HGIS-nota 2016
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2015-09-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2015-2016
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 34 301
 
 Homogene Groep Internationale samenwerking 2016 (HGIS-nota 2016)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 Leeswijzer
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 Wat is de HGIS?
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1.2
 
 
 Opzet HGIS-nota 2016
 
 
 2
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Beleidskader
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 Een structureel veranderende wereld
 
 
 4
 
 
 
 
 
 2.2
 
 
 Hulp, handel en investeringen
 
 
 6
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 HGIS naar beleidsthema’s
 
 
 
 8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 
 
 29
 
 
 
 
 Bijlage 1:
 
 
 De HGIS-verticaal: wijzigingen na de Miljoenennota 2015
 
 
 29
 
 
 
 
 Bijlage 2a:
 
 
 De HGIS-uitgaven horizontaal: meerjarencijfers per begroting en per begrotingsartikel
 
 
 30
 
 
 
 
 Bijlage 2b:
 
 
 De HGIS-ontvangsten horizontaal: meerjarencijfers per begroting en per begrotingsartikel
 
 
 34
 
 
 
 
 Bijlage 3:
 
 
 Berekening ODA-plafond 2016 en raming ODA-prestatie 2015 en 2016
 
 
 35
 
 
 
 
 Bijlage 4:
 
 
 De ODA-uitgaven naar beleidsthema
 
 
 36
 
 
 
 
 Bijlage 5a:
 
 
 De geplande ODA-uitgaven in partnerlanden (hulprelaties en overgangsrelaties) 2016
 
 
 38
 
 
 
 
 Bijlage 5b:
 
 
 De geplande ODA-uitgaven in exitlanden
 
 
 41
 
 
 
 
 Bijlage 6:
 
 
 De non-ODA uitgaven naar beleidsthema
 
 
 42
 
 
 
 
 Bijlage 7:
 
 
 Internationale Klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden 2016
 
 
 45
 
 
 
 
 Bijlage 8:
 
 
 Internationale inspanningen op Asiel en Migratie 2016
 
 
 47
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 LEESWIJZER
 
 
 
 1.1
 Wat is de HGIS?
 
 De Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) is sinds 1997 een budgettaire constructie binnen de rijksbegroting. In de HGIS worden de uitgaven van de verschillende ministeries op het gebied van het buitenlandbeleid gebundeld, waarmee de onderlinge samenhang geïllustreerd wordt. Dit bevordert de samenwerking en de afstemming tussen de betrokken ministeries. De HGIS vormt daarmee een belangrijk instrument voor een geïntegreerd en coherent buitenlandbeleid.
 Binnen de HGIS wordt onderscheid gemaakt tussen de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking die voldoen aan de criteria voor officiële ontwikkelingssamenwerking (Official Development Assistance, ODA) en de overige uitgaven voor het buitenlands beleid (non-ODA).
 De Minister van Buitenlandse Zaken coördineert het Nederlands buitenlandbeleid en daarmee de HGIS. De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft een coördinerende bevoegdheid voor de uitgaven aan ODA binnen de HGIS.
 Twee keer per jaar wordt er verantwoording afgelegd aan de Tweede Kamer over de HGIS. Parallel aan het rijksbegrotingsproces wordt op Prinsjesdag de HGIS-nota aangeboden aan de Staten-Generaal. Op de derde woensdag van mei (verantwoordingsdag) wordt het HGIS-jaarverslag aangeboden aan de Staten-Generaal. Deze documenten geven een integraal overzicht van alle uitgaven aan internationale samenwerking, die op de verschillende departementale begrotingen staan.
 Buitenlandse betrekkingen zijn een zaak van het Koninkrijk der Nederlanden: Nederland in Europa, Aruba, Curaçao en Sint Maarten, alsmede de Nederlandse openbare lichamen in het Caribisch gebied (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Waar de HGIS-nota spreekt over «Nederland» of «Nederlands» wordt daarmee bedoeld: «(van) het Koninkrijk der Nederlanden», tenzij het gaat om zaken die specifiek het land Nederland betreffen, zoals het EU-lidmaatschap en ontwikkelingssamenwerking.
 
 
 
 1.2
 Opzet HGIS-nota 2016
 
 De HGIS-nota 2016 geeft inzicht in de begrote middelen voor internationale samenwerking in 2016. In het beleidskader worden de politieke hoofdlijnen van het buitenlandbeleid geschetst. Daarna wordt per beleidsthema nader ingegaan op de accenten in het begrotingsjaar 2016. De indeling naar acht beleidsthema’s en een categorie overig is gebaseerd op een samenstelling van de indelingen van de begroting van Buitenlandse Zaken en de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
 De toelichtende teksten zijn ontleend aan de Memories van Toelichting bij de begrotingen voor 2016 van de verschillende ministeries en geven een overzicht in vogelvlucht. Voor een gedetailleerde toelichting wordt verwezen naar de respectievelijke begrotingen.
 Zoals gebruikelijk wordt in meerdere tabellen naast de HGIS-bedragen het ODA-aandeel daarin weergegeven. Voor het Budget Internationale Veiligheid (BIV) is nog niet duidelijk in welke mate er sprake zal zijn van een ODA-component conform de OESO/DAC-definities. Vooralsnog wordt het ODA-aandeel daarom als p.m. aangeduid. In het HGIS-jaarverslag over 2016 wordt het ODA-aandeel in het BIV als onderdeel van de realisatie gerapporteerd.
 Na de beleidsthema’s volgen acht bijlagen. In deze bijlagen worden gegevens, die verspreid staan over verschillende departementale begrotingen, gebundeld tot een overzichtelijk geheel. Bijlage 1 geeft een overzicht van de begrotingsontwikkelingen binnen de HGIS. In bijlagen 2a en 2b worden alle buitenlanduitgaven en -ontvangsten gepresenteerd per departement. Bijlage 3 geeft een berekening van het ODA-plafond. In bijlagen 4, 5a en 5b wordt een totaaloverzicht gegeven van de buitenlanduitgaven die als officiële ontwikkelingshulp (ODA) kwalificeren, respectievelijk per beleidsthema en per land. Een overzicht van de non-ODA uitgaven per beleidsthema is opgenomen in bijlage 6. In bijlage 7 wordt een raming van de verwachte publieke klimaatuitgaven voor ontwikkelingslanden in 2016 gepresenteerd. Tot slot is in bijlage 8 een opsomming opgenomen van de verwachte uitgaven in 2016 op het terrein van asiel en migratie.
 
 
 
 
 2.
 BELEIDSKADER 2016
 
 
 
 2.1
 Een structureel veranderende wereld
 
 
 «It is always wise to look ahead, but difficult to look further than you can see». Met deze woorden schetste Winston Churchill de uitdaging waar we elke dag voor staan. De wereld is structureel veranderd. Geleidelijke evolutie en radicale verandering ontmoeten elkaar en creëren een nieuwe realiteit die direct gevolgen heeft voor onze veiligheid, onze waarden, onze welvaart en onze manier van leven. Een structureel veranderende wereld vraagt om heldere keuzes en innovatief gebruik van middelen. Van business as usual kan geen sprake zijn. Daarom zet de Nederlandse diplomatie zich in om duiding te geven aan internationale ontwikkelingen, om positie te bepalen en om te komen tot een veiliger, rechtvaardiger en toekomstbestendiger wereld.
 Nederland kan vanuit een vast fundament van waarden, vanuit een sterke innovatieve en concurrerende economie en met een actief buitenlands beleid, zelfverzekerd en met vertrouwen de toekomst tegemoet treden. Nederland is als handelsnatie en als relatief klein en open land nadrukkelijk gebaat bij goede internationale afspraken, een sterke internationale rechtsorde, vrije handelsroutes en een stabiel wereldhandelssysteem. Mede om deze reden is het Koninkrijk der Nederlanden kandidaat voor een zetel in de VN Veiligheidsraad voor de periode 2017–2018. Daarnaast wil Nederland investeren in nieuwe coalities en verbanden, zowel met staten als met private partijen en civil society, om bij de oplossing van mondiale problemen, een sterke Nederlandse inbreng te realiseren. Nederland heeft de ambitie om in de frontlinie mee te doen, met innovatieve ideeën, maar ook door de bereidheid te tonen om onze diplomatieke en militaire capaciteiten in te zetten, wanneer dat nodig is voor de verdediging van de internationale rechtsorde.
 Veiliger
 De instabiliteit in de ring rond Europa is meer dan onveiligheid achter onze horizon: de effecten dringen zich direct en indirect op in onze eigen maatschappij. Quick fixes bestaan niet voor de crises van nu: we moeten rekening houden met een langere periode van geopolitieke turbulentie en onzekerheid. En langere tijd, in internationaal verband, hard werken aan blijvende oplossingen voor de brandhaarden om ons heen. Meer dan ooit is het van belang dat voor de aanpak van de problemen om ons heen wordt gekozen voor een geïntegreerde aanpak. Samenwerking met onze bondgenoten, binnen en buiten Europa, is daarbij essentieel.
 Op de oostflank hebben we te maken met een assertief Rusland dat zich niet wenst neer te leggen bij nieuwe realiteiten op haar flanken en dat met de annexatie van de Krim de relatie met Europa fundamenteel heeft veranderd. Duurzame stabiliteit in Oekraïne is van direct belang voor de veiligheid in Europa en daarmee ook van Nederland. Op de zuidflank trekken terroristische groeperingen nieuwe grenzen en hebben de ineenstortingen van oude regimes gezorgd voor ongekende fragmentatie en chaos. Conflicten, terrorisme en extremisme ver van onze grenzen leiden tot zodanige radicalisering in Nederland, dat jongeren uitreizen naar conflictgebieden. Dit alles raakt direct en indirect aan de veiligheid en welvaart in Europa. Als lid van de anti-ISIS coalitie zet Nederland daarom in op het tegengaan van mensenrechtenschendingen door ISIS en op verbetering van uitwisseling van informatie over foreign fighters. In de Sahel en Noord-Afrika draagt Nederland bij aan internationale inspanningen ter stabilisering van Libië en Mali.
 Rechtvaardiger
 Rechtvaardiger betekent juist in een periode van instabiliteit, verandering en turbulentie inzetten op basisprincipes van de internationale rechtsorde. Universele waarden bieden tegenwicht aan tendensen om rechten te schenden op basis van religieuze of nationalistische redeneringen. Niet alleen in conflictgebieden waar burgers met extreem geweld geconfronteerd worden, maar ook in veel hybride regimes/of autocratische regimes staan mensenrechten zwaar onder druk. Anti-NGO wetgeving en negatieve campagnes worden in toenemende mate gebruikt om mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke journalisten het zwijgen op te leggen. Al te vaak bestaan mensenrechten alleen voor de machtige en dominante groepen in een samenleving en niet voor hen die zo vaak worden gediscrimineerd, zoals vrouwen en LHBTI’s.
 Deze neerwaartse spiraal moet gestopt worden en de voorvechters van mensenrechten moeten nieuwe antwoorden en benaderingen blijven bedenken. De opgebouwde internationale mensenrechteninstrumenten en daarbij behorende rituelen ter bescherming van de mensenrechten zijn positief, maar het gebruik van het instrumentarium zelf is geen maatstaf voor succes. De maatstaf is de daadwerkelijke bijdrage aan de bescherming van mensenrechten. Hier heeft Nederland als huidig lid van de Mensenrechtenraad een extra verantwoordelijkheid.
 Toekomstbestendiger
 Toekomstbestendiger betekent verantwoord omgaan met global resources, zoals energie, het klimaat en de toekomst van het internet. Voorraden zijn eindig. Daarom moeten we nu oplossingen zoeken voor toekomstige problemen, met alle relevante actoren aan tafel, zowel staten als de private sector, civil society en de wetenschap.
 Toekomstbestendiger betekent ook dat we investeren in stevige multilaterale instellingen en geïntegreerde werkmethoden. In een tijd van turbulentie vormt het multilaterale stelsel een belangrijk ankerpunt. Toch klopt ook hier een nieuwe wereldorde aan de deur. Opkomende machten accepteren niet meer voetstoots de verhoudingen van het post-1945 bestel en zoeken een vertaalslag van hun positie in de internationale architectuur. Nederland zal flexibel inspelen op deze ontwikkelingen met als doel om het multilaterale stelsel te versterken en waar nodig aan te vullen.
 Voorzitterschap Raad van de Europese Unie
 De Europese samenwerking zal in 2016 voor Nederland in het teken staan van het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in de eerste helft van het jaar. Het kabinet wil het Nederlandse voorzitterschap1Zie Kamerstuk 34 139, nr. 1. in dienst stellen van het helpen bereiken van concrete voortgang op de vijf hoofddoelstellingen van de strategische agenda, die is vastgesteld door de Europese Raad van juni 2014. Het kabinet zal zich voor wat betreft themavoering in de voorbereiding en uitvoering van het voorzitterschap richten op deze hoofddoelstellingen, met bijzondere aandacht voor innovatieve groei en banen. Daarbij zal het kabinet blijven streven naar een Unie die zich richt op hoofdzaken en die waarde toevoegt aan wat lidstaten zelf kunnen en moeten doen. Ook zal steeds verbinding worden gezocht met burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties, zodat zij zich gehoord weten. De werkzaamheden van het voorzitterschap bestaan in belangrijke mate uit het verder brengen van lopende dossiers van regelgeving en beleid in samenspraak met het Europees parlement als belangrijke medewetgever.
 
 
 
 2.2
 Hulp, handel en investeringen
 
 Wereldwijd trekt de economie aan en het volume van handel en investeringen groeit. Lage- en middeninkomenslanden raken meer geïntegreerd in mondiale waardeketens. De Nederlandse economie heeft eindelijk de crisis achter zich gelaten en laat betere groeicijfers zien. Nederland blijft aantrekkelijk voor buitenlandse investeerders. Vorig jaar werd een recordbedrag aan buitenlandse investeringen aangetrokken, wat weer extra banen oplevert. Ook lage- en middeninkomenslanden trekken steeds meer buitenlandse investeringen aan, waaronder essentiële investeringen in bijvoorbeeld de aanleg van wegen, voedselproductie, stedelijke ontwikkeling en de energievoorziening. Ook op het gebied van de Millennium Ontwikkelingsdoelen, die dit jaar aflopen, is veel voortgang geboekt. De armoede in de wereld is sinds het jaar 1990 gehalveerd; 90% van de kinderen in de basisschoolleeftijd gaat naar school; kindersterfte tot 5 jaar is met 50% gedaald en moedersterfte met 45%. Veel meer mensen hebben toegang tot veilig drinkwater.
 Tegelijkertijd moet de wereld oplossingen vinden voor een aantal complexe uitdagingen. Er is sprake van hardnekkige armoede in fragiele staten, grote ongelijkheid in middeninkomenslanden, langdurige droogte en grote overstromingen als gevolg van klimaatveranderingen en grote politieke spanningen en instabiliteit in delen van Afrika en het Midden-Oosten. Het aantal mensen dat op de vlucht is voor armoede, conflict of natuurgeweld is nog nooit zo groot geweest. Ruim 60 miljoen mensen hebben huis en haard moeten verlaten, met grote humanitaire consequenties. Ook zijn er grote uitdagingen in het verder bevorderen en verduurzamen van handels- en investeringsstromen en in het tegengaan van belastingontwijking. Hierdoor lopen lage inkomenslanden belastinginkomsten mis die zij hard nodig hebben om te investeren in bijvoorbeeld goed onderwijs en adequate zorg.
 
 Dit zijn mondiale uitdagingen. Dat betekent dat er gedeelde belangen zijn bij een goed werkend internationaal handelssysteem met afspraken over mensenrechten en arbeidsstandaarden, Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO), duurzaam gebruik van grondstoffen en belastingontwijking. Ook moet er samengewerkt worden met de internationale gemeenschap om extreme armoede uit te bannen en duurzame en inclusieve ontwikkeling te bevorderen.
 Naar verwachting zal de internationale gemeenschap eind september 2015 de Sustainable Development Goals (SDG’s) aannemen en zich daarmee verbinden aan een brede agenda voor duurzame ontwikkeling. Een van de SDG’s betreft de uitbanning van extreme armoede per 2030. Hiertoe moeten de omstandigheden van de allerarmsten en de meest kwetsbare groepen in de wereld worden verbeterd. De wereldgemeenschap zal zich in de SDG’s naar verwachting verbinden met het principe van Leave No One Behind. Dat is geen geringe opgave. Veel extreem arme mensen zijn woonachtig in middeninkomenslanden waaronder India en China, maar ook in fragiele staten, post-conflictlanden en in landen met een zeer beperkte economische ontwikkeling. Internationale afspraken dienen ook hun weerslag te krijgen in het EU-beleid. Nederland wil het EU-voorzitterschap aangrijpen om de gezamenlijke EU-inzet op het gebied van noodhulp en migratie te verbeteren en de SDG’s te verankeren in het EU-beleid. Het uitgangspunt is om samen te werken met andere overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven, (ontwikkelings)banken en kennisinstellingen.
 
 Daarnaast zal nog veel in het werk moeten worden gesteld om een akkoord te bereiken over het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) tussen de EU en de VS. Nederland kan veel voordeel behalen bij TTIP mits er aan belangrijke randvoorwaarden wordt voldaan, zoals het behoud van ons sociaaleconomisch stelsel, onze hoge normen op het gebied van mens, dier en milieu. Verder zet Nederland in op verdere uitwerking van een investeringsbeschermingshoofdstuk, inclusief een modern geschillenbeslechtingsmechanisme. TTIP strekt zich uit over vele onderwerpen. Nederland heeft onder meer belangen in de landbouw, high-tech en maritieme sector. De onderhandelingen met de VS over het TTIP blijven bovenaan de agenda staan.
 Nederland helpt lage- en middeninkomenslanden met het investeren in hernieuwbare energie en de toegang daartoe en met een beter beheer van landschappen en bossen om het effect van economische ontwikkeling op uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen te beperken. In 2016 werkt Nederland verder aan armoedevermindering via de vier speerpunten voedsel, water, veiligheid en rechtsorde en Seksuele en Reproductieve Gezondheid en Rechten (SRGR) en de drie thema’s klimaat, private sector ontwikkeling en vrouwenrechten. Nederland zal zich binnen de EU sterk maken voor betere implementatie van afspraken over handel en duurzaamheid in handelsakkoorden en bedrijven ondersteunen bij het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de verduurzaming van handelsketens met bijvoorbeeld het Initiatief Duurzame Handel.
 De toegenomen complexiteit van gewapende conflicten zet het bestaande humanitaire systeem onder druk. De urgentie en omvang van de migratieproblematiek zijn de afgelopen tijd flink toegenomen, zo is er sprake van een record aantal ontheemden, interne verdrevenen en vluchtelingen (ca. 60 miljoen) (volgens het Global Trends rapport 2015 van de UNHCR). Voor een effectieve aanpak van de migratieproblematiek is een coherente inzet van instrumenten op verschillende beleidsterreinen noodzakelijk, zoals ontwikkelingssamenwerking, handel en investeringen, politiek, veiligheid en justitie. Nederland draagt via de geïntegreerde hulp- en handel agenda bij aan het aanpakken van de grondoorzaken van irreguliere migratie, zoals gebrek aan economische perspectieven, onveiligheid en repressie, en milieu en klimaatverandering. Zo maakt Nederland zich in Europees verband sterk voor meer aandacht voor Afrikaanse jongeren, die door snel groeiende jeugdwerkloosheid kwetsbaar zijn voor mensensmokkelaars en voor radicalisering.
 Een goed voorbeeld van de geïntegreerde inzet op EU-niveau is het EU Regionale Ontwikkelings- en Beschermingsprogramma in de Hoorn van Afrika, dat door Nederland geleid wordt. Naast deze inzet op structurele oplossingen maakt Nederland zich sterk voor vluchtelingen en ontheemden. Van oudsher verblijven de meeste vluchtelingen niet ver van de grens van hun land van oorsprong. Noodhulp voor deze groep mensen heeft altijd een aanzienlijk deel van de totale (Nederlandse) humanitaire inspanningen uitgemaakt.
 
 
 
 
 3.
 HGIS NAAR BELEIDSTHEMA’S
 
 
 
 Beleidsthema 1: Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van de mensenrechten
 
 Algemeen
 Het bevorderen van een goed functionerende internationale rechtsorde, met een blijvende inzet op mensenrechten, als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid.
 Een sterke rechtsorde maakt de wereld op termijn stabieler, veiliger, vrijer en welvarender. Dit vereist goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak en voortdurende inzet tegen straffeloosheid. Deze rechtsorde is onlosmakelijk verbonden met universele mensenrechten. De bevordering van mensenrechten is daarom ook een kernelement van het Nederlands buitenlandbeleid.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 53.213
 
 
 1.060
 
 
 59.081
 
 
 5.936
 
 
 57.921
 
 
 5.736
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 59.777
 
 
 41.280
 
 
 58.170
 
 
 38.250
 
 
 54.170
 
 
 35.250
 
 
 
 
 V&J
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 21.618
 
 
 0
 
 
 38.334
 
 
 0
 
 
 34.286
 
 
 0
 
 
 
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 538
 
 
 0
 
 
 532
 
 
 0
 
 
 532
 
 
 0
 
 
 
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 11
 
 
 11
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 201
 
 
 0
 
 
 246
 
 
 0
 
 
 244
 
 
 0
 
 
 
 
 IenM
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 961
 
 
 0
 
 
 1.015
 
 
 0
 
 
 1.015
 
 
 0
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart
 
 
 869
 
 
 0
 
 
 973
 
 
 0
 
 
 925
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 137.188
 
 
 42.351
 
 
 158.551
 
 
 44.386
 
 
 149.293
 
 
 41.186
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 –
 Verplichte bijdragen (verdragscontributies) aan de VN waarin de afdrachten aan het Joegoslavië- en het Rwanda-tribunaal zijn begrepen evenals de bijdragen aan de OESO en het Internationaal Strafhof (ICC).
 
 
 –
 Reservering ten behoeve van de kandidatuur van het Koninkrijk der Nederlanden voor een zetel in de VN-Veiligheidsraad voor de periode 2017–2018.
 
 
 –
 Inzet van het mensenrechtenfonds ter ondersteuning van de prioriteiten uit de mensenrechtenbrief «Respect en recht voor ieder mens».
 
 
 –
 Bijdrage aan de Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR) van de VN.
 
 
 –
 Subsidie aan de Wereldomroep voor de verkondiging van het vrije woord in het buitenland.
 
 
 V&J
 
 
 –
 Bijdrage aan de huisvestingskosten van Europol en Eurojust.
 
 
 –
 Contributie aan de World Intellectual Property Organization (WIPO).
 
 
 –
 Bijdrage aan opsporing en vervolging NFI.
 
 
 –
 Bijdrage aan opsporing en vervolging drugbestrijding Suriname.
 
 
 IenM
 
 
 –
 Contributie aan International Civil Aviation Organization (ICAO).
 
 
 –
 Contributie aan de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR).
 
 
 –
 Contributie aan de International Maritime Organization (IMO).
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 2: Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 Algemeen
 Het bevorderen van de Nederlandse en internationale veiligheid en stabiliteit door doelgerichte bilaterale en multilaterale samenwerking en het bevorderen van democratische transitie in prioritaire gebieden, met name in de ring rond Europa.
 Vrede en veiligheid voor ontwikkeling door het voorkomen en terugdringen van conflictsituaties en het bevorderen van rechtsstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, legitieme en democratische staatsstructuren en het bestrijden van corruptie. Tevens het verlenen van noodhulp ter leniging van humanitaire nood wereldwijd.
 Veiligheid is geen vanzelfsprekendheid. De internationale omgeving verandert snel en ingrijpend. Wat er in de wereld om ons heen gebeurt, heeft direct gevolgen voor onze eigen veiligheid en voor onze welvaart. Veel van de grensoverschrijdende dreigingen waaraan Nederland bloot staat, zijn van een dusdanige omvang en complexiteit dat een geïntegreerde aanpak en samenwerking in internationaal verband geboden is. Voorbeelden zijn de proliferatie van massavernietigingswapens, terrorisme en gewelddadig extremisme, vluchtelingenstromen, piraterij, grensoverschrijdende criminaliteit en cyberdreigingen.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 28.010
 
 
 0
 
 
 21.573
 
 
 0
 
 
 16.122
 
 
 0
 
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding en terugdringing van internationaal terrorisme en andere vormen van internationale criminaliteit
 
 
 2.074
 
 
 0
 
 
 8.541
 
 
 0
 
 
 7.900
 
 
 0
 
 
 
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 27.353
 
 
 0
 
 
 12.830
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 183.351
 
 
 60.092
 
 
 205.434
 
 
 66.444
 
 
 194.484
 
 
 66.444
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 17.725
 
 
 5.875
 
 
 18.540
 
 
 8.322
 
 
 19.440
 
 
 8.322
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 224.096
 
 
 216.061
 
 
 315.017
 
 
 314.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 
 
 
 04.03 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 248.774
 
 
 248.774
 
 
 223.554
 
 
 223.554
 
 
 189.554
 
 
 189.554
 
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 100.024
 
 
 100.024
 
 
 170.000
 
 
 170.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 
 
 V&J
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie
 
 
 20.936
 
 
 7.798
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 
 
 
 36.02.58 Nat. Veiligheid en Terrorismebestrijding
 
 
 1.367
 
 
 0
 
 
 1.017
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)/tevens verdeelartikel BIV
 
 
 231.291
 
 
 0
 
 
 292.251
 
 
 PM
 
 
 364.800
 
 
 PM
 
 
 
 
 
 02.01.01 Gereedstelling en instandhouding commando ZSK
 
 
 4.450
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 03.01.01/02 Gereedstelling en instandhouding commando LAS
 
 
 10.450
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.01.01 Gereedstelling en instandhouding commando LSK
 
 
 22.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 05.02.33 Operationele eenheden Koninklijke Marechaussee
 
 
 16.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 06/07 Overige (investeringen)
 
 
 2.543
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 08.02.33 Ondersteuning operationele eenheden
 
 
 10.700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 IenM
 
 
 26.01 Bijdrage infrafonds
 
 
 2.528
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.153.672
 
 
 638.624
 
 
 1.277.357
 
 
 794.172
 
 
 1.166.711
 
 
 630.172
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 –
 Bijdrage aan de NAVO en de nieuwbouw van het NAVO hoofdkwartier.
 
 
 –
 Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) en Veiligheidsfonds, voor kleinschalige activiteiten met een katalyserende werking die het Nederlandse veiligheidsbeleid ondersteunen. In dit kader wordt onder meer een financiële bijdrage geleverd aan het Instituut van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen.
 
 
 –
 Bijdrage aan het in Den Haag gevestigde onafhankelijke International Centre for Counter-Terrorism (ICCT).
 
 
 –
 Bijdragen aan IAEA, de OPCW en de CTBTO.
 
 
 –
 Ondersteuning van kleinschalige initiatieven gericht op uitvoering van het Biologische en Toxische Wapens Verdrag (BTWC), Non-Proliferatie Verdrag (NPV) en de Ottawa Conventie.
 
 
 –
 Bijdrage aan activiteiten onder auspiciën van het G8 Global Partnership op het gebied van biosecurity en om de proliferatie van radiologische en nucleaire bronnen tegen te gaan.
 
 
 –
 Verdragscontributies aan de VN-crisisbeheersingsoperaties (vredesmissies).
 
 
 –
 Bijdrage aan het Stabiliteitsfonds.
 
 
 –
 Matra Programma’s Zuidoost-Europa, Oostelijk Partnerschap en Arabische Regio (Matra-Zuid).
 
 
 BH&OS
 
 
 –
 Bijdragen aan het wereldwijde VN-noodhulpfonds Central Emergency Response Fund (CERF), UN-OCHA en het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) ten behoeve van de snelle beschikbaarheid en flexibiliteit van de humanitaire hulp.
 
 
 –
 Bijdragen aan UNHCR, UNRWA en WFP ten behoeve van snelle beschikbaarheid en flexibiliteit van humanitaire hulp.
 
 
 –
 Bijdrage aan een legitieme en capabele overheid via een aantal grote, internationaal opererende NGO’s en IGO’s op het gebied van corruptiebestrijding en democratisering, lokaal bestuur, politieke partijen en parlementen.
 
 
 –
 In 2016 wordt het vervolg op de «Wederopbouw 2012–2015»-subsidietender opgezet voor activiteiten die legitieme stabiliteit in fragiele staten bevorderen.
 
 
 –
 Extra bijdragen aan de diverse humanitaire crises wereldwijd, en katalyserende activiteiten ter bevordering van opvang vluchtelingen in de regio, innovatie, hulp aan kwetsbare groepen en verbetering van veilheid van hulpverleners via het noodhulpfonds. Dit fonds is flexibel inzetbaar tot en met 2017 en additioneel aan het bestaande budget van ca. 200 miljoen voor humanitaire hulp.
 
 
 V&J
 
 
 –
 Het leveren van een bijdrage aan internationale missies door de inzet van civiele politie en justitie experts.
 
 
 
 Defensie
 
 
 –
 Uit het Budget Internationale Veiligheid (BIV) worden bestaande activiteiten gefinancierd van Defensie, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Veiligheid en Justitie en Buitenlandse Zaken. Het volledige BIV is onderdeel van de HGIS.
 
 
 –
 Jaarlijks komt uit het BIV, bij Voorjaarsnota, EUR 60 miljoen beschikbaar voor BZ en BH&OS ten behoeve van de inzet van de hervorming van de veiligheidssector, beveiliging van diplomaten en ambassades in gebieden waar dat noodzakelijk is (BSB), rechtstaatontwikkeling en capaciteitsopbouw. Tevens worden op dat moment middelen beschikbaar gesteld voor de geplande activiteiten bij Defensie in het kader van het BIV (EUR 59,5 miljoen). Jaarlijks wordt besloten over de inzet van deze middelen. De besluitvorming wordt interdepartementaal voorbereid en uitgevoerd.
 
 
 –
 Monitoren van vredesakkoorden, opleidingen en trainingen, herstellen van de orde, hervorming van de veiligheidssector, grensbewaking, het beschermen van goederenstromen, rechtstaatontwikkeling en capaciteitsopbouw.
 
 
 –
 Financiering van activiteiten die de inzet in bijvoorbeeld vredesmissies of fragiele staten ondersteunen (waaronder inzet van transportvliegtuigen of beveiliging van diplomaten en ambassades in gebieden waar dit noodzakelijk is). Het kabinet heeft besloten tot een structurele verhoging van het Budget Internationale Veiligheid ten behoeve van crisisbeheersingsoperaties met EUR 60 miljoen.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 3: Europese samenwerking
 
 Algemeen
 Een effectieve Europese samenwerking om de Europese Unie en haar lidstaten zo vreedzaam, welvarend en sterk mogelijk de toekomst in te loodsen. Europa is essentieel voor onze welvaart, vrijheid en veiligheid. Een actieve opstelling van Nederland in het Europese besluitvormingsproces is dan ook in het directe belang van Nederlandse burgers en bedrijven. Door consequent en constructief optreden kan Nederland zijn invloed binnen de Europese Unie vergroten. Zo kan Nederland mede vormgeven aan ontwikkelingen in Europa die direct van invloed zijn op onze economische, sociale en politieke toekomst.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.02 Een effectief, efficiënt en coherent optreden van de Unie ten opzichte van derde landen en regio's, inclusief ontwikkelingslanden
 
 
 158.017
 
 
 158.017
 
 
 174.600
 
 
 174.600
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.100
 
 
 0
 
 
 10.100
 
 
 0
 
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28
 
 
 4.905
 
 
 0
 
 
 16.637
 
 
 0
 
 
 37.722
 
 
 0
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 578.522
 
 
 487.884
 
 
 606.937
 
 
 504.467
 
 
 646.157
 
 
 522.602
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 –
 Bijdrage aan het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF). Dit fonds is het voornaamste middel waarmee de Europese Unie de ontwikkelingssamenwerking met de ACS-landen en de overzeese gebieden uitvoert. Het budget en programma van het EOF is voor een periode van zeven jaar vastgesteld.
 
 
 –
 Bijdrage aan de Raad van Europa: Nederland richt zich hierbij op de dossiers vrijheid van godsdienst, internetvrijheid en LHBT rechten.
 
 
 –
 Bijdrage aan de Benelux, subsidie aan European Institute voor Public Administration en Opdrachten in het kader van het EU voorzitterschap 2016. Hierdoor stijgen de kosten voor de versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28 in 2016.
 
 
 Toerekening
 
 
 –
 De toerekening betreft het aan de HGIS toegeschreven «Nederlandse aandeel» uit hoofdstuk vier van de begroting van de Europese Commissie. Uit dit hoofdstuk worden diverse programma's van de EU voor internationale samenwerking gefinancierd, waaronder het Nabuurschapsbeleid, het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking, het budget voor Gemeenschappelijk Buitenland en Veiligheids Beleid (GBVB) en Humanitaire hulp.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 4: Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 Algemeen
 Het verlenen van excellente consulaire diensten aan Nederlanders in nood in het buitenland, evenals het verstrekken van reisdocumenten aan Nederlanders in het buitenland. Daarnaast wordt een bijdrage geleverd aan gereguleerd personenverkeer door de Nederlandse inbreng in het Europese visumbeleid, het opstellen van ambtsberichten en is verantwoordelijk voor de visumverlening kort verblijf.
 Met kunst, cultuur en sport bijdragen aan het profiel van Nederland in het buitenland; laten zien wat Nederland op dit vlak te bieden heeft en verbindingen leggen met economische diplomatie en andere prioriteiten van het buitenlands beleid, zoals het mensenrechtenbeleid.
 Tevens neemt Nederland een bijzondere positie in als gastland van vele internationale organisaties en internationale hoven en tribunalen. Als gastland heeft Nederland de verantwoordelijkheid de in Nederland gevestigde instellingen te ondersteunen opdat deze onafhankelijk, veilig en efficiënt kunnen functioneren.
 Internationaal Cultuurbeleid
 De uitvoering van het Internationaal Cultuurbeleid (ICB) is een gedeelde verantwoordelijkheid van de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De inzet van publieksdiplomatie valt onder de veranwoordelijkheid van de Minister van Buitenlandse zaken. Het doel is om Nederlandse kunst en cultuur in het buitenland en identificatie van internationale kansen en ontwikkelingen voor de Nederlandse culturele sector en creatieve industrie te promoten. Hierbij wordt ingezet in publieksdiplomatie door het postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier te dragen.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.01 Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening bieden aan Nederlanders in het buitenland
 
 
 9.991
 
 
 0
 
 
 14.545
 
 
 0
 
 
 12.045
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 6.408
 
 
 0
 
 
 6.829
 
 
 0
 
 
 6.704
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 5.046
 
 
 0
 
 
 7.585
 
 
 0
 
 
 8.435
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 20.974
 
 
 107
 
 
 20.881
 
 
 136
 
 
 17.631
 
 
 136
 
 
 
 
 
 04.05 Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale organisaties in Nederland
 
 
 5.839
 
 
 0
 
 
 7.365
 
 
 0
 
 
 9.388
 
 
 0
 
 
 
 
 OCW
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 450
 
 
 0
 
 
 450
 
 
 0
 
 
 450
 
 
 0
 
 
 
 
 
 14.71 Cultuur; subsidies
 
 
 5.459
 
 
 0
 
 
 5.566
 
 
 0
 
 
 4.566
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 54.167
 
 
 107
 
 
 63.221
 
 
 136
 
 
 59.219
 
 
 136
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Verlenen van consulaire bijstand aan Nederlanders in nood en/of schrijnende gevallen.
 
 
 •
 Verstrekken van reisadviezen, reisdocumenten en het opmaken van consulaire akten.
 
 
 •
 Adviseren en ondersteunen van Nederlandse gedetineerden tijdens lokale rechtsgang en na hun veroordeling.
 
 
 –
 Verstrekken van visa kort verblijf.
 
 
 –
 Afnemen van inburgeringsexamens.
 
 
 –
 Verrichten van legalisaties en uitvoeren van verificatieonderzoeken.
 
 
 –
 Samenwerking met instanties in en buiten Nederland, de EU en internationale organisaties.
 
 
 –
 Op verzoek van het Ministerie van Veiligheid en Justitie worden algemene en individuele ambtsberichten opgesteld.
 
 
 –
 Internationale presentatie van Nederlandse culturele topinstellingen en aanstormend talent.
 
 
 –
 Aandacht voor topsector creatieve industrie.
 
 
 –
 Programma’s ten behoeve van gemeenschappelijk cultureel erfgoed (door BZ en OCW gezamenlijk).
 
 
 –
 Via strategische beleidscommunicatie richt Buitenlandse Zaken zich op die doelgroepen die van belang zijn bij het ontwikkelen, bereiken en uitdragen van beleidsdoelstellingen op het terrein van buitenlandbeleid. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor de media. Daarnaast worden online kanalen ingezet, zoals internet en Facebook.
 
 
 –
 Bijdrage aan publieksdiplomatie, waarmee Nederlandse ambassades activiteiten op het gebied strategische beleidscommunicatie, beeldvorming over Nederland en internationaal cultuurbeleid kunnen ondersteunen of opstarten.
 
 
 –
 Subsidie ten behoeve van Instituut Clingendael.
 
 
 –
 Uitgaven ten behoeve van uitgaande bezoeken van het Koninklijk Huis en inkomende bezoeken van hoogwaardigheidsbekleders.
 
 
 –
 Ondersteuning bij het profileren van Den Haag als wereldwijd centrum van kennis op het gebied van vrede en recht.
 
 
 –
 Logistieke ondersteuning van de in Nederland gevestigde internationaal juridische instellingen, in samenspraak met andere ministeries zorgdragen voor onder andere met gevangenisruimte, beveiliging en medewerking bij het in- en uitreizen van verdachten en getuigen.
 
 
 –
 Bijdrage aan het Speciaal Tribunaal Libanon en het Internationaal Strafhof.
 
 
 
 
 OCW
 
 
 –
 In het kader van het internationaal cultuurbeleid financieren OCW en BZ samen een internationaliseringsprogramma voor de periode 2013–2016.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 5: Duurzame handel en investeringen
 
 Algemeen
 Vormgeven van de agenda voor hulp, handel en investeringen om armoede uit te bannen, inclusieve groei te bevorderen en succes voor Nederlandse bedrijven in het buitenland te bewerkstelligen. De inzet is om duurzame handel en investeringen te bevorderen door versterking van het internationaal handelssysteem. Daarbij is er aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), de versterking van de Nederlandse handel- en investeringspositie en economische naamsbekendheid en de bevordering van de private sector en de randvoorwaarden voor duurzaam en inclusieve groei in ontwikkelingslanden. Voor het Dutch Good Growth Fund (DGGF) is een belangrijke rol weggelegd om het Nederlandse en lokale midden- en kleinbedrijf te betrekken bij duurzame economische ontwikkeling in de DGGF-landen.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 9.707
 
 
 2.671
 
 
 13.494
 
 
 5.085
 
 
 10.695
 
 
 2.306
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 59.446
 
 
 539
 
 
 71.589
 
 
 0
 
 
 70.599
 
 
 0
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 240.420
 
 
 233.436
 
 
 283.742
 
 
 269.249
 
 
 350.893
 
 
 336.000
 
 
 
 
 
 01.04 Dutch good growth fund: intensivering van ontwikkelingsrelevante investeringen in en handel met ontwikkelingslanden door het Nederlandse en het lokale bedrijfsleven, met een focus op het MKB
 
 
 81.839
 
 
 81.839
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 
 
 EZ
 
 
 11 Goed functionerende economie en markten
 
 
 1.925
 
 
 0
 
 
 3.566
 
 
 0
 
 
 2.546
 
 
 0
 
 
 
 
 
 12 Een sterk innovatievermogen
 
 
 1.755
 
 
 0
 
 
 2.735
 
 
 0
 
 
 400
 
 
 0
 
 
 
 
 
 13 Een excellent ondernemingsklimaat
 
 
 2.337
 
 
 0
 
 
 2.971
 
 
 0
 
 
 1.831
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 397.429
 
 
 318.485
 
 
 528.097
 
 
 424.334
 
 
 586.964
 
 
 488.306
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BH&OS
 
 
 –
 Contributies aan internationale organisaties zoals de OESO en WTO.
 
 
 –
 Activiteiten die liggen op het terrein van de beleidsondersteuning en -onderzoek en evaluatie, evenals incidentele projecten, zoals de Nederlandse deelname op Wereldtentoonstellingen.
 
 
 –
 Programma’s ter ondersteuning van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
 
 
 –
 Financiële ondersteuning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de centrale uitvoeringsorganisatie voor publieke handelsbevordering.
 
 
 –
 Het instrument Starters International Business (SIB) biedt startende exporteurs de mogelijkheid om samen met de Kamers van Koophandel en andere organisaties een actieplan voor export op te stellen.
 
 
 –
 Het instrument Partners for International Business (PIB) ondersteunt de structurele positionering van clusters van Nederlandse bedrijven, met name uit topsectoren, op voor Nederland kansrijke markten.
 
 
 –
 Herziening en verbetering van financieringsinstrumentarium voor export en investeringen in het buitenland. Hiermee wordt ingespeeld op de continu veranderende internationale marktomstandigheden met als doel het instrumentarium beter aan te laten sluiten bij de behoefte van de markt.
 
 
 –
 Toegang tot nieuwe of verbeterde infrastructuur maakt snelle groei van bedrijvigheid mogelijk. Met programma’s van verschillende opzet wordt infrastructuur gerealiseerd. Zo werd het programma Ontwikkelings-relevante Exporttransacties (ORET) in 2008 omgevormd tot Ontwikkelingsrelevant Infrastructuur-ontwikkeling (ORIO), dat medio in 2015 werd opgevolgd door DRIVE. Het Infrastructure Development Fund richt zich op het realiseren van private infrastructuur in ontwikkelingslanden. Met het MASSIF programma wordt bijgedragen aan de ontwikkeling van de financiële sector in ontwikkelingslanden.
 
 
 –
 Het Partnerschapsprogramma met de International Labour Organization (ILO).
 
 
 –
 Het Dutch Good Growth Fund (DGGF) is een revolverend fonds dat financiering verschaft voor ontwikkelingsrelevante en risicodragende investeringen en exporttransacties. De financiering is additioneel aan wat reguliere marktpartijen bieden. Het DGGF zal in de periode 2015–2017 in de noordelijk gelegen Afrikaanse landen op de DGGF-landenlijst waar jeugdwerkloosheid en migratieproblematiek het grootst is, nog gerichter worden ingezet op het ondersteunen van lokale ondernemers en het stimuleren van Nederlandse ondernemers en sociale ondernemers die actief willen worden in deze landen.
 
 
 EZ
 
 
 –
 Contributies aan de International Telecommunications Union (ITU) en de Universal Postal Union (UPU).
 
 
 –
 Door de bijdrage aan de World Intellectual Property Organization (WIPO) wordt internationaal innovatie gestimuleerd door middel van een effectief internationaal systeem voor intellectueel eigendom.
 
 
 –
 Bijdragen aan de World Tourist Organization (UNWTO) en de Stichting tot Bevordering van de Uitvoer.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 6: Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 Algemeen
 Een toename van voedselzekerheid; verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie; en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, het tegengaan van klimaatverandering en een vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.01 Toename van voedselzekerheid
 
 
 295.483
 
 
 295.483
 
 
 303.795
 
 
 303.795
 
 
 328.795
 
 
 328.795
 
 
 
 
 
 02.02 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 156.794
 
 
 156.794
 
 
 173.157
 
 
 173.157
 
 
 188.157
 
 
 188.157
 
 
 
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 96.660
 
 
 95.247
 
 
 84.915
 
 
 83.389
 
 
 115.368
 
 
 114.386
 
 
 
 
 IenM
 
 
 11.01 Algemeen waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 11.788
 
 
 0
 
 
 8.628
 
 
 0
 
 
 10.360
 
 
 0
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coordinatie en samenwerking
 
 
 4.489
 
 
 0
 
 
 6.074
 
 
 0
 
 
 5.074
 
 
 0
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coordinatie en samenwerking (CDM)
 
 
 2.863
 
 
 0
 
 
 6.900
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 874
 
 
 35
 
 
 1.032
 
 
 39
 
 
 867
 
 
 32
 
 
 
 
 EZ
 
 
 14 Een doelmatige en duurzame energievoorziening
 
 
 1.164
 
 
 0
 
 
 2.493
 
 
 0
 
 
 1.297
 
 
 0
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (UNEP)
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (o.a. FAO)
 
 
 6.296
 
 
 3.211
 
 
 10.783
 
 
 3.692
 
 
 8.612
 
 
 3.672
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (Clinton Foundation)
 
 
 4.102
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 18 Natuur, regio en ruimte
 
 
 785
 
 
 0
 
 
 1.324
 
 
 0
 
 
 1.178
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 581.547
 
 
 551.019
 
 
 599.350
 
 
 564.321
 
 
 659.957
 
 
 635.291
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BH&OS
 
 
 –
 Bijdrage aan het Fonds Duurzame Ontwikkeling en Voedselzekerheid (FDOV) dat kennis en kunde van de Nederlandse private sector, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties koppelt aan concrete impact in lage inkomenslanden
 
 
 –
 Bijdrage aan het Global Agriculture and Food Security Program (GAFSP) ten behoeve van investeringen in de landbouw- en voedselproducerende sectoren in ontwikkelingslanden.
 
 
 –
 Bijdrage aan multilaterale fondsen en internationale programma’s. Nederland participeert in het private sector loket van het Global Agriculture and Food Security Program (GAFSP). Vanuit dit fonds, dat wordt beheerd door de Wereldbank, kunnen bedrijven geld lenen en ondersteuning krijgen voor investeringen in de landbouw- en voedselproducerende sectoren in ontwikkelingslanden.
 
 
 –
 In afrika wordt gewerkt aan landbouwontwikkeling met Comprehensive African Agriculture Development Programma (CAADP). Met UNICEF en de Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN) wordt in 6 partnerlande samengewerkt aan betere voeding voor jonge kinderen en hun moeders.
 
 
 –
 Bijdrage aan het International Fund for Agricultural Development (IFAD) aan het klimaatweerbaar maken van de kleinschalige landbouw. En via de Consultative Group on International Agricultural Research (CGIAR) wordt internationaal landbouwkundig- en voedingsonderzoek gefinancierd.
 
 
 –
 In 13 partnerlanden wordt door ambassades en hun publieke, private en maatschappelijke partners bijgedragen aan lokale vergroting van de voedselzekerheid door te investeren in duurzaam geproduceerd voedsel, productiviteitsverbetering in de kleinschalige landbouw, verhoging van werkgelegenheid, verbetering van koopkracht en toegang tot gezond en nutriëntenrijk voedsel.
 
 
 –
 Het UNICEF/WASH programma in West-Afrika en het programma van de Water Supply and Sanitation Collaborative Council (WSSCC) leveren een forse bijdrage aan het realiseren van de doelstelling om aan 25 miljoen extra mensen toegang tot drinkwater en sanitatie te verschaffen. Nieuwe partnerschappen op het gebied van WASH zullen worden gestart in het kader van de toezegging van de Minister om in 2030 30 miljoen mensen te voorzien van veilig drinkwater en 50 miljoen van verbeterde sanitaire voorzieningen.
 
 
 –
 De samenwerking met de private sector op het terrein van klimaat krijgt in 2016 vorm. In dit verband is het nieuwe klimaatfonds van FMO, de Climate Development Finance Facility (CDFF) van belang. Daarnaast wordt ingezet op nauwere samenwerking met institutionele beleggers. Ook zal Nederland kleinere initiatieven ondersteunen, die tot innovatieve ideeën voor private klimaatfinanciering leiden, zoals het Innovation Lab for Private Climate Finance. Nederland zal in 2016, evenals in 2015, een deel van de beschikbare klimaatfinanciering leiden via het Groene Klimaatfonds.
 
 
 –
 Het Groene Klimaat Fonds start in 2016 met het uitvoeren van de eerste klimaatinvesteringen om op mondiaal niveau transitie naar low carbon economische groei te versnellen. Hiermee wordt concreet een invulling gegeven aan mondiale klimaatafspraken.
 
 
 –
 Met bijdragen aan het Africa Biogas Partnership (HIVOS), het Energizing Development programma (BMZ), het ESMAP programma (Wereldbank) en het Acces to Energy Fund (FMO), zet Nederland in op mitigatie van klimaatverandering in de armste landen.
 
 
 IenM
 
 
 –
 De interdepartementale samenwerking tussen de ministeries van IenM, BZ en EZ wordt gecontinueerd. Onderdeel hiervan is het uitvoeringsprogramma «Partners voor Water». Dit programma, dat sinds 2000 bijdraagt aan oplossingen voor de wereldwaterproblematiek en aan versterking van de positie van de Nederlandse watersector, is verlengd tot 2021.
 
 
 –
 Op grond van internationale verdragen of andere internationale afspraken is IenM gehouden om financiële bijdragen toe te kennen aan internationale organisaties inzake milieuaangelegenheden. Daarnaast komt IenM een aantal contributieverplichtingen na, onder meer aan de UNEP12-contributie, de International Transaction Log UNFCCC en het International Transport Forum (ITF). Verder worden er verschillende opdrachten uitgevoerd, waaronder vanuit IenM het aandeel van de Nederlandse bijdrage aan Estec/Galieo Reference Center (GRC).
 
 
 –
 Contributie aan de World Meteorological Organization (WMO). In WMO-verband worden internationale standaarden voor het inwinnen en uitwisselen van weergegevens ontwikkeld en vastgelegd. Met behulp hiervan wordt de mondiaal georkestreerde «World Weather Watch» (dat de data levert voor de weermodellen) door de gezamenlijke weerdiensten van de wereld uitgevoerd.
 
 
 EZ
 
 
 –
 Contributies aan Food and Agriculture Organization (FAO), United Nations Environment Programme (UNEP) en overige bijdragen aan international organsiaties.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 7: Sociale vooruitgang
 
 Algemeen
 Menselijke ontplooiing en het bevorderen van sociale en inclusieve ontwikkeling ten behoeve van een duurzame en rechtvaardige wereld, door het bijdragen aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt toeroepen aan de verspreiding van HIV/Aids; het bevorderen van gelijke rechten en kansen voor vrouwen; versterking van het maatschappelijk middenveld en bevordering en bescherming van de politieke ruimte als voorwaarde voor organisaties om effectief te opereren; en een toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 415.567
 
 
 414.153
 
 
 386.784
 
 
 385.173
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 
 
 
 03.02 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 44.055
 
 
 44.055
 
 
 43.510
 
 
 43.510
 
 
 43.417
 
 
 43.417
 
 
 
 
 
 03.03 Versterkt maatschappelijk middenveld
 
 
 450.525
 
 
 450.525
 
 
 452.366
 
 
 452.366
 
 
 335.282
 
 
 335.282
 
 
 
 
 
 03.04 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 104.673
 
 
 104.673
 
 
 59.017
 
 
 59.017
 
 
 52.159
 
 
 52.159
 
 
 
 
 OCW
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 54.338
 
 
 50.987
 
 
 51.342
 
 
 44.390
 
 
 51.342
 
 
 44.390
 
 
 
 
 
 08.71 Internationaal onderwijs;Subsidies
 
 
 24
 
 
 0
 
 
 364
 
 
 0
 
 
 364
 
 
 0
 
 
 
 
 
 08. 76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 90
 
 
 0
 
 
 90
 
 
 0
 
 
 90
 
 
 0
 
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 
 
 EZ
 
 
 17 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (ISRIC/Int.onderwijs)
 
 
 1.233
 
 
 1.233
 
 
 1.273
 
 
 1.251
 
 
 1.269
 
 
 1.251
 
 
 
 
 VWS
 
 
 09.12.10 Bijdrage aan internationale organisaties/WHO-partnerschap
 
 
 4.025
 
 
 0
 
 
 4.067
 
 
 0
 
 
 3.868
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.078.139
 
 
 1.069.235
 
 
 1.002.422
 
 
 989.316
 
 
 908.184
 
 
 895.281
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BH&OS
 
 
 –
 Algemene vrijwillige bijdragen aan UNICEF, UNAIDS en UNFPA.
 
 
 –
 Naast de verplichte contributie aan de World Health Organization (WHO) ontvangt deze organisatie ook een geoormerkte bijdrage voor het WHO Partnershipprogramma.
 
 
 –
 Een groeiend aantal mensen krijgt toegang tot aidsremmers, voorbehoedmiddelen en andere levensreddende middelen voor een goede seksuele gezondheid.
 
 
 –
 Publieke en private klinieken bieden betere seksuele en reproductieve zorg aan, waar een toenemend aantal mensen gebruik van maakt.
 
 
 –
 Meer respect voor seksuele en reproductieve rechten van groepen aan wie deze rechten worden onthouden.
 
 
 –
 Verbetering van veiligheid, economische zelfredzaamheid en politieke participatie van vrouwen via het Funding Leadership and Opportunities for Women (FLOW) programma.
 
 
 –
 Verbeterde politieke en economische positie van vrouwen in conflictgebieden door uitvoering van het Nederlands Nationaal Actieplan 1325 in zes fragiele staten (Afghanistan, Burundi, Colombia, Democratische Republiek Congo, Sudan en Zuid-Sudan), het Midden-Oosten en Noord-Afrika.
 
 
 –
 Spaans-Nederlandse Training A Comprehensive Approach to Gender in Operations voor diplomaten, militairen en civiele experts in fragiele staten.
 
 
 –
 Bijdragen aan UNWOMEN en het UNWOMEN Trustfund Violence Against Women.
 
 
 –
 Versterking capaciteit hoger (beroeps)onderwijs via het NICHE-programma en het Netherlands Fellowship Programme (NFP)
 
 
 –
 De capaciteit van het hoger (beroeps)onderwijs wordt versterkt via het NICHE-programma en het aantal goed-opgeleide mensen in partnerlanden neemt toe via het NFP.
 
 
 –
 Verantwoorde afbouw van programma’s voor basisonderwijs.
 
 
 OCW
 
 
 –
 Bijdragen aan internationale onderwijsinstellingen.
 
 
 VWS
 
 
 –
 Financiering van het partnerschapsprogramma met de World Health Organization (2014–2017). Het partnerschap programma vergroot de Nederlandse invloed binnen de WHO.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 8: Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 Algemeen
 Versterkte kaders voor ontwikkeling en inclusieve groei door versterkte multilaterale betrokkenheid; de inzet van cultuur en sport in ontwikkelingslanden om een sociale en kansrijke samenleving te stimuleren; het bevorderen van maatschappelijke betrokkenheid in Nederland en bijdragen aan migratie en ontwikkeling.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.01 Versterkte multilaterale betrokkenheid
 
 
 194.351
 
 
 194.351
 
 
 163.814
 
 
 163.814
 
 
 164.352
 
 
 164.352
 
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 82.652
 
 
 78.619
 
 
 – 109.524
 
 
 – 119.874
 
 
 –93.166
 
 
 –102.770
 
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 8.065
 
 
 8.065
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; Mult. Ontw. Banken en Fondsen
 
 
 52.864
 
 
 52.864
 
 
 355.312
 
 
 355.312
 
 
 280.031
 
 
 280.031
 
 
 
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 940
 
 
 0
 
 
 1.092
 
 
 0
 
 
 1.150
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.55.01 Technische assistentie subsidies
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 408
 
 
 0
 
 
 350
 
 
 0
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 697.440
 
 
 697.440
 
 
 835.931
 
 
 835.931
 
 
 347.078
 
 
 347.078
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.036.312
 
 
 1.031.339
 
 
 1.256.033
 
 
 1.244.183
 
 
 708.795
 
 
 697.691
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BH&OS
 
 
 –
 Het Nederlandse multilaterale assistent-deskundigen programma draagt bij aan capaciteitsopbouw van deskundigen in ontwikkelingslanden en aan het versterken van de invloed van ontwikkelingslanden in internationale organisaties.
 
 
 –
 Compensatie van de Wereldbank (IDA) en regionale ontwikkelingsbanken voor schuldverlichting geeft ontwikkelingslanden de financiële ruimte een sterker eigen armoedebeleid te voeren.
 
 
 –
 Voor cultuur- en sportactiviteiten in ontwikkelingslanden en uitwisseling wordt het budget deels via ambassades in Mali, Indonesië, Egypte, Kenya, Zuid-Afrika, Suriname en Palestijnse Gebieden ingezet en deels via Nederlandse cultuur-, sport- en ontwikkelingsorganisaties, zoals het Prins Clausfonds en NSA International.
 
 
 –
 Op artikelonderdeel 5.2 is een negatief bedrag opgenomen waar wijzigingen van het totale ODA-budget als gevolg van BNI-mutaties worden verwerkt evenals aanpassingen in de toerekeningen (o.a. de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen). Omdat BNI mutaties een aantal keren per jaar plaatsvinden wordt hiermee geanticipeerd op schommelingen.
 
 
 –
 Aan niet-gouvernementele organisaties en interstatelijke organisaties die activiteiten uitvoeren op terrein van migratie en ontwikkeling kunnen subsidies of bijdragen worden verstrekt.
 
 
 –
 In bijlage 8 worden de verwachte uitgaven in 2016 op het terrein van asiel en migratie nader toegelicht.
 
 
 BH&OS en Financiën
 
 
 –
 Bijdragen aan de begroting van de Internationale Financiële Instellingen (IFI’s) via middelen aanvulling, kapitaalverhogingen en specifieke programma’s of trustfondsen ter bestrijding van armoede in ontwikkelingslanden over een breed spectrum aan sectoren, o.a. op terrein van economische en sociale sectoren.
 
 
 –
 Nederland ondersteunt een aantal multilaterale systeemorganisaties die, behalve dat zij direct werkzaam zijn op het terrein van armoedebestrijding, ook van groot belang zijn voor het effectief functioneren van het multilaterale kanaal en het versterken van armoedebeleid in ontwikkelingslanden. Het betreft de Wereldbank, UNDP en UNICEF.
 
 
 –
 Daarnaast verleent het Ministerie van Financiën assistentie aan haar counterparts in de landen die behoren tot de Nederlandse kiesgroeplanden bij IMF, Wereldbank en EBRD.
 
 
 Toerekening
 
 
 –
 De toerekening betreft de kosten van de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen, die aan het ODA-budget worden toegeschreven. De toerekening aan ODA valt in 2016 incidenteel lager uit omdat wordt overgestapt op een andere systematiek. Dit heeft een technische verklaring. De toerekening is nu nog geheel gekoppeld aan het moment van instroom; vanaf 2016 is de toerekening gebaseerd op de daadwerkelijke uitgave, die voor de eerstejaarsopvang worden verricht.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 9: Overige uitgaven
 
 Onder overige uitgaven zijn de uitgaven gegroepeerd die niet onder één van de beleidsinhoudelijke hoofdstukken kunnen worden ondergebracht. Dit betreft vooral de apparaatsuitgaven voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de uitgaven voor attachés, die vanuit de verschillende vakdepartementen worden uitgezonden naar de Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland om met hun specifieke kennis mede invulling te geven aan het buitenlands beleid.
 
 bedragen x EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 05.01 Geheim
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 06.01 Nominaal en onvoorzien
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 – 2.812
 
 
 0
 
 
 33.970
 
 
 0
 
 
 
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 664.790
 
 
 171.882
 
 
 756.645
 
 
 230.225
 
 
 704.257
 
 
 230.386
 
 
 
 
 V&J
 
 
 91.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 1.522
 
 
 0
 
 
 1.554
 
 
 0
 
 
 1.472
 
 
 0
 
 
 
 
 BZK
 
 
 62.01 Apparaat
 
 
 329
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 71.01 Apparaat (attaché's)
 
 
 183
 
 
 0
 
 
 173
 
 
 0
 
 
 173
 
 
 0
 
 
 
 
 OC&W
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs Bijdragen (inter)nationale organisaties: attachés
 
 
 141
 
 
 0
 
 
 135
 
 
 0
 
 
 135
 
 
 0
 
 
 
 
 
 16.71 Onderzoek en wetenschappen; Attaché China
 
 
 70
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 FIN
 
 
 01.03.01 Belastingdienst; eigen personeel (attachés)
 
 
 1.057
 
 
 0
 
 
 1.044
 
 
 0
 
 
 1.044
 
 
 0
 
 
 
 
 
 01.04.01 Belastingdienst; ICT materieel (attachés)
 
 
 376
 
 
 0
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 
 
 
 10.20 Nominaal en onvoorzien (attachés)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 22
 
 
 0
 
 
 – 64
 
 
 0
 
 
 
 
 
 21.01.01 Algemeen/apparaat (attachés)
 
 
 1.085
 
 
 0
 
 
 1.067
 
 
 0
 
 
 1.067
 
 
 0
 
 
 
 
 DEF
 
 
 08.02.34 Apparaatsuitgaven; Attachés
 
 
 17.850
 
 
 0
 
 
 17.969
 
 
 0
 
 
 16.721
 
 
 0
 
 
 
 
 
 10 Centraal apparaat
 
 
 635
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 IenM
 
 
 98.01 Apparaatsuitgaven (attachés personeel)
 
 
 1.654
 
 
 0
 
 
 1.431
 
 
 0
 
 
 1.372
 
 
 0
 
 
 
 
 
 98.02 Apparaatsuitgaven (attachés materieel)
 
 
 257
 
 
 0
 
 
 600
 
 
 0
 
 
 600
 
 
 0
 
 
 
 
 EZ
 
 
 12 Een sterk innovatievermogen (attachés)
 
 
 4.420
 
 
 0
 
 
 6.191
 
 
 0
 
 
 5.883
 
 
 0
 
 
 
 
 
 13 Een excellent ondernemingsklimaat (attaché's)
 
 
 8.718
 
 
 0
 
 
 10.896
 
 
 0
 
 
 8.597
 
 
 0
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (attaché's)
 
 
 14.751
 
 
 0
 
 
 15.347
 
 
 0
 
 
 14.601
 
 
 0
 
 
 
 
 
 40 Apparaat (attachés)
 
 
 1.699
 
 
 0
 
 
 1.538
 
 
 0
 
 
 1.485
 
 
 0
 
 
 
 
 SZW
 
 
 96.20.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 499
 
 
 0
 
 
 499
 
 
 0
 
 
 482
 
 
 0
 
 
 
 
 VWS
 
 
 10.03.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 1.257
 
 
 0
 
 
 1.237
 
 
 0
 
 
 1.198
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 721.294
 
 
 171.882
 
 
 813.907
 
 
 230.225
 
 
 793.364
 
 
 230.386
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 –
 Betreft de uitgaven die samenhangen met de HGIS-indexering en onvoorziene uitgaven.
 
 
 –
 De apparaatsuitgaven van zowel het postennetwerk in het buitenland als het departement in Den Haag, exclusief de personele uitgaven voor de politieke leiding en vak-attachés van andere ministeries zijn hierin opgenomen. Het omvat de verplichtingen voor- en uitgaven aan het ambtelijk personeel, de overige personele uitgaven en het materieel.
 
 
 Defensie
 
 
 –
 Het Ministerie van Defensie draagt bij aan de internationale veiligheid en rechtsorde door o.a. deelname aan internationale missies en de bondgenootschappelijke verplichtingen.
 
 
 EZ
 
 
 –
 Gezamenlijke aansturing van het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) door EZ en BH&OS. De NFIA helpt en adviseert bedrijven uit het buitenland bij het opzetten, uitrollen en/of uitbreiden van hun internationale activiteiten in Nederland. De NFIA richt zich daarnaast op de promotie van Nederland in het buitenland als een land met een aantrekkelijk investerings- en vestigingsklimaat en speelt een actieve rol bij het in stand houden daarvan.
 
 
 –
 Bijdrage aan het landbouwradennetwerk. Landbouwraden en -attachés verrichten specialistische, beleidsmatige en uitvoerende economische dienstverlening voor bedrijven, kennisinstellingen en overheden op het terrein van landbouw (incl. markttoegang en marktfacilitatie), biodiversiteit, duurzame grondstofketens, voedselzekerheid en -veiligheid).
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 1
 DE HGIS VERTICAAL: WIJZIGINGEN NA DE MILJOENENNOTA 2015 (BEDRAGEN IN MLN EUR)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS-uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand Miljoenennota 2015
 
 
 5349,3
 
 
 5338,0
 
 
 5249,8
 
 
 5025,7
 
 
 5038,7
 
 
 
 
 
 Macrobijstellingen (BNI-mutaties)
 
 
 130,9
 
 
 205,1
 
 
 207,4
 
 
 212,8
 
 
 218,3
 
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge
 
 
 263,8
 
 
 192,7
 
 
 186,7
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 Overboekingen van/naar HGIS
 
 
 – 71,2
 
 
 76,7
 
 
 67,9
 
 
 68,7
 
 
 66,0
 
 
 
 
 
 Intertemporele kasschuiven
 
 
 619,2
 
 
 – 145,9
 
 
 – 131,3
 
 
 – 86,1
 
 
 – 92,8
 
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 13,8
 
 
 12,1
 
 
 23,4
 
 
 7,6
 
 
 7,6
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven stand Miljoenennota 2016
 
 
 
 
 6.305,9
 
 
 
 
 5.678,6
 
 
 
 
 5.603,9
 
 
 
 
 5.228,7
 
 
 
 
 5.237,7
 
 
 
 
 5.313,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS-ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand Miljoenennota 2015
 
 
 130,2
 
 
 251,3
 
 
 153,4
 
 
 124,9
 
 
 124,9
 
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 19,1
 
 
 12,1
 
 
 23,4
 
 
 7,6
 
 
 7,6
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten stand Miljoenennota 2016
 
 
 
 
 149,3 
 
 
 
 
 263,4 
 
 
 
 
 176,8 
 
 
 
 
 132,5 
 
 
 
 
 132,5 
 
 
 
 
 132,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo HGIS-uitgaven en ontvangsten
 
 
 
 
 6.075,2
 
 
 
 
 5.494,0
 
 
 
 
 5.427,1
 
 
 
 
 5.095,5
 
 
 
 
 5.105,3
 
 
 
 
 5.180,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 2A
 DE HGIS HORIZONTAAL: MEERJARENCIJFERS PER BEGROTINGSARTIKEL
 
 
 a. De HGIS-uitgaven per begroting en artikel. Realisaties 2014, vermoedelijke uitkomsten 2015 en begrotingsramingen 2016 t/m 2020 (bedragen x EUR 1000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 
 2015
 
 
 
 2016
 
 
 
 2017
 
 
 
 2018
 
 
 
 2019
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 
 V Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Versterkte int. rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 53.213
 
 
 1.060
 
 
 59.081
 
 
 5.936
 
 
 57.921
 
 
 5.736
 
 
 56.351
 
 
 5.486
 
 
 55.851
 
 
 5.486
 
 
 55.851
 
 
 5.486
 
 
 55.851
 
 
 5.486
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 59.777
 
 
 41.280
 
 
 58.170
 
 
 38.250
 
 
 54.170
 
 
 35.250
 
 
 53.870
 
 
 35.250
 
 
 53.870
 
 
 35.250
 
 
 53.870
 
 
 35.250
 
 
 53.870
 
 
 35.250
 
 
 
 
 02 Veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 28.010
 
 
 
 21.573
 
 
 
 16.122
 
 
 
 13.730
 
 
 
 13.515
 
 
 
 13.515
 
 
 
 13.515
 
 
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding en terugdringing van internationaal terrorisme en andere vormen van internationale criminaliteit
 
 
 2.074
 
 
 
 8.541
 
 
 
 7.900
 
 
 
 7.700
 
 
 
 8.250
 
 
 
 6.250
 
 
 
 3.450
 
 
 
 
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 27.353
 
 
 
 12.830
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 183.351
 
 
 60.092
 
 
 205.434
 
 
 66.444
 
 
 194.484
 
 
 66.444
 
 
 199.536
 
 
 66.444
 
 
 195.811
 
 
 66.444
 
 
 195.826
 
 
 66.444
 
 
 195.826
 
 
 66.444
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 17.725
 
 
 5.875
 
 
 18.540
 
 
 8.322
 
 
 19.440
 
 
 8.322
 
 
 19.440
 
 
 8.322
 
 
 17.440
 
 
 8.322
 
 
 17.440
 
 
 8.322
 
 
 17.440
 
 
 8.322
 
 
 
 
 03 Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.02 Een effectief, efficiënt en coherent optreden van de Unie ten opzichte van derde landen en regio's, inclusief ontwikkelingslanden
 
 
 158.017
 
 
 158.017
 
 
 174.600
 
 
 174.600
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 10.000
 
 
 
 10.100
 
 
 
 10.100
 
 
 
 10.100
 
 
 
 10.100
 
 
 
 10.100
 
 
 
 10.100
 
 
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28
 
 
 4.905
 
 
 
 16.637
 
 
 
 37.722
 
 
 
 4.327
 
 
 
 4.327
 
 
 
 4.327
 
 
 
 4.327
 
 
 
 
 
 04 Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01 Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening bieden aan Nederlanders in het buitenland
 
 
 9.991
 
 
 
 14.545
 
 
 
 12.045
 
 
 
 12.045
 
 
 
 12.045
 
 
 
 12.045
 
 
 
 12.045
 
 
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 6.408
 
 
 
 6.829
 
 
 
 6.704
 
 
 
 6.704
 
 
 
 6.599
 
 
 
 6.599
 
 
 
 6.599
 
 
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 5.046
 
 
 
 7.585
 
 
 
 8.435
 
 
 
 7.944
 
 
 
 7.944
 
 
 
 7.944
 
 
 
 7.944
 
 
 
 
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 20.974
 
 
 107
 
 
 20.881
 
 
 136
 
 
 17.631
 
 
 136
 
 
 16.678
 
 
 136
 
 
 18.588
 
 
 136
 
 
 18.588
 
 
 136
 
 
 18.588
 
 
 136
 
 
 
 
 
 04.05 Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale organisaties in Nederland
 
 
 5.839
 
 
 
 7.365
 
 
 
 9.388
 
 
 
 3.388
 
 
 
 1.588
 
 
 
 1.588
 
 
 
 1.588
 
 
 
 
 
 05.01 Geheim
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 06.01 Nominaal en onvoorzien
 
 
 1
 
 
 
 – 2.812
 
 
 
 33.970
 
 
 
 62.453
 
 
 
 92.622
 
 
 
 99.375
 
 
 
 130.342
 
 
 
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 664.790
 
 
 171.882
 
 
 756.645
 
 
 230.225
 
 
 704.257
 
 
 230.386
 
 
 654.227
 
 
 230.502
 
 
 629.892
 
 
 230.466
 
 
 629.951
 
 
 230.466
 
 
 629.456
 
 
 230.466
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.257.474
 
 
 
 
 438.313
 
 
 
 
 1.396.544
 
 
 
 
 527.165
 
 
 
 
 1.393.818
 
 
 
 
 542.261
 
 
 
 
 1.332.022
 
 
 
 
 542.127
 
 
 
 
 1.331.971
 
 
 
 
 542.091
 
 
 
 
 1.336.798
 
 
 
 
 542.091
 
 
 
 
 1.364.470
 
 
 
 
 542.091
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VI Veiligheid en Justitie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31 Nationale politie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie
 
 
 20.936
 
 
 7.798
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 
 
 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 538
 
 
 
 532
 
 
 
 532
 
 
 
 532
 
 
 
 532
 
 
 
 532
 
 
 
 532
 
 
 
 
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 11
 
 
 11
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 36 Contraterrorisme en Nationaal veiligheidsbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 36.02.58 Nat. Veiligheid en Terrorismebestrijding
 
 
 1.367
 
 
 
 1.017
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 91 Apparaatsuitgaven kerndepartement
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 21.618
 
 
 
 38.334
 
 
 
 34.286
 
 
 
 22.320
 
 
 
 21.838
 
 
 
 21.838
 
 
 
 21.838
 
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 201
 
 
 
 246
 
 
 
 244
 
 
 
 244
 
 
 
 244
 
 
 
 244
 
 
 
 244
 
 
 
 
 
 
 91.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 1.522
 
 
 
 1.554
 
 
 
 1.472
 
 
 
 1.421
 
 
 
 1.421
 
 
 
 1.421
 
 
 
 1.421
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 46.193
 
 
 
 
 7.809
 
 
 
 
 50.483
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 45.334
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 33.317
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.835
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.835
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.835
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VII Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 62.01 Apparaat
 
 
 329
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 71.01 Apparaat (attaché's)
 
 
 183
 
 
 
 173
 
 
 
 173
 
 
 
 173
 
 
 
 173
 
 
 
 173
 
 
 
 173
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 512
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 173
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 173
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 173
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 173
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 173
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 173
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VIII Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06 Hoger Beroepsonderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 
 
 07 Wetenschappelijk Onderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 54.338
 
 
 50.987
 
 
 51.342
 
 
 44.390
 
 
 51.342
 
 
 44.390
 
 
 46.914
 
 
 40.292
 
 
 46.914
 
 
 40.292
 
 
 46.914
 
 
 40.292
 
 
 46.914
 
 
 40.292
 
 
 
 
 08 Internationaal onderwijsbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.71 Internationaal onderwijs;Subsidies
 
 
 24
 
 
 
 364
 
 
 
 364
 
 
 
 364
 
 
 
 364
 
 
 
 364
 
 
 
 364
 
 
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs Bijdragen (inter)nationale organisaties: attachés
 
 
 141
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 
 
 
 08. 76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 90
 
 
 
 90
 
 
 
 90
 
 
 
 90
 
 
 
 90
 
 
 
 90
 
 
 
 90
 
 
 
 
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 450
 
 
 
 450
 
 
 
 450
 
 
 
 450
 
 
 
 450
 
 
 
 450
 
 
 
 450
 
 
 
 
 
 14.71 Cultuur; subsidies
 
 
 5.459
 
 
 
 5.566
 
 
 
 4.566
 
 
 
 4.566
 
 
 
 4.566
 
 
 
 4.566
 
 
 
 4.566
 
 
 
 
 
 16 Onderzoek en wetenschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 
 
 
 16.71 Onderzoek en wetenschappen; Attaché China
 
 
 70
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 64.181
 
 
 
 
 54.596
 
 
 
 
 61.556
 
 
 
 
 47.999
 
 
 
 
 60.556
 
 
 
 
 47.999
 
 
 
 
 55.831
 
 
 
 
 43.604
 
 
 
 
 55.831
 
 
 
 
 43.604
 
 
 
 
 55.831
 
 
 
 
 43.604
 
 
 
 
 55.831
 
 
 
 
 43.604
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IXB Financiën
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Belastingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.03.01 Belastingdienst; eigen personeel (attachés)
 
 
 1.057
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 
 
 
 01.04.01 Belastingdienst; ICT materieel (attachés)
 
 
 376
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 
 
 
 
 04 Internationale financiele betrekkingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; Mult. Ontw. Banken en Fondsen
 
 
 52.864
 
 
 52.864
 
 
 355.312
 
 
 355.312
 
 
 280.031
 
 
 280.031
 
 
 254.540
 
 
 254.427
 
 
 271.853
 
 
 271.691
 
 
 271.854
 
 
 271.692
 
 
 251.141
 
 
 250.979
 
 
 
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 940
 
 
 
 1.092
 
 
 
 1.150
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 04.55.01 Technische assistentie subsidies
 
 
 
 
 408
 
 
 
 350
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.20 Nominaal en onvoorzien (attachés)
 
 
 
 
 22
 
 
 
 – 64
 
 
 
 – 138
 
 
 
 – 138
 
 
 
 – 138
 
 
 
 – 138
 
 
 
 
 
 21.01.01 Algemeen/apparaat (attachés)
 
 
 1.085
 
 
 
 1.067
 
 
 
 1.067
 
 
 
 1.067
 
 
 
 1.067
 
 
 
 1.067
 
 
 
 1.067
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 56.322
 
 
 
 
 52.864
 
 
 
 
 359.316
 
 
 
 
 355.312
 
 
 
 
 283.949
 
 
 
 
 280.031
 
 
 
 
 258.384
 
 
 
 
 254.427
 
 
 
 
 275.697
 
 
 
 
 271.691
 
 
 
 
 275.698
 
 
 
 
 271.692
 
 
 
 
 254.614
 
 
 
 
 250.979
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 X Defensie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Opdracht inzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)/tevens verdeelartikel BIV
 
 
 231.291
 
 
 
 292.251
 
 
 
 364.800
 
 
 
 315.300
 
 
 
 315.300
 
 
 
 315.300
 
 
 
 315.300
 
 
 
 
 
 02 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01.01 Gereedstelling en instandhouding commando ZSK
 
 
 4.450
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03 Taakuitvoering Landstrijdkrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.01.01/02 Gereedstelling en instandhouding commando LAS
 
 
 10.450
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04 Taaksuitvoering Luchtstrijdkrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01.01 Gereedstelling en instandhouding commando LSK
 
 
 22.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.02.33 Operationele eenheden Koninklijke Marechaussee
 
 
 16.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06/07 Overige (investeringen)
 
 
 2.543
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08 Ondersteuning krijgsmacht door CdO Dienstencentra
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.02.33 Ondersteuning operationele eenheden
 
 
 10.700
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.02.34 Apparaatsuitgaven; Attachés
 
 
 17.850
 
 
 
 17.969
 
 
 
 16.721
 
 
 
 16.110
 
 
 
 16.110
 
 
 
 16.110
 
 
 
 16.110
 
 
 
 
 
 10 Centraal apparaat
 
 
 635
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 315.919
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 310.220
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 381.521
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 331.410
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 331.410
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 331.410
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 331.410
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII Infrastructuur en Milieu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.01 Algemeen waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 11.788
 
 
 
 8.628
 
 
 
 10.360
 
 
 
 8.886
 
 
 
 8.886
 
 
 
 8.886
 
 
 
 8.886
 
 
 
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 961
 
 
 
 1.015
 
 
 
 1.015
 
 
 
 1.015
 
 
 
 1.015
 
 
 
 1.015
 
 
 
 1.015
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart
 
 
 869
 
 
 
 973
 
 
 
 925
 
 
 
 925
 
 
 
 925
 
 
 
 925
 
 
 
 925
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coordinatie en samenwerking
 
 
 4.489
 
 
 
 6.074
 
 
 
 5.074
 
 
 
 4.874
 
 
 
 4.874
 
 
 
 4.874
 
 
 
 4.874
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coordinatie en samenwerking (CDM)
 
 
 2.863
 
 
 
 6.900
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 874
 
 
 35
 
 
 1.032
 
 
 39
 
 
 867
 
 
 32
 
 
 867
 
 
 32
 
 
 867
 
 
 32
 
 
 867
 
 
 32
 
 
 867
 
 
 32
 
 
 
 
 26.01 Bijdrage infrafonds
 
 
 2.528
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 98.01 Apparaatsuitgaven (attachés personeel)
 
 
 1.654
 
 
 
 1.431
 
 
 
 1.372
 
 
 
 1.302
 
 
 
 1.302
 
 
 
 1.302
 
 
 
 1.302
 
 
 
 
 
 98.02 Apparaatsuitgaven (attachés materieel)
 
 
 257
 
 
 
 600
 
 
 
 600
 
 
 
 600
 
 
 
 600
 
 
 
 600
 
 
 
 600
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 26.283
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 26.653
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 20.213
 
 
 
 
 32
 
 
 
 
 18.469
 
 
 
 
 32
 
 
 
 
 18.469
 
 
 
 
 32
 
 
 
 
 18.469
 
 
 
 
 32
 
 
 
 
 18.469
 
 
 
 
 32
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XIII Economische Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11 Goed functionerende economie en markten
 
 
 1.925
 
 
 
 3.566
 
 
 
 2.546
 
 
 
 2.540
 
 
 
 2.529
 
 
 
 2.529
 
 
 
 2.529
 
 
 
 
 
 12 Een sterk innovatievermogen (attachés)
 
 
 4.420
 
 
 
 6.191
 
 
 
 5.883
 
 
 
 5.722
 
 
 
 5.683
 
 
 
 5.683
 
 
 
 5.683
 
 
 
 
 
 12 Een sterk innovatievermogen
 
 
 1.755
 
 
 
 2.735
 
 
 
 400
 
 
 
 400
 
 
 
 400
 
 
 
 400
 
 
 
 400
 
 
 
 
 
 13 Een excellent ondernemingsklimaat
 
 
 2.337
 
 
 
 2.971
 
 
 
 1.831
 
 
 
 1.653
 
 
 
 1.653
 
 
 
 1.653
 
 
 
 1.653
 
 
 
 
 
 13 Een excellent ondernemingsklimaat (attaché's)
 
 
 8.718
 
 
 
 10.896
 
 
 
 8.597
 
 
 
 8.795
 
 
 
 7.986
 
 
 
 7.986
 
 
 
 7.986
 
 
 
 
 
 14 Een doelmatige en duurzame energievoorziening
 
 
 1.164
 
 
 
 2.493
 
 
 
 1.297
 
 
 
 1.246
 
 
 
 1.037
 
 
 
 1.037
 
 
 
 1.037
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (attaché's)
 
 
 14.751
 
 
 
 15.347
 
 
 
 14.601
 
 
 
 13.921
 
 
 
 13.913
 
 
 
 13.912
 
 
 
 13.912
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (o.a. FAO)
 
 
 6.296
 
 
 3.211
 
 
 10.783
 
 
 3.692
 
 
 8.612
 
 
 3.672
 
 
 8.852
 
 
 3.679
 
 
 9.054
 
 
 3.680
 
 
 9.054
 
 
 3.680
 
 
 9.054
 
 
 3.680
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (UNEP)
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (Clinton Foundation)
 
 
 4.102
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 17 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (ISRIC/Int.onderwijs)
 
 
 1.233
 
 
 1.233
 
 
 1.273
 
 
 1.251
 
 
 1.269
 
 
 1.251
 
 
 1.268
 
 
 1.251
 
 
 1.264
 
 
 1.251
 
 
 1.264
 
 
 1.251
 
 
 1.264
 
 
 1.251
 
 
 
 
 18 Natuur, regio en ruimte
 
 
 785
 
 
 
 1.324
 
 
 
 1.178
 
 
 
 1.138
 
 
 
 1.070
 
 
 
 1.070
 
 
 
 1.070
 
 
 
 
 
 40 Apparaat (attachés)
 
 
 1.699
 
 
 
 1.538
 
 
 
 1.485
 
 
 
 1.428
 
 
 
 1.439
 
 
 
 1.439
 
 
 
 1.439
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 49.434
 
 
 
 
 4.693
 
 
 
 
 59.366
 
 
 
 
 5.192
 
 
 
 
 47.948
 
 
 
 
 5.172
 
 
 
 
 47.212
 
 
 
 
 5.179
 
 
 
 
 46.277
 
 
 
 
 5.180
 
 
 
 
 46.276
 
 
 
 
 5.180
 
 
 
 
 46.276
 
 
 
 
 5.180
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XV Sociale Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 96.20.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 499
 
 
 
 499
 
 
 
 482
 
 
 
 467
 
 
 
 467
 
 
 
 467
 
 
 
 467
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 499
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 499
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 482
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 467
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 467
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 467
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 467
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVI Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.12.10 Bijdrage aan internationale organisaties/WHO-partnerschap
 
 
 4.025
 
 
 
 4.067
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 
 
 10.03.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 1.257
 
 
 
 1.237
 
 
 
 1.198
 
 
 
 1.162
 
 
 
 1.162
 
 
 
 1.162
 
 
 
 1.162
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 5.282
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.304
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.066
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.030
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.030
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.030
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.030
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVII Buitenlandse Handel & Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Duurzame handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 9.707
 
 
 2.671
 
 
 13.494
 
 
 5.085
 
 
 10.695
 
 
 2.306
 
 
 11.222
 
 
 2.758
 
 
 11.222
 
 
 2.758
 
 
 11.222
 
 
 2.758
 
 
 11.222
 
 
 2.758
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 59.446
 
 
 539
 
 
 71.589
 
 
 
 70.599
 
 
 
 62.433
 
 
 
 61.263
 
 
 
 61.263
 
 
 
 61.263
 
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 240.420
 
 
 233.436
 
 
 283.742
 
 
 269.249
 
 
 350.893
 
 
 336.000
 
 
 365.818
 
 
 351.000
 
 
 353.968
 
 
 341.000
 
 
 353.968
 
 
 341.000
 
 
 353.968
 
 
 341.000
 
 
 
 
 
 01.04 Dutch good growth fund: intensivering van ontwikkelingsrelevante investeringen in en handel met ontwikkelingslanden door het Nederlandse en het lokale bedrijfsleven, met een focus op het MKB
 
 
 81.839
 
 
 81.839
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 318.161
 
 
 318.161
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Toename van voedselzekerheid
 
 
 295.483
 
 
 295.483
 
 
 303.795
 
 
 303.795
 
 
 328.795
 
 
 328.795
 
 
 348.795
 
 
 348.795
 
 
 358.795
 
 
 358.795
 
 
 363.795
 
 
 363.795
 
 
 363.795
 
 
 363.795
 
 
 
 
 
 02.02 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 156.794
 
 
 156.794
 
 
 173.157
 
 
 173.157
 
 
 188.157
 
 
 188.157
 
 
 193.157
 
 
 193.157
 
 
 193.157
 
 
 193.157
 
 
 193.157
 
 
 193.157
 
 
 193.157
 
 
 193.157
 
 
 
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 96.660
 
 
 95.247
 
 
 84.915
 
 
 83.389
 
 
 115.368
 
 
 114.386
 
 
 123.790
 
 
 123.068
 
 
 128.790
 
 
 128.068
 
 
 128.790
 
 
 128.068
 
 
 128.790
 
 
 128.068
 
 
 
 
 03 Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 415.567
 
 
 414.153
 
 
 386.784
 
 
 385.173
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 431.784
 
 
 430.173
 
 
 431.784
 
 
 430.173
 
 
 431.784
 
 
 430.173
 
 
 431.784
 
 
 430.173
 
 
 
 
 
 03.02 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 44.055
 
 
 44.055
 
 
 43.510
 
 
 43.510
 
 
 43.417
 
 
 43.417
 
 
 43.386
 
 
 43.386
 
 
 43.386
 
 
 43.386
 
 
 43.386
 
 
 43.386
 
 
 43.386
 
 
 43.386
 
 
 
 
 
 03.03 Versterkt maatschappelijk middenveld
 
 
 450.525
 
 
 450.525
 
 
 452.366
 
 
 452.366
 
 
 335.282
 
 
 335.282
 
 
 221.500
 
 
 221.500
 
 
 219.000
 
 
 219.000
 
 
 219.000
 
 
 219.000
 
 
 219.000
 
 
 219.000
 
 
 
 
 
 03.04 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 104.673
 
 
 104.673
 
 
 59.017
 
 
 59.017
 
 
 52.159
 
 
 52.159
 
 
 36.300
 
 
 36.300
 
 
 36.300
 
 
 36.300
 
 
 36.300
 
 
 36.300
 
 
 36.300
 
 
 36.300
 
 
 
 
 04 Vrede en veiligheid voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 224.096
 
 
 216.061
 
 
 315.017
 
 
 314.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 
 
 
 04.03 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 248.774
 
 
 248.774
 
 
 223.554
 
 
 223.554
 
 
 189.554
 
 
 189.554
 
 
 189.554
 
 
 189.554
 
 
 199.554
 
 
 199.554
 
 
 209.554
 
 
 209.554
 
 
 209.554
 
 
 209.554
 
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 100.024
 
 
 100.024
 
 
 170.000
 
 
 170.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05 Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.01 Versterkte multilaterale betrokkenheid
 
 
 194.351
 
 
 194.351
 
 
 163.814
 
 
 163.814
 
 
 164.352
 
 
 164.352
 
 
 139.992
 
 
 139.992
 
 
 128.429
 
 
 128.429
 
 
 129.312
 
 
 129.312
 
 
 129.312
 
 
 129.312
 
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 82.652
 
 
 78.619
 
 
 – 109.524
 
 
 – 119.874
 
 
 – 93.166
 
 
 – 102.770
 
 
 – 218.480
 
 
 – 229.429
 
 
 50.289
 
 
 43.119
 
 
 38.615
 
 
 31.445
 
 
 107.484
 
 
 100.314
 
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 8.065
 
 
 8.065
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 2.813.131
 
 
 
 
 2.725.309
 
 
 
 
 2.794.230
 
 
 
 
 2.685.235
 
 
 
 
 2.686.906
 
 
 
 
 2.579.811
 
 
 
 
 2.631.429
 
 
 
 
 2.531.415
 
 
 
 
 2.429.954
 
 
 
 
 2.336.739
 
 
 
 
 2.434.163
 
 
 
 
 2.340.948
 
 
 
 
 2.503.032
 
 
 
 
 2.409.817
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toerekeningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EU-begroting
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 
 
 EKI-kwijtschelding
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 697.440
 
 
 697.440
 
 
 835.931
 
 
 835.931
 
 
 347.078
 
 
 347.078
 
 
 384.551
 
 
 384.551
 
 
 294.990
 
 
 294.990
 
 
 294.990
 
 
 294.990
 
 
 294.990
 
 
 294.990
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.103.040
 
 
 
 
 1.027.307
 
 
 
 
 1.241.531
 
 
 
 
 1.165.798
 
 
 
 
 1.275.798
 
 
 
 
 676.945
 
 
 
 
 890.151
 
 
 
 
 814.418
 
 
 
 
 700.590
 
 
 
 
 624.857
 
 
 
 
 700.590
 
 
 
 
 624.857
 
 
 
 
 700.590
 
 
 
 
 624.857
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL UITGAVEN
 
 
 
 
 5.738.270
 
 
 
 
 4.310.926
 
 
 
 
 6.305.875
 
 
 
 
 4.795.540
 
 
 
 
 5.678.644
 
 
 
 
 4.141.051
 
 
 
 
 5.603.895
 
 
 
 
 4.200.002
 
 
 
 
 5.228.704
 
 
 
 
 3.832.994
 
 
 
 
 5.237.740
 
 
 
 
 3.837.204
 
 
 
 
 5.313.197
 
 
 
 
 3.885.360
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 2B:
 DE HGIS-ONTVANGSTEN HORIZONTAAL: MEERJARENCIJFERS PER MINISTERIE EN PER BEGROTINGSARTIKEL
 
 
 Realisaties 2014, vermoedelijke uitkomsten 2015 en begrotingsramingen 2016 t/m 2020 (bedragen x EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 V Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2 Veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Doorberekening Defensie diversen
 
 
 168
 
 
 182
 
 
 197
 
 
 212
 
 
 227
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 
 
 
 40 Restituties contributies
 
 
 1.008
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 
 
 3 Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 30 Restitutie Raad van Europa
 
 
 235
 
 
 225
 
 
 150
 
 
 150
 
 
 150
 
 
 150
 
 
 150
 
 
 
 
 4 Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Consulaire dienstverlening aan Nederlanders
 
 
 23.999
 
 
 19.300
 
 
 19.300
 
 
 19.300
 
 
 19.300
 
 
 19.300
 
 
 19.300
 
 
 
 
 
 20 Consulaire dienstverlening aan vreemdelingen
 
 
 26.381
 
 
 22.000
 
 
 22.000
 
 
 22.000
 
 
 22.000
 
 
 22.000
 
 
 22.000
 
 
 
 
 
 40 Doorberekening Defensie diversen
 
 
 700
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 
 
 7 Apparaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Diverse ontvangsten
 
 
 43.112
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 
 
 
 11 Koersverschillen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 95.603 
 
 
 
 
 64.947 
 
 
 
 
 64.887 
 
 
 
 
 64.902 
 
 
 
 
 64.917 
 
 
 
 
 64.932 
 
 
 
 
 64.932 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IXB Financiën
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.50.03 Ontvangsten IFI's
 
 
 5.398
 
 
 5.352
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 5.398 
 
 
 
 
 5.352 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 X Defensie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)
 
 
 9.245
 
 
 6.707
 
 
 26.774
 
 
 32.207
 
 
 6.707
 
 
 6.707
 
 
 6.707
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 9.245 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 26.774 
 
 
 
 
 32.207 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII Infrastructuur en Milieu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 19.09 Ontvangsten klimaat
 
 
 38
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 38
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XIII Economische Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 14 Een doelmatige en duurzame energievoorziening
 
 
 4.111
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurzame en veilige agro- viss.- en voedselketen
 
 
 
 373
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 4.111 
 
 
 
 
 373 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVII Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Duurzame handel en investeringen
 
 
 5.132
 
 
 12.267
 
 
 23.463
 
 
 20.685
 
 
 1.815
 
 
 1.815
 
 
 1.815
 
 
 
 
 5 Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.20 Ontvangsten en restituties m.b.t. leningen
 
 
 34.954
 
 
 27.742
 
 
 27.129
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 
 
 
 5.21 Ontvangsten OS
 
 
 64.286
 
 
 31.920
 
 
 121.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 104.372 
 
 
 
 
 71.929 
 
 
 
 
 171.768 
 
 
 
 
 79.673 
 
 
 
 
 60.803 
 
 
 
 
 60.803 
 
 
 
 
 60.803 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL ONTVANGSTEN
 
 
 
 
 218.767 
 
 
 
 
 149.308 
 
 
 
 
 263.429 
 
 
 
 
 176.782 
 
 
 
 
 132.427 
 
 
 
 
 132.442 
 
 
 
 
 132.442 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 3:
 BEREKENING ODA-PLAFOND 2015–2018 EN REALISATIE ODA-PRESTATIE 2014 EN RAMING ODA-PRESTATIE 2015–2018
 
 
 Berekening ODA-plafond 2015–2018 (bedragen in miljoenen EUR)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Raming BNI
 
 
 689.520,0
 
 
 712.330,0
 
 
 730.900,0
 
 
 749.950,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basisbedrag 0,7% BNI
 
 
 4.826,6
 
 
 4.986,3
 
 
 5.116,3
 
 
 5.249,7
 
 
 
 
 Bij: geraamde aflossingen op ODA-leningen
 
 
 39,8
 
 
 36,2
 
 
 39,1
 
 
 37,3
 
 
 
 
 Bij: geraamde ontvangsten OS
 
 
 37,3
 
 
 121,2
 
 
 31,2
 
 
 31,2
 
 
 
 
 Bij: DGGF
 
 
 150,0
 
 
 150,0
 
 
 318,2
 
 
 
 
 
 Bij: Kasschuiven
 
 
 700,0
 
 
 – 95,4
 
 
 – 47,3
 
 
 – 69,1
 
 
 
 
 Bij: BIV
 
 
 30,0
 
 
 
 
 
 
 
 Bij: Noodhulpfonds
 
 
 170,0
 
 
 150,0
 
 
 150,0
 
 
 
 
 
 Bij: LEAD
 
 
 5,0
 
 
 10,0
 
 
 10,0
 
 
 
 
 
 Af: Kasschuif V&J asiel
 
 
 – 25,0
 
 
 – 63,4
 
 
 
 
 
 
 Af: Eindejaarsmarge 2012
 
 
 – 20,0
 
 
 
 
 
 
 
 Af: Eindejaarsmarge 2013
 
 
 
 – 0,7
 
 
 
 
 
 
 Af: Eindejaarsmarge 2014
 
 
 
 
 – 7,9
 
 
 
 
 
 Af: Taakstelling Regeerakkoord
 
 
 – 750,0
 
 
 – 750,0
 
 
 – 1.000,0
 
 
 – 1.000,0
 
 
 
 
 Af: crisisbeheersingsoperaties overgeheveld naar BIV
 
 
 – 4,4
 
 
 – 4,4
 
 
 – 4,4
 
 
 – 4,4
 
 
 
 
 Af: Correctie ESA 2010
 
 
 – 239,0
 
 
 – 244,0
 
 
 – 250,4
 
 
 – 257,0
 
 
 
 
 Af: EKI-reservering
 
 
 – 120,0
 
 
 – 150,0
 
 
 – 150,0
 
 
 – 150,0
 
 
 
 
 ODA-plafond 2015–2018
 
 
 4.800,3
 
 
 4.145,8
 
 
 4.204,7
 
 
 3.837,7
 
 
 
 
 
 
 Realisatie netto ODA prestatie 2014 en Raming netto ODA-prestatie 2015–2018 (bedragen in miljoenen EUR)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Bruto ODA-totaal
 
 
 4.315,7
 
 
 4.800,3
 
 
 4.145,8
 
 
 4.204,7
 
 
 3.837,7
 
 
 
 
 Af: geraamde aflossingen op ODA-leningen
 
 
 45,9
 
 
 – 39,8
 
 
 – 36,2
 
 
 – 39,1
 
 
 – 37,3
 
 
 
 
 Af: geraamde ontvangsten OS
 
 
 69,4
 
 
 – 37,3
 
 
 – 121,2
 
 
 – 31,2
 
 
 – 31,2
 
 
 
 
 Bij: ODA binnen het BIV
 
 
 
 
 30,0
 
 
 30,0
 
 
 30,0
 
 
 
 
 Netto ODA (in miljoenen euro)
 
 
 4.200,4
 
 
 4.723,2
 
 
 3.988,4
 
 
 4.134,4
 
 
 3.769,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Raming BNI (in miljarden euro)
 
 
 661,4
 
 
 689,5
 
 
 712,3
 
 
 730,9
 
 
 750,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto ODA in % van het BNI
 
 
 0,64
 
 
 0,69
 
 
 0,56
 
 
 0,57
 
 
 0,50
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 4:
 DE ODA-UITGAVEN NAAR BELEIDSTHEMA (BEDRAGEN X EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting
 
 
 Omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 Artikel
 
 
 
 
 
 
 
 1. Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van de mensenrechten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 1.060
 
 
 5.936
 
 
 5.736
 
 
 V-01.01
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 41.280
 
 
 38.250
 
 
 35.250
 
 
 V-01.02
 
 
 
 
 V&J
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 11
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 VI-33.03.39
 
 
 
 
 
 
 
 42.351
 
 
 
 
 44.386
 
 
 
 
 41.186
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 0
 
 
 3.252
 
 
 3.252
 
 
 V-02.03
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 60.092
 
 
 66.444
 
 
 66.444
 
 
 V-02.04
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 5.875
 
 
 8.322
 
 
 8.322
 
 
 V-02.05
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 216.061
 
 
 314.000
 
 
 204.000
 
 
 XVII-04.01
 
 
 
 
 
 04.03 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 248.774
 
 
 223.554
 
 
 189.554
 
 
 XVII-04.03
 
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 100.024
 
 
 170.000
 
 
 150.000
 
 
 XVII-04.04
 
 
 
 
 V&J
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie
 
 
 7.798
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 VI-31.03.21
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)/tevens verdeelartikel BIV
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 X-01.01.01
 
 
 
 
 
 
 
 638.624
 
 
 
 
 794.172
 
 
 
 
 630.172
 
 
 
 
 
 
 
 3. Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.02 Een effectief, efficiënt en coherent optreden van de Unie ten opzichte van derde landen en regio's, inclusief ontwikkelingslanden
 
 
 158.017
 
 
 174.600
 
 
 192.735
 
 
 V-03.02
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 329.867
 
 
 329.867
 
 
 329.867
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 487.884
 
 
 
 
 504.467
 
 
 
 
 522.602
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 107
 
 
 136
 
 
 136
 
 
 V-04.04
 
 
 
 
 
 
 
 107
 
 
 
 
 136
 
 
 
 
 136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5. Duurzame handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 2.671
 
 
 5.085
 
 
 2.306
 
 
 XVII-01.01
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 539
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XVII-01.02
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 233.436
 
 
 269.249
 
 
 336.000
 
 
 XVII-01.03
 
 
 
 
 
 01.04 Dutch good growth fund: intensivering van ontwikkelingsrelevante investeringen in en handel met ontwikkelingslanden door het Nederlandse en het lokale bedrijfsleven, met een focus op het MKB
 
 
 81.839
 
 
 150.000
 
 
 150.000
 
 
 XVII-01.04
 
 
 
 
 
 
 
 318.485
 
 
 
 
 424.334
 
 
 
 
 488.306
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.01 Toename van voedselzekerheid
 
 
 295.483
 
 
 303.795
 
 
 328.795
 
 
 XVII-02.01
 
 
 
 
 
 02.02 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 156.794
 
 
 173.157
 
 
 188.157
 
 
 XVII-02.02
 
 
 
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 95.247
 
 
 83.389
 
 
 114.386
 
 
 XVII-02.03
 
 
 
 
 IenM
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 35
 
 
 39
 
 
 32
 
 
 XII-23.01
 
 
 
 
 EZ
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (UNEP)
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 249
 
 
 XIII-16
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (o.a. FAO)
 
 
 3.211
 
 
 3.692
 
 
 3.672
 
 
 XIII-16
 
 
 
 
 
 
 
 551.019
 
 
 
 
 564.321
 
 
 
 
 635.291
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7. Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 414.153
 
 
 385.173
 
 
 415.173
 
 
 XVII-03.01
 
 
 
 
 
 03.02 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 44.055
 
 
 43.510
 
 
 43.417
 
 
 XVII-03.02
 
 
 
 
 
 03.03 Versterkt maatschappelijk middenveld
 
 
 450.525
 
 
 452.366
 
 
 335.282
 
 
 XVII-03.03
 
 
 
 
 
 03.04 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 104.673
 
 
 59.017
 
 
 52.159
 
 
 XVII-03.04
 
 
 
 
 OCW
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 VIII-06.70
 
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 50.987
 
 
 44.390
 
 
 44.390
 
 
 VIII-07.70/76
 
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 VIII-16.70
 
 
 
 
 EZ
 
 
 17 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (ISRIC/Int.onderwijs)
 
 
 1.233
 
 
 1.251
 
 
 1.251
 
 
 XIII-17
 
 
 
 
 
 
 
 1.069.235
 
 
 
 
 989.316
 
 
 
 
 895.281
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8. Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.01 Versterkte multilaterale betrokkenheid
 
 
 194.351
 
 
 163.814
 
 
 164.352
 
 
 XVII-05.01
 
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 78.619
 
 
 – 119.874
 
 
 – 102.770
 
 
 XVII-05.02
 
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 8.065
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 XVII-05.03
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; Mult. Ontw. Banken en Fondsen
 
 
 52.864
 
 
 355.312
 
 
 280.031
 
 
 IXB-50.01
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 697.440
 
 
 835.931
 
 
 347.078
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 1.031.339
 
 
 
 
 1.244.183
 
 
 
 
 697.691
 
 
 
 
 
 
 
 9. Overige uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 171.882
 
 
 230.225
 
 
 230.386
 
 
 V-07.01
 
 
 
 
 
 
 
 171.882
 
 
 
 
 230.225
 
 
 
 
 230.386
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal ODA binnen HGIS
 
 
 
 
 4.310.926
 
 
 
 
 4.795.540
 
 
 
 
 4.141.051
 
 
 
 
 
 
 
 ODA buiten HGIS (instituten EZ)
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL ODA
 
 
 
 
 4.315.651
 
 
 
 
 4.800.265
 
 
 
 
 4.145.776
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 5A:
 DE GEPLANDE ODA-UITGAVEN IN PARTNERLANDEN (HULPRELATIES EN OVERGANGSRELATIES) 2016
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hulprelatielanden
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Afghanistan
 
 
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 20.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 20.000.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Burundi
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 17.900.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 5.400.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 4.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 27.300.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jemen
 
 
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 5.963.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 6.400.000
 
 
 
 
 3.2 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 747.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 4.800.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 17.910.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mali
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 8.000.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 15.500.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 7.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 31.500.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Palestijnse gebieden
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 5.250.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 4.000.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 6.950.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 16.200.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rwanda
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 29.998.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 8.230.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 6.300.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 44.528.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zuid-Soedan
 
 
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 34.268.000
 
 
 
 
 
 
 34.268.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overgangsrelatielanden
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Bangladesh
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 4.700.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 21.200.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 7.500.000
 
 
 
 
 3.2 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 2.500.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 38.900.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Benin
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 1.200.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 11.900.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 18.500.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 5.000.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 325.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 36.925.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ethiopië
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 33.700.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 18.074.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 963.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 52.737.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ghana
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 1.500.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 2.800.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 20.000.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 27.300.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Indonesië
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 2.800.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 5.000.000
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 900.000
 
 
 
 
 3.4 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 2.000.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 4.085.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 17.785.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kenia
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 4.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 3.750.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 6.000.000
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 700.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 2.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 16.450.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mozambique
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 9.000.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 8.731.000
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 12.300.000
 
 
 
 
 3.2 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 32.031.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oeganda
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 12.545.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 15.545.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regionale programma's
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Afrika Grote Meren
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 7.500.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 5.500.000
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 23.000.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoorn van Afrika
 
 
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 5.913.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 5.913.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Midden-Amerika Programma
 
 
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 3.760.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 3.760.000
 
 
 
 
 
 
 Dit overzicht betreft alleen de aan ambassades gedelegeerde landenbudgetten (en omvat dus niet uitgaven uit centrale budgetten).
 
 
 
 BIJLAGE
 5B:
 DE ODA-UITGAVEN IN EXITLANDEN
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Exitlanden
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 
 
 
 
 Bolivia
 
 
 353.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Burkina Faso
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Colombia
 
 
 2.925.000
 
 
 1.853.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Congo, Democratische Republiek
 
 
 370.000
 
 
 1.018.000
 
 
 1.000.000
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 Egypte
 
 
 309.000
 
 
 306.000
 
 
 231.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Georgië
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Guatemala
 
 
 67.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kosovo
 
 
 480.000
 
 
 110.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Moldavië
 
 
 147.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Mongolië
 
 
 127.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nicaragua
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Pakistan
 
 
 8.803.000
 
 
 4.300.000
 
 
 700.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Senegal
 
 
 2.521.000
 
 
 25.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Soedan
 
 
 1.447.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Suriname
 
 
 3.434.000
 
 
 5.056.000
 
 
 2.323.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Tanzania
 
 
 416.000
 
 
 264.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vietnam
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Zambia
 
 
 32.000
 
 
 18.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Zuid-Afrika
 
 
 1.746.000
 
 
 2.300.000
 
 
 675.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal Exitlanden
 
 
 
 
 23.177.000
 
 
 
 
 15.250.000
 
 
 
 
 4.929.000
 
 
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 
 
 Dit overzicht betreft alleen de aan ambassades gedelegeerde landenbudgetten (en omvat dus niet uitgaven uit centrale budgetten).
 
 
 
 BIJLAGE
 6:
 DE NON-ODA UITGAVEN NAAR BELEIDSTHEMA (BEDRAGEN X EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting
 
 
 Omschrijving
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 Artikel
 
 
 
 
 
 
 
 Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 52.153
 
 
 53.145
 
 
 52.185
 
 
 V-01.01
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 18.497
 
 
 19.920
 
 
 18.920
 
 
 V-01.02
 
 
 
 
 V&J
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 21.618
 
 
 38.334
 
 
 34.286
 
 
 VI-91.01.02/09
 
 
 
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 538
 
 
 532
 
 
 532
 
 
 VI-33.03.10
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 201
 
 
 246
 
 
 244
 
 
 VI-91.01.02/09
 
 
 
 
 IenM
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 961
 
 
 1.015
 
 
 1.015
 
 
 XII-17.01
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart
 
 
 869
 
 
 973
 
 
 925
 
 
 XII-18.01
 
 
 
 
 
 
 
 94.837
 
 
 
 
 114.165
 
 
 
 
 108.107
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grotere veiligheid en stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening en goed bestuur
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 28.010
 
 
 21.573
 
 
 16.122
 
 
 V-02.01
 
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding en terugdringing van internationaal terrorisme en andere vormen van internationale criminaliteit
 
 
 2.074
 
 
 8.541
 
 
 7.900
 
 
 V-02.02
 
 
 
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 27.353
 
 
 9.578
 
 
 7.542
 
 
 V-02.03
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 123.259
 
 
 138.990
 
 
 128.040
 
 
 V-02.04
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 11.850
 
 
 10.218
 
 
 11.118
 
 
 V-02.05
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 8.035
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 XVII-04.01
 
 
 
 
 V&J
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie
 
 
 13.138
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 VI-31.02.21
 
 
 
 
 
 36.02.58 Nat. Veiligheid en Terrorismebestrijding
 
 
 1.367
 
 
 1.017
 
 
 0
 
 
 VI-36.02.58
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)/tevens verdeelartikel BIV
 
 
 231.291
 
 
 292.251
 
 
 364.800
 
 
 X-01.01.01
 
 
 
 
 
 02.01.01 Gereedstelling en instandhouding commando ZSK
 
 
 4.450
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 X-02.01.01
 
 
 
 
 
 03.01.01/02 Gereedstelling en instandhouding commando LAS
 
 
 10.450
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 X-03.01.01
 
 
 
 
 
 04.01.01 Gereedstelling en instandhouding commando LSK
 
 
 22.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 X-04.01.01
 
 
 
 
 
 05.02.33 Operationele eenheden Koninklijke Marechaussee
 
 
 16.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 X-05.01.01
 
 
 
 
 
 06/07 Overige (investeringen)
 
 
 2.543
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 X-06/07
 
 
 
 
 
 08.02.33 Ondersteuning operationele eenheden
 
 
 10.700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 X-08.02.33
 
 
 
 
 IenM
 
 
 26.01 Bijdrage infrafonds
 
 
 2.528
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XII-26.01
 
 
 
 
 
 
 
 515.048
 
 
 
 
 483.185
 
 
 
 
 436.539
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 10.000
 
 
 10.100
 
 
 10.100
 
 
 V-03.03
 
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28
 
 
 4.905
 
 
 16.637
 
 
 37.722
 
 
 V-03.04
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 75.733
 
 
 75.733
 
 
 75.733
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 90.638
 
 
 
 
 102.470
 
 
 
 
 123.555
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.01 Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening bieden aan Nederlanders in het buitenland
 
 
 9.991
 
 
 14.545
 
 
 12.045
 
 
 V-04.01
 
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 6.408
 
 
 6.829
 
 
 6.704
 
 
 V-04.02
 
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 5.046
 
 
 7.585
 
 
 8.435
 
 
 V-04.03
 
 
 
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 20.867
 
 
 20.745
 
 
 17.495
 
 
 V-04.04
 
 
 
 
 
 04.05 Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale organisaties in Nederland
 
 
 5.839
 
 
 7.365
 
 
 9.388
 
 
 V-04.05
 
 
 
 
 OCW
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 XIII-08.77
 
 
 
 
 
 14.71 Cultuur; subsidies
 
 
 5.459
 
 
 5.566
 
 
 4.566
 
 
 XIII-14.71
 
 
 
 
 
 
 
 54.060
 
 
 
 
 63.085
 
 
 
 
 59.083
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Duurzame handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 7.036
 
 
 8.409
 
 
 8.389
 
 
 XVII-01.01
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 58.907
 
 
 71.589
 
 
 70.599
 
 
 XVII-01.02
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 6.984
 
 
 14.493
 
 
 14.893
 
 
 XVII-01.03
 
 
 
 
 EZ
 
 
 11 Goed functionerende economie en markten
 
 
 1.925
 
 
 3.566
 
 
 2.546
 
 
 XIII-11
 
 
 
 
 
 12 Een sterk innovatievermogen
 
 
 1.755
 
 
 2.735
 
 
 400
 
 
 XIII-12
 
 
 
 
 
 13 Een excellent ondernemingsklimaat
 
 
 2.337
 
 
 2.971
 
 
 1.831
 
 
 XIII-13
 
 
 
 
 
 
 
 78.944
 
 
 
 
 103.763
 
 
 
 
 98.658
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 1.413
 
 
 1.526
 
 
 982
 
 
 XVII-02.03
 
 
 
 
 IenM
 
 
 11.01 Algemeen waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 11.788
 
 
 8.628
 
 
 10.360
 
 
 XII-11.01
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coordinatie en samenwerking
 
 
 4.489
 
 
 6.074
 
 
 5.074
 
 
 XII-19.02
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coordinatie en samenwerking (CDM)
 
 
 2.863
 
 
 6.900
 
 
 0
 
 
 XII-19.02
 
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 839
 
 
 993
 
 
 835
 
 
 XII-23.01
 
 
 
 
 EZ
 
 
 14 Een doelmatige en duurzame energievoorziening
 
 
 1.164
 
 
 2.493
 
 
 1.297
 
 
 XIII-14
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (o.a. FAO)
 
 
 3.085
 
 
 7.091
 
 
 4.940
 
 
 XIII-15
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen (Clinton Foundation)
 
 
 4.102
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XIII-16
 
 
 
 
 
 18 Natuur, regio en ruimte
 
 
 785
 
 
 1.324
 
 
 1.178
 
 
 XIII-18
 
 
 
 
 
 
 
 30.528
 
 
 
 
 35.029
 
 
 
 
 24.666
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 1.414
 
 
 1.611
 
 
 1.611
 
 
 XVII-03.01
 
 
 
 
 
 03.04 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XVII-03.04
 
 
 
 
 OCW
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 3.351
 
 
 6.952
 
 
 6.952
 
 
 VIII-07.70/76
 
 
 
 
 
 08.71 Internationaal onderwijs;Subsidies
 
 
 24
 
 
 364
 
 
 364
 
 
 VIII-08.71
 
 
 
 
 
 08. 76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 VIII-08.76
 
 
 
 
 EZ
 
 
 17 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (ISRIC/Int.onderwijs)
 
 
 0
 
 
 22
 
 
 18
 
 
 XIII-17
 
 
 
 
 VWS
 
 
 09.12.10 Bijdrage aan internationale organisaties/WHO-partnerschap
 
 
 4.025
 
 
 4.067
 
 
 3.868
 
 
 XVI-09.12.10
 
 
 
 
 
 
 
 8.904
 
 
 
 
 13.106
 
 
 
 
 12.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 4.033
 
 
 16.350
 
 
 9.604
 
 
 XVII-05.02
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 940
 
 
 1.092
 
 
 1.150
 
 
 IX-04.52.01
 
 
 
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; Mult. Ontw. Banken en Fondsen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 IX-04.50.01
 
 
 
 
 
 04.55.01 Technische assistentie subsidies
 
 
 0
 
 
 408
 
 
 350
 
 
 IX-04.55.01
 
 
 
 
 
 
 
 4.973
 
 
 
 
 17.850
 
 
 
 
 11.104
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 Geheim
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 V-05.01
 
 
 
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 1
 
 
 – 2.812
 
 
 33.970
 
 
 V-06.01
 
 
 
 
 
 Apparaat
 
 
 492.908
 
 
 526.420
 
 
 473.871
 
 
 V-07.01
 
 
 
 
 Div. dept.
 
 
 Attachés
 
 
 56.503
 
 
 60.074
 
 
 55.137
 
 
 Div. Begrotingen
 
 
 
 
 
 
 
 549.412
 
 
 
 
 583.682
 
 
 
 
 562.978
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal non-ODA
 
 
 
 
 1.427.344
 
 
 
 
 1.510.335
 
 
 
 
 1.537.593
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 7:
 INTERNATIONALE KLIMAATFINANCIERING VOOR ONTWIKKELINGSLANDEN 2016
 
 De ondersteuning van ontwikkelingslanden bij klimaatbeleid is onderdeel van de onderhandelingen over een mondiaal klimaatakkoord. De rijke landen zeiden in 2009 toe om in 2020 jaarlijks USD 100 miljard voor dit doel te mobiliseren uit publieke en private bronnen. De jaarlijkse bijdragen tot 2020 zijn niet vastgelegd maar een geleidelijke stijging van internationale klimaatuitgaven tot 2020 wordt gezien als een belangrijk onderdeel van de klimaatonderhandelingen.
 
 Nederland wil de komende jaren een geleidelijke stijging van de klimaat-uitgaven realiseren. De uiteindelijke hoogte hangt daarbij af van de mondiale inzet en de inzet van andere EU lidstaten.
 Nederland streeft ernaar om in 2016 EUR 350 miljoen aan publieke klimaatrelevante uitgaven voor ontwikkelingslanden te realiseren en EUR 200 miljoen private klimaatfinanciering te mobiliseren. De sterke stijging van de private inzet voor klimaatfinanciering is in lijn met de Nederlandse ambitie om de private sector meer te betrekken bij het tegengaan van klimaatverandering. De internationale aandacht voor private klimaatfinanciering leidt bovendien naar verwachting de komende jaren tot meer duidelijkheid over methode en definities van private klimaatfinanciering waardoor er beter over kan worden gerapporteerd.
 
 Internationale samenwerking op het terrein van klimaat richt zich op vergroening van de economie (duurzame energie, behoud van bossen en ecosystemen, tegengaan van uitstoot van broeikasgassen) en het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering. Beide aspecten overlappen met de internationale inzet op armoedebestrijding die ook beoogt economische groei te realiseren en de weerbaarheid van gemeenschappen te vergroten. Nederland wil klimaatfinanciering vooral op deze snijvlakken gaan invullen.
 De publieke klimaatuitgaven voor ontwikkelingslanden zijn onderdeel van de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Tussen klimaat en ontwikkeling zal maximale synergie worden nagestreefd. De klimaatuitgaven vormen onderdeel van de uitgaven voor hernieuwbare energie, bossen, water, voedselzekerheid, private sector ontwikkeling en rampenrisicovermindering. Ook de klimaatuitgaven van internationale organisaties zoals VN organisaties en ontwikkelingsbanken worden meegerekend in het uiteindelijke totaal.
 De private klimaatfinanciering zal in 2016 bestaan uit cofinanciering bij instrumenten zoals het fonds duurzaam water, commerciële leningen die met ondersteuning van BHOS middelen mogelijk worden gemaakt door organisaties zoals FMO en projectfinanciering die wordt ondersteund door ontwikkelingsbanken. De stijging ten opzichte van 2015 kan worden gerealiseerd door de bijdrage van de private sector beter in kaart te brengen, bestaande instrumenten klimaatrelevant in te zetten (bijv. DRIVE dat klimaat als sector heeft) en het ontwikkelen van nieuwe instrumenten (zoals het klimaatfonds van FMO, de Climate Development Finance Facility).
 In onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een indicatie gegeven van de klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden in 2016. Bij de verantwoording over 2016 zal op basis van de Rio-markers van de OESO worden gerapporteerd over de uiteindelijke omvang van de klimaatuitgaven voor ontwikkelingslanden.
 Klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden 2016 (bedragen x EUR mln):
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel BH&OS-begroting
 
 
 Indicatie 2016
 
 
 
 
 
 
 1. Duurzame handel en investeringen
 
 
 15
 
 
 
 
 2. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 50
 
 
 
 
 2.2 Verbeteren waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 60
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 95
 
 
 
 
 3. Sociale vooruitgang
 
 
 50
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 
 Internationale financiële instellingen en VN
 
 
 80
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 350
 
 
 
 
 
 
 Gemobiliseerd privaat kapitaal
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 8:
 INTERNATIONALE INSPANNINGEN OP ASIEL EN MIGRATIE 2016
 
 De urgentie en omvang van de migratieproblematiek – onderstreept door de humanitaire tragedies op de Middellandse Zee – is sterk toegenomen.
 De huidige crisis vindt zijn oorsprong in instabiele /repressieve landen rondom de EU: Syrië-conflict, Irak, Eritrea, Libië. Het is duidelijk dat er geen «one size fits all» oplossing voorhanden is en de crisis vraagt om een pro-actieve internationale rol, nieuwe ideeën en een geïntegreerde aanpak met onderscheid tussen de verschillende categorieën landen waar we mee moeten werken: de landen van herkomst (o.a. Syria en Eritrea), de transitlanden (o.a. Turkije, Libië, Balkan) en de bestemmingslanden (Duitsland, Zweden maar ook Nederland). Nederland wil hier als bestemmingsland en als EU voorzitter- een actieve rol in spelen, door inzet van onze diplomatieke instrumenten, via ontwikkelingssamenwerking als ook door het verkennen van inzet van bijvoorbeeld militaire missies. De Ministeriële Commissie Migratie zal verdere uitwerking geven aan de inzet van het kabinet.
 Er is sprake van een recordaantal vluchtelingen en ontheemden wereldwijd (60 miljoen)2UN Global Trends 2014 en er arriveerden in de eerste helft van 2015 2,5 keer zoveel irreguliere migranten in Europa als in dezelfde periode vorig jaar. Ook in Nederland stijgt het aantal asielzoekers. De opvang in Nederland van asielzoekers uit DAC- landen wordt voor de eerste 12 maanden uit middelen voor ontwikkelingssamenwerking (ODA) gefinancierd. Op grond van de begrote instroom bedraagt de ODA-toerekening voor asiel in 2016 EUR 551 miljoen.3De feitelijke toerekening aan ODA valt in 2016 lager uit. In 2016 vindt nl. een aanpassing plaats van de bevoorschottingssystematiek aan het COA. Dit levert voor ODA in 2016 een eenmalige besparing op van EUR 204 miljoen. De feitelijke toerekening komt daardoor in 2016 uit op EUR 347 miljoen.
 Naast opvang van asielzoekers in Nederland zelf maakt ons land zich sterk voor vluchtelingen en ontheemden in de regio. Van oudsher verblijven de meeste vluchtelingen niet ver van de grens van hun land van oorsprong. Noodhulp voor deze groep mensen heeft altijd een aanzienlijk deel van onze humanitaire inspanningen uitgemaakt. Binnen het Relief Fund is een reservering gemaakt van EUR 30 miljoen voor innovatie op dit terrein. Bedoeling is met deze middelen katalyserende activiteiten te financieren, gericht op zelfredzaamheid van vluchtelingen en op gastgemeenschappen in de buurlanden van Syrië en in de Hoorn van Afrika. De aanpak van grondoorzaken en de illegale migratiestromen die hieruit volgen is een gedeelde verantwoordelijkheid van herkomst-, transit- en bestemmingslanden. Er wordt daarom ingezet op het versterken van de bredere relaties met derde landen, zowel bilateraal als in EU-verband met als doel te komen tot partnerschappen op migratieterrein waar zowel de EU, derde landen als vluchtelingen en migranten baat bij hebben.
 Het is van belang om in te zetten op structurele oplossingen waardoor vluchtelingen zich niet meer gedwongen voelen om via levensgevaarlijke trajecten hun leven te wagen voor een beter bestaan ver weg van hun eigen land.
 Voor een structurele oplossing van de migratieproblematiek, is het essentieel de grondoorzaken van irreguliere migratie aan te pakken: (1) gebrek aan economische perspectieven en (2) conflict, onveiligheid en repressie. Nederland doet dit door zowel bilaterale inzet als ook door internationaal het voortouw te nemen om te komen tot een geïntegreerde inspanning.
 
 
 1.
 
 Gebrek aan economisch perspectief: De hulp en handel agenda van Nederland zet in op bevordering van duurzame en inclusieve economische ontwikkeling, om zo jongeren in herkomstlanden een perspectief in eigen land te bieden. Zonder dit perspectief groeit de kans dat jongeren radicaliseren of hun toevlucht nemen tot illegale migratie. Via ontwikkelingssamenwerking is in totaal EUR 50 miljoen beschikbaar om meer jeugdwerkgelegenheid te creëren in de noordelijke helft van Afrika. Samen met enkele lidstaten heeft Nederland de EU verzocht ook EU-fondsen gerichter voor dit doel in te zetten.
 
 
 2.
 
 Aanpak van instabiliteit en conflicten: Via het speerpunt Veiligheid en Rechtsorde en programma’s als MATRA-Zuid worden de grondoorzaken van irreguliere migratie gerelateerd aan conflict, onveiligheid en repressie aangepakt. Doel is te zorgen dat mensen zich niet langer gedwongen voelen om huis en haard te verlaten als gevolg van onveiligheid.
 
 
 De Europese Unie heeft een breed, geïntegreerd programma afgesproken, met afspraken over steun aan lidstaten die door hun geografische ligging het meest worden geraakt door de gevolgen van de migratie over de Middellandse Zee, over het redden van levens en het aanpakken van mensensmokkelaars, versterkte grensbewaking, betere afspraken met derde landen over terugkeer en de aanpak van conflicten en sociaal economische grondoorzaken van migratie.
 Voor een effectieve aanpak van de migratieproblematiek is een coherente inzet van een groot aantal instrumenten en beleidsterreinen noodzakelijk, zoals ontwikkelingssamenwerking, handel en investeringen, politiek, veiligheid, justitie en legale migratie en mobiliteit, zowel op EU als nationaal niveau en in samenwerking met relevante internationale organisaties zoals IOM en UNHCR. Diplomatieke inspanningen ondersteunen en versterken deze aanpak.
 Verwachte uitgaven in 2016:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Budget
 
 
 EUR in mln
 
 
 waarvan ODA
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Asieltoerekening
 
 
 347
 
 
 347
 
 
 
 
 17.05.03
 
 
 Migratie en ontwikkeling
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 
 
 17.04.01
 
 
 Bijdrage UNHCR
 
 
 33
 
 
 33
 
 
 
 
 17.04.01
 
 
 Bijdrage UNRWA
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 
 
 17.04.01
 
 
 Bijdrage WFP
 
 
 27
 
 
 27
 
 
 
 
 05.02.05
 
 
 Matra Zuid
 
 
 10
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 433 
 
 
 
 
 423 
 
 
 
 
 
 
 Naast bovengenoemde middelen zijn er meerdere fondsen die breed ingezet kunnen worden voor directe hulp aan vluchtelingen en ter bestrijding van de grondoorzaken van migratie. De inzet van deze middelen wordt voor een groot deel bepaald door de actuele situatie. Het is daarom op voorhand niet aan te geven welke bedragen voor asiel en migratie zullen worden ingezet. Het gaat om de volgende fondsen:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Budget
 
 
 EUR in mln
 
 
 waarvan ODA
 
 
 
 
 
 
 05.02.04
 
 
 Stabiliteitsfonds
 
 
 79
 
 
 55
 
 
 
 
 17.01
 
 
 Duurzame Handel en Investeringen
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 
 
 17.04.04
 
 
 Relief Fund (Noodhulpfonds)
 
 
 150
 
 
 150
 
 
 
 
 17.04.01
 
 
 Noodhulp voor ontwikkelingslanden
 
 
 123
 
 
 122
 
 
 
 
 17.04.03
 
 
 Legitieme en capabele overheid
 
 
 19
 
 
 19
 
 
 
 
 17.04.03
 
 
 Inclusieve politieke processen
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 
 
 17.04.03
 
 
 Vredesdividend, werkgelegenheid en basisvoorzieningen
 
 
 32
 
 
 32
 
 
 
 
 17.04.03
 
 
 Functionerende rechtsorde
 
 
 10
 
 
 10