Wet verbetering poortwachter; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20012002-27678, nr. 37

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-10-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27678 nr. 37

03-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding en voorgeschiedenis3. Reïntegratiedossier en -verslag4. Versterking verantwoordelijkheid van de werknemer5. Financiële gevolgen6. Passende arbeid en ontslagbescherming7. ArtikelsgewijsArtikel II AArtikel II HArtikel II LArtikel II MArtikel III A C en DArtikel III EArtikel IV AArtikel IV CArtikel IXOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27678Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 678Verbetering van de procesgang in het eerste ziektejaar en nieuwe regels
voor de ziekmelding, de reïntegratie en de wachttijd van werknemers alsmede
met betrekking tot de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever (Wet
verbetering poortwachter)nr. 37VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID2Vastgesteld 3 oktober 2001Het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel heeft de leden van de
commissie aanleiding gegeven tot het stellen van de navolgende vragen en het
maken van de navolgende opmerkingen.1. Inleiding en voorgeschiedenisDe leden van de CDA-fractie hadden met belangstelling
kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel met een aantal belangrijke
aanpassingen en innovaties. Een wetsvoorstel, dat overigens niet moet worden
gezien als een fundamentele herziening van het WAO-stelsel, aldus de bewindslieden.Opvallend is, dat in het wetsvoorstel wordt voorzien in een evaluatie
na drie jaar van zowel de invoering als de aanpassing.Wanneer echter de invoering van alle artikelen een feit zal zijn, is bepaald
nog niet duidelijk, zodat deze evaluatie op z'n vroegst diep in het jaar 2005
aan de orde zal komen. Het kan toch niet de bedoeling zijn, zo vroegen deze
leden, vóór die tijd dan weer met nieuwe wijzigingsvoorstellen
te komen?Kortom, in dit kader is het van wezenlijk belang, dat de relatie tot het
advies van de Adviescommissie Arbeidsongeschiktheid (De Commissie-Donner)
volstrekt helder wordt. Helderder dan tijdens de behandeling in de Tweede
Kamer. Wat stellen de bewindslieden zich terzake voor? Of met andere woorden:
hoe moet de betreffende passage uit de Troonrede worden verstaan?Is deze passage het kabinet ernst, dan haalt het voorliggende wetsvoorstel
wel veel overhoop, maar staat het haaks op het totaal andere uitgangspunt
van de Commissie-Donner. En daar ging het deze leden om: dit wetsvoorstel
beoogt slechts een aangescherpte procedure in het kader van de Wet op de Arbeidsongeschiktheid.De Commissie-Donner gaat uit van het werk maken van arbeidsgeschiktheid.Dat een slagvaardige aanpak in het eerste ziektejaar altijd essentieel
is, zoals in het verweer over de geschetste toch wel wonderlijke gang van
zaken wordt aangevoerd, onderschreven de leden van de CDA-fractie, maar deze
aanpak kan volstrekt verschillen.Als voorbeeld kan dienen, dat in het advies van de Commissie-Donner de
verplichte inschakeling van een Arbodienst kan vervallen. In het voorliggende
wetsvoorstel wordt de positie van de Arbodienst juist versterkt. Overigens
heeft de staatssecretaris op desbetreffende vragen in de Tweede Kamer toegezegd,
dat er in november a.s. nog een nota komt over de opening van de markt van
arbodiensten. Deze nota zal bij de eindafweging van deze leden dienen te worden
betrokken, want hier is toch wel sprake van een wonderlijke kronkel. Enerzijds
wordt gesteld, dat de voorgenomen regeling van het reïntegratieverslag
zal nopen tot uitbreiding van de arbo-dienstverlening, waar deze nog tekortschiet,
hetgeen tevens een kwaliteitsimpuls met zich zal brengen en anderzijds het
openen van de markt! Te zien als een onderzoek naar bijstand bij verzuim,
begeleiding en reïntegratie door reïntegratiebedrijven en verzekeraars.Het genoemde voorbeeld heeft ook weer verstrekkende gevolgen voor de uitvoeringsorganisaties.Het niet meer voldoende functioneren is zeker mede het gevolg van de bestaande
cultuur, maar evenzeer van de elkaar steeds sneller opvolgende wijzigingen
in de regelgeving. Van een verantwoorde implementatie van gewijzigde en nieuwe
regels kan dan nauwelijks sprake zijn.Om die reden was en is bij de leden van de CDA-fractie duidelijk behoefte
aan een fundamentele bezinning op de WAO-problematiek vóór de
verkiezingen van 2002, waarna er uiteindelijk rust en tijd moet zijn om tot
een volledige implementatie van de in dit kader voor te stellen/wijzigingen
te komen.Tijdens de Algemene Beschouwingen in de Tweede Kamer is de WAO-problematiek
eveneens aan de orde geweest. De leden van de CDA-fractie wilden dan ook de
bevestiging krijgen, dat het kabinet nu niet lang meer wil wachten met het
indienen van een wetsvoorstel. Doelde de minister-president toen op een wetsvoorstel
van het kabinet, los van de fundamentele herziening, zoals in het rapport-Donner
voorgesteld?Wat betekent dit alles tegen de achtergrond van de visie van de CDA-fractie
dat nà het voorliggende wetsvoorstel de uitvoeringsinstellingen dan
fundamentele wijzigingen niet meer verdragen anders dan ten nadele van alle
betrokkenen?Juist nu door het kabinet is toegegeven, dat de WAO-problematiek tot dusverre
niet van een goed antwoord is voorzien, wilde de CDA-fractie uitspreken, dat
de waarschuwingen van deze leden dan wel een bijzonder accent krijgen. In
de huidige wetgeving vindt bij het niet-slagen van de reïntegratie door
werkgever/arbodienst overdracht van dossiers en verantwoordelijkheden van
de private naar publieke sector plaats. In dit kader was een complex van regels
opgesteld, «het poortwachtersmodel». De drie in de huidige regeling
voorkomende elementen (na 13 weken ziekmelding en aanvang wachtjaar WAO, ziekmelding
moest vergezeld gaan van een (voorlopig) reïntegratieplan, uiterlijk
binnen 8 maanden gevolgd door een volledig reïntegratieplan) blijken
onvoldoende te hebben gewerkt. Werden deze plannen voorts niet tijdig of adequaat
ingediend, dan volgde boete-oplegging aan de werkgever; ook dat heeft in een
te geringe mate plaatsgevonden.In vrijwel alle rapportages is intussen eveneens bevestigd, dat op grote
schaal de voorschriften niet zijn nagekomen. De vraag bleef dan ook zeker
gerechtvaardigd of met een beter uitvoerings- en handhavingsbeleid de gesignaleerde
knelpunten tot aan de besluitvorming over de rapporten-Donner niet grotendeels
hadden kunnen worden opgelost? «Het veld» komt ook in de memorie
van toelichting wel erg gemakkelijk weg De uitvoeringsinstellingen blijven
goeddeels buiten schot, zo vervolgden deze leden. Waarom bijv. een verdergaande
verbetering van de keuringen niet bij voorrang aangepakt, een versnelde inhaalslag
bij de claimbeoordelingen afgedwongen, alsmede een adequate begeleiding
van de vangnet-ziektegevallen?Hield dit verband met de toch vrij negatieve beoordeling door de staatssecretaris
van hun functioneren tot dusverre?Wat zal dit alles ook betekenen voor de zorgvuldige toetsing van de reïntegratieverslagen
in de nabije toekomst? Is hiervoor voldoende menskracht in kwalitatieve en
kwantitatieve zin beschikbaar?En hoe verhoudt zich deze taak tot de minstens zo belangrijke adviserende
en controlerende taak, die nu vrijwel is teruggedrongen? De scherpe vraagstelling
van deze leden hield nadrukkelijk verband met de door de staatssecretaris
ingenomen stellingen.In het debat over het verzoek de uvi's dieper in het eerste ziektejaar
te laten duiken, heeft de staatssecretaris de Tweede Kamer immers nadrukkelijk
bepaald bij de werkachterstanden, maar ook bij de achterstanden in menskracht,
bijv. arbeidsdeskundigen. Om te eindigen met de woorden «voordat het
allemaal op orde is, zullen we vijf jaar verder zijn. Dan doen onze kiezen
geen pijn meer»! Met andere woorden: met een heldere taakverdeling tussen
publiek en privaat zijn we er niet als zowel privaat (werkgevers en werknemers)
en publiek (de uitvoeringsinstellingen) de eerste jaren nog niet in staat
zijn dit nieuwe concept naar geest en letter uit te voeren! Ook tegen deze
achtergrond rees opnieuw de vraag: waarom nu op dit moment?Weliswaar geeft het kabinet toe dat de implementatie van dit wetsvoorstel
de nodige organisatorische inspanningen zal vergen en dat de invoering op
een zorgvuldig afgestemde wijze moet geschieden, maar dit lijkt niet voldoende.Hoe en op welke termijn heeft de staatssecretaris deze invoering dan in
gedachten, zo vroegen deze leden zich af?Gelet op de ervaring met voorgaande voorstellen vroegen de leden van de
CDA-fractie zich in volle ernst af of dan op z'n minst in de beperking zich
niet veel meer de meester had getoond? Een beperking tot het wezenlijk knelpunt:
de té late aanvang van de reïntegratie in het eerste ziektejaar.
De behandeling in de Tweede Kamer heeft het antwoord op deze vragen niet gebracht,
maar eerder de gerezen twijfels versterkt.Onder hoofdstuk XVI Inwerkintreding is sprake van dezelfde bewoordingen
als bij de SUWI-voorstellen. Ook hier dan ook de vraag om de leden van de
CDA-fractie inzicht te geven in de beoogde invoering van de verschillende
artikelen van het wetsvoorstel?Zullen de rapportages van de begeleidingsgroep (zijn hierin ook de werkgevers-
en werknemersorganisaties vertegenwoordigd?) met ongetwijfeld voorstellen
over de inwerkingtreding van bepaalde artikelen aan het parlement worden voorgelegd?Op pagina 15 van de memorie van toelichting wordt vermeld, dat de overige
onderdelen van het poortwachtersmodel (niet de overname van de reïntegratieverantwoordelijkheid
in het tweede spoor) reeds worden ingevoerd, voorafgaande aan de inwerkingtreding
van SUWI.Kan op deze passage een nadere toelichting worden gegeven?De gekozen oplossingen binnen het poortwachtersmodel benadrukken nog sterker
de verwevenheid tussen de WAO-problematiek en het zorgstelsel. Is deze samenhang
bewust buiten beeld gebleven?De leden behorende tot de PvdA-fractie konden
ten principale instemmen met het samenvoegen van de bestaande vijf uitvoeringsinstanties
tot één UWV, ter wille van de rechtseenheid in de uitoefening
van de publieke poortwachtersfunctie. Zij achtten een transparante vormgeving
van de ministeriële verantwoordelijkheid voor de toegang tot socialezekerheidsrechten
de hoeksteen van dit wetsvoorstel, en zouden daarom van de regering willen
vernemen hoe zij die verantwoordelijkheid in de praktijk gestalte wil geven.
Welk tijdpad staat het kabinet voor ogen voor de verwerking van
dit fusieproces? Is de regering bereid om de Kamers in inhoudelijke termen
te informeren over de gemaakte voortgang, en over de begeleiding van de daarbij
zo noodzakelijke cultuuromslag? In dit verband gaven deze leden uiting aan
hun ongerustheid over de mededeling van de staatssecretaris in zijn rapportage
van 13 oktober 2000 aan de Tweede Kamer dat «het verschil in aanpak
slechts langzaam in het veld doordringt». Deze leden hadden met belangstelling
kennisgenomen van de brief van 18 september jl., waarin de bewindslieden de
Kamers nader informeren over een aantal actuele ontwikkelingen; zij zouden
graag inzage hebben in de daarin genoemde veranderingskalender. Meer in het
bijzonder vroeger deze leden zich af of de beoogde ZBO-status de regering
wel voldoende mogelijkheden geeft om verantwoording af te leggen over de resultaten
die deze diepe ingreep in de uitvoeringsorganisatie moeten billijken. Zij
maakten zich zorgen dat, als gevolg van de uittocht van deskundigheid bij
de uvi's en de belangen die er voor werkgevers en arbodiensten op het spel
staan, de poortwachtersfunctie de facto toch weer in de particuliere sector
wordt uitgeoefend. In dit verband wilden deze leden het belang benadrukken
van consistentie in het stelsel van prikkels en sancties door het hele uitvoeringstraject
heen. Wil de staatssecretaris concreet aangeven hoe hij het bekostigingsmodel
van het UWV opnieuw denkt in te richten om daarbij een evenwicht te bewerkstelligen
tussen (nieuwe) taken en middelen? Wordt een dergelijk model ook gedragen
door het veld, opdat het nu reeds een rol kan spelen bij de voorbereiding
op nieuwe taken?Met belangstelling, maar ook met enige scepsis hadden de leden van de
fractie van GroenLinks kennisgenomen van dit wetsvoorstel.
Belangstelling, omdat zij zich met de regering realiseren dat de inspanningen
om te komen tot vroegtijdige reïntegratie in de afgelopen jaren nog onvoldoende
effect sorteerden, ondanks een scala aan daarop gerichte maatregelen. Scepsis,
omdat zij vooralsnog niet vermogen in te zien dat waar het Lisv thans onvoldoende
toekomt aan zijn handhavende taak (zie bijvoorbeeld het feit dat zelden of
nooit toepassing wordt gegeven aan artikel 46 WAO en artikel 9 wet Rea), het
UWV dat met de nu voorgestelde maatregelen wel zal doen. Wat maakt dat de
regering veronderstelt dat wel op voldoende schaal toepassing zal worden gegeven
aan bijvoorbeeld het nu voorgestelde artikel 71a negende lid? Welke waren
de juridische of andere hobbels die in de praktijk aan toepassing van artikel
46 WAO, artikel 52j WW en artikel 9 wet Rea in de weg stonden, die door dit
wetsvoorstel worden geslecht?Zijn werkgevers daarbij voorbereid op hun nu geformuleerde nieuwe taken,
met name de taak ook buiten het bedrijf naar reïntegratiemogelijkheden
op zoek te gaan? Naar de indruk van de leden van de fractie van GroenLinks
zijn de meeste werkgevers zich er in ieder geval op dit moment nu totaal niet
van bewust dat zij een deel van de reïntegratieverantwoordelijkheid die
nu bij het Lisv berust over zullen moeten gaan nemen. Hoe wil de regering
voorkomen dat door een spoedige invoering van dit wetsvoorstel een leemte
zal ontstaan in de reïntegratie van werknemers voor wie in het eigen
bedrijf geen hervattingsmogelijkheden meer zijn?Door dit wetsvoorstel, in samenhang met de invoeringswet Suwi, zal gesproken
kunnen worden van een gedeeltelijke privatisering van (de regie van) het arbeidsvoorzieningsbeleid.
De leden van de fractie van GroenLinks wilden voor de goede orde opmerken
dat zij er geen bezwaar tegen hebben dat private partijen worden ingeschakeld
voor de uitvoering van arbeidsvoorzieningstaken, maar zij betwijfelden of
het verstandig is de regie over de uitbesteding van die taken in handen te
leggen van werkgevers. Zij doelden dan op de taak werknemers naar andere bedrijven
te begeleiden zo lang de arbeidsovereenkomst in stand blijft en zodra
blijkt dat er in het bedrijf zelf geen hervattingsmogelijkheden zijn. Werknemers
dreigen zo wel erg afhankelijk te worden van de inzet van hun werkgever. Weliswaar
kunnen zij voor de civiele rechter procederen en op collectief niveau met
werkgevers over eventuele verbeteringen onderhandelen, de vraag rijst of hiermee
voldaan is aan de eisen die voortvloeien uit het recht op arbeid, zoals onder
meer neergelegd in artikel 1van het ESH. Kan de regering de bepalingen in
dit wetsvoorstel, alsmede de nieuw voorgestelde tekst van artikel 8 wet Rea
verdedigen tegen de achtergrond van in het internationale recht onderscheiden
elementen van het recht op arbeid?Deze leden toonden zich verder sceptisch over het voorstel tot doorbreking
van de bescherming tegen opzegging van de zieke werknemer. Zij achtten dit
onderdeel van het wetsvoorstel overbodig en verzochten de regering in te gaan
op hun navolgende vragen van arbeidsrechtelijke aard.De leden van de fractie van D66 merkten op
zich te kunnen vinden in de hoofdlijnen van de Wet verbetering poortwachter.
In tegenstelling tot hetgeen de titel van het voorliggende wetsvoorstel doet
vermoeden, betreft het hier niet de verbetering van de poortwachter zelf door
met name aan te sturen op betere keuringen, doch het vergroten van de betrokkenheid
van werknemers en werkgevers en het scherper stellen van hun verantwoordelijkheden
ter zake. De leden van de fractie van D66 vernemen graag de reactie van de
regering op achtereenvolgens een artikel van prof. mr. W.J.P.M. Fase in SMA
(oktober 2001) en een artikel van mr. F.J.L. Pennings in de oktober «01-editie
van «Sociaal recht»; beide recente artikelen uiten kritiek op
het voorliggende wetsvoorstel en dan met name op de beperking van de ontslagbescherming
van de zieke werknemer.De leden van de VVD-fractie hadden met belangstelling
kennis genomen van het onderhavige wetsvoorstel. Bij hen zijn een aantal vragen
gerezen.De Arbodiensten krijgen een meer uitgebreide taak bij de reïntegratie
van de werknemer bij dreigende arbeidsongeschiktheid.Nu reeds blijkt dat het voor Arbodiensten zeer moeilijk is om voldoende
bedrijfsartsen te werven om zelfs al de vaak minimale contracten uit te voeren.
Hoe denkt de staatssecretaris, gelet op het tekort aan artsen in het algemeen,
en de lange doorstroom tijd van student naar basisarts en vervolgens naar
bedrijfsarts, (zo'n kleine 10 jaar), dat de Arbo-diensten in 2002 hun extra
taken kunnen uitvoeren?Veel Arbodiensten beschikken in onvoldoende mate over arbeidsdeskundige
expertise. Verwacht de staatssecretaris dat de Arbodiensten voldoende expertise
voor 2002 kunnen realiseren?Juli 2001 heeft de minister van VWS het besluit genomen om de bedrijfsarts
rechtstreeks te laten verwijzen naar de curatieve sector. Worden aan de bedrijfsartsen
nog aanvullende eisen gesteld met betrekking tot hun kennis en expertise van
de curatieve sector?Ondanks de financiële prikkels die werkgevers nu reeds hebben om
te voorkomen dat werknemers arbeidsongeschikt raken blijkt dat zeer veel werkgevers
minimale contracten sluiten met de Arbo-diensten. Waarom verwacht de staatssecretaris
dat werkgevers straks anders zullen reageren, zeker nu de kosten van de Arbo-diensten
zullen stijgen door de extra taken die zij krijgen en die doorberekend gaan
worden in de contracten? Zullen de bedrijven niet gewoon de financiële
risico's blijven afwegen?Tot nu toe worden de kosten van de Arbodiensten geheel door de werkgever
betaald. In toenemende mate blijkt dat preventief en interveniërend handelen
door de Arbodienst beter is dan reactief handelen. Ware het niet beter om
een deel van de publieke middelen die nu voor reïntegratie worden aangewend
te benutten voor preventieve activiteiten door de Arbodiensten?Zeer veel werknemers, maar ook zelfstandigen hebben naast de wettelijke
verzekering tegen arbeidsongeschiktheid nog een aanvullende particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering
gesloten bij een particuliere verzekeraar. Ook pensioenfondsen kennen deze
aanvullende verzekeringen als «invaliditeitspensioen». Deze sluiten
wat betreft de hoogte van de uitkering vaak aan bij de WAO c.q. WAZ-uitkering.
Hoe is de positionering van deze verzekeraars/pensioenfondsen ten opzichte
van de «actoren» in dit wetsvoorstel. Immers, resultaat door het
reïntegratiebedrijf heeft gunstige financiële gevolgen voor de verzekeraar/pensioenfonds
maar omgekeerd betekent een geslaagde reïntegratie door de verzekeraar
ook dat er geen of maar ten dele een beroep behoeft te worden gedaan op de
WAO/WAZ.Moeten de verzekeraars als zij reïntegratie ter hand nemen aan dezelfde
(kwaliteits-)eisen voldoen als de andere reïntegratiebedrijven?De leden van de VVD-fractie hadden moeten vaststellen dat in de praktijk
uitwisseling van gegevens en afstemming tussen de curatieve gezondheidszorg
(huisarts/specialist) en de bedrijfsarts c.q. verzekeringsgeneeskundige helaas
nogal eens moeizaam verloopt. Dit kan leiden tot misverstanden, verschil van
inzicht tussen medici of vertraging van het reïntegratieproces. Is de
staatssecretaris voornemens hiervoor nadere regelingen/protocollen te ontwerpen?De leden van de PvdA-fractie memoreerden met
waardering dat de Tweede Kamer al veel aandacht heeft besteed aan de dubbelrol
van het UWV als poortwachter en informatieverstrekker, met name terzake van
het SV-advies. Het gevaar dat die twee rollen door elkaar gaan lopen is onderkend.
Maar zij zouden graag de visie van de regering horen over de samenloop met
de derde functie van het UWV, als opdrachtgever voor de reïntegratie
van zo'n 1,4 miljoen werkzoekenden zonder werkgever. Gaat het UWV in deze
rol leren van de reïntegratieverslagen van het bedrijfsleven, hoe is
dat leerproces dan georganiseerd, en in hoeverre zijn de prestaties van het
UWV in deze rol maatgevend voor wat, in de poortwachtersrol, bij de toetsing
van de prestaties van werkgevers en werknemers in de bestaande arbeidsrelaties
wordt geaccepteerd?Verder vroegen de leden behorende tot de PvdA zich af of het optreden
tegenover de zogenoemde hoogrisicobedrijven niet pro-actiever moet. Openbaar
maken van gegevens over achterblijvende prestaties is zinvol, ja, en het is
inderdaad ook nodig dat de arbeidsinspectie gaat kijken als het de spuigaten
uitloopt, maar waarom daarop gewacht? Het is de arbodienst die het bedrijf
van binnenuit kent, en een hoofdrol moet krijgen in het preventiebeleid. Deze
leden zouden graag vernemen of de regering deze opvatting deelt, hoe de positie
van de arbodienst in dit opzicht dan versterkt kan worden en, meer in het
algemeen, waarom zij in dit wetsontwerp zo weinig over preventiebeleid mochten
vernemen. Anderzijds is een actief mededingingsbeleid onderdeel van de preventieve
rechtsbescherming van werkgevers en werknemers, om te bevorderen dat zij ook
werkelijk iets de kiezen hebben bij de keuze van een arbodienst en aanverwante
reïntegratiediensten. Deze leden zouden graag vernemen hoe dat mededingingsbeleid
gestalte zal krijgen.Deze leden meenden een bureaucratische kramp te onderkennen in de wel
erg defensieve opstelling van de staatssecretaris inzake het amendement op
stuk nr. 20 van de heer Van Middelkoop waarin een bevoorschotting van REA-subsidies
wordt bepleit op basis van een positief arbo-advies (Handelingen 27 juni,
pp. 5793–94). Terecht stelde de heer Van Middelkoop dat daarmee tijd
kan worden gewonnen, kostbare tijd, wat deze leden betreft, maar afgezien
daarvan: arbodienst, werknemer en werkgever moeten toch grosso
modo weten waar ze aan toe zijn, bij het opstellen van een reïntegratieplan?
Deze leden brachten in herinnering dat deze materie hunnerzijds al uitvoerig
aan de orde is gesteld bij de begrotingsbehandeling op 16 mei 2000, waarbij
de lange wachtttijden voor de toekenning van REA-subsidies als een verontrustend
knelpunt werden aangemerkt (Handelingen, blz. 28–1314).Deze leden hadden eerst dezer dagen kennis kunnen nemen van het Belastingplan
2002 V – Wijziging van enkele sociale zekerheidswetten, vervat in stuk
28 026, waarin de regering voorstelt de REA-plaatsingssubsidies, het
pakket op maat en de voorziening voor behoud van het eigen werk te vervangen
door één vrijstelling voor werkgevers van (1) de Awf-werkgeverspremie,
(2) de WAO-basispremie en (3) de WAO-gedifferentieerde premie bij indienstneming
of in dienst houden van arbeidsgehandicapten, onder handhaving van een aanvullende
mogelijkheid om alsnog een aanvullende subsidie te verkrijgen voorzover de
kosten meer bedragen dan het bedrag van deze premievrijstelling. Aangezien
deze leden niet uitsloten dat hiermee dein de bovenstaande alinea gereleveerde
problematiek grotendeels is opgelost, hadden zij graag meer tijd gehad om
deze voorstellen nader te onderzoeken. Nu het blijkbaar niet mogelijk was
de Kamer eerder hieromtrent te informeren zouden zij, zonder op de behandeling
van het belastingplan vooruit te willen lopen, graag van de bewindslieden
vernemen of zij van oordeel zijn dat alle doelgroepen van de REA in gelijke
of althans vergelijkbare mate met deze beleidsvoornemens geholpen zijn, en
behielden zij zich voor om de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
te verzoeken om bij de behandeling van het belastingplan aanwezig te zijn.De overige leden van de commissie sloten zich bij deze opmerkingen en
vragen aan.De grootste zorg van de leden die behoren tot de PvdA-fractie was evenwel
of er voldoende mensen zijn om de zorgvuldige gevalsbehandeling uit te voeren
die de wet in uitzicht stelt. Zij konden niet goed wijs worden uit de mededelingen
van de regering terzake bij de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede
Kamer. Nu eens mochten zij vernemen dat het met de keuring de goede kant op
gaat, dan weer dat toch bekend is dat we er nog lang niet zijn, want op zichzelf
inderdaad geen nieuws is, voor wie kennis heeft genomen van recente publicaties
van het CTSV. Deze leden verzochten de regering om een overzicht van het aantal
uren dat thans (1) per keuring en straks per beoordeling van het reïntegratieverslag
en eventuele keuring voor medische en arbeidskundige beoordeling bij de uvi's
beschikbaar is, (2) het aantal uren dat thans daadwerkelijk aan gevalsbehandeling
wordt besteed en (3) naar het oordeel van de regering straks besteed zou moeten worden om tot een zorgvuldige gevalsbehandeling
te komen aan het «einde» van het proces, alsmede (4) wat er dan
nog aan menskracht resteert voor eerder uit te brengen SV-adviezen, tweede
opinies en andere taken.Deze leden tekenen daarbij aan dat de WAO een loonschadeverzekering is,
met als primair proces het onderzoek naar wat iemand nog kan, en hoe hij of
zij bijgestaan kan worden om te leven en te werken met een medische beperking.
Tegen deze achtergrond zouden deze leden graag vernemen hoe de regering tekorten
in menskracht aan medische en arbeidskundige expertise percipieert en hoe
zij deze bij tijds te boven denkt te komen, mede in het licht van de behoefte
aan medische en arbeidsdeskundige expertise bij de arbodiensten en de reïntegratiebedrijven.
In dat verband zouden zij ook graag het oordeel van de regering vernemen over
de reproduceerbaarheid van het succes van het reïntegratiebeleid van
de bedrijven waar Nyfer over heeft gerapporteerd in zijn rapport «Enkeltje
WAO», in het licht van de beschikbare menskracht in de bij die bedrijven betrokken arbodiensten en de capaciteit van de arbodiensten als geheel
om aan de overige vraag te voldoen. Tenslotte vroegen deze leden zich af wie
het loon moet doorbetalen in gevallen waarin reïntegratie is vertraagd
door wachtlijsten in de gezondheidszorg.3. Reïntegratiedossier en -verslagDe leden, behorende tot de fractie van het CDA
merkten op dat er voor is gekozen om een nieuw cruciaal instrument te introduceren:
een door het veld gedragen normenkader dat mede beoogt de reïntegratie-inspanningen
eerder te doen aanvangen. Een normenkader, dat in eerste instantie echter
tot stand is gekomen in overleg met uitsluitend de huidige uitvoerders. De
inbreng van werkgevers en werknemers zou eerst worden gevraagd aan de hand
van een concreet voorstel. Hun reactie hierop had deze leden echter nog niet
bereikt. Kan de staatssecretaris hiervoor alsnog zorgen?Op welke termijn zullen dan individuele werkgevers en werknemers aan dit
normenkader – gedoogsituaties moeten toch worden uitgesloten –
kunnen worden gehouden; want de uitvoering hiervan vergt aanzienlijk veel
méér inbreng van hun kant. Verantwoording achteraf is veel moeilijker
dan oncontroleerbare toekomstplannetjes!De leden van de CDA-fractie konden zich vooralsnog moeilijk voorstellen,
dat de vervanging van een voorlopig en definitief reïntegratieplan (dat
zijn en blijven voornemens) door invoering van een reïntegratieverslag,
waarin verantwoording moet worden afgelegd over het verloop van de verrichte
reïntegratie-inspanningen tijdens het eerste ziektejaar zoveel verlichting –
de wijzigingen beogen ook een terugdringing van de bureaucratische rompslomp –
kan betekenen voor de individuele werkgevers. Integendeel, aangezien het reïntegratieverslag
ook medische en arbeidsdeskundige basisinformatie moet verschaffen voor de
claimbeoordeling, is er zeker een verzwaring. Ook het commentaar van Actal
wijst in die richting. Door de nieuwe aanpak zal derhalve wel de taak van
de uvi's worden verlicht, zoals ook wordt gesteld (een beloning op slecht
gedrag?), maar naar de mening van deze leden niet die van de individuele werkgevers
(vaak kleine) én van de individuele werknemers. En op hen rust toch
in het eerste ziektejaar de volle verantwoordelijkheid.Twijfels waren bij deze leden gerezen en versterkt over de onduidelijkheid
met betrekking tot de medische informatie (over relevante medische gegevens
beschikt de werkgever niet). Hoe kunnen in complexe gevallen de juiste, d.w.z.
op de cliënt toegesneden reïntegratie-inspanningen dan worden geleverd?
Hoe zit het dan met de verantwoordelijkheidsverdeling tussen werkgever en
arbodienst? Inderdaad garandeert de nieuwe procedure dat de medische gegevens
buiten zicht blijven van de werkgever, maar wie garandeert de werkgever dat
hij de juiste informatie heeft gekregen?Immers, er blijft hier toch een spanningsveld bestaan tussen de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer van de zieke werknemer en de medische gegevens
die nodig zijn om op een verantwoorde wijze reïntegratie-inspanningen
door de werkgever te leveren.Ook de relevante uitkomsten van de medische beoordeling – zonder
overlegging van de onderliggende medische gegevens – kunnen een inbreuk
op de persoonlijke levenssfeer betekenen. Weliswaar is het de taak van de
arbodienst zo goed mogelijke informatie te verschaffen, maar er kan toch een
vertekend beeld ontstaan.Kortom, de CDA-fractie verwachtte in dit opzicht nog de nodige spanningen
tussen werkgever én werknemer bij complexe ziektegevallen. Of met de
voorgestelde procedures dit voldoende is afgedekt kan nog niet worden overzien.
De bij a.m.v.b. nader te stellen regels op grond van artikel 21 van de Wet
bescherming persoonsgegevens luisteren dan ook erg nauw. Immers
in deze a.m.v.b. kunnen de bevoegdheden van de werkgevers met betrekking tot
de verwerking van de medische gegevens nader worden begrensd. Kan deze a.m.v.b.
op korte termijn tegemoet worden gezien?Het normenkader zal in eerste instantie een algemeen karakter hebben en
voornamelijk van procedurele aard zijn, zo merkten deze leden op. In latere
instantie – zo staat het er – kan binnen dit algemene kader dan
een meer inhoudelijke normering plaatsvinden. Dat betekent dus opnieuw een
forse wijziging en vermoedelijk ook méér bureaucratie.Op welke wijze komt het parlement hieraan te pas? Ook de brief van het
LISV van 10 april jl. (het wetsontwerp was toen reeds ingediend) duidt er
in de tweede passage op, dat toekomstige ontwikkelingen (bijv. de besluitvorming
over de rapporten-Donner) wezenlijke gevolgen hebben voor de inhoud van het
protocol en de procesgang in het eerste ziektejaar.De leden van de VVD-fractie merkten op, dat het UWV het eerste jaar «op
afstand wordt geplaatst» en op basis van het verslag moet beoordelen
of er voldoende reïntegratie inspanningen door werkgever en werknemer
zijn gepleegd teneinde een WAO-uitkering te verstrekken dan wel een sanctie
op te leggen. Indien werkgever of werknemer evident in gebreke blijken te
zijn zal de beslissing eenvoudig zijn. Maar veelal vertoont de werkelijkheid
vele grijstinten waarbij partijen niet optimaal met elkaar samenwerken of
elkaar soms zelfs tegenspreken. Vraag is dan of de uitvoeringsinstelling niet
alsnog meer informatie zal moeten proberen te verkrijgen voor een beslissing
en zal moeten terugkoppelen naar partijen. Levert dit geen dubbel werk op
en ontstaat dan niet een situatie zoals nu, die beschreven wordt in het rapport
«Uitkeren of reïntegreren» van het CTSV van april 2001, waarbij
uitvoeringsinstellingen aarzelen om sancties op te leggen, omdat zij soms
menen dat het opleggen van sancties averechts werkt ofwel toch WAO-uitkeringen
toekennen omdat zij vrezen onvoldoende bewijslast te kunnen verzamelen voor
een bezwaar of beroepsprocedure? Zouden bovendien de criteria met betrekking
tot de reïntegratie niet meer in de vorm van kwalitatieve, inhoudelijke
eisen moeten worden omschreven om werkgever en werknemer meer houvast te geven
en om te voorkomen dat zij zich beperken tot het volgen van de procesgang
als voorgeschreven.Indien de werknemer tot de slotsom komt dat hij gereïntegreerd kan
worden in een andere (b.v. deeltijd) functie binnen 9 maanden van het eerste
ziektejaar, ziet hij zich voor het probleem gesteld dat door indiensttreden
elders zijn dienstverband bij de oude werkgever eindigt. Hij gaat b.v. aanzienlijk
minder verdienen. Is zijn reïntegratietraject dan beeïndigd en komt
hij niet meer in aanmerking voor een WAO-uitkering voor het gedeelte dat hij
arbeidsongeschikt blijft?Hoe is zijn positie als hij later toch blijkt het werk niet aan te kunnen
en werkeloos of opnieuw arbeidsongeschikt wordt. Is hij dan niet (financieel)
van de regen in de drup gekomen?De door de leden van de PvdA-fractie in het
vorige hoofdstuk gestelde vragen namen niet weg dat deze leden de beleidsvoornemens
voor een betere communicatie tussen het UWV en de overige participanten in
het reïntegratieproces, zoals neergelegd in het Rapport van werkgroep
protocollering reïntegratieverslag en de daarop gebaseerde concept-regeling,
in beginsel als een grote stap vooruit zagen. Het logboek en de onafhankelijke
tweede opinie vergroten de transparantie van het proces en daarmee de rechtszekerheid
van werknemers en werkgevers.Deze leden bespeurden in de voorstellen evenwel nog te weinig oog voor
de preventieve vormen van rechtsbescherming van werkzoekenden en te veel bureaucratische
kramp. De rechtsbescherming kan met eenvoudige middelen worden
vergroot door naast de formele ook de materiële aspecten daarvan meer
tot hun recht te laten komen. Terecht is er door mevrouw Smits bij de behandeling
aan de overzijde op gewezen dat de inzet moet zijn om conflicten en sancties
vóór te zijn. Naar de menselijke maat mag worden aangenomen
dat het niet altijd zal klikken tussen tussen de individuele werknemer en
de gevalsbehandelaar bij de arbodienst, alleen al omdat het vaak over heel
persoonlijke dingen gaat. Dan hebben beide recht op een herkansing. Wil de
regering overwegen in de concept-regeling op te nemen dat de arbodienst, subsidiair
het reïntegratiebedrijf, tenminste twee gevalsbehandelaars per arbocontract
beschikbaar zal hebben, om zo'n herkansing te vergemakkelijken?4. Versterking verantwoordelijkheid van de werknemerMet betrekking tot de verhouding werkgever/arbodienst enerzijds en werknemer
anderzijds had de leden van de CDA-fractie de
deskundige ondersteuning van de werknemer gemist. Bij veel werkgevers waren
en zijn werknemers die een ernstige ziekte hebben gehad, die hen beperkt inzetbaar
maakt (o.m. door plotselinge terugval of uitval) niet altijd welkom. Inspanningen
om werknemers met gezondheidsklachten of met beperkingen aan voor hen geëigend
werk, ook in werktijden, te helpen vinden dan maar zeer beperkt of in het
geheel niet plaats. (zie ook de Rapportage 2000 van het Breed Platform Verzekerden
en Werk, enz. Welke instrumenten zouden de werknemers ter beschikking kunnen
worden gesteld om verweer te kunnen leveren? Zou het geen goede gedachte zijn
om in elke UWV-regio een commissie van onafhankelijke deskundigen als klankbord
en pleitbezorger te laten optreden als de eigen vertrouwenspersoon?De leden van de CDA-fractie wilden hier en in hoofdstuk 6 voorts een aantal
meer specifieke vragen stellen over artikel III van het wetsvoorstel, betreffende
de wijziging van het Burgerlijk Wetboek. Deze leden waren in de eerste plaats
geïnteresseerd in het antwoord op de vraag of er enig inzicht bestaat
in het aantal keren dat een werkgever de verplichting tot (door)betaling van
het loon opschort op grond van artikel 629 lid 3 (meer in het bijzonder sub
c) en lid 5 BW. In de tweede plaats rees bij hen de vraag of enig inzicht
bestaat in de tijd die gemoeid is met verkrijging van een second opinion ex
artikel 629a BW.5. Financiële gevolgenDe leden, behorende tot de fractie van GroenLinks
vroegen of de regering zou kunnen meedelen wat de volume-effecten zijn die
zij thans, zoals het wetsvoorstel er nu uitziet, van invoering van het nieuwe
poortwachtersmodel verwacht. Valt er niet veel meer resultaat te boeken door
een beter management van wat er achter de poort gebeurt, bijvoorbeeld in het
tweede ziektejaar, of door sommige WAO-ers eerder of vaker voor een herbeoordeling
op te roepen6. Passende arbeid en ontslagbeschermingUiteraard moesten de leden van de CDA-fractie
ook aandacht geven aan de drie samenhangende amendementen van het trio Van
der Knaap, Schimmel en Wilders. Evenals de staatssecretaris hadden zij vraagtekens
gezet bij de timing, maar bovendien waren deze leden niet gelukkig met de
inhoud. Vooruitlopen midden in een proces van ontvangen en gevraagde adviezen
is op zich al lastig, maar het heeft ook overigens aan de nodige zorgvuldigheid
ontbroken.Op zich is uiteraard de opname van de directe verplichting aan de werkgever
om de werknemer eigen of passende arbeid te laten verrichten een
goede zaak. In combinatie met het tweede amendement, dat uitgaat van de verplichting
van de werknemer om passende arbeid te aanvaarden op straffe van verlies van
het recht op doorbetaling, beiden op te nemen in het B.W., zou, mits goed
uitgewerkt, hierover zeker te denken zijn. Deze zorgvuldige uitwerking ontbreekt
nu, integendeel, de koppeling aan het begrip passende arbeid in de WW kan
niet zo maar worden toegepast. Wil de staatssecretaris nog eens toelichten
op grond van welke overwegingen hiertegen geen bezwaar is gemaakt?Het derde amendement – de beperking van de ontslagbescherming van
de zieke werknemers – is wel zeer ingrijpend. De juridische complicaties
van dit derde amendement zijn eveneens niet in alle opzichten duidelijk. Eén
daarvan was naar de mening van deze leden het volledig over één
kam scheren van een werkloze werknemer (heeft derhalve geen werkgever meer)
en een zieke werknemer, die toch op de inspanningen van zijn werkgever moet
kunnen blijven rekenen. Een verruiming, die uitkomt op dubbel straffen zonder
gelegenheid hierop terug te komen. Het evenwicht is reeds bereikt door tegenover
de verplichte loonbetalingsplicht van de werkgever het recht op loon voor
de werknemer te doen vervallen.Weliswaar heeft het kabinet enige waarborgen ingebouwd, maar de praktijk
van de afgelopen jaren doet ook dan nog vrezen, dat de zieke werknemer hiermede
onvoldoende is gebaat. Daarvoor zijn de negatieve signalen over de R.D.A.-procedure
en de handelwijze van de uvi's te talrijk.Moesten de leden van de CDA-fractie bovendien vertrouwen hebben in de
toets door het UWV, gelet op alle uitlatingen van de staatssecretaris zelf?
Tijdens de afronding van deze inbreng bereikten de CDA-fractie een tweetal
artikelen, die over deze ingewikkelde materie gaan. Kortheidshalve zag de
CDA-fractie gaarne een beoordeling van de aangevoerde argumenten in de artikelen
van resp. Prof. W.J.P.M. Fase in SMA en van Prof. Pennings in Sociaal Recht
tegemoet. In grote lijnen sluiten deze artikelen aan bij de ook in de CDA-fractie
levende gedachten. Een positieve bereidheid van de staatssecretaris tot de
nodige aanpassingen zou hier niet misstaan.Bovendien vonden deze leden onvoldoende aangegeven welke consequenties
er uit kunnen voortvloeien wanneer de werknemer passende arbeid aanvaardt
en hierin vastloopt.De leden van de CDA-fractie formuleerden daarbij de volgende specifieke
vragen.Is – zo vroegen zij – de regering bekend met jurisprudentie
omtrent het begrip «zonder deugdelijke grond» in artikel 629 lid
3 sub c BW? En zo ja, geeft die jurisprudentie aanleiding om enige verwachting
te koesteren met betrekking tot uitleg en toepassing van hetzelfde begrip
in artikel 670b lid 3 van het wetsvoorstel? Hoe ziet de regering de stelplicht
en bewijslastverdeling met betrekking tot die deugdelijke reden in het kader
van een procedure bij hetzij het RDA, hetzij de kantonrechter in het kader
van een ontbindingsprocedure of een procedure terzake kennelijk onredelijk
ontslag? De leden van de CDA-fractie vroegen zich voorts af hoe – in
een tijdsbalk gezien – zij zich de toepassing van artikel 658a en vervolgens
artikel 660a, resp. 670b lid 3 moeten voorstellen, mede in het licht van de
toetsing zoals door de regering voorzien in het Ontslagbesluit (brief van
25 juni 2001, stuknr. 21). Kan de regering een schets geven van de gang van
zaken, zoals deze op grond van de nieuwe wetsbepalingen zal gaan of kunnen
gaan ontwikkelen. Zou de regering daarbij ook de vraag willen beantwoorden
of zij van kantonrechters verwachten dat deze in een ontbindingsprocedure
eveneens de eis van een advies van het UWV zullen stellen aan een ontbinding
verzoekende werkgever?Indien dat niet het geval is en een UWV-advies lang op zich laat wachten
(de tijd benodigd voor verkrijging van en second opinion ex 629 lid 3 BW kan daarvoor een aanwijzing opleveren), ligt het immers voor de hand
dat een werkgever de route van de ontbindingsprocedure zal kiezen. Die route
zou bovendien aantrekkelijker kunnen zijn vanwege het risico bij een verkregen
ontslagvergunning van een door de werknemer te starten procedure uit kennelijk
onredelijk ontslag. In dit laatste bovendien niet een zelfstandige reden om
te verwachten dat bij mitigatie van het opzegverbod in de praktijk niettemin
de kantonrechter zal worden geaddieerd?De introductie in het Ontslagbesluit van deze second opinion (overigens
te onderscheiden van de second opinion van artikel 629 lid 3 BW) roept de
vraag op welke redenen de regering heeft om aan te nemen dat dit UWV-advies
wel een rol van betekenis zal spelen, terwijl de figuur van het door de UVI
getoetste reïntegratieplan bleek nauwelijks of geen belemmering te zijn
voor verlening van ontslagvergunningen, c.q. voor ontbinding van arbeidsovereenkomsten.
Dit laatste motiveerde de regering immers om de laatste volzin van artikel
685 lid 1 BW te doen schrappen. Kan de regering bij de beantwoording van deze
vraag tevens betrekken het arrest van de Hoge Raad van 22 juni 2001 inzake
de ontvankelijkheidseis van artikel 685 lid 1 laatste volzin.In de schriftelijke voorbereiding, alsmede in het plenaire debat is de
mitigatie van het opzegverbod door de amendement-Van der Knaap c.s. door de
indieners en ook wel door de tegenstanders gerelativeerd met verwijzing naar
het aantal second opinions (ex 629 lid 3 BW) van ca. 4000 in 1999 (nota n.a.v.
het verslag, pagina 35). Deelt de regering die relativering en zo nee, waarom
niet; zo ja, welke (causale) relatie bestaat er tussen de aanvraag van een
second opinion ex 629 lid 3 BW en onwilligheid van een werknemer in de zin
van artikel 658a, 660a, en 670a lid 3 BW?De achtergrond van de bovenstaande vragen van de leden van de CDA-fractie
is, dat deze – mede in aanmerking nemend de middellange termijn effecten
op het gedrag van werkgevers, werknemers, raadslieden en rechters –
voorzien, dat niet zozeer de uitvoeringsinstelling als poortwachter gaat fungeren,
maar het RDA, resp. de kantonrechter. Immers: in veel gevallen van arbeidsongeschiktheid
is – zie ook het rapport van de commissie-Donner – sprake van
in ieder geval een gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid, vaak al aanwezig op
het moment van de ziekmelding of in ieder geval na een korte tijd van (gedeeltelijk)
herstel. Allerwegen wordt het uitgangspunt onderschreven, dat snelle eerste
stappen tot reïntegratie het belangrijkste zijn om te voorkomen dat zieke
werknemers afglijden naar langduriger afwezigheid uit het arbeidsproces en
uiteindelijk WAO. De financiële consequenties voor werkgevers –
vooral op de langere termijn – van onvoldoende actie kunnen zeer aanzienlijk
zijn; die consequenties zijn in beginsel al bij de eerste ziekmelding te berekenen.
Indien arbeidsongeschiktheid op zich geen belemmering meer is om tot beëindiging
van het dienstverband te komen, leidt het voorgestelde stelsel ertoe, dat
er aanzienlijke prikkels uitgaan naar werkgevers om in samenwerking met de
Arbo-dienst zo snel mogelijk de betrokken werknemer een aangepaste taak of
ander passend werk aan te bieden. Met name in tijden van een ruimer aanbod
van arbeid of in perioden van krimpende activiteiten in een onderneming wordt
het aantrekkelijk om een maximale druk op werknemers uit te oefenen om weer
(gedeeltelijk) aan de slag te gaan. In die gevallen waarin arbeidsongeschiktheid
mede een gevolg is van bijv. een verstoorde arbeidsverhouding, kan dat gegeven
voor de werkgever een extra impuls zijn om snelle reïntegratie na te
streven, terwijl het voor de werknemer een buiten de directe ziekteproblematiek
liggende reden kan zijn om terughoudend te reageren op die reïntegratiepogingen.
Hoe beoordeelt de regering dit mogelijke scenario? Zou de regering bij deze
beoordeling ook het verschijnsel willen betrekken, dat kantonrechters
in het kader van ontbindingsprocedures in toenemende mate de ontbindingsvergoeding
mede baseren op en in hoogte afhankelijk maken van een in die procedure door
de werknemers gestelde en door de rechter aannemelijk geachte relatie tussen
arbeidsongeschiktheid en arbeidsomstandigheden? De mogelijkheid voor een werknemer
om een aanzienlijke ontbindingsvergoeding mee te krijgen kan immers –
zeker in een gespannen arbeidsmarkt – een zelfstandige impuls zijn om
niet aan reïntegratie mee te werken en het op een ontbindingsprocedure
aan te laten komen, teneinde daarin te kunnen stellen dat zijn ziekte te maken
had met de arbeidsomstandigheden (waarin dan overigens de verstoorde verhouding
mee kan worden aangevoerd).7. ArtikelsgewijsArtikel II ADe leden van de fractie van GroenLinks betwijfelden
dat werkgevers en werknemers nu werkelijk behoefte hebben aan de mogelijkheid
de wachttijd voor de WAO te verlengen. In hoeverre is de regering van een
dergelijke behoefte gebleken? Komt een dergelijke verlenging in de praktijk
nu eigenlijk al niet voor? Kan de regering duidelijk maken hoe de mogelijkheid
tot verlenging van de wachttijd zich verhoudt tot het bepaalde in artikel
43a WAO, met andere woorden: zal toepassing van artikel 43a wel of niet kunnen
plaatsvinden indien de werknemer na een wachttijd van 52 weken wel, maar na
afloop van de verlengde wachttijd niet ongeschikt was tot het verrichten van
zijn arbeid? Als het antwoord ontkennend is, zou het dan voor werkgevers niet
onverstandig zijn om de wachttijd te laten verlengen?Het nieuw voorgestelde zevende lid bij artikel 19 WAO verdient naar de
opvatting van de leden van de fractie van GroenLinks een nieuwe redactie omdat
er kennelijk een of meer woorden («de verzekerde?») uit zijn weggevallen.
Bovendien is de eerste volzin met alle «tenzij's» die daarin voorkomen
moeilijk te begrijpen. Is de regering het met deze leden eens dat deze volzin
aanpassing behoeft en ziet zij kans te komen tot een meer toegankelijke redactie?Zagen de leden van de fractie van GroenLinks het juist dat de verlengingsmogelijkheid
ook aan de orde kan zijn in de situatie waarin het Lisv of het UWV krachtens
artikel 29b ZW de loonbetalingsverplichting overneemt? Met andere woorden:
kunnen een werkgever en een arbeidsgehandicapte werknemer afspreken dat na
52 weken ziekte een verlenging van de wachttijd met nog eens 52 weken wordt
gevraagd, waarin dan de loonkosten tot maximaal 100% op het Lisv/UWV worden
afgewenteld?Artikel II HHet tweede lid van het nieuwe artikel 34a kan in samenhang met het bepaalde
in het vierde lid, aanhef en sub b., tot onnodige bureaucratie leiden.De imperatieve bepaling dat het Lisv/UWV de aanvraag afwijst is wat onpraktisch,
als (vrijwel) tegelijkertijd ingevolge de b-grond van het vierde lid een nieuwe
aanvraag moet worden ingediend. De leden van de fractie van GroenLinks zagen
dat in de praktijk niet werken en verzochten de regering op dit punt te reageren.Artikel II LDe leden van de fractie van GroenLinks betreurden het dat volgens dit
wetsvoorstel zowel artikel 46 WAO als artikel 52j WW vervallen. Het is waar dat die artikelen in de praktijk weinig toepassing vonden, maar
volgens deze leden kwam dat eerder door onbekendheid van de uvi's met die
bepalingen en door gebrek aan menskracht om daar goed invulling aan te geven
dan door juridische problemen bij de uitvoering van deze regresbepalingen.
In die zin is het ook nog maar de vraag of geen verschuiving plaatsvindt van
de problemen naar nieuwe, vergelijkbare bepalingen, zoals het nieuwe negende
lid van artikel 71a WAO.Artikel II MHeeft het kabinet overwogen om het Lisv/UWV de bevoegdheid te geven om
vast te stellen dat de werkgever gedurende het tijdvak van de verlenging van
de wachttijd aan de werknemer het loon verschuldigd is dat deze zou kunnen
verdienen met passend werk, waartoe de werkgever hem niet de gelegenheid geeft,
indien dat loon hoger ligt dan de aanspraak op grond van artikel 7:629 BW?
Zo ja, waarom is daar niet voor gekozen? Bestaat niet het gevaar dat de nu
gekozen constructie de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer uiteindelijk
dupeert? Stel de volgende casus: een werknemer is niet langer in staat om
hele dagen te werken maar zou wel willen proberen om 50% te werken. Zijn werkgever
stelt hem daartoe niet in de gelegenheid. Onder de huidige wetgeving zou de
werknemer op grond van artikel 7:628 50% van zijn salaris kunnen vorderen,
het Lisv zou hetzelfde kunnen doen op grond van artikel 46 WAO of 52j
WW, de werknemer ontvangt 35% van zijn dagloon als WAO-uitkering, waarvoor
de werkgever een hogere premielast krijgt. De werkgever is op die manier veel
duurder uit dan wanneer hij ten hoogste 52 weken 70% doorbetaalt (en zal nu
dus bij toepassing van genoemde beopalingen eerder aan reïntegratie meewerken),
terwijl de werknemer in het nieuwe stelsel slechter af is. Een ander voorbeeld
kan dit nog verder verduidelijken. Er is sprake van een geringe mate van arbeidsongeschiktheid.
De werknemer wil zijn oude werk hervatten, bijvoorbeeld met een werkaanpassing,
maar de werkgever stelt hem daartoe niet in de gelegenheid. Volgens artikel
71a, negende lid, wordt bepaald dat hij recht heeft op 70% van zijn dagloon,
maar hij meent dat hij tegen een hogere loonwaarde kan werken. Is de kans
niet groot dat de werknemer maar afziet van een loonvordering op grond van
artikel 7:628 BW, omdat hij toch al 70% ontvangt en de kosten en onzekerheden
van zo'n procedure niet opwegen tegen de baten?De laatste volzin van het voorgestelde artikel 71a, lid 9 WAO riep de
vraag op of overtreding van de voorschriften in de voorafgaande artikelleden
ook leidt tot een verlenging van de wachttijd, indien duidelijk is dat welke
reïntegratie-inspanningen dan ook in de eerste 52 weken van ziekte vruchteloos
zouden zijn geweest, bijvoorbeeld omdat de werknemer volledig arbeidsongeschikt
is.Kan de regering ten slotte aangeven wat het verschil is tussen «in
overeenstemming met» (tweede lid) en «in overleg met» (derde
en vierde lid) en wat, gezien deze zinsnedes het belang is van het zesde lid.Artikel III A C en DIn artikel 7:629 BW wordt in dit voorstel verwezen naar een definitie
van het begrip passende arbeid, die voorgesteld wordt in een nieuw artikel
658a. Op zichzelf meenden de leden van de fractie van GroenLinks dat het verstandig
is in het BW een definitie te geven. Het ontbreken daarvan leidde immers tot
onduidelijkheid voor de praktijk. Klopt het evenwel dat de nu voorgestelde
definitie ruimer is dan uit de toelichting op het thans vigerende artikel
7:629 blijkt, namelijk dat voor het begrip passende arbeid aangesloten moet
worden bij artikel 30 ZW en bij de rechtspraak die daarover in
de loop der tijd is ontwikkeld? Zo ja, is het verstandig nu voor deze verruiming
te kiezen en vindt de regering deze keuze voldoende doordacht? Kan dit bijvoorbeeld
betekenen dat de werknemer na een jaar geacht kan worden in te stemmen met
aanvaarding van arbeid die twee opleidingsniveaus lager ligt dan de bedongen
arbeid? Als deze interpretatie, ontleend aan de wijze waarop het begrip passende
arbeid in de WW is uitgewerkt, inderdaad ook in het eerste ziektejaar van
toepassing is, meent de regering dan bij nader inzien niet dat werknemers
hierdoor te snel te ver in arbeidsvoorwaardelijke zin terugvallen, terwijl
hun blijvende ongeschiktheid voor hun oorspronkelijke werk nog lang niet vast
staat? Is bovendien de gevolgtrekking juist dat de werknemer die ziek is geworden
voor zijn eigen werk wegens weigering van arbeid van een veel lager functieniveau
kan worden ontslagen, maar vervolgens wel een ZW-uitkering kan ontvangen,
omdat hij geen passend werk in de zin van de (rechtspraak op artikel 30 van
de) ZW heeft geweigerd. Of zou hem in zo'n geval toch een benadelingshandeling
kunnen worden verweten en hoe is dat dan te rijmen met de systematiek van
de ZW?In het derde lid van artikel 7:629 vervalt de toets door het Lisv in die
gevallen waarin de werkgever passende arbeid bij een andere werkgever aanbiedt.
Uit de toelichting wordt niet duidelijk waarom die toets vervalt. Was deze
overbodig of onnodig belastend? Is het niet verstandig om het Lisv/UWV in
het kader van diens poortwachtersrol toch te laten beoordelen of de aangeboden
passende arbeid niet te belastend is, nu de werkgever en zijn arbodienst daarvan
geen inschatting kunnen maken? Zou het bovendien niet de voorkeur verdienen
om de toets door het Lisv op analoge wijze in te voeren in die gevallen waarin
de werknemer in het kader van artikel 660a passende arbeid elders opgedragen
krijgt?In de praktijk komt het voor dat het Lisv weigert om de zogenoemde amber-maatregelen
toe te passen, indien het Lisv bij hervatting geen toestemming had gegeven
of haar instemming met de hervatting uitdrukkelijk had onthouden. Nu de verantwoordelijkheid
van werkgever en werknemer ten aanzien van werkhervatting wordt aangescherpt
en de uitvoering op afstand wordt geplaatst zolang er nog een arbeidsovereenkomst
bestaat, rijst de vraag of het Lisv/UWV zich nog wel van deze praktijk mag
bedienen. Wat vindt de regering daarvan?In arbeidsrechtelijke zin bleven er na de behandeling van deze artikelen
in de Tweede Kamer nog vele vragen leven bij de leden van de fractie van GroenLinks.
Deze hebben onder meer betrekking op de verwachting dat door dit wetsvoorstel,
in samenhang met de Invoeringswet Suwi, vaker overgegaan zal worden tot plaatsing
bij een andere werkgever. Het wetsvoorstel laat gehele in het midden of bij
plaatsing bij een andere werkgever een arbeidsovereenkomst met die nieuwe
werkgever tot stand komt, waarbij de oorspronkelijke arbeidsovereenkomst wordt
beëindigd, dat de werknemer op detacheringsbasis elders werkt of dat
twee arbeidsovereenkomsten naast elkaar gaan bestaan. Uiteraard zal de regering
antwoorden dat het tot de contractsvrijheid van partijen behoort om daarover
afspraken te maken, maar gezien de mogelijke impact van de doorbreking van
het opzegverbod van artikel 7:670 lid 1 en onder a BW wilden de leden van
de fractie van GroenLinks met zo'n antwoord geen genoegen nemen. Zij kunnen
zich namelijk heel wel voorstellen dat een werknemer terughoudend zal zijn
met het beëindigen van zijn oorspronkelijke contract, indien hij bij
de nieuwe werkgever een onzekerder rechtspositie tegemoet gaat (proeftijd,
einde van rechtswege van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, financiële
problemen bij nieuwe werkgever, pensioenbreuk). Is de regering het met deze
leden eens dat een werknemer aan de aanvaarding van passende arbeid steeds
devoorwaarde mag verbinden dat de oorspronkelijke arbeidsovereenkomst
in stand blijft, althans gedurende de eerste twee jaar van ziekte?Hoe verhoudt zich voorts de verplichting van de werkgever als voorgesteld
in artikel III C (nieuw artikel 7:658a BW) met een eventueel concurrentiebeding?
Gaat deze wettelijke plicht tot aanbieding van werk bij een andere werkgever
boven de bepalingen in zo'n beding, waarbij de ongeschiktheid voor de bedongen
arbeid een onvoorziene omstandigheid vormt die opzijzetten van zo'n beding
rechtvaardigt?In hoeverre zal de werknemer na aanvaarding van andere werkzaamheden,
bij dezelfde of een ander werkgever, nog aanspraak hebben op toelating tot
zijn oorspronkelijke werkzaamheden, mocht de werknemer daar weer geschikt
voor worden? Kan de werkgever op grond van het beginsel van het goed werkgeverschap
verplicht geacht worden de oorspronkelijke functie beschikbaar te houden in
die gevallen waarin de zieke werknemer geen medische eindtoestand heeft bereikt?Kan de regering verder eens nader ingaan op de relatie tussen het voorgestelde
artikel 7:658a en het bestuursrechtelijke reïntegratie-instrumentarium.
Valt het onder de werkgeversverplichting van artikel 658a om de mogelijkheden
te verkennen om met behulp van REA-middelen aanpassingen aan de werkplek te
plegen en weegt de werkgeversverplichting tot aanpassing zwaarder, naarmate
er mogelijkheden tot subsidieverlening bestaan. Is de werknemer bovendien
in bestuursrechtelijke zin belanghebbende bij de vraag of de werkgever een
voorziening eigen werk, een herplaatsingsbudget of een pakket-op-maat krijgt?
Is de regering het met deze leden eens dat de werknemer zelfs ontvankelijk
zou moeten zijn bij een aanvraag voor een dergelijk instrument waar de werkgever
nalaat een aanvraag te doen?Bestaat er een hiërarchie tussen de soorten arbeid die artikel 7:658a
noemt, in die zin dat eerst bekeken moet worden in hoeverre de werknemer als
dan niet met redelijke aanpassingen de eigen arbeid kan verrichten, voordat
naar andere arbeid in het bedrijf kan worden gekeken? Geldt bij dit artikel
dat de verplichting van de werkgever zoveel mogelijk dient te volgen uit het
in overleg met de werknemer opgestelde plan van aanpak. Hoe is de zeggenschap
van de werknemer in de uitvoering van dit artikel gewaarborgd?In de rechtspraak van de Hoge Raad is enkele keren de situatie aan de
orde geweest dat de werknemer wilde hervatten en loon vorderde, terwijl de
werkgever, afgaand op een bericht van het Lisv dat de werknemer (nog) ongeschikt
was voor de betreffende werkzaamheden, weigerde de werknemer tot de werkzaamheden
toe te laten (de arresten Thuiszorg/Van Ierland en Rabobank/Van Kesteren).
Na verloop van tijd bleek dan dat de visie van het Lisv werd herzien en stelde
de rechter in de loonvorderingsprocedure dat de werkgever geacht werd het
financiële risico te dragen van de foutieve zienswijze. Ook in de nu
voorgestelde constellatie kan het voorkomen dat het Lisv/UWV in eerste instantie
een onjuiste inschatting maakt van de arbeidsmogelijkheden van de werknemer,
terwijl deze niets liever wil dan hervatten. Vindt de regering het in dergelijke
gevallen redelijk dat de werkgever zijn eventuele schade kan verhalen op het
Lisv/UWV? Zo niet, hoe kan een werkgever een uitweg vinden uit het lastige
dilemma dat hij enerzijds niet een werknemer tewerk wil stellen van wie bepaald
is dat deze zijn werkzaamheden niet kan verrichten (en zelfs de kans loop
dat daardoor schade ontstaat aan derden of vanwege een toename van de arbeidsongeschiktheid
van de werknemer), maar anderzijds het risico loopt van een toegewezen loonvordering? Artikel III EMet dit onderdeel van het wetsvoorstel hadden de leden van de fractie
van GroenLinks zeer grote moeite. Zij achtten dit onderdeel overbodig, ondoordacht
en onvoldoende consistent met de rest van het wetsvoorstel. Zo is het toch
op zijn minst merkwaardig dat uit artikel III A (7:629 BW) volgt dat de werknemer
de sanctie van de stopzetting van de loondoorbetaling kan afwenden door alsnog
aan zijn verplichtingen te voldoen, maar dat dat niet het geval is bij de
sanctie van de opzegging. Op zijn minst had voor opzegging als eis dienen
te gelden dat de werknemer «stelselmatig» of ondanks de waarschuwing
dat opzegging zal plaatsvinden bij voortdurende weigerachtigheid weigert om
mee te werken aan reïntegratie(bevordering).Maar juist hier misten de leden van de fractie van GroenLinks node de
bepaling dat eerst het Lisv/UWV zijn licht laat schijnen over de vraag of
arbeid bij een andere werkgever passend is, voordat het tot een procedure
bij de RDA kan komen. Hoe meent de regering trouwens dat de inbreng van Lisv/UWV
verzekerd is in die situaties waarin het BBA en het Ontslagbesluit niet van
toepassing zijn?Alle voorstellen tot aanpassing van titel 7:10 van het BW samengenomen
kunnen naar de verwachting van de leden van de GroenLinks-fractie tot de volgende
situatie leiden. Een hoofd verkoop met een salaris van fl. 60 000,- wordt
als gevolg van zware hartklachten arbeidsongeschikt. Na twaalf maanden is
een functie die twee opleidingsniveaus lager ligt, oftewel een baan die niet
veel meer oplevert dan het minimumloon, als gevolg van een ondoordacht amendement-Wilders
c.s. «passend». In de omgeving van het bedrijf van de werkgever
biedt een tweede werkgever een laagbetaalde functie, laten we zeggen kantinebeheerder,
aan tegen een jaarsalaris van f 36 000,–. Die tweede werkgever
kan gebruik maken van tal van subsidies en incentives, zoals een plaatsingsbudget
van f 24 000,– (over drie jaar), afdrachtskortingen, no-claimpolis
ZW en WAO, kwijtschelding van en korting op de basispremie WAO. Om al die
redenen wil de tweede werkgever graag rechtstreeks een arbeidsovereenkomst
aangaan met de werknemer, om te beginnen een contract voor een half jaar.
De werknemer heeft een jaar niets van zijn oorspronkelijke werkgever gehoord
en krijgt opeens dit aanbod. In eerste instantie denkt hij: dat kan toch niet
waar zijn, we hebben toch artikel 1, aanhef en sub 2 van het ESH, en hij wijst
het aanbod af. Hij zou langzamerhand misschien wel voor een dag of twee dagen
per week in zijn oude werk willen hervatten. De werkgever vraagt echter een
ontslagvergunning en het Lisv/Uwv rapporteert aan de RDA dat het werk berekend
is voor de krachten en bekwaamheden van de man. De RDA kan niet anders dan
de ontslagvergunning verlenen. Kan de regering zich voorstellen dat de zaken
zo kunnen gaan lopen – graag een zo concreet mogelijk antwoord –
en dat kansen op hervatting in functies op een behoorlijk niveau op die manier
gefrustreerd worden en de werknemer uiteindelijk onnodig in de WW belandt?
Of mag de betrokken werknemer in zo'n situatie verwachten dat ook de WW-uitkering
wordt geweigerd en kan zo'n cumulatie van sancties dan eigenlijk nog wel gezien
worden als een redelijke uitkomst van dit wetsvoorstel?Evenmin was het de leden van de fractie van GroenLinks duidelijk hoe artikel
III E zich verhoudt tot artikel 7:677/8 BW. Kan een werkgever, met ander woorden,
een zieke werknemer rechtsgeldig onverwijld opzeggen, indien deze bij herhaling
weigert in te gaan op een opdracht elders in het bedrijf of bij een andere
werkgever andere, lager gewaardeerde werkzaamheden te verrichten, al dan niet
op basis van een nieuwe arbeidsovereenkomst? Op grond van de vorenstaande argumentatie verzochten de leden van de fractie
van GroenLinks de regering dringend om in ieder geval de definitie van het
begrip passende arbeid aan te laten sluiten bij de ZW-definitie en bovendien
in het Ontslagbesluit op te nemen dat de werknemer wiens werkgever toestemming
vraagt voor opzegging de kans krijgt om op grond van het advies van het Lisv/UWV
alsnog in te stemmen met de door de werkgever voorgestelde en eerder afgewezen
reïntegratiemaatregelen. Is de regering bereid dit te overwegen?Artikel IV AOok in dit artikel doet zich de spanning voelen tussen het begrip passende
arbeid als bedoeld in artikel 30 ZW en de nieuwe definitie. Welk begrip wordt
hier bedoeld?Artikel IV CKan de regering toelichten wat de noodzaak is van de bepaling dat het
Lisv/UWV arbodiensten eigener beweging alle inlichtingen en gegevens verstrekt
die voor de uitvoering van de Arbeidsomstandighedenwet noodzakelijk zijn?
Kan de regering voorbeelden geven van situaties waarin zulks nodig is?Artikel IXDe eerste volzin van het tweede onderdeel van dit artikel is grammaticaal
onjuist. Bovendien zou de eerste komma een plaats op moeten schuiven, zo stelden
deze leden tenslotte.De voorzitter van de commissie,Kneppers-HeijnertDe griffier van de commissie,NieuwenhuizenXNoot1Het eerder verschenen stuk inzake dit wetsvoorstel is gedrukt onder EK
nr. 341, vergaderjaar 2000–2001.XNoot2Samenstelling: Ginjaar (VVD), Jaarsma (PvdA), Veling (ChristenUnie), Van
Leeuwen (CDA), Van den Berg (SGP), Hofstede (CDA), Bierman (OSF), Hessing
(D66), Ruers (SP), Wolfson (plv. voorzitter) (PvdA), Lodders-Elfferich (CDA),
Swenker (VVD), Kneppers-Heijnert (VVD) (voorzitter), De Wolff (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20012002-27678-37.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl