Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006; Brief minister met reactie op de motie van het lid Weekers e.a. over herstelrecht (kamerstuk 30300 VI, nr. 46)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-VI, nr. 118

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

24-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-VI nr. 118

16-02-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamReactie op de motieDefinitie en internationale ontwikkelingenDoelen van het herstelgesprekEnkele voorwaarden bij herstelgesprekkenVerhouding herstelgesprek-strafrechtelijke procedureVrijwilligheidHerstelgesprekken in het jeugdstrafrechtHerstelgesprekken in het kader van het slachtofferbeleidResultaten herstelgesprekConclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2006nr. 118BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 februari 2006Tijdens de behandeling van de begroting 2006 van Justitie (Handelingen
der T.K. vergaderjaar 2005–2006, nr. 25, blz 1668–1701) heeft
uw Kamer aandacht gevraagd voor herstelrecht. Dit heeft geleid tot een motie
van het lid Weekers e.a. (Kamerstuk 30 300 VI, nr. 46). Met deze brief
reageer ik op deze motie.Reactie op de motieIn de motie wordt gevraagd in overleg met de reclassering te onderzoeken
welke modaliteiten er mogelijk zijn voor de invoering van een systeem van
herstelgerechtigheid en de Kamer daarover te informeren.De motie verwijst naar recente ontwikkelingen die in Nederland onder de
noemer «herstelrecht» worden geschaard. Feitelijk wordt hiermee
het herstelgesprek bedoeld1, een gesprek tussen
slachtoffer en dader. Zo’n gesprek biedt het slachtoffer de gelegenheid
de gevolgen van het delict duidelijk te maken en de dader zo mogelijk excuses
te laten aanbieden.Ik zie mogelijkheden om met vormen van het herstelgesprek te experimenteren.
Zowel in het kader van het jeugdstrafrecht als het slachtofferbeleid vinden
experimenten plaats.In het jeugdstrafrecht kan, als aanvulling op de normale juridische procedure,
in bepaalde strafzaken geprobeerd worden een herstelgesprek tot stand te brengen.
Centraal staat hierbij de veronderstelling dat een confrontatie van de jeugdige
dader met de consequenties van het delict een positieve invloed heeft op het
morele besef en daarmee het voorkomen van recidive. Vooralsnog laten de onderzoeksresultaten
uit het buitenland op dit punt een beperkte invloed zien.In het kader van het slachtofferbeleid biedt Slachtofferhulp Nederland
de mogelijkheid van het herstelgesprek aan slachtoffers aan. Centraal staat
daarbij de veronderstelling dat een gesprek met de dader voor het slachtoffer
positief kan bijdragen aan de verwerking van het gepleegde delict.Als een dader benaderd moet worden, wordt gebruik gemaakt van de diensten
van de reclassering. Als het initiatief van de dader komt, kan de reclassering
via Slachtofferhulp Nederland het slachtoffer vragen deel te nemen aan een
herstelgesprek.Voor de herstelgesprekken heb ik een aantal randvoorwaarden geformuleerd.
In de eerste plaats kunnen deze gesprekken alleen op basis van vrijwilligheid
plaatsvinden. Het kan niet zo zijn dat slachtoffers gedwongen worden aan zo’n
gesprek deel te nemen. Zij hebben de nadelige gevolgen van het misdrijf moeten
dragen, zij kunnen niet verplicht worden bij te dragen aan het «herstel»
van de dader. Evenmin is het wenselijk de dader te dwingen aan een gesprek
mee te werken. Alleen deelname op vrijwillige basis van beide zijden kan leiden
tot een positieve afloop van het gesprek.In de tweede plaats kan een herstelgesprek alleen als aanvulling op de
strafrechtelijke procedure worden toegepast. Bij voorkeur na de afronding
van het strafproces.Tenslotte zal het herstelgesprek ook onderbouwd tot positieve effecten
moeten leiden. Hiervoor vinden op dit moment onderzoeken plaats. Voorafgaand
aan de behandeling van de begroting 2007 van Justitie zal ik op grond van
de onderzoeken een nadere beslissing nemen over de toekomst van deze projecten.In het navolgende ga ik dieper in op de definitie, internationale ontwikkelingen,
doelen, voorwaarden, inhoud experimenten en resultaten van herstelrecht.Definitie en internationale ontwikkelingenDe afgelopen jaren is er in binnen- en buitenland toenemende belangstelling
voor restorative justice1. Dit heeft geleid tot experimenten en in sommige landen inbedding
van herstelgerichte activiteiten in de strafrechtelijke procedure. Er bestaan
verschillende definities van restorative justice.
Sommigen definiëren het begrip heel breed (in sommige landen inclusief
het gehele systeem van slachtofferzorg en/of reclassering). Een veelgebruikte
Engelse definitie is: «a process whereby all parties with a stake in
a specific offence come together to resolve collectively how to deal with
the aftermath of the offence and its implications for the future2 ». Strikt genomen wordt met deze definitie alleen het herstelgesprek
beschreven. In de meeste landen, ook in Nederland, is dit dan ook de belangrijkste
verschijningsvorm.Diverse gouvermentele en non-gouvermentele organisaties bepleiten het
opnemen van het herstelgesprek als extra voorziening in of in plaats van het
strafproces3. Dit heeft geleid tot aanbevelingen
van de Raad van een Europa en een bepaling in het kaderbesluit slachtoffers
van de Europese Unie4. Dit laatste document verplicht
de Nederlands regering het herstelgesprek te stimuleren en voorwaarden te
scheppen voor de uitvoering.In mijn beleid wordt hieraan reeds uitvoering gegeven.Doelen van het herstelgesprekIn het herstelgesprek probeert men, door bemiddeling tussen slachtoffer
en dader met behulp van een neutrale en deskundige bemiddelaar, een voor beide
partijen bevredigende uitkomst van het conflict te bereiken. Daders en slachtoffers
hebben echter niet altijd behoefte aan een fysieke ontmoeting. Dat is ook
niet nodig, het effect kan ook bereikt worden door het schrijven van een oprechte
excuusbrief, of door zogenaamde pendelbemiddeling. Bij deze laatste vorm «pendelt»
de bemiddelaar tussen slachtoffer en dader.De gedachte is dat het proces van bemiddeling een opvoedkundig karakter
voor de dader en een herstellende functie voor het slachtoffer kan hebben.
Slachtoffers voelen zich na een herstelgesprek vaak minder angstig, en kunnen
het gebeurde sneller verwerken. Door de aandacht voor de consequenties van
de gevolgen van gedrag, in het bijzonder voor het slachtoffer, wordt verwacht
dat een dader minder snel recidiveert.Enkele voorwaarden bij herstelgesprekkenVerhouding herstelgesprek-strafrechtelijke procedureHet herstelgesprek is een aanvulling op de strafrechtelijke procedure.
Conflictoplossing tussen verdachte en slachtoffer is niet het voornaamste
doel van het strafproces. In de memorie van toelichting op het wetsvoorstel
Versterking van de positie van het slachtoffer heb ik mij op het standpunt
gesteld dat er geen reden is over te gaan tot een ingrijpende stelselwijziging
(Kamerstukken II 2004/05 30 143, nr. 3). Het strafrechtelijk apparaat
zou zich bij zo’n stelselwijziging primair moeten richten op bemiddeling
en het bevorderen van schadevergoeding. De focus van het strafproces verschuift
dan van het geven van een justitiële reactie op het gedrag van de verdachte
(bestraffing van de dader) naar oplossing van een maatschappelijk conflict
tussen slachtoffer en dader. Voor een dergelijke fundamentele heroriëntatie
op de uitgangspunten van het strafproces (die ertoe leidt dat een met succes
afgesloten bemiddeling een volwaardig alternatief is voor strafrechtelijke
afdoening van misdrijven) zie ik geen aanleiding.Het doel van de strafrechtelijke procedure is het geven van een adequate
justitiële reactie op strafbaar gesteld gedrag. Die reactie moet niet
alleen snel en doelmatig zijn ten opzichte van de dader, maar ook de mogelijkheid
bieden voor schadevergoeding en voor gereguleerde genoegdoening aan het slachtoffer.
De meeste slachtoffers hebben belang bij opsporing en bestraffing van de verdachte
en geen bijzondere behoefte aan nadere contacten met de veroordeelde. Bij
een, naar te verwachten valt, kleine groep slachtoffers is er behoefte aan
een herstelgesprek.Een verslag van een afgesloten herstelgesprek kan, als het strafproces
nog moet plaatsvinden, wel ter informatie aan de officier van justitie worden
gezonden. Deze kan daarmee dan bij zijn requisitoir rekenening houden.VrijwilligheidUitgangspunt voor het herstelgesprek tussen slachtoffer en dader is vrijwilligheid
aan beide zijden. Op de mogelijke voordelen van het meewerken aan een herstelgesprek
kan worden gewezen door medewerkers van respectievelijk slachtofferhulp en
reclassering. Als een slachtoffer bijvoorbeeld niet wil meewerken omdat hij
of zij te angstig of geen behoefte aan heeft aan een gesprek, kan hij daartoe
in geen enkel opzicht worden verplicht. Ook als de dader niet wil meewerken
heeft het geen zin de dader te verplichten. Een gesprek met een ongeïnteresseerde
dader werkt niet en kan voor het slachtoffer nadelige consequenties hebben.Herstelgesprekken in het jeugdstrafrechtIn het kader van Jeugd terecht1 is in 2003
besloten een aantal pilotprojecten voort te zetten om te onderzoeken wat de
mogelijkheden voor herstelgesprekken bij jeugdigen zijn. De projecten verschillen
in methodische opzet, in doelgroep en in organisatorische opzet. Er is ingezet
op «taakstrafwaardige zaken» en op afstemming in het justitieel
casusoverleg (overleg Raad voor de Kinderbescherming, OM en politie). De gemene
deler in de opzet van de projecten is zoals genoemd het aanspreken van de
dader op gedrag en het confronteren met de consequenties van het delict
waardoor de jeugdige wordt geholpen in te zien wat hij heeft aangericht. Het
doel is het bewerkstelligen van een ontmoeting tussen dader en slachtoffer
om de (immateriële) schade te herstellen en het verwerkingsproces voor
het slachtoffer te vergemakkelijken. Dader en slachtoffer doen vrijwillig
mee en leden van hun sociale netwerk worden gevraagd mee te komen. Het herstelgesprek
kan op elk moment in de strafketen ingezet worden. Het betreft veelal zaken
waarbij dader en slachtoffer elkaar kennen en waarbij fysieke mishandeling,
bedreiging of geweldpleging hebben plaatsgevonden. Indien het slachtoffer
niet wenst mee te werken aan een herstelgesprek kan de jeugdige een brief
sturen of op een andere manier spijt betuigen of getraind worden in het morele
bewustzijn (gesprek met familie van slachtoffer of cursus Slachtoffer in beeld).In het licht van de herstelgedachte noem ik hier ook de ontwikkeling die
momenteel gaande is in enkele justitiële jeugdinrichtingen. Er wordt
op kleine schaal geëxperimenteerd met een programma waarin de dader met
de gevolgen van zijn gedrag voor slachtoffers wordt geconfronteerd. Incidenteel
kan dit ook leiden tot een gesprek met het slachtoffer.Herstelgesprekken in het kader van het slachtofferbeleidIn 2004 is Slachtofferhulp Nederland gestart met het project slachtoffer-dadergesprekken.
Bij dit project wordt in de eerste plaats aan slachtoffers de mogelijkheid
van een gesprek met de dader aangeboden. Dit is een unieke opzet, aangezien
bij de meeste projecten voor herstelgesprekken in het buitenland het initiatief
voor een eventueel herstelgesprek ligt bij de dader (of vanuit die kant wordt
gestimuleerd). Overigens worden verzoeken van daders voor een gesprek ook
in behandeling genomen en wordt geprobeerd een gesprek tot stand te brengen.Het gesprek heeft als doel het slachtoffer de mogelijkheid te bieden vragen
te stellen aan de dader en de dader te confronteren met de gevolgen van het
delict voor het slachtoffer. Het gesprek geeft de dader de mogelijkheid het
slachtoffer excuses aan te bieden. Een geslaagd gesprek kan een positieve
bijdrage leveren aan het verwerkingsproces van het slachtoffer. Bovendien
kan het een positieve invloed hebben op het gedrag van de dader en bijdragen
aan het voorkomen van recidive.Er is gekozen voor een vorm waarbij de uitvoering van de bemiddeling zelf
wordt ondergebracht bij Slachtoffer in Beeld (SIB), een onafhankelijke stichting
gelieerd aan Slachtofferhulp Nederland, die al jaren de leerstraf Slachtoffer
in Beeld uitvoert. Slachtoffer in Beeld heeft veel kennis en ervaring opgebouwd
betreffende het inzicht verschaffen aan daders in de gevolgen van hun daad
voor het slachtoffer. Eventueel kan een slachtoffer-dadergesprek worden voorafgegaan
door elementen uit de cursus Slachtoffer in Beeld om de dader dat inzicht
te geven.Een gesprek wordt bij voorkeur pas geïnitieerd nadat de strafrechtelijke
procedure is afgerond. Als het slachtoffer echter zelf aangeeft graag eerder
het gesprek te laten plaatsvinden, wordt dit verzoek in beginsel gehonoreerd.
De resultaten van het gesprek worden dan gemeld aan het OM, zodat met het
resultaat van het gesprek in de strafrechtelijke procedure rekening gehouden
kan worden.De reclassering is bij de uitvoering van dit project betrokken. Als een
slachtoffer een gesprek wil, wordt de dader via de reclassering benaderd.
Andersom kan de reclassering Slachtofferhulp Nederland verzoeken een slachtoffer
te benaderen als een dader graag een gesprek met het slachtoffer wil voeren. Resultaten herstelgesprekAan de hand van het evaluatieonderzoek naar herstelgesprekken in het jeugdstrafrecht
dat nu wordt uitgevoerd, zal ik besluiten of, hoe en bij welke organisatie
het herstelgesprek voor jeugdigen verder ontwikkeld en ingezet zou kunnen
worden. Vooruitlopend op de resultaten van de evaluatie, meld ik u dat de
bevraagde deelnemers hebben aangegeven dat het gesprek heeft bijgedragen aan
het bereiken van herstel. Zowel de slachtoffers als de daders geven aan dat
een belangrijk resultaat van de bemiddeling is dat de relatie zodanig hersteld
is dat zij weer normaal met elkaar om kunnen gaan.Ook het experiment met slachtoffer-dadergesprekken wordt nu onderzocht.
Aan de hand van de resultaten wordt besloten of de gekozen vorm de juiste
is en of deze geleidelijk in het gehele land kan worden ingevoerd. Van dit
onderzoek zijn nog geen voorlopige resultaten beschikbaar.In het buitenland is al veel onderzoek gedaan naar de resultaten van herstelgesprek1, zowel voor het slachtoffer als de dader.Bonta et al.2 heeft een breed onderzoek gedaan
onder 23 000 personen. Dat onderzoek laat zien dat gedragsinterventies
op basis van het herstelgesprek leiden tot een gemiddelde daling van de recidive
van 3%. Voor volwassen blijkt het effect iets hoger te liggen dan voor
jeugdigen, namelijk 8%. Ook uit de meta-analyse van Latimer et al (2005)
blijkt het recidive-effect aanwezig, maar beperkt.3
Zij berekenen een reductie van 7%, waarbij ze aantekenen dat er sprake
kan zijn van een zelfselectie effect: alleen daders met een lagere recidivekans
nemen deel.Slachtoffers die deelnemen zijn over het algemeen tevreden over het gesprek.
Tevredenheidspercentages variëren van 75% tot 98%.4 Rond de 80% van de slachtoffers vindt de gang
van zaken rondom het gesprek eerlijk en voelt zich met respect behandeld.5 Bij die resultaten moeten twee kanttekeningen worden
geplaatst. Uit onderzoek van Daly blijkt dat voor 70% van de slachtoffers
van zwaardere delicten het herstelgesprek niet bijdraagt aan de verwerking
van het delict. Uit het onderzoek van Strang blijkt het gesprek voor een deel
van de slachtoffers wel een vermindering van angstgevoelens tot gevolg te
hebben.In de tweede plaats zijn er geen gegevens bekend over slachtoffers die
een aanbod hebben gehad, maar deelname hebben geweigerd. Ook hier is sprake
van een zelfselectie effect.Ik zal de onderzoeksresultaten uit het buitenland meewegen in mijn uiteindelijk
besluit over de invoering van herstelgesprekken.ConclusieHerstelgesprekken kunnen een aanvulling zijn op de justitiële reactie
op strafbaar gesteld gedrag. In het bijzonder in het jeugdstrafrecht kan,
als aanvulling op de normale juridische procedure, in bepaalde strafzaken
geprobeerd worden een herstelgesprek tot stand te brengen. Aan de hand van
het onderzoek dat thans naar de projecten wordt uitgevoerd, zal ik binnenkort
een beslissing nemen over de toekomst van het herstelgesprek bij jeugdigen.In het kader van het slachtofferbeleid vindt een experiment plaats om
aan slachtoffers de mogelijkheid van een herstelgesprek te bieden. Uit de
ervaringen met en het onderzoek naar deze gesprekken moet blijken of slachtoffers
hieraan behoefte hebben. Voor de begrotingsbehandeling van 2007
zal ik aan de hand dit onderzoek een besluit nemen over de toekomst van het
project slachtoffer-dadergesprekken. De reclassering kan bij gebleken behoefte
in voorkomend geval contact laten leggen met het slachtoffer door Slachtofferhulp
Nederland.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1Andere benamingen zijn onder meer: herstelbemiddeling, bemiddelingsgesprek,
family group conference, echt-recht gesprek; in de brief wordt verder de term
herstelgesprek gehanteerd.XNoot1VS, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, België en het VK zijn
wat dit betreft toonaangevend.XNoot2T. Marshall, Restorative Justice: An Overview. Home Office, Research Development
an Statistics Directorate; London (1990). Informele vertaling luidt: een proces
waarin alle partijen die een rol hebben bij een bepaald delict, samen beslissen
over hoe om te gaan met de gevolgen ervan en de toekomst.XNoot3Gouvermenteel: Verenigde Naties, Raad van Europa en de Europese Unie;
Non-gouvermenteel (o.a.): International Institute for restorative practices
en het European forum for victim-offender mediation and restorative justice.XNoot4Respectievelijk: Recommendation no. R (99) 19 Kaderbesluit van de raad,
15 maart 2002 (2001/220/JBZ).XNoot1Actieprogramma aanpak jeugdcriminaliteit 2003–2006 Jeugd terecht
(Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004 28 741, nr. 1)XNoot1Een overzicht van de onderzoeken is te vinden op: www.restorativejustice.org/rj3/
July02/recidivism.htm.XNoot2An outcome evaluation of a restorative justice alternation tot incarceration,
Bonta c.s. (2002), Contempary Justice Review, 5, 319–338.XNoot3Zie «The effectiveness of restorative justice practices: a meta-analysis»,
Latimer cs (2005) THE PRISON JOURNAL, Vol. 85 No. 2, 127–144.XNoot4Zie «Rebuilding Community Connectionsmediation and restorative justice
in Europe», Aertsen c.s. (2004), Council of Europe publishing.XNoot5Zie Strang, H. (2002). Repair or revenge: Victims and restorative justice.
Oxford: Oxford University Press. en Latimer cs (2005) en «The limits
of restorative justice» Daly, K. (2006). In: Sullivan, D. & Tift,
L. (ed.), The handbook of restorative justice: a global perspective. New York:
Routledge. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-VI-118.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl