Wijziging regeling van bevrijdende verjaring in het BW voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26824, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

04-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26824 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingHet huidige rechtToepasselijkheid verjaringstermijnAanvang verjaringstermijnOvergangsrechtEffecten voor het bedrijfslevenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26824Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 824Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk
Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijdennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING InleidingAanleiding voor het onderhavige wetsvoorstel is de heroverweging van de
verjaringsregeling, zoals die door het kabinet is toegezegd in de brief aan
de Tweede Kamer van 10 juni 19971 naar aanleiding
van het kabinetsstandpunt over het advies van prof. mr. J. de Ruiter inzake
asbestslachtoffers.2 In het advies wordt gesignaleerd
dat de slachtoffers van asbestgerelateerde ziekten voor een deel geen mogelijkheid
hebben om vergoeding van hun schade te vorderen omdat een eventuele vordering
reeds is verjaard op het moment dat de ziekte zich heeft geopenbaard. Bij
veel van deze ziekten is de periode tussen het moment van de schadeveroorzakende
gebeurtenis (de blootstelling aan asbest) en het bekend worden van de schade
(doorgaans de diagnose) zodanig lang (tussen de 20 en 40 jaar), dat de geldende
verjaringstermijn reeds is verstreken. De Ruiter stelde naar aanleiding van
deze blokkade in zijn advies een heroverweging van het geldende recht met
betrekking tot de verjaring voor. Het onderhavige wetsvoorstel vormt de neerslag
van deze heroverweging.Daarbij dient aanstonds te worden aangetekend, dat de doelstelling van
dit wetsvoorstel niet is om in te grijpen in de in het verleden ontstane asbestproblematiek
door slachtoffers alsnog vorderingsrechten toe te kennen waar deze onder het
oude recht zouden zijn verjaard dan wel te zorgen dat deze niet langer kunnen
verjaren. Aan deze problematiek wordt door de regering in de vorm van de Regeling
tegemoetkoming asbestslachtoffers tegemoet gekomen. Het onderhavige voorstel
beoogt ervoor zorg te dragen dat een problematiek als die van de asbestslachtoffers
wat betreft het aspect van de verjaring zich in de toekomst niet meer zal
kunnen voordoen. Het huidige rechtHet huidige recht inzake de verjaring van rechtsvorderingen tot vergoeding
van schade is neergelegd in artikel 310 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek
(BW). Een zodanige rechtsvordering verjaart – ongeacht of de grondslag
van de aansprakelijkheid contractueel dan wel buiten-contractueel is –
door verloop van vijf jaren na het bekend worden van de schade en de aansprakelijke
persoon (de relatieve verjaringstermijn) en in ieder geval door
het verstrijken van twintig jaren na de gebeurtenis waardoor de schade is
veroorzaakt (de absolute verjaringstermijn).In afwijking hiervan geldt voor schade die het gevolg is van gevaarlijke
stoffen en milieuverontreiniging een langere absolute verjaringstermijn van
dertig jaren na de schadeveroorzakende gebeurtenis. In geval van asbestblootstelling
is dit de geldende termijn.1 De termijn gaat lopen
vanaf de schadeveroorzakende gebeurtenis. In geval van blootstelling aan gevaarlijke
stoffen als asbest gedurende een lange periode komt het erop neer dat de verjaringstermijn
aan het einde van de periode gedurende welke gelaedeerde is blootgesteld aan
asbest een aanvang neemt. In de meeste gevallen zal dat zijn het moment waarop
hij zijn werkzaamheden voor de werkgever in kwestie beëindigde.Voor de aanvang en het verstrijken van de absolute verjaringstermijn is
niet van belang of de benadeelde bekend was met zijn schade. Een vorde- ringsrecht
verjaart derhalve ook indien de schuldeiser met het bestaan van zijn vordering
onbekend is. Dit is een voortzetting van hetgeen op dit punt gold onder het
oude Burgerlijk Wetboek (artikel 2004).2 Voor
deze voortzetting is nadrukkelijk door de wetgever gekozen3 en in de rechtspraak wordt deze keuze ook gevolgd.4 Slechts in een enkele uitspraak van een lagere rechter wordt op gronden
van redelijkheid en billijkheid een beroep op de verjaring niet mogelijk geacht.5Heroverweging van de problematiek van de verborgen schade De gevolgen
van het hierboven weergegeven huidige recht ter zake van verjaring voor gevallen
waarin sprake is van zogeheten verborgen schade is de laatste jaren in het
bijzonder scherp aan het licht gekomen in gevallen van asbestgerelateerde
ziekten. Het gaat daarbij in de meeste gevallen om oud-werknemers die schade
vorderen van hun voormalige werkgever(s) ten gevolge van het feit dat zij
bij de uitoefening van hun werkzaamheden zijn blootgesteld aan asbest. Het
advies van prof. De Ruiter schetst een helder beeld van de problemen die zich
bij dit verhaal voordoen. Een van die problemen is dat een rechtsvordering
reeds is verjaard op het moment dat de schade zich openbaart. Gelaedeerde
heeft dan niet de kans gekregen een hem in beginsel toekomend recht (de kwestie
van verjaring is slechts van belang als er een verhaalbare vordering is) geldend
te maken. Vanuit oogpunt van individuele gerechtigheid is dit resultaat moeilijk
te accepteren. In de juridische literatuur heeft de huidige wetgeving op dit
punt dan ook van verschillende zijden kritiek ondervonden.6De huidige wetgeving is het resultaat van een belangenafweging. Tegenover
het belang van het slachtoffer om een hem toekomende vordering te gelde te
kunnen maken, staat het belang van de schuldenaar om niet tot in lengte van
jaren met een rechtsvordering te worden geconfronteerd. Daarbij is tevens
voor deze laatste van belang dat het voor hem steeds moeilijker wordt om (tegen)bewijs
te leveren en dat hij zich genoodzaakt ziet voor een lange termijn bewijsstukken
te bewaren en verzekeringsdekking in stand te houden. Een hernieuwde afweging
in het licht van het bovenstaande leidt ertoe dat deze bezwaren aan de zijde
van de gedaagde waar het gaat om schade ten gevolge van lichamelijk letsel
of overlijden (hierna kortheidshalve aangeduid als «personenschade»)
niet opwegen tegen de onbillijkheid van de uitkomst van de huidige wet. Meer
gewicht dient te worden toegekend aan de zeer moeilijk te billijken gevolgen
van het feit dat schade zo lang verborgen blijft dat de rechtsvordering tot
schadevergoeding reeds is verjaard voordat zij kan worden uitgeoefend.De uitkomst van die afweging is dan ook die welke is vervat in het wetsvoorstel:
voor personenschade komt de absolute verjaringstermijn te vervallen en resteert
een relatieve termijn die gaat lopen vanaf het moment van bekendheid met schade
en de daarvoor aansprakelijke persoon. Een dergelijk stelsel,
veelal aangeduid als de «manifestatieleer» is bekend uit onder
meer het recht van het Verenigd Koninkrijk en Ierland. In deze landen is hetgeen
in het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld reeds langer geldend recht1. In weer andere landen – o.m. Denemarken en Frankrijk –
wordt op basis van uitleg van de verjaringsregeling door de rechtspraak tot
eenzelfde resultaat gekomen. Steeds wordt de basis van de bedoelde wetgeving
en rechtspraak gevormd door de billijkheidsafweging zoals die in het ondeerhavige
wetsvoorstel tot uiting wordt gebracht en geldt daarbij de beperking tot personenschade.Het toekennen van een bijzondere positie aan personenschade is overigens
ook in het Nederlandse recht niet nieuw. Op grond bijvoorbeeld van artikel
7 van de Wet aansprakelijkheid kernongevallen, welke regeling stoelt op het
Verdrag van Parijs, is de termijn voor verval van de rechtsvordering tot schadevergoeding
in geval van personenschade langer dan voor andere soorten schade (30 jaren
in plaats van 10 jaren na het kernongeval). Toepasselijkheid verjaringstermijnAfgezien van de beperking tot personenschade gelden geen verdere beperkingen
met betrekking tot vorderingen tot schadevergoeding. Zo is niet van belang
welke de grondslag is van de vordering. Het maakt derhalve geen verschil of
het gaat om een schadevordering in de context van bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst
(werknemer tegen (ex)werkgever op grond van art. 7:658 BW), op grond van onrechtmatige
daad (art. 6:162 BW) of op basis van een van de kwalitatieve aansprakelijkheden
van afdeling 6.3.2 van het Burgerlijk Wetboek.Wat betreft de verhouding tot de bijzondere verjaringstermijn van art.
6:191 BW voor een vordering gebaseerd op productenaansprakelijkheid (art.
6:185 e.v. BW) geldt het volgende. Volgens deze bepaling verjaart een dergelijke
vordering door verloop van drie jaren na bekend worden schade, gebrek en producent.
Hier geldt een vervaltermijn van 10 jaren na de dag waarop het product in
het verkeer is gebracht. De bepaling vormt de implementatie van art. 10 en
11 van richtlijn nr. 85/374/EG van de Raad van de Europese Unie van 25 juli
1985 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen der lidstaten inzake de aansprakelijkheid voor producten met gebreken
(PbEG L 210). Hiervan kan in het nationale recht niet worden afgeweken, zodat
de nieuwe verjaringsregeling niet van toepassing zal zijn op vorderingen op
grond van art. 6:185 e.v. BW. Indien echter de vordering van dezelfde schade
wordt gebaseerd op een andere grondslag, bijvoorbeeld onrechtmatige daad,
is, gelet op art. 6:193 BW, het nieuwe verjaringsregime wel van toepassing.In 1994 is het huidige vierde lid aan art. 3:310 toegevoegd. Deze bepaling
ziet op het specifieke geval van degenen die gedurende minderjarigheid slachtoffer
zijn geworden van een zedendelict. In geval van samenloop van deze bepaling
met de onderhavige zal de voor het slachtoffer meest gunstige bepaling prevaleren. Aanvang verjaringstermijnVoor wat betreft de aanvang van de termijn, moet worden opgemerkt dat
hiervoor hetzelfde geldt als voor het thans reeds geldende eerste lid van
art. 3:310 BW, dat dezelfde maatstaf geeft voor aanvang van de daar geregelde
korte verjaringstermijn als het voorgestelde vijfde lid. In hoofdzaak kan
dan ook worden volstaan met te verwijzen naar de toelichting die op dat eerste
lid is gegeven2 en de daarop betrekking hebbende
jurisprudentie. Een aantal punten dient hier echter in verband met de bijzondere
materie waarop dit wetsvoorstel betrekking heeft nader te worden belicht. De voorwaarde van bekendheid met de schade houdt in de eerste plaats in
dat de schade moet zijn ontstaan. Vervolgens is bepalend of de benadeelde
met het bestaan van de schade bekend was dan wel behoorde te zijn geweest.
In geval van beroepsziekten, bijvoorbeeld als gevolg van blootstelling aan
asbest, zal dit moment in veel gevallen met redelijke mate van nauwkeurigheid
kunnen worden vastgesteld. Bekendheid zal in ieder geval aanwezig zijn op
het moment dat de ziekte is gediagnostiseerd en deze diagnose aan het slachtoffer
bekend is gemaakt. Op dat moment is duidelijk dat schade zal ontstaan. Niet
van belang is of op dat moment ook de omvang van de schade al duidelijk is. De voorwaarde van bekendheid met de voor de schade aansprakelijke persoon
behelst twee elementen, namelijk bekendheid met de identiteit van een bepaalde
persoon en met het feit dat deze persoon mogelijk aansprakelijk is voor de
geleden schade. Bij ontbreken van het laatste element zal benadeelde immers
nog geen actie kunnen ondernemen en gaat de verjaringstermijn nog niet lopen.
Wel zal ook hier moeten worden geobjectiveerd in die zin dat moet worden bezien
of benadeelde met het feit van de mogelijke aansprakelijkheid bekend behoorde
te zijn geweest.In geval van meer daders gaat de verjaringstermijn ten aanzien van ieder
van die daders lopen vanaf het moment dat eiser met de identiteit van die
dader bekend is.Tot slot dient erop te worden gewezen dat wanneer het binnen de verjaringstermijn
niet geldend kunnen maken van een vordering voortvloeit uit omstandigheden
die aan de debiteur moeten worden toegerekend, de verjaringstermijn eerst
een aanvang neemt wanneer die omstandigheden het kunnen geldend maken van
de vordering niet langer verhinderen.1 Zie in
dit verband ook art. 3:321 lid 1 sub f BW. OvergangsrechtHet feit dat het onderhavige wetsvoorstel een fundamentele breuk vormt
met het thans geldende recht en dit aanzienlijke implicaties heeft voor potentieel
aansprakelijken, met name waar het gaat om het bewaren van relevante informatie
en het in stand houden van verzekeringsdekking, wordt aan de invoering van
de nieuwe regeling geen werking voor oude gevallen toegekend. In overeenstemming
met de doelstelling van het wetsvoorstel zoals deze in de inleiding is verwoord
is het nieuwe regime eerst van toepassing op schadeveroorzakende feiten die
na inwerkingtreding hebben plaatsgevonden. Effecten voor het bedrijfslevenAan het wetsvoorstel wordt, zoals in de vorige paragraaf uiteen is gezet,
alleen werking toegekend voor toekomstige gevallen, oftewel voor gevallen
waarin de schade is ontstaan na inwerkingtreding van het voorstel. Aangezien
de thans geldende verjaringstermijnen gedurende respectievelijk twintig danwel
dertig jaar na inwerkingtreding geen belemmering voor een schadevordering
vormen, zal het nieuwe recht eerst daadwerkelijk verschil in uitkomst opleveren
na het verstrijken van deze termijnen. Eerst dan blijkt een vordering die
onder het oude recht zou zijn verjaard dat volgens het nieuwe recht niet te
zijn. Dit bekent dat bedrijfseffecten pas na ten minste twintig jaar daadwerkelijk
merkbaar zullen zijn. Wel zullen in de periode voorafgaand aan dit tijdstip
reeds maatregelen worden genomen ter voorbereiding op het nieuwe recht, bijvoorbeeld
door aanpassing van polisvoorwaarden door verzekeraars. Geconstateerd kan
worden dat bedrijven in elk geval een lange periode de tijd hebben om zich
op het nieuwe recht voor te bereiden.Omdat waar het gaat om dergelijke termijnen niet met nauwkeurigheid kan
worden aangegeven wat de effecten van het nieuwe recht voor bedrijven
zullen zijn, moet in het hiernavolgende worden volstaan met een wat grove
omschrijving daarvan.In beginsel zal het voorstel gevolgen kunnen hebben voor het gehele bedrijfsleven.
Waar het gaat om vordering van schade in verband met beroepsziekten, moet
worden geconstateerd dat alle bedrijven hiermee te maken kunnen krijgen, ook
de «schone». Om welke gevallen het zal gaan is moeilijk aan te
geven. Feit is echter en het Verbond van Verzekeraars heeft daar in verschillende
recente publicaties op gewezen dat nieuwe risico's zich zullen blijven aandienen.
In welke mate en met welke omvang is echter thans nog onbekend.Uiteraard zijn er bedrijfstakken waar de kans groter is om met schadevorderingen
als hier bedoeld met bovendien een grotere omvang geconfronteerd te worden.
Het zal dan vooral gaan om bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen. Verder
kan in het bijzonder worden gedacht aan sectoren van het bedrijfsleven die
activiteiten ontplooien die (kunnen) raken aan de menselijk gezondheid, zoals
de voedings- en farmaceutische industrie en de medische sector.Meer concreet gaat het dan om de volgende effecten. In de eerste plaats
zullen onder het nieuwe recht vorderingen kunnen worden ingesteld die onder
het oude recht zouden zijn verjaard. Het aantal verhaalbare claims tegen bedrijven
zal dan ook naar verwachting groter worden. Enige indicatie geven de cijfers
die beschikbaar zijn over asbestgerelateerde ziekten. In 15% van de gevallen
bleken gelaedeerden hun claim niet te kunnen verhalen wegens verjaring. De
toename van het aantal potentiele claims heeft uiteraard consequenties voor
de verzekeringspremies voor bedrijven. Het Verbond van Verzekeraars kon geen
nadere inschatting van deze verhoging geven.Een tweede gevolg is dat bedrijven er verstandig aan zullen doen om gegevens
die van belang kunnen zijn in verband met het verweer tegen een schadevordering
langer te bewaren. Verwacht kan ook worden dat verzekeraars een langere bewaarperiode
zullen gaan voorschrijven. Het kan hier onder meer gaan om gegevens over blootstellingsomstandigheden
ten tijde van de uitoefening van het werk, samenstelling van producten of
medicijnen, medische behandelingsgegevens. Aan het bewaren van die gegevens
zijn (extra) kosten verbonden. Wel moet erop worden gewezen dat in de toekomst
gegevensopslag steeds meer in electronische vorm zal kunnen plaatsvinden,
hetgeen de kosten aanzienlijk zal kunnen drukken. Ook moet worden aangetekend
dat uit de huidige praktijk blijkt dat bedrijven de betreffende gegevens niet
gedurende de gehele periode dat zij met een schadevordering kunnen worden
geconfronteerd bewaren. Doorgaans bewaart men deze gegevens niet langer dan
10 jaar. De Minister van Justitie,A. H. Korthals XNoot1Kamerstukken II 1996/97, 25 000 XV, nr. 58.XNoot2Asbestslachtoffers. Advies in opdracht van de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, VUGA, Den Haag, maart 1997.XNoot1HR 2 oktober 1998, RvdW 1998, 170.XNoot2Zie o.m. HR 27 november 1964, NJ 1965, 51, HR 4 maart 1966, NJ 1966, 215,
HR 11 september 1992, NJ 1992, 746.XNoot3Zie TK 1991–1992, 22 599, nr. 3, p. 2.XNoot4Zie in het bijzonder HR 3 november 1995, NJ 1998, 380.XNoot5Ktg. Rotterdam 6 maart 1996, TMA 1996, p. 65 en Ktg. Almelo 11 januari
1996, TMA 1996, p. 38.XNoot6Zie o.m. A.S. Hartkamp, Asser-Hartkamp I, 10e druk 1994, p. 572 en 580,
in zijn conclusie als A-G bij HR 3 november 1995, NJ 1998, 380, alsmede E.H.
Hondius, Een doornroosje onder de vorderingen/van asbest, diaconessen en verjaring,
in: Van Dunné-bundel 1997, p. 161 e.v.XNoot1Zie voor het VK artikel 11, vierde lid, Limitation Act 1980. Op het ogenblik
wordt het gehele verjaringsrecht in het VK overigens heroverwogen naar aanleiding
van een rapport van de Law Commission van januari 1998.XNoot2Zie Parl. Gesch. Boek 3, p. 924.XNoot1HR 23 oktober 1998, RvdW 1998, 190. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26824-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl