Financieel Overzicht Zorg 1996; Verslag algemeen overleg over zorgvernieuwing in de AWBZ n.a.v. een brief van de bewindslieden d.d. 12 januari 1996
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24404, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-03-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24404 nr. 18

20-02-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtenwisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24404Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 404Financieel Overzicht Zorg 1996nr. 18VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 februari 1996De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 23 januari 1996 overleg gevoerd met minister Borst-Eilers
en staatssecretaris Terpstra van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief d.d. 12 januari 1996 betreffende zorgvernieuwing in de AWBZ.Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw M. M. H. Kamp (VVD) benadrukte, daarbij verwijzend
naar het algemeen overleg van 20 december 1995, dat de in het regeerakkoord
gemaakte keuze ten aanzien van de AWBZ-financiering consequenties heeft voor
het AWBZ-besturingsmodel. In dat kader is onafhankelijke indicatiestelling
van groot belang. Uit de brief van 12 januari jl. leidde zij af dat daarvoor
in de toekomst drie aparte indicatiesystemen kunnen ontstaan. Is dat wel de
goede weg? Hoe zit het met de overlap tussen de drie systemen? Is er, ondanks
dat het kabinet wat meer tijd nodig heeft voor het uitbrengen van een beleidsbrief
over de thuiszorg, over dit onderwerp al wat meer te melden? Is er al iets
bekend over de «knip» in de GGZ?Uit paragraaf 4 van de brief van 12 januari maakte mevrouw Kamp op dat
zorgvernieuwing moet aansluiten op ontwikkelingen in de regio. Wat wordt er
precies onder een regio verstaan? Zijn dat de provincies of de regio's als
bedoeld in de Wet ziekenhuisvoorzieningen (WZV)? Kan zorgvernieuwing ook aansluiten
op ontwikkelingen in branches of zelfs in instellingen? Naar aanleiding van
een schrijven van de gemeente Almere vroeg zij aandacht voor problemen die
groeikernen in dit verband ondervinden. Worden in de laatste alinea van par.
4 met «zorgaanbieders» individuele zorgaanbieders bedoeld (die
zich steeds meer regionaal oriënteren) of vertegenwoordigers van hun
landelijke koepels, die steeds verder worden afgebouwd?Wie draait er op voor de kosten die voortvloeien uit hetgeen in par. 7
van de brief van 12 januari wordt geschreven over de positie van de verzekerde,
zo vroeg mevrouw Kamp. Vraagtekens zette zij bij de uitwerking die par. 8
geeft aan de bestuurlijke vormgeving van zorgvernieuwing. Het is prachtig
om via inspraak en overleg te streven naar consensus met alle
betrokkenen, maar daarbij moet niet worden vergeten dat het budget beperkt
is. Als alle partijen erop staan dat strikt volgens dit model wordt gewerkt,
wordt een gedeelte van het budget niet besteed aan zorg, maar aan een vergadercircuit!
De wens van het IPO om de regiovisie nog sterker wettelijk te verankeren wees
zij af. Met het in dezen bereikte compromis zijn de provincies al aardig tegemoetgekomen
en bovendien moet worden voorkomen dat er twee kapiteins op één
schip staan. Hoe zien bewindslieden dit? Ten slotte pleitte zij ervoor om
duidelijker in de stukken tot uitdrukking te brengen welke politieke afwegingen
(via substitutie toevoegen aan het instellingsbudget, of omzetten in een AWBZ-verstrekking,
dan wel gewoonweg beëindigen) aan de orde zijn bij beëindiging van
zorgvernieuwingsprojecten.Mevrouw Vliegenthart (PvdA) waardeerde de nadere uitwerking
die in de brief van 12 januari is gegeven aan de opzet van de zorgvernieuwingsfondsen,
maar bleef desondanks bij de bezwaren die zij hiertegen reeds naar voren bracht
in het algemeen overleg van 20 december 1995. Met de doelstelling was zij
het geheel eens, maar om dat te bereiken gaf zij er voorkeur aan om toe te
werken naar een geflexibiliseerd AWBZ-systeem, dat via de verstrekkingen zelf
ruimte aan de reguliere instellingen biedt voor vernieuwing van hun zorgaanbod.
Door vernieuwing onder te brengen in een apart fonds wordt onvoldoende een
geïntegreerde benadering, gericht op zorgvernieuwing en substitutie gestimuleerd
en gaat «nieuw» concurreren met ander «nieuw», in
plaats van dat «oud» wordt geprikkeld tot vernieuwing. Het vernieuwende
(het ambulante, semi-murale) is in deze opzet veel zwakker georganiseerd dan
de reguliere, intramurale zorg. Bij dit alles moet worden bedacht dat de vrije-margeregeling
in grote lijnen goed heeft gewerkt. Vooral bij verpleeghuizen heeft deze regeling
(via het bijplaatsen van bedden) bijgedragen aan het terugdringen van wachtlijsten.
Door dit geld naar een zorgvernieuwingsfonds over te hevelen, worden de wachtlijsten
weer langer. Ook dreigt de AWBZ als verzekeringsvorm te worden uitgehold als
er via het zorgvernieuwingsfonds steeds meer subsidie-elementen in worden
ondergebracht. Wil men van de AWBZ een echte verzekering maken dan moeten
de verschillende vormen van zorg ook echt in een verzekering worden ondergebracht.
Dan gaat het niet aan om al het vernieuwende (extramurale) erbuiten te houden.
Daarom moet nu eerst ten principale worden besproken wat in de AWBZ-verstrekkingen
moet worden ondergebracht. Dan gaat het bijvoorbeeld om ambulante hulpverlening
(dagopvang en -besteding) in de zorg voor verstandelijk gehandicapten.In de eerste twee zinnen van de laatste alinea van par. 7 van de brief
van 12 januari (blz. 8) zag mevrouw Vliegenthart een aanduiding van het karakter
van zorgvernieuwingsprojecten en van de consequenties ervan voor de continuïteit
van de zorg. Aan die continuïteit twijfelde zij zeer, gezien de derde
alinea van blz. 8, die zorgkantoren opdraagt de zorg van verzekerden die deelnemen
aan zorgvernieuwingsprojecten te garanderen, zonder te vermelden hoe dit moet
worden gefinancierd.Gezien dit alles vroeg mevrouw Vliegenthart de bewindslieden met klem
om de thans ingeslagen weg vooralsnog niet verder te bewandelen, maar eerst
het wetgevingstraject af te leggen en duidelijkheid te geven over de AWBZ-verstrekkingen.
In dit verband gaf zij aan, op grond van de principiële keuze inzake
de AWBZ, een aantal bestaande subsidieregelingen in de AWBZ (vormen van langdurige
zorg) te willen omzetten in een verstrekking. Ook moet duidelijk worden hoe
het kabinet over een breed front de vernieuwing in de diverse sectoren wil
doorvoeren. Zorgvernieuwing moet niet alleen gericht zijn op vormen van ambulante
hulpverlening. Van groot belang is ook de transmuralisering van reguliere
instellingen. Via een experimenteer-artikel in de AWBZ kunnen zorgvernieuwingsexperimenten
zo nodig tijdelijk worden gesubsidieerd. Mevrouw Oedayraj Singh Varma (Groenlinks) vond doelmatigheid,
flexibiliteit en het verlenen van zorg op maat kernbegrippen in de discussie
over zorgvernieuwing. Ook zij wees in dit verband op het grote belang van
onafhankelijke indicatiestelling. Dat het wettelijk verstrekkingenpakket niet
kan worden uitgebreid, bestreed zij. Zo zou de samenwerking die in de GGZ-sector
tot stand komt bij de psychiatrische intensieve thuiszorg aanleiding moeten
zijn om deze zorgvorm in het AWBZ-pakket op te nemen. In dit verband pleiten
GGZ-verenigingen voor een flexibel verstrekkingenpakket. Het zorgvernieuwingsfonds
kan dan gebruikt worden voor experimenten die, (nadat zij hun nut hebben bewezen)
in een flexibele verstrekking kunnen worden omgezet. Zo'n benadering voorkomt
inflatie van het begrip zorgvernieuwing. Hoe zien bewindslieden dit? Een deel
van het geld voor zorgvernieuwing zou moeten worden gereserveerd voor initiatieven
van patiënten/consumenten, wier belang tot op heden bepaald niet voorop
heeft gestaan. Onderzoek van het Nederlands centrum geestelijke volksgezondheid
wijst op onvoldoende betrokkenheid van verzekerden. Het is onvoldoende om
patiënten/consumenten alleen te laten meepraten over criteria en projecten.
Er moet sprake zijn van echte betrokkenheid. Patiënten moeten als partij
een echte stem krijgen. Door zorgvernieuwingsfondsen te voeden via een geringe
korting op huidige verstrekkingen wordt een zekere financiering geboden en
wordt vernieuwing bevorderd. Vernieuwing en aansluiting op de vraag worden
optimaal gegarandeerd door een deel van deze gelden te reserveren voor initiatieven
van patiënten/consumenten. Zij bepleitte om via SPD's verleende ambulante
zorg aan verstandelijk gehandicapten niet te beschouwen als een vorm van zorgvernieuwing,
maar op te nemen als een verstrekking in de AWBZ. Alleen dan is er wettelijk
recht op deze vorm van zorg. Ook bevordert dit de gewenste substitutie. Hoe
zien bewindslieden dit?Het Protocol omgangsvormen zorgvernieuwingsfonds moet bevorderen dat zorgvernieuwingsprojecten
goed aansluiten op ontwikkelingen in de regio. Dit vergt overeenstemming over
de randvoorwaarden voor beslissingen van het zorgkantoor over zorgvernieuwingsinitiatieven.
Ook moet het protocol duidelijkheid geven over de verantwoordelijkheden van
de landelijke en de regionale overheid, de Ziekenfondsraad, de verzekeraars
en de patiëntenorganisaties. De erin te formuleren criteria moeten bewerkstelligen
dat zorgvernieuwing zich duidelijk onderscheidt van reguliere zorg. In het
belang van de rechtsgelijkheid is het gewenst dat in het hele land dezelfde
criteria worden gehanteerd. Deze criteria moeten bewerkstelligen dat projecten
ook echt vernieuwend zijn. Zo moet er duidelijk verschil zijn tussen zorgverbetering
en zorgvernieuwing. Zorgverbetering mag niet worden betaald uit de schaarse
middelen die voor zorgvernieuwing beschikbaar zijn. Doordat de AWBZ wordt
«dichtgetimmerd» worden aanbieders van zorg niet meer gestimuleerd
tot zorgverbetering. In het protocol moet ook een rol zijn weggelegd voor
de provincie. Die zou projecten minimaal moeten toetsen op de vraag of ze
al dan niet passen binnen de zorgvisie. In de brief van 12 januari miste zij
passages over kwaliteitseisen. In dezen dienen patiënten een stem hebben.
Zij moeten verzekeraars, die via de zorgkantoren veel macht hebben, kunnen
corrigeren.De heer Van der Vlies (SGP) bepleitte om in de AWBZ een wettelijke
voorziening op te nemen op basis waarvan (uitgaande van kostenbeheersing)
zorg op maat in de verschillende sectoren doelmatig en flexibel kan worden
ingevuld. Dit vergt een inhoudelijke discussie over de AWBZ. De brief van
12 januari richt zich echter meer op structuur en bekostiging.Zorgvernieuwing moet zich concreet onderscheiden van reguliere zorgverlening
en moet haar ook prikkelen tot zorgvernieuwing, zo betoogde de heer Van der
Vlies. Zij moet derhalve gericht zijn op het wegnemen van drempels
of op het ontschotten van datgene wat tegemoetkoming aan zorgbehoeften in
de weg staat. In de visie van de bewindslieden worden zorgkantoren belast
met de uitvoering van de zorgvernieuwing. Zij dienen een regiovisie als uitgangspunt
te nemen. Knelpunten kunnen daarbij ontstaan ten aanzien van instellingen
met een boven-regionale of landelijke betekenis. Zorgvernieuwingsinitiatieven
kunnen sneuvelen omdat inpassing in de regiovisie niet eenduidig mogelijk
is. Hoe gaan bewindslieden hiermee om? Hij maakte uit de brief van 12 januari
op dat geen algemene, eenduidige lijn is te trekken bij zorgvernieuwing. Per
geval moet worden beslist of er sprake is van een regeling als aanspraak,
of als onderdeel van zorgvernieuwing. Het schema op blz. 7 van de brief lijkt
een correcte vertaling van de wijze waarop met zorgvernieuwing moet worden
omgegaan, maar niet duidelijk wordt of dit in alle opzichten bevredigend is.
Het is geen echte stimulans voor zorgaanbieders om zich er serieus mee bezig
te houden. Een aansporing tot vernieuwing ontbreekt. Waarom is voor deze benadering
gekozen? Dat de bewindslieden zich de kritiek hebben aangetrokken dat er sprake
is van een te centrale vormgeving, met in de uitvoering te grote nadruk op
de regie door de zorgverzekeraars blijkt uit de beschrijving van de bestuurlijke
vormgeving, die moet waarborgen dat degenen om wie het gaat, alsmede degenen
die betrokken zijn bij de totstandkoming van een regiovisie een duidelijke
positie hebben in de zorgvernieuwingsproces. Hij miste echter een duidelijk
onderscheid tussen reguliere zorg en zorgvernieuwing. De overheid reguleert
het aanbod via de WZV. De zorgkantoren zijn verantwoordelijk voor het zorgvernieuwende
aanbod. In hoeverre valt zorgvernieuwing binnen de regiovisie? Hoe reageren
bewindslieden op de recente stellingname van het IPO in dezen? Ook hij wees
op het ontbreken van onderscheid tussen zorgvernieuwing en zorgverbetering.
Dit laatste moet gestalte krijgen via kwaliteitssystemen en niet via de zorgvernieuwingsfondsen.
In dezen ligt de eerste verantwoordelijkheid bij de zorgaanbieder. Er moet
snel duidelijkheid komen over algemene toetsingscriteria voor zorgvernieuwingsprojecten.
Hoe denken bewindslieden op dit punt eenduidigheid te bereiken? Uit commentaren
op de brief van 12 januari leidde hij af dat het veld erg beducht is voor
grote bureaucratie. Wanneer denken bewindslieden duidelijkheid te verschaffen
over de vraag of de GGZ als geïntegreerde verstrekking in de AWBZ moet
worden opgenomen? Ook over de positie van de SPD's moet spoedig duidelijkheid
ontstaan. Hoe verhoudt het recente schrijven van het Somma zich tot de brief
van 12 januari jl.?De heer Lansink (CDA) had waardering voor de brief van 12 januari,
die enkele jaren geleden ongetwijfeld aanleiding zou hebben gegeven tot het
houden een UCV en het indienen van diverse moties. Hij herinnerde eraan reeds
vorig jaar bij de begrotingsbehandeling en bij de behandeling van het FOZ
benadrukt te hebben dat zorgvernieuwing iets impliciets is en dat voor de
bevordering daarvan veel beter een vrije-margeregeling kan worden gebruikt
dan een fonds met aparte subsidieregelingen. De huidige situatie overziende
betreurde hij het, destijds niet direct een motie in die zin te hebben ingediend.
Zorgvernieuwing hoort in de instellingen thuis en moet niet apart worden gezet.
Veel beter vond hij het dan ook om via een aangepaste 4%-margeregeling actieve
instellingen te belonen en nalatige te straffen. Daarmee wordt bureaucratische
rompslomp voorkomen. Hij overwoog eventueel in een plenair debat hierover
een uitspraak van de Kamer te vragen.De heer Lansink onderschreef dat de AWBZ zich in zijn huidige opzet richt
op onverzekerbare risico's en langdurige zorgvormen. Hij benadrukte dat die
laatste vormen van zorg er op een normale manier bij betrokken moeten worden.
Ook hij vroeg in dit verband aandacht voor de wettelijke aanspraken op ambulante
zorg van mensen met een verstandelijke handicap en voor de positie van de
SPD's. Mag ervan worden uitgegaan dat dit in de AWBZ wordt opgenomen?
Duidelijkheid moet er ook komen over de thuiszorg, over de relatie tot de
curatieve zorg en over de vraag of subsidieregelingen in een verzekeringsstelsel
gehandhaafd moeten worden. Hier en daar is het laatste wellicht mogelijk,
mits het geen structureel karakter krijgt. Aandacht vroeg hij verder ook voor
de waardevolle aanbevelingen die zijn gedaan in de vele commentaren die op
de brief van 12 januari zijn gegeven. Hij bepleitte om hierover eventueel
via een hoorzitting nadere informatie in te winnen.Dat de huidige AWBZ te weinig ruimte voor zorgvernieuwing biedt vond de
heer Lansink niet geheel onverklaarbaar, gezien de voorgeschiedenis ervan.
Binnen de nu gekozen opzet past een functionele omschrijving van verstrekkingen.
Afzondering van zorgvernieuwing van niet-reguliere zorg en niet-verzekerde
zorg is op zich nodig. Wel moet de begrenzing flexibel zijn om te voorkomen
dat nieuwe vaste vormen ontstaan die zorgvernieuwing blokkeren. Gezien zijn
eerdere pleidooien voor zelfordening in sectoren was hij tevreden over het
voorziene functioneren van de zorgkantoren en de rol van de overige regionale
partijen daarbij. Op deze manier wordt een goede aansluiting verkregen op
de regiovisie. Wel pleitte hij ervoor om in het geheel de organisaties van
patiënten/consumenten een wat steviger plaats te geven. Het primaat ligt
echter bij de zorgkantoren, die aan randvoorwaarden moeten worden gebonden.
Deze dienen globaal te zijn om te voorkomen dat ze op hun beurt de flexibiliteit
doen afnemen. De reactie van het IPO op het compromis betreffende de regiovisie
stelde hem overigens teleur.De heer Lansink vond het vanzelfsprekend dat zorgvernieuwing moet passen
in het macro-kader van het FOZ. Om die reden is een wettelijke basis noodzakelijk.
Eerdere negatieve ervaringen met oncontroleerbare clusters van stichtingen
deden hem grote vraagtekens zetten bij de band tussen zorgvernieuwingsfonds
en het Algemeen Fonds Bijzondere ziektekosten. Het karakter van de AWBZ vergt
dat politieke verantwoordelijkheid op landelijk niveau wordt afgelegd. Zijn
tegen deze achtergrond passages in de brief van 12 januari over functionele
decentralisatie slechts «window-dressing» of zijn ze ook echt
gemeend? Het laatste vergt overheveling van budgetten.Vraagtekens zette de heer Lansink ook bij de financieringsstructuur. Het
optuigen van nieuwe subsidieregelingen leidt slechts tot rompslomp en willekeur.
Er moet verschil komen tussen ontwikkelingsprojecten en permanente projecten.
De eerste kunnen met tijdelijke subsidies worden gefinancierd. Ze vergen structurele
financiering en kunnen dus niet uit het zorgvernieuwingsfonds worden bekostigd.
Een gemis vond hij het dat in de brief van 12 januari niet blijkt hoe instellingen
vanuit hun eigen budget aan zorgvernieuwing kunnen doen. Willen bewindslieden
dit nader uitwerken en de Kamer daarover informeren? In aansluiting op het
betoog van mevrouw Vliegenthart bepleitte hij ten slotte om de 4%-margeregeling
nog een halfjaar te handhaven.De heer Van Boxtel (D66) was kritisch over de brief van 12
januari. Hij leidde eruit af dat bewindslieden worstelen met de spanning tussen
de vraag welke wettelijke aanspraken moeten worden gehonoreerd en het probleem
van kostenbeheersing indien de zorgvernieuwingsfondsen niet werkbaar blijken.
Hij had de stellige indruk dat de gerezen problemen worden veroorzaakt doordat
over het zorgvernieuwingsfonds (dat bedoeld is als sluitstuk om flexibiliteit
in de nieuwe AWBZ te brengen) wordt beslist op een moment dat er nog geen
duidelijkheid is over de wettelijke aanspraken binnen de AWBZ. Hoe denken
bewindslieden zorgvernieuwing wettelijk te regelen in het kader van de AWBZ?
Wat is de meerwaarde van zo'n wettelijke basis ten opzichte van de huidige
systematiek? Is het de bedoeling om vooruitlopend op de wetsbehandeling de
zorgvernieuwingsfondsen te vullen? Uit reacties van vooral patiëntenorganisaties
maakte hij op dat het door zorgverzekeraars opgestelde protocol
nog niet op brede steun bij alle overige betrokken partijen kan rekenen. Ook
hij vroeg aandacht voor de positie van verzekerden in het geheel. Het antwoord van de bewindsliedenDe minister hoopte in dit algemeen overleg duidelijkheid te
krijgen over de mogelijke besteding van zorgvernieuwingsgelden die als gevolg
van de uitkomst van het overleg van 20 december jl. vooralsnog zijn bevroren
totdat de Kamer op hoofdlijnen heeft ingestemd met de aansturing van de zorgvernieuwing
in het jaar 1996. Voor de zorgvernieuwing is 1996 een overgangsjaar. Per 1
januari 1997 zal (na parlementaire behandeling in het komend voorjaar) een
wetsvoorstel betreffende de AWBZ in werking treden waarin de zorgvernieuwing
en de bestuurlijke vormgeving daarvan zijn vastgelegd. In de brief van 12
januari is getracht zoveel mogelijk duidelijkheid te geven over de situatie
per 1997, in de hoop dat de Kamer ermee zou kunnen instemmen om in 1996 voorzichtig
ervaring op te doen met deze nieuwe bestuurlijke opzet.De minister herinnerde eraan dat in het regeerakkoord ten aanzien van
de zorgsector nadrukkelijk is gekozen voor functionele decentralisatie. Op
die basis wenste zij in het onderhavige dossier zo voorzichtig mogelijk te
werk te gaan en waar mogelijk het goede te behouden. Dit leidt er onder andere
toe dat verlening van zorg door bejaardenoorden niet zomaar als aanspraak
in de AWBZ wordt opgenomen. De relatie tussen provincies en bejaardenoorden
wordt namelijk niet beëindigd, maar veranderd. Landelijke sectorale visies
en brede regiovisies moeten elkaar beïnvloeden en aanvullen. Alle partijen
(provincies, gemeenten, aanbieders van zorg, verzekeraars en patiënten/consumenten)
moeten worden betrokken bij het opstellen van regiovisies, het uitvoeren van
subsidieregelingen in het kader van de zorgvernieuwing en bij de toetsing
van projecten.In de ook bij haar nog levende aarzelingen rondom zorgvernieuwing zag
de minister geen reden om dit proces volledig stil te leggen in afwachting
van een inhoudelijke discussie over de invulling van de AWBZ. In het belang
van de besteding van de beschikbare middelen aan zorg leek het haar beter
om nu voorzichtig met zorgvernieuwing te beginnen en aan de hand van opgedane
ervaringen de inhoudelijke discussie over de AWBZ te voeren. Zij bestreed
dat zorgvernieuwingsfondsen leiden tot een situatie waarin «nieuw»
slechts met «nieuw» concurreert. Door in samenspraak met de Kamer
succesvolle zorgvernieuwingsexperimenten op enig moment over te hevelen naar
de reguliere AWBZ is er wel degelijk sprake van vervanging van «oud»
door «nieuw». Om een kostenexplosie te voorkomen moet er dan wel
ruimte worden gecreëerd in het reguliere AWBZ-budget en moet aandacht
worden geschonken aan de financiële beheersing van dit soort ambulante,
vaak niet instellingsgebonden hulpverlening.Over de «knip» in de GGZ-sector kon de minister niets nader
mededelen. Wel was zij voornemens dienaangaande voor de komende zomer een
voorstel te doen. Belangrijk is om de «knip» zodanig vorm te geven
dat de continuïteit in deze sector geen geweld wordt aangedaan. Dat patiënten
in het geheel een belangrijke partij zijn, onderschreef zij van harte. Zij
had goede hoop met de koepels in de GGZ-sector overeenstemming te bereiken
over de vormgeving van de zorgvernieuwing.De staatssecretaris gaf aan dat overeenkomstig eerdere toezeggingen
niet volgens een blauwdruk, maar stap voor stap (zonder onomkeerbare dingen
te doen) wordt gewerkt aan de verbouwing van de AWBZ. Dat het thans gaat om
relatief kleine bedragen is een uiting van deze aanpak. Hetgeen in het veld
aan zorgvernieuwing is bereikt, moet worden gekoesterd en gestimuleerd. Niet
alleen de patiënt/consument dringt aan op vernieuwing van zorg; ook de
overige partijen in het veld zijn hier bijzonder op gespitst,
onder andere als gevolg van de introductie van een instrument als het PGB.
De mogelijkheid voor instellingen om binnen het eigen budget aan zorgvernieuwing
te doen, zal hen zeker stimuleren om flexibeler zorg op maat te geven.Aandacht vroeg de staatssecretaris voor de rol die het regeerakkoord bij
dit alles speelt. Daarin is ervoor gekozen om in het eerste compartiment via
de gedereguleerde WZV en de WTG aan de aanbodzijde te komen tot strikte beheersing
van zorg en prijs. De suggestie om verzekerden zorg op maat te leveren door
AWBZ-aanspraken flexibeler te maken, wees zij af, omdat zo'n aanpak niet past
in de in het regeerakkoord gemaakte afspraken. Die afspraken vergen een strakke
omschrijving van aanspraken in de AWBZ. Zoals blijkt uit de door de Kamer
aanvaarde nota «Zorg in het regeerakkoord» en de «Task force
volumebeheersing en kostenbeperking» wordt dit nagestreefd door:– de AWBZ te richten op onverzekerbare risico's en langdurige zorg,
met dien verstande dat er binnen de AWBZ ruimte is voor een PGB;– in de AWBZ substitutiegevoelige vormen van ouderenzorg op te nemen
(verpleeghuizen, bejaardenoorden, thuisverpleging en -verzorging);– de gedereguleerde WZV van kracht te laten blijven, om centrale
regie door de overheid (i.c. de minister van VWS) te verzekeren.Zij erkende dat strakke aanbodregulering en prijsbeheersing funest zouden
kunnen zijn voor zorgvernieuwing. Om toch de nodige flexibiliteit in het systeem
te kunnen inbouwen is ervoor gekozen om alle tot nu toe ontwikkelde subsidieregelingen
en tot nu toe opgezette zorgvernieuwingsprojecten per sector onder te brengen
in een zorgvernieuwingsfonds. Daadwerkelijke vervanging van «oud»
door «nieuw» wordt bevorderd door van geval tot geval, in overleg
met de Kamer, te beoordelen of zorgvernieuwingsprojecten kunnen worden omgezet
in een reguliere AWBZ-aanspraak. Omdat daarbij moet worden gebleven binnen
de financiële kaders van de AWBZ, zal er als vanzelf sprake zijn van
substitutie van «oud» door «nieuw». Daarnaast zijn
instellingen vrij om binnen hun eigen budget (buiten de eigen muren) aan zorgvernieuwing
te doen. Gezien de ontwikkelingen in het veld had zij er alle vertrouwen in
dat deze ruimte door alle instellingen gretig zal worden gebruikt. Mocht blijken
dat de thans ontworpen regeling (deels) belemmerend of negatief werkt, dan
zullen maatregelen worden genomen. In dit verband deelde zij mede naar aanleiding
van het algemeen overleg van 20 december jl. en diverse signalen uit het veld
te hebben besloten om dat deel van de 4%-margeregeling dat is belegd met bedden,
niet in één maar in drie jaar af te bouwen. Zo wordt toename
van wachtlijsten bij instellingen voorkomen en krijgen instellingen wat meer
ruimte voor zorgvernieuwing. Het primaat van de politiek wordt extra benadrukt
in de voor alle AWBZ-sectoren bindende aanwijzingen die de minister na een
inhoudelijk debat met de Kamer geeft aan het COTG.De 4%-margeregeling is vanaf 1991 aanvankelijk alleen van kracht geweest
voor zwakzinnigeninrichtingen en verpleeghuizen. Vanwege het succes ervan
is zij vanaf 1993 ook van toepassing geweest op gezinsvervangende tehuizen.
Belangrijkste doelstelling van deze regeling was het ontlasten van wachtlijsten.
In dat kader werd, vooruitlopend op nog niet gerealiseerde bouwinitiatieven,
gestreefd naar optimale benutting van bestaande gebouwen. Het gebruik van
deze regeling voor de inzet van extra bedden was derhalve volstrekt legitiem.
Daarnaast werd de regeling gebruikt om via substitutieregelingen en subsidiemogelijkheden
projecten te realiseren voor extramurale zorg. Uit een evaluatie van de Ziekenfondsraad
blijkt dat de 4%-margeregeling een positief effect heeft gehad op de wachtlijsten
en nieuwe impulsen heeft gegeven aan de zorgvernieuwing. In de verpleeghuissector
(waarin 23% van de projecten een intramuraal karakter had) is ongeveer 13%
van de totale ruimte besteed aan het bijplaatsen van full-time extra bedden,
waarmee in totaal 1396 personen werden geholpen. In de gehandicaptensector
(waar 60% van de projecten een intramuraal karakter had) werd 16% van de beschikbare
ruimte besteed aan het creëren van full-time plaatsen, waarmee 459 personen
konden worden geholpen. Dit geeft aan dat instellingen zeer positief staan
tegenover zorgvernieuwing. Derhalve had de staatssecretaris er alle vertrouwen
in dat het bieden van ruimte aan instellingen om onder eigen regie binnen
het eigen budget aan zorgvernieuwing te doen, er zeker toe zal leiden dat
«oud» wordt omgezet in «nieuw». Zij zag er niets in
om instellingen te korten op hun budget en dit geld ter beschikking te stellen
voor zorgvernieuwing. Mevrouw Vliegenthart (PvdA) erkende dat instellingen in de
afgelopen jaren vele initiatieven tot zorgvernieuwing hebben genomen, maar
wees erop dat overheveling van de vrije-margegelden naar het zorgvernieuwingsfonds
ertoe zal leiden dat zij de regie over het vernieuwingsproces verliezen. Verder
wees zij erop dat de ruimte die instellingen wordt geboden om te substitueren
naar extramurale voorzieningen, niet valt te rijmen met de strakke aanbodgefinancierde
planning in de AWBZ. Consequentie van dit alles zal ongetwijfeld zijn dat
instellingen (volstrekt in tegenstelling tot de bedoelingen) geremd zullen
worden in hun vernieuwingsdrang.De staatssecretaris vond het geen enkel probleem dat via instelling
van het zorgvernieuwingsfonds ook anderen bij de regie van zorgvernieuwing
een rol spelen. Het was de bedoeling om het monopolie van de instellingen
op dit gebied te doorbreken en o.a. organisaties van patiënten/consumenten
ruimte te bieden voor een veel grotere inbreng. Instellingen zullen mede door
de vernieuwingen die op gang komen via het zorgvernieuwingsfonds, worden gestimuleerd
om ook binnen hun eigen budget aan zorgvernieuwing te doen. Dat de strakke
aanbodgefinancierde planning in de AWBZ hen zou beletten om zorg te vernieuwen,
ontkende zij. Via transmuralisering hebben zij binnen hun eigen budget alle
ruimte om andere vormen van zorg buiten hun muren aan te bieden. Ook kunnen
zij extra zorgvernieuwingsprojecten entameren in het kader van het zorgvernieuwingsfonds.
Die moeten dan wel passen in de regiovisie en de instemming hebben van o.a.
organisaties van patiënten/consumenten. In dit verband herinnerde zij
eraan dat reeds het vorige kabinet heeft gepoogd de positie van patiënten
binnen de instellingen te verbeteren. In aanvulling hierop is aan de Eerste
Kamer een wetsvoorstel over de medezeggenschap van patiënten/cliënten
in gesubsidieerde instellingen ter behandeling voorgelegd. Ook is de positie
van verzekerden binnen de ziekenfondsen versterkt en wordt gewerkt aan aparte
financiering van organisaties van patiënten/consumenten. Patiënten/consumenten
moeten verder bij de totstandkoming van regiovisies een gelijkwaardige rol
spelen. Dat moet echter niet leiden tot bureaucratische praatcircuits. Het
is zeker niet de bedoeling om zorgmiddelen hieraan te besteden. Vertegenwoordigers
van patiënten/consumenten hebben ingestemd met besluiten van de Ziekenfondsraad
waarvan protocollering deel uitmaakt. Bij de uitvoering van deze besluiten
hebben patiënten/consumenten een belangrijke stem.De staatssecretaris benadrukte dat de discussie in feite gaat over de
vraag of een klein deel van de gelden die vrijkomen na het vervallen van de
4%-margeregeling, in afwachting van de behandeling van wetgeving bevroren
moet blijven tot 1997, of kunnen worden gebruikt om in lijn met het tot nu
(met instemming van de Kamer) gevolgde beleid stapje voor stapje verder te
gaan met zorgvernieuwing. Het gaat daarbij niet om dat deel van de middelen
dat is gebruikt voor de inzet van extra bedden. Ook wees zij erop dat eerder
reeds is toegezegd om medio 1996 (ruim voor het aflopen van de desbetreffende
subsidieregeling en nadat duidelijkheid is ontstaan over de financieringsgrondslag
van de SPD's) te beslissen of ambulante begeleiding van verstandelijk
gehandicapten wordt opgenomen als reguliere aanspraak in de AWBZ. De mogelijkheid
om de 4%-margeregeling gewoon weer in te stellen, wees zij van de hand.Mevrouw Vliegenthart (PvdA) erkende dat een oplossing moet
worden gezocht voor de situatie in 1996, maar had er grote problemen mee,
vooruitlopend op een nog te verschijnen notitie over de vormgeving van de
AWBZ, nu al een beslissing te nemen over instelling van een zorgvernieuwingsfonds.
Zij herinnerde eraan dat bij verschillende eerdere gelegenheden reeds bezwaren
op dit punt naar voren zijn gebracht. In de huidige situatie leek het haar
beter, voor 1996 een pragmatische oplossing te zoeken, zodat ruimte ontstaat
voor een inhoudelijke discussie over de inrichting van de AWBZ.De staatssecretaris vond zo'n compromis passend in het streven
van het kabinet om stapje voor stapje vorm te geven aan de inrichting van
de AWBZ en de zorgvernieuwing. Derhalve suggereerde zij om in lijn met de
recente besluiten van de Ziekenfondsraad (1995 nrs. 695 en 696) voor 1996
een pragmatische oplossing te bieden voor besteding van vrijkomende vrije-margegelden,
in afwachting van de in het kader van de wetgeving te voeren fundamentele
discussie over de vormgeving van de AWBZ en voorstellen omtrent zorgvernieuwingsfondsen.
Een diepgaande discussie over het kabinetsstandpunt inzake strenge aanbodregulering
in de AWBZ en de daaraan gekoppelde strakke omschrijving van AWBZ-aanspraken,
zou een goede opmaat kunnen vormen voor het wetgevend traject. Nadere gedachtenwisselingMevrouw M. M. H. Kamp (VVD) begreep niet goed wat de staatssecretaris
met haar suggestie aan het slot van haar betoog wilde bereiken, mede omdat
het betrokken wetsvoorstel reeds aan de Raad van State is toegezonden. Op
voorhand zag zij niets in deze handreiking. Zij bleef bij haar steun aan het
oorspronkelijke voorstel van het kabinet, dat zij beschouwde als een onderdeel
van het proces dat moet leiden tot een AWBZ, waarin de kosten beheerst kunnen
worden. In dit proces gaat het niet alleen om nieuwe ontwikkelingen; ook moet
worden bezien in hoeverre bestaande verstrekkingen (o.a. in de thuiszorg en
de GGZ-sector) in de AWBZ passen. Door niet passende verstrekkingen eruit
te halen, ontstaat ruimte voor andere zaken. Dat had het kabinet duidelijker
in de notitie moeten uitwerken.Mevrouw Vliegenthart (PvdA) zag de suggestie van de staatssecretaris
als een mogelijkheid om voorafgaand aan eventuele instelling van een zorgvernieuwingsfonds
de noodzakelijke discussie te voeren over inhoud en vormgeving (flexibilisering)
van AWBZ-verstrekkingen. Wellicht blijkt uit die discussie dat geen zorgvernieuwingsfonds
nodig is en dat een geflexibiliseerde verstrekking voldoende is. De totale
zorg moet onderwerp zijn van zorgvernieuwing en niet alleen het ambulante,
semi-murale circuit. Hoe wordt in 1996 precies omgegaan met de vrijkomende
gelden uit de 4%-margeregeling? Onduidelijkheid bleef er bij haar over de
consequenties van hetgeen over de bekostiging vermeld staat in de derde alinea
van blz. 8 van de brief van 12 januari.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (Groenlinks) steunde de opstelling
van mevrouw Vliegenthart. Bij de inhoudelijke discussie over de AWBZ en de
daarin onder te brengen verstrekkingen moet de vraag naar zorg voorop staan. De heer Van der Vlies (SGP) betwijfelde wel echt gelden vrijkomen
uit de 4%-margeregelingen. Dit zou impliceren dat zorgvernieuwingsprojecten
als reguliere verstrekking in de AWBZ worden opgenomen. Pas dan kunnen namelijk
de gelden die daarvoor als «startmotor» hebben gefungeerd, voor
nieuwe projecten worden ingezet. Is hiervan geen sprake en haalt men toch
de «startgelden» uit het project, dan worden ontwikkelingen gefrustreerd
en is er sprake van concurrentie tussen «nieuw» en «nieuwer
nieuw». In de door de staatssecretaris geboden ad hoc-oplossing kon
hij zich vinden. Benieuwd was hij wel wat er eigenlijk fout zou gaan als werd
teruggevallen op de situatie per 31 december jl. Wat moet er in die situatie
worden gedaan om nieuwe projecten van de grond te krijgen?De heer Lansink (CDA) concludeerde dat zich thans wreekt dat
het kabinet ervan heeft afgezien om uit te gaan van een blauwdruk. Hierdoor
is niet duidelijk wat in het eerste compartiment moet worden ondergebracht.
Eerst moet volledig duidelijk worden wat precies moet worden verstaan onder
onverzekerbare risico's en langdurige zorg. Zo zou overwogen kunnen worden
om bij verzorging in een verpleeghuis de component «wonen» los
te maken van het verlenen van zorg. Als over dit soort definities duidelijkheid
is ontstaan, moeten die in een wet worden vastgelegd. Pas daarna kunnen vervolgstappen
in het traject worden gedaan. Met het ad-hoc-voorstel van de staatssecretaris
wenste hij slechts in te stemmen als duidelijk is dat het om iets tijdelijks
gaat, dat desnoods direct kan worden gestopt of worden omgezet in iets anders.
Voorkeur hield hij voorshands voor continuering van de 4%-margeregeling. Wat
belet het kabinet om hiervoor te kiezen?De heer Van Boxtel (D66) kon zich vinden in het ad-hoc-voorstel
van de staatssecretaris. Ook hij wenste grondig te discussiëren over
de inhoud van de AWBZ, alvorens zich over de vormgeving van het zorgvernieuwingsfonds
uit te spreken. Hij benadrukte dat zijn opstelling beslist niet werd ingegeven
door de wens om te komen tot maximalisering van uitgaven in de sfeer van de
AWBZ. Voorop staat een duidelijke procesgang, waarbij de bezuinigingsdiscussie
op het juiste moment kan worden gevoerd.De minister verduidelijkte dat de derde alinea op blz. 8 van
de brief van 12 januari bedoelt aan te geven dat de aldaar bedoelde voortzetting
van zorg moet worden gefinancierd via substitutie binnen het instellingsbudget.
Het ad hoc-voorstel van de staatssecretaris betreft niet alleen gelden uit
de 4%-margeregeling, maar ook uit overige subsidieregelingen. Daarom is het
het beste om tot aan de inhoudelijke discussie over de vormgeving van de aanspraken
in de AWBZ te werken met de besluiten van de Ziekenfondsraad betreffende subsidiëring
zorg op maat in de verpleging en verzorging 1996 (1995, nr. 695) en subsidiëring
zorg op maat in de verstandelijk gehandicaptenzorg 1996 en de geestelijke
gezondheidszorg 1996 (1995 nr. 696). Daarbij wordt aan patiënten die
profiteren van een zorgvernieuwingsregeling continuïteit gegarandeerd.De staatssecretaris gaf aan dat het kabinet met deze bereidheid
tot een pragmatische oplossing tot uitdrukking brengt dat wordt getracht om
met behoud van bestaande verworvenheden, vorm te geven aan noodzakelijke zorgvernieuwing.
Op deze wijze wordt voorkomen dat voor zorg bestemd geld in 1996 niet kan
worden besteed. Vooruitlopend op de inhoudelijke discussie in het wetgevingstraject
zal niets onomkeerbaars gebeuren. Zij onderstreepte het belang om in het kader
van zorgvernieuwing «oud» door «nieuw» te vervangen.
In combinatie met kostenbeheersing in de AWBZ zal dit er per definitie toe
moeten leiden dat «oude» AWBZ-verstrekkingen worden vervangen
door «nieuwe». Het is zeker niet de bedoeling om te komen met
een inhoudelijk ander wetsvoorstel dan thans aan de Raad van
State is voorgelegd. Hoewel dit is gebaseerd op de structuur zoals die in
de brief van 12 januari tot uitdrukking komt, biedt de uitwerking in de vorm
van AMvB's voldoende ruimte om gehoor te geven aan de opvattingen van de Kamer.Het komende bestuurlijk overleg met het IPO zal zeker gaan over de recente
reactie van het IPO op de kabinetsplannen. De staatssecretaris zag die reactie
als een legitieme poging van het IPO om zijn positie te verstevigen. Omdat
zij het compromis betreffende de regiovisie ver genoeg vond gaan, wenste zij
het overleg te richten op de bespreking van details daarvan. In dat verband
gaf zij nog aan dat aanvragen voor zorg van instellingen met een boven-regionale
of landelijke betekenis moeten worden gedaan bij het zorgkantoor van de regio
waarin men woont. Dit zorgkantoor zal dan overleggen met het zorgkantoor van
de regio waarin de boven-regionale of landelijke instelling is gevestigd.
Een en ander wordt wettelijk geregeld. Gezien de voortdurende dialoog hierover
en de mogelijkheden om in dezen aanwijzingen te geven, voorzag zij hierbij
geen problemen. De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe griffier van de commissie,Van der Windt XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA),
Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66) en
Van Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly
(PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA),
Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66), Vreeman (PvdA),
Rouvoet (RPF), Boogaard (groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks),
De Jong (CDA), Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), J. M. de Vries (VVD),
Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66) en Cornielje (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24404-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl