Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg op 28 januari 1998 over de brief van 28 november 1997 inzake artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag (19637, nr. 295)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 319

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

19637 nr. 319

25-02-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 319VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 februari 1998De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
28 januari 1998 overleg gevoerd met staatssecretaris Schmitz van Justitie,
over de brief van 28 november 1997 inzake artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag (19 637, nr. 295).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van Oven (PvdA) dankte de staatssecretaris voor haar
brief. Ook de notitie van Amnesty International noemde hij nuttig.De heer Van Oven haalde artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag aan, dat
bepaalt dat personen die van ernstige misdrijven of oorlogsmisdaden buiten
Nederland worden verdacht en die in Nederland asiel aanvragen, niet als vluchteling
hoeven te worden erkend. De staatssecretaris schrijft in haar brief dat zij
dit artikel stringent wil toepassen en hiervoor een aparte procedure heeft
ontworpen. De huidige procedure is dat eerst het asielverzoek wordt getoetst
en dat vervolgens wordt nagegaan of artikel 1F van toepassing is. De staatssecretaris
stelt nu de omgekeerde volgorde voor. Wanneer iemand op grond van artikel
1F wordt uitgesloten van de asielprocedure, is echter alsnog een toets aan
artikel 3 EVRM (Europees verdrag voor de rechten van de mens) nodig, die formeel
wel, maar in de praktijk nauwelijks verschilt van de toets aan artikel 1A.
Volgens het handboek van de UNHCR (hoge commissaris voor de vluchtelingen
van de Verenigde Naties) moet een balans tussen de gepleegde misdaden en de
dreigende vervolging worden opgemaakt. Wanneer op basis van artikel 1F tot
uitsluiting wordt besloten, kan er echter niet meer aan artikel 1A getoetst
worden en kan er dus ook geen balans worden opgemaakt. Hoe verhoudt de voorgestelde
procedure zich tot de richtlijnen van de UNHCR?Een volgend probleem zag de heer Van Oven bij de inhoud van het begrip
ernstige misdrijven. De staatssecretaris sluit zich in haar brief aan bij
de situatie in Canada, waar de verantwoordelijkheid voor dergelijke misdrijven
niet wordt beperkt tot degenen die daadwerkelijk eraan deelnamen, maar zich
uitstrekt tot degenen die actief en bewust lid zijn van een organisatie die
zich hieraan schuldig maakt, de «personal and knowing participationtoets».
Hieronder vallen dus niet degenen die nauwelijks een keus hadden om zich van
een dergelijke organisatie los te maken, zoals kindsoldaten en zij die aan
misdrijven hebben meegedaan onder dwang van executie. Overigens moet bij de
beoordeling van minderjarigen toch al worden meegewogen dat zij minder toerekeningsvatbaar
zijn dan volwassenen.De heer Van Oven vroeg vervolgens of de opmerking in de brief dat in de
aanmeldcentra artikel 1F geen rol speelt, betekent dat er automatisch wordt
doorverwezen naar de uitgebreide onderzoekscentrumprocedure zodra in een aanmeldcentrumprocedure
wordt vastgesteld dat artikel 1F aan de orde is. In het geval dat tijdens
de aanmeldcentrumprocedure niet blijkt dat artikel 1F van toepassing is en
de betrokkene in het kader van een Dublinclaim direct niet ontvankelijk wordt
verklaard, wordt de 1F-procedure doorgeschoven naar het land waaraan de claim
gericht wordt. Hoe verhoudt dit zich tot de verplichting tot vervolging die
Nederland in verdragen op zich heeft genomen?Een hoofdprobleem noemde de heer Van Oven het geval dat iemand op grond
van artikel 1F geen verblijfstitel krijgt, maar op grond van de toets aan
artikel 3 EVRM niet uit Nederland kan vertrekken, bijvoorbeeld omdat het regime
in het land van herkomst zodanig is veranderd dat hij bij terugkeer voor zijn
leven moeten vrezen. Zo'n persoon is dan tot de illegaliteit veroordeeld.
De rechtseenheidskamer is hiermee akkoord gegaan, maar heeft wel uitgesproken
dat het onwenselijk is. Bij toepassing van artikel 1F moet dan ook daadwerkelijk
de mogelijkheid van strafvervolging worden onderzocht. Er zijn dan drie situaties
mogelijk, ten eerste dat het openbaar ministerie de betrokkene inderdaad vervolgt.
Als de misdrijven ernstig genoeg zijn, zou hij dan ook in voorlopige hechtenis
moeten worden genomen en zo mogelijk moeten worden berecht. Na de tenuitvoerlegging
van een straf ontstaat echter hetzelfde probleem als de betrokkene niet naar
het land van herkomst kan terugkeren. Als het openbaar ministerie niet vervolgt
omdat er geen bewijs is, is opnieuw een toets aan artikel 1F nodig, omdat
de eerste toets misschien niet het juiste resultaat heeft opgeleverd. Ten
slotte is het mogelijk dat er wel een redelijk vermoeden op grond van artikel
1F is, maar dat het openbaar ministerie geen mogelijkheden voor bewijsvoering
heeft. Ook dan ontstaat hetzelfde probleem. In die gevallen is het belangrijk
dat de betrokkene geen titel krijgt en dat er veel moeite en tijd wordt genomen
om hem alsnog uit te zetten. Als dit niet lukt, zou die persoon illegaal in
Nederland moeten verblijven. De heer Van Oven sprak zijn voorkeur ervoor uit,
in dat geval in verband met de openbare orde toch een legale, zij het zeer
zwakke verblijfstitel te geven, zoals een vergunning in afwachting van vertrek
(VIAV). Deze vergunning moet slechts gelden tot het moment waarop uitzetting
daadwerkelijk mogelijk is en kan dus op ieder ogenblik direct worden ingetrokken.
Op de opmerking van mevrouw Sipkes dat in Nederland een verdachte die eventueel
wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken is of een veroordeelde die zijn straf
heeft uitgezeten, gewoon vrij is, antwoordde de heer Van Oven dat dit niet
voor vreemdelingen geldt. Ook degene die zijn straf heeft uitgezeten, kan
als ongewenste vreemdeling worden aangemerkt.Vervolgens vroeg de heer Van Oven in navolging van Amnesty International
aandacht voor de gezinsleden van iemand die ernstige misdrijven heeft begaan.
Moeten zij niet afzonderlijk worden beoordeeld?De heer Van Oven vond de notitie sober over de strafrechtelijke vervolging,
terwijl deze het sluitstuk van het beleid moet zijn. De Nederlandse rechtsstaat
laat niet toe dat personen verdacht van ernstige misdrijven ongestraft of
zelfs onvervolgd in Nederland rondlopen. Dit is onverenigbaar met de verplichtingen
in het kader van verdragen en onverteerbaar voor de slachtoffers, die soms
ook als asielzoeker naar Nederland komen. Bovendien bevordert het recidive.
Zo mogelijk moet er dus vervolgd worden, maar volgens de verantwoordelijke
officier van justitie is bewijs heel moeilijk te leveren doordat
de misdrijven in het verleden elders in de wereld onder heel andere omstandigheden
zijn begaan. De ervaringen met het Joegoslaviëtribunaal leren echter
dat het niet onmogelijk is. Het openbaar ministerie moet dan wel willen en
kunnen vervolgen. De vandaag ontvangen antwoorden op zijn schriftelijke vragen
hierover vond de heer Van Oven niet bemoedigend. Hij was er wel blij om dat
naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad over de rechtsmacht nu een
plan van aanpak wordt opgesteld voor de opsporing van alle oorlogsmisdaden,
maar de officier van justitie heeft al duidelijk gemaakt, de 23 dossiers die
hij na die uitspraak heeft gekregen, niet te kunnen verwerken. Uit de antwoorden
blijkt dat er nog ten minste 31 dossiers in de pijplijn zitten. Verwacht de
staatssecretaris dat dit aantal nog groter wordt? Wordt het plan van aanpak
aan de Kamer ter beschikking gesteld zodra het gereed is?De heer Van Oven wees erop dat ambtenaren op grond van artikel 162 Wetboek
van Strafvordering melding moeten maken van een verdenking van misdrijven
door een ambtenaar in het buitenland. Zij moeten het desgevraagd melden als
het niet om een ambtenaar gaat, op grond van het tweede lid. In een algemene
maatregel van bestuur kan worden geformuleerd wanneer ambtenaren tot een dergelijke
melding verplicht zijn. Als een dergelijke algemene maatregel van bestuur
er nog niet is, dient deze er zo snel mogelijk te komen. Op grond van artikel
162 moeten ambtenaren in ieder geval misdrijven melden die betrekking hebben
op regelingen die zij zelf uitvoeren. Dan zouden dus ook de vele verdenkingen
van gebruikmaking van valse documenten moeten worden gemeld aan het openbaar
ministerie. Gebeurt dit inderdaad en wat doet het openbaar ministerie met
dergelijke meldingen?De heer Rijpstra (VVD) stelde voorop dat Nederland bescherming
moet bieden aan hen die vluchten en voldoen aan de gestelde voorwaarden om
in Nederland te blijven, en dat Nederland geen bescherming moet geven aan
hen die de gerechtigheid ontvluchten. Bij uitsluiting, ook uit hoofde van
artikel 1F, is te allen tijde zorgvuldig onderzoek en gedegen motivering noodzakelijk.De heer Rijpstra vroeg of het juist is dat, als de overeenkomst van Dublin
geldt, een betrokkene altijd met een Dublinclaim kan worden overgedragen,
dus ook wanneer artikel 1F van toepassing is. Op het moment dat in een aanmeldcentrum
wordt geconstateerd dat artikel 1F van toepassing kan zijn, gaat de betrokkene
naar een onderzoekscentrum in het district Arnhem om verder gehoord te worden.
Er wordt dan advies van de commissie vreemdelingenzaken ingewonnen en als
iemand in beroep gaat, wordt de UNHCR geconsulteerd.Aansluitend bij de antwoorden op de schriftelijke vragen van de heer Van
Oven en de uitspraak van de Hoge Raad in 1997 herinnerde de heer Rijpstra
aan vragen van de heer Weisglas, Verhagen en hemzelf over de situatie dat
Afghaanse vluchtelingen hun beulen weer tegenkomen in Nederland. De Hoge Raad
heeft bepaald dat militaire rechters in Nederland bevoegd zijn tot behandeling
van oorlogsmisdaden die buitenlanders in het buitenland hebben gepleegd. Heeft
Nederland hiervoor voldoende capaciteit en deskundigheid? Zo nodig moet de
capaciteit worden vergroot en moet hiervoor extra geld worden uitgetrokken.
Hetzelfde geldt voor de politiële en justitiële capaciteit in het
arrondissement Arnhem. Het is dan ook van groot belang dat het plan van aanpak
op korte termijn wordt afgerond.In verband met de bewijslast constateerde de heer Rijpstra dat in de brief
van de staatssecretaris staat dat in vier van de elf rechterlijke uitspraken
het beroep op artikel 1F is geaccepteerd, dus in zeven niet. Op welke wijze
wordt er onderzoek op dit gebied gedaan? Hij stemde in met de verwijzing van
de staatssecretaris naar het uitgangspunt in Canada dat het reden tot uitsluiting
kan zijn als iemand actief en bewust lid is van een organisatie die
erom bekend staat oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid te
plegen, zonder dat de betrokkene zelf dergelijke misdrijven heeft begaan.
Is dit in Nederland wel eens voorgekomen?De heer Rijpstra deelde de opvatting van de staatssecretaris over gezinshereniging.
Wanneer mensen gezamenlijk komen, kan er nog wel degelijk individueel getoetst
worden.Verder vroeg de heer Rijpstra hoe andere Europese landen omgaan met de
toepassing van artikel 1F.Ten slotte vroeg de heer Rijpstra of de staatssecretaris meer aangiften
in Nederland verwachtte, op grond van het in de brief geformuleerde beleid.
Gaat Nederland dan ook daadwerkelijk tot uitzetting over? Wat gebeurt er als
iemand die met een A-status in Nederland verblijft, wordt aangegeven? Wordt
hij na een eventuele straf uitgewezen of wordt hij direct uitgewezen?Mevrouw De Koning (D66) steunde de staatssecretaris in het
voorgenomen beleid om schenders van mensenrechten niet in Nederland toe te
laten en, wanneer zij al in Nederland verblijven, uit te wijzen. Hoe werden
deze mensen overigens tot nu toe aangepakt?Ook mevrouw De Koning baseerde haar vragen en opmerkingen mede op de notitie
van Amnesty International. In haar brief gaat de staatssecretaris vooral in
op aspecten die te maken hebben met het verblijf in Nederland van mogelijke
schenders van mensenrechten, en minder op de juridische vragen en praktische
obstakels. De Hoge Raad heeft onlangs bepaald dat de Nederlandse rechter,
ook de militaire, rechtsmacht toekomt bij kennisneming van oorlogsmisdaden
begaan in een oorlog waarbij Nederland niet betrokken is. In het verleden
heeft het openbaar ministerie zich echter terughoudend opgesteld. Bestaan
er op dit punt richtlijnen voor het openbaar ministerie? In de brief staat
dat het openbaar ministerie in kennis wordt gesteld van alle gevallen waarin
artikel 1F wordt toegepast en dan zelf bepaalt of strafvervolging opportuun
is. Is de IND dan ertoe verplicht, inzage in het dossier te geven en wordt
de asielzoeker bij het nadere verhoor erop gewezen dat de door hem verstrekte
informatie kan worden gebruikt in een eventueel strafrechtelijk onderzoek?
Is een aparte notitie over de strafrechtelijke vervolging van vermeende schenders
van mensenrechten niet zinvol?Mevrouw De Koning stemde ermee in dat de gevallen van mogelijke toepassing
van artikel 1F in één district van de IND worden geconcentreerd,
zodat speciaal opgeleide medewerkers zich ermee kunnen bezighouden.De voorgestelde afschaffing van het tweeledige onderzoek, dus het niet
langer vooraf toetsen van mogelijke uitsluiting van bescherming op grond van
artikel 1A, achtte mevrouw De Koning onwenselijk. Als er geen sprake is van
vervolging in de zin van artikel 1A, hoeft ook niet de vaak moeilijke afweging
gemaakt te worden voor de toepasselijkheid van artikel 1F. Iemand die niet
voor vervolging hoeft te vrezen, kan worden teruggestuurd naar het land van
herkomst. De toets aan artikel 3 EVRM die dan noodzakelijk is, verschilt in
de praktijk nauwelijks van de toets aan artikel 1A van het Vluchtelingenverdrag.
Verder bestaat het risico van minder openheid bij een asielzoeker als wordt
afgezien van een toets aan artikel 1A.Vervolgens stelde mevrouw De Koning enkele vragen over de passage in de
brief waarin staat de staatssecretaris het Canadese uitgangspunt van personal
and knowing participation bruikbaar acht voor de Nederlandse beschikkingspraktijk.
Geldt dit ook voor jonge mensen die gerekruteerd zijn, en voor burgers die
onder zware druk worden gezet? Hoe denkt de staatssecretaris over personen
die daaraan schuldig worden geacht terwijl zij op dat moment nog minderjarig
waren?Volgens mevrouw De Koning geeft de brief onvoldoende duidelijkheid over
de wijze waarop asielverzoeken worden afgehandeld. In beginsel gebeurt
dit niet in een aanmeldcentrum, maar in de brief staat ook dat in alle gevallen
de adviescommissie vreemdelingenzaken wordt ingeschakeld. Betekent dit dat
de beoordeling op basis van KONO (kennelijk ongegrond, niet ontvankelijk)
voorgaat op mogelijke toepassing van artikel 1F? Is Nederland niet ertoe verplicht,
in verband met strafrechtelijke vervolging het onderzoek naar schending van
mensenrechten op zich te nemen?Mevrouw De Koning wees erop dat, als artikel 1F van toepassing is, maar
terugzending in strijd is met artikel 3 EVRM, de betrokkene niet kan worden
teruggestuurd, maar ook niet kan worden toegelaten. Zij achtte zo'n veroordeling
tot illegaal verblijf heel bezwaarlijk, omdat de betrokkene dan is uitgesloten
van alle voorzieningen en hierdoor misschien eerder geneigd is tot crimineel
gedrag. In de brief gaat de staatssecretaris voorbij aan de vraag wat er in
dat geval moet gebeuren en hoelang zo'n illegaal verblijf kan worden getolereerd.
De VIAV die de heer Van Oven voorstelde, biedt hiervoor misschien een oplossing.Ten slotte noemde mevrouw De Koning het geval dat van iemand die naar
Nederland komt en op wie artikel 1F van toepassing is, de gezinsleden al in
Nederland verblijven. Wordt dan de status van deze gezinsleden ingetrokken?Mevrouw Sipkes (GroenLinks) was geschokt door de berichtgeving
in Vrij Nederland dat vreemdelingen die hebben geplunderd, verkracht en gemoord,
zich bijna automatisch verzekerd weten van een veilig onderkomen in Nederland.
In werkelijkheid is de situatie niet zo ernstig, maar zij is wel ernstig.
Inmiddels gaat het niet meer alleen om Afghanen, maar ook om mensen uit Irak,
Turkije, Liberia en Somalië, en er zijn er meer te verwachten, bijvoorbeeld
uit voormalig Joegoslavië. Het staat haaks op ieder rechtsgevoel dat
zij een status krijgen en het is absoluut onwenselijk dat vluchtelingen in
Nederland met hun beul of verkrachter geconfronteerd kunnen worden. Wat is
er met de betrokkenen in de 31 genoemde zaken gebeurd? Verblijven zij nog
in Nederland? Bestaat dan niet het gevaar van die mogelijke confrontatie met
slachtoffers? Heeft de staatssecretaris overwogen, hun status in te trekken?Mevrouw Sipkes sloot zich aan bij eerdere vragen over de Dublinclaim.
In de brief staat dat artikel 1F strikter zal worden toegepast, in een speciaal
aanmeldcentrum met medewerkers die in internationaal oorlogsrecht zijn opgeleid.
Hoe snel en op welke gronden wordt een betrokkene doorgestuurd? Wat is het
eerste criterium waaraan wordt getoetst? Wordt in er een aanmeldcentrum gecontroleerd
op het eerste verhaal en is dit in het verleden onvoldoende gebeurd, of op
basis van het land van herkomst?Mevrouw Sipkes vroeg zich af of het correct is dat eerst aan artikel 1F
wordt getoetst en vervolgens eventueel niet meer het vluchtelingenschap wordt
vastgesteld. Volgens de staatssecretaris geldt het Vluchtelingenverdrag niet
als een vermoeden van toepasselijkheid van artikel 1F bestaat. VluchtelingenWerk
Nederland ziet dit anders, maar beroept zich evenals de staatssecretaris op
de UNHCR. In diens handboek met criteria voor uitzonderingssituaties staat
volgens VluchtelingenWerk dat eerst moet worden vastgesteld of iemand aan
het vluchtelingenschap voldoet. Als iemand geen vluchteling is, hoeft immers
de procedure van artikel 1F niet te worden gevolgd. Het nieuwe beleid staat
ook haaks op het vreemdelingenrecht in Nederland, waarin eerst het vluchtelingenschap
wordt bekeken en vervolgens over toelating wordt besloten.In verband met de verwijzing van de staatssecretaris naar het Canadese
model vroeg mevrouw Sipkes zich af of iemand op basis van artikel 1F mag worden
uitgesloten, louter en alleen omdat hij lid is geweest van een criminele organisatie.
Het is bekend dat de minister van Justitie dit voor Nederlandse verdachten
absoluut ongewenst acht. Mevrouw Sipkes gaf het voorbeeld van de PKK, die
een politieke en een terroristische tak heeft. Wie aan terroristische activiteiten
van de PKK heeft deelgenomen, kan natuurlijk niet voor een vluchtelingenstatus
in aanmerking komen. De politieke tak wil echter overleg. Als iemand hieraan
een bijdrage wil leveren, ieder geweld afwijst en ook niet erbij betrokken
is, gaat het volgens mevrouw Sipkes te ver om artikel 1F toe te passen.Verder noemde mevrouw Sipkes de mogelijkheid dat de rechter een verdenking
niet terecht acht. Wordt er dan getoetst aan artikel 3 EVRM en mag de betrokkene
eventueel in Nederland blijven, of geldt dan weer het Vluchtelingenverdrag?Mevrouw Sipkes wees erop dat er geen sprake van een afgeleide status voor
gezinsleden kan zijn als iemand niet voor een vluchtelingenstatus of andere
status in aanmerking komt. Dan moet echter wel worden nagegaan of de gezinsleden
kunnen terugkeren zonder schending van artikel 3 EVRM.De antwoorden op de schriftelijke vragen van de heer Van Oven vond ook
mevrouw Sipkes niet bevredigend. Als artikel 1F strikter wordt toegepast,
moet ook strafvervolging mogelijk zijn, want hiermee staat of valt het hele
beleid. Het mag niet voorkomen dat degenen op wie artikel 1F van toepassing
is, illegaal in Nederland verblijven.Mevrouw Sipkes meende dat er voor minderjarige asielzoekers een ander
regime dan voor volwassen asielzoekers moet komen. Zij vroeg de staatssecretaris
hierop in te gaan, eventueel in een aparte notitie.De heer Verhagen (CDA) noemde het zeer onwenselijk dat mensen
die verdacht worden van het plegen van oorlogsmisdaden, ernstige misdrijven
en schending van de mensenrechten, in Nederland asiel krijgen. Het is schrijnend
dat de eerste golf Afghaanse vluchtelingen die in Nederland een toevlucht
vonden, na de tweede golf de beulen waarvoor zij gevlucht zijn, weer tegenkomen
in Nederland. Hoewel zij bang zijn om zich bekend te maken, hebben zij zelfs
aangifte van bedreiging met de dood gedaan. Nederland schijnt in toenemende
mate het toevluchtsoord te zijn voor leden van het voormalige communistische
regime in Afghanistan, die verantwoordelijk zijn voor zeer ernstige misdaden.
Zij hebben in Nederland een communistische partij in ballingschap opgericht
en willen zelfs een regering in ballingschap oprichten.De heer Verhagen steunde dan ook de maatregelen die de staatssecretaris
in haar brief voorstelt. Terecht schrijft zij dat Nederland bescherming moet
bieden aan degenen die vluchten voor onrecht en vervolging, maar niet aan
degenen die de bestraffing van hun eigen misdaden ontvluchten. Nederland wil
de internationale rechtsorde handhaven, streeft berechting van oorlogsmisdadigers
na en is groot voorstander van een internationaal strafhof. Dan kan Nederland
niet tegelijkertijd degenen die misdrijven gepleegd hebben, als vluchteling
toelaten.De heer Verhagen steunde de staatssecretaris in de volgorde van de toetsen.
Omdat in artikel 1F staat dat de bepalingen van het Vluchtelingenverdrag niet
van toepassing zijn op oorlogsmisdadigers, achtte hij het juist dat eerst
wordt bezien of artikel 1F van toepassing is. Wanneer dit het geval is, behoort
de betrokkene niet in aanmerking te komen voor een asielstatus en hoeft dit
dus ook niet te worden onderzocht. Wanneer artikel 1F niet van toepassing
is, wordt alsnog bekeken of de betrokkene voor een vluchtelingenstatus in
aanmerking komt.Ook stemde de heer Verhagen in met het overnemen van de Canadese praktijk
in verband met een actief en bewust lidmaatschap van een organisatie die erom
bekend staat oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid te plegen.
Dit heeft naar zijn mening geen betrekking op kindsoldaten.De heer Verhagen heeft uit de brief begrepen dat het in dit verband voor
gezinsleden niet langer om een afgeleide verblijfstitel gaat. Gezinsleden
die zich niet aan oorlogsmisdaden schuldig hebben gemaakt en op wie artikel
1F dus niet van toepassing is, zullen in de gelegenheid worden gesteld, zelfstandig
een asielverzoek in te dienen. Ook de heer Verhagen noemde het zeer onwenselijk dat iemand die op grond
van artikel 1F niet in aanmerking komt voor een vluchtelingenstatus en dus
niet tot Nederland toegelaten wordt, op grond van artikel 3 EVRM desondanks
niet kan worden teruggestuurd. De betrokkene wordt dan niet uitgezet en verblijft
vervolgens illegaal in Nederland. Hoe gaat dit in andere landen? Volgens berichten
verblijft een Afghaan die in Canada op grond van artikel 1F is uitgezet, op
dit moment rustig in Nederland.De heer Verhagen vroeg verder wat de beleidsvoornemens concreet betekenen
voor de verdachten van oorlogsmisdadigers die in Nederland verblijven. Ten
slotte vroeg hij om een nadere notitie over de strafvervolging, mede in relatie
tot de instelling van een internationaal strafhof, waarvoor de besluitvorming
in een afrondende fase is. Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris kondigde aan dat zij, omdat artikel 1F
een steeds grotere rol gaat spelen, de ontwikkelingen goed zal volgen en zo
nodig met nadere maatregelen zal komen. De in haar brief genoemde maatregelen
worden dan ook niet voor een lange periode vastgelegd. Uit onderzoek en overleg
in Europees verband is de staatssecretaris gebleken dat de meeste landen nog
weinig ervaring met toepassing van artikel 1F hebben. Alleen in Canada is
inmiddels met ongeveer honderd uitspraken jurisprudentie ontwikkeld. Dit land
kan dan ook een referentiekader zijn voor het Nederlandse beleid. Zij zegde
toe, eventuele nadere informatie over het beleid in andere landen direct aan
de Kamer te zenden. Op een vraag van mevrouw Sipkes antwoordde zij, te zullen
nagaan of de Algerijnse regering Europese landen erop heeft gewezen dat Algerijnse
asielzoekers in die landen terroristische aanslagen in Algerije voorbereiden.Vervolgens noemde de staatssecretaris enkele veranderingen in het beleid.
Tot nu toe worden asielzoekers eerst op artikel 1A en dan op artikel 1F getoetst.
In de brief wordt voorgesteld, voortaan meteen de toepasselijkheid van artikel
1F te onderzoeken. Wanneer iemand van oorlogsmisdaden verdacht wordt, is immers
eerst de vraag aan de orde of hij wel bescherming op grond van het Vluchtelingenverdrag
mag genieten. De UNHCR heeft in zijn notitie, die voor wereldwijd gebruik
is geschreven, bedoeld dat er geen misbruik van artikel 1F gemaakt mag worden.
Mede omdat er landen zijn die niet aan artikel 3 EVRM toetsen, zou de UNHCR
ervan uitgaan dat er eerst aan artikel 1A van het Vluchtelingenverdrag moet
worden getoetst en pas daarna aan artikel 1F. Omdat Nederland wel aan artikel
3 EVRM toetst, gaat de staatssecretaris in haar voorstellen uit van de voorvraag.
Een vluchteling bij wie oorlogsmisdaden of schendingen van mensenrechten in
het geding zijn, heeft geen recht op bescherming en dan speelt het Vluchtelingenverdrag
dus geen rol. Wel zegde de staatssecretaris toe nogmaals contact op te nemen
met de UNHCR over dit punt.Een tweede verandering in het beleid die de staatssecretaris noemde, is
dat in plaats van artikel 15, tweede lid, van de Vreemdelingenwet in geval
van artikel 1F Vluchtelingenverdrag onmiddellijk het eerste lid wordt toegepast.
Het tweede lid houdt in dat een asielverzoek wordt afgewezen, omdat zich in
dat geval gewichtige gronden verzetten tegen toelating. Volgens het eerste
lid komt iemand niet voor het vluchtelingenschap in aanmerking omdat hij niet
onder de definitie van vluchteling in het Vluchtelingenverdrag valt.De staatssecretaris noemde als derde nieuwe element in het beleid dat
voor degene op wie artikel 1F van toepassing is, het VVTV-beleid niet van
toepassing kan zijn omdat hij hier geen recht op die bescherming heeft.Ook noemde de staatssecretaris enkele nieuwe elementen in de uitvoering.
Bij zaken waarin artikel 1F wordt toegepast, wordt altijd de adviescommissie
vreemdelingenzaken in beroep gehoord. Bij beroepszaken wordt ook
de UNHCR ingeschakeld, die hiervoor uitdrukkelijk medewerking heeft toegezegd.
Verder worden de zaken waarin artikel 1F een rol speelt, geconcentreerd in
één IND-district, met medewerkers gespecialiseerd in oorlogsrecht.De staatssecretaris ging vervolgens op de procedure in. In een aanmeldcentrum
wordt eerst beoordeeld of een verzoek niet ontvankelijk moet worden verklaard
in verband met een mogelijke Dublinclaim. Zo niet, dan wordt vervolgens beoordeeld
of artikel 1F van toepassing is. Als dit het geval is, is een procedure noodzakelijk
die te zwaar is voor een aanmeldcentrum en gaat de betrokkene dus naar een
onderzoekscentrum. In antwoord op een vraag van de heer Van Oven voegde de
staatssecretaris hieraan toe dat in het geval dat een Dublinclaim mogelijk
is en tegelijkertijd blijkt dat artikel 1F van toepassing is, het land waaraan
de claim wordt gericht, daarvan op de hoogte zal worden gesteld. De heer Verhagen,
die het risico zag dat een claim zal worden afgewezen wanneer Nederland de
toepasselijkheid van artikel 1F heeft vastgesteld, antwoordde zij dat zo'n
situatie zeer onwaarschijnlijk is. In een aanmeldcentrum moet immers binnen
24 uur een besluit over een verzoek worden genomen en daarbij wordt eerst
de mogelijkheid van een Dublinclaim bekeken. Als in het aanmeldcentrum wordt
vastgesteld dat er geen sprake is van een KONO, gaat de asielzoeker door naar
een onderzoekscentrum. Dan volgt een verhoor en komen in een grondig onderzoek
de individuele aspecten in beeld.De staatssecretaris verklaarde dat het merendeel van de mensen om wie
het bij de toepasselijkheid van artikel 1F gaat, nog in procedure is en hangende
deze procedure nog in een asielzoekerscentrum woont. Op een vraag van mevrouw
Sipkes erkende zij dat het niet uitgesloten is dat aan sommigen van hen al
een status is verleend doordat de toepasselijkheid van artikel 1F eerder niet
was gebleken. Mede op grond van het verstrekken van onjuiste gegevens kan
een status echter worden ingetrokken.Op het doorgeven van verdenkingen door de IND aan het openbaar ministerie
wilde de staatssecretaris later terugkomen, omdat de minister hierover nog
in overleg is met het college van procureurs-generaal. Verder is er op korte
termijn overleg over het plan van aanpak voor de strafrechtelijke vervolging.
Zij zegde toe dat de Kamer over alle aspecten hiervan zal worden geïnformeerd
zodra er meer duidelijkheid over is.Ook de staatssecretaris was van mening dat Nederland het ernstige probleem
van de strafrechtelijke vervolging van oorlogsmisdadigers niet mag verwaarlozen.
De capaciteit van het district Arnhem moet dan ook nog eens grondig worden
bekeken. Er vinden dramatische ontmoetingen in Nederland plaats tussen vluchtelingen
en hun vroegere beulen. Van een van de vluchtelingenorganisaties had de staatssecretaris
in vertrouwelijkheid uitvoerige informatie over Afghanen in Nederland gekregen,
waarvan sommigen geen asiel hebben ingediend. Uit deze informatie maakte zij
op dat het om grotere aantallen gaat dan de 31 die formeel in procedure zijn.
Zij zegde toe in overleg met de minister te zullen uitzoeken of hierbij een
organisatie of een politieke actie een rol speelt, en de Kamer hierover te
informeren. Omdat het vooral om Afghanen gaat, is ook overleg met het Afghaans
platform noodzakelijk. Hoewel de aantallen misschien klein zijn, vraagt de
ernst van het probleem om een serieuze aanpak. Op een vraag van de heer Rijpstra
antwoordde de staatssecretaris dat vanzelfsprekend ook de minister van Binnenlandse
Zaken, die verantwoordelijk is voor de BVD, hierbij wordt betrokken.De staatssecretaris bevestigde de uitleg van mevrouw Sipkes over het Canadese
systeem. Inderdaad gaat het om het lidmaatschap van een organisatie en om
het bewustzijn dat deze organisatie zich schuldig maakt aan oorlogsmisdaden
of misdrijven tegen de menselijkheid. Dit systeem wordt nader uitgelegd in
de brief. Op bladzijde 5 van de brief staat dat hierbij de individuele omstandigheden
uiterst zorgvuldig gewogen moeten worden. Heeft men in volle vrijheid
misdaden bedreven of is men in een dwangpositie gekomen? Is men minderjarig
en is hiervan misbruik gemaakt? De staatssecretaris wilde nog overwegen of
de tekst over minderjarigen in de notitie van Amnesty International moet leiden
tot een aanpassing van het beleid.Buitengewoon lastig vond de staatssecretaris het geval van gezinsleden
met een afgeleide status. Gezinsleden die formeel geen mogelijkheid tot verblijf
hier hebben, maar ook niet uitgezet kunnen worden in het kader van artikel
3 EVRM, zouden zonder enige voorziening in Nederland moeten blijven. Dit is
niet in overeenstemming met het humanitaire beleid. Aan het idee van een VIAV
was de staatssecretaris echter nog niet toe, omdat hiermee een verkeerd signaal
wordt afgegeven. Zij wilde in het kader van de EU verder praten over artikel
1F en daarbij deze zaak nog eens grondig bestuderen. Omdat ook degenen die
al langer illegaal in Nederland verblijven, geen verblijfsvergunning kunnen
krijgen, achtte zij het logisch dat ook in dit geval niet zomaar een verblijf
wordt toestaan. De staatssecretaris kondigde aan, in het kader van het aangekondigde
voorstel over een VVTV voor degenen die technisch niet verwijderbaar zijn,
met een antwoord te komen op de vraag wat er moet gebeuren met degenen die
niet in Nederland kunnen blijven en niet kunnen worden uitgezet. Nadere gedachtewisselingDe heer Van Oven (PvdA) was blij met de toezegging dat de volgorde
van de toetsen nog eens wordt bekeken tegen de achtergrond van het beleid
van de UNHCR. Ook was hij blij met de toezegging dat de Kamer het plan van
aanpak krijgt, waarin het vraagstuk van artikel 162 Wetboek van Strafvordering,
de meldingsplicht, en de capaciteit worden betrokken. Hij stelde vast dat
de staatssecretaris en de commissie het standpunt deelden dat er op dit ogenblik
veel te weinig strafrechtelijke capaciteit bestaat om oorlogsmisdadigers in
het kader van artikel 1F op te sporen en te vervolgen. Nu eind vorig jaar
is gebleken dat het openbaar ministerie zich grote zorgen over de capaciteit
maakt, en de staatssecretaris de problemen op dit gebied niet weerspreekt,
moet er snel iets aan gedaan worden.De heer Van Oven zei de door de staatssecretaris toegezegde uitwerkingen,
in het bijzonder over minderjarigen en niet-uitzetbare ongewenste vreemdelingen,
te zullen afwachten.Ten slotte wees de heer Van Oven erop dat asielzoekers die van ernstige
misdrijven verdacht worden, gedurende hun procedure vaak lang in een aanmeldcentrum
en vervolgens in een opvangcentrum verblijven, waar zij een betrekkelijk grote
vrijheid genieten. Als er werkelijk een sterke verdenking is, moeten zij echter,
net als verdachten van andere misdrijven, in voorlopige hechtenis worden genomen.De heer Rijpstra (VVD) constateerde dat het district Arnhem
als speerpunt gaat fungeren in het plan van aanpak en dat de capaciteit daar
zal worden vergroot om oorlogsmisdadigers te kunnen aanpakken. Hij sprak de
hoop uit dat de zorgelijke ontwikkelingen op korte termijn voortvarend worden
aangepakt. Hij vroeg de staatssecretaris, daadkracht te tonen en snel aan
het werk te gaan.Mevrouw Sipkes (GroenLinks) had begrepen dat de staatssecretaris
nog overleg met de UNHCR zal plegen over de volgorde van de toetsen. Zij meende
dat het beleid is gebaseerd op het idee dat de uitvoering sneller en minder
ingewikkeld moest worden dan zij was. Gebeurt dit nu echt? Verder zei zij
benieuwd te zijn naar de afloop van het overleg met de minister. Het beleid
staat of valt met de ruimte en de middelen voor vervolging van verdachten. De heer Verhagen (CDA) sprak zijn erkentelijkheid ervoor uit
dat in het antwoord van de staatssecretaris en in haar brief de ernst van
het probleem wordt onderkend en dat de staatssecretaris daadwerkelijk een
einde wil maken aan de onwenselijke situatie. Hij zou de notities met nadere
informatie afwachten.Wel vroeg de heer Verhagen zich af wat het concreet betekent voor degenen
die in Nederland verblijven, als de voorstellen in de brief praktijk worden.
Er zijn 31 gevallen van sterke aanwijzingen dat de betrokkene zich aan oorlogsmisdaden
schuldig gemaakt heeft en dat artikel 1F dus van toepassing is. Hij vroeg
om een aparte notitie waarin wordt ingegaan op de mogelijkheid van strafvervolging.De staatssecretaris antwoordde dat, ook wanneer er na beoordeling
in eerste aanleg een verdenking op grond van artikel 1F bestaat, deze aan
het openbaar ministerie wordt gemeld en dat dat de organisatie is die vervolgens
bepaalt of voorlopige hechtenis nodig is. Dit element komt in het plan van
aanpak aan de orde.De staatssecretaris zegde toe, de Kamer ervan op de hoogte te stellen
zodra zij weet wat de UNHCR van de door Nederland gevolgde lijn vindt.Ook de staatssecretaris zag graag dat de procedures sneller en minder
ingewikkeld zouden worden, maar zij achtte dit in het vreemdelingenrecht niet
goed mogelijk. Het vraagstuk van artikel 1F is bijzonder complex en bij strafvervolging
is de bewijslast buitengewoon moeilijk. Uitsluiting op grond van artikel 1F
kan iemand in zeer grote problemen brengen en moet daarom heel zorgvuldig
worden overwogen. Om die reden heeft de staatssecretaris de adviescommissie
vreemdelingenzaken en de UNHCR bij de procedure betrokken. Het voorstel om
eerst aan artikel 1F te toetsen, had de staatssecretaris overigens verdedigd
met het argument dat het om een voorvraag ging of de betrokkene geen recht
op bescherming heeft. Als artikel 1F niet van toepassing is, moet er inderdaad
alsnog worden getoetst aan artikel 1A. De staatssecretaris zei niet te hebben
willen pretenderen dat de nieuwe procedure sneller en makkelijker zal zijn
dan de oude. De voorzitter van de commissie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de commissie,Pe XNoot1Samenstelling: Leden: V.A.M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte (GPV),
Korthals (VVD), Janmaat (CD), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van de Camp
(CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter, M.M. van der Burg (PvdA),
Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van Heemst
(PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks), Koekkoek
(CDA), J.M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich
(D66), Verhagen (CDA), Rouvoet (RPF), B.M. de Vries (VVD), Van Boxtel (D66),
O.P.G. Vos (VVD) en Van Vliet (D66).Plv. leden: Smits (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Feenstra (PvdA), Bijleveld-Schouten
(CDA), Rehwinkel (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Apostolou (PvdA), Meyer (groep-Nijpels),
Sipkes (GroenLinks), Biesheuvel (CDA), Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors
(VVD), Wessels (D66), Van der Heijden (CDA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel
(VVD), Roethof (D66), Weisglas (VVD) en De Koning (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-319.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl