Jeugdcriminaliteit; Brief van de Minister van Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28741, nr. 16

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

23-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

28741 nr. 16

16-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28741Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 741Jeugdcriminaliteitnr. 16BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 maart 2009U ontvangt hierbij het rapport van de DSP-Groep «Afdoening van zeer
ernstige delicten gepleegd door jeugdigen».1Bij brief van 7 juli 2005 (TK 2004–2005, 28 741 en 29 800
VI, nr. 14) zond mijn ambtsvoorganger u een memorandum van het WODC-onderzoek «Feiten
die tellen». Dat memorandum gaf een overzicht van geregistreerde feiten
met een strafdreiging van acht jaar of meer gepleegd door 12- tot en met 17-jarigen
in de periode 1998–2003. Daarmee werd gevolg gegeven aan een motie van
het lid Griffith (TK 2004–2005, 29 800 VI, nr. 95). In de
begeleidende brief werd geconcludeerd dat zeer ernstige criminaliteit gepleegd
door jongeren in de genoemde leeftijdscategorie de laatste jaren niet was
toegenomen, maar dat de studie tevens de noodzaak bevestigde tot een verdere
krachtige aanpak van de jeugdcriminaliteit. Tevens werd een vervolg (verdiepend)
onderzoek aangekondigd. Omdat uit het onderzoek bleek dat vaak sprake was
van een combinatie van jeugddetentie met een andere straf, is voor een juist
inzicht in de zwaarte van de sanctie van belang te weten welke bijzondere
voorwaarden worden opgelegd of dat een zaak civielrechtelijk wordt afgedaan.
Met de toezending van bovengenoemd rapport van de DSP-Groep geef ik uitvoering
aan deze toezegging. In deze brief geef ik tevens mijn beleidsreactie.1. Wettelijk kaderHet jeugdstrafrecht kent een maximum duur van jeugddetentie van één
jaar voor jeugdigen van 12 t/m 15 jaar en van twee jaar voor 16- en 17jarigen.
Daarnaast kent het jeugdstrafrecht de zogenoemde PIJ-maatregel, die de rechter
kan opleggen bij ernstige delicten (delicten waarvoor voorlopige hechtenis
is toegelaten, de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van
personen of goederen de maatregel eist en de maatregel in het belang is van
een zo gunstig mogelijk verdere ontwikkeling van de verdachte). De maatregel
duurt twee jaar en kan verlengd worden tot vier jaar (bij geweld) of zes jaar
(wanneer er ook sprake is van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis
ten tijde van het begaan van het delict). De rechter kan de jeugdigen
een taakstraf opleggen die zowel een werkstraf als een leerstraf kan zijn
dan wel een combinatie van beide vormen. De maximale duur bedraagt 200 uur
en in gecombineerde vorm 240 uur.Sinds de inwerkingtreding van de Wet gedragsbeïnvloeding jeugdigen
op 1 februari 2008 heeft de rechter de mogelijkheid om alle straffen
en maatregelen uit het jeugdstrafrecht te combineren. Combinatie van jeugddetentie
en PIJ-maatregel kan leiden tot vrijheidsbeneming gedurende maximaal 8 jaar.
Met deze wet heeft de rechter tevens de mogelijkheid via de gedragsbeïnvloedende
maatregel combinaties van straf en zorg op te leggen met een verplichtend
karakter. Deze maatregel kan voor maximaal 1 jaar opgelegd worden met de mogelijkheid
van een verlenging met dezelfde termijn als waarvoor deze werd opgelegd.Daarnaast kan de rechter bij 16- en 17-jarige daders op grond van artikel
77b van het Wetboek van Strafrecht het volwassenenrecht toepassen met de daarbij
behorende strafmaten. De uitgangspunten van het jeugdstrafrecht onderschrijf
ik onverminderd en ik vind het in algemene zin dan ook juist en in overeenstemming
met het Internationale Verdrag inzake de rechten van het kind (IVRK), om ook
bij zeer ernstige delicten, zoals levensdelicten, het jeugdstrafrecht als
uitgangspunt te nemen.2. OnderzoeksopzetHet doel van het onderzoek van de DSP-groep was tweeledig:• Inzicht geven in de wijze waarop rechters reageren op zeer ernstige
delicten gepleegd door jeugdigen.• Nagaan of er significante verschillen zijn tussen de rechtbanken
en in de afdoening van dit soort delicten.Het onderzoek bestond uit een dossieronderzoek en verdiepende kwalitatieve
interviews. Daartoe zijn in vijf arrondissementen en één ressort
447 strafdossiers van jeugdigen bestudeerd, die in 2006 in eerste aanleg veroordeeld
zijn voor zeer ernstige delicten. Het kwalitatieve onderzoek heeft plaatsgevonden
bij een beperkt aantal kinderrechters en jeugdofficieren van Justitie, respectievelijk
13 en 8. Het doel van dit deel van het onderzoek was om aanvullende informatie
te genereren.Het gaat in dit onderzoek om jeugdigen die betrokken zijn bij zeer ernstige
delicten, dat zijn delicten met een strafdreiging van acht jaar of meer. «Betrokken
zijn» is breed gedefineerd. Hieronder vallen verschillende deelnemingsvormen
als plegen in groepsverband, medeplichtigheid, uitlokking en poging. In het
jeugdstrafrecht wordt geen onderscheid gemaakt in de strafmaat tussen een
voltooid delict en een poging. Vaak is sprake van een poging. De onderzoekers
verwijzen in hun rapport naar eerdere bevindingen van het WODC-onderzoek «Feiten
die tellen», dat drie op de tien geregistreerde zeer ernstige delicten
in 2003 een poging betrof.Het onderzoek bestreek vonnissen in jeugdstrafzaken die in 2006 in eerste
aanleg zijn gewezen. De Wet Gedragsbeïnvloeding jeugdigen is hierin buiten
beschouwing gebleven.3. Bevindingen van het onderzoekUit het dossieronderzoek blijkt dat 64% van de in deze zaken gedagvaarde
jeugdigen in eerste aanleg is veroordeeld door een alleensprekende kinderstrafrechter
en 36% door de meervoudige strafkamer.De kinderrechters hebben al dan niet in combinatie met een andere straf
of maatregel in 69% van de zaken jeugddetentie, in 72% van de
zaken een taakstraf en in 7% van de zaken een PIJ-maatregel opgelegd.
Naar verhouding zijn de meeste PIJ-maatregelen opgelegd bij jeugdigen
die veroordeeld zijn voor (poging tot) moord of doodslag en – zij het
in mindere mate – bij jeugdigen die veroordeeld zijn voor een zedendelict.
Vijf jeugdigen hebben met toepassing van artikel 77b van het Wetboek van Strafrecht
een gevangenisstraf gekregen in plaats van jeugddetentie. Omdat het slechts
om enkele jeugdigen gaat, zijn deze in het onderzoek meegenomen in de cijfers
over jeugddetentie.Bij 32% van de jeugdigen is een enkelvoudige sanctie opgelegd en
in 68% van de gevallen is gekozen voor een combinatie van hoofdstraffen
en/of maatregelen. Er is een duidelijk onderscheid te zien tussen het opleggen
van jeugddetentie bij de verschillende typen delicten en de combinaties van
afdoeningen. Jeugddetentie wordt naar verhouding vaker opgelegd bij moord
en doodslag, bij diefstal met geweld en afpersing dan bij andere delicten.
Dit geldt vooral voor de combinatie van een onvoorwaardelijke en een voorwaardelijke
jeugddetentie. Bij brandstichting en openlijke geweldpleging wordt iets vaker
dan gemiddeld alleen een voorwaardelijke jeugddetentie opgelegd. De variabelen
recidive, aantal delicten in het vonnis, leeftijd, poging versus voltooide
delict en afkomst zijn van betekenis bij de keuze van jeugddetentie als strafsoort.Taakstraffen zijn al dan niet in combinatie met een andere sanctie vooral
opgelegd bij brandstichting, openlijke geweldpleging, diefstal met geweld
en afpersing. Zij zijn minder vaak opgelegd bij moord, doodslag en zedendelicten.
Enkelvoudige straffen zijn vooral opgelegd bij de delicttypen brandstichting
en zedendelicten. Bij een kwart van de jeugdigen is tevens de verplichting
tot betaling van schadevergoeding aan het slachtoffer opgelegd.Uit het dossieronderzoek en uit de interviews blijkt dat de afdoening
van deze zeer ernstige zaken vooral maatwerk is. Dat leidt tot een grote variatie
in de wijze van afdoening. De verschillen tussen de in het onderzoek betrokken
rechtbanken in de reactie op zeer ernstige delicten lijken minimaal. Over
de grote lijn is men het eens en de uitspraken sluiten aan bij de richtlijn «Aanwijzing
effectieve afdoening strafzaken jeugdigen» van het openbaar ministerie
van 8 maart 2005. Het pedagogisch karakter van het jeugstrafrecht vormt
het uitgangspunt in de afwegingen van kinderrechters en officieren van Justitie.
De adviezen van de Raad voor de kinderbescherming en de Pro Justitiarapportages
spelen daarbij een cruciale rol. Er worden zelden zaken volgens het volwassenenstrafrecht
afgedaan. Aan rechters en jeugdofficieren hebben de onderzoekers gevraagd
wat zij verstonden onder een zeer ernstig delict. Rechters en officieren van
Justitie kunnen zich vinden in de definitie van ernstige delicten maar geven
aan dat er genuanceerd naar moet worden gekeken. Daarbij is het voorbeeld
genoemd van de tongzoen als een vorm van verkrachting en de omstandigheid
of de tongzoen aan een leeftijdsgenoot of een 10 jaar jonger slachtoffer gegeven
wordt. Ook uit andere voorbeelden blijkt een grote variatie van feiten met
name voor wat betreft het daadwerkelijk gebruiken van geweld die zich onder
dezelfde formele kwalificaties van het delict hebben afgespeeld.De civielrechtelijke en strafrechtelijke circuits opereren meestal los
van elkaar. Afstemming van strafrechtelijke sancties en civielrechtelijke
interventies is afhankelijk van de mate van samenwerking tussen beide circuits
binnen de parketten en griffies. 4. BeleidsreactieMet veel waardering heb ik kennis genomen van het rapport «Afdoening
van zeer ernstige delicten gepleegd door jeugdigen» van de DSP-Groep.
Het rapport biedt inzicht in de opgelegde straffen en factoren die daarbij
een rol spelen.Het jeugdstrafrecht gaat uit van een jeugdige die nog in ontwikkeling
is en daarom niet, zoals bij een volwassene het geval is, volledig verantwoordelijk
gehouden kan worden voor zijn daden. Het jeugdstrafrecht heeft dan ook een
pedagogische invalshoek: de straf staat te allen tijde in het teken van de
opvoeding van de jeugdige. Hierbij wordt zowel toegezien op de persoon van
de verdachte en wat die nodig heeft om weer op het rechte pad te komen, als
op aspecten van algemene vergelding en dus wordt bij de strafmaat o.a. rekening
gehouden met het leed dat het slachtoffer en diens omgeving is toegebracht.
Het belangrijkste doel van het jeugdstrafrecht is veeleer gedragsverandering
te bewerkstelligen dan leed toe te voegen. Daarom vind ik het belangrijk dat
jeugdigen leren inzien dat zij verkeerd hebben gehandeld.MaatwerkHet onderzoek toont aan dat de uitgangspunten van het jeugdstrafrecht,
zoals ook geformuleerd in de artikelen 37 en 40 van het IVRK, worden nageleefd.
Het pedagogische karakter van het jeugdstrafrecht staat voorop. Dit uitgangspunt
blijkt zowel uit het dossieronderzoek als uit de interviews met kinderrechters
en officieren van Justitie leidend te zijn. In jeugdzaken is wettelijk bepaald
(artikel 493 Sv) dat de rechter die de voorlopige hechtenis van de verdachte
beveelt, nagaat of deze onmiddellijk dan wel na een bepaald tijdsverloop kan
worden geschorst. De rechter kan hierbij voorwaarden opleggen die het gedrag
van de jeugdige betreffen. Met de toepassing van deze bepaling wordt onnodige
vrijheidsbeneming beperkt, terwijl tegelijkertijd snel aan het gedrag van
de jeugdige wordt gewerkt. In zeer veel gevallen is hiervan sprake. De rechter
levert maatwerk door veelal combinaties van voorwaardelijke en onvoorwaardelijke
straffen en maatregelen, op te leggen. De rechter hecht daarbij veel waarde
aan de adviezen van de Raad voor de Kinderbescherming en de Pro Justitiarapportages.
De impact van het gepleegde delict wordt zeker niet uit het oog verloren:
de zwaarte van de sanctiesoort hangt samen met de ernst van het delict. Zoals
uw Kamer bekend is, wordt in het programma Aanpak jeugdcriminaliteit gewerkt
aan de verbetering van het diagnostisch instrumentarium. Wanneer meer duidelijkheid
bestaat over de risico- en protectieve factoren die in het individuele geval
een rol spelen, wordt de afweging bij dit maatwerk (nog) meer transparant.
Dat is van belang omdat daarmee inzchtelijker wordt welke criminogene factoren
vooral moeten worden aangepakt. De rechter kan de op te leggen sanctie daarop
richten.Met inachtneming van het maatwerk zijn de verschillen tussen de rechtbanken
minimaal. Ook over deze consistentie ben ik tevreden.Het jeugdstrafrecht wordt in uw Kamer en media regelmatig kritisch tegen
het licht gehouden. Vooral bij levensdelicten zijn er geluiden dat het jeugdstrafrecht
geen recht doet aan de aard van het delict. Ik stel voorop dat ernstige delicten
een grote impact hebben op de slachtoffers, hun directe omgeving en de samenleving
als geheel. Een doel van het strafrecht is vergelding. In het algemeen kan
gesteld worden dat de strafmaat hoger is naar gelang de zwaarte van het gepleegde
strafbare feit. De rechter beoordeelt ieder geval op zich en betrekt het aangerichte
leed in de overwegingen bij het opleggen van de straf. Rechtspraak is maatwerk,
waarbij de schending van de rechtsorde afgewogen wordt tegen de persoonlijke
omstandigheden van de dader. Daartoe hoort ook de opvoeding van de jongere.
In dit verband wijs ik op het hoge aantal taakstraffen. Omdat hieronder ook
leerstraffen vallen, wordt niet alleen vanuit de corrigerende invalshoek,
maar tevens vanuit het lerende perspectief een straf opgelegd. Inzicht in
het eigen gedrag en motivatie om aan het gedrag te werken vind ik belangrijk
bij het terugdringen van recidive. Daarom maakt verbetering van de motivatie
van jeugdigen deel uit van het wetenschappelijk onderzoek en de basismethodiek
YOUTURN die onderdeel is van het dagprogramma van de justitiële jeugdinrichtingen.
Deze methodiek wordt aan alle jeugdigen die op strafrechtelijke titel in een
justitiële jeugdinrichting verblijven aangeboden. De inplementatie van
deze basismethodiek wordt dit jaar voltooid.Het rapport bevestigt ook de resultaten van verschillende eerdere onderzoeken.
Allereerst ga ik in op de gescheiden circuits straf en civiel. Dit is door
de raad voor de rechtspraak in het rapport «De positionering van de
jeugdrechter» in 2006 geconstateerd. De gerechten werken aan een betere
kennis en afstemming van de rechtsgebieden straf en civiel.Voorts signaleert het rapport de kans dat jongeren van niet-Nederlandse
afkomst vaker en langer jeugddetentie krijgen opgelegd. Ook dit signaal heb
ik eerder gehoord. Vanzelfsprekend wijs ik af dat jeugdigen alleen vanwege
hun afkomst zwaarder worden bestraft. Daarvoor heb ik ook geen aanwijzing.
Bij alle betrokken ketenpartners heb ik aandacht gevraagd voor de geconstateerde
langere straffen bij jeugdigen van niet-Nederlandse afkomst. We mogen niet
uit het oog verliezen dat de rechter bij de strafoplegging rekening houdt
in hoeverre de jeugdige verantwoordelijkheid neemt voor zijn handelen. Bij
een gebrekkige persoonlijkheidsontwikkeling, geen spijtgevoelens e.d., wat
bij jongeren van niet-Nederlandse afkomst nogal eens het geval is, kan de
straf daarom hoger uitvallen. Zoals ik hiervoor heb toegelicht komt bij de
tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen het aspect motivatie aan de
orde. Wanneer de jeugdige blijk geeft verantwoordelijkheid voor zijn daden
te nemen en hieraan te werken, is dat een positieve factor waarmee de rechter
rekening houdt.In de professionalisering van de medewerkers zijn culturele verschillen
die van invloed kunnen zijn op de communicatie, een belangrijk onderwerp.
Zo wordt bijvoorbeeld interculturalisatie geïntegreerd in de opleidingsmodules
en intervisie van het NIFP.Het rapport gaf aan dat de officieren van Justitie in 8% van de
gevallen in overeenstemming met de richtlijn eisen. Deze richtlijn gaat uit
van de strafbare feiten. Veel minder wordt ingegaan op de omstandigheden waaronder
deze feiten zijn gepleegd. Mede in het licht van de overige bevindingen van
het rapport is dit – lage – percentage vooral toe te schrijven
aan de behoefte maatwerk te leveren. Desondanks vind ik het wenselijk dat
de eis vaker in overeenstemming is met de richtlijn. Ik heb bij het openbaar
ministerie hiervoor aandacht gevraagd. Het college van procureurs-generaal
bereidt aanpassing van de «Aanwijzing effectieve strafdoening strafzaken
jeugdigen» voor. Nadrukkelijker wordt het uitgangspunt verwoord dat
bij de ernstigste zaken voorgeleiding aan de rechter volgt en een op de persoon
gerichte sanctie wordt geëist waaronder bijvoorbeeld een gedrags-beïnvloedende
maatregel en dat bij dit type zaken niet volstaan wordt met een enkele werkstraf.
Deze aanpassing past bij het uitgangspunt van de persoonsgerichte aanpak zoals
verwoord in het programma Veiligheid begint bij het Voorkomen.Tot slot is de brede toepassing van taakstraffen in het jeugdstrafrecht
vermeld. Daarop ben ik hiervoor reeds ingegaan. Vaak is sprake van een combinatie van straffen en maatregelen waarvan de taakstraf deel uitmaakt.ConclusieIk constateer dat de bevindingen van het rapport in lijn zijn met het
gevoerde beleid. Uit dit onderzoek blijkt dat de rechter uit de voeten kan
met de straffen en -maatregelen die het jeugdstrafrecht hem biedt en die met
de Wet gedragsbeïnvloeding jeugdigen verder zijn uitgebreid. Zoals hiervoor
is aangegeven biedt deze wet extra ruimte aan de in het onderzoek geconstateerde
behoefte om sancties te combineren.Voorts noem ik in dit verband de maatregelen die ik tref om effectiever
te sanctioneren. Hiertoe behoren bijvoorbeeld de ontwikkeling van een risico-instrumentarium,
de verbeteringen van de Pro Justitiarapportages, de aanscherping van de richtlijn
van het openbaar ministerie, de ontwikkeling van effectieve interventies,
de verbeteringen bij de justitiële jeugdinrichtingen en de verplichte
nazorg.Samenvattend concludeer ik dat het onderzoek een genuanceerd beeld schetst
van de afdoening van deze zware jeugdzaken en mijn beleid grotendeels ondersteunt.
Waar dat minder het geval is heb ik hiervoor mijn aanvullende maatregelen
genoemd.Ik vertrouw erop uw Kamer hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28741-16.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl