Wijziging Monumentenwet 1988 i.v.m. o.a. beperking ministeriële adviesplicht bij aanvragen monumentenvergunning; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31345, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

23-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31345 nr. 7

15-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN DEEL1. InleidingDe leden van de CDA-fractie vragen waarom dit wetsvoorstel
los gezien moet worden van de voorgenomen modernisering van de monumentenzorg.
Ook de leden van de SGP-fractie stellen een vraag hierover.De leden van de CDA-fractie vragen waarom het monumentenbestand –
gelet op veronderstelde representativiteit van het monumentenbestand van voor
1940 – nog zou moeten worden herzien.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de dubbele
adviesplicht ooit in het leven is geroepen.De leden van de SP-fractie verwijzen voor hun vragen en
opmerkingen over het onderhavige wetsvoorstel naar die welke zijn gemaakt
naar aanleiding van mijn beleidsbrief van 7 februari 2008 (Kamerstukken
II 2007–2008, 29 314, nr. 24).2. Huidige systematiek van de wetgevingIn relatie tot de op te stellen monumentenverordeningen
informeren de leden van de PvdA-fractie naar de overgangssituatie. Zij vragen
of alle gemeenten er in 2009 klaar voor zijn.3. Nieuwe systematiekDe leden van de CDA-fractie schetsen de situatie waarbij
de gemeente zelf eigenaar is van een rijksmonument. Zij vragen hoe een objectieve
deskundige beoordeling van vergunningaanvragen gewaarborgd kan worden.De leden van de CDA-fractie baart het zorgen dat niet
alle gemeenten een monumentenbeleid hebben. Om welke gemeenten gaat het? Wat
is in het verleden door het ministerie ondernomen? Op welke termijn dienen
gemeenten beleid te formuleren? Hoe gaat de minster dat verwezenlijken?De leden van de CDA-fractie vragen of de situatie waarbij
zowel een monumentenvergunning (te verlenen door de gemeente) als een aanvraag
voor restauratiesubsidie (te verlenen door de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap) aan de orde zijn, niet leidt tot conflictueuze uitkomsten.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de RACM zich voorbereidt
op de verzwaring en vergroting van de taak om meer gemeenten intensiever te
gaan ondersteunen. Verder stellen deze leden de vraag om hoeveel adviezen
het in de afgelopen drie jaar ging.In het licht van dit wetsvoorstel tonen de leden van de
SGP-fractie zich bezorgd over signalen dat bij veel gemeenten de monumentenzorg
niet de hoogste prioriteit geniet. Zijn er aanvullende richtlijnen om een
gezond monumentenaanbod op lokaal niveau te blijven garanderen?De leden van de SGP-fractie willen weten of de bevoegdheid
tot het uit eigen beweging aanwijzen van monumenten wel voldoende om het lijf
heeft. Verder vragen die leden of bij het toepassen van de bevoegdheid om
uit eigen beweging monumenten aan te wijzen voldoende rekening wordt gehouden
met monumenten uit de lokale gemeenschap.Met de leden van de CDA-fractie ben ik het eens dat er
bij gemeenten en monumentencommissies niet altijd de specialistische kennis
aanwezig zal zijn die nodig is voor een goede beoordeling van werkzaamheden
aan monumenten. Deze leden vragen hoe gewaarborgd wordt dat deze kennis toch
wordt betrokken bij de besluitvorming over monumenten.De leden van de CDA-fractie vragen of de provinciale steunpunten
voldoende zijn toegerust op hun rol in de nieuwe situatie.Ongeveer 25 gemeenten beschikken momenteel niet over een
monumentenverordening. De leden van de SGP-fractie vragen binnen welke termijn
dit overgangsrecht beëindigd zal worden en alle gemeenten over een monumentenverordening
dienen te beschikken.De leden van de SGP-fractie informeren naar de criteria
waarop het oordeel van een representatief monumentenbestand (van vóór
1940) is gebaseerd. Hoe is het uitgangspunt van een representatief bestand
te rechtvaardigen? Zij willen ook weten hoe wordt omgegaan met nieuwe ontdekkingen,
met de uniciteit van monumenten en mogelijk lokale aanvullingen op het bestand.4. BestuurslastenDe leden van de fractie van de ChristenUnie willen een
toelichting op de vermindering van de bestuurs- en administratieve lasten.5. Advies van de Raad voor cultuurDe leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd waarom deze
wijziging niet wordt meegenomen met de modernisering van de monumentenzorg.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe
de minister voornemens is om van de bevoegdheid tot het ambtshalve aanwijzen
van monumenten gebruik te maken (om zo gestructureerd te werken aan verbeteracties).De leden van de SGP-fractie vragen of de maatregel om
monumentaanvragen van voor 1940 niet meer ontvankelijk te verklaren niet verder
gaat dan enkel vermindering van administratieve lasten.De leden van de PvdA-fractie willen weten hoeveel geld
er wordt bespaard en wat de gevolgen zijn voor het ambtelijk apparaat.Ook vragen de leden van de PvdA-fractie of er behalve
een kortere doorlooptijd nog andere positieve gevolgen voor de burger te verwachten
zijn.II. ARTIKELENArtikel I, onderdeel DDe leden van de SGP-fractie vragen waarom in dit onderdeel –
in navolging van onderdeel A – gekozen is voor de terminologie «uit
eigen beweging» in plaats van de term «ambtshalve» en vragen
voorts naar de meerwaarde van de voorgestelde terminologie.Artikel I, onderdeel JOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31345Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 345Wijziging van de Monumentenwet 1988 in verband met onder meer beperking
van de ministeriële adviesplicht bij aanvragen om een monumentenvergunningnr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 15 mei 2008Met belangstellingh heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake het onderhavige wetsvoorstel.
Ik dank de leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de SGP voor de steun
die zij aan het wetsvoorstel verlenen. De leden van deze fracties hebben nog
enkele vragen over het wetsvoorstel, evenals de leden van de fracties van
de SP en de ChristenUnie. Deze vragen beantwoord ik hieronder in de volgorde
van het verslag.I. ALGEMEEN DEEL1. InleidingDe leden van de CDA-fractie vragen waarom dit wetsvoorstel
los gezien moet worden van de voorgenomen modernisering van de monumentenzorg.
Ook de leden van de SGP-fractie stellen een vraag hierover.Het kabinetsbeleid is gericht op deregulering en vermindering van administratieve
lasten. Daar draagt dit wetsvoorstel aan bij. Deze bijdrage is zinvol, onafhankelijk
van een beleidsontwikkeling die pas later (mogelijk) zijn vertaling zal krijgen
in een voorstel van wet betreffende de modernisering van de monumentenzorg.
Uiteraard wil ik voorkomen dat zaken in gang worden gezet die mogelijk haaks
kunnen komen te staan op de uitkomsten van de discussie over de modernisering
van de monumentenzorg. Ik meen dat dit wetsvoorstel past binnen deze marge.De leden van de CDA-fractie vragen waarom het monumentenbestand –
gelet op veronderstelde representativiteit van het monumentenbestand van voor
1940 – nog zou moeten worden herzien.Over het huidige monumentenbestand heb ik in de memorie van toelichting
bij het onderhavige wetsvoorstel opgemerkt dat ik de circa 52 000 beschermde
rijksmonumenten als de meest beschermenswaardige werken beschouw van het totale
bouwareaal. In die zin vormt dit een representatief bestand. Hoewel er verbeteracties
te formuleren zijn waar ik in paragraaf 3 nog op inga, heb
ik vooralsnog niet het voornemen om het monumentenbestand te herzien.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de dubbele
adviesplicht ooit in het leven is geroepen.Op grond van de geschiedenis van de totstandkoming van de Monumentenwet
1988 kan hierover het volgende worden gezegd.De dubbele adviesplicht is gerelateerd aan de keuze voor decentralisatie
van het vergunningstelsel naar de gemeenten. Dit betekende dat gemeenten op
korte termijn een eigen monumentenbeleid moesten ontwikkelen en dat nog niet
elke gemeente over voldoende deskundigheid op dit terrein beschikte. Om deze
deskundigheid te borgen is in de wet een minimale waarborg opgenomen. Indien
een gemeente de uitvoering van het vergunningstelsel ter hand wil nemen, wordt
een gemeentelijke monumentenverordening verlangd die de advisering door een
deskundige commissie regelt. Gemeenten kunnen bepalen of zij de kennis op
dit terrein van buiten het eigen gemeentelijk apparaat in willen schakelen,
zoals deskundigheid van particuliere monumentenorganisaties of de inschakeling
van een (monumenten)commissie van een andere gemeente.De adviesverplichting van de minister is in het leven geroepen om hem –
vanwege zijn verantwoordelijkheid voor het monumentenbestand als zodanig –
de gelegenheid te bieden zijn visie kenbaar te maken voorafgaand aan de beslissing
op de vergunningaanvraag en niet om via deze weg de mogelijkheid te scheppen
tot verregaande bemoeienis van rijkswege. Het advies kan ook een aanvulling
betekenen bij de besluitvorming.De leden van de SP-fractie verwijzen voor hun vragen en
opmerkingen over het onderhavige wetsvoorstel naar die welke zijn gemaakt
naar aanleiding van mijn beleidsbrief van 7 februari 2008 (Kamerstukken
II 2007–2008, 29 314, nr. 24).De vragen van deze leden heb ik alle beantwoord in het verslag van het
schriftelijk overleg over deze beleidsbrief (Kamerstukken II 2007–2008,
29 314, nr. 25). Kortheidshalve verwijs ik naar dat stuk.2. Huidige systematiek van de wetgevingIn relatie tot de op te stellen monumentenverordeningen
informeren de leden van de PvdA-fractie naar de overgangssituatie. Zij vragen
of alle gemeenten er in 2009 klaar voor zijn.De gemeenten die nog geen monumentenverordening hebben, zijn door mij
(meerdere keren) ingelicht over het feit dat zij met ingang van het volgend
jaar zelf de monumentvergunningen moeten verlenen. Deze gemeenten worden ook
allemaal bezocht door de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en
Monumenten (RACM), zodat mogelijke knelpunten tijdig worden onderkend.Door het overnemen van de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) kunnen gemeenten relatief snel en eenvoudig voldoen aan de
(minimum-)vereisten. Ik ga er vanuit dat alle gemeenten voor 2009 een monumentenverordening
hebben vastgesteld. 3. Nieuwe systematiekDe leden van de CDA-fractie schetsen de situatie waarbij
de gemeente zelf eigenaar is van een rijksmonument. Zij vragen hoe een objectieve
deskundige beoordeling van vergunningaanvragen gewaarborgd kan worden.In deze situatie moeten burgemeester en wethouders oordelen over een eigen
vergunningaanvraag (dat is overigens nu ook al het geval). Mede gelet op deze
situatie bevat artikel 15 van het wetsvoorstel een bepaling ten aanzien van
de onafhankelijkheid van de monumentencommissie. Anders dan nu het geval is,
mogen burgemeester en wethouders geen deel meer uitmaken van deze commissie.
Bij de meest ingrijpende wijzigingen aan monumenten (sloop, herbestemming/functiewijziging
en reconstructie) blijft overigens ook het advies van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap een vereiste.Het belang van een goed gemotiveerd besluit op de aanvraag is in het geschetste
geval evident, ook al omdat de gemeente zich bij een beroep van een belanghebbende
moet kunnen verantwoorden voor de bestuursrechter.De leden van de CDA-fractie baart het zorgen dat niet
alle gemeenten een monumentenbeleid hebben. Om welke gemeenten gaat het? Wat
is in het verleden door het ministerie ondernomen? Op welke termijn dienen
gemeenten beleid te formuleren? Hoe gaat de minster dat verwezenlijken?In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel heb ik gemeld dat een
aantal gemeenten nog geen monumentenverordening heeft. Dat is niet synoniem
met het niet hebben van monumentenbeleid. De wettelijke verplichting richt
zich op het vaststellen van een verordening en niet op het ontwikkelen van
beleid. In de praktijk zal een en ander vaak hand in hand gaan. Volgens mijn
informatie zijn er 25 gemeenten die nog geen monumentenverordening hebben
vastgesteld: Hoogeveen, Midden-Drenthe, Millingen aan de Rijn, Tiel, Andijk,
Anna Pawlona, Wieringermeer, Boskoop, Cromstrijen, Dirksland, Korendijk, Krimpen
aan den IJssel, Leiderdorp, Oostflakkee, Papendrecht, Rozenburg, Vlist, Voorschoten,
Almere, Dronten, Lelystad, Zeewolde, Aalburg en Reusel-De Mierden. Daarnaast
zijn er nog verschillende gemeenten die na een gemeentelijke herindeling nog
niet helemaal op orde zijn met een gebiedsdekkende verordening voor de nieuwe
gemeente. Ook deze gemeenten zullen actief door de RACM worden benaderd om
te voldoen aan de gestelde eisen. De RACM en zijn voorganger, de Rijksdienst
voor de Monumentenzorg, hebben gedurende twee decennia tijdens ambtelijke
en bestuurlijke overleggen de bedoeling van de Monumentenwet 1988 over het
voetlicht gebracht. In het bijzonder wordt dat doel gediend met decentralisatie
van de uitvoerende taak van de vergunningverleningen. Door die taak bij de
gemeente te beleggen kon de gemeente immers de integrale afwegingen maken
waarbij men andere belangen (ruimtelijke, economische of sociale belangen)
bij een besluit kon betrekken. Vanaf 1988 is het aantal gemeenten dat
de vergunningverlenende taak op zich heeft genomen, gestaag gegroeid. Doordat
de overgangsregeling (artikel 64) vervalt, zijn alle gemeenten op grond van
artikel 15 van het wetsvoorstel verplicht (bij inwerkingtreding van het wetsvoorstel)
een monumentenverordening vast te stellen waarbij een monumentencommissie
wordt ingesteld. De gemeente kan op relatief eenvoudige wijze hierin voorzien
door de model-verordening van de VNG over te nemen. Men kan kiezen voor een
onafhankelijke gemeentelijke monumentencommissie of een geïntegreerde
welstands- en monumentencommissie of een regionaal opererende monumenten-
of welstands- en monumentencommissie. Zoals ik hierboven al heb gesteld, is
de RACM thans druk doende om gemeenten die nog geen verordening
hebben vastgesteld, ertoe te bewegen dat zij tijdig zullen voldoen aan de
komende wettelijke verplichting. Indien gemeenten op ambtelijk niveau geen
aanstalten maken om aan de verplichting te voldoen, zal ik dit ook op bestuurlijk
niveau aan de orde stellen.De leden van de CDA-fractie vragen of de situatie waarbij
zowel een monumentenvergunning (te verlenen door de gemeente) als een aanvraag
voor restauratiesubsidie (te verlenen door de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap) aan de orde zijn, niet leidt tot conflictueuze uitkomsten.Deze situatie is in het huidige wettelijke systeem ook vaak actueel, maar
leidt zelden tot onduidelijkheden of conflictueuze uitkomsten, omdat de aard
van de te nemen besluiten door gemeenten en de minister verschillend zijn.
Het antwoord op de vraag welke ingrepen in een monument kunnen worden toegestaan
is een andere dan dat op de vraag voor welke werkzaamheden (gericht op instandhouding
van monumentale waarden) subsidie wordt toegekend. Ik licht dit met een voorbeeld
toe.De restauratie van een monumentale boerderij gaat samen met de verandering
van de agrarische functie naar die van wonen. De gemeente kan dan bij de afweging
tussen belangen van de gebruiker en de monumentale waarden besluiten dat er
ramen in het gesloten dak mogen komen (hetgeen een inbreuk vormt op de monumentale
waarden van het pand) . De minister zal echter dit deel van het plan niet
subsidiëren. De subsidieregelingen zijn daarbij kaderstellend. Ik zie
geen reden om deze situatie te voorkomen.Indien de minister van oordeel is dat met een vergunningverlening door
de gemeente een te grote inbreuk wordt gemaakt op de monumentale waarden,
dan kan een zienswijze worden ingediend en daarna eventueel beroep.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de RACM zich voorbereidt
op de verzwaring en vergroting van de taak om meer gemeenten intensiever te
gaan ondersteunen. Verder stellen deze leden de vraag om hoeveel adviezen
het in de afgelopen drie jaar ging.Het wetsvoorstel strekt er juist toe om op het punt van de wettelijk verplichte
advisering een terugtrekkende beweging te maken. De facto zal de RACM alleen
nog maar adviseren over ingrepen die het voortbestaan van het monument raken.
De (verplichte) rijksbemoeienis met vele minder ingrijpende ingrepen wordt
beëindigd. De RACM zal ook meer in generieke zin adviseren over deze
zaken via brochures en zijn website.De RACM heeft in de afgelopen drie jaar de volgende aantallen verplichte
adviezen afgegeven ten aanzien van vergunningaanvragen, in 2005: 3 059,
in 2006: 2 962 en in 2007: 2 789.In het licht van dit wetsvoorstel tonen de leden van de
SGP-fractie zich bezorgd over signalen dat bij veel gemeenten de monumentenzorg
niet de hoogste prioriteit geniet. Zijn er aanvullende richtlijnen om een
gezond monumentenaanbod op lokaal niveau te blijven garanderen?Mijn uitgangspunt is zeker niet dat de monumentenzorg bij de gemeenten
niet in goede handen zou zijn. In de Monumentenwet 1988 is een grotere verantwoordelijkheid
toegekend aan gemeenten. Inherent hieraan is dat gemeenten aan dit onderwerp
meer of minder prioriteit kunnen geven. Daarop kunnen ze wel worden aangesproken
via de lokale democratie, belangengroeperingen en – incidenteel –
provincie of Rijk. De betrokkenheid van gemeenten met de monumentenzorg heeft
door de decentralisatie in 1988 zeker een impuls gekregen.Het is mij niet duidelijk waarop de leden van de SGP-fractie duiden als
zij vragen naar aanvullende richtlijnen voor gemeenten. Mijn inzet
zal zijn dat gemeenten in staat zijn om op basis van de juiste kennis van
monumenten besluiten te nemen, zodat de belangenafweging goed kan plaatsvinden.
Daartoe kan de gemeente gebruik maken van de diensten van de gemeentelijke
monumentencommissie, de provinciale steunpunten monumentenzorg, de RACM en
externe adviseurs.De leden van de SGP-fractie willen weten of de bevoegdheid
tot het uit eigen beweging aanwijzen van monumenten wel voldoende om het lijf
heeft. Verder vragen die leden of bij het toepassen van de bevoegdheid om
uit eigen beweging monumenten aan te wijzen voldoende rekening wordt gehouden
met monumenten uit de lokale gemeenschap.De vraag van de leden van de SGP-fractie of de bevoegdheid tot het uit
eigen beweging aanwijzen van monumenten wel voldoende om het lijf heeft, wordt
bevestigend beantwoord. Het rechtsgevolg van zo’n aanwijzing is hetzelfde
als die van een aanwijzing op verzoek.Over de vraag over het rekening houden met monumenten uit de lokale gemeenschap
merk ik op dat elk rijksmonument behalve een nationale waarde ook lokale waarde
heeft. Toch zal het oordeel of een monument wordt aangewezen als beschermd
monument er een zijn dat op nationale schaal wordt gegeven. Dit uitgangspunt
is een constante in het aanwijzingsbeleid in de laatste decennia.Het is niet mijn inzet monumenten die (alleen) voor een lokale gemeenschap
van belang zijn, te beschermen. Gemeenten kunnen hierin voorzien door op basis
van een monumentenverordening gebouwen of objecten op een gemeentelijke monumentenlijst
te plaatsen.Met de leden van de CDA-fractie ben ik het eens dat er
bij gemeenten en monumentencommissies niet altijd de specialistische kennis
aanwezig zal zijn die nodig is voor een goede beoordeling van werkzaamheden
aan monumenten. Deze leden vragen hoe gewaarborgd wordt dat deze kennis toch
wordt betrokken bij de besluitvorming over monumenten.Het is de verantwoordelijkheid van gemeenten om zo nodig specialistische
kennis te betrekken bij de afwegingen. De bedoelde specialistische kennis
over orgels, carillons, molens, bijzondere materialen, interieurs enz. is
in ieder geval aanwezig bij de RACM. De RACM heeft de opdracht om te fungeren
als kenniscentrum voor de monumentenzorg en dient bedoelde kennis zo goed
en efficiënt mogelijk ten nutte te laten zijn voor de monumentenzorgpraktijk.
Gemeenten kunnen – ook in de nieuwe situatie – een beroep doen
op de RACM. Uiteraard alles binnen de grenzen van het redelijke. Verdere «waarborgen»
dan deze kan ik niet geven, zonder te treden in de gemeentelijke verantwoordelijkheid.De leden van de CDA-fractie vragen of de provinciale steunpunten
voldoende zijn toegerust op hun rol in de nieuwe situatie.De provinciale steunpunten monumentenzorg en archeologie worden door het
Rijk en de provincies gesubsidieerd voor twee kerntaken: het ondersteunen
van gemeenten bij de uitvoering van de gedecentraliseerde gebouwde en archeologische
monumentenzorg door middel van eerstelijnszorg én het bieden van een
kennisplatform waarin de verschillende partijen informatie uitwisselen en
elkaar versterken.Die eerstelijnszorg bestaat bij voorbeeld uit het bieden van een helpdeskfunctie
en het organiseren van spreekuren en planoverleggen. Ik zal de rijksmiddelen
voor de steunpunten met ingang van de nieuwe cultuurconvenantsperiode decentraliseren
naar de provincies. Ik maak daarover nog nadere afspraken met het Interprovinciaal
Overleg (IPO).Het steunpuntennetwerk heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld en er
is veel ervaring opgedaan: gemeenten kennen de weg naar de steunpunten
en alle steunpunten zijn inmiddels ofwel onderdeel van – of direct gelieerd
aan – ofwel werken intensief samen met welstandsorganisaties, erfgoedhuizen
en andere kennisinstellingen op het gebied van erfgoedzorg. Ook zie ik de
ontwikkeling dat steunpunten meer en meer betaalde diensten leveren. Een en
ander maakt dat de steunpunten als het ware «robuuster» geworden
zijn wat betreft hun kennis en expertise. Ik heb daarom het vertrouwen dat
zij voldoende toegerust zijn om de bovengenoemde kerntaken ook in de nieuwe
situatie te vervullen. Dit vertrouwen is mede gebaseerd op het vruchtbare
overleg dat in de aanloop naar dit wetsvoorstel is gevoerd met de steunpunten.Ongeveer 25 gemeenten beschikken momenteel niet over een
monumentenverordening. De leden van de SGP-fractie vragen binnen welke termijn
dit overgangsrecht beëindigd zal worden en alle gemeenten over een monumentenverordening
dienen te beschikken.Artikel 65 van de Monumentenwet 1988 (Mw) voorziet in overgangsrecht voor
gemeenten die na meer dan twintig jaar geen monumentenverorderning hebben
vastgesteld. Dit artikel wordt bij gelegenheid van dit wetsvoorstel geschrapt.
Waar het wetsvoorstel naar verwachting met ingang van 1 januari 2009
in werking zal treden, komt aan de overgangsrechtelijke positie van de 25
gemeenten op dat moment een einde. Ingevolge artikel 15 van de Mw dienen die
gemeenten vanaf 1 januari 2009 over een monumentenverordening te
beschikken.De leden van de SGP-fractie informeren naar de criteria
waarop het oordeel van een representatief monumentenbestand (van vóór
1940) is gebaseerd. Hoe is het uitgangspunt van een representatief bestand
te rechtvaardigen? Zij willen ook weten hoe wordt omgegaan met nieuwe ontdekkingen,
met de uniciteit van monumenten en mogelijk lokale aanvullingen op het bestand.In paragraaf 7 van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
heb ik hierover – als reactie op het advies van de Raad voor cultuur –
het nodige uiteengezet. Onder meer heb ik een nadere invulling gegeven aan
het begrip representativiteit. In aanvulling breng ik het volgende naar voren.Mijn conclusie is dat de ongeveer 52 000 beschermde monumenten als
de meest beschermenswaardige werken (van het totale bouwareaal van vóór
1940) moeten worden beschouwd. In die zin is dit bestand representatief te
noemen. Ik wil dit graag nader onderbouwen met een verwijzing naar de wijze
waarop het bestand in de tijd is opgebouwd.De aanwijzing van rijksmonumenten is tot stand gebracht gedurende een
periode van vele tientallen jaren. Grondslag daarvoor zijn de wettelijke criteria,
eerst de criteria van de Monumentenwet van 1961 en vervolgens die van de Monumentenwet
1988.Voor de onderbouwing van mijn stelling is het dienstig om onderscheid
te maken naar het bestand dat dateert van voor en na 1850.Voor de bebouwing uit de jaren 1850 tot 1940 geldt dat vanaf de jaren ’80
een omvangrijk beschermingsprogramma is vormgegeven. In het Monumenten Inventarisatie
Project (MIP) zijn zo’n 165 000 monumenten geïnventariseerd.
Deze projectresultaten zijn in het Monumenten Selectie Project (MSP) gebruikt.
De monumenten zijn volgens een vaste methodiek in onderlinge samenhang verkend,
beschreven en geselecteerd. Op deze wijze zijn uit de genoemde periode uiteindelijk
zo’n 8 000 monumenten aangewezen als rijksmonument.Voor wat betreft het bestand van vóór 1850 kan ik niet verwijzen
naar een vergelijkbare systematische aanpak. Het bestand gaat terug tot de Voorloopige Lijst van Nederlandsche Monumenten van Geschiedenis
en Kunst die vanaf 1903 tot stand is gebracht. Later
zijn daaraan nieuwe categorieën toegevoegd zoals woonhuizen, boerderijen
en molens.Uiteindelijk hebben alle inspanningen geresulteerd in een bestand waarbij
een zeer groot percentage van de vóór 1850 daterende monumenten
zijn beschermd.Verder merk ik op dat het begrip «representativiteit», in
relatie tot de beschermingsopdracht, niet zo moet worden uitgelegd dat unieke
of zeer zeldzame gebouwen worden uitgesloten van bescherming. Bij bijzondere
nieuwe ontdekkingen ben ik bereid om mij een oordeel te vormen over de vraag
of ambtshalve aanwijzing als beschermd monument opportuun is. Zoiets kan bijvoorbeeld
zinvol zijn als blijkt dat achter een (niet monumentale) 19e eeuwse gevel
een middeleeuws huis schuilgaat.4. BestuurslastenDe leden van de fractie van de ChristenUnie willen een
toelichting op de vermindering van de bestuurs- en administratieve lasten.Met betrekking tot de beperking van de adviesplicht is er sprake van (interbestuurlijke)
lastenverlichting, zowel voor de gemeenten als voor het Rijk. De vaak omvangrijke
aanvragen hoeven niet meer te worden doorgezonden, er hoeft geen advies te
worden opgesteld en er hoeft dus door de gemeente ook niet gewacht of gereageerd
te worden op een rijksadvies.Het effect van de beperking van de mogelijkheid om aanvragen te doen voor
de aanwijzing van rijksmonumenten van voor 1940 is dat er minder aanwijzingsprocedures
doorlopen hoeven te worden. De procedure voorziet in hoorzittingen en in adviezen
van gemeenteraden, provinciale staten (indien het monument zich buiten de
bebouwde kom bevindt) en de Raad voor cultuur. Zeker als er sprake is van
kansloze verzoeken is dat een enorme (nodeloze) belasting. Dat geldt niet
alleen voor de betrokken overheden, maar ook voor de eigenaren van onroerende
zaken die het betreft.Daarbij komt ook dat als gevolg van een aanwijzingsverzoek de zogenaamde
voorbescherming in werking treedt, wat inhoudt dat er een vergunningplicht
voor wijzigingen is. Dit kan bijzonder knellen, als een eigenaar wordt geconfronteerd
met een aanwijzingsverzoek op het moment dat hij zijn gebouw wil verbouwen
of slopen (en daartoe vaak alle vereiste vergunningen al heeft verkregen).5. Advies van de Raad voor cultuurDe leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd waarom deze
wijziging niet wordt meegenomen met de modernisering van de monumentenzorg.In dit verband verwijs ik naar mijn antwoorden in de inleiding op vragen
van de leden van de fracties van het CDA en de SGP.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe
de minister voornemens is om van de bevoegdheid tot het ambtshalve aanwijzen
van monumenten gebruik te maken (om zo gestructureerd te werken aan verbeteracties).Bij verbetering van het monumentenbestand moet niet alleen gedacht worden
aan nieuwe aanwijzingen, maar ook aan het afvoeren van monumenten van onvoldoende
waarde en het verbeteren van de beschrijvingen en begrenzingen van monumenten.
Als voorbeeld hiervan noem ik de historische buitenplaatsen. Van deze categorie
monumenten werd aanvankelijk (in de jaren 1960 tot 1980) vaak alleen het hoofdgebouw
in de registeromschrijving genoemd, waardoor de bescherming onvolkomen
was. Veelal vormden ook de parkaanleg, de dienstgebouwen en de tuinversierselen
een gaaf en onlosmakelijk onderdeel van de buitenplaats. Door middel van een
grote verfijningsoperatie is door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en
daarna door de RACM in de jaren 1997 tot en met 2007 de bescherming van ongeveer
500 historische buitenplaatsen aangepakt. Daarbij werden reeds beschermde
buitenplaatsen en nog te beschermen buitenplaatsen doorgelicht en op een zelfde
manier beschreven en onder bescherming gebracht door bescherming van hoofdgebouw,
parkaanleg, tuinversierselen, dienstgebouwen en bijgebouwen. Het is mogelijk
om ook voor andere categorieën monumenten dergelijke verbeteracties te
benoemen.Het is een goede gewoonte om de ambities voor het aanwijzen van monumenten
te vatten in beleidsregels. De huidige Tijdelijke beleidsregel aanwijzing
beschermde monumenten 2007 (Stcrt. 116) expireert op 1 januari 2009.
Voor die tijd zal ik een nieuwe beleidsregel vaststellen. Omdat op dat moment
de uitkomst van de discussies over de modernisering van de monumentenzorg
nog niet bekend is, zal ik vooralsnog een terughoudend aanwijzingsbeleid blijven
voeren.Hierboven heb ik in paragraaf 3 al aangegeven dat ik bereid ben om
bij nieuwe bijzondere ontdekkingen gebruik te maken van de mogelijkheid tot
ambtshalve aanwijzing.De leden van de SGP-fractie vragen of de maatregel om
monumentaanvragen van voor 1940 niet meer ontvankelijk te verklaren niet verder
gaat dan enkel vermindering van administratieve lasten.De maatregel is eerst en vooral ingegeven door de wens om te komen tot
een beperking van bureaucratie. Ik wil echter niet verhelen dat dit wel gevolgen
heeft voor de (juridische) mogelijkheden van belangengroepen om nog wijzigingen
te bepleiten van het monumentenregister van vóór 1940.De leden van de PvdA-fractie willen weten hoeveel geld
er wordt bespaard en wat de gevolgen zijn voor het ambtelijk apparaat.Hierboven heb ik in paragraaf 4 de verwachte effecten beschreven
van de voorgestelde maatregelen. Deze effecten zullen zich vertalen in besparing
van kosten, voornamelijk omdat allerlei administratieve handelingen niet meer
hoeven te worden gedaan. De grootste besparing wordt dus gerealiseerd door
het vrijspelen van ambtelijke capaciteit bij de gemeenten en de RACM, en in
mindere mate bij de provincies. In hoeverre de besparing in geld is uit te
drukken hangt dus af van de mate waarin een en ander zal leiden tot minder
ambtenaren.Ik heb de hoop dat bij gemeenten de bestaande ambtelijke capaciteit ten
dienste zal blijven van de monumentenzorg.Als gevolg van het kabinetsbeleid ten aanzien van het verkleinen van het
aantal rijksambtenaren zal ook de formatie van de RACM worden ingekrompen
en wel met 28,6 fte. Hoewel dit wetsvoorstel wel bijdraagt om de taakstelling
op verantwoorde wijze te realiseren, zal de verwachte tijdsbesparing zeker
niet volledig worden ingeboekt. Tegenover de extensivering van het aantal
verplichte adviezen en de vermindering van aanwijzingsprocedures staat een
intensivering, omdat meer tijd kan worden besteed aan de belangrijkste wijzigingen
van monumenten. De kwaliteit en bruikbaarheid van de RACM-adviezen kan daardoor
verbeteren. Ook zal het beschikbaar stellen van kennis door de RACM in mindere
mate langs het formeel voorgeschreven traject plaatsvinden. Er is meer ruimte
voor een vroegtijdige betrokkenheid bij belangrijke transformatieprocessen
van monumenten en voor een meer generieke advisering (via brochures e.d.).Ook vragen de leden van de PvdA-fractie of er behalve
een kortere doorlooptijd nog andere positieve gevolgen voor de burger te verwachten
zijn.Wat betreft de beperking van de adviesplicht is het antwoord nee. De beperking
van de mogelijkheid om aanvragen te doen voor de status van beschermd monument
is een positief bericht voor de eigenaren van onroerende zaken waarvoor mogelijk
door derdenbelanghebbenden aanvragen worden gedaan.II. ARTIKELENArtikel I, onderdeel DDe leden van de SGP-fractie vragen waarom in dit onderdeel –
in navolging van onderdeel A – gekozen is voor de terminologie «uit
eigen beweging» in plaats van de term «ambtshalve» en vragen
voorts naar de meerwaarde van de voorgestelde terminologie.De voorgestelde terminologie heeft bij nader inzien geen meerwaarde. Derhalve
is bij de nota van wijziging die bij de nota naar aanleiding van het verslag
is gevoegd, in onderdeel D van artikel I de oorspronkelijke term weer opgenomen
en is in onderdeel A daarbij aangesloten.Artikel I, onderdeel JIn relatie tot het voorstel om de woorden «dan
wel Onze minister» te laten vervallen in artikel 18 van de Monumentenwet
1988 vragen de leden van de SGP-fractie naar de wenselijkheid van een ministeriële
bevoegdheid ten aanzien van kerkelijke monumenten.De voorgestelde wijziging is van wetstechnische aard. Omdat voor andere
dan archeologische monumenten bij inwerkingtreding van de wet altijd burgemeester
en wethouders het bevoegd gezag zijn bij aanvragen voor monumentvergunningen,
hoeft in artikel 18 geen rekening meer gehouden te worden met de eventualiteit
dat de minister bevoegd gezag is.Ik ben van oordeel dat artikel 18 aan kerkgenootschappen en anderen voldoende
waarborgen biedt voor het wezenlijke belang van het belijden van godsdienst
of levensovertuiging. Een ministeriële bevoegdheid in deze acht ik niet
nodig en ook niet passend in het systeem van de wet.De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R. H. A. Plasterk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31345-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl