden op basis van het advies van de heer Van der Meulen.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,De KromDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,Noorman-den UylDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-Van der MeerDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,De VethXNoot1Samenstelling:Leden: Crone (PvdA), Hofstra (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA),
ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Van
Egerschot (VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (ChristenUnie), Van den Brink (LPF),
Duyvendak (GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van
Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA), Jonker (CDA), Aptroot (VVD), Blom
(PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Bakker (D66), Heemskerk
(PvdA), Van Dam (PvdA) en Dezentjé Hamming (VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), De Nerée tot
Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GroenLinks), Weekers
(VVD), Joldersma (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van Gent (GroenLinks),
Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), De Ruiter (SP), Van As (LPF), De
Haan (CDA), Van Dijk (CDA), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA),
Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Dittrich (D66), Tjon-A-Ten (PvdA),
Waalkens (PvdA) en Szabó (VVD).XNoot2Samenstelling:Leden: Kalsbeek (PvdA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), voorzitter,
Vos (GroenLinks), Cornielje (VVD), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Van Beek
(VVD), ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP), Luchtenveld (VVD), De Pater-van
der Meer (CDA), Kant (SP), Dubbelboer (PvdA), Duyvendak (GroenLinks), Spies
(CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), Van der Ham (D66), Haverkamp (CDA), Van
Fessem (CDA), Smilde (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (LPF), Boelhouwer (PvdA),
Wilders (Groep Wilders) en Szabó (VVD), Van Hijum (CDA).Plv. leden: Klaas de Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens (PvdA),
Halsema (GroenLinks), Schippers (VVD), Wolfsen (PvdA), Kant (SP), Rijpstra
(VVD), Slob (ChristenUnie), Rambocus (CDA), Vergeer (SP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Van Gent (GroenLinks), Çörüz (CDA), Hermans (LPF),
Van Haersma Buma (CDA), Koser Kaya (D66), Bruls (CDA), Van Bochove (CDA),
Algra (CDA), Hamer (PvdA), Varela (LPF), Leerdam (PvdA), Hirsi Ali (VVD) en
Balemans (VVD), Eski (CDA).XNoot3Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Klaas de Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos
(GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak
(PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (Groep Wilders), Weekers (VVD), De Pater-van
der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA),
ondervoorzitter, Kant (SP), Wolfsen (PvdA), Azough (GroenLinks), Jan de Vries
(CDA), Van Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van
Fessem (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (LPF), Griffith (VVD), Van der Laan (D66),
Visser (VVD) en Lazrak (Groep Lazrak).Plv. leden: Jonker (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten
(PvdA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer (SP), Arib (PvdA), Karimi
(GroenLinks), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel
(CDA), Van Dijken (PvdA), Van As (LPF), Örgü (VVD), Lambrechts (D66)
en Rijpstra (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28050-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl