Voorstel van wet van het lid Hillen, houdende wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 2001; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28056, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

08-02-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28056 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28056Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 056Voorstel van wet van het lid Hillen, houdende wijziging van de Wet Inkomstenbelasting
2001, inzake afbouw eigenwoningforfait bij aflossing hypotheekschuldAADVIES RAAD VAN STATE EN REACTIE VAN DE INDIENERHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 13 december
2001 en de reactie van de indiener d.d. 5 februari 2002, aangeboden aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Het advies van de Raad
van State is cursief afgedrukt.Bij brief van de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van
30 oktober 2001, heeft de Tweede Kamer bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet van het lid Hillen, houdende wijziging
van de Wet op de Inkomstenbelasting 2001, inzake afbouw eigenwoningforfait
bij aflossing hypotheekschuld, met memorie van toelichting.Het wetsvoorstel beoogt het eigenwoningforfait niet groter te doen zijn
dan het bedrag van de aftrekbare rente op schulden in verband met de eigen
woning. Wanneer derhalve het eigenwoningforfait hoger is dan de aftrekbare
rente, wordt dat forfait verminderd tot de renteaftrek. De bezitter van een
eigen woning zonder hypotheek betaalt derhalve geen eigenwoningforfait. Blijkens
de memorie van toelichting is het doel de aflossing van de hypotheekschuld
te stimuleren.1. Eigen woning bron van inkomsten?De Raad merkt allereerst op, dat het voorstel in strijd is met het systeem
van de inkomstenbelasting, waarin de eigen woning als een bron van inkomen
wordt aangemerkt. In dit stelsel dienen de voordelen ervan te worden belast,
terwijl de kosten kunnen worden afgetrokken. Om het systeem hanteerbaar te
maken, wordt deze regeling op een globale wijze, forfaitair, toegepast. In
de praktijk betekent dit thans dat maximaal 0,8% van de waarde volgens de
Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) wordt belast. Naast de kosten die
in dat forfait besloten liggen, zijn de financieringskosten van de woning,
waarvan de hypotheekrente de belangrijkste is, aftrekbaar. Het op nihil stellen
of verlagen van het forfait wanneer er geen of weinig renteaftrek is, past
niet in deze systematiek. Deze problematiek is overigens uitvoerig behandeld
in bijlage 13 van de Miljoenennota 2001.11. Het standpunt van de Raad van State dat de eigen woning als bron van
inkomen moet worden aangemerkt, kan naar het oordeel van de indiener niet
meer met deze stelligheid verdedigd worden. Ook in de fiscale literatuur is
een discussie gaande over de vraag of de eigen woning thans nog wel als bron
van inkomen kan worden aangemerkt. (zie bijvoorbeeld A. L. C. Simons,
Is de eigen woning een bron van inkomen? Weekblad 2000/76 379, p. 449
e.v., L. G. M. Stevens, Fiscale beleidsnotities, Weekblad 1999/6356,
p. 1230, E. J. W. Heithuis, De eigenwoningwaarde in de 21e
eeuw, Weekblad 2000/6399, p. 1245 e.v., L. G. M.
Stevens, Nieuwe fase in de eigenwoningdiscussie, Vakblad Financiële Planning
november 2001).Centraal staat daarbij de vraag of de eigenaar-zelfbewoner moet worden
gezien als belegger of als consument van een duurzaam gebruiksgoed. Een eenzijdige
benadering van de huiseigenaar als belegger pleit voor toepassing van een
vermogens(inkomsten)belastingregime. Ziet men het eigen huis echter als een
consumptiegoed, dan is heffing in de inkomstenbelastingsfeer in het geheel
niet aan de orde.In de Wet op de inkomstenbelasting 1964 zag men de nadruk op het beleggingsaspect
van de eigen woning geleidelijk afnemen, bijvoorbeeld door de invoering van
het huurwaardeforfait in 1971. Omdat aan de eigen woning ook een bestedingsfunctie
werd toegekend werd de opbrengstwaarde niet langer vastgesteld op de volle
waarde in het economische verkeer maar op 60% van deze waarde.1Zo kwam in de vaststelling van het huurwaardeforfait ook het bestedingsaspect
van de eigen woning naar voren.In de Wet op de Inkomstenbelasting 2001 is het accent verder op het bestedingsaspect
van de eigen woning komen te liggen. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking
in de positionering van het eigen huis buiten de vermogensrendementsheffing.
In de Memorie van Toelichting2 staat uitgelegd: «De handhaving van de bovengeschetste eigenwoningregeling
voor de woning die dient tot hoofdverblijf betekent bij de invoering van de
vermogensrendementsheffing dat de eigen woning los van de nieuwe vermogensinkomstenbox
moet komen te staan, waarin immers het beleggingsvermogen is opgenomen.» Met andere woorden, ook de wetgever erkent dat het beleggingsaspect
van het eigen huis aan belang heeft ingeboet.De nieuwe wettekst geeft nog een andere aanwijzing waaruit blijkt dat
de inkomstenbelasting meer rekening houdt met het eigen gebruik van onroerende
zaken. We zien namelijk dat het principiële verschil tussen goederen
voor eigen gebruik en andere goederen aan belang heeft gewonnen ten koste
van het klassieke onderscheid tussen onroerende en roerende zaken. Zo stond
in de Wet op de inkomstenbelasting 1964 in art 26 lid 1 letter a nog dat tot
de inkomsten uit vermogen niet behoorden voordelen
uit roerende zaken voor zover deze in eigen gebruik waren. Met andere woorden
inkomsten uit roerende zaken werden in beginsel niet
tot het vermogen gerekend, onroerende zaken in beginsel juist wel. De forfaitaire rendementsheffing daarentegen betrekt roerende
zaken – net als onroerende zaken – in beginsel juist wel in de grondslag. Roerende zaken vallen – net als het eigen
huis – alleen buiten de heffing als zij worden gebruikt voor persoonlijke
doeleinden, tenzij deze weer als belegging worden gehouden (artikel 5.3. tweede
lid, onderdeel c Wet IB 2001). Daarmee vervaagt het onderscheid tussen roerend
en onroerend. Het verschil tussen «eigen gebruik» en «andere
doeleinden» komt op de voorgrond te staan.De Nederlandse inkomstenbelasting erkent het consumptieve gebruik van
de eigen woning meer en meer. Overigens is het niet vreemd dat het bestedingsaspect
van de eigen woning meer op de voorgrond is komen te staan. De maatschappelijke
ontwikkeling is dat het bezit van een eigen woning als middel om aan de persoonlijke
behoefte aan huisvesting te voldoen in de loop der tijd zeer gangbaar is geworden.
Het bezit van een onroerende zaak als een duurzaam consumptiegoed is lang
niet meer voorbehouden aan enkelen.Bovengenoemde ontwikkelingen hebben de betekenis van de eigen woning als
bron van inkomen gerelativeerd. De gedeeltelijke afschaffing van het huurwaardeforfait
is met die relativering in overeenstemming en daarmee niet in strijd met de
systematiek van de wet IB 20012. Bereikbaarheid doelstelling.Vervolgens acht de Raad het bereiken van de doelstelling: het doen dalen
van de hypotheekschuld door de individuele belastingplichtigen te stimuleren
hun hypotheek af te lossen, zeer twijfelachtig. De voorgestelde regeling heeft
immers pas effect, wanneer de hypothecaire schuld ver of tot op nihil is gedaald. Gaat men uit van een WOZ-waarde van f 500 000,–,
dan bedraagt het eigenwoningforfait f 4000,–; bij een rente van
6% komt dat overeen met een schuld van nog geen f 70 000,–.
Schuldaflossing tot dat bedrag heeft derhalve geen effect. Daarnaast zijn
er uiteraard vele andere, in de ogen van de belastingplichtige ongetwijfeld
goede, redenen om de hypotheek te behouden. Zou men het houden van hypothecaire
schulden willen ontmoedigen, dan ligt een beperking van de renteaftrek eerder
voor de hand.2. Gedragseffecten van een fiscale maatregel zijn altijd moeilijk te voorspellen.
Wil men absolute zekerheid over de positieve gedragseffecten dan dienen er
aanzienlijk meer middelen te worden ingezet. De regeling zou dan al effect
kunnen sorteren bij een mindere mate van hypotheekschuldaflossing. Om budgettaire
redenen is daarvoor niet gekozen.Overigens dient de instrumentele invalshoek van het wetsvoorstel niet
overschat worden. Onderhavig wetsvoorstel beoogt voornamelijk een rechtvaardigheid
in het belastingstelsel te brengen voor die belastingplichtigen die geen gebruik
maken van de hypotheekrenteaftrek, maar wel jaarlijks geconfronteerd worden
met een (alsmaar stijgend) eigenwoningforfait. Het voorstel beoogt een signaal
af te geven dat juist de burger die niet maximaal van alle fiscale aftrekposten
profiteert door de overheid niet wordt vergeten. Mensen die hun hypotheek
willen aflossen verdienen waardering (zie ook J. A. G. van der Geld,
Leve de fiscale schlemielen, column Weekblad 2001/6458, p. 1671/1672).3. RechtvaardigingUit de genoemde bijlage bij de Miljoenennota blijkt dat het aantal belastingplichtigen,
dat van deze regeling zou profiteren, ongeveer 0,5 miljoen bedraagt, in hoofdzaak
ouderen, die hun hypotheek geheel of goeddeels hebben afgelost. Volgens de
toelichting zou dit redelijk zijn, omdat deze groep wegens de waardestijging
van de huizen een sterk gestegen forfait over in feite dood vermogen moet
betalen. Voor het feit dat deze groep gecompenseerd dient te worden, wordt
geen rechtvaardiging gegeven. Evenmin wordt toegelicht, welke rechtvaardiging
bestaat voor het feit, dat hogere inkomensgroepen met dure huizen zonder noemenswaardige
hypotheek het meest van de regeling zouden profiteren. Overigens is de stijging
van de WOZ-waarde van de eigen woning onlangs gecompenseerd door een verlaging
van het percentage van 1,25 naar 0,8. Een nadere toelichting is wenselijk.3. OuderenHet wetsvoorstel zal naar verwachting gunstig zijn voor ouderen met lage
hypotheken die in woningen wonen die destijds goedkoop waren maar inmiddels
toch veel waarde hebben gekregen. Hun huizen stegen mee in de waarde, maar
in bewoonde staat was het voor betrokkenen dood vermogen, en mitsdien pas
aan te wenden bij verkoop of bij versterf. Ondanks de aanpassing van het eigenwoningwaardepercentage
steeg het forfait voor deze belastingplichtigen aanzienlijk. Van de politieke
koppeling aftrek hypotheekrente/huurwaardeforfait merken deze eigenaren vooral
het nadeel: hogere lasten, geen aftrekmogelijkheden. Nu de wetgever zelf tegenwoordig
een koppeling legt tussen aftrek van hypotheekrente en huurwaardeforfait lijkt
het voor de hand te liggen voor deze categorie een maatregel te nemen die
deze nadelen wegneemt. Daar komt bij dat de fiscale wetgeving ook nadrukkelijk
faciliteiten zou moeten toekennen ter aflossing van schulden en niet alleen
om deze aan te gaan. Onderhavig voorstel zou dan als een voorzichtig begin
van het bevorderen van de spaarzin kunnen dienen.Hogere inkomensVermoedelijk is het niet zo dat juist degenen in de hogere inkomensklassen
en grotere huizen van de maatregel zullen profiteren. Zij die over ruime eigen
middelen beschikken en de hypotheekschuld (vrijwel) geheel hebben afgelost,
krijgen in het huidige stelsel vrij algemeen het advies om verbouwingen en
onderhoud te financieren en hun eigen middelen in box 3 te laten en bij aanschaf
van een andere woning deze te financieren Voor zover er bemiddelden zijn die
niet zo'n gefiscaliseerd gedrag vertonen is het niet bezwaarlijk dat zij ook
baat hebben bij het wetsvoorstel. 4. Relatie hypotheekrenteaftrek en eigenwoningforfaitIn de memorie van toelichting wordt gesteld, dat de fiscale relatie tussen
de aftrek van hypotheekrente en het eigenwoning forfait niet steeds bestaan
zou hebben. Zolang het huurwaardeforfait bestaat, heeft deze echter ook een
fiscale relatie met de aftrek van hypotheekrente. Het college wijst hierbij
op het onder punt 1 genoemde systeem van de woning als inkomensbron. De memorie
van toelichting verdient aanpassing.4. Centraal staat hier de vraag of de koppeling tussen de hypotheekrenteaftrek
en de forfaitaire inkomsten uit de eigen woning (het huurwaarde- of eigenwoningforfait)
kunstmatig is, of inherent aan de systematiek van de inkomstenbelasting. Verdedigd
kan worden dat als er al sprake is van een koppeling deze hooguit politiek
en beleidsmatig van aard is.IB 1964Rente op schulden ter verwerving van de eigen woning was – ware
het geen bronkosten op grond van artikel 35 IB 1964 – in ieder geval
als persoonlijke verplichting aftrekbaar op grond van artikel 45, eerste lid
onderdeel f IB 1964. Persoonlijke verplichtingen zijn door de wetgever in
aftrek toegelaten uitgaven die niet in het vlak van de inkomensbesteding maar
van de inkomensvorming liggen. Deze uitgaven zijn niet aan een bepaalde bron
van inkomen toe te rekenen.1De koppeling tussen rente ter financiering van de eigen woning en de inkomsten
daaruit is pas in latere jaren gegroeid en meer politiek dan fiscaal van aard.
Dit verband werd namelijk vooral gelegd om de renteaftrek op leningen die
niet waren opgenomen ter financiering van de eigen woning geleidelijk te kunnen
terugdringen. Het handhaven van de koppeling tussen de bijtelling van inkomsten
uit eigen woning en de aftrekbaarheid van de hypotheekrenteaftrek is dan een
politieke en beleidsmatige wenselijkheid.IB 2001Zoals gezegd is de fiscale discussie omtrent de vraag of de eigen woning
wel als bron van inkomen moet worden aangemerkt nog volop aan de gang. Als
de discussie uitwijst dat de eigen woning niet (meer) als bron van inkomen
beschouwd kan worden, is de belastbaarheid van de eigen woning voor de inkomstenbelasting
niet meer gerechtvaardigd op fiscale gronden. Het eigen huis behoort dan buiten
de inkomstenbelasting te blijven. Het handhaven van de bijtelling van de inkomsten
uit eigen woning c.q. de aftrekbaarheid van de hypotheekrenteaftrek is dan
louter politiek. Een relatie tussen beide kan in ieder geval niet meer worden
gegrond op de systematiek van de inkomstenbelasting.Pas wanneer de discussie uitwijst dat de eigen woning wél als bron
van inkomen moet worden aangemerkt, bestaat er een reden om symmetrie aan
te nemen tussen de inkomsten uit de eigen woning (eigenwoningforfait) en de
kosten daarvan (naast de kosten die in het eigenwoningforfait verdisconteerd
zijn, de aftrekbare kosten op grond van artikel 3120, eerste lid). In dat
geval ligt het voor de hand de eigen woning te belasten in Box III (inkomsten
uit sparen en beleggen) gezien het vermogenselement daarvan. Positionering
in Box III betrekt het fictieve rendement van de eigen woning in de heffing,
terwijl de hypotheekrente als schuld aftrekbaar blijft. Het eigenwoningforfait
(als kunstmatig inkomen uit de eigen woning) zou dan niet meer van toepassing
zijn. Om louter politiek beleidsmatige redenen is echter gekozen voor positionering
in Box I. Om de hypotheekrente af te kunnen trekken in Box I moeten er wel
inkomsten uit de eigen woning tegenover staan: dit is de reden dat men vast
heeft moeten houden aan de figuur van het eigenwoning forfait.Overigens blijkt ook in de huidige wet de relatie tussen de hypotheekrenteaftrek
en het eigenwoningforfait niet één-op-één te lopen,
gezien het feit dat het eigenwoningforfait aan een maximum is gebonden terwijl
dit niet geldt voor de (hypotheek)renteaftrek.Aanpassing van de Memorie van Toelichting is niet noodzakelijk. Desbetreffende
passage is voldoende genuanceerd.5. Aflossen hypotheek op de overwaarde van het eigen huis Volgens de toelichting moet de belastingplichtige in ieder geval ook de
hypotheek op de overwaarde van het huis geheel aflossen om van de regeling
gebruik te kunnen maken. Dit is slechts ten dele juist. Voor sinds 1996 afgesloten
hypotheken geldt uitdrukkelijk dat de rentekosten met betrekking tot de overwaarde
die wordt gebruikt voor de financiering van andere uitgaven dan de eigen woning,
niet aftrekbaar zijn. In die situatie is er geen invloed op de toepassing
van de faciliteit. De toelichting dient te worden gecorrigeerd.5. De voordelen, bedoeld in het eerste lid, bedragen ten hoogste het bedrag
dat in het kalenderjaar aan aftrekbare kosten op grond van artikel 3120, eerste
lid, onderdelen a en c gezamenlijk, in aanmerking kan worden genomen. De Raad
van State wijst op het feit dat de rente op de hypotheekschuld op de overwaarde
van het eigen huis dat wordt gebruikt voor andere uitgaven dan de eigen woning
niet aftrekbaar is en derhalve niet wordt meegerekend voor de toepassing van
de regeling.Dit door de Raad van State geschetste gevolg is inherent aan de systematiek
van het voorstel en niet bezwaarlijk voor de uitkomst van de regeling. De
Memorie van Toelichting is dienovereenkomstig aangepast.6. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het
advies behorende bijlage.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk Willink6. De redactionele kanttekeningen van de Raad van State zijn in het wetsvoorstel
en de Memorie van Toelichting verwerkt.HillenXNoot1Kamerstukken II 2000/2001, 27 800, nr. 2, blz. 293 en volgende.XNoot1L. G. M. Stevens, Nieuwe fase in de eigenwoningdiscussie, Vakblad
Financiële Planning november 2001.XNoot2Kamerstuknummer TK 26 727, nr. 3, p. 31.XNoot1Zie ook Vakstudie IB 1964, artikel 45, aantekening 3. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28056-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl