Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief regering; Fiche: Kwalificatierichtlijn
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139329
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 982
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 8 december 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 11 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 1. Mededeling en aanbeveling Digitaal Dividend (Kamerstuk 22 112,
nr. 973);
 2. Mededeling Global Monitoring for Environment and Security (GMES) (Kamerstuk
22 112, nr. 974);
 3. Mededeling inzake bestrijding hiv/aids (Kamerstuk 22 112, nr. 975);
 4. Mededeling grensoverschrijdende elektronische handel tussen ondernemingen
en consumenten in de EU(Kamerstuk 22 112, nr. 976);
 5. Mededeling «een beter werkende voedselvoorzieningsketen in Europa»
(Kamerstuk 22 112, nr. 977);
 6. Verordening inzake financiele bijstand van de gemeenschap voor de ontmanteling
van de eenheden 1 t/m 4 van de kerncentrale Kozloduy in Bulgarije (Kamerstuk
22 112, nr. 978);
 7. Mededeling inzake Europees transparantie-initiatief (Kamerstuk 22 112,
nr. 979);
 8. Verslag over etikettering voor dierenwelzijn (Kamerstuk 22 112,
nr. 980);
 9. Mededeling inzake nieuw partnerschap EU en Landen en Gebieden Overzee,
LGO (Kamerstuk 22 112, nr. 981);
 10. Kwalificatierichtlijn;
 11. Procedurerichtlijn (Kamerstuk 22 112, nr. 983).
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: Kwalificatierichtlijn
 1. Algemene gegevens
 
 Titel voorstel: Voorstel voor een richtlijn
van het Europees Parlement en de Raad inzake minimumnormen voor de erkenning
van onderdanen van derde landen en staatlozen als personen die internationale
bescherming genieten, en de inhoud van de verleende bescherming (wijziging)
 
 
 Datum Commissiedocument: 21 oktober 2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM (2009) 551
 
 
 Prelex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198704
 
 
 Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board:
 
 SEC(2009) 1373 (impact-assessment), SEC(2009) 1374 (samenvatting), SEC
2009 1395 (IAB).
 
 
 Behandelingstraject Raad: Raadswerkgroep asiel,
Strategisch Comité Immigratie Grenzen Asiel (Scifa), Presentatie JBZ-Raad
30 november 2009.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van Justitie
 
 
 Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement
en comitologie
 
 
 a) Rechtsbasis: art. 63 lid 1, punt 1 EG-Verdrag
juncto art. 67 lid 5 EG-Verdrag.
 
 b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement:
medebeslissingsprocedure
 
 c) Comitologie: n.v.t.
 2. Samenvatting BNC-fiche
 • Korte inhoud voorstel
 Het voorstel wijzigt en geeft daarmee een verruiming aan de richtlijn
die minimumnormen geeft voor de erkenning als vluchteling. Tevens wijzigt
en verruimt de richtlijn de minimumnormen voor personen die op andere gronden
bijvoorbeeld vrees voor marteling in aanmerking komt voor bescherming, subsidiaire
bescherming genoemd.
 Het voorstel geeft aan wat de verleende bescherming inhoudt en beoogt
met name verduidelijking van een aantal juridische begrippen, het nader tot
elkaar brengen van de rechten en voorzieningen die aan vluchtelingen en subsidiair
beschermden worden verleend.
 
 • Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits-
en proportionaliteitsoordeel: positief
 • Risico’s/implicaties/kansen:
 Nederland zal in de onderhandelingen over de richtlijn bespreken in hoeverre
de in de richtlijn gegeven minimumnormen verder in overeenstemming kunnen
worden gebracht met de Nederlandse regelgeving, zodat de financiële en
juridische implicaties beperkt kunnen worden gehouden
 
 • Nederlandse positie en eventuele acties
 Zoals al in het Haags Programma is aangegeven hecht de Europese Unie en
daarmee Nederland aan een gemeenschappelijk Europees asielstelsel (GEAS).
Over het geheel genomen steunt het kabinet de wijzigingen die de Commissie
voorstelt om te komen tot een betere bescherming en verdere harmonisatie
binnen de Europese Unie. De inzet van Nederland is te komen tot volledige
harmonisatie maar hiertoe zijn nog verdere stappen nodig.
 3. Samenvatting voorstel
 • Inhoud voorstel
 Het voorstel wijzigt en geeft daarmee een verruiming aan de richtlijn
die minimumnormen geeft voor de erkenning als vluchteling en als persoon die
in aanmerking komt voor subsidiaire bescherming. Het voorstel geeft aan wat
de verleende bescherming inhoudt, hierbij wordt ook rekening gehouden met
de specifieke integratieproblemen waarmee de persoon die internationale bescherming
zoekt wordt geconfronteerd. De richtlijn beoogt met name verduidelijking van
een aantal juridische begrippen, het nader tot elkaar brengen van de rechten
en voorzieningen die aan vluchtelingen en subsidiair beschermden worden verleend,
en integratie in de EU van vreemdelingen aan wie bescherming is verleend te
vergemakkelijken.
 De voor Nederland belangrijkste wijzigingen in de richtlijn zijn:
 1. uitbreiden van de definitie van «gezinslid» zodat ook de
gehuwde minderjarige kinderen van de verzoeker hieronder vallen;
 2. er wordt limitatief opgesomd wanneer een staat, partij of (internationale)
organisatie geacht kan worden voldoende bescherming te bieden tegen vervolging
of ernstige schade;
 3. een binnenlands beschermingsalternatief kan alleen worden toegepast
als het toegang biedt tot bescherming tegen vervolging of ernstige schade
en als betrokkene er op een veilige en wettige manier naartoe kan reizen,
wordt toegelaten en zich kan vestigen;
 4. er dient terdege rekening te worden gehouden met genderaspecten wanneer
moet worden vastgesteld of iemand tot een bepaalde sociale groep behoort of
wanneer een kenmerk van een dergelijke groep wordt beschreven;
 5. de rechten van personen met de subsidiaire beschermingsstatus worden
zoveel mogelijk gelijkgetrokken met die van vluchtelingen;
 6. lidstaten worden verplicht procedures vast te leggen voor het terugvinden
van familieleden van niet-begeleide minderjarigen die op basis van de richtlijn
zijn toegelaten.
 Het voorstel hangt samen met het voorstel van de Commissie voor de wijziging
van de zogenoemde procedurerichtlijn die minimumnormen geeft voor de procedures
in de voor de verlening of intrekking van internationale bescherming.
 
 • Impact assessment Commissie
 De Commissie ziet als belangrijke uitkomst van de herziening dat de effectiviteit,
kwaliteit en rechtvaardigheid van de asielbescherming in de Europese Unie
toeneemt. Door overal dezelfde minimumnormen te hanteren zal het vertrouwen
tussen de lidstaten onderling in de afhandeling van asielverzoeken toenemen.
Dit zal tevens leiden tot meer duidelijkheid bij degenen die binnen de Europese
Unie een asielverzoek indienen. Deze duidelijkheid zal volgens de Commissie
leiden tot minder illegaal doorreizende vreemdelingen, omdat in iedere lidstaat
gelijke normen zullen worden gehanteerd.
 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
 
 d) Bevoegdheid: art. 63 lid 1 juncto art.
67 lid 5 EG-Verdrag
 
 e) Functionele toets:
 
 – Subsidiariteit: positief
 – Proportionaliteit: positief
 – Onderbouwing:
 Het vastleggen van minimumnormen voor bescherming van vluchtelingen en
van personen die op andere gronden internationale bescherming nodig hebben,
is bij uitstek een terrein waar Europese samenwerking en harmonisatie nodig
is. Dit ter bevordering van rechtszekerheid van hen die bescherming zoeken
en om het doorreizen binnen de Europese Unie naar de lidstaat waar een asielzoekers
de meeste kans maakt om toegelaten te worden te voorkomen. Het bevordert tevens
het vertrouwen tussen de lidstaten van de EU in elkaars asielsystemen.
 Voor personen die internationale bescherming zoeken moet het niet uitmaken
bij welke lidstaat zij aankloppen. Het voorliggende voorstel is daarvoor een
goede aanzet. Het gaat om minimumnormen, lidstaten kunnen nog steeds meer
bescherming bieden. Het voorstel laat in de ogen van Nederland voldoende ruimte
om zelf invulling te geven aan de minimumnormen. Zowel de subsidiariteit als
de proportionaliteit van het voorstel beoordeelt Nederland als positief.
 
 f) Nederlands oordeel
 
 Op dit moment bestaan er ondanks de tot dusver op het niveau van minimumnormen
geharmoniseerde asielbescherming in de huidige kwalificatierichtlijn tussen
de lidstaten nog grote verschillen in het verlenen van internationale bescherming.
Nederland is sterk voorstander van verdere harmonisering om uiteindelijk te
komen tot een Gemeenschappelijk Europees asielstelsel (GEAS), waarbij in iedere
lidstaat een asielverzoek tot dezelfde uitkomst leidt. De voorgestelde wijzigingen
in de bestaande kwalificatierichtlijn maken de onderlinge verschillen in de
lidstaten kleiner. Wel zullen er om tot volledige harmonisatie te komen nog
verdere stappen dienen te worden gezet.
 5. Implicaties financieel
 
 a) Consequenties EG-begroting: geen
 
 
 b) Financiële consequenties (incl. personele)
voor rijksoverheid en/of decentrale overheden:
 
 De in de richtlijn gegeven minimumnormen zijn op onderdelen verdergaand
dan de nu door Nederland gehanteerde normen bijvoorbeeld wat betreft het uitbreiden
van de definitie gezinslid waaronder in het Commissie-voorstel ook gehuwde
minderjarige kinderen vallen en het terugvinden van familieleden van niet-begeleide
minderjarigen die een verblijfsvergunning krijgen. Als de richtlijn op deze
onderdelen niet wordt gewijzigd zullen daaraan extra kosten zijn verbonden,
ondermeer voor personeel. Nederland zal de Commissie vragen aan te geven wat
de financiële gevolgen van de voorstellen zijn. Indien het voorstel budgettaire
gevolgen heeft, worden deze ingepast op de begroting van de beleidsverantwoordelijke
departementen, conform de regels budgetdiscipline.
 
 
 c) Financiële consequenties (incl. personele)
voor bedrijfsleven en burger: n.v.t.
 
 
 d) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale
overheden:
 
 Indien het voorstel in ongewijzigde vorm wordt aangenomen zal dit leiden
tot extra administratieve lasten, omdat de in de richtlijn gegeven minimumnormen
op onderdelen verdergaan dan de nu door Nederland gehanteerde normen. Dit
geldt onder meer voor wat betreft de uitbreiding van de definitie van gezinslid
waardoor meer gezinsleden recht krijgen op gezinshereniging. Dit kan leiden
tot bewerkelijkere procedures. Op de onderdelen waar een verzwaring van administratieve
lasten speelt, zal Nederland in onderhandeling treden over de aanpassing van
de richtlijn om te bezien in hoeverre de in de richtlijn gegeven minimumnormen verder in overeenstemming kunnen worden gebracht met de Nederlandse
regelgeving.
 
 
 e) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger: n.v.t.
 6. Implicaties juridisch
 
 a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid:
 
 De wijziging van de richtlijn zal tot aanpassing van de Nederlandse regelgeving
leiden. Dit omdat de in de richtlijn gegeven minimumnormen op onderdelen verdergaand
zijn dan de nu door Nederland gehanteerde normen.
 
 
 b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen
en kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen
en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid
 
 In het voorstel is de termijn voor implementatie vooralsnog opengelaten.
 
 
 c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling:
n.v.t.
 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 
 a) Uitvoerbaarheid
 
 De aanpassingen in de richtlijn zijn uitvoerbaar.
 
 
 b) Handhaafbaarheid: n.v.t
 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 Geen.
 9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene
standpunt)
 Zoals al in het Haags Programma is aangegeven hecht de Europese Unie en
daarmee Nederland aan een gemeenschappelijk Europees asielstelsel (GEAS).
Over het geheel genomen steunt het kabinet de wijzigingen die de Commissie
voorstelt om te komen tot een betere bescherming en verdere harmonisatie binnen
de Europese Unie. Er zijn tussen de lidstaten nu nog te grote verschillen
in het verlenen van internationale bescherming; de voorgestelde wijzigingen
maken de onderlinge verschillen tussen de lidstaten kleiner. Dit ter bevordering
van rechtszekerheid van hen die bescherming zoeken en om het doorreizen binnen
de Europese Unie naar de lidstaat waar een asielzoeker de meeste kans maakt
om toegelaten te worden te voorkomen. Het bevordert tevens het vertrouwen
tussen de lidstaten van de EU in elkaars asielsystemen.
 De inzet van Nederland is te komen tot volledige harmonisatie, maar hiertoe
zijn nog verdere stappen nodig. Op onderdelen zal Nederland in onderhandeling
treden over de aanpassing van de richtlijn. Enerzijds is dit omdat Nederland
kanttekeningen heeft bij de door de Commissie gegeven invulling van de bescherming
en anderzijds om te bezien in hoeverre de financiële en juridische gevolgen
van de aanpassing en verbreding van de in de richtlijn gegeven minimumnormen
verder in overeenstemming kunnen worden gebracht met de Nederlandse regelgeving.
Indien de kosten en juridische implicaties van de definitieve richtlijn tegenvallen
zal Nederland mogelijk alsnog een genuanceerder standpunt innemen over de
wijziging van de richtlijn.