Verslag van een werkbezoek van een delegatie van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken aan Marokko; Verslag over o.a. de remigratieproblematiek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24870, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

05-09-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24870 nr. 1

29-08-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamAlgemeen2. Programma a. Inleidingb. Rabat (maandag 3 juni 1996)c. Berkane (dinsdag 4 juni 1996)d. Nador (woensdag 5 juni 1996)e. Oujda (donderdag 6 juni 1996)f. Casablanca (vrijdag 7 juni 1996)BIJLAGE Programma Zaterdag 1 juni 1996Zondag 2 juni 1996Maandag 3 juni 1996Dinsdag 4 juni 1996Woensdag 5 juni 1996Donderdag 6 juni 1996Vrijdag 7 juni 1996
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24870Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 870Verslag van een werkbezoek van een delegatie van de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken aan Marokkonr. 1VERSLAGVastgesteld 29 augustus 1996Een delegatie van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft van
1 juni tot en met 7 juni 1996 een werkbezoek gebracht aan het koninkrijk Marokko.De delegatie heeft gepoogd zich een beeld te vormen van de Marokkaanse
samenleving, de betekenis van de emigratie van Marokkanen naar het buitenland
voor Marokko en de mogelijkheden die emigranten ondervinden bij de integratie
in de ontvangende landen. Voorts is tijdens het werkbezoek van gedachten gewisseld
over mogelijkheden en onmogelijkheden van remigratie van Marokkanen uit Nederland
naar Marokko.De delegatie bestond uit de heren D.W. de Cloe (PvdA, voorzitter van de
commissie), drs. A. Apostolou (PvdA), drs. M.J.M. Verhagen (CDA), H.G.J. Kamp
(VVD), mevrouw A.L.E.C. van der Stoel (VVD), de heer mr. B.O. Dittrich (D66)
en mevrouw T. Oedayraj Singh Varma (GroenLinks). De griffier van de commissie,
de heer mr. J. Hommes, trad op als griffier van de delegatie. De delegatie
werd voorts begeleid door de heer J.J. Jochemsen van de stafdienst Communicatie
en enkele journalisten.De delegatie is een ieder erkentelijk die door de voorbereiding en tijdens
het bezoek ertoe heeft bijgedragen dat het werkbezoek op een geslaagde wijze
is verlopen. Een bijzonder woord van dank is de delegatie verschuldigd aan
de heer mr. A.E. Moses, ambassaderaad en de heer E. de Graaf, sociaal attaché,
beiden werkzaam op de Nederlandse ambassade te Rabat.Het programma is als bijlage bij dit verslag gevoegd.De voorzitter van de delegatie,De CloeDe griffier van de delegatie,Hommes AlgemeenHet koninkrijk Marokko is gelegen in het Noord-Westen van Afrika. De oppervlakte
bedraagt ongeveer 460 000 km2 (11 x Nederland). Als het gebied
van de Westelijke Sahara wordt meegerekend bedraagt de oppervlakte 710 850
km2 (22 x Nederland). De bevolking telde in 1994 26,1 miljoen zielen.
De bevolking is van Berberse en Arabische oorsprong. De Berbers worden voornamelijk
aangetroffen in het noorden (Rifgebergte) en in het zuiden. Marokko is een
overwegend islamitisch land.Volgens de grondwet uit 1992 is Marokko een constitutionele, democratische
en sociale monarchie. De Koning is de «leider der gelovigen (Amir Al
Mouminine) en de hoogste vertegenwoordiger van de natie».De wetgevende macht berust bij het parlement, de Chambre des Représentants,
die 333 leden telt. Hiervan wordt een derde deel indirect gekozen door gemeenteraden
(69), corporatieve kamers (32) en vakbonden (10). Er zijn twee vrouwen lid
van het parlement.De laatste verkiezingen hebben plaatsgevonden op 25 juni 1993. Deze leidden
tot een overwinning voor de vier oppositiepartijen (Union Socialiste des Forces
Populaires, Istiqlal, Parti du Progrès et du Socialisme en de Organisation
de l'Action Démocratique et Populaire), die voor het eerste met een
gemeenschappelijke kandidatenlijst uitkwamen en 99 zetels kregen van 222 die
op het spel stonden. Toch behaalde oppositie niet de meerderheid. De regeringspartijen
behielden ondanks aanzienlijk verlies (vooral de Union Constitutionnelle en
de Rassemblement National des Indépendents) met 116 zetels een kleine
meerderheid in het parlement.De uitslag van de getrapte verkiezingen voor de resterende 111 zetels
die in september 1993 plaatshadden, leidden tot een grote winst voor de samenwerkende
regeringspartijen (de Union Constitutionnelle, Mouvement Populaire, Mouvement
Nationale Populaire, Parti National Démocratique). De oppositiepartijen
behaalden slechts 22 zetels.De uitvoerende macht is in handen van de Koning en de regering. Sinds
1961 is Hassan II Koning van Marokko. In dat jaar volgde hij zijn vader Mohamed
V op. Deze leidde het land in 1956 naar de onafhankelijkheid van Frankrijk
en geldt als een soort vader des vaderlands.Na een controversieel en turbulent begin van zijn regering – er
werden in de jaren zeventig enige mislukte aanslagen op hem gepleegd, die
werden gevolgd door een periode van onderdrukking – is Koning Hassan
erin geslaagd in Marokko een stabiele regering te vestigen. Het land wordt
bestuurd door een zakenkabinet. Voor de Koning is de constitutionele monarchie
«à la marocaine» de basis voor een staatsvorm die te zijner
tijd een democratie moet worden. Een democratie die moet worden gebaseerd
op de Islam. Een en ander moet leiden tot de sociale en economische ontwikkeling
van het land en een geleidelijke groeiende controle van de Marokkaanse bevolking
op het eigen bestuur. Voorlopig echter is de invloed van de Koning op de regering
nog zeer groot. Van vermindering van de koninklijke prerogatieven lijkt op
korte termijn nog geen sprake te zijn. 2. Programma a. InleidingDe delegatie heeft zich tijdens het werkbezoek geconcentreerd op twee
hoofdthema's, te weten de remigratieproblematiek en een oriëntatie op
de Marokkaanse samenleving. In de hoofdstad Rabat heeft de delegatie heeft
de delegatie gesprekken gevoerd met centrale regeringsautoriteiten en parlementsleden
en heeft er een briefing plaatsgevonden door de ambassadeur en zijn medewerkers
over de algemene situatie in Marokko.In het noorden van het land heeft de delegatie kennis genomen van de problematiek in de samenleving aldaar. De delegatie heeft gekozen voor
een bezoek aan het noorden van het land, omdat uit dat deel van Marokko de
meeste emigranten naar Nederland afkomstig zijn. Tenslotte heeft de delegatie
nog een kort bezoek gebracht aan Casablanca. b. Rabat (maandag 3 juni 1996)Als begin van het officiële werkbezoek heeft de voorzitter van de
delegatie in de hoofdstad Rabat een krans gelegd bij het mausoleum ter nagedachtenis
van Koning Mohamed V.Vervolgens werd een bezoek gebracht aan het Marokkaanse parlement. Hier
werd de delegatie ontvangen door de voorzitter van het parlement dr. Mohamed
Jalal Essaid. Deze was ingenomen met het bezoek. Volgens hem kan een en ander
bijdragen aan het bewustwordingsproces van de positie van Marokkanen in Nederland.
Hij onderkende dat Marokkanen in Nederland problemen ondervinden op het gebied
van onderwijs, sociale zekerheid en het familierecht. Voorts vroeg de heer
Essaid aandacht voor het vraagstuk van de Westelijke Sahara, waarbij hij de
Marokkaanse opvattingen over territoriale souvereiniteit van Marokko over
dat gebied benadrukte. Hij sprak de hoop uit dat het Europees Parlement het
associatieverdrag tussen Marokko en de Europese Unie zou goedkeuren. Met betrekking
tot de mensenrechten in Marokko is volgens hem vooruitgang geboekt. Zo is
er een ministerie voor mensenrechten opgericht en wordt er onderzoek gedaan
naar de mensenrechten in het land door een koninklijke commissie, bestaande
uit de politieke partijen en de vakbonden en door een parlementscommissie.
Het parlementair systeem in Marokko is sterk verbeterd. De aanstaande constitutionele
hervormingen, waarbij onder meer een tweekamerstelsel wordt ingevoerd, zouden
aan die verbeteringen verder moeten bijdragen.Voorts heeft de delegatie een gesprek gevoerd met parlementsleden van
de partijen die de regering ondersteunen. In dit gesprek kwam onder meer de
remigratieproblematiek aan de orde. Door de Marokkaanse parlementariërs
werd opgemerkt dat de positie van Marokkanen in Nederland over het algemeen
beter is dan die van Marokkanen in andere Europese landen, onder meer door
de goede sociale zekerheid in Nederland.Marokko ondervindt problemen van mensen die terugkeren en die geen werk
hebben. Er bestaat in het land geen structuur om remigranten op te vangen
en een toekomst te bieden. Er wordt wel geprobeerd iets op te zetten. Zo worden
er woningbouwterreinen gereserveerd voor remigranten en wordt er bij kredietverlening
door banken geprobeerd rekening te houden met deze categorie mensen. Deze
maatregelen bevinden zich echter in een zeer pril stadium. Immers, het aantal
remigranten is nog klein en over het algemeen is het de «eerste generatie»
die terugkeert om van de oude dag te genieten. Hiervoor zijn niet direct speciale
maatregelen nodig. De «tweede generatie» blijft vooralsnog uit
Marokko weg en vertoont geen voornemens om op korte termijn terug te keren.Een tweede gespreksthema betrof de drugsproblematiek. De verbouw van hennepplanten
vindt plaats in het noorden van Marokko en is voor dat gebied een belangrijke
bron van inkomsten. De hennepteelt vindt overigens al eeuwen plaats, tot tien
jaar geleden kleinschalig. Sinds die tijd hebben internationale drugshandelaren
belangstelling voor het gebied en is transport van drugs op gang gekomen naar
Europa. Deze handel wordt naar de mening van de Marokkaanse parlementariërs
mede in de hand gewerkt door de tolerante houding van sommige Europese landen
ten opzichte van het gebruik van drugs. In opdracht van de Koning wordt er
veel aandacht gegeven aan de opsporing van de grote handelaren. Daar tegenover
staat dat Marokko verwacht dat vanuit Europa een (financieel)
gebaar wordt gemaakt ter ondersteuning van de verbouw van andere gewassen
in plaats van de hennep, zulks in het kader van vooralsnog niet uitgewerkte
plannen door een, formeel reeds in het leven geroepen, agentschap voor de
ontwikkeling van het noorden. Op die manier kan een alternatieve inkomstenbron
worden gecreëerd.De parlementsleden pleitten voor een meer permanente band tussen het Marokkaanse
en het Nederlandse parlement, bijvoorbeeld door een vriendschapsvereniging.Vervolgens heeft de delegatie een gesprek gevoerd met parlementsleden
van de oppositie. Volgens hen bevindt Marokko zich op een cruciaal punt in
zijn geschiedenis. Er zijn wijzigingen van de grondwet in voorbereiding die
de grondbeginselen van de democratie versterken. Overigens is er op dit terrein
en ook bij de eerbiediging van de mensenrechten de afgelopen jaren reeds veel
verbeterd. Marokko is al lang geen feodaal land meer. De oppositie heeft als
taak de voortgang in het proces van democratisering te bevorderen en te bewaken.
Voorwaarde om te zijner tijd aan de regering deel te nemen zijn vrije en eerlijke
verkiezingen. De oppositie, die in een blok samenwerkt, neemt deel aan de
voorbereiding van de volgende verkiezingen. Zo is een proces gaande om de
kiezerslijsten op te schonen en te actualiseren. Hierdoor wordt een belangrijke
bron van mogelijke fraude weggenomen. De rol van de Koning zal geleidelijk
in passende constitutionele verhoudingen moeten worden ingebed. Hierbij valt
op dat de Koning de democratisering aanmoedigt.Ontwikkeling van het noorden van Marokko is noodzakelijk. Immers, op die
manier kan de drugshandel worden bestreden en kan meer perspectief worden
geboden aan Marokkanen die uit het buitenland naar hun geboorteland willen
terugkeren. Ook deze parlementsleden pleitten voor financiële hulp uit
Europa bij de (industriële) ontwikkeling van het noorden.In Rabat heeft de delegatie voorts een ontmoeting gehad met de staatssecretaris
voor de Marokkaanse Gemeenschap in het Buitenland (Communauté Marocaine
Résident à l'Etranger), de heer Lahcen Kaboune.Er bestaat veel belangstelling in Marokko om de contacten met de (voormalige)
landgenoten in het buitenland in stand te houden. De staatssecretaris is speciaal
belast met het beleid op dat terrein. Daarnaast is er de nieuwe stichting
Hassan II, die zich bezig houdt met de behartiging van de sociale belangen
van Marokkanen in het buitenland.Er wordt geprobeerd de Marokkaanse gemeenschap in het buitenland betrokken
te houden bij het moederland, onder meer via imams. Deze zorgen voor de verspreiding
van de Marokkaanse islam, die wordt gekenmerkt door tolerantie en de religieuze
band met de Koning. Een goede opleiding van deze imams vindt Marokko belangrijk.
Het streven van Nederland om de imamopleiding in Nederland zelf te regelen
is voor Marokko niet echt aanvaardbaar, omdat de Marokkaanse regering de beleving
van de islam door haar onderdanen als een zeer specifieke beschouwt binnen
de moslimwereld. Sturing vanuit Marokko is dan ook naar zijn mening noodzakelijk.
Wel bestaat de bereidheid tot samenwerking met Nederland om tot een betere
imamopleiding te komen.Marokko hecht er sterk aan dat in het Nederlandse onderwijs ook binnen
schooltijd en niet slechts daarbuiten, aandacht wordt besteed aan onderwijs
in de eigen taal en cultuur. Op die manier kan een bijdrage worden geleverd
aan de instandhouding van de band tussen de Marokkanen in het buitenland en
het moederland. Vooral voor personen van de tweede en de derde generatie is
het van belang dat zij onderwijs in de Arabische taal kunnen genieten.Volgens de staatssecretaris is remigratie van Marokkanen niet primair
een probleem van Marokko maar van Nederland. Hij houdt zich niet bezig met
het remigratiebeleid, maar zijn ministerie verstrekt wel inlichtingen over de mogelijkheden die er zijn voor terugkerende landgenoten, bijvoorbeeld
met betrekking tot huisvesting, startende ondernemingen en financiële
ondersteuning.Met betrekking tot de jongeren is het opvallend dat slechts 1% van de
Marokkaanse jongeren hoger onderwijs heeft genoten en 6% middelbaar onderwijs.
Dit is te laag en zou verhoogd moeten worden. Er zou meer samenwerking tussen
Nederland en Marokko moeten zijn om de jongerenproblematiek aan te pakken.
Deze samenwerking zou gericht moeten zijn op het gezinsverband. Immers, het
gezinsverband zorgt er voor dat problemen met jongeren kunnen worden verminderd.Volgens de staatssecretaris bestaat er geen bemoeienis van de Marokkaanse
overheid met de besturen van Nederlandse moskeeën. Wel is het belangrijk
dat via de moskeeën kennis van de Marokkaanse islam en van het land wordt
overgebracht aan de Marokkanen die wonen in Nederland. Naar de mening van
de Marokkaanse overheid mag die niet verloren gaan. Van infiltratie van de
moskeebesturen door drugshandelaren is niets bekend. Dit is echter niet uitgesloten,
maar in verband met de vele stromingen en de grote verscheidenheid in de islam
moeilijk vast te stellen.Ter afsluiting van het bezoek aan Rabat heeft de ambassadeur op maandagavond
de delegatie en vertegenwoordigers uit de Marokkaanse samenleving een voortreffelijk
diner aangeboden. c. Berkane (dinsdag 4 juni 1996)Dinsdag, woensdag en donderdag heeft de delegatie doorgebracht in het
Noord-Oosten van Marokko. Van oudsher was dit gebied een lastig gebied voor
de machthebbers. Nog in de jaren zestig werd een opstand onderdrukt. Deze
regio heeft dan ook nooit de prioriteit gekregen bij de ontwikkeling van Marokko,
zoals de economische, politieke en toeristische centra als Rabat, Casablanca,
Agadir in het Westen en de steden Meknes, Fez en Marrakech in Midden-Marokko.
Er bestaat in het Noord-Oosten van het land dan ook een grote achterstand
in ontwikkeling van de economische en mentale infrastructuur, die nodig is
voor een goed investeringsklimaat. De wegen, de electriciteit en watervoorziening
zijn nog steeds verre van optimaal. Banken moeten voor elke handeling eerst
toestemming krijgen in Casablanca. Er bestaat een fatalistische en passieve
houding bij de burgers in het gebied, vooral bij de jongeren. Deze willen
het liefst het gebied verlaten om geld te verdienen in Europa.In Berkane heeft de delegatie een gesprek gevoerd met vertegenwoordigers
van de Stichting Steunpunt Remigranten (SSR). Deze stichting is in 1988 opgericht
op initiatief van de Raad van Kerken, met als doel: het ondersteunen van terugkerende
migranten bij de wederinpassing in hun land van herkomst en bij het effectueren
van de sociale rechten die ze in Nederland hebben opgebouwd. De stichting
is actief in de nazorg van remigranten in Marokko en heeft daartoe een steunpunt
opgezet in de stad Berkane. Op het steunpunt is een (Nederlandse) veldwerker
werkzaam, de heer drs. J. Beliën, die een sociaal-juridisch spreekuur
houdt. Hierbij kunnen problemen worden aangekaart op het gebied van pensioenrechten,
sociale verzekeringen, belastingen en alimentatie. Vanuit het steunpunt worden
contacten gelegd met de Nederlandse ambassade, maar ook met instellingen in
Nederland, zoals Sociale Verzekeringsbank, het GAK, de bedrijfsverenigingen,
de advocatuur en het Nederlands Migratie Instituut. Op die wijze worden sociale
rechten geëffectueerd.Voorts worden in Marokko remigranten ondersteund door middel van persoonlijke
en groepsgerichte contacten. Tevens wordt advies gegeven en steun
verleend bij de ontwikkeling van lokale werkgelegenheid in de regio Berkane.De delegatie heeft op het steunpunt een gesprek gevoerd met de heer Beliën.
Volgens hem is de relatie tussen emigranten en de achterblijvers in Marokko
zeer complex, maar ook zeer intens. De familiebanden zijn zeer hecht. Deze
familiecultuur is een belangrijke oorzaak van de specifieke problemen van
Marokkanen in Nederland, waar de familiebanden los raken en vooral jongeren
gemakkelijk ontsporen.De remigratie wordt sterk beïnvloed door de mogelijkheden van behoud
van uitkeringen. Marokkanen die bij terugkeer naar Marokko hun uitkering verliezen,
keren liever niet terug. De uitkering houdt hun in Nederland.Veranderingen in het sociaal stelsel hebben voor veel problemen gezorgd.
Zo krijgen jonge «afgeschatte» wao'ers geen uitkering meer in
Marokko. Veranderingen worden veelal slecht bekend gemaakt. Er wordt weinig
informatie gegeven over de wijzigingen in het sociaal stelsel. Daarnaast leven
de meeste remigranten (ten onrechte) in de vaste overtuiging dat de uitkering
die bij remigratie is verstrekt voor het leven is gegarandeerd.Volgens de heer Beliën is op de wat langere termijn economische ontwikkeling
van het gebied een noodzakelijke voorwaarde om de remigratie te kunnen stimuleren.
Aan remigranten zal iets geboden moeten worden bij hun terugkeer. Ook achtte
hij een bedenktijd van zes maanden waarbinnen de remigrant in Marokko zijn
besluit kan terugdraaien en alsnog naar Nederland kan terugkeren aan de korte
kant. Hij pleitte ervoor bij visumverlening van teruggekeerde Marokkanen die
voor een bezoek naar Nederland willen komen soepele criteria toe te passen.Vervolgens heeft de delegatie een gesprek gevoerd met een vertegenwoordiger
van de Stichting A.C.A.I. (Association de Conseil et d'Aide aux Investissements),
de heer Abdellatif Mabtoul. Deze stichting verleent steun aan ondernemers
die een bedrijf willen beginnen. De economische ontwikkeling van het noorden
van Marokko loopt achter bij de rest van het land. Dit wordt volgens de heer
Mabtoul veroorzaakt door de afwachtende houding van de bevolking. Er is weinig
aandrang om te investeren, terwijl er op zich wel geld beschikbaar is. De
banken zijn zeer terughoudend bij de kredietverlening en staan sterk onder
de invloed van de hoofdvestigingen in Casablanca. Veelal moet vanuit Casablanca
toestemming worden gegeven voor individuele kredietverstrekkingen en worden
hoge eigen bijdragen van de ondernemer geëist. De banken zijn niet bereid
veel risico te lopen en frustreren daardoor de financiering van projecten.
De terughoudendheid vanuit Casablanca wordt mede veroorzaakt door de concurrentie
die bestaat tussen het westen van Marokko en het noorden van het land. Het
westen heeft onvoldoende belang om het noorden tot ontwikkeling te brengen.
Overigens heeft de regering wel belangstelling voor het Noorden, maar oefent
zij te weinig invloed uit.De slechte economische situatie van het Noorden zet een rem op de terugkeer
van Marokkanen uit het buitenland. Er zou moeten worden geprobeerd via (vermogende)
Marokkanen in Nederland investeringen te lokken. Daarmee zal remigratie kunnen
worden bevorderd. Remigranten moeten zien dat er iets wordt opgebouwd, dat
er mogelijkheden zijn een bestaan op te bouwen. Daarvoor moet ondernemerschap
worden getoond. Om de remigratie te bevorderen zou vanuit Nederland een subsidie
moeten worden gegeven aan de remigrant gedurende 3 jaar. Deze heeft dan de
tijd zich aan te passen aan de situatie in Marokko en heeft middelen om te
zorgen voor huisvesting e.d. Ter verbetering van economische situatie is het
noodzakelijk dat het toerisme wordt bevorderd. Meer toerisme betekent een
betere naam voor het gebied en dat betekent meer investeringen. Ook is een
betere infrastructuur noodzakelijk. Deze is op dit moment onvoldoende. Verbetering
zal bijdragen aan meer toerisme en versterking van de economie
en de werkgelegenheid. De projecten zijn er wel, maar komen door de gebrekkige
infrastructuur niet van de grond. Het Westen van Marokko heeft wel een goede
infrastructuur en dus wordt daar veel meer geïnvesteerd. Ook zal het
overheidsgeld anders verdeeld moeten worden, niet langer 50% naar de 2 westelijke
regio's (Casablanca en Rabat), maar evenwichtig gespreid over het land.Na het gesprek heeft de delegatie een bezoek gebracht aan het confectie-atelier
van de heer Mabtoul, een voorbeeld van een nieuw bedrijf dat in korte tijd
met succes van de grond is gekomen en dat voor werkgelegenheid heeft gezorgd
in Berkane.Het viel de delegatie overigens op dat de arbeidsomstandigheden van de
werknemers niet optimaal waren. d. Nador (woensdag 5 juni 1996)In de stad Nador heeft de delegatie gesproken met de manager van Algemene
Bank Marokko (ABM), de heer A. Kachad. De ABM heeft te maken met emigranten,
woonachtig in het buitenland, die geld sturen naar Marokko. Deze overmakingen
leveren over het algemeen geen problemen op, tenzij het gaat om grote bedragen
ineens. Daarvoor gelden Europese regels voor de opsporing van zwart geld.Tachtig procent van alle overmakingen naar het noorden van Marokko is
afkomstig van migranten uit het buitenland. Het betreft hier dus een aanzienlijke
inkomstenbron voor het gebied. Voor Marokko als geheel zijn de overmakingen
uit het buitenland de tweede inkomstenbron na de fosfaten. Over het algemeen
is het geld bestemd voor de familie (kinderen, maar ook andere familieleden)
en om te sparen, bijvoorbeeld voor een huis. Er blijft daarnaast weinig geld
over om te investeren.De bank verstrekt krediet aan remigranten die een bedrijf willen beginnen.
Deze kredietverstrekking vindt alleen plaats als het project levensvatbaar
is en is voldaan aan de algemene voorwaarden (er is een bedrijfsterrein beschikbaar
en er zijn voldoende vergunningen). Veelal worden nieuwe bedrijven opgezet
door remigranten van tussen 50 en 60 jaar, die de zaak na enkele jaren overdragen
aan de kinderen. Het komt daarnaast veel voor dat remigranten een café
beginnen of gaan speculeren in onroerend goed.Het Noorden van Marokko heeft veel schade ondervonden van de sluiting
van de grens met Algerije. Toen er wel grensverkeer tussen beide landen mogelijk
was zorgde dat voor veel Algerijnse bestedingen in Marokko. Zo werd bijvoorbeeld
in Oujda veel geld geïnvesteerd in hotels. Door de sluiting van de grens
is de Algerijnse geldstroom opgedroogd met alle negatieve gevolgen van dien
voor Marokko.Een groot probleem voor het Noorden van Marokko is de gebrekkige infrastructuur.
Dit heeft de economische ontwikkeling ernstig vertraagd. Er zijn wel plannen,
maar die worden niet uitgevoerd. Door de regering wordt naar verhouding weinig
financiëel bijgedragen aan het gebied. De nadruk ligt op het Westen van
het land. Daarnaast bestaat het probleem van de Spaanse enclaves (Mellilla
en Ceuta), die belastingvrij zijn en een grote concurrentie vormen voor het
omringende Marokkaanse gebied. Ook komt er veel smokkel voor.In Nador heeft de delegatie voorts gesproken met de heer Mohamed Figuigui,
voorzitter van de vereniging van Marokkaanse remigranten uit Nederland en
enkele bestuursleden, over de problemen die remigranten ondervinden bij terugkeer
in Marokko. De vereniging is een jaar geleden opgericht om de problemen collectief
aan de orde te kunnen stellen bij de Nederlandse en Marokkaanse autoriteiten. De grootste problemen voor remigranten liggen op het terrein van de uitkeringen.
Dit betreft voornamelijk de AOW, de belastingheffing (hoe kan dubbele belasting
worden voorkomen) en in het algemeen de dekking van de Nederlandse sociale
verzekeringen in Marokko. De communicatie gaat moeizaam, terwijl de regelingen
ingewikkeld zijn. De activiteiten van een sociaal attaché aan de Nederlandse
ambassade in Rabat hebben overigens wel voor verbetering gezorgd. Verder bestaan
er problemen bij de visumaanvragen. Veel remigranten ondervinden moeilijkheden
om tijdelijk naar Nederland te gaan voor familiebezoek e.d. Een bijkantoor
van de ambassade voor visumverlening (en voor sociale aangelegenheden) in
het gebied zou een deel van het probleem kunnen oplossen.Bij de vereniging leeft de wens een voorwaardelijke terugkeer naar Marokko
mogelijk te maken met bijvoorbeeld een proeftijd, c.q. bedenktijd van 2 jaar.
Nu is een terugkeer naar Marokko definitief en kan niet op de beslissing worden
teruggekomen.Veel mensen willen wel terugkeren (vooral van de eerste generatie), maar
blijven in Nederland vanwege de uitkering en de zekerheid die dat biedt. Voor
vrouwen is de terugkeer nog moeilijker. Zij hebben geen recht op de remigratie-uitkering.
Een splitsing van die uitkering zou een oplossing kunnen bieden, maar de mannen
hebben daartegen onoverkomelijke bezwaren. Bovendien is een splitsing gecompliceerd
in het geval een man meerdere vrouwen heeft.Marokko doet zelf weinig om remigratie te stimuleren. Marokkanen in het
buitenland zorgen immers voor een belangrijke bron van inkomsten. Aan goed
opgeleide mensen bestaat in Marokko veel behoefte. Wanneer Marokkanen in Nederland
goed onderwijs hebben genoten en een vak hebben geleerd is hun terugkeer over
het algemeen veel gemakkelijker. Aan Nederland komt in deze aldus een taak
toe. Overigens is de wens om terug te keren bij de tweede en derde generatie
veel minder. Dezen zijn over het algemeen veel meer in de Nederlandse samenleving
opgenomen, hebben minder emotionele binding met Marokko en hebben daardoor
veel minder behoefte om terug te gaan.Vanuit Nador is de delegatie gereisd naar Oujda. Onderweg is een bezoek
gebracht aan de plaats Zaio. Vanuit hier zijn in de loop der tijd veel bewoners
naar Nederland geëmigreerd. Het was de bedoeling om in Zaio te spreken
met de burgemeester en leden van het gemeentebestuur, maar door de landelijke
staking van die dag konden de gesprekken geen doorgang vinden. Wel is het
de delegatie tijdens enkele informele gesprekken duidelijk geworden dat er
slechts weinig mogelijkheden zijn voor de opvang van remigranten. e. Oujda (donderdag 6 juni 1996)In de stad Oujda heeft de delegatie gesproken met de rector van de Universiteit
Mohamed I, de heer Hassan Mekouar, en enkele medewerkers van het Centre d'Études
sur les Mouvements migratoires maghrébins, een instituut dat migratieonderzoek
doet. De universiteit van Oujda is gesticht in 1978 en is geschoeid op Amerikaanse
leest. De overige universiteiten in Marokko hebben een meer Europees karakter.
Er is discussie gaande over hervorming van het universitaire systeem, met
als doel de opleidingen meer aan te laten sluiten bij de behoefte van de Marokkaanse
samenleving, c.q. arbeidsmarkt in het land, de instroom van studenten te beperken
en de kwaliteit te verhogen. De hervormingen moeten volgend jaar hun beslag
krijgen. Studeren is jarenlang gestimuleerd door de overheid, met als gevolg
een grote toeloop van studenten. Op zijn beurt heeft toeloop, naast de gebrekkige
aansluiting op de arbeidsmarkt, een relatief hoge werkloosheid onder academici
veroorzaakt, vooral sinds 1985. Dit geldt in mindere mate voor technici en
gespecialiseerden. Deze werkloosheid zorgt voor veel onrust. Het migratie-instituut is opgericht in 1990 naar aanleiding van een conferentie
over migratie uit de Maghreb-regio naar Europa. Het onderzoek wordt interdisciplinair,
d.w.z. vanuit verschillende invalshoeken (sociologisch, juridisch) verricht.
Het instituut beschikt over veel informatie (kwalitatief en kwantitatief)
betreffende migratie.Opvallend is dat de laatste jaren de emigratie vanuit Marokko naar Europa
afneemt en nu voornamelijk gezinshereniging betreft. De belangrijkste oorzaak
van deze afneming is het Europese beleid om emigratie naar de lidstaten zoveel
mogelijk te beperken. Voorts wordt er weliswaar veel geld uit Europa naar
Marokko overgemaakt, maar wordt dit geld nauwelijks geïnvesteerd in bedrijvigheid.
Als er al wordt geïnvesteerd, gebeurt dit voornamelijk in Tanger en in
het Westen van het land. Ook is de bevolking slecht op de hoogte van de mogelijkheden
om te investeren en de steun die daarbij van de overheid kan worden verkregen. f. Casablanca (vrijdag 7 juni 1996)In Casablanca heeft de delegatie een kort bezoek gebracht aan het hoofdkantoor
van de Algemene Bank Marokko. Met de heer A. Rutgers, Président Directeur
Général is van gedachten gewisseld over de algemene economische
situatie in Marokko. BIJLAGE Programma Zaterdag 1 juni 1996Aankomst in Rabat Zondag 2 juni 1996Briefing door de Nederlandse ambassadeur en medewerkers van de ambassade Maandag 3 juni 1996– Kranslegging bij Mausoleum Mohamed V– Ontvangst door de voorzitter van het Marokkaanse parlement, dr. Mohamed
Jalal Essaid– Gesprekken met vertegenwoordigers van de regeringspartijen– Gesprekken met vertegenwoordigers van de oppositiepartijen– Gesprek met de staatssecretaris voor de Marokkaanse Gemeenschap
in het Buitenland, Lahcen Kaboune Dinsdag 4 juni 1996– Vertrek van Rabat naar Oujda– Vervoer naar Berkane– Bezoek aan de Stichting Steunpunt Remigranten. Gesprek met drs.
J. Beliën– Bezoek aan de Stichting ACAI (Association de Conseil et d'Aide
aux Investissements). Gesprek met de heer Abdellatif Mabtoul– Vervoer naar Nador Woensdag 5 juni 1996– Gesprek met de manager van de Algemene Bank Marokko te Nador,
de heer A. Kachad– Gesprek met de Vereniging van Marokkaanse Remigranten uit Nederland – Bezoek aan Zaio– Vervoer naar Oujda Donderdag 6 juni 1996Gesprek met de rector en enkele medewerkers van de Universiteit Mohamed
I Vrijdag 7 juni 1996– Vervoer van Oujda naar Casablanca– Gesprek op het hoofdkantoor van de Algemene Bank Marokko met de
heer A. Rutgers, Président Directeur Général– Vertrek naar Amsterdam 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24870-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl