Jaarverslag en slotwet Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2005; Verslag wetgevingsoverleg van 14 juni 2006 over de financiële verantwoording over het jaar 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30550-VIII, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30550-VIII nr. 9

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30550-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 91 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 550 VIIIJaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
2005nr. 9VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 26 juni 2006De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 14 juni 2006 overleg gevoerd met minister Van der Hoeven
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, staatssecretaris Van der Laan van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap en staatssecretaris Rutte van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over de financiële verantwoording over
het jaar 2005.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,AptrootDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De KlerStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en WetenschapWoensdag 14 juni 2006 13.30 uurDe voorzitter: Jan de VriesAanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten:Aptroot, Balemans, Hamer, Jungbluth, Lambrechts, Tichelaar, Vergeer en
Jan de Vries,en mevrouw Van der Hoeven, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
mevrouw Van der Laan, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
en de heer Rutte, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Aan de orde is de behandeling van:Jaarverslag
OCW 2005:de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
d.d. 18 april 2006 inzake de toezeggingen over regeldruk OCW: totaalbeeld
en invoering onderwijsnummer (29 546, nr. 14);Jaarverslag
OCW 2005 en de lijst van vragen en nog te ontvangen antwoorden (30 550-VIII,
nr. 1);het rapport bij het Jaarverslag 2005 van de Algemene Rekenkamer
en de lijst van vragen en nog te ontvangen antwoorden (30 550, nr. 2);het wetsvoorstel tot wijziging van de begroting van de uitgaven
en de ontvangsten van het ministerie van OCW (VIII) voor het jaar 2005 (slotwet)
en de lijst met vragen en nog te ontvangen antwoorden (30 550-VIII, nrs.
3 en 4);de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
d.d. 17 mei 2006 inzake kerncijfers 2001-2005 en OCW Bestel in Beeld
2005 (30 550-VIII, nr. 5);Staat van de beleidsinformatie
2006; brief en rapport van de Algemene Rekenkamer; brief van de Algemene Rekenkamer
d.d. 17 mei 2006; pagina's 18-34+54-55 hoofdstuk 3+6: voortijdig schoolverlaten
(30 558, nrs. 1-2).Onderwijsverslag 2005:de
brieven van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 25 april
resp. 31 mei 2006 ter aanbieding van het Onderwijsverslag 2004-2005 van
de Inspectie van het Onderwijs, het Inspectierapport «Ontstaan en ontwikkeling
van zeer zwakke scholen in het primair onderwijs»; de gecombineerde
beleidsreactie op het Onderwijsverslag en het rapport en de lijst van vragen
en antwoorden (30 300-VIII, nrs. 221 en 238);de brief van
de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 20 april 2006 inzake
Islamitische schoolbesturen SIBA en El Amal (30 300-VIII, nr. 218); als
bijlagen zijn toegevoegd: het rapport van de inspectie en auditdienst; brieven
aan SIBA en aan El Amal;de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap d.d. 27 april 2006 inzake internationale vergelijking
over het aantal contacturen van docenten in het voortgezet onderwijs (30 300-VIII,
nr. 224);de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
d.d. 17 mei 2006 ter aanbieding van het Jaarverslag 2005 van de Inspectie
van het Onderwijs (30 300-VIII, nr. 230);Inspectierapport "Kwaliteit
onderwijs in de vier grote steden: in de periode 2003-2005"; Inspectierapport
2006-07 d.d. maart 2006 (OCW0600537).De voorzitter:Wij hebben vanmiddag een wetgevingsoverleg over het jaarverslag van het
ministerie van OCW over 2005 en over het onderwijsverslag over het schooljaar
2004/2005. In de procedurevergadering hebben wij in goed overleg een knip
aangebracht. Wij beginnen vandaag met het jaarverslag en om drie uur zullen
wij over het onderwijsverslag spreken. De voorzitter van deze vaste commissie
is nog even plenair actief, maar hij komt mij dadelijk vervangen.De heerJungbluth(GroenLinks)Voorzitter. Ik grijp de gelegenheid aan om een groot punt aan de orde
te stellen en een reeks kleine punten. Ze sluiten allemaal aan bij de beleidsdoelen
die zijn verwoord in het jaarverslag, sommige rechtstreeks en andere indirect.
Het eerste en belangrijkste thema is de drempel in de gewichtenregeling. De
cijfers in het jaarverslag zouden aanleiding kunnen zijn om de drempel in
regeling ter discussie te stellen. Er ligt een motie-Slob, waarin de minister
wordt aangespoord om er in ieder geval bij de behandeling van de Voorjaarsnota
op terug te komen, maar wat mij betreft had dat nu ook al gekund. Wij zien
een natuurlijke daling in het aantal 1,25-leerlingen van maar liefst 20%
ten opzichte van de raming. Dat geld zou onmiddellijk ingezet kunnen worden
om de drempel weg te werken, want de krimp in de populatie laat het toe.Ik zal de noodzaak daarvan proberen te illustreren. In het zuiden van
het land, vooral in wat wij tegenwoordig Parkstad noemen, zien wij een daling
van de leerlingenpopulatie met 270 leerlingen per jaar. Dat heeft
een verdunning van het aantal kansarme leerlingen per school tot gevolg. Dat
betekent dat steeds meer kansarme leerlingen buiten de faciliteringsdrempel
vallen. Als het daar gebeurt, gebeurt het zonder twijfel ook in het oosten
van het land. Dat is één belangrijke reden om naar die drempel
te kijken. Dan is er nog een tweede reden. Er zijn diverse scholen in ons
land met een overwegend kansrijk publiek die het initiatief nemen om kansarme
leerlingen vrijwillig mee te nemen. Die scholen zullen zich binnen de kortste
keren realiseren dat de kansarme leerlingen die zij binnenhalen pas worden
gefaciliteerd als zij de 17% vol hebben. Dat lijkt mij een belangrijke
reden om te kijken of het geld dat over was al is teruggevloeid. Zo ja, was
het dan niet verstandig geweest om die verandering door te voeren? Volgens
een toelichting in een eerder debat staat de minister die verandering zelf
ook voor.Ik heb zojuist verwezen naar de initiatieven van scholen om vrijwillig
kansarme leerlingen op te nemen. Een van de mensen achter die initiatieven
is de heer Bowen Paulle van de Universiteit van Amsterdam, die zeer bevlogen
allerlei besturen in de grote steden bewerkt om die beslissing te nemen. Hij
doet dat in zijn vrije tijd als liefhebberij. Heeft de minister ook het stuk
in de krant over zijn activiteiten gelezen? Heeft zij hem benaderd? Het is
een klein punt, dat nooit het jaarverslag zal bereiken, maar het zet wel de
toon voor allerlei ontwikkelingen. Hetzelfde geldt voor het initiatief van
UVA-hoogleraar Karsten. Hij zegt dat er een hulpbrigade nodig is voor scholen
in nood. Benadert de minister deze mensen? Voert zij, met andere woorden,
de regie in dat opzicht?Ik kan veel voorbeelden noemen van zaken waar de minister inmiddels mee
instemt, maar waarvan mij onvoldoende duidelijk is hoe zij haar regiefunctie
ziet. Neem het thema leerlingbegeleiding, tutoring of mentoraat. Die begeleiding
zie je op allerlei onderwijsniveaus terug. De vraag is echter op welke kennis
die begeleiding is gebaseerd. Weten wij niet steeds minder goed wat er bij
de diverse doelgroepen en probleemgroepen leeft? Wat vinden autochtone plattelandsleerlingen
op dit moment van het al dan niet afmaken van opleidingen? Heeft het te maken
met de lokale economie? Is het niet alleen de eigen psyche die daarin een
rol speelt? Wij zien dat veel allochtone pabostudenten uitvallen vlak voordat
zij de opleiding afmaken. Wij kunnen allerlei hypotheses opstellen over de
vraag hoe dat komt. Het lijkt op wat wij ooit hebben beleefd bij de bètameiden.Nog niet zo lang geleden hebben wij hier in huis gepraat met allochtone
stagiaires die zich gediscrimineerd voelden. Het bleek echter dat zij vaak
voor opleidingen kiezen, vooral in het westen van het land, met weinig kans
op werk. Er worden dus ook weinig stagemogelijk­heden aangeboden. Een
andere reden is dat het lokale bedrijfsleven bezuinigt op het aannemen van
stagiaires. Wat is de verhouding tussen de ervaren discriminatie bij de betrokken
allochtone studenten en de factor dat studenten in het westen van het land
ongeremd worden toegelaten tot sommige opleidingen, waardoor er per definitie
een tekort aan stagemogelijkheden is?Ik kan meer voorbeelden noemen. Een voorbeeld dat voor de hand ligt, is
de door de staatssecretaris genoemde ranking en rating, de benchmarking. Er
wordt een enorme ontwikkelingsgeschiedenis verondersteld in de benchmarking
van de opleiding. Worden er opdrachten uitgezet om dat proces te versnellen?
Hoe voert de minister op dat gebied de regie? Een heel actueel voorbeeld is
de door het kabinet gewenste cultuurverandering rondom de buitenschoolse kinderopvang.
De minister zegt dat zij precies zal volgen wat er gebeurt. Op welke manier
kan ik controleren hoe zich dat vertaalt in een concrete regie?Ik schrik ervan hoe weinig capaciteit onderzoekers, bijvoorbeeld van het
SCP, op dit moment hebben om de kritische stukken te schrijven die nodig zijn
voor het beleid om scholen meer autonomie te geven. Ik hoop dat de minister
die sfeer alsnog creëert, bijvoorbeeld bij NWO. Ik hoor graag hoe zij
daarin de regie wil voeren.De voorzitter: AptrootDe heerJan de Vries(CDA)Voorzitter. Voor de derde achtereenvolgende keer constateert de Rekenkamer
dat het schort aan de controles van misbruik en oneigenlijk gebruik, van studiefinanciering
en de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdragen en schoolkosten. Het is spijtig
dat wij dit moeten constateren. Vorig jaar hebben wij al gevraagd of de IB-Groep
dat in 2005 op orde zou krijgen. Wat is de verwachting voor 2006?Met de bedrijfsvoering gaat het stukken beter en daarvoor verdienen de
bewindslieden een groot compliment. De problemen op het departement hebben
geleid tot een enorme inhaalslag. Er blijven maar twee resterende puntjes
over. Het eerste is de interne controle van CFI op de bekostigingsprocessen.
In 2005 zijn al maatregelen genomen, maar die hebben nog onvoldoende effect
gehad. In onze ogen is het van groot belang dat het in 2006 op orde komt,
te meer daar in dit jaar ook de lumpsumbekostiging wordt ingevoerd. De CFI
staat daardoor meer onder druk, zoals ook de Rekenkamer constateert. Verwacht
de minister dat het in 2006 op orde komt? Over het beheer van de kunstvoorwerpen
van het Rijk spreken wij ieder jaar met de staatssecretaris. De toegezegde
verbeteringen lijken te worden uitgesteld. De implementatie van het nieuwe
beheerssysteem is nu voorzien in de tweede helft van 2006. Wij krijgen graag
de garantie dat het ook werkelijk gaat lukken.De Algemene Rekenkamer spreekt ook haar zorgen uit over de operaties OCW
verandert en de harmonisatie van de onderwijswetgeving. Beide operaties brengen
risico's mee voor de bedrijfsvoering. Kunnen de bewindslieden onze zorgen
op dat punt wegnemen?Voor een relatief beperkt aantal doelen heeft het ministerie de vraag
beantwoordt wat het wil bereiken. Het gaat om slechts 22% van de doelen.
De minister vindt het benoemen van outcome- of outputindicatoren niet altijd
relevant of zinvol. De vraag is dan of het niet kan in meer in algemene termen
of in kwalitatieve streefwaarden. De minister verwijst, overigens terecht,
naar de begroting 2006. De Rekenkamer constateert dat de verbetering nog niet
te herkennen is in het benoemen van streefwaarden. De aansluiting van het
jaarverslag op de begroting is verslechterd. Dat is jammer, want vorig jaar
heb ik nog met genoegen geconstateerd dat die aansluiting verbeterd was. Wij
zetten dus weer een stapje terug. Voor een derde van de in de begroting 2005
opgenomen prestatiedoelstellingen ontbreekt de rapportage. Hoe verklaart de
minister dat?Volgende week spreken wij uitgebreid over voortijdig schoolverlaten. De
Rekenkamer heeft een uitgebreid rapport uitgebracht en heeft er ook in de
rapportage bij het jaarverslag uitgebreid bij stilgestaan. Wij zien dat er
met de aanval op de uitval belangrijke verbeteringen worden ingezet. Een belangrijk
punt van de Rekenkamer was echter het dilemma van de effectmeting van de verschillende
maatregelen in de afgelopen tien jaar. Is de regering zich altijd bewust geweest
van het effect van de verschillende maatregelen en investeringen? Ik relativeer
dat voor een belangrijk deel, want het is niet eenvoudig om de effecten van
de afzonderlijke maatregelen te benoemen. Het begint natuurlijk met een goede
nulmeting met prestatie-indicatoren en streefwaarden kunnen daarbij helpen.
De kernvraag voor ons is of het nieuwe beleid effectief is. Op basis waarvan
denkt de minister dat?Volgens de Rekenkamer zou de minister het gebruik van het onderwijsnummer
moeten verruimen. Wat is de reactie van de minister daarop? Zij mag daar overigens
ook volgende week op reageren. Voor vanmiddag is de vraag van belang of zij
het noodzakelijk vindt om te komen tot een integraal en samenhangend overzicht
in begroting en jaarverslag van voortijdige schooluitval.Twee jaar lang hebben wij gevraagd om een integraal overzicht van de verdeling
en de aanwending van de enveloppemiddelen. Dat is gelukt. Ik dank de minister
voor het opnemen daarvan in het jaarverslag. Wij constateren dat de cijfers
een positieve ontwikkeling te zien geven. De uitgaven stijgen ieder jaar met
1 mld. Toch zijn er steeds terugkerende geruchten dat het anders ligt. Daarover
hebben wij ook gediscussieerd bij de begrotingsbehandeling. Ik kan mij niet
aan de indruk onttrekken dat er soms bewust een verkeerde voorstelling van
zaken wordt gegeven door de generieke loonmatiging, die voor alle sectoren
in ons land gold, als een bezuiniging te presenteren. Kan de minister dit
overleg gebruiken om alle ruis weg te nemen?Wij zijn blij met de hoge taakstelling die de bewindslieden hebben gekozen
voor de administratieve lasten op de verschillende terreinen. Wij missen in
het jaarverslag echter een rapportage van de stand van zaken. De minister
heeft toegezegd dat de administratieve lasten in 2007 met 29% zijn
verminderd. Dat jaar nadert met rasse schreden. Waar staan wij vandaag?MevrouwHamer(PvdA)Ik ken de heer De Vries als iemand die goed op de hoogte is van de geschiedenis.
Hij weet dat het onderwijs in het vooruitzicht is gesteld dat de opgelopen
achterstand ten opzichte van het overheidspersoneel en het bedrijfsleven ingehaald
zou worden. De berekeningen laten dat verschil zien. Het lijkt mij dan ook
terecht dat het onderwijs die berekening meeneemt.De heerJan de Vries(CDA)Wij moeten geen appels met peren vergelijken. De individuele loonontwikkeling
is wat anders dan de investeringen in het onderwijs. Wij hebben bewust gekozen
voor een gematigde loonontwikkeling en ik dacht dat de PvdA die keuze van
harte onderschreef. Dat betekent dat er minder meermiddelen zijn besteed aan
de verhoging van de salarissen in de collectieve sector, dus ook in het onderwijs.
Er is echter wel degelijk fors geïnvesteerd in het onderwijs. Daar kun
je de minder meerinvesteringen in de individuele loonontwikkeling niet van
aftrekken. Dat is echt een verkeerde voorstelling van zaken.MevrouwHamer(PvdA)Wij waren het inderdaad eens met de gematigde loonontwikkeling, maar wij
hebben altijd gezegd dat de achterstanden in het onderwijs weggewerkt moesten
worden. De heer De Vries moet de cijfers nog maar eens bestuderen. Ik wijs
er overigens op dat dit niet het enige verschil is.MevrouwVergeer(SP)Voorzitter. Wij twijfelen erg aan het nut van woensdag, gehaktdag. Elk
jaar krijgen wij dikke verslagen en elke keer vragen wij ons af wat wij er
wijzer van worden. Het is maar zeer de vraag of wij het beleid echt kunnen
beoordelen, ondanks alle mooie woorden die erin staan. Hoe kan de Kamer de
resultaten van het beleid beoordelen als zij maar van 20% van de doelstellingen
weet wat er is bereikt? Nu schrijft de minister in haar reactie dat zij goede
informatie geeft en dat er voor 90% effect- en prestatie-indicatoren
worden gegeven, maar de Rekenkamer geeft aan dat deze indicatoren niet of
onvoldoende concreet zijn beschreven omdat streefwaarden ontbreken. Als je
verantwoording aflegt, moet wel duidelijk zijn wat je beoogt. Dat is nu niet
het geval. Waarom geeft de minister geen streefwaarden voor de effectindicatoren?De Rekenkamer stelt dat de aansluiting tussen begroting en jaarverslag
is verslechterd op het punt van de concrete voorstellen om bepaalden doelen
te bereiken. Het gaat dan om de vraag: wat gaan wij ervoor doen? Voor een
derde van de beschreven prestaties kan de Rekenkamer niet aangeven in hoeverre
de minister ze heeft uitgevoerd. Wat moeten wij dan nog als Kamerleden? Misschien
wordt er van ons wel gehakt gemaakt.Het jaarverslag is tamelijk vaag. Er is geld uitgetrokken voor een Platform
Bèta Techniek, met als doel meer bèta-afgestudeerden, maar niemand
weet wat het heeft opgeleverd. De totale instroom in exacte vakken is wel
toegenomen, maar er zitten geen cijfers bij. De komende jaren zijn er nog
flinke inspanningen nodig. Wat voor inspanningen zijn dat dan? Uit de kerncijfers
blijkt dat Nederland het laagste aantal bèta-afgestudeerden heeft:
16%. Dat is twee keer minder dan Duitsland. Kan de staatssecretaris
ons inzicht geven in de precieze ontwikkeling van het aantal bètastudenten?
Wat gaat hij met welke middelen bereiken?Een ander hoofdpijndossier is de schooluitval. De Rekenkamer heeft dit
dossier bestudeerd en komt tot de schokkende conclusie dat in de afgelopen
tien jaar steeds dezelfde maatregelen zijn genomen zonder dat bekend is of
ze werken. Ik zou mij schamen als ik bewindspersoon van Onderwijs was. De
cijfers over de uitval zijn niet betrouwbaar, dus weten wij ook niet of het
aantal voortijdig schoolverlaters werkelijk daalt, zoals de minister beweert.
De Lissabondoelstellingen zijn een wassen neus, want wij weten niets over
de juiste aantallen. Ik vind de praktijk rond de aanpak van de schooluitval
een smet op het blazoen van dit kabinet, zeker na het lezen van het CPB-rapport
over voortijdig schoolverlaten. Er wordt meer uitgegeven, maar niemand weet
wat het uithaalt. In het buitenland weet men er wel wat van. Daaruit zijn
twee lessen te trekken. De eerste les is dat voorkomen beter is dan genezen.
Ofwel, investeer in het onderwijs. De tweede les is dat elke kwetsbare leerling
persoonlijke aandacht verdient. Er moet een coach zijn die de leerlingen bijstaat.
Wij hebben dit herhaaldelijk voorgesteld, ook aan de hand van
concrete voorbeelden. Het probleem is echter dat deze bewindslieden alleen
zeggen dat iedereen daar zijn voordeel mee moet doen. Zij stellen niet de
eisen die nodig zijn.Ik heb nog een nieuw voorstel in verband met de Wet inburgering die wij
afgelopen maandag besproken hebben. Er is veel voor te zeggen om de ouders
bij de ontwikkeling van hun kind te betrekken. Tijdens de inburgeringscursus
kunnen de ouders van gewichtenleerlingen wegwijs gemaakt worden in de wereld
van de school van hun kind. Het gaat dan om de volgende vragen. Wat doet het
kind allemaal en wat kunnen de ouders doen om het kind te ondersteunen? Welke
mogelijkheden ziet de minister voor dit idee van ouderparticipatie? Wil zij
dit ophangen aan het feit dat het kind een gewicht heeft? Op deze manier kan
de kloof tussen school en ouderlijk milieu overbrugd worden. Welke ideeën
heeft de minister zelf?In de interruptie van mevrouw Hamer ging het net over de arbeidsmarkt
en de perspectieven voor mensen in het onderwijs. Wij weten dat er een groot
lerarentekort in het voortgezet onderwijs komt en zelfs een huiveringwekkend
tekort in bepaalde vakken. Dat zijn vooral de vakken die worden gegeven door
mensen die door het bedrijfs­leven aangetrokken worden. Bij het aantrekken
van de economie rijst de vraag waarom je in het onderwijs zou gaan werken.
Je wordt niet fatsoenlijk betaald, dus moet je het uit idealisme doen, zoals
Florence Nightingale. Of is het onderwijs vooral voor mensen die een gebrek
aan alternatieven hebben? Dat is niet goed. Waarom geeft de overheid leraren
geen fatsoenlijk salaris en geen fatsoenlijke arbeidsomstandigheden? Waarom
stelt de overheid niet meer eisen aan de kwaliteit? Het moet wat voorstellen
als je leraar bent. Het bestuur van de school moet niet uitmaken of je voldoende
bevoegd bent. Ik ben bijzonder boos dat de minister dit heeft voorgesteld
en dat de Tweede Kamer het heeft aangenomen. Wij moeten eisen stellen aan
de kwaliteit van de docent en aan het salaris, zodat de docent een beroep
met status heeft. Het vak van docent wordt door dit kabinet alleen maar uitgekleed.
Kan de minister ook een inzicht geven in het lerarentekort in het speciaal
basisonderwijs?Er is in totaal een bedrag van 109,8 mln. aan onrechtmatige uitgaven.
Het betreft de hoofdstukken Arbeidsmarkt en Studiefinanciering. Hoe verklaart
de minister dat? Wat gaat zij doen om dit op te lossen?MevrouwHamer(PvdA)Voorzitter. Ik kan direct aansluiten bij het eerste deel van het betoog
van mevrouw Vergeer. Ook ik vraag mij langzamerhand af wat nut en noodzaak
is van de exercitie die wij hier jaarlijks houden. Wij spreken af dat wij
de resultaten beoordelen, maar er is voor maar 20% aan resultaten beschreven.
Is de minister van plan om voor de overige 80% beleidsacties resultaten
te formuleren? Kan dat? Als het niet kan, moeten wij maar eens goed evalueren
wat wij hier doen. Wij kunnen alleen maar controleren als de minister in staat
is dingen aan te leveren.Het jaarverslag en in het verlengde daarvan de website van de minister
staan in schril contrast met de belevingen in het onderwijs. Het kan best
zijn dat de mensen in het onderwijs zuurder zijn dan de werkelijkheid hen
toestaat. Ik vraag mij echter af of de website van de minister en het jaarverslag
weer niet zoeter zijn dan de werkelijkheid.Het kabinet heeft vier hoofddoelstellingen geformuleerd op het terrein
van onderwijs: meer studenten bèta en techniek, meer mensen mee laten
doen in het onderwijs, de positie van de leerkracht verbeteren en voorkomen
dat het lerarentekort toeneemt en minder regels. Zijn er meer mensen ingestroomd
in techniekopleidingen? Waarom blijft het steken? Dat is allemaal moeilijk
uit het jaarverslag te halen. Het voortijdig schoolverlaten is een groot probleem.
Als ik goed kijk naar de cijfers voor de leeftijdgroep 15- tot 22-jarigen,
dan blijkt het te gaan om een groter aantal dan het aantal van 57.000 waar
steeds over wordt gesproken. Het zijn er maar liefst 180.000. Ook daar valt
nog geen teruggang te constateren. Hebben wij de gevolgen van de vergrijzing
in het onderwijs onder controle? Ik vrees dat dit niet het geval is. Hetzelfde
geldt voor de doelstelling van minder regels. Het belevingsonderzoek van OCW
stelt dat de professionals in het veld de administratieve rompslomp en de
bestuurlijke omvang nog altijd als storend ervaren. Dat is een ander beeld
dan het beeld dat ik krijg uit de verhalen van de minister. Volgens de minister
gaat het geweldig goed in het onderwijs. Het is een ander beeld dan het beeld
dat opdoemt in de pamfletten in NRC Handelsblad. Is de minister in staat om
ons de informatie te geven waarmee wij het beleid kunnen controleren? Is zij
zelf niet ook van mening dat het iets te rooskleurig wordt voorgesteld?Ik heb nog een paar kleine, specifieke punten. Vorig jaar hebben wij het
uitgebreid gehad over het afschaffen van het lesgeld voor zestien- en zeventienjarigen.
Daarmee complimenteer ik de minister. Wij hebben haar echter ook gevraagd
iets te doen aan de overige schoolkosten, vooral de schoolboeken. De Kamer
heeft in november een motie van mijn hand aangenomen, maar daarna is het oorverdovend
stil geworden. Kan de minister ons iets vertellen over de voortgang daarvan?Hetzelfde geldt voor de zwemvaardigheid. De Kamer heeft een motie aangenomen
met het verzoek om de regeling die was stopgezet op een bepaalde manier op
te vangen. Ook wat deze motie betreft is het oorverdovend stil geworden.De heerTichelaar(PvdA)Voorzitter. Ik sluit aan bij het betoog van de heer De Vries, althans
voor het onderdeel studiefinanciering. Ik heb het dan over het rapport van
de Rekenkamer bij het jaarverslag. Drie jaar achtereen zijn dezelfde fouten
gemaakt. De Algemene Rekenkamer heeft nu opgemerkt dat de tolerantiegrens
is overschreden. Er zijn fouten gemaakt bij de toekenning, bij de controles
en bij de uitwonendentoeslag. Er is sprake van misbruik en oneigenlijk gebruik
en er zijn geen inkomenscontroles geweest. Het gaat om redelijk hoge bedragen.
Wat gaat de minister daaraan doen? Hoe wil zij voorkomen dat zij volgend jaar
voor het vierde achtereenvolgende jaar leest dat dezelfde fouten zijn gemaakt.Ik moet eerlijk zeggen dat ik geschokt ben door de reactie van de minister
op de geconstateerde feiten door de Rekenkamer. Zij schrijft dat de auditdienst
van OCW andere tolerantiegrenzen en rapportagegrenzen kent dan de Algemene
Rekenkamer. Wat is richtinggevend? Is dat de rapportagegrens van de Algemene
Rekenkamer of die van de eigen auditdienst? Dat kon ik niet opmaken uit de
reactie van de minister.Op pagina 68 van het jaarverslag 2005 wordt ingegaan op de kwaliteits-
en beleidsprestaties van de sector bve. Ik combineer dat met het rapport van
de inspectie over de staat van het Nederlandse onderwijs. Volgens het jaarverslag
van het ministerie zijn de beleidsprestaties dik in orde, maar volgens het
rapport De staat van het Nederlandse onderwijs gaat de kwaliteit van de educatie
fors achteruit. De verklaring daarvoor is de onzekerheid over de toekomst
van de inburgeringscursussen, de stop op de innovatie en de gedwongen mobiliteit.
Dat is eigenlijk onbehoorlijk bestuur. Wij zijn vanaf medio 2005 bezig om
dat te regelen. Wij hebben het in Brussel aangeboden. Het is echter nog steeds
niet rond. In oktober nemen ROC's wederom het besluit mensen op straat te
zetten, omdat zij niet weten waar zij aan toe zijn. Ik krijg graag een reactie
van de staatssecretaris.De heerBalemans(VVD)Voorzitter. Ik sluit aan bij de woorden van de heer De Vries en de heer
Tichelaar over het onderwijs, zij het dat ik daar niet de kwalificatie onbehoorlijk
bestuur aan wil verbinden.Ik vind dit debat wel belangrijk. Ik vind het goed dat wij kijken wat
het ministerie heeft gedaan. Heeft het bereikt wat het zou moeten bereiken
en heeft het gekost wat het zou moeten kosten? De Rekenkamer constateert dat
de effecten van het beleid met een zekere regelmaat niet duidelijk naar voren
komen en dat de doelstellingen niet altijd helder worden verwoord. Er is al
gesproken over de 17% waarvan de effecten wel bereikt zijn. Dat is
nog lager dan de afgelopen jaren. De minister heeft in een brief geschreven
dat zij het niet eens is met de analyse van de Rekenkamer over de streefwaarden
en de formulering daarvan. Dat brengt mij als controleur van de regering wel
in een lastig parket. Als twee instanties niet duidelijk maken wat moet worden
neergezet, dan wordt het voor mij als Kamerlid moeilijk om dat te controleren.
Ik ben niet uit op gekissebis tussen minister en Rekenkamer. Ik merk alleen
op dat het voor mij heel moeilijk wordt om te beoordelen of alles gebeurt
conform de VBTB-operatie en of het beleid heeft opgeleverd wat het zou moeten
opleveren.De minister meldt hoeveel geld er wordt uitgetrokken voor innovatie, maar
zij laat niet weten tot welke concrete resultaten dat heeft geleid. Er is
al eerder gesproken over het Platform Bèta Techniek. In de ons omringende
landen is het aantal afgestudeerden in die vakken fors hoger dan in Nederland,
in Duitsland zelfs twee keer zo hoog. Wij besteden daar veel geld aan met
de bedoeling om daar meer mensen in op te leiden, maar de vraag is of het
ook meer studenten voor die studierichtingen oplevert.Dat brengt mij bij het onderdeel Aanval op de uitval. Ik heb er begrip
voor dat de minister zegt dat zij net een plan heeft gepresenteerd om de schooluitval
tegen te gaan en dat de Rekenkamer terugkijkt op vorig jaar. Dat is inderdaad
waar. Wij zullen er volgende week over praten, dus ik spit het nu niet helemaal
uit. Toch constateer ik met de Rekenkamer dat wij ondanks alle goede bedoelingen
in de afgelopen jaren niet hebben kunnen realiseren wat wij wilden. Dat geeft
te denken. Moeten wij de doelstellingen en de streefwaarden niet nadrukkelijker
en scherper formuleren? Ik denk ook aan de begroting voor volgend jaar en
de verantwoording volgend jaar. Wil de minister het plan Aanval op de uitval
met succes introduceren, dan is het goed om te kijken naar de streefwaarden.
Dan is volgend jaar bij het verantwoordingsdebat tenminste duidelijk wat het
oplevert. De vraag is echter of wij in mei volgend jaar de resultaten hebben
geboekt die wij wensen. Anders lopen wij het risico dat volgend jaar het elfde
jaar is waarin onvoldoende duidelijk is wat het beleid opgeleverd heeft.Volgens het jaarverslag waren er in 2005 weinig problemen met het lerarentekort.
Op sommige scholen zou er zelfs een personeelsoverschot zijn. Volgens mij
hebben wij eerder in begrotingsdebatten geconstateerd dat het probleem pas
in 2011 nijpend wordt. Dan naderen veel mensen de pensioengerechtigde leeftijd
en zullen veel mensen uitstromen. Hoe gaat de minister dat structurele probleem
oplossen? Een ander punt van aandacht is het speciaal onderwijs. Ook daarover
krijg ik graag wat meer informatie van de minister. De concrete vraag is of
wij van het kabinet extra maatregelen kunnen verwachten om de problematiek
van het lerarentekort in het speciaal onderwijs aan te pakken. Het is niet
de bedoeling dat kinderen straks naar het reguliere onderwijs gaan, terwijl
zij thuishoren in het speciaal onderwijs.De Rekenkamer constateert ook een onrechtmatigheid in de bestedingen.
Het betreft artikel 9, de arbeidsmarkt en het personeelsbeleid en de regeling
voor de bijdrage in de kosten van de zij-instromers voor PO en VO. Artikel
11, de studiefinanciering, is al genoemd.Over het onderwijsachterstandenbeleid hebben wij lang en uitgebreid met
de minister gesproken. Daar hebben wij duidelijke afspraken over gemaakt.
Ik maak mij echter zorgen over een constatering van de Algemene Rekenkamer
over de landelijke evaluatie, waar scholen en gemeenten vrijwillig aan kunnen
meewerken. Wat betekent het vrijwillige karakter daarvan in het licht van
de verantwoording en de VBTB-operatie voor ons als Kamer? Krijgen wij zo voldoende
antwoord op de vraag of de maatregelen voldoende effect sorteren? Als die
vrijwilligheid betekent dat wij informatie verliezen of niet krijgen, dan
is het voor ons moeilijker om een eindoordeel te geven.MevrouwLambrechts(D66)De VBTB-operatie is niet het meest opwindende deel van het beleid, maar
het is wel essentieel en onlosmakelijk verbonden met het maken van beleid.
Daardoor kunnen wij, als het goed is, zien wat er is terechtgekomen van de
plannen. Dat maakt de cirkel van beleidsvoorbereiding tot beleidsverantwoor­ding
rond. Het zou een hoogtepunt moeten zijn van de controlerende taak van de
Kamer. Ik voel dat niet altijd zo, maar toch moeten wij ermee doorgaan. Wij
moeten het proces moeten verbeteren als wij tekortschieten. Ik vind het echt
een essentieel onderdeel.Ik ben eens extra gedoken in de bedrijfsvoering van het departement van
OCW. Er is veel gedoe geweest in de afgelopen jaren. Ik vind dat ik het aan
de stand van de Kamer verplicht ben om de cirkel rond te maken. Ik heb gekeken
wat de Rekenkamer daarover schrijft. Ik heb zelfs ook nog gekeken naar de
ontslagregelingen hogere ambtenaren bij het Rijk om na te gaan hoe de vlag
er op dat punt bij hangt. Wij hebben er verschillende debatten over gevoerd
en de minister heeft van alles in gang gezet. Nu is het moment gekomen om
te bezien wat ervan terecht is gekomen. Het doet mij deugd dat de Rekenkamer
constateert dat het ministerie van OCW zich erg heeft ingespannen om de bedrijfsvoering
op orde te brengen en dat de bedrijfsvoering in 2005 is verbeterd ten opzichte
van 2004. Problemen binnen het departement en in het beleidsveld
worden nu eerder gesignaleerd en sneller opgelost. Ik heb gelezen dat er bij
OCW relatief weinig ontslagen zijn gevallen en dat ze alle voldoen aan de
eisen van rechtmatigheid. De minister is er kennelijk in geslaagd het bed
op te schudden en weer netjes op te maken. Dat was natuurlijk hard nodig,
want zij heeft geen goed opgemaakt bed aangetroffen.Over de kwaliteit van het jaarverslag en over de mate waarin dat ons inzicht
verschaft in de effecten van beleid en in de resultaten van onze investeringen
is de Rekenkamer een stuk kritischer en naar mijn oordeel terecht. Het komt
erop neer dat er te weinig inzicht wordt geboden in prestaties, voor maar
de helft van de doelstellingen, en dat er helemaal weinig inzicht wordt geboden
in de effecten van beleid. Het laatste is in de afgelopen jaren ook nog afgenomen,
met hopelijk een kentering in 2006. Wij doen een beroep op de minister om
het ook echt een kentering te laten zijn.Het is niet alleen niet goed omdat de Rekenkamer het zegt, maar ook omdat
wij er bij onze primaire taak als controleur van de regering veel last van
hebben. Wij hebben nogal wat geld geïnvesteerd in mentoren in het voortgezet
onderwijs en dan wil ik het jaar daarop in het jaarverslag kunnen lezen hoeveel
mentoren erbij zijn gekomen. Het zou helemaal mooi zijn als wij dan ook nog
weten wat de sociale effecten zijn, bijvoorbeeld veiligheid en schooluitval.
Ik begrijp dat dit in één jaar niet te doen is, maar het is
wel mogelijk om het te kwantificeren. Ik heb nog een ander voorbeeld. Wij
hebben vorig jaar afgesproken dat er dit jaar praktijklokalen bij komen. Daar
gaat veel geld in zitten. Dan wil ik volgend jaar kunnen zien dat ze erbij
gekomen zijn.MevrouwVergeer(SP)Ik zou dat ook zo graag zien. Ik weet dat er geld voor mentoren en coaches
naar het voortgezet onderwijs is gegaan, maar het kabinet heeft afgesproken
dat het naar de lumpsum gaat en dat de scholen er met het oog op de administratieve
lasten geen verantwoording over hoeven af te leggen. Daarom weten wij niets.MevrouwLambrechts(D66)Ik kwam op de vraag waarom wij dat steeds minder concreet te horen krijgen.
Speelt de lumpsum daarin een rol? Zo ja, hoe gaan wij daar dan mee om? Wij
moeten natuurlijk wel op een gegeven moment een richting bepalen in het kader
van VBTB. Uiteindelijk willen wij toch weten waar ons geld naar toe is gegaan.Voorzitter. Er zijn veel vragen gesteld over het ontbreken van streefwaarden
en het kwantitatief formuleren van doelstellingen. Dat is wel gedaan voor
schoolverlaters. Ik heb het gevoel dat het specifiek formuleren van percentages,
30% in vier jaar en 50% in 2011, ertoe heeft geleid dat het
kabinet ieder jaar schrikt omdat het om de oren wordt geslagen met de cijfers.
Ik zou het jammer vinden als het die uitwerking heeft, want het is een goed
instrument. Zo kun je jaarlijks zien of er voortgang is geboekt.Volgende week zullen wij spreken over vroegtijdig schoolverlaten. De systematiek
is op een aantal punten niet bevredigend. Ik verwijt het kabinet niet dat
er geen nulmeting is gedaan, want op dat moment hadden wij de infrastructuur
niet om de benodigde gegevens te verzamelen. Inmiddels hebben wij echter wel
een verplichte melding en dat is het kabinet wel aan te rekenen. Bovendien
moeten wij weten wat uiteindelijk het effect van de aanpak van schooluitval
is.Het verbaast mij dat de beleefde regeldruk is toegenomen, terwijl de regeldruk
feitelijk is gereduceerd met 29%. Wat hebben scholen daaraan? Scholen
ervaren het kennelijk als een zwaardere druk. De minister kan straks zeggen
dat het niet de bedoeling is om scholen gelukkig te maken, maar dat is het
uiteindelijk wel. Juist op dit punt willen wij scholen het gevoel geven dat
het eenvoudiger is geworden.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.MinisterVan der HoevenMijnheer de voorzitter. Ik dank mevrouw Lambrechts voor het compliment.
Ik stel dat zeer op prijs. Ik weet wat ik vier jaar geleden gevonden heb en
ik weet ook dat de zaken nog niet helemaal zijn zoals ik ze graag wil achterlaten.
Laat ik dat vooropstellen. Er is echter veel gebeurd. Dat is mede het gevolg
van de vaak nare debatten die wij hebben gevoerd. Als ik vanuit die optiek
naar de kritische inbreng van de Kamer van vandaag kijk, dan moet ik zeggen
dat het een slok op een borrel scheelt. Die kritische inbreng moet wel blijven,
want er zijn altijd punten voor verbetering vatbaar. Het is goed om elkaar
bij de les te houden. Dat geldt ook voor de manier waarop de jaarverslagen
tot stand komen.Enkele woordvoerders hebben een opmerking gemaakt over de VBTB-operatie.
Zij hebben een punt als je kijkt naar de manier waarop die operatie wordt
vormgegeven. Ik kan mij voorstellen dat de Kamer zich afvraagt of zij wel
zo gelukkig is met het VBTB-traject. Mijn verzoek is om dat Kamerbreed aan
te pakken. Ik weet van mijn collega's dat zij er ook niet altijd even gelukkig
mee zijn. Het is veel werk. Het staat allemaal mooi op papier, maar de vraag
is of het leidt tot wat werd beoogd toen het traject werd ingevoerd. Ik denk
dat de Kamer dat zelf eens moet evalueren, want daar ga ik niet over. Ik kan
mij voorstellen dat dit onderwerp een nadere afweging en een nader doordenken
verdient.MevrouwHamer(PvdA)De minister zegt mij nu iets te gemakkelijk dat zij daar niet over gaat.
De Kamer gaat over de vragen en voor een deel over de vormgeving, maar de
minister gaat over de antwoorden. Mijn vraag was of wat gevraagd wordt niet
geleverd kan worden. Daar moeten wij een reëel antwoord op krijgen. Er
zijn vier hoofddoelstellingen, maar er zijn geen resultaten bekend. De resultaten
moeten toch echt van de minister komen.MinisterVan der HoevenDaar kom ik nog op. Dit was alleen maar een schot voor de boeg. Op de
specifieke vragen kom ik nog terug.MevrouwLambrechts(D66)Het verheugt mij dat de minister zo blij is met mijn woorden, maar ze
hadden vooral betrekking op de bedrijfsvoering op het departement. Ze hadden
niet betrekking op de manier waarop de minister omgaat met de informatie die
wij nodig hebben om de regering te controleren. Ik complimenteer haar graag,
maar niet voor meer dan de bedrijfsvoering.MinisterVan der HoevenMevrouw Lambrechts hoeft zich niet ongerust te maken. Ik ben mij bewust
van de beperkte omvang van het compliment, maar desalniettemin
heb ik het in dank aanvaard.Voorzitter. Ik zal dadelijk ingaan op de onvolkomenheden die de Algemene
Rekenkamer heeft geconstateerd bij de IB-Groep en bij CFI. Ik zal nog een
paar opmerkingen maken over de bedrijfsvoering. De staatssecretaris van Cultuur
zal ingaan op de vraag over de uitleen van kunst. Dan ga ik verder met de
beleidsinformatie-indicatoren. Ik zal nog iets zeggen over de cijfers. Ik
zal kort ingaan op voortijdig schoolverlaten, omdat wij daar nog een debat
over krijgen. Andere onderwerpen zijn het lerarentekort, de investeringen,
het speciaal onderwijs en de vermindering van de administratieve lasten. Dan
heb ik nog een aantal kleinere onderwerpen, zoals het schoolzwemmen en de
drempel in de gewichtenregeling. Ik zal ook wat zeggen over de regie. De staatssecretaris
zal ingaan op alles wat te maken heeft met bve, inburgering en educatie, hoger
onderwijs en de afgestudeerde bètastudenten.Ik zal beginnen met de IB-Groep. Er is een aantal fouten gemaakt: overschrijding
van de tolerantiegrenzen, de toekenning en het M en O-beleid. Al in het begin
van het afgelopen jaar heeft de IB-Groep een aantal maatregelen genomen. De
Rekenkamer constateert ook dat er na de tweede helft van 2005 nog nauwelijks
fouten worden gemaakt. De uitvoering van de WTOS heeft in 2005 ook niet geleid
tot overschrijding van de tolerantiegrenzen. Op dat onderdeel is dus snel
en accuraat gereageerd. Ik heb ook met de IB-Groep gesproken over het beleid
rondom misbruik en oneigenlijk gebruik. De auditdienst heeft geconstateerd
dat de zaken op dat punt niet op orde zijn. Ik heb mijn zorgen geuit en ik
heb daarover gesproken met de raad van toezicht. Er is begin maart van dit
jaar actie ondernomen en eind maart heb ik van de IB-Groep een plan van aanpak
gekregen, inclusief planning, waarin staat hoe er dit jaar nog een duidelijke
vooruitgang wordt geboekt. Ik vind het natuurlijk ook niet prettig dat ik
hier voor de zoveelste keer hetzelfde verhaal vertel. Laat daar geen misverstand
over bestaan.De Rekenkamer heeft specifieke onvolkomenheden geconstateerd in de uitwonendencontrole
en de inkomenscontrole. De verbetering van die controles is een onderdeel
van het plan van aanpak. De afspraak is dat de auditdienst van OCW dat zal
onderzoeken. Die audit moet uitwijzen of het plan van aanpak tot een structurele
verbetering leidt. De Rekenkamer constateert ook dat de tolerantiegrenzen
in 2005 worden overschreden. De IB-Groep heeft bij de controles echter de
gewenste inhaalslag gemaakt. Ook heeft de groep een aantal controles over
een langere periode dan één kalenderjaar uitgevoerd. Dan kom
je op een hoger bedrag uit. Dat neemt niet weg dat het niet goed is dat de
tolerantiegrenzen worden overschreden.De grenzen die de Algemene Rekenkamer hanteert, zijn scherper dan die
van de departementale auditdiensten. Ik heb het dus niet alleen over mijn
auditdienst, maar over alle departementale auditdiensten. Dat probleem heb
ik samen met mijn collega's neergelegd bij het ministerie van Financiën.
De toleranties die de auditdienst hanteert, zijn vastgelegd in het Handboek
auditing rijksoverheid. Die toleranties zijn van toepassing op alle departementen.
Het blijkt dat de auditdiensten de fouten die gemaakt zijn op artikelniveau
niet bij elkaar optellen. Dat doet de Rekenkamer wel. Ik vind het een hoogst
ongelukkige situatie dat de rapporteringsgrenzen van de auditdiensten van
het Rijk anders zijn dan die van de Rekenkamer. Dit probleem moet opgelost
worden. De minister van Financiën heeft het aangekaart in zijn bestuurlijke
reactie op het rapport Rijk verantwoord 2005 van de Algemene Rekenkamer. Er
is afgesproken dat de minister van Financiën en de Rekenkamer het overleg
aangaan om te bezien op welke manier dat verschil van inzicht, rekening houdend
met ieders eigen rol en verantwoordelijkheden, in de toekomst kan worden weggenomen.
Het is niet goed dat overheid en Rekenkamer andere grenzen hanteren.De heerTichelaar(PvdA)Drie jaar achter elkaar zijn er fouten geconstateerd. Het is niet zo erg
als het steeds verschillende fouten zijn, maar het zijn telkens dezelfde fouten.
De minister herinnert zich wellicht haar antwoord in eerdere jaren. Dat is
eigenlijk hetzelfde antwoord als nu. Het gaat een stuk beter en wij zien volgend
jaar wel weer. Het jaar daarop begint het weer van voren af aan. Welke garantie
hebben wij dat de Rekenkamer volgend jaar niet weer hetzelfde publiceert?MinisterVan der HoevenIk geef niet steeds hetzelfde antwoord. Op het punt van de audits, de
controle erop, het plan van aanpak, inclusief tijdsplanning verschilt mijn
reactie wezenlijk van vorige reacties. Verder merk ik op dat eerder behaalde
resultaten geen garantie geven voor de toekomst. Eerder behaalde resultaten
zijn dus geen garantie voor hetzelfde verhaal volgend jaar. Ik zou dat zelf
ook heel pijnlijk vinden. Om die reden hebben wij afspraken gemaakt en stellen
wij tussentijds bij. Uit die tussentijdse rapportage moet blijken of het plan
van aanpak dat door de IBG is opgesteld oplevert wat ervan verwacht wordt.De heerBalemans(VVD)Ik kan mij een debat over de rijksuitgaven herinneren van ruim een jaar
geleden met de minister van Financiën, waarin dezelfde constatering werd
gedaan, namelijk een verschil tussen de werkelijkheid van de Rekenkamer en
die van de auditdienst van het ministerie. Toen werd gezegd dat dit probleem
voor de volgende verantwoording zou zijn opgelost. Wij constateren nu dat
dit niet is gebeurd. Mag ik ervan uitgaan dat wij dit soort problemen niet
meer hebben bij de volgende verantwoording?MinisterVan der HoevenHet was de bedoeling van het kabinet dat ze al opgelost waren en nu is
het de bedoeling dat ze opgelost worden, want dit is natuurlijk zeer pijnlijk.
De problemen zijn onnodig en ze leiden tot ruis, waar niemand op zit te wachten.
Ik hoop dus inderdaad dat de problemen door mijn collega worden opgelost,
want nu gaat het debat telkens over de techniek in plaats van over de inhoud.De heerTichelaar(PvdA)Uit de rapportage van de Rekenkamer blijkt dat de knelpunten gelijk blijven.
Het kost toch geen vier jaar om dezelfde fouten te herstellen? Daar sla ik
op aan. Ik vraag u daarom of u denkt dat ze nu worden hersteld. Het is de
vraag of de IBG überhaupt in staat is om deze intensieve controles, op
uitwonenden en de inkomenstoeslag, voor zijn rekening te nemen. Of wordt er
gecontroleerd op hoofdlijnen waardoor de problemen steeds terugkomen? Dat
is ook mogelijk. Ik betitel dat niet als onwil.MinisterVan der HoevenDe IBG is wel degelijk in staat om die controles uit te voeren.
Overigens constateert de Rekenkamer ook dat vanaf de tweede helft van 2005
nauwelijks fouten meer zijn gemaakt op het punt van toekenningen. Dat is echt
onder controle. U kunt ook niet staande houden dat steeds op dezelfde punten
fouten worden gemaakt. Verder heeft de uitvoering van de WTOS in 2005 niet
geleid tot overschrijding van tolerantiegrenzen. Ook op dat punt is er dus
wel degelijk een oplossing gevonden. Het klopt dat er nog wel problemen zijn
bij het M en O-beleid, de controle op uitwonenden en de controle op de inkomens.
Op die punten is de zaak niet op orde. Verbetering van die controles maakt
deel uit van het plan. De situatie was vorig jaar veel ernstiger. Toen werden
veel fouten geconstateerd op andere gebieden, maar die zijn opgelost.In 2005 en 2006 is met betrekking tot CFI een aantal beheersmaatregelen
genomen. Ik ga ervan uit dat deze onvolkomenheid in 2006 is weggewerkt. De
maatregelen liggen in de sfeer van een risicoanalyse op de bekosti­gingsprocessen,
een intern controleteam, interne richtlijnen voor het verbeteren van productiedossiers
van de bekostigingsprocessen en het verbeteren van het risicomanagement.MevrouwVergeer(SP)Ik kom nog even terug op de IBG. De IBG moet niet alleen fouten herstellen
maar krijgt in de toekomst ook te maken met de automatisering van de leerrechten
en de werkzaamheden die voortvloeien uit de nieuwe inburgeringswet. Ik verzoek
de minister en de staatssecretaris om de Kamer schriftelijk te informeren
over de mogelijkheid van het combineren van die verschillende werkzaamheden.
De taken liggen op dit moment zowel op het werkgebied van minister Verdonk
als van staatssecretaris Rutte. Ik zie dat de staatssecretaris zijn hoofd
schudt, maar hij weet ook dat in de herfst proefgedraaid wordt met de automatisering
van de leerrechten. Minister Verdonk heeft daar een opdracht aan toegevoegd:
de IBG moet ook de inburgering uitvoeren. Ik ontvang graag een integraal verslag
van de departementen van Justitie en OCW over de capaciteit van de IBG daarvoor.MinisterVan der HoevenU haalt een paar zaken door elkaar. Wij hebben net gesproken over de oorspronkelijke
taak van de IBG. Taken op het gebied van de leerrechten maken integraal onderdeel
uit van het werk van de IBG. Natuurlijk moet er geïnvesteerd worden in
de automatisering van de IBG en dat gebeurt ook. De activiteiten die minister
Verdonk voorziet, betreffen het uitvoeren van aangenomen werk. Dat is een
ander verhaal dat u er niet zomaar bij kunt betrekken.MevrouwVergeer(SP)Het is onbegrijpelijk dat u geen integraal beeld wilt schetsen van wat
de IBG voor beide departementen moet doen. Wij beschikken niet over een onderbouwing
van de stelling dat de IBG beide taken aankan, zeker niet in het licht van
de problemen waarover wij nu spreken. Die problemen zijn nog niet opgelost.
Als u het risico wilt nemen, dan moet u dat weten, maar het is vreemd dat
de Kamer geen integraal beeld krijgt als zij daarom vraagt.MinisterVan der HoevenDe Kamer krijgt alles waar zij om vraagt, maar u vraagt wel erg naar de
bekende weg. U vraagt om informatie waarover u al beschikt. Alle taakopdrachten
aan de IBG worden voorafgegaan door uitvoeringstoetsen. Dergelijke onderwerpen
komen ook aan de orde op het moment dat daarover wordt gesproken met de Kamer.
U beschikt over die informatie. Als u die nog eens op één velletje
wilt krijgen, dan zullen wij daarvoor zorgen.De heer De Vries heeft vragen gesteld over de bedrijfsvoering en hij heeft
zijn zorgen geuit over de verandering van OCW en de harmonisatie van de onderwijswetge­ving.
Natuurlijk doen zich risico's voor bij de bedrijfsvoering; er moet altijd
oog zijn voor de gevolgen van veranderingen. De auditdienst overlegt eens
per maand met de leiding van OCW Verandert over de mogelijke risico's voor
de bedrijfsvoering. Op die manier kan zicht worden verkregen op eventuele
risico's, ook door het uitvoeren van quick scans. Verder kan een oordeel worden
gegeven over de beheersing van de bedrijfsprocessen, zodat ingegrepen kan
worden als dat nodig is en zaken niet onnodig lang op de verkeerde weg doorgaan.Wij moeten geen verkeerd beeld krijgen van de harmonisatie; dat is een
sluitstuk van het debat dat wij gevoerd hebben over governance. Die harmonisatie
is op dit moment slechts een denkrichting. Ik heb aangegeven dat het een traject
van een aantal jaren betreft. Uiteindelijk is harmonisatie het sluitstuk van
een aantal beleidsinhoudelijke debatten en keuzes. De Kamer krijgt, zoals
toegezegd, deze maand de voortgangsrapportage over de acties die ik onderneem
om governance in het onderwijs te bevorderen. Daarbij geef ik ook aan op welke
manier de Kamer en het onderwijsveld erbij worden betrokken. Overigens wijst
de Algemene Reken­kamer terecht op het belang aandacht te besteden aan
controleerbaarheid en handhaafbaarheid. Die elementen maken van begin af aan
onderdeel uit van dat denkproces over governance en harmonisatie van wetgeving.Mevrouw Vergeer en de heer Balemans hebben een opmerking gemaakt over
de rechtmatigheid van de besteding van de zij-instroomgelden. Ik weet niet
of zij op hetzelfde doelden, maar de heer Balemans refereerde daarbij aan
artikel 9 over de zij-instroom.De heerBalemans(VVD)De Algemene Rekenkamer constateerde op dat punt onrechtmatigheden en ik
heb u gevraagd om een toelichting daarop.MinisterVan der HoevenIn artikel 10 van de regeling staat dat de verklaring van de accountant
bij de jaarrekening tevens het oordeel omvat over de rechtmatige besteding
van de bijdragen. Het bevoegd gezag moet ervoor zorgen dat alle voor de accountant
benodigde gegevens en de bewijsstukken over iedere zij-instromer aanwezig
zijn. Dat is het middel dat tot mijn beschikking staat om te controleren of
inderdaad sprake is van een rechtmatige besteding van de zij-instroomgel­den.
Ik weet niet of dat het antwoord is op uw vraag.De heerBalemans(VVD)Volgens mij constateert de Rekenkamer dat zich onrechtmatigheden hebben
voorge­daan bij de uitvoerders, de scholen. Die doen zich niet zozeer
voor bij uw controle maar op het niveau daaronder. Hoe kunnen wij ervoor zorgen
dat die onrechtmatigheden niet meer voorkomen?MinisterVan der HoevenIk ben blij dat u die opmerking maakt. Het bevoegd gezag
moet ervoor zorgen dat de stukken er zijn. Ik constateer dat die er op dit
moment op een aantal plekken gewoon niet zijn. De vervolgstap is dat het departement
met het betreffende bevoegde gezag contact opneemt om de oorzaak te achterhalen
en om ervoor te zorgen dat de zaak in orde komt. Op die manier wordt hierop
actie ondernomen.De voorzitter:Even een punt van orde. Het lijkt mij verstandig om dit af te maken. Wij
gaan dan wel over het vooraf bepaalde tijdstip van 15.00 uur heen maar dat
is niet erg, zolang de eindtijd van 17.00 uur maar vaststaat. Dit betekent
echter wel dat er minder tijd beschikbaar zal zijn voor de behandeling van
het Onderwijsverslag.MinisterVan der HoevenVoorzitter. Ik doe een voorstel. De staatssecretaris van Cultuur hoeft
maar één vraag te beantwoorden.StaatssecretarisVan der LaanJa, en ik moet om drie uur weg.De voorzitter:Dan lijkt het mij goed dat de staatssecretaris van Cultuur nu antwoordt.StaatssecretarisVan der LaanIn mijn agenda is rekening gehouden met een eindtijd van drie uur. Ik
kom anders in de knel. Hartelijk bedankt hiervoor.Voorzitter. Er is gevraagd naar de verbetering van de beheersing van de
kunstvoorwerpen van het ICN. Met het nieuwe beheersysteem, dat ik even definieer
als een totaalpakket aan maatregelen waar ook een stuk techniek in zit, wordt
aansluiting gezocht bij het materiaalbeheer op grond van de Comptabiliteitswet.
In 2005 is daar al hard aan gewerkt. Concreet is gevraagd of wij het gaan
halen. Het antwoord daarop luidt: ja, dat gaan wij halen. Als de Kamer nog
meer informatie wenst op dit punt, dan verschaf ik die graag. De eerste resultaten
zijn momenteel al zichtbaar; het aantal bruikleennemers is teruggelopen van
900 naar 800. Het verminderen van het aantal bruikleennemers was een van de
doelstellingen. Verder is afgesproken dat er een controlesysteem wordt opgezet
zodat het verblijf van de kunstwerken elke vijf jaar wordt geverifieerd. De
voortgang is dus goed en wij hebben er alle vertrouwen in dat het gaat lukken.De voorzitter:Ik constateer dat er geen interrupties zijn van de zijde van de Kamer.
Ik dank u voor de snelle beantwoording van alle vragen. U bent geëxcuseerd.Het woord is aan de minister van OCW voor de voortzetting van haar beantwoording
in eerste termijn.MinisterVan der HoevenDe heer De Vries, mevrouw Hamer en anderen hebben opmerkingen gemaakt
over de indicatoren. Gevraagd is wat wordt gedaan met de constatering dat
de aansluiting tussen begroting en jaarverslag is verslechterd; van een derde
van de prestaties kan niet worden nagegaan in welke mate zij zijn uitgevoerd.
In het Jaarverslag 2005 is zoveel mogelijk teruggekomen op de prestaties die
in de begroting voor 2005 zijn opgenomen. In de begroting voor 2005 waren
25 instrumenten opgenomen met prestatie-indicatoren. In het jaarverslag is
op 17 instrumenten teruggekomen met dezelfde prestatie-indicatoren. De overige
gevallen betreffen artikel 14. De in de begroting genoemde informatie was
niet tijdig beschikbaar voor het Jaarverslag 2005. Het gaat daarbij om een
aantal monitors – de Raad voor Cultuur en de bibliotheken – en
om een aantal jaarverslagen van instellingen. Wij hebben in de begroting 2006
extra aandacht besteed aan het opnemen van stabiele gegevens, juist met het
oog op de verantwoording. Dat zal ook een aandachtspunt zijn bij de opstelling
van het departementaal jaarverslag 2006. Ik herinner mij dat wij hierover
vorig jaar ook hebben gesproken, waarbij ik heb aangegeven dat ik mij bij
de begroting 2006 op een verbeterslag zou richten. Die verbeterslag is nu
niet merkbaar omdat dit debat over het jaarverslag van de begroting 2005 gaat.
De eerste verbeterslag zal merkbaar zijn in het jaarverslag over de begroting
2006. Ik ben voornemens om de gegevens over wat wij willen bereiken te verbeteren
in de begroting 2007 en in het jaarverslag 2007.De Algemene Rekenkamer wil dat elk doel een streefwaarde bevat, maar dat
lukt niet. Op de eerste plaats is dat uitgangspunt niet in lijn met de rijksbegrotingsvoorschriften.
Die schrijven namelijk voor dat streefwaarden alleen gehanteerd moeten worden
als zij zinvol en relevant zijn. Op de tweede plaats is dat uitgangspunt niet
in de geest van de huidige VBTB-voorstellen. Ik geef een voorbeeld met een
directe relatie tussen het beleid en het effect op het lerarentekort. Ik zou
het fantastisch vinden als de afvlakking van het lerarentekort helemaal toegeschreven
kon worden aan het beleid dat wij in de afgelopen jaren gevoerd hebben. Dat
klopt niet, want daarop zijn ook allerlei andere factoren van invloed, zoals
de economische ontwikkeling. Mensen kiezen daardoor eerder voor het lerarenberoep.
Ik kan het effect van het beleid op het lerarentekort dus nooit hardmaken.
Dat geldt ook voor een aantal andere punten. Waar mogelijk zal ik een verbeterslag
maken, in elk geval in aansluiting op hetgeen wij voor 2006 hebben gedaan,
maar een volledige weergave van streefwaarden lukt mij niet. Ik kan wel zeggen
dat ik dat wil, maar het is onmogelijk om bereikte effecten volledig aan het
ingezette beleid toe te schrijven.De heerJan de Vries(CDA)Natuurlijk zijn exogene factoren van invloed op het bereiken van doelstellingen.
Dat ontslaat u echter niet van de verantwoordelijkheid om zoveel mogelijk
streefwaarden te formuleren. U doet dat ook op het punt van het lerarentekort.
Natuurlijk zijn macro-economische factoren van invloed op de ontwikkeling
van het lerarentekort, maar die noemt u in uw verantwoording in de analyse
waarom streefcijfers al dan niet bereikt zijn. Overigens is dit een gemakkelijk
voorbeeld; andere beleidsdoelstellingen zijn moeilijker te verbinden aan streefcijfers.
Het vóórkomen van exogene factoren hoeft echter geen reden te
zijn om geen streefcijfers te bepalen.MinisterVan der HoevenIk ben dat met u eens. Om die reden is in de begroting 2006 ten opzichte
van 2005 een slag gemaakt, maar ik ben het met u eens dat er nog wel een slag
kan worden gemaakt. Om die reden is in de begroting 2007 meer nadruk gelegd
op de streefwaarden. Ik zeg dat graag toe omdat het debat in de Kamer dan
anders kan worden gevoerd.MevrouwHamer(PvdA)Beweert u nu dat het goed gaat met het lerarenbeleid?MinisterVan der HoevenNee, dat heb ik niet gezegd.MevrouwHamer(PvdA)Ik vroeg het ook heel voorzichtig.MinisterVan der HoevenIk heb gezegd dat ik het geweldig zou vinden als ik het afvlakken van
het lerarentekort – er is nu sprake van een stabiele situatie in het
basisonderwijs – helemaal op het conto van het ingezette beleid kon
schrijven. Dat kan ik echter niet.MevrouwHamer(PvdA)In het voortgezet onderwijs is het probleem nog lang niet opgelost.MinisterVan der HoevenIk gaf een voorbeeld ter ondersteuning van mijn stelling dat de relatie
tussen beleid en bereikt effect niet een op een te leggen is.MevrouwHamer(PvdA)Ik heb een vraag gesteld over de vier prestatie-indicatoren. In het jaarverslag
wordt een gunstig beeld geschetst en ik heb geprobeerd om dat wat te nuanceren.MinisterVan der HoevenHet beeld is gunstig, maar ik sluit mijn ogen niet voor de manier waarop
het beleefd wordt. Het beeld en de beleving ervan zijn niet gelijk. U leest
ook de kranten en u hoort ook dat leraren allerlei opmerkingen maken over
de lastendruk. Ik kom daar straks nog even op terug. U kunt echter niet staande
houden dat het beeld als gevolg van het beleid van de afgelopen vier jaar
minder gunstig is dan daarvoor. Het beeld is gunstiger. Dat wil absoluut niet
zeggen dat alle problemen zijn opgelost. Ik sluit mijn ogen ook niet voor
de problemen. Niet alleen het ingezette beleid moet worden voortgezet, maar
er moeten ook andere oplossingen worden gezocht voor het lerarentekort. Dat
geldt ook voor de voortijdig schoolverlaters.MevrouwHamer(PvdA)Wij kunnen natuurlijk altijd terugkijken naar hoe slecht het in vorige
perioden was. Ik heb echter gedoeld op de speerpunten die u hebt genoemd:
bèta en techniek, voortijdig schoolverlaters en lerarenbeleid. U kunt
niet volhouden dat op die punten sprake is van een gunstige situatie. Ik meen
dat er veel meer mensen nodig zijn voor bèta en techniek. Er is een
ernstig tekort aan docenten voor die vakken. Gisteren hebben wij geconstateerd
dat er de komende tijd grote problemen te verwachten zijn. Ook het aantal
voortijdig schoolverlaters loopt niet terug.MinisterVan der HoevenU stelt de zaken wel erg zwart voor. U weet net zo goed als ik dat het
aantal voortijdig schoolverlaters terugloopt. U weet net zo goed als ik dat
bij het primair onderwijs op dit moment geen sprake is van tekorten; in een
aantal regio's zijn er zelfs overschotten. De motie-Dittrich wordt niet voor
niets ingezet als overbrugging voor jonge leerkrachten die net van de pabo
afkomen om te voorkomen dat zij voor het onderwijs verloren gaan. Bij de studenten
bèta en techniek is het ook een kwestie van langere adem. Je kunt niet
in twee jaar tijd zorgen voor tientallen meer afgestudeerden. De studiekeuze
is al eerder gemaakt. Ik ben het wel met u eens dat de trend goed in de gaten
moet worden gehouden. Ik ben het verder met u eens dat het beeld van de ontwikkeling
van leraren in het voortgezet onderwijs anders is. U mag de zaak echter niet
zwarter voorstellen dan hij is. U hebt gelijk als u zegt dat mijn werk op
een aantal punten beter kan, maar het is niet allemaal zo zwart als suggereert.
Overigens zal de staatssecretaris straks spreken over de hoogopgeleide bèta's.
Over het lerarentekort, de voortijdig schoolverlaters en het terugbrengen
van het aantal regels kom ik straks nog terug.Het spijt mij dat ik het moet zeggen maar de heer De Vries had het gelijk
aan zijn kant in het interruptiedebatje met mevrouw Hamer. De generieke loonmatiging
heeft ook in het onderwijs een rol gespeeld. Er is weliswaar «minder
meer» gekomen dan men verwacht had, maar er is ook fors geïnvesteerd.
De uitgaven op de OCW-begroting stijgen tussen 2003 en 2007 met 13,3%.
Dat is niet te salderen door aan te geven wat erbij is gekomen en hoeveel "minder
meer" is verkregen. Overigens wijs ik erop, met het oog op de intensiveringen
in het hoofdlijnenakkoord, dat 20% van de intensivering bij OCW terecht
is gekomen. Aan de totale bezuinigingen heeft OCW 4% moeten bijdragen.
Ook op dat punt zijn de cijfers anders dan zij soms "ruismatig"
worden weergegeven. Soms komt ruis goed uit, maar ik houd niet van ruis. Het
lijkt mij goed om dat nog eens te zeggen.Er is al een debat gepland over het voortijdig schoolverlaten en de leerplicht.
Vanaf de begroting voor 2007 wordt de operationele doelstelling opgenomen
onder artikel 4 Bve. Daarbij wordt doorverwezen naar artikel 3, voortgezet
onderwijs, en artikel 1, primair onderwijs. Er worden investeringen gedaan
om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Dit heeft gedeeltelijk te maken
met preventieve maatregelen, maar ook met het oppakken van de problemen van
dit moment. Levert het beleid in 2007 op wat wij willen? Ja. Om die reden
is de nota Aanval op de uitval geschreven. Wij willen dat het beleid wat oplevert
en dat het aantal schoolverlaters wordt teruggedrongen. Dat moet worden aangepakt
in samenwerking met leraren, gemeenteambtenaren, medewerkers van zorginstellingen
en andere betrokkenen. Dat betekent ook dat reeds dit jaar geïnvesteerd
moet worden in de overgang naar het voortgezet onderwijs, met name van het
vmbo naar het mbo. Daar manifesteert zich namelijk een groot deel van de uitval.Wij hebben ideeën uit de praktijk getoetst aan de praktijk. De Rekenkamer
had kritiek op het beleid van de afgelopen tien jaar. Zij kon geen kritiek
hebben op het nieuwe VSV-beleid en kon ook niet zeggen dat het nieuwe VSV-beleid
slecht onderbouwd was. Zij heeft wel kritiek geleverd op de afgelopen tien
jaar. Wij zijn daarover het gesprek aangegaan met de Rekenkamer. Deze staat
positief tegenover de Perspectievennota en tegenover de aanpak die daarin
wordt gepresenteerd. Het lijkt mij goed om te melden dat het CPB het rapport
van de groep die spreekt over kosten en baten van voortijdig schoolverlaten
beoordeelt als een goed rapport. Daarmee wordt een stap gezet in de richting
van een beter onderbouwd beleid voor het terugdringen van het voortijdig schoolverlaten.
Het antwoord van de vraag van de heer Balemans is dan ook gewoon: ja.MevrouwLambrechts(D66)Ik wil dit toch wel even graag aftikken. Gaat u ervan uit dat als gevolg
van het beleid de daling van 30% op het gebied van voortijdig schoolverlaten
wordt gehaald? Dat zou natuurlijk fantastisch zijn. Eigenlijk had ik het al
opgegeven.MinisterVan der HoevenU moet wel letten op de termijnen die in het rapport zijn genoemd. Die
teruggang is niet te halen in één jaar tijd. In het rapport
staan de termijnen waarbinnen bepaalde zaken gehaald kunnen worden. Uiteindelijk
is het de bedoeling om het aantal voortijdig schoolverlaters terug te dringen.
Daarom is dit plan geschreven en daarom wordt er extra in geïnvesteerd,
ook in de begroting voor 2007. Ik ben eigenlijk nu al bezig met het debat
van volgende week.MevrouwHamer(PvdA)Ik sla aan op hetgeen de minister over de Rekenkamer zegt. Ik dacht dat
de Rekenkamer een orgaan was dat terugkijkt en beoordeelt in plaats van een
politiek oordeel geeft over plannen die er liggen. Ik ben hier wat verbaasd
over.MinisterVan der HoevenU hoeft daar niet verbaasd over te zijn. De Algemene Rekenkamer heeft
bij haar bevindingen gesuggereerd dat het nieuwe VSV-beleid slecht onderbouwd
zou zijn. Daarover is het gesprek aangegaan. De Rekenkamer heeft toen duidelijk
gemaakt dat de kritiek het beleid van de afgelopen tien jaar betreft en niet
het beleid dat nu wordt ingezet. Dat is expliciet gezegd.MevrouwHamer(PvdA)Dat is toch volstrekt irrelevant?MinisterVan der HoevenNee, want juist in de publiciteit werden die twee zaken op een hoop gegooid.
De aanleiding daarvoor was dat de perspectievennota Aanval op de uitval vlak
voor het rapport van de Algemene Rekenkamer verscheen. Om die reden is daarover
een gesprek gevoerd.MevrouwHamer(PvdA)Ik wil graag politiek zuiver houden waar de Rekenkamer voor is. Ik wil
dus graag van de minister weten waarover een oordeel is geveld.De voorzitter:Volgens mij is dit punt mede door uw interruptie goed besproken. Ik vraag
de minister om haar betoog te vervolgen.MevrouwHamer(PvdA)Laten wij dan gewoon afspreken dat wij niet meer debatteren. Als wij op
elk punt slechts één vraag mogen stellen, dan heeft het geen
zin om een debat te houden.De voorzitter:Dat is een flauwe opmerking. Ik verzoek de minister om haar betoog te
vervolgen.MinisterVan der HoevenHet is eenvoudig. De Rekenkamer geeft een oordeel over het beleid van
het verleden. Door een samenloop van omstandigheden werd de suggestie gewekt
dat de Rekenkamer een oordeel gaf over het beleid van de toekomst. Ik ben
het met mevrouw Hamer eens dat dat niet juist is. Om die reden is een gesprek
gevoerd en is de onduidelijkheid opgelost. De opmerkingen betroffen het beleid
in het verleden, niet de toekomst. Daar spreken wij volgende week over.Voorzitter. Ik kom toe aan de investeringen en het lerarentekort. Ik heb
al aangegeven dat er veel is geïnvesteerd. Ik heb de bedragen en de percentages
genoemd. De vacature-intensiteit in het speciaal basisonderwijs is groter
dan in het overige basisonderwijs. Het gaat overigens in absolute termen gezien
om een beperkte omvang. In het derde kwartaal van 2005 waren er 79 vacatures
in het speciaal basisonderwijs. Dat is een vacature-intensiteit van 0,5%.
In de rest van het basisonderwijs is het 0,1%. Het probleem is iets
groter dan in het gewone basisonderwijs, maar zeker geen gigantisch probleem.
Wij moeten de ogen echter niet sluiten voor de ontwikkelingen. Wij moeten
er bijvoorbeeld voor zorgen dat het speciaal onderwijs op de pabo voldoende
aan bod komt.De heerBalemans(VVD)Juist in het speciaal onderwijs is het effect van een leerkracht groter.
U zegt dat het om 0,1% en 0,5% gaat, maar ik maak mij zorgen
over het effect.MinisterVan der HoevenDat ben ik met u eens. Wij hebben afgesproken dat wij de klassen verkleinen
in cluster vier. Daardoor zal er ook meer vacatureruimte ontstaan. Dat is
een punt van zorg. Wij moeten daar zeker op inzetten om te voorkomen dat wij
nog meer problemen krijgen.In het voortgezet is er echt een probleem. Daar zie je een grote uitstroom
van leraren die met prepensioen of met pensioen gaan. Ik vind dat het ingezette
beleid voortgezet en versterkt moet worden. Dan heb ik het over het ondersteunen
van scholen bij het voeren van een samenhangend arbeidsmarktbeleid. In de
begroting 2006 is daar als gevolg van de motie-Lambrechts extra geld voor
ter beschikking gesteld. Voor 2006/2007 is er als gevolg van de motie-Dittrich
29 mln. beschikbaar gesteld. Dat geld gebruiken wij om leraren uit het primair
onderwijs te laten doorstromen naar het voortgezet onderwijs en om de pas
afgestudeerden van de pabo te behouden.De wet op de beroepen in het onderwijs, die zojuist door mevrouw Vergeer
is afgekraakt, is in Tweede en Eerste Kamer aangenomen. Die wet geeft scholen
de ruimte die zij nodig hebben bij het onderhouden en ontwikkelen van bekwaamheid
en de inzet van het personeel. Daar sluiten wij binnenkort het convenant professionalisering
voor af. Dan praten wij over ongeveer 100 mln. Daarmee kan men inspelen op
de aanstaande tekorten, het opscholen van personeel, het begeleiden van beginnende
leraren en het aanstellen van zij-instromers.Er is een beleidsagenda lerarenopleidingen gemaakt. Er is 23 mln. beschikbaar
voor de kwaliteitsverbetering en de versterking van de infrastructuur van
de lerarenopleidingen. Van 2006 tot en met 2008 wordt er 42 mln. beschikbaar
gesteld voor opleiden in de school. Dat zijn twee goede projecten, die ertoe
moeten leiden dat er niet alleen meer maar ook betere leraren komen. Vooral
het opleiden in de school is belangrijk. Er is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
voor de lerarenopleidingen en de scholen, waarbij de lerarenopleidingen de
eindverantwoordelijkheid voor de kwaliteit hebben. Op die manier bereik je
studenten die een duale opleiding aantrekkelijker vinden dan een reguliere
voltijdsoplei­ding. Wij moeten echter de vinger aan de pols houden en
goed kijken hoe de arbeidsmarkt zich verder ontwikkelt.MevrouwLambrechts(D66)Zijn de cijfers van de tekorten in het voortgezet onderwijs gebaseerd
op de tekorten die er zijn bij een beleidsarm beleid of komen die tekorten
er hoe dan ook aan? Zijn deze maatregelen een antwoord op dat
probleem of krijgen wij sowieso een probleem, ondanks al deze maatregelen?MinisterVan der HoevenHet is een antwoord op het probleem. Als wij niets doen, komen er gigantische
tekorten als de grijze golf het onderwijs verlaat. Dat kun je beïnvloeden
met beleid en daarvan heb ik net een aantal voorbeelden gegeven. Wij laten
het hier niet bij. Wij zullen van jaar tot jaar bekijken of het leidt tot
meer instroom aan de ene kant en het behoud van leerkrachten aan de andere
kant.MevrouwLambrechts(D66)Ik proef uit uw woorden dat u vindt dat er nog iets extra's moet gebeuren.
Eigenlijk is het niet genoeg om het schip stormbestendig te maken. Kunnen
wij nog extra voorstellen verwachten?MinisterVan der HoevenVoor het schooljaar 2006/2007 zijn het de maatregelen die ik net genoemd
heb. Die maatregelen moeten wij in gang zetten. Het project van het opleiden
van academisch geschoolden binnen school, waarvoor 42 mln. beschikbaar is
gesteld, gaat het volgende schooljaar van start. De motie-Dittrich wordt in
het schooljaar 2006/2007 en voor een deel in het schooljaar 2007/2008 uitgevoerd.
De convenanten en de arbeidsmarktplannen worden het volgende schooljaar dus
uitgevoerd. Wij zullen ieder halfjaar kijken waar dat toe leidt, zodat wij
indien nodig kunnen ingrijpen of aanvullen. Ik denk niet dat het veel zin
heeft om beleid op beleid te stapelen. Een aantal maatregelen wordt in het
nieuwe schooljaar in gang gezet. Mijn voorstel is om dat uit te werken, maar
wel goed te monitoren wat er gebeurt. Wij moeten niet denken dat wij door
beleid te maken de situatie al veranderd hebben. Dat gebeurt pas op het moment
dat het beleid in praktijk wordt gebracht.Voorzitter. Ik kom bij de daling van de administratieve lasten. Mevrouw
Lambrechts had het over de beleefde regeldruk en de feitelijke regeldruk.
De nieuwe regels worden als het zwaarst ervaren, want de oude regels waren
bekend. Oude regels worden weliswaar afgeschaft, maar dat wordt niet als een
verlichting beleefd. Er zit dus een imagokant aan. Daarom laten wij er onderzoek
naar doen. Ik wil namelijk ook graag weten hoe het precies zit.Mevrouw Hamer en de heer De Vries hebben gevraagd naar de reductie van
de administratieve lasten. Er is een pakket aan maatregelen gepresenteerd.
Het zijn vooral maatregelen die te maken hebben met bedrijven, zoals het vergemakkelijken
van de aanvraag om erkenning tot leerbedrijf. Het is de bedoeling dat de lastendruk
afneemt met 28%. Wij veroorzaken ook administratieve lasten voor burgers.
Soms gaat het om geld en soms om uren die geïnvesteerd moeten worden.
Dan praten wij over 28 à 29%. Voor de instellingen gaat het
om 29%. Overigens is dit in de totale kabinetsperiode. Tot en met het
einde van 2005 hebben wij 8% gehaald. De afspraak om de administratieve
lasten met minimaal 25% te laten dalen, halen wij aan het einde van
de kabinetsperiode. In 2010 zullen de instellingen minder tijd kwijt zijn
aan administratieve verplichtingen voor het ministerie van OCW. Dan praten
wij over 39%. Nu ga ik iets heel gevaarlijks zeggen: vertaald in fulltime
leraren, wetenschappers of kunstenaars is het in totaal 1850. Dat men minder
tijd en dus minder geld kwijt is aan administratieve verplichtingen, wil nog
niet zeggen dat het ergens ingeboekt kan worden. Dat kan natuurlijk niet.
Men heeft die meertijd juist nodig om beter onderwijs te geven.Uit het belevingsonderzoek blijkt dat de professionals nog te weinig merken
van de reductie van de administratieve lasten. Wij hebben er onderzoek naar
gedaan en de Algemene Rekenkamer heeft er onderzoek naar gedaan. Gebleken
is dat geschrapte informatieverplichtingen soms lang niet voor 100%
werden nageleefd. Het schrappen daarvan heeft dus ook weinig opgeleverd. Ook
blijkt dat instellingen bepaalde administratieve processen handhaven voor
eigen doeleinden. De OCW-regels slaan vooral neer bij de leiding en de administratie.
Daar merkt men de reductie wel, maar de werkvloer merkt er niets van. Dat
is het probleem. Wij hebben in verband met de verschuiving binnen de besturen
gevraagd om een bureaucratiebenchmark, zodat de instellingen een instrument
hebben om de administratieve lasten te verminderen. Zij moeten zelf inzichtelijk
maken wat de omvang van de bureaucratie, de overhead, is, hoe die afgezet
kan worden tegen de kwaliteit van het onderwijs en hoe die zich verhoudt tot
vergelijkbare instellingen binnen de sector. Ik hoop dat het op die manier
zichtbaar wordt. Ik wil graag weten of wat wij doen leidt tot verschuivingen
en andere regels op de werkvloer. Ik heb er ook belang bij dat de mensen op
de werkvloer merken dat er minder regels zijn.MevrouwLambrechts(D66)U schetst nu een heel andere situatie. Die lastenverlichting is er wel,
maar scholen hebben het niet in de gaten. Je zegt tegen iemand die ziek is
dat hij denkt dat hij ziek is, maar dat hij feitelijk gezond is. Hoe kunnen
wij ervoor zorgen dat de lasten op de werkvloer verminderen? Wat zijn onze
instrumenten? Het betekent dat andere gremia de ontstane ruimte onmiddellijk
opvullen met andere en misschien wel zwaardere regels.MinisterVan der HoevenEr zijn twee werkvloeren. Op de ene werkvloer worden de administratieve
informatieverplichtingen het zwaarst gevoeld. Dat is de werkvloer van het
bestuur, de administratie en de organisatie. Op de andere werkvloer wordt
les gegeven. Die bureaucratiebenchmark is nodig om zichtbaar te maken hoe
groot de bureaucratie, de overhead, in de instelling is. Daarmee is het ook
mogelijk om te kijken hoe de instellingen zich tot elkaar verhouden. Bij de
zwakke scholen hebben wij gemerkt dat de verbeterslag een stuk sneller gaat
als wij het transparant en zichtbaar maken. De vraag is hoe de besturen en
de organisaties omgaan met de autonomie die zij vanuit de overheid krijgen.
Hoe vertalen zij die naar de werkvloer? Daar hebben wij ook over gesproken
toen wij het over governance hadden. Ik vind dat niet alleen gekeken moet
worden naar wat de overheid voor de instellingen doet, maar ook naar wat er
binnen de instellingen gebeurt voor de werkvloer.MevrouwVergeer(SP)Ik vind het goed dat de minister constateert dat wij moeten kijken of
de bureaucratie binnen de instellingen oneigenlijke vormen aanneemt. Dat gaan
wij in beeld brengen met een bureaucratiebenchmark. Hoeveel bureaucratie levert
de bureaucratiebenchmark op?MinisterVan der HoevenZullen wij eerst eens kijken hoe de bureaucratiebenchmark eruit komt te
zien? Wij gaan dat natuurlijk niet alleen doen, wij gaan dat samen met
de organisaties doen die daarbij betrokken zijn. Ik vraag mij ook wel eens
af hoeveel bureaucratie wijzelf, u en ik, veroorzaken met de wetgeving. Wij
hebben hier eerder over gedebatteerd. U hebt ook gevraagd om regels die weer
leiden tot extra bureaucratie. Laten wij elkaar niet de zwarte piet toespelen.MevrouwVergeer(SP)Mijn stelling is dat veel centrale regelgeving minder bureaucratisch is
dan de regels die van de scholen en de overlegorganen zelf komen. Er zijn
allerlei transacties en niets ligt vast. Nu moet er ook weer onderhandeld
worden over de vraag of de bevoegdheid in de onderbouw goed is ingevuld. Mijn
stelling is dat u meer bureaucratie veroorzaakt met de autonomie dan ik met
het wettelijk vastleggen van bepaalde dingen.MinisterVan der HoevenHier verschillen wij fundamenteel over van mening. Dit onderwerp komt
steeds terug in de debatten. Ik denk daar anders over.De heerJungbluth(GroenLinks)Als ik het goed begrijp, maakt de minister een onderscheid tussen de bureaucratie,
waartegen het management protesteert, die wordt veroorzaakt door het departement
en de bureaucratie, waartegen de onderwijsgevenden protesteren, die wordt
veroorzaakt door het management. Ik denk dat wij ons voor onze benchmark moeten
beperken tot de bureaucratie die door de overheid wordt veroorzaakt. Aan de
bureaucratie die de besturen veroorzaken, moeten de scholen zelf wat doen.MinisterVan der HoevenDan wil ik niet meer geconfronteerd worden met het verschil tussen de
beleefde bureaucratie en de veroorzaakte bureaucratie. Het debat ging over
de beleefde bureaucratie. Als ik zou doen wat u voorstelt, dan kan ik gewoon
stoppen. Dan heb ik mijn werk gedaan. Ik heb gedereguleerd. De autonomie is
bij de scholen neergelegd en dan kunnen de scholen het zelf uitzoeken. De
mensen op de werkvloer komen echter bij ons klagen dat zij niets merken van
de autonomie en de deregulering. Zij vragen ons hoe het zit met de rol van
de professional. Dat betekent dat u over dit soort dingen geen debat meer
met mij moet willen hebben, maar volgens mij willen uw collega's dat juist
wel.De heerJungbluth(GroenLinks)Er zijn onderwijsgevenden die onder het mom van het debat over de bureaucratie
proberen tegen te houden dat er op scholen toetsen worden afgenomen bij leerlingen.
Dat moeten wij onderscheiden van het verzet bij schoolbesturen om aan het
departement te rapporteren.MinisterVan der HoevenIk stel voor dat ik doorga met de bureaucratiebenchmark. Wij zullen daar
ongetwijfeld weer over spreken. De benchmark verschaft ons misschien wel informatie
die wij ook graag krijgen.Dan kom ik bij de vraag van de heer Jungbluth over Bowen Paulle en over
regie. Als ik zou doen wat de heer Jungbluth zegt en regie voer over alle
initiatieven die er zijn, dan boor ik ze de grond in. Laten wij initiatieven
de ruimte geven. Dat is een onderdeel van mijn regie. Laat mensen het zelf
doen en trek niet alles naar je toe als overheid. Het is wel van belang dat
wij van dingen leren. In dat opzicht is het goed dat de inspectie Bowen Paulle
heeft uitgenodigd voor een gesprek en dat er inmiddels een paneldiscussie
plaatsvindt. Dat wil niet zeggen dat je het meteen overneemt. Het is belangrijk
om mensen de ruimte te laten.In 2003/2004 is onderzoek naar de schoolkosten gedaan. Dit jaar vindt
er een nieuw onderzoek plaats: de schoolkostenmonitor 2006. Dan kunnen wij
zien hoe de schoolkosten zich hebben ontwikkeld. De educatieve boekenmarkt
is onderzocht en daaruit blijkt dat de gemiddelde prijs van schoolboeken in
de jaren 2000-2002 harder is gestegen dan in de jaren 2003-2005. Bij de prijs
van de schoolboeken lijkt dus sprake te zijn van een zekere afname van de
groei. De Kamer heeft een motie aangenomen, waarin mij is gevraagd om onderzoek
te doen naar verdere mogelijkheden om de schoolkosten voor ouders te verlagen.
De schoolkosten worden door veel variabelen beïnvloed. Goed onderzoek
kost tijd. De onderzoeken die ik in verband daarmee heb laten plaatsvinden,
zijn onlangs afgerond. De Kamer wordt een dezer dagen over de resultaten daarvan
geïnformeerd.Over het schoolzwemmen overleg ik met de staatssecretaris van VWS. Het
is aan de staatssecretaris van VWS, maar ik zal het in ieder geval met haar
bespreken.Wij hebben natuurlijk gekeken naar de drempel in de gewichtenregeling.
De afspraak is dat wij die drempel verlagen. Ik kom daar dus op terug. Op
dit moment kan ik daar niet op ingaan, omdat wij er nog mee bezig zijn. Om
het alleen te doen op basis van 2005, terwijl wij net aan de slag gaan met
de eerste verlaging van de drempel, lijkt mij niet handig. Dan baseer ik nieuw
beleid op de resultaten van het beleid van eergisteren, terwijl wij tussentijds
het beleid al een keer hebben veranderd. Ik denk dat wij dat niet moeten doen.
Wij zullen het blijven volgen. Wanneer het kan, gaan wij daarmee door.Ik vind het goed dat scholen zelf het initiatief nemen om kansarme kinderen
op te vangen. Dat moet gebeuren. Wij springen ook bij, want daar is de gewichtenregeling
voor. Ik heb alleen geen geld over. Er is nog geen geld dat kan terugvloeien.
Dat is een misvatting.Mevrouw Vergeer vroeg naar de Wet inburgering. Zij vroeg op welke manier
de ouders betrokken worden bij de ontwikkeling van hun kind. De inhoud van
de inburgeringscursus stel ik niet vast, dat doet de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie. Er zit een onderdeel onderwijs en opvoeding bij om deelnemers
wegwijs te maken in het Nederlandse onderwijs, zowel voor zichzelf als voor
hun kinderen. De vraag is hoe wij ervoor kunnen zorgen dat ouders beter participeren
om op die manier onderwijsachterstanden terug te dringen. Daarvoor hebben
wij een intentieverklaring opgesteld die is ondertekend door alle organisaties.
Een van de afspraken is het Platform voor allochtone ouders. Dat gaat op 15 juni
van start. Er worden in de G30 lokale platforms opgericht die een concrete
verbinding vormen tussen scholen, allochtone ouders en lokale overheden. Op
dit moment zijn het er al tien. Het doel is de betrokkenheid van de ouders
te vergroten.StaatssecretarisRutteVoorzitter. Ik begin met de vraag naar het Deltaplan Bèta en Techniek.
De cijfers zijn bekend. Wij presteren goed op het gebied van wiskunde, bèta
en techniek. Er is alleen een klein percentage afgestudeerden in die sectoren.
Het ligt op zo'n 15% en dat is veel te laag. Daarom komen wij met een
deltaplan. Om de voortgang goed te kunnen meten, moet je kijken naar het verschil
tussen het studiejaar 2004/2005 en het studiejaar 2005/2006.
In dit jaar bedraagt de totale groei van het technisch hoger onderwijs 0,6%.
Vooral in het wetenschappelijk onderwijs zie je een behoorlijke groei, namelijk
van zo'n 2,2%. Daar doen alle tien de universiteiten aan mee. In het
hbo zijn de cijfers anders. Bij de zes grotere instellingen is eerder een
daling dan een stijging te zien. Met die zes instellingen wordt gesproken.
Dat zijn zes van de achttien hbo-instellingen die met bètaopleidingen
en technische opleidingen te maken hebben. Met die zes grotere instellingen
heeft het platform gesprekken gevoerd. Er zijn actieplannen opgesteld. Bij
onvoldoende voortgang zullen deze instellingen zich niet kwalificeren voor
de tweede tranche van het hbo-Sprintprogramma. Eind 2006 zal de midterm review
plaatsvinden en in 2007 zal er een tussendoelstelling worden gedefinieerd
voor de instroom. De ambitie is dat er vergeleken met het jaar 2000 15%
meer studenten instromen.MevrouwVergeer(SP)U stelt vast dat wij zo goed scoren in internationale vergelijkingen.
U hebt misschien ook de column van Robbert Dijkgraaf gelezen, waarin stond
dat wij bij de wiskundeolympiade zijn gekelderd in de rangorde.StaatssecretarisRutteIk heb die column ook gelezen, maar ik heb gewoon gekeken naar de cijfers
in ons eigen overzicht. In de Pisa-scores voor wiskunde zitten wij in de kopgroep.
Als je de wiskundeprestaties in bèta en techniek bij elkaar optelt,
dan zitten wij ook in de kopgroep. Alleen Korea en Finland gaan ons voor.
Alle andere landen laten wij achter ons. Het verschil is alleen dat een veel
groter deel van de bevolking daar deelneemt aan dat type onderwijs. Het niveau
van het onderwijs in ons land is hoog. Er zijn alleen weinig studenten. Ik
heb de column van Dijkgraaf gelezen en ik weet niet hoe hij daaraan komt.
De cijfers uit de Pisa-monitor laten een heel ander beeld zien. Die cijfers
zijn natuurlijk representatiever dan één olympiade. De kern
van de vraag is niet hoe wij het onderwijs verbeteren, want dat is al heel
goed. Het probleem is dat te weinig mensen van dat goede onderwijs genieten.MevrouwVergeer(SP)Het laatste klopt. In de Pisa-onderzoeken is ook te zien dat de allochtone
kinderen in Nederland het minder goed doen in vergelijking met de allochtone
kinderen in de rest van Europa. Ik denk dat dit een ernstig gegeven is. Kunt
u met een nadere reactie over de olympiadecijfers komen? Kunt u ons laten
weten waar het aan kan liggen? Er bestaan ook zorgen over de manier waarop
wiskunde wordt onderwezen in Nederland.StaatssecretarisRutteNee, dat ga ik niet doen. Wij gaan niet over iedere column een reactie
naar de Kamer sturen. Ik heb vaker gezegd dat het departement niet kan krimpen
als wij op ieder stuk in de krant een uitgebreide beleidsreactie moeten schrijven.MevrouwVergeer(SP)U kunt het ook aan de heer Dijkgraaf vragen.StaatssecretarisRutteDat kunt u ook doen. Dan wil ik graag het antwoord weten. Wij baseren
ons op de Pisa-cijfers. Die staan keurig in het boekje met kerncijfers dat
wij ieder jaar uitbrengen. Dat is het beleidsmateriaal waarop wij ons baseren.
Dat zijn internationaal erkende cijfers. Ik ben het met u eens dat de olympiades
interessant zijn, maar als wij over alle olympiades een beleidsreactie moeten
schrijven, kunnen wij beter meteen stoppen.Voorzitter. Afgelopen maandag is er een wetgevingsoverleg met minister
Verdonk geweest over de Wet inburgering en dat wordt binnenkort vervolgd.
Er is gevraagd om een overheveling van educatiemiddelen naar inburgering en
minister Verdonk heeft geantwoord dat zij dat onderwerp aan de orde zou stellen.
Daar zullen wij het dus nog over hebben. Dat is overigens een lastig dossier,
want het leidt tot een zekere verwatering van de middelen die voor educatie
beschikbaar zijn.In dat verband vroeg de heer Tichelaar naar de situatie die wordt geschetst
in de Staat van het onderwijs op pagina 368. Er staat dat het vanwege de reorganisatie
in de educatie lastig is om er goed beleid op te voeren. Daarom zijn wij gekomen
met een transitiebudget. Er is ook een akkoord met de Bve-Raad en met andere
partijen over de vormgeving van de marktwerking in de inburgering. De ROC's
moeten zich daar goed op kunnen voorbereiden. In dat kader is het van belang
dat er een notificatie plaatsvindt in Brussel. Dat ligt op het terrein van
de collega van V&I. Zij heeft afgelopen maandag in de Kamer gezegd dat
die melding op 6 juni is gedaan en dat zij binnen twee maanden een uitspraak
van de Commissie verwacht. Dat is nog op tijd voor de invoering van de Wet
inburgering, die beoogd is op 1 januari 2007. Ik zal de minister voor
Vreemdelingenzaken en Integratie verzoeken het artikel voor de toekenning
van het overgangstraject met terugwerkende kracht in werking te laten treden,
zodat het overgangsbudget nog in 2006 betaald kan worden, uitgaande van de
invoering van het nieuwe stelsel op 1 januari 2007.De heerTichelaar(PvdA)Wij wachten af waar uw collega mee komt. Ik deel uw visie over de verwatering
van de middelen. Ik vind wel dat u om de vraag heen draait. In het rapport
van de inspectie wordt een relatie gelegd tussen kwaliteit en onduidelijkheid
van de wetgever. Wij zijn sinds april 2005 hiermee bezig. U hebt de toezegging
gedaan dat het in april 2006 klaar zou zijn. De instellingen zijn in oktober
2005 met wat voornemens gekomen, die hebben geleid tot een gedwongen mobiliteit.
Dat is een prachtige bewoording voor ontslag. Het is nu medio 2006. Wij horen
van de minister dat het op 6 juni is aangemeld. U zegt dat het minstens
een halfjaar tot negen maanden duurt voordat het afgerond is. Uw collega zegt
dat het twee maanden duurt. Laten wij elkaar maar eens recht in de ogen kijken.
Dat is niet mogelijk. Het duurt minimaal een halfjaar. Wat gebeurt er in oktober
2006? Bent u verantwoord bezig voor de bve-sector? Het gaat om de kwaliteit
van educatie. Nogmaals, het is niet uw primaire verantwoordelijkheid, maar
het is wel een kabinetsverantwoordelijkheid. Het kabinet laat die sector voor
het tweede jaar met de brokstukken zitten. Wij, kabinet en Kamer, kunnen geen
duidelijkheid verschaffen en dat noem ik onbehoorlijk bestuur.StaatssecretarisRutteIk ben blij met de laatste toevoeging, want u bent medewetgever. De inwerkingtreding
van het nieuwe inburgeringsstelsel is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van kabinet en Kamer. Naar ik heb begrepen, heeft de collega voor V&I
gezegd dat het twee maanden duurt, mede omdat er in het informele
circuit al van alles is gebeurd. Maar goed, ik was niet aanwezig bij het debat.
Ik kan dus niet precies herhalen wat er is gezegd.De heerTichelaar(PvdA)Ik merk op dat u dezelfde bewoordingen kiest als een jaar geleden. U zegt
dat er al veel is gedaan in het informele circuit. Wij hebben telkenmale gevraagd
of de officiële aanmelding al had plaatsgevonden. Het antwoord was elke
keer dat het zou gebeuren. Eerst was het begin januari 2006 en later medio
2006.StaatssecretarisRutteIk begrijp dat het u ergert dat het zo lang duurt. Dat geldt ook voor
minister Verdonk en voor mij. Het had eerder in werking kunnen treden als
het eerder af was geweest.De heerTichelaar(PvdA)U moet geen relatie leggen met de behandeling van het wetgevingstraject
die maandag heeft plaatsgevonden. Dit traject hebben wij met u doorlopen.
U zou uw collega de opdracht geven om het aan te melden in Brussel. Waarom
hebt u daar een jaar lang mee gewacht? Het heeft van medio 2005 tot medio
2006 geduurd.StaatssecretarisRutteWij moesten er eerst uitkomen met de sector. Het ging om het transitiebudget
en het contract. Het is mede afhankelijk van de vormgeving van het stelsel.
De vraag was of de collega voor V&I naar Brussel moest. Wij gaan ervan
uit dat het stelsel op 1 januari in werking treedt. Stel dat een terugwerkende
kracht mogelijk is en dat wij het overgangsbudget in 2006 kunnen uitkeren.
In hoeverre zou het rust hebben gecreëerd als de sector zoveel eerder
had geweten wat Brussel ervan vindt? Alle andere variabelen van de wetgeving
stonden op dat moment toch nog ter discussie. Ik begrijp wel dat het enig
extra comfort had geboden, maar dan was het probleem nog niet van tafel geweest.
Het nieuwe inburgeringsstelsel is een voorwaarde voor het overgangsbudget
en het transitietraject. Daarover vergadert de Kamer nu.De heerTichelaar(PvdA)Op enig moment heeft de inspectie een relatie gelegd tussen kwaliteit
en onzekerheid. Dat zijn de letterlijke bewoordingen. U kunt ze nalezen. De
oorzaak is de onduidelijkheid over het reorganisatieproces. Wie dragen daar
de verantwoordelijkheid voor? Dat zijn de bewindslieden en de Kamer. De aanmelding
van de procedure in Brussel is echter een verantwoordelijkheid van het kabinet
en niet van de Kamer.StaatssecretarisRutteAls de aanmelding in Brussel niet lukt, hebben wij sowieso een probleem.De heerTichelaar(PvdA)Dan staan er wel duizenden mensen op straat. Dat gaat nu voor het tweede
jaar gebeuren, omdat in oktober 2006 de begroting voor 2007 wordt vastgesteld.StaatssecretarisRutteBij het opstellen van het transitiebudget is rekening gehouden met bepaalde
spanningen. Er is een raam waarbinnen dat kan plaatsvinden. Men ging toen
uit van invoering per 1 juli 2006. De verwachte inwerkingtreding is nu
1 januari 2007 geworden. Daar zijn de budgetten ook op afgestemd. Het
is al een tijdje bekend dat de gedwongen winkelnering eraf gaat. Dat is ook
logisch, want de taken gaan verschuiven. Hoe meer duidelijkheid, hoe beter
het is. Daar ben ik het mee eens, maar de kernvraag is natuurlijk of het budget
vrijkomt en of het nieuwe inburgeringsstelsel er is op 1 januari 2007.
Daarover is de parlementaire behandeling nu gaande. De tijdshorizon maakt
dat gewoon mogelijk.De heerTichelaar(PvdA)Wij zetten mensen op straat zonder dat het perspectief bekend is. U daagt
mij elke keer uit. Dat neem ik u niet kwalijk. Als er echter problemen ontstaan,
dan heeft de minister voor V&I het gedaan, terwijl u de problemen moet
oplossen. U hebt gezegd dat u binnen een jaar duidelijkheid zou verschaffen
en dat de instellingen binnen een jaar zouden weten hoe het zit met de personele
problematiek.StaatssecretarisRutteIk zeg niet dat de collega voor V&I hier schuldig aan is. Ik heb gezegd
dat het in het wetgevingstraject is verschoven naar 1 januari 2007. Daar
is bij het opstellen van het transitiebudget ook altijd rekening mee gehouden.
De mensen in de sector weten dus wat hen boven het hoofd hangt. Dat het een
halfjaar later is, is tot daaraan toe. Dat is vervelend, maar daarom maken
wij er ook 122 mln. voor vrij. Er is dus ieder jaar gegarandeerd een bepaald
bedrag beschikbaar voor de inburgering. Wij investeren forse bedragen om de
marktwerking te faciliteren.De voorzitter:Ik stel voor dat wij nu even schorsen.MevrouwHamer(PvdA)Wij hebben dan nog een uur en tien minuten over om het onderwijsverslag
te bespreken. Ik ben tot veel in staat, maar daar acht ik mijzelf niet toe
in staat. Ik vind dat wij daarmee geen recht doen aan het onderwijsverslag.
Ik heb nagedacht over een oplossing. Misschien mag ik een onorthodox voorstel
doen. Wij hebben straks een begrotingsonderzoek, dat vaak niet zo inhoudelijk
van aard is, en wij hebben vlak voor de begrotingsbehandeling altijd een gesprek.
Is het een idee om het onderwijsverslag te betrekken bij dat gesprek? Dan
leggen wij het onderwijsverslag naast hetgeen er in de nieuwe begroting aan
prioriteiten staat.De voorzitter:Dat betekent dat wij het in het najaar bespreken.MevrouwHamer(PvdA)Dat klopt. Dan geven wij het ook een functie in de voorbereiding van de
begrotingsbehandeling.De heerJan de Vries(CDA)Als de vergadering niet mag uitlopen tot zes uur, dan is mijn voorstel
om het nu niet te behandelen. Daarmee doen wij geen recht aan de kwaliteit
en de inhoud van het onderwijsverslag, hoe spijtig ik dat ook vind. Dan is
de vraag wanneer wij het onderwijsverslag wel kunnen behandelen. Het lijkt
mij wat ongelukkig om het te voegen bij het begrotingsonderzoek. Dan komen
wij voor de situatie te staan dat wij de begroting beoordelen en dat wij dat
tegelijkertijd verbinden aan het beleid. Dat doen wij natuurlijk altijd, maar
dan doen wij misschien weer geen recht aan onderdelen van het onderwijsverslag.
Ik stel dus een afzonderlijke behandeling voor. Laten wij in de procedurevergadering
afspreken op welk moment wij dat doen.MevrouwLambrechts(D66)Ik steun het laatste voorstel. Ik voel het meest voor een apart overleg,
wat mij betreft begin september. De behandeling van de begroting is wel weer
erg ver weg.De heerBalemans(VVD)Met de laatste optie ben ik niet zo gelukkig. Wij praten over het onderwijsverslag
over het jaar 2005. Dat is gekoppeld aan het verantwoordingsdebat over 2005.
Wij kunnen alle cijfers die wij hebben te zijner tijd betrekken bij begrotingen.
Ik hecht er belang aan om het voor het zomerreces te bespreken. Wat mij betreft
kan dat nu.De voorzitter:Ik concludeer dat een meerderheid van de commissie het niet verstandig
vindt om het onderwijsverslag nu nog te behandelen. Wij hebben nog een uur
en een kwartier. Meer tijd is er niet. Ik denk dat wij ook kunnen concluderen
dat het niet lukt voor het zomerreces. Wij zullen er in de procedurevergadering
van de komende week over spreken. Wij zullen het onderwijsverslag zo snel
mogelijk na het reces bespreken. Het is belangrijk genoeg om het goed te doen.
Wij leren van deze ervaring dat wij deze combinatie niet meer moeten maken.
Het is overigens wel positief dat het jaarverslag serieus wordt besproken,
want in het verleden heeft men de verantwoording wel eens minder belangrijk
gevonden. Ik bied onze excuses aan voor het uitstel. Wij hopen het onderwijsverslag
zo snel mogelijk na het reces te bespreken.Sluiting 16.00 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP),
Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP),
Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter,
Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough
(GroenLinks), Roefs (PvdA) en Jungbluth (GroenLinks).Plv. leden: Ferrier (CDA), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA), Brinkel (CDA),
Szabó (VVD), Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP),
Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA),
Van Hijum (CDA), Van Aartsen (VVD), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA), Stuurman
(PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Herben (LPF), Meijer (PvdA), Nijs (VVD),
Halsema (GroenLinks), Kalsbeek (PvdA) en Vendrik (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30550-VIII-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl