Vaststelling begroting Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2007; Brief ministers met een kabinetsreactie op het Rob-advies 'Tussen oorlog en vrede'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30800-VII, nr. 53

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

07-06-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30800-VII nr. 53

30-05-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKader voor een balans tussen vrijheidsrechten en veiligheid1. Inleiding2. Samenvatting kabinetsstandpunt3. Reactie3.1. Inleiding3.2. Vrijheid en veiligheid in balans3. Oplossingsrichtingen «middengebied»,
toetsingskader en adviezen Rob(a) Bestuurlijke rechtsruimte en veiligheidswet(b) Optimalisering balans tussen vrijheid en veiligheid
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30800-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 800 VIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2007nr. 53BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
EN VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 mei 2007Bijgaand ontvangt u de kabinetsreactie op het advies «Tussen oorlog
en vrede. Kader voor een balans tussen vrijheidsrechten en veiligheid»
van de Raad voor het openbaar bestuur (Rob).De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. ter HorstDe minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin Kader voor een balans tussen vrijheidsrechten en veiligheid1. InleidingIn oktober 2005 heeft de Raad voor het openbaar bestuur (Rob) op eigen
initiatief het advies «Tussen oorlog en vrede. Kader voor een balans
tussen vrijheidsrechten en veiligheid» uitgebracht. Dit advies beoogt
een bijdrage te leveren aan een gefundeerde afweging in het spanningsveld
tussen democratisch rechtsstatelijke waarborgen en een effectief optredende
overheid op het veiligheidsterrein. Daarnaast spreekt de Rob zich uit over
de wijze waarop de spanning tussen vrijheidsrechten en effectiviteit tot een
evenwichtige uitkomst kan worden gebracht. De huidige wetgevingsstructuur
is volgens de Rob niet goed toegerust voor het adequaat vormgeven daarvan
onder omstandigheden «tussen oorlog en vrede». De Rob stelt daarom
een aparte bestuursrechtelijke ruimte voor en een samenhangende veiligheidswet
voor die omstandigheden. Mede namens de minister van Justitie kom ik tot het
volgende standpunt op dit advies.2. Samenvatting kabinetsstandpuntIn de democratische rechtsstaat waarin wij leven, spelen vrijheidsrechten
een fundamentele rol. Zij vormen de basis van de verhouding tussen overheid
en burger. De burger verwacht bijvoorbeeld niet alleen dat de overheid zijn
vrijheden eerbiedigt en hem met rust laat, hij verwacht van diezelfde overheid
ook maatregelen ter bescherming van zijn veiligheid. Het kabinet onderkent
dat hier een spanningsveld ligt. Anders dan de Rob is het echter van oordeel
dat de huidige en voorgestelde wetgeving de overheid uitstekende instrumenten
tegen terreur biedt en daarbij een adequate balans tussen vrijheid en veiligheid
waarborgt. Voor zover het advies een pleidooi is om wijziging van wet- en
regelgeving die mogelijk een beperking van vrijheidsrechten inhoudt, goed
te toetsen op proportionaliteit en subsidiariteit, onderschrijft het kabinet
dit advies volledig; dit heeft dan ook de voortdurende aandacht en zorg van
het kabinet. Daarnaast blijft het kabinet werken aan verdere optimalisering
van het overheidsinstrumentarium. Het laat daartoe onder andere onderzoek
verrichten naar de mogelijkheid van versterking van verdere maatregelen.3. Reactie3.1. InleidingEen belangrijke kerntaak van de staat is het treffen van maatregelen die
de veiligheid in de samenleving bevorderen. Een democratische
rechtsstaat blijft daarbij binnen de grenzen die zij en de internationale
gemeenschap zich zelf hebben opgelegd. Aldus gaat het niet om de vraag óf
de overheid moet optreden, maar om de vraag hoever zij daarbij mag gaan en
welke instrumenten zij daarbij mag inzetten1.
Het kabinet heeft een brede, systematische en integrale aanpak van de onveiligheid
in Nederland vastgelegd in onder andere het Veiligheidsprogramma, het Beleidsplan
Crisisbeheersing 2004–2007 en de Strategie Nationale Veiligheid.Voor wat betreft terrorismebestrijding zijn de diverse voortgangsrapportages2   en beleidsnota’s, zoals over radicalisme
en radicalisering3en over het Europese antiterrorismebeleid relevant4. In reactie op het advies van de Rob richt het kabinet zich op deze
maatregelen ter bestrijding van terrorisme en meer in het bijzonder op die
maatregelen waarbij sprake is van een balans tussen vrijheid en veiligheid.
Het is volgens de Rob immers de dreiging van terroristische aanslagen die
de samenleving brengt in omstandigheden «tussen oorlog en vrede.» 3.2. Vrijheid en veiligheid in balansHet kabinet kan zich goed vinden in de uitgangspunten die de Rob in zijn
eerste twee hoofdstukken centraal stelt voor de balans tussen vrijheid en
veiligheid. Het kabinet heeft zich bij diverse gelegenheden in vergelijkbare
zin uitgelaten1. Veiligheid nastreven zonder recht
te doen aan de balans tussen collectieve veiligheid en individuele vrijheid,
ondermijnt de essentie van onze open en pluriforme samenleving. De vrijheidsaantasting
gaat dan uit van de overheid zelf. Nationale veiligheid en eerbiediging van
mensenrechten zijn geen competitieve waarden, maar elkaars voorwaarde2. Daarom staat ook voor ons vast dat evenredigheid en
subsidiariteit daarbij een centrale plaats innemen. De afweging tussen vrijheidsrechten
en effectief handelen vindt bovendien plaats in verschillende arena’s,
wat van belang is vanuit overwegingen van effectiviteit en het organiseren
van macht en tegenmacht. Zo kan de toename van (wettelijke) bestuurlijke handelingsmogelijkheden
worden gecompenseerd door versterking van (procedurele) democratische waarborgen
en/of verlegging van de arena waarbinnen besluitvorming of toetsing plaatsvindt,
zolang daarbij steeds de grondrechtelijke minimumwaarborgen tot gelding kunnen
worden gebracht.Vrijheid en veiligheid moeten aldus met elkaar in balans zijn. Voor maatregelen
tegen terrorisme is dat niet anders. Juist waar de nationale veiligheid in het geding is, heeft de staat zelfs een ruime(re)
beoordelingsmarge voor het bepalen van een goede balans3. In dit verband kan niet genoeg worden onderstreept dat de grondrechten
en mensenrechten de mogelijkheden bieden en soms ook dwingen tot verregaande
maatregelen tegen terrorisme. De noodzaak en het belang van antiterrorismemaatregelen
vloeien aldus niet alleen voort uit de volkenrechtelijke status van statelijke
entiteiten, maar ook uit de beginselen van de democratische rechtsstaat zelf.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft in zijn jurisprudentie
aanvaard dat staten op basis van artikel 2 van het Europees Verdrag tot bescherming
van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) verplicht zijn
alle redelijke (preventieve) maatregelen te nemen teneinde het leven van hun
ingezetenen tegen levensbedreigende situaties te beschermen4. Indien de autoriteiten kennis hebben of kennis behoren te hebben
van «the existence of a real and immediate risk to the life of an identified
individual or individuals from the criminal acts of a third party»,
dienen zij elke redelijke maatregel te nemen teneinde dit gevaar te neutraliseren.
Deze doctrine is onverkort van toepassing op een levensbedreigende situatie
als gevolg van een terroristische dreiging. Deze benadering vindt bevestiging
in de preambule van de «Guidelines on human rights
and the fight against terrorism,» van de Raad van Europa waarin
wordt gesproken over «the imperative duty of States
to protect their populations against possible terrorist acts»5.Grondrechten, neergelegd in onder andere de Grondwet en diverse verdragen,
verplichten de staat aldus tot terrorismebestrijding – met soms ingrijpende
maatregelen die verstrekkend zijn en de normale maatregelen overstijgen –
maar geven tevens de grenzen aan die daarbij in acht moeten worden genomen.3. Oplossingsrichtingen «middengebied»,
toetsingskader en adviezen RobDe Rob adviseert in de hoofdstukken 5 en 6 van zijn advies over de gewenste
vormgeving van overheidshandelen in reactie op «nieuwe» dreigingen.
Hij onderkent dat wijzigingen van het strafecht via het commune recht behoren
plaats vinden, maar beveelt voor wat betreft het bestuursrecht aan te komen
tot een aparte ruimte en die vorm te geven in een afzonderlijke Veiligheidswet. Aan zijn advies ligt de opvatting ten grondslag dat er omstandigheden
zijn «tussen oorlog en vrede» waarin niet op voorhand zou vaststaan
op welke wijze moet worden omgegaan met de spanning tussen vrijheidsrechten
en effectief overheidshandelen.Het kabinet deelt deze opvatting niet en acht de analyse ten aanzien van
het noodrecht die daaraan ten grondslag ligt onjuist. Zo legt de Rob ten onrechte
een één-op-één relatie tussen noodrecht en oorlogssituaties.
Anders dan de Rob aangeeft, impliceert het stelsel van noodwetgeving echter
dat (a) noodrecht veel meer is dan recht voor oorlogsomstandigheden, (b) oorlog
geen aparte categorie is van buitengewone omstandigheden en (c) de afkondiging
van de algemene noodtoestand waarin de toepassing van bevoegdheden die afwijkingen
inhouden van grondrechten mogelijk is, niet exclusief gekoppeld is aan oorlogsomstandigheden.
Het stelsel van noodwetgeving kent een driedeling met betrekking tot de toepassing
van noodbevoegdheden: (a) separate toepassing van noodbevoegdheden, (b) toepassing
van noodbevoegdheden na afkondiging van de beperkte noodtoestand en (c) en
toepassing van noodbevoegdheden na afkondiging van de algemene noodtoestand.
In elk van deze drie situaties is sprake van toepassing van noodrecht (buitengewone
omstandigheden), in alle andere van toepassing van regulier recht. De toepassing
van noodrecht in deze drie situaties staat tegenover alle andere situaties,
waarin met het gebruik van reguliere bevoegdheden kan worden volstaan.Kortom, buitengewone omstandigheden kunnen aanleiding geven tot toepassing
van het noodrecht, ook als het geen oorlog is. Op grond van het huidige dreigingsbeeld
is van dergelijke buitengewone omstandigheden thans geen sprake.(a) Bestuurlijke rechtsruimte en veiligheidswetMet voornoemde bezwaren tegen de analyse van het noodrecht vervalt ook
de grondslag voor het advies van de Rob om te komen tot een aparte bestuursrechtelijke
ruimte en een afzonderlijke en samenhangende veiligheidswet. Ook overigens
beschouwt het kabinet het concept van een dergelijke aparte rechtsruimte als
ambigu en reeds om die reden moeilijk hanteerbaar. Dit neemt niet weg dat
het kabinet van oordeel is dat ernstiger veiligheidsbedreigingen verdergaande
inperkingen van grondrechten mogelijk moeten kunnen maken binnen het stramien
van de normale beperkingsclausules en onder gelijktijdige begrenzing van het
toepassingsdomein van deze maatregelen1. De ratio
van een aparte ruimte als door de Rob tot uitdrukking gebracht, is niet specifiek
voor een aparte rechtsruimte; bij reguliere rechtsinstrumenten wordt in essentie
al voldaan aan de toetsingselementen die de Rob voor een dergelijke ruimte
centraal stelt in hoofdstuk 6 van zijn advies. Gewezen kan worden op noties
van democratische legitimatie van de inperking van vrijheidsrechten, proportionaliteit,
subsidiariteit en daarmee samenhangende doelbinding, alsmede het vereiste
dat de staat in dit kader redenen moet aandragen die voldoende en relevant
zijn. Een aantal van deze elementen tezamen schaart de Rob ook wel onder de
noemer van een expliciete beleidstheorie. In het wetsvoorstel bestuurlijke
maatregelen nationale veiligheid is in de toelichting mede aan de hand van
toetsing aan grondrechten en mensenrechten uitvoerig ingegaan op de balans
tussen vrijheid en veiligheid. Het bevat behalve voornoemde elementen voorts
een evaluatiebepaling waarmee wordt beoogd tijdig te kunnen bezien of de wet
bereikt wat ermee is beoogd, wat ook weer te goede komt aan de democratische
legitimatie ervan2. Middels het amendement-Anker/Wolfsen
moet de wet bovendien na vijf jaar worden verlengd bij koninklijk besluit,
opdat de wet anders vervalt3.Het kabinet heeft de afgelopen jaren steeds gekozen voor oplossingen binnen
bestaande rechtsgebieden zoals het strafrecht en bestuursrecht, die aldus
uitstekende mogelijkheden bieden voor het treffen van de noodzakelijke
veiligheidsmaatregelen en in het bijzonder de geschikte criteria aanreiken
voor het maken van een adequate afweging van de balans tussen vrijheid en
veiligheid. De meeste maatregelen zijn ook reeds door uw Kamer overgenomen
en hebben inmiddels kracht van wet gekregen.(b) Optimalisering balans tussen vrijheid en veiligheidEen aparte (bestuurlijke) rechtsruimte en een afzonderlijke veiligheidswet
zijn niet noodzakelijk en evenmin wenselijk. Uiteraard houdt het kabinet oog
voor de vraag of niet nog aanvullende maatregelen in de aanpak van terrorisme(dreiging)
nodig zijn. Een mogelijke verdere optimalisering van het overheidsinstrumentarium
kan niet worden uitgesloten. Ook daarbij zal een nadere concretisering van
de balans tussen vrijheidsrechten en veiligheid moeten worden gezocht. Het
kabinet is van opvatting dat bij de concretisering van deze balans tussen
vrijheid en veiligheid in het kader van antiterrorismemaatregelen wordt geopereerd
via verschillende overheidsrollen en zo mogelijk via een geleidelijke schaal
van toenemende staatsinterventie. Dat wordt duidelijk indien wordt bezien
in welke verschillende stadia de overheid met veiligheid te maken heeft. Daarbij
kan worden onderscheiden tussen het voorkomen dat er iets gebeurt –
de preventie – , het reageren op de gebeurtenis – de repressie –
het weer opkrabbelen na een gebeurtenis – de nazorg of veerkracht. Deze
trits van preventie, repressie en veerkracht laat zich met het oog op terrorismebestrijding
nader specificeren. Zo staat de overheid eerst voor de opdracht om (potentiële)
dreigingen op het spoor te komen, te herkennen, in te dammen en het terroristen
zo moeilijk mogelijk te maken. Bij een acute dreiging moet de overheid doeltreffend
handelen. Als zich onverhoopt een aanslag voordoet moet de overheid resoluut
handelen en door middel van adequate crisisbesluitvorming en gestroomlijnde
rampenbestrijding de gevolgen binnen de perken houden. Ten slotte dient de
overheid in staat te zijn de collectieve stress na een terrorismeaanslag te
kanaliseren.Voorshands menen wij dat de huidige en voorgestelde wetgeving een voldoende
breed spectrum aan maatregelen tegen terreurdreiging biedt. Desalniettemin
zien wij de uitkomsten van het onderzoek naar behoeften aan – en zo
nodig mogelijkheden voor – een breder spectrum aan preventieve bestuurlijke
en bestuursrechtelijke maatregelen op het terrein van de veiligheid, met behoud
van de fundamentele waarborgen, met belangstelling tegemoet1.XNoot1Vgl. onder vele andere bronnen: Council of Europe Venice Commission on
the protection of human rights in emergency situations, 4 april 2006,
par. VI; UN-Economic and Social Council, E/CN.4/2005/103, Report of the independent
expert on the protection of human rights and fundamental freedoms while countering
terrorism, Robert K. Goldman, februari 2005, Raad van Europa, Guidelines on
human rights and the fight against terrorism; EU-netwerk of independent experts
in fundamental rights, The balance between freedom and security in the response
by the European union and its member states to the terrorist threats, 2003.XNoot2Vgl. Kamerstukken II 2004/05, 29 754, nrs. 5 en 60, Kamerstukken
II 2005/06, 29 754, nr. 73.XNoot3Kamerstukken II 2004/05, 29 754, nrs. 30 en 40.XNoot4Kamerstukken II 2004/05, 23 490, nr. 391.XNoot1Vgl. o.v.a. Kamerstukken II, 2004/05.XNoot2Vgl. de achtste paragraaf van de Preamble of the «Council of Europe
Convention on the Prevention of Terrorism». In deze zin merkt de Secretaris
Generaal van de VN op dat: «Respect for human rights should be seen
as an essential part of the effective counter-terrorism strategy, not as an
impediment to it», Report of the Secretary General of the United Nations
of 8 august 2003, Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms
while countering Terrorism, par. 55.XNoot3Vgl. o.a. EHRM, 28 oktober 1994, Murray – het Verenigd Koninkrijk,
Serie A-300-A, 47.XNoot4EHRM, 28 oktober 1998, Osman vs Verenigd Koninkrijk.XNoot5Aangenomen door het Comité van Ministers op 11 juli 2002.
Een soortgelijke overweging is te vinden in de preambule van de «Guidelines
on the Protection of Victims of Terrorist Acts» van de Raad van Europa,
aangenomen in maart 2005.XNoot1Vgl. Handelingen II, 25 1589–1590 (18-11-04) en Kamerstukken
II, 2006/07, 30 164, D, p. 4.XNoot2Kamerstukken II, 2006/07, 30 566.XNoot3Kamerstukken II, 2006/07, 30 566, nr. 13.XNoot1Kamerstukken II 2005/06, 30 800 VI, nr. 2, p. 10. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30800-VII-53.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl