Vaststelling van de begroting van de uitgaven en inkomsten van het Ministerie van VROM (XI) voor het jaar 1998; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25600-XI, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25600-XI nr. 8

15-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamHOOFDSTUK 1. INLEIDING 1234567891011HOOFDSTUK 2. MILIEU 121314151617181920212223242526HOOFDSTUK 3. RUIMTE 272829303132333435363738394041424344Energieverbruik en emissies personenvervoer 1995 (inclusief
brandstof en electriciteitproductie) Energiegebruik en emissiefactoren van goederenvervoer
in 1995 (incl. brandstof- en electriciteitsproduktie) 454647484950515253545556575859606163HOOFDSTUK 4. WONEN 646566Overzicht A: 31 plannen overige gemeenten, budget 1997
f 32,5 mln. Overzicht B: plannen 4 grote steden, budget 1997 f 32,5
mln. (in mln. f) 67686970717273747576777879808182838485HOOFDSTUK 5. INTERNATIONAAL 8687HOOFDSTUK 6. COÖRDINATIE BOUWBELEID 88HOOFDSTUK 7. FINANCIEEL BELEID EN BEHEER 899091929394ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Inleiding 9596Artikel 01.07 Voorlichting 9798Artikel 03.16 Subjectsubsidies 99100Artikel 03.41 Planologische Knelpunten Vinex 101Artikel 04.03 Onderzoek, planvorming en stimulering ruimtelijk
beleid 102Artikel 05. Milieubeheer 103104105106Artikel 05.15 Algemeen milieubeleid 107108Artikel 05.16 Milieubeleid en emissiebeleid 109110BIJLAGEN Bijlage 3. Overzicht van door de Staten-Generaal aanvaarde
moties en door bewindslieden gedane toezeggingen. 111Bijlage 6. Evaluatiebijlage, inclusief subsidiebijlage 112113Bijlage 14. Samenvatting van de rapportage Monitoring
uitvoering verstedelijking Vinex 1997 114Bijlage 15. Kadaster 115LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN BIJ HET MILIEUPROGRAMMA
VROM 1998 12345 deel 15 deel 26789101112 deel 112 deel 21314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25600-XIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 208 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 600 XIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(XI) voor het jaar 1998nr. 8VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 15 oktober 1997De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van
vragen. De vragen en de daarop gegeven antwoorden zijn hieronder afgedrukt.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,Versnel-SchmitzDe griffier van de commissie,De GierHOOFDSTUK 1. INLEIDING 1Waarom zijn de werkelijke uitgaven van artikel 05.14 «Onderzoek
en monitoring» en artikel 05.17 «Ketenbeheer en milieuzorg»
lager dan de verplichte uitgaven? Kan worden aangegeven waarom minder is uitgegeven
voor het consumentenbeleid, hetgeen juist een knelpunt vormt in de Milieubalans
1998 van het RIVM? (blz. 4)De budgetten die onder het hoofd «verplichtingen» staan geven
de beschikbare budgetten weer, die voor het betreffende beleidsonderdeel kunnen
worden toegezegd. Het feitelijke betalen van die toezeggingen gebeurt uit
de jaarlijks ter beschikking staande budgetten onder het hoofd «uitgaven»,
beter te lezen als beschikbaar gesteld kasgeld. De verplichtingenbudgetten
kunnen van de kasbudgetten afwijken, omdat het aangaan van een verplichting
niet altijd per definitie tot de betaling van het gehele toegezegde bedrag
in datzelfde jaar leidt.De beschikbare budgetten t.b.v. het consumentenbeleid staan op artikel
5.17.02 en uit het overzicht op blz. 158 van de begroting blijkt dat het budget
t.o.v. 1997 licht verhoogd is en in de meerjarencijfers nog oploopt naar ca.
18.0 miljoen. 2Kan een toelichting worden gegeven op de aangekondigde herbezinning
op de doelgroep van het volkshuisvestingsbeleid?Op dit moment wordt de doelgroep van het volkshuisvestingsbeleid louter
bepaald op basis van het (huishoud)inkomen.Meerpersoonshuishoudens met een belastbaar inkomen van minder dan f 46 000
per jaar (65+: minder dan f 39 000) en éénpersoonshuis-
houdens met een belastbaar inkomen vanaf f 35 000 (65+: minder dan
f 29 000) (prijspeil 1 juli 1993) behoren tot de zogenaamde aandachtsgroep
van het beleid.In de «Woonverkenningen», een ambtelijke nota van het Directoraat-
Generaal van de Volkshuisvesting, zijn vooruitberekeningen gemaakt over de
omvang van de doelgroep. De grondslag voor deze vooruitberekeningen zijn de
basisscenario's van de Lange Termijn Verkenningen van het Centraal Plan Bureau.Daaruit komt naar voren dat de omvang van de doelgroep volgens de huidige
definitie in die scenario's sterk zal afnemen. In het scenario met de hoogste
economische groei zelfs tot minder dan een kwart van de huidige omvang. De
belangrijkste oorzaak hiervoor is het gecombineerde effect van een sterk stijgend
nationaal inkomen, een groei van het aantal inkomens per huishouden en een
afzwakkende groei van het aantal huishoudens. Dat leidt tot sterke stijging
van huishoudensinkomens voor grote groepen in de samenleving.In dezelfde «Woonverkenningen» wordt er echter op gewezen
dat in de toekomst de aard van de doelgroep verandert. Een laag inkomen zal
in toenemende mate samengaan met andere maatschappelijke problemen, zoals
werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, taal- en onderwijsachterstanden. De doelgroep
in traditionele zin zal dus in omvang waarschijnlijk kleiner worden, maar
tegelijkertijd complexer worden in zijn problematiek. Dit roept de vraag op
of de huidige definitie, louter op basis van inkomen, nog wel toereikend is.Over de «Woonverkenningen» vindt de komende maanden een publiek
debat plaats. Het verslag hiervan zal volgend voorjaar aan de Tweede Kamer
worden toegezonden. 3Welke ingrijpende keuzes zijn binnen het milieubeleid noodzakelijk?
(blz. 3)Keuzes die te maken hebben met het energie-intensieve karakter van onze
economie en met de dreigende herkoppeling tussen economische groei en milieudruk,
waar de vierde Milieuverkenning voor waarschuwt. De wenselijkheid van ontkoppeling,
die in de Nota milieu en economie reeds is aangegeven, wordt in het NMP3 verder
uitgewerkt. 4Knelpunten in het milieubeleid vormen CO2, bevolkingsdichtheid,
verstedelijking en mobiliteit. Gepleit wordt voor een meer kaderstellende
centralisatie. Decentrale overheden dragen echter geen hoofdverantwoordelijkheid
m.b.t. deze knelpunten; wat dient dan gecentraliseerd te worden? Wat is het
morele motief voor centralisatie, als de positieve resultaten van het milieubeleid
veelal door decentrale partijen zijn bereikt en de genoemde knelpunten bovenal
om rijksbeleid vragen? (blz. 2)Bij de term «een meer kaderstellende centralisatie» ligt de
nadruk op het woord «kaderstellend» en niet op het woord «centralisatie».
De strekking van de aangehaalde passage is niet dat taken naar een centraal
niveau zouden moeten worden overgebracht. Waar het om gaat is dat bij de beleidsbepaling
alle betrokken beleidsvelden, waaronder natuurbeleid, milieubeleid en ruimtelijke
ordening, met elkaar in verband worden gebracht. Er bestaat overigens met
de vertegenwoordigers van de decentrale overheden overeenstemming over het
uitgangspunt dat de beleidsbepaling ten aanzien van vraagstukken die van nationaal
of internationaal niveau zijn, op rijksniveau dient plaats te vinden. 5Voor NOx wordt f 165 mln vrijgemaakt voor additionele
inspanningen en f 185 mln. voor nieuwe stimuleringsmaatregelen; waar
bestaan deze inspanningen c.q. maatregelen concreet uit en ten opzichte waarvan
zijn ze additioneel?De f 165 mln is bestemd voor NOx-reducerende maatregelen
bij stationaire bronnen in de industrie en overige sectoren, en de f 185
mln is bestemd voor stimulering van NOx-reducties in de sector
verkeer.De reductie van de NOx-emissies bij de industrie en de overige
stationaire bronnen blijft tot nu toe duidelijk achter bij de doelstellingen.Een belangrijke reden voor het achterblijven is dat vervanging van bestaande
installaties door nieuwe aanzienlijk trager verloopt dan destijds aangenomen.
De grootste NOx-reducties zullen derhalve bij bestaande installaties
gerealiseerd moeten worden. In een aantal gevallen zal dat noodzaken tot investeringen
in zgn. nageschakelde technieken, vooral die van selectieve katalytische reductie
(SCR). Bij gasmotoren zal dat noodzaken tot het aanbrengen van 3-weg katalysatoren,
net zoals bij het autoverkeer en in de toekomst ook bij vrachtauto's. De kosten
van deze nageschakelde technieken zijn tot dusver in de meeste gevallen te
hoog gebleken voor grootschalige toepassing in de industrie en de kleine WKK.
Om de toepassing van SCR en andere nageschakelde technieken te stimuleren
heeft de regering besloten f 165 mln ter beschikking te stellen. Hiervan
wordt ca. f 20 mln bestemd voor de invoering van 3-weg katalystoren bij
de gasmotoren (kleine WKK), en het resterende bedrag voor de invoering van
nageschakelde technieken in de industrie. Met deze stimulering wordt al in
1998 begonnen. De f 185 mln voor de mobiele bronnen wordt uitgezet ten behoeve van
de in de Nota Voertuigtechniek aangekondigde stimuleringsregelingen. Het gaat
daarbij om grootschalige demonstratieprogramma's, de vervroegde introductie
van vrachtwagens die voldoen aan de zogenoemde Euro-3 eisen en de omschakeling
van bussen op LP6 of aardgas. 6Hoe verhoudt het bedrag van f 125 mio voor het A2-project bij
de locatie Leidsche Rijn zich tot het eerder afgesloten VINEX-convenant en
de hierop gebaseerde financiële afspraken?In het VINEX-uitvoeringsconvenant zijn in artikel 20 lid 3 afspraken gemaakt
over het integratieproject A2. Dat heeft een vervolg gekregen in de afspraak
in mei 1996, waarin overeenstemming werd bereikt over de partiële overkluizing.
De genoemde 125 mio vormt het VROM-aandeel in deze afspraak. 7In 1993 is het VINEX-beleid vastgelegd en uitgewerkt in met de regio's
overeengekomen convenanten. Op pagina 5 wordt gerefereerd aan afspraken over
strategische groenprojecten, nationaal en regionaal, en infrastructuur rond
de VINEX-locaties. Betreft dit knelpunten c.q. beleidsaccenten, die niet eerder
waren voorzien? Zo ja, waarom niet?De afspraken over strategische groenprojecten, nationaal en regionaal
en infrastructuur rond VINEX-locaties, waar op pagina 5 sprake van is, hebben
betrekking op de periode 2005–2010. Het gaat om het voorzien in een
aanvullende behoefte aan woningbouw, groen en infrastructuur voor deze periode.
Er is dus niet sprake van beleidsaccenten of knelpunten, die niet eerder waren
voorzien. De VINEX-convenanten hebben betrekking op de periode 1995 –
2005. 8Kan worden aangegeven welke gelden in de VROM-begroting zijn gereserveerd
voor de uitvoering van het architectuurbeleid uit de Nota «De Architectuur
van de Ruimte»? Wat is concreet het resultaat van de gesprekken met
het NAi inzake hun subsidiëring voor de komende jaren en in welke mate
dragen de departementen voor de komende VROM en OCW hierin bij? Wat zijn de
concrete afspraken rond het projekt Architectuur Lokaal?Op de VROM-begroting zijn voor de beleidsperiode van de Nota «De
Architectuur van de Ruimte» de volgende bedragen (in mln.) gereserveerd:  1997 1998–2000Platform Architectuurbeleid0,15 0,1 De
Zeven Pyramides0,25 0,25 Stimuleringsfonds
voor   Architectuur3,2 3,2 Architectuur
Lokaal0,6 0,6* Nederlands Architectuurinstituut0,9
 0,5 Berlage Instituut0,2250,225Onderzoek volkshuisvesting0,15 0,15 Praktijkopleiding
Architectuur   en Stedenbouw0,2 0,2 Europan0,1 0,1 Studies en voorbeeldprojekten,
inschakeling jong talent,   internationalisering0,5 0,3
 Implementatie beleidsaan-   bevelingen
stedenbouwpm pm Uitvoering Wet op de  Architectentitel0,1750,175 Tijdelijke
ontwerpplatformspm pm SBA toetsingsonderzoek0,125pm
 Totaal:6,575**5,8** * Hiervan wordt f 0,15 mln. door het ministerie van OCW bijgedragen.
De bijdrage is nog niet in de VROM-begroting opgenomen voor de jaren 1998–2000.** excl. stimuleringsprogramma meervoudig en intensief ruimtegebruik.De resultaten van de gesprekken met het NAi over de subsidiëring
voor de periode 1997–2000 zijn vastgelegd in de brief van de Staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mede namens de Minister van VROM,
d.d. 15 juli 1997 aan de Tweede Kamer (Kamerstuknummer: 25 012, nr. 5).De structurele financiële bijdragen aan het NAi in de periode 1997–2000
komen neer op:  OCWVROMLNVV&W19976,2*0,9–– 1998–20006,2*0,50,2
+ pm**0,25* Excl. eenmalige toezegging t.b.v. inlopen achterstanden collectie (0,37
mln. p.j. in 1997, 1998 en 1999).** pm: te benutten mogelijkheden in kader Stimuleringsregeling LNV.Ingevolge het amendement Duivesteijn/Versnel (Kamerstukken II, 1996/1997,
25 000 XI, nr. 18) is de taak van Architectuur Lokaal met de stimuleringstaak
op het gebied van particuliere opdrachtgevers uitgebreid. Architectuur Lokaal
beschikt voor de stimuleringstaken op het gebied van lokale overheden en particuliere
opdrachtgevers in de periode 1997–2000 over een subsidie van f 0,6
mln per jaar vanuit VROM en van f 0,1 mln in 1997, oplopend tot f 0,175
mln. in het jaar 2000 vanuit OCW. Architectuur Lokaal zal in de komende jaren
ook inhoud gaan geven aan een informatie- en onderzoekstaak in het kader van
de uitvoering van het convenant architectuurwedstrijden. Dit convenant werd
op 1 april 1997 door de Ministers van VROM en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
met een tiental organisaties uit de wereld van openbaar bestuur, architectuur
en bouw afgesloten. 9In de binnenkort te verwachten nota Milieu en Ruimte zullen concrete
stappen worden opgenomen om te komen tot een geïntegreerd nationaal ruimtelijk
en milieubeleid (blz. 6). Welke stappen worden gezet om te komen tot een verdere
integratie van het ruimtelijk beleid met het economisch beleid en de agenda
en besluitvorming over infrastructuur? (blz. 6)Een jaar geleden heeft het kabinet de Missiebrief aan de T.K. gestuurd
over de versterking van de ruimtelijk-economische structuur van ons land.
Sleutelwoorden in de gepresenteerde benadering zijn samenhang tussen de uitdagingen
op het gebied van milieu, ruimte, economie en verkeer en vervoer, en integraliteit
in de aanpak van deze uitdagingen. De Missiebrief is concreet vertaald in
de voorliggende begroting en heeft zijn vervolg gekregen in de «Voortgangsrapportage
Missiebrief».De verdere integratie van het ruimtelijk beleid met het economische en
infrastructuurbeleid krijgt zijn beslag in de actualisering van de PKB VINEX (beleidshorizon 2010). Voor de langere termijn zal, mede op basis
van de discussie over de nota Nederland 2030, de nota Leefomgeving het kader
van deze integratie zijn.Wat betreft infrastructuur kan in dit verband tevens verwezen worden naar
de brief «Afweegkader inpassing infrastructuur» d.d. 18 april
jl. en het Integraal Beleidsonderzoek dat voor dit onderwerp gestart zal worden. 10In de MvT wordt aangegeven dat een nieuwe nota R.O wordt geïntegreerd
tot een nota Leefomgeving (ruimtelijk en milieubeleid). Wordt hiervoor een
PKB-procedure gevolgd? Waarom wordt in bijlage 3 blz. 16 en 17 in het midden
gelaten dat er alsnog een aparte vijfde nota RO zal komen? (blz. 7)In 1998 worden de voorbereidingen gestart voor een in de volgende kabinetsperiode
uit te brengen nota Leefomgeving. In deze nota zullen de verschillende aspecten
van het omgevingsbeleid op een integrale manier worden benaderd.Tijdens de voorbereidingen zal worden onderzocht hoe het leefomgevingsbeleid
zal worden afgebakend. Ook zal worden verkend welk instrumentarium het meest
geschikt is voor het leefomgevingsbeleid. Daarbij zal onder andere aan de
orde komen, welke vorm het meest geschikt is voor de nota Leefomgeving (bijvoorbeeld
als visienota, als uitvoeringsprogramma of in een andere variant). Afhankelijk
van de uitkomsten van de verkenning zal worden besloten over het al dan niet
uitbrengen van separate milieu- en R.O.-nota's, en over de vraag of een PKB-procedure
voor de nota Leefomgeving zal worden gevolgd. 11Zal de integrale herziening van de huurprijsregelgeving nog vóór
de huurronde 1998 kunnen worden afgerond? (blz. 6)Op verzoek van de Tweede Kamer is de integrale herziening huur(prijs)regelgeving
(IHH) in twee delen gesplitst, te wetena) het wetsvoorstel onderhoud/leges/toezicht, zijnde een wijziging van
de Huurprijzenwet woonruimte, is medio juni 1997 aan de TK ter behandeling
aangeboden. De afhandelingsprocedure door de Staten-Generaal is bepalend in
hoeverre het wetsvoorstel nog vóór de huurronde 1998 kan worden
afgerond en ingevoerd.b) de wetsvoorstellen tot algehele herziening van boek 7, titel 4, van
het Burgerlijk Wetboek (BW), de Huurprijzenwet woonruimte (HPW) en de Wet
op de huurcommissies (WHC). De privaatrechtelijke delen uit HPW en de ingang
bij de huurcommissies zijn in het BW ondergebracht. De overblijvende HPW-onderdelen
en de WHC zijn samengevoegd in een Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte.
De voorstellen zijn medio juli 1997 voor advies aan de Raad van State aangeboden.
Het advies wordt op zijn vroegst in het eerste kwartaal van 1998 verwacht.
Daarna zullen de wetsvoorstellen zo spoedig mogelijk aan de Tweede Kamer worden
aangeboden. Afronding vóór de huurronde 1998 lijkt derhalve
helaas niet mogelijk te zijn. HOOFDSTUK 2. MILIEU 12In de nota Milieu en Economie is een viertal sporen uitgezet die
moeten leiden tot een duurzame ontwikkeling. In de nota zelf was er nog sprake
van een sturingsconcept zonder dat dit trouwens uitgewerkt en ingevuld werd.
Wat is het sturingsconcept in het milieubeleid en richting duurzame ontwikkeling
in het bijzonder achter de vier genoemde sporen? In het milieubeleid is zelfsturing binnen kaders een belangrijk sturingsconcept.
Die kaders worden gevormd door de doelstellingen uit het NMP en vormen ook
het uitgangspunt voor de nota Milieu en Economie. In de sturingsfilosofie
van de nota Milieu en Economie past daarbij enerzijds de bottom-up aanpak
en anderzijds de top-down-aanpak. De bottom-up aanpak sluit aan bij de dynamiek
in de verschillende sectoren. Via stimulansen en technologiebevordering kan
de overheid initiatieven stimuleren die moeten leiden tot milieusparende producten
en diensten, duurzaam ondernemerschap en de daarbij behorende benutting van
milieu-efficiënte technologie. Dit zijn de eerste drie sporen die in
de nota Milieu en Economie genoemd worden. Daarnaast ligt er echter een nadrukkelijke
taak voor de overheid om de context te scheppen waarbinnen duurzame keuzes
mogelijk zijn. Daarom zijn efficiënt ruimtegebruik, investeringen in
een duurzame infrastructuur en milieu in de prijzen de andere drie sporen
in de nota Milieu en Economie. 13In het streefbeeld van een duurzame economische ontwikkeling worden
diverse fundamentele doelen ten opzichte van elkaar geplaatst. Hoe moet dit
streefbeeld gehaald worden als de bestaande economische structuur als uitgangspunt
gehandhaafd wordt? Hoe moeten productie, consumptie en mobiliteit veel (milieu)efficiënter
worden?Binnen de kaders van het milieubeleid (NMP-doelstellingen etc.) zullen
sectoren zoveel mogelijk op basis van zelfregulering de kwaliteit van hun
activiteiten moeten verbeteren zodat zowel productieprocessen als producten
milieu-inclusief worden. De boegbeelden en de perspectieven uit de nota Milieu
en Economie geven op een groot aantal terreinen aan hoe productie en mobiliteit
veel (milieu)efficiënter kunnen worden. Omdat daarmee een nieuw scala
aan milieuvriendelijkere producten en diensten ontstaat heeft een consument
ook meer keuzemogelijkheden voor duurzaam gedrag.De nota Milieu en Economie noemt de volgende instrumenten als stimulans
daartoe: milieu in de prijzen, overheidsinvesteringen en technologiestimulering.
Door de inzet van dit instrumentarium kan de overheid de context scheppen
waarbinnen duurzame keuzes mogelijk zijn. 14Kan concreet worden aangegeven welke besluiten in het kader van de
vergroening van het belastingstelsel inmiddels genomen zijn? (jaartal, grondslagwijziging,
beleidsdoel, budgetverschuiving etc.)Belangrijke fiscale milieumaatregelen die in deze kabinetsperiode zijn
gerealiseerd zijn:invoering van de regulerende energiebelastingeninvoering van de afvalbelasting en de grondwaterbelastingindexatie van de accijnzen op minerale oliënverhoging van de accijns op motorbrandstoffen per 1 juli 1997 onder een
gelijktijdige verlaging van de motorrijtuigenbelasting (variabilisatie) Naast deze maatregelen heeft het kabinet ook maatregelen getroffen in
de belonende sfeer. Belangrijke maatregelen zijn:regeling groen beleggenvrije afschrijving van milieu-investeringen (inmiddels 3 miljard aan investeringen)energie-investeringensaftrekfaciliteit in REB voor duurzame energieopwekking Ook op het gebied van verkeer en vervoer heeft het kabinet een aantal
maatregelen getroffen.Genoemd kunnen worden:uitbreiding OV-forfait naar maandkaarten en indien technisch mogelijk
ook weekkaartenbevriezing autodeel reiskostenforfaitbevriezing onbelaste autokilometervergoeding op 60 centvrijstelling BPM-voor elektrische auto'sMRB-verlaging voor auto's met LPG-3 installatiesMRB-vrijstelling LPG-en aardgasbussen in OVonbelaste vergoeding computers in het kader van telewerkenfietspakket (o.a. onbelaste terbeschikkingstelling voor fiets tot f 1500,–
vooraftrek BTW, onbelaste vergoeding accessoires)Voor een overzicht van de fiscale voorstellen met betrekking tot milieu
voor 1998 verwijs ik naar de aanbieding van het wetsvoorstel Fiscale Milieuversterking.
Daarin zijn voorstellen opgenomen op het terrein van uitbreiding van de positieve
fiscale prikkels in het kader van het milieubeleid: Vamil, Energie-investeringsaftrek,
Groene beleggingsfaciliteit, stimulering telewerken, verruiming meerijregeling,
verhoging OV-forfait, BPM-korting voor zuinige auto's, tijdelijke accijnsvrijstelling
voor bio-ethanol, nihiltarief REB voor groene stroom. Voorts bevat het wetsvoorstel
een verhoging van het tarief voor de afvalstoffenbelasting voor brandbaar
afval. 15Wat is de milieuwinst van groen-labelkassen ten opzichte van nieuwe
kassen die op dit moment gemaakt worden (stand der techniek)?De groen label kas is een tuinbouwkas die voldoet aan een samenhangend
pakket van milieueisen en maatregelen. Het betreft een integrale aanpak van
energieaspecten, watergebruik, lozing, bodem, mineralen, bestrijdingsmiddelen
en lichtuitstraling. Het systeem is thans nog in ontwikkeling zodat nog geen
definitief oordeel kan worden gegeven over de uiteindelijke effecten.Het systeem werkt met een aantal basiseisen waaraan de kas dient te voldoen.
Daarnaast dient de tuinder nog een aantal bonuspunten te verdienen door maatregelen
te nemen. Hierbij heeft hij de vrijheid om afhankelijk van de bedrijfsomstandigheden
de voor zijn situatie optimale maatregelen te realiseren. De kassen zullen
er dus per bedrijf verschillend uit kunnen zien. Gestreefd wordt om het ambitieniveau
zodanig hoog te leggen en te houden dat een grote milieuverdienste wordt bereikt.
Alhoewel er dus verschillen tussen de kassen zullen zijn en de einduitwerking
van het systeem nog plaats vindt kan er indicatief wel al worden aangegeven
dat ten opzichte van de gangbare bestaande kassen verbeteringen worden gerealiseerd
in de orde van grootte van:energie:20–50%licht:90%lozingen mineralen:75%bestrijdingsmiddelen:20–40% 16Welke kosten golden per regio voor het storten van brandbaar afval,
waar was dit tarief uit opgebouwd en maakte een voorziening voor nazorg hier
onderdeel van uit en welke tarieven per regio gelden na invoering van de WBM-heffing
en hoe verhoudt zich dit tariefsniveau ten opzichte van het verbrandingstarief? In de onderstaande tabel is in kolom 1 aangegeven wat de storttarieven
per regio voor brandbaar afval thans bedragen (inclusief f 29,20 stortbelasting)
en in kolom 2 wat de verbrandingstarieven in deze regio zijn, waarbij als
er meerdere AVI's in een regio beschikbaar zijn het minimale en het maximale
tarief is gegeven. De nieuwe storttarieven voor brandbaar afval zijn de aangegeven
storttarieven verhoogd met de extra belasting. Deze verhoging is onderdeel
van het wetsvoorstel wijziging van enkele belastingwetten 1998 (fiscale milieuversterking),
dat u binnenkort zult ontvangen.Over hoe de verschillende storttarieven zijn opgebouwd zijn geen gegevens
beschikbaar. Wel is bekend dat in een aantal gevallen er nazorgreserveringen
bestaan en in een aantal gevallen niet.De verhoging van de stortbelasting op brandbaar afval beoogt te bewerkstelligen,
dat het landelijk gemiddelde storttarief op het niveau van het landelijk gemiddelde
verbrandingstarief wordt gebracht. REGIOSTORTTARIEFVERBRANDINGSTARIEF incl. f 29,20 WBM Noordf 178,50f 190 –
f 305 Randstadf 160f 217 – f 260Gelderlandf 140 – f 232f 140 –
f 201 Zuidf 170f 17017Wat zal de extra opbrengst zijn van de verhoging van de afvalstoffenbelasting
met f 35 per ton? Hoeveel zullen de afvalverbrandingsinstallaties extra
aan opbrengst krijgen, nu een deel van de opgewekte energie onder een bijzondere
regeling voor duurzame energie valt? Profiteren alle AVI's van deze regeling?
Zo neen, welke AVI's wel en welke niet? Gaarne een toelichting.Het verhogen van de belasting op het storten van brandbaar afval en de
toepassing van de bijzondere regeling voor duurzame energie vormen onderdeel
van het wetsvoorstel «wijziging van enkele belastingwetten 1998 (fiscale
milieuversterking)», dat op korte termijn bij de Tweede Kamer zal worden
ingediend. Het is niet goed mogelijk om vooruitlopende op deze indiening de
gestelde vragen te beantwoorden. 18Welke gevolgen heeft het onder de brandstoffenbelasting brengen van
KV-gas voor de rentabiliteit van lopende of geplande kolenvergassingsprojecten?Er zijn twee argumenten om kolenvergassingsprojecten te entameren, t.w.
het hogere energetische rendement en de lagere milieukosten t.o.v conventionele
kolenstook. Bij een laag gasprijsniveau is kolenstook sowieso in het nadeel
en kolenvergassing temeer vanwege de hoge kapitaalslasten. Een brandstoffenbelasting
zal onder deze omstandigheden het potentiële voordeel en dus de rentabiliteit
van kolenvergassing t.o.v. concurrerende opties, t.w. STEG-installaties en
WKK, verder aantasten. Dat geldt zowel voor het bestaande demonstratieproject
als mogelijk toekomstige KV-projecten. 19Wat zijn de argumenten om een deel van de opgewekte elektriciteit
uit afvalverbrandingsinstallaties onder te willen brengen onder de bijzondere
regeling voor duurzame energie van de regulerende energiebelasting, gezien
het gegeven dat het bij de elektriciteitsopwekking bij AVI's gaat om economisch
rendabele maatregelen, er sprake is van een gezonde sector en er milieuhygiënisch
een groot verschil is met andere duurzame bronnen? Wat gaan de de afvalverbrandingsinstallaties
doen met de opbrengsten van de REB?Elektriciteit afkomstig van AVI's wordt niet zonder meer onder de bijzondere
regeling voor duurzame energie gebracht. Uitsluitend elektriciteit die is
opgewekt met biomassa (50%) komt voor de bijzondere regeling in aanmerking,
op voorwaarde dat met de afvalverbrandingssector een afspraak gemaakt kan
worden over de inzet van deze middelen ter verbetering van de energieprestatie
van AVI's. Het overleg met de sector om tot een dergelijke afspraak te komen
is inmiddels gaande. 20Hoe verhoudt zich de aangekondigde grotere eigen verantwoordelijkheid
van andere overheden, bedrijven en burgers ten aanzien van de handhaving tot
de ervaringen inzake o.a. de TCR-affaire en het recente schandaal rond kwiklozingen
door het destructiebedrijf Rendac te Sumar (Friesland)? (blz. 12)Met de verdere integratie van het milieubeleid is een grotere eigen verantwoordelijkheid
in de samenleving op zijn plaats. Dit betekent niet dat handhaving overbodig
wordt, met name niet voor risicodragende activiteiten en bedrijven. Het adagium
«vertrouw en controleer» blijft onverminderd gelden. 21Hoe verhouden zich de beleidsintensiveringen van klimaat, NOx, verkeer en bodem ten opzichte van de eerder genoemde beleidstekorten
van energie/CO2, bevolkingsdichtheid, verstedelijking, mobiliteit
en de intensieve veehouderij? (blz 12)Bij de besluitvorming voor de begroting van 1998 is een envelop van 2.6
mld voor de periode 1998 – 2010 voor de uitvoering van het NMP3 beschikbaar
gesteld. Dit bedrag wordt besteed om beleidstekorten bij energie, mobiliteit
en bodem te verminderen. In het NMP3 zal nader uitsluitsel worden gegeven
over uitwerking hiervan. Ook andere maatregelen, zoals wetgeving et cetera,
die geen budgettaire gevolgen hebben, zullen worden getroffen om de beleidstekorten
te doen verkleinen. 22Ter bestrijding van de NOx-emissies bj een aantal doelgroepen
wordt extra geld uitgetrokken. f 165 mln zijn gereserveerd ter financiering
van nageschakelde technieken. Wat zijn de precieze plannen met dit «geoormerkte»
budget? Wordt hiermee het principe «de vervuiler betaalt» losgelaten?
Zijn branches als chemie en raffinaderijen niet in staat om dergelijke maatregelen
te betalen?Het bedrag is bedoeld voor de subsidiëring van investeringen in nageschakelde
technieken zoals Selectieve Catalytische Reductie (SCR) en andere vergelijkbare
technieken bij verbrandings- en procesinstallaties in de industrie en gasmotoren,
in de dienstensector. Met een subsidiëringsregeling kan voor ten hoogste
25% worden bijgedragen in de investeringskosten van dit type installatie waarmee
de rookgassen van NOx worden gereinigd. Het «vervuiler betaalt»
principe wordt hiermede niet verlaten. Via de subsidieregeling wordt slechts
gepoogd het bedrijfsleven ten dele tegemoet te komen in de extra kosten die
met dit soort van nageschakelde technieken samenhangen. De wijdere toepassing
van dit type technieken is dringend noodzakelijk om de beoogde NOx- reductiedoelstellingen binnen bereik te brengen. Aangezien de NOx- doelstellingen in Nederland vooralsnog verder gaan dan in de ons
omringende landen, en het toepassen van nageschakelde technieken veelal tot
duidelijk hogere kosten leidt, zal de beoogde financiële tegemoetkoming
in de investeringskosten bij het bedrijfsleven de drempel verlagen voor investeringsbeslissingen
in dit soort van installaties. Overigens wordt conform de Nota Milieu en Economie
nog bezien of voor het beperken van de NOx-emissies in de industrie
kan worden ingezet op een systeem van kostenverevening, waarmee meer kosteneffectieve
maatregelen tot emissiereducties mogelijk worden gemaakt dan via regelgeving
per individuele installatie. De subsidieregeling en het daarvoor beschikbaar
gestelde bedrag zullen indien over de toepassing van bedoeld systeem van kostenverevening
overeenstemming wordt bereikt, in het systeem worden ingepast. 23Kan een toelichting worden gegeven op het genoemde systeem van kostenverevening
bij de terugdringing van NOx-emissies?De discussie over kostenverevening moet worden gezien in het licht van
nationale en internationale discussie over meer kosteneffectieve systemen
om met name de NOx-emissies te reduceren als alternatief voor emissie-eisen
per installatie gebaseerd op stand der techniek en voortschrijdende normstelling.
De laatste jaren is meer en meer duidelijk geworden dat de weg van voortschrijdende
normstelling en regelmatige aanscherping van de emissie-eisen in het BEES
om de NOx-emissies bij bestaande installaties te reduceren niet
voldoende doelmatig is en een aantal problemen met zich brengt die moeilijk
met elkaar tot een oplossing te brengen zijn.De afgelopen twee jaar is daarom bezien of wellicht via andere, meer flexibele
en meer kosteneffectieve instrumenten de doelstellingen in zicht gebracht
konden worden. Een van de mogelijke systemen is «Verhandelbare emissierechten»,
waarmee in de VS enige ervaring is opgedaan. In Nederland is in 1996 een studie
opgestart naar de kostenvoordelen van een drietal varianten van verhandelbare
emissierechten ten opzichte van de huidige systematiek van emissie-eisen per
individuele installatie conform BEES A en NeR. Conclusie is dat via de onderzochte
varianten van verhandelbare emissierechten inderdaad zeer substantiële
kostenvoordelen te behalen zijn t.o.v. de huidige systematiek van emissie-eisen
per individuele installatie.Een ander systeem om tot kosteneffectieve emissiereducties te komen is
het financieel belasten van de NOx-emissies. Onlangs is een studie
van mijn ministerie gereed gekomen waarin de mogelijkheden en effectiviteit
van een NOx-heffing in Nederland zijn onderzocht. De belangrijkste
conclusie daarin is dat een systeem van in de loop van de tijd oplopende NOx-heffingen, waarbij de verkregen heffingopbrengsten worden teruggesluisd
naar het bedrijfsleven dat NOx-reducerende maatregelen treft, tot
een meer evenwichtige lastenverdeling van de kosten van emissiereducties in
het bedrijfsleven leidt.Een NOx-heffing miskent echter de eigen verantwoordelijkheid
van bedrijven. Bovendien bestaat bij het Nederlandse bedrijfsleven in het
algemeen een duidelijke aversie tegen de gedachte van een NOx-heffing.
In lijn met de Nota Milieu en Economie wordt met de chemische industrie een
systeem van kostenverevening verkend als voorzet voor het realiseren van kostenverevening
voor de gehele industrie, inclusief de raffinaderijen en de energiesector.
In zo'n systeem van kostenverevening kunnen mogelijk de aantrekkelijke elementen
van verhandelbare emissierechten en die van de NOx-heffing worden
samengevoegd. Hoe de kostenverevening precies vorm gegeven moet
worden is nog onderwerp van intensief overleg met het bedrijfsleven, en zal
naar ik hoop op korte termijn tot overeenstemming leiden. In elk geval is
het mijn inzet om de partners in het overleg de kans te geven tot een voor
partijen bevredigende oplossing te komen. Mocht echter blijken dat het niet
mogelijk is om die overeenstemming te realiseren en zou dus een systeem van
kostenverevening voor de gehele industrie niet van de grond komen, dan zal
de overheid zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen voor een kosteneffectieve
reductie van de NOx-emissies. Mijn inzet zal zijn de emissiereducties,
als dat kennelijk niet anders kan, wettelijk af te dwingen via een NOx-heffing met terugsluis. 24Voorgesteld wordt meer soorten hybride elektrische auto's voor BPM-vrijstelling
in aanmerking te laten komen; waaruit bestaan deze voorstellen, voor alle
of een deel van deze voertuigen, wanneer gaan deze voorstellen in?De voorgestelde verruiming van de tijdelijke BPM-vrijstelling van elektrische
auto's beoogt deze faciliteit open te stellen voor alle vormen van hybride
elektrische auto's voorzover de aanwezige elektromotor een vermogen heeft
van tenminste 10 kW. De beoogde inwerkingtredingsdatum is 1 januari 1998.
Het desbetreffende wetsvoorstel zal de Kamer een dezer dagen bereiken. 25Een BPM-nihiltarief voor oude auto's wordt minder passend gevonden;
welk voorstel wordt hieraan verbonden?Het voorstel is om een zogenoemd bodemtarief in de BPM te introduceren.
Dit bodemtarief wordt gerealiseerd door de huidige vermindering voor een gebruikte
auto, die als gevolg heeft dat na een periode van 8 jaar en 4 maanden geen
belasting meer is verschuldigd, aan een maximum van 90% te binden. Hierdoor
blijft te allen tijde, ongeacht de leeftijd van het voertuig, 10% van de belasting
verschuldigd. Het desbetreffende wetsvoorstel zal de Kamer een dezer dagen
bereiken. 26Artikel 05.16 «Intensivering bodemsanering» is met ingang
van 1998 verhoogd met f 50 miljoen vanaf 1998, oplopend tot f 107
miljoen per jaar vanaf 2000 voor bodemsanering. Hoe verhoudt zich dit tot
eerder genoemde bedragen voor bodemsaneringsprojecten, oplopend van 50 miljoen
in 1998, 75 miljoen in 1999 tot een extra inzet van 125 miljoen per jaar in
de periode 2000–2010? (blz. 60 vs blz. 15)In hetzelfde overzicht op blz. 60 staat ook onder de nieuwe wijzigingen
een reeks van jaarlijks 18.0 miljoen vanaf het jaar 2000 met de omschrijving
03.19 stadvernieuwing, bodemsanering.Het betreft een toedeling van 200 miljoen uit de extra verkregen bodemsaneringsmiddelen
aan de stadvernieuwingsoperatie ter voorkoming van stagnatie door bodemverontreiniging.
Deze 200 miljoen is vertaald in 18 miljoen per jaar voor een periode van 11
jaar. Daardoor blijft er in de jaren vanaf 2000 per saldo 107 miljoen jaarlijks
op artikel 05.16 zichtbaar? (zie ook blz. 53). HOOFDSTUK 3. RUIMTE 27Wordt op dit moment nieuwe wetgeving inzake het ondergronds ruimtegebruik
overbodig geacht?Op dit moment wordt nog onderzocht in hoeverre er nieuwe ruimtelijke wetgeving
nodig is. Het lijkt er overigens op dat de WRO een goede ontwikkeling van
ondergronds bouwen niet in de weg staat. Tevens zal onderzocht worden of aanpalende
regelgeving (veiligheidsregelgeving, bouwbesluit e.d.) ongewenste beperkingen
op het punt van ondergronds bouwen bevat, die eventuele wijzigingen noodzakelijk
maken. 28Ondergronds bouwen zal een sterker accent krijgen binnen het beleid
(blz 17). Is het RO-instrumentarium voldoende toegerust om ondergronds bouwen
op grotere schaal toepassing te geven? Is er inmiddels duidelijkheid over
de verticale reikwijdte van het eigendomsrecht? Is er duidelijkheid over toepassing
van schaderegelingen? Wanneer komt het eerder toegezegde onderzoeksrapport
voor de Tweede Kamer beschikbaar? (blz. 17)Op dit moment wordt onderzocht of het RO-instrumentarium voldoende is
toegerust om ondergronds bouwen toe te passen. Het lijkt erop dat het WRO-instrumentarium
een goede ontwikkeling van ondergronds bouwen mogelijk maakt. Onder andere
in de grote steden is reeds ervaring opgedaan met bestemmingsplannen met ondergrondse
bestemmingen. Onderzocht zal worden of aanpalende regelgeving (veiligheidsregelgeving,
bouwbesluit e.d.) ongewenste beperkingen op het punt van ondergronds bouwen
bevatten, die eventuele wijzigingen noodzakelijk maken.In de studie «Privaatrechtelijke aspecten van de aanleg van boortunnels»
van H.D. Ploeger (Deventer, 1997) wordt ondermeer uitvoerig op het eigendomsrecht
ingegaan. In beginsel is dat recht niet gelimiteerd. Tevens wordt beschreven
dat niet in abstracto een dieptegrens is aan te geven waaronder de grondeigenaar
in redelijkheid geen belang meer heeft om activiteiten van derden te weren
(art. 5:21 BW). Jurisprudentie zal op dat punt duidelijkheid kunnen brengen.
Onderzocht zal nog worden of de Belemmeringenwet Privaatrecht op het punt
van gedogen voldoende soelaas biedt dan wel dat deze wet nog specifiek voor
dit aspect moet worden aangepast.Bij het vestigen van gedoogplichten en bij onteigening wordt de grondeigenaar
schadeloos gesteld. Voor het overige zijn de reguliere nadeelcompensatie-
en schadevergoedingsregelingen van toepassing. Over de resultaten van het
Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik zal u te gelegener tijd worden
geïnformeerd. 29Wat is precies het doel en de status van het Stimuleringsprogramma
Intensief Ruimtegebruik? Met welke partijen/departementen wordt binnen dit
programma samengewerkt? Bestaat het voornemen dat de resultaten van het programma
zullen doorwerken in de wijze van uitvoering van concrete projecten of heeft
het programma een meer informatief, stimulerend karakter? Wat zijn b.v. «innovatieve
projecten met een nationale uitstraling»? (blz. 17)De inrichting van de ruimte en de toewijzing van het ruimtegebruik wordt
voor een groot deel bepaald in besluitvorming op het lokale en regionale
schaalniveau. Plaatselijke overheden, marktpartijen, adviseurs, belangenorganisaties,
ondernemers en burgers vormen het krachtenveld waarin die besluitvorming zich
afspeelt. Het Stimuleringsprogramma zal een complex van activiteiten ontwikkelen
om deze groeperingen tot een zorgvuldiger ruimtegebruik te bewegen. Bijvoorbeeld
kennisoverdracht, zoals in de vorm van het rapport «De Gelaagde Stad»,
dat onlangs in een coproductie tussen de RPD en de Stichting Hoogbouw werd
uitgebracht. Daar vindt u ook de projecten met een nationale uitstraling,
waarbij nieuwe wegen zijn bewandeld en waarvan een voorbeeldwerking uitgaat.
Maar ook tenderregelingen die gelijktijdig innovatie en draagvlak bevorderen,
zoals het project Voorbeeldplannen Vierde nota heeft aangetoond, zijn instrumenten
die in dit kader gebruikt kunnen worden. In ieder geval kenmerken zij zich
door een rol van het rijk «op afstand»: stimulerend en faciliterend
en de actieve rol zoveel mogelijk op het lokale niveau latend. Uiteraard wel
met de bedoeling dat e.e.a. zich zoveel mogelijk vertaalt in concrete projecten
of processen.Op dit moment worden de activiteiten van het Stimuleringsprogramma uitgewerkt.
Ik doe dat in overleg met de departementen van V&W, LNV, OCW en EZ. Ook
vertegenwoordigers van de doelgroepen worden bij dit proces betrokken. Ik
zal tijdens de Startmanifestatie van het Stimuleringsprogramma op 26 november
meer in detail in kunnen gaan op de concrete activiteiten als op de wijze
waarop die organisatorisch worden ingekaderd. 30Bij inpassingsdiscussies betreffende infrastructurele werken worden
vaak op goede gronden (bescherming van waardevolle landschappen of stadsgezichten)
ondergrondse oplossingen voorgesteld. Deze oplossingen worden nogal eens van
de hand gewezen door de regering vanwege de hoge kosten. Is de regering voornemens,
terwille van de ruimtelijke kwaliteit, meer dan tot dusver de met de meerwaarde
van ondergrondse oplossingen kosten in te calculeren?Deze vraag kan niet zonder meer met ja of nee worden beantwoord. De regering
heeft, mede naar aanleiding van het overleg met de Tweede Kamer over de brief
«Afweegkader inpassing infrastructuur» van 18 april jl., besloten
voor dit onderwerp een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) te starten.
Daarin zal worden onderzocht op welke wijze de besluitvorming zodanig georganiseerd
kan worden dat de meerkosten van individuele projecten worden afgewogen tegen
de effecten daarvan op (delen van) het totale programma. De samenstelling
van de lijst van investeringsprojecten, de inhoudelijke criteria voor inpassing,
inclusief mogelijk conceptuele benaderingen (w.o. de gebiedsgerichte benadering),
alsmede het beschikbare budget (gebaseerd op realistische ramingen), een nadere
verdeling van kosten op grond van het concept «genieten, beslissen en
betalen» vormen daarbij belangrijke aandachtspunten. 31Welke alternatieven zijn bij het ondergronds bouwen mogelijk geworden?Is er reeds sprake van kostendalingen als gevolg van groter wordende
expertise?Momenteel worden ondergrondse alternatieven het meeste toegepast bij lijninfrastructuurprojecten.
Veel ervaring wordt opgedaan bij het leren beheersen van de risico's. Door
de groter wordende expertise worden hogere boorsnelheden gehaald waardoor
de kosten per strekkende meter tunnel dalen. Volgens het Centrum Ondergronds Bouwen worden uit biedingen op werken,
zoals Heinenoord- en de Botlektunnel, kostendalingen gesignaleerd.Mede daardoor lijkt de investeringsbereidheid in andere projecten dan
infra toe te nemen («Koopgoot»R'dam, Grote Marktstraat Den Haag
en Sytwende Voorburg). Hiermee wordt de vraag naar techniek geconcretiseerd. 32Welke concrete projecten hebt u voor ogen als het gaat om het ondergrondse
bouwen? (blz. 18)In de Nederlandse situatie zijn wij nog niet zo bekend met het ondergrondse
bouwen. Niet iedereen wordt er zo direct mee geconfronteerd als U en ik in
het Haagse centrum. Door de derde dimensie te benutten kan er veel ruimtewinst
worden geboekt. Dit is een van de redenen om dit thema op te nemen in het
Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik. In het rapport «De Gelaagde
Stad», dat onlangs werd uitgebracht in een coproductie tussen de RPD
en de Stichting Hoogbouw, zijn een aantal Nederlandse voorbeelden van ondergronds
bouwen opgenomen. Met de Rotterdamse «Koopgoot» als uitzondering
betreft het steeds de parkeerfunctie die ondergronds is gebracht. Buitenlandse
ontwikkelingen laten zien dat er veel meer mogelijk is. Met het Stimuleringsprogramma
probeer ik het denken van de betrokken partijen in die richting te bevorderen. 33Over de verwachte woningbouwproduktie worden m.b.t. de jaren 1998
en 1999 verschillende cijfers genoemd in bijlage 11 (blz. 71) en bijlage 14
(blz. 86).Bijlage 11 1998->133 000 en 1999->123 500Bijlage 14 1998-> 92 600 en 1999-> 91 400Waardoor zijn deze verschillen te verklaren? (blz.19)Er wordt verwezen voor de verklaring van de verschillen tussen de bijlagen
naar de Nota van Verbetering bij de Begroting '98 die recent naar de Tweede
Kamer is gestuurd. Het juiste (indicatief) nieuwbouwprogramma 1998/2002 behoort
er als volgt uit te zien: jaargoedkoopmiddelduurduur  tot
f 177 000,–177–252 000,–> f 252 000,–totaal199810,017,048,075,019999,516,544,070,020009,016,0 43,0 68,0 2001 9,0 14,5 41,064,5 2002 9,0 14,0 41,5 64,5In de brief van 13 mei 1997 over de voortgang van de woningbouw, waar
de genoemde cijfers uit bijlage 14 van de Memorie van Toelichting betrekking
op hebben, is aangegeven dat de woningbouwproduktie in de komende jaren naar
verwachting hoger zal uitvallen dan op grond van het indicatief nieuwbouwprogramma
zou mogen worden aangenomen. 34Is het mogelijk een instrument te ontwikkelen om de reeds bestaande
planologische ruimte in bestemmingsplannen en streekplannen alsnog te faseren?
Zijn situaties te voorkomen, waar de berekende behoefte gelijk is aan de Vinex
productie, doch de feitelijke capaciteit van de gemeenten in de
omgeving van de Vinex gebieden tot een enorme overproductie zou leiden?De WRO bevat reeds een instrument om in te grijpen in geldende streek-
en bestemmingsplannen die niet (meer) aan de actuele ontwikkelingen (i.c.
de woningbouwontwikkelingen) voldoen, zodanig dat hiermee de feitelijke woningbouwcapaciteit
in gemeenten kan worden beïnvloed.De minister van VROM kan, uiteraard na bestuurlijk overleg, de provincie
resp. de gemeente verplichten om een streek- of bestemmingsplan te herzien
en daarbij aanwijzingen geven omtrent de inhoud (i.c. woningbouwcapaciteit
schrappen en/of een adequate faseringsregeling opnemen). Voorwaarde voor een
succesvolle toepassing van dit instrument is wel, dat uit het regeringsbeleid
moet kunnen worden afgeleid dat het betreffende streek- of bestemmingsplan
niet meer actueel is.Bovendien zal bij het ingrijpen in geldende bestemmingsplannen rekening
gehouden moeten worden met de noodzaak tot het betalen van schadevergoeding,
met name in situaties waarin reeds actief en serieus tot planontwikkeling
is overgegaan. 35Is het mogelijk om bij nader inzien d.m.v. een «concrete beleidsbeslissing»
een streekplan met te veel capaciteit bij te stellen of te faseren? Zou een
dergelijke bijstelling in een kortere tijd gerealiseerd kunnen worden dan
een totale herziening van het streekplan?Welke andere middelen heeft de minister voor ogen om de provincies
aan de opdracht te laten voldoen, zoals die gesteld is in bijlage 14, blz. 84
«De provincies moeten hierin een belangrijke regisserende rol spelen;
zij moeten een restrictief beleid voeren en in streekplannen een fasering
van de bouwstromen vastleggen»?Bestaat er enig inzicht bij de RPD of bij de provincies t.a.v. de
capaciteit in goedgekeurde bestemmingsplannen en streekplannen boven datgene
wat in de directe en indirecte Vinexprogramma's is afgesproken? Kan deze capaciteit
worden afgezet tegen de nieuwste woningbehoefteprognoses?Is dit probleem ook meegenomen in de evaluatie van het planningsstelsel
waarin geconstateerd wordt dat het stelsel op hoofdlijnen voldoet?Wordt dit probleem ook meegenomen in de evaluatie van het instrumentarium
restrictief beleid?De mogelijkheid om streekplancapaciteit voor woningbouw en daarbij behorende
faseringsregelingen bij afzonderlijk besluit (buiten de streekplanprocedure
om) bij te stellen wordt bepaald door de wijze waarop en de status waarmee
deze capaciteit en regelingen in het geldende streekplan zijn opgenomen.Als door de provincie aan de betreffende streekplanregelingen een zware,
juridische, status is toegekend dan kan bijstelling van die regelingen slechts
via een (partiële) streekplanherziening plaatsvinden. Zo niet, dan kan
het beleid ook via een afzonderlijk besluit worden bijgesteld.Voorop blijft evenwel staan dat het voor de provincies mogelijk is om
op basis van een actueel en adequaat streekplan een regisserende rol bij het
woningbouwbeleid te spelen en op basis daarvan het ruimtelijk beleid van gemeenten
te beoordelen en te beïnvloeden.In geval deze regisserende rol onvoldoende uit de verf komt, zal in de
eerste plaats door middel van bestuurlijk overleg op verbetering worden aangedrongen.Er wordt momenteel gewerkt aan het verkrijgen van het gevraagde inzicht
in de capaciteit in bestemmings- en streekplannen in relatie tot de Vinex-taakstellingen
en de recente woningbehoefteprognoses. Het resultaat hiervan zal worden neergelegd
in een brief over het woningbouwbeleid tot 2005 aan de uw Kamer.
Deze brief zal naar verwachting eind oktober gereed zijn.Het probleem is niet meegenomen in de evaluatie van het planningsstelsel.
Deze evaluatie had primair betrekking op de planprocessen in het algemeen
en de rol van de verschillende overheden daarin. Het probleem maakt evenmin
deel uit van de in bijlage 6 aangegeven evaluatie van het instrumentarium
restrictief beleid. Deze evaluatie heeft betrekking op het uitvoeringsinstrumentarium
buiten de WRO. Overigens betreft het vertragen van de ontwikkeling van de
op correcte wijze tot stand gekomen plancapaciteit in het algemeen veeleer
een financiëel dan een juridisch probleem. 36In de MvT wordt gewezen op het belang Vinex-locaties op tijd door
openbaar vervoer te ontsluiten. Al voor deze begroting werd duidelijk dat
bij veel locaties ontsluiting in een vroeg stadium van oplevering een probleem
zal worden. Wordt dit probleem niet onaanvaardbaar groot voor 5 locaties nu
uitstel van metro- en HOV-verbinding naar deze wijken dreigt als gevolg van
te beperkte budgettaire ruimte? Op welke locaties heeft het uitstel precies
betrekking? Zal uitstel uiteindelijk niet juist tot hogere kosten leiden?
Valt hierdoor niet het hele Vinex-concept in duigen? Is overwogen de aanleg
van deze OV-voorzieningen te laten voorfinancieren via de gemeentelijke kapitaaldiensten
en in een later stadium de toegezegde bedragen met rente te vergoeden? (blz.
19 en bijlage 14 MvT, blz. 84/85)De beschikbare financiële middelen zijn niet toereikend om regionale/lokale
infrastructuurprojecten in de planstudiefase in uitvoering te nemen op het
moment dat de voorbereiding gereed is. Vrijwel al deze projecten lopen vertraging
op. De ontsluitingen van de vijf locaties waarnaar verwezen wordt, maken géén
deel uit van het planstudieprogramma regionale/lokale infrastructuur. De betreffende
OV-projecten bevinden zich alle in de verkenningenfase. Het dreigende afstemmingsprobleem
met de woningbouwplanning heeft betrekking op de locaties IJburg en Leidsche
Rijn. In het MIT 1998–2002 wordt – als gevolg van voornoemde financiële
problematiek – uitgegaan van oplevering van de OV-ontsluitingen ná
2002 resp. in 2005, hetgeen niet in overeenstemming is met de woningbouwplanning.
Andere voor Vinex relevante OV-projecten in de planstudiefase vinden plaats
in bestaand stedelijk gebied (géén directe relatie met woningbouwplanning).Aangezien het zwaartepunt van de woningbouw in IJburg en Leidsche Rijn
ná 2000 ligt, is er nog gelegenheid om het dreigend afstemmingsprobleem
tijdig op te lossen. Dekking van het onderhavige financiële tekort heeft
hoge prioriteit voor het Kabinet, hetgeen ook doorklinkt in de afspraken in
de Missiebrief. De bewindslieden van VROM en de minister van V&W zullen
binnenkort overleg voeren over infrastructurele knelpunten in relatie tot
Vinex-locaties.Er is thans geen aanleiding om te vrezen dat de kosten van de OV-projecten
als gevolg van vertraging verder zullen oplopen. Voor de korte termijn is
door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat een voorstel gedaan ter oplossing
(zie brief aan Vaste Commissie Verkeer en Waterstaat d.d. 16 juli 1997). Voorfinanciering
van projecten via gemeentelijke kapitaaldiensten met vergoeding van rentekosten
wordt niet overwogen. 37In de 2e Missiebrief van 16 september 1997 staat op pagina 47 in
het staatje een totaal bedrag van f 15 miljard gemeld voor de periode
1997–2002, in de totaalkolom een bedrag van f 64 miljard en in
de laatste kolom (reeds in de begroting opgenomen) een bedrag van f 11
miljard. a. Welke bedragen zijn voor welke doeleinden opgenomen voor de periode
1997–2002?b. Waar komen de ongeveer f 4 miljard van niet «reeds
in de begroting opgenomen» bedragen terecht?c. Welke daarvan hebben betrekking op de Vinex-gebieden?d. Welke daarvan zitten in de VROM-begroting (blz. 19/20).a. In tabel 1 (pagina 38) van de «2e Missiebrief» is aangegeven
welke bedragen voor welke doeleinden zijn opgenomen voor de periode 1997–2002
voorzover de bedragen in begrotingen zijn opgenomen. Voor de geïnventariseerde
bedragen die niet in begrotingen zijn opgenomen is niet aangegeven welke bedragen
in de periode 1997–2002 vallen.b. Van de f 11,9 miljard die reeds in de begroting (laatste kolom)
is opgenomen valt f 5,7 miljard in de periode 1997–2002 en f 6,2
miljard in de periode 2002–2010. Van het bedrag van f 15,4 miljard
voor de periode 1997–2002 is zoals het staatje aangeeft derhalve f 5,7
miljard wel en f 9,7 miljard niet in de begroting opgenomen (en niet
f 4 miljard).c. Van de in het staatje op pagina 47 genoemde posten hebben de volgende
posten, althans voor een deel, betrekking op Vinex-gebieden: stadsgewestelijk
OV, groen, bodemsanering en stad (VROM).d. De (reeds in de begroting opgenomen) posten uit het staatje op pagina
47 die terug te vinden zijn op de VROM-begroting zijn: stad (VROM), voertuigtechniek,
bodemsanering en een deel van de middelen voor de Nota Milieu en Economie.
Een deel van de middelen voor CO2-reductie zijn terug te vinden
op de begroting van het ministerie van EZ. Het resterende deel van de CO2-middelen en de middelen voor NOx staan vooralsnog als aanvullende
post (zie Miljoenennota 1998) op de rijksbegroting. 38Naast de wens om het Groene Hart als Nationaal Landschap op te nemen
heeft de Tweede Kamer tevens de wens uitgesproken om ruimere bouwmogelijkheden
voor gemeenten in het Groene Hart toe te staan. Krijgt ook deze wens van de
Kamer een vertaling in de PKB? (blz. 19)In het algemeen overleg van 17 juni jl. met de vaste commissie Volkshuisvesting
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, naar aanleiding van de brief van de
minister van VROM van 20 mei jl. inzake «Reactie op moties Randstad
en het Groene Hart», is aangegeven dat het bieden van ruimere bouwmogelijkheden
aan gemeenten in het Groene Hart er toe zou leiden dat de groeipercentages
van het inwonertal van het Groene Hart zullen stijgen. In de afgelopen 20
jaar is het inwonertal van het Groene Hart met 30% gestegen, terwijl de groei
in de omliggende stadsgewesten nog geen 4% was en in heel Nederland 16%. De
groei van het Groene Hart dateert uit de jaren '70. Door het restrictieve
beleid zijn de groeipercentages afgevlakt. Als dat beleid niet wordt gecontinueerd
zullen de oude groeipercentages weer in beeld komen. Bovendien is de kwaliteit
van de Randstad er niet mee gediend als aan de rand van elke kern in het Groene
Hart, woningbouw wordt gerealiseerd, om een teruglopend inwonertal van die
kern te voorkomen. Het beleid voor het Groene Hart, zoals dat is vastgelegd
in de PKB VINEX die in 1993 door de Kamer is vastgesteld, is erop gericht
om de relatief sterke ruimtelijke groei van de kernen in het Groene Hart te
keren. Het toestaan van ruimere bouwmogelijkheden voor gemeenten in het Groene
Hart dient de consistentie en de continuïteit in het voeren van dit beleid,
niet te schaden. Ruimte voor groei van de woningvoorraad en de werkgelegenheid
tot 2010 voor kernen in het Groene Hart, is daarom alleen aanwezig binnen
de in 2005 geldende maximale bebouwingscontouren. Zo is dit ook aangegeven
in deel 1 van de actualisering van de PKB VINEX.39Op pagina 19 wordt aangekondigd dat in de PKB-NRB de samenhang tussen
de verstedelijkingsopgave voor 2005–2010 en de daarbij horende OV-infrastructuur
wordt geschetst. Waarom wordt de mobiliteitsbehoefte slechts beperkt tot het
openbaar vervoer? Is dit niet te beperkt?De aankondiging had betrekking op hetgeen de Kamer bij motie had gevraagd.
In de nadere uitwerking van de gevraagde samenhang in de Nota van Toelichting
bij deel 3 van de Actualisering Vinex zal worden gewezen op het belang van
een goede afstemming tussen de verschillende vervoerssystemen, teneinde beter
op de mobiliteitsbehoefte van de reiziger in te kunnen spelen. Het gaat daarbij
niet alleen om het openbaar vervoer maar evenzeer om het auto-systeem, en
vooral om de onderlinge aansluiting en taakverdeling van die beiden. 40Kan worden aangegeven wat de investeringsbehoefte is voor de ontwikkeling
van de stationsgebieden in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam als gevolg van
de komst van de HSL?De projecten zijn in een dusdanige fase dat nog geen precieze invulling
van de gewenste investeringen door het Rijk kan worden gegeven. Vooralsnog
is voor de 5 stationsgebieden samen een bedrag van f 2 miljard opgenomen
in de verkennende inventarisatie van de investeringswensen uit de vervolgrapportage
Missiebrief. De f 2 miljard bestaat uit een optelsom van de gewenste
additionele investeringsbijdragen van Rijkszijde per project, uitgaande van
de huidige planvoorbereiding bij gemeenten. 41Wat zijn de verschillende financiële prognoses voor de in de
begrotingstoelichting opgenomen nieuwe sleutelprojecten en wat wordt daarbij
door de betrokken steden verwacht als bijdrage vanuit de Rijksoverheid? (blz.
20)De projecten zijn in een dusdanige fase dat nog geen precieze invulling
van de gewenste investeringen door het Rijk kan worden gegeven. Vooralsnog
is in de verkennende inventarisatie van investeringswensen uit de vervolgrapportage
Missiebrief een bedrag van f 2 miljard opgenomen.De f 2 miljard bestaat uit een optelsom van de gewenste additionele
investeringsbijdragen van Rijkszijde, uitgaande van de huidige planvoorbereiding
bij gemeenten. 42Op de begroting is f 15 mln. gereserveerd voor de eerste voorbereidingen
voor vijf Nieuwe Sleutelprojecten. Is er duidelijkheid over de verdere financiering
van deze projecten en wat betekent in dat verband de f 2 miljard uit
de ICES-gelden? (blz. 20)Op dit moment worden analyses uitgevoerd naar de haalbaarheid van en mogelijke
financieringsconstructies voor de afzonderlijke projecten. Deze analyses zullen
beschikbaar zijn ten tijde van de kabinetsformatie zodat dan nadere besluitvorming
over de projecten mogelijk is. Voor deze projecten wordt gedacht aan gezamenlijke
financiering door private partijen, Rijk en andere overheden. In de verkennende
inventarisatie van investeringswensen uit de vervolgrapportage Missiebrief
is f 2 miljard opgenomen; deze f 2 miljard bestaat uit een optelsom
van gewenste additionele investeringsbijdragen van Rijkszijde, uitgaande van
de huidige planvoorbereiding bij gemeenten. 43Ruimtelijke maatregelen ter bevordering van een aanvaardbare afwikkeling
van het goederenvervoer vergt extra investeringen. Op welke wijze wordt hier
in stimulerende en financiële zin in voorzien? (blz. 21)Multimodaal vervoer kan onder meer worden bevorderd door de locatie van
bedrijventerreinen en van overslaglocaties op water en spoor beter op elkaar
af te stemmen. Provincies en gemeenten dienen deze afstemming mee te nemen
in hun integrale ruimtelijke afweging bij streekplannen en bestemmingsplannen.
Voor de realisatie van terminals en van multimodaal ontsloten bedrijventerreinen
kan zonodig gebruik worden gemaakt van de bestaande subsidieregelingen van
VW voor terminals en van de stimuleringsregeling van EZ voor bedrijventerreinen. 44Welke omgevingseffecten (emissies, geluid) veroorzaken de verschillende
modaliteiten voor personen- en goederenvervoer op basis van de huidige techniek?
Zijn hier onlangs nog opmerkelijke wijzigingen in opgetreden, zo ja welke,
danwel zijn er in de nabije toekomst opmerkelijke verbeteringen te verwachten,
zo ja welke, en op welke wijze kunnen dergelijke verbeteringen beleidsmatig
versneld gerealiseerd worden?Het omgevingseffect geluid is steeds het gevolg van een samenspel van
diverse geluidbronnen en kan zodoende niet modaliteitsspecifiek worden bepaald.Omgevingseffecten in de vorm van emissies naar lucht kunnen voor diverse
modaliteiten bepaald worden. De meest recente kennis hierover is door het
RIVM bijeengebracht in een studie «Energiegebruik en emissies per vervoerwijze»,
door R.M.M. van den Brink en G.P. van Wee, mei 1997 (RIVM-rapport nr 773 002 007).
De belangrijkste resultaten voor het personenvervoer en het goederenvervoer
voor 1995 hieruit zijn in bijgaande tabellen bijeengebracht. Wijzigingen in
de emissiefactoren zijn en worden met name door EU-milieuraadsbesluiten tot
aanscherping van de emissienormstelling veroorzaakt. Verder zijn beleidsmaatregelen
van invloed die bezettings- en beladingsgraden beïnvloeden en beleid
gericht op verdergaand schoner en zuiniger maken.In de genoemde studie is het beleid conform de vierde Milieuverkenning
MV4 meegenomen. Het beleid zoals dat op dit ogenblik als antwoord op deze
(beleidsarme) MV4 ten behoeve van het NMP3 wordt geformuleerd, is in deze
studie uiteraard nog niet meegenomen zodat de getallen voor 2010 althans gedeeltelijk
als voorlopige uitkomsten moeten worden beschouwd. Energieverbruik en emissies personenvervoer 1995 (inclusief
brandstof en electriciteitproductie)  Auto Bus Tram/MetroTrein woon-werkgemiddeldOVtoer  E/reizigerskm2.561.781.520.350.930.87CO2185129110256863NOx1.120.781.580.400.080.14CO3.952.750.600.090.010.01 VOS0.620.430.530.070.000.01SO20.130.090.130.030.030.03deeltjes0.050.030.140.030.000.00Energiegebruik en emissiefactoren van goederenvervoer
in 1995 (incl. brandstof- en electriciteitsproduktie)  bestelautovrachtautotrekkertreinbinnenschipEnergie10.721.681.200.610.60 (MJ/tonkm)     Emissies     (g/tonkm)     CO2786123884444NOx3.781.401.210.280.79CO6.830.350.360.020.04 VOS1.540.240.290.010.04SO20.880.150.110.020.06deeltjes0.700.080.050.010.0545In hoeverre is de nieuwe kansrijke vervoermodaliteit «combi-road»
een reëel alternatief voor goederenvervoer per vrachtauto en per spoor?
Welke ruimtelijke effecten heeft het idee van combi-road? (blz. 20)Combi-road behelst een onbemand transport van containers of opleggers
via een aparte baan. Hier wordt mee geëxperimenteerd op een kleine proefbaan
bij Holec Ridderkerk. Er wordt ook bekeken of het theoretisch mogelijk is
om combi-road te integreren met de autosnelweg, zodat geen aparte en dure
baan nodig is. Combi-road zal, naar mijn mening, alleen toepasbaar zijn in
gebieden met grote containerstromen en is met name bedoeld als substituut
voor de groei van het wegvervoer. Momenteel wordt, bekeken of in Nederland
een pilot wenselijk en mogelijk is. 46Wat is het ruimtebeslag van de luchthaven Schiphol met resp. een
4- en 5-banenstelsel, inclusief de vrijwarings-, geluids-, en veiligheidszones?
(blz. 22)In de Pkb Schiphol en Omgeving is een vrijwaringszone geïntroduceerd
gebaseerd op het vijfbanenstelsel. Binnen deze zone vallen naast de wettelijke
geluidszones ook de externe veiligheidszones, de 30 Ke, de rijksbufferzone
Amsterdam-Haarlem en het Amsterdamse Bos en Schinkelpolder. De oppervlakte
van deze vrijwaringszone bedraagt 258 km2.Voor het vierbanenstelsel is in de Pkb geen vrijwaringszone vastgesteld.
De provincie Noord-Holland hanteert in haar streekplan voor de beoordeling
van bouwlocaties echter wel een vrijwaringszone voor het vierbanenstelsel.
Deze komt bij het in gebruik nemen van de vijfde baan te vervallen. Bij eenzelfde
berekeningswijze is deze zone 260 km2 groot.Een ander baangebruik en een stillere vloot bij het vijfbanenstelsel heeft
tot gevolg dat het ruimtebeslag bij het vijfbanenstelsel kleiner is dan bij
het vierbanenstelsel. 47In de MvT wordt de landzijdige ontsluiting genoemd als belangrijk
ruimtelijk aspect met een directe samenhang met de luchthaven Schiphol. Een
zeer groot percentage reizigers met bestemming Schiphol reist per auto. Hoe
hoog is dat percentage nu? Is dat niet een dringende reden de directe verbinding
vanuit Utrecht door aanleg van de Utrechtboog te versnellen, in plaats van
een keuze voor uitstel?In de MvT is in het kader van de Toekomst van de Nederlandse luchtvaartinfrastructuur
aangegeven dat ook de landzijdige ontsluiting van een (nieuwe)
luchtvaarthaven een belangrijk ruimtelijk aspect vormt. Dit geldt uiteraard
ook voor de ontwikkeling van de luchthaven Schiphol, zoals is neergelegd in
de Pkb Schiphol en Omgeving.In deze Pkb is de doelstelling opgenomen dat in 2003 40% van de luchtreizigers
en de Schipholmedewerkers per openbaar vervoer van en naar de luchthaven reizen.
Geconstateerd kan worden dat in 1996 van de luchtreizigers 33,5% alle vormen
van collectief vervoer (trein, lijnbus, KLM- en hotelbus, charterbus) gebruikt.
Het openbaar vervoer gebruik onder het personeel was in 1996 19%. Er mag van
worden uitgegaan dat de overige luchtreizigers en medewerkers van de luchthaven
voor het overgrote deel de auto heeft gebruikt.Om de doelstelling van 40% openbaar vervoer reizigers naar de luchthaven
te kunnen realiseren is in de Pkb o.a. de aanleg van de Utrechtboog opgenomen
om zo de bereikbaarheid van de luchthaven per spoor te verbeteren. In het
MIT 1996 is voor de Utrechtboog 2003 als opleverdatum opgenomen. In het MIT
1997 is dit versneld naar 2002. In het huidige MIT is dit weer teruggebracht
naar 2003. De reden hiervoor hangt samen met de financiële inpassingen
van een aantal kostenstijgingen (t.g.v. de HSL-Zuid en de Betuweroute) die
ten laste komen van het programma Rail/personen. Ook de discussie in de Tweede
Kamer over de passage Abcoude speelt hierbij een rol. 48In de MvT wordt het belang van behoud en ontwikkeling van groene
recreatieve en ecologische structuren in en nabij steden onder de aandacht
gebracht, alsook de indirecte economische betekenis van rust, ruimte en groen
voor het woon- en vestigingsklimaat. Met name rijksbufferzones vervullen die
functie in de nabijheid van stedelijk gebied.Tijdens overleg van de Tweede Kamer met de minister van V&W over
de wijziging van de Tracéwet (d.d. 01-05-'97) is de toezegging gedaan
aan de minister van VROM het verzoek over te brengen verruiming van de MER-plicht
(en daarmee: de Tracé-plicht) tot de rijksbufferzones te overwegen.
Is een dergelijke verruiming wenselijk als waarborg voor de ruimtelijke kwaliteit
van deze gebieden? Past dit verzoek in het streven van de regering naar meer
efficiency van wetten als deze? Wanneer worden er nadere voorstellen gedaan?
(blz. 22)Naar aanleiding van het verzoek gedaan tijdens de behandeling van de wijziging
van de Tracéwet is nagegaan wat de consequentie van de uitbreiding
zou zijn. De conclusie is dat de m.e.r.-plicht ten aanzien van wijzigingen
van landelijke railwegen kan worden uitgebreid naar projecten in rijksbufferzones.
De rijksbufferzones maken niet steeds deel uit van de ecologische hoofdstructuur,
waar projecten t.a.v. landelijke railwegen wél tracéplichtig
zijn. Het gaat in totaal om ongeveer 19 kilometer aan spoorwegtracé
waarmee de m.e.r.-plicht wordt uitgebreid. Het uitbreiden van de m.e.r.-plicht
naar wijzigingen van spoorwegtracés in rijksbufferzones zal plaatsvinden
middels de herziening van het Besluit m.e.r. 1994. Deze herziening wordt thans
voorbereid in het kader van de implementatie van Richtlijn van de Europese
Gemeenschappen van 3 maart 1997 betreffende milieu-effectbeoordeling van bepaalde
openbare en particuliere projecten (richtlijn nr. 97/11/EG, publicatie PbEG
L 73). De herziening zal uiterlijk in maart 1999 in werking treden. 49Op blz. 22 wordt melding gemaakt van een aanscherping van het open
ruimten beleid. Kan dit beleidsvoornemen worden toegelicht? Zijn er gevolgen
voor vigerende streek- en bestemmingsplannen?In een aantal provincies baart de onvoldoende doorwerking van het open
ruimten beleid in streek- en/of bestemmingsplannen zorgen. In teveel
gemeenten gelegen in de open ruimten in bijvoorbeeld de Randstad, Gelderland
en Noord Brabant wordt (nog) voor de stadsbewoners gebouwd in plaats van dat
de stad voor het landelijk gebied bouwt. Het gaat hier bovendien vooral om
duurdere en doorgaans winstgevende segmenten van de woningbouw die juist als
onmisbaar voor de stadsgewestelijke ontwikkeling worden gezien. Ook wordt
aan de uitbreiding van het stedelijk ruimtebeslag in het landelijk gebied
op deze wijze nog onvoldoende een halt toe geroepen. Teneinde de doorwerking
van het open ruimten beleid te verbeteren is er voor gekozen om voor de rijksbufferzones
en de rijksrestrictieve gebieden het instrument van de maximale bebouwingscontouren
rond kernen in de Actualisering van de PKB Vinex op te nemen. De afdwingbaarheid
bij de doorwerking van deze contourbenadering in streek- en bestemmingsplannen
wordt hierdoor vergroot.Daarnaast is er voor gekozen om het onderdeel rijksbufferzones als een
concrete beleidsbeslissing en daarmee een besluit als bedoeld in art. 1:3
van de Algemene Wet Bestuursrecht in de PKB op te nemen. Dit betekent ondermeer
dat het rijksbeleid m.b.t. de bufferzones, (incl. de begrenzingen) ongewijzigd
en rechtstreeks doorwerkt in herziening van streek- en bestemmingsplannen.
Met beide «aanscherpingen» wordt beoogd de doorwerking en handhaafbaarheid
van het open ruimten beleid te verbeteren. Tenslotte zijn in de toelichting
op de PKB de doelstellingen van het open ruimten beleid verhelderd en geactualiseerd.Voor vigerende streek- en bestemmingsplannen heeft de aanscherping geen
formele juridische gevolgen. Het effect van het rijksbeleid zal formeel pas
zichtbaar worden bij herzieningen (ook partiële) van streek- en bestemmingsplannen. 50Worden in het kader van de plattelandsvernieuwing middelen gereserveerd
voor voortzetting van NUBL? Zo ja, kan dit nader worden toegelicht? (blz.
23)De eerste fase van de financiering van NUBL wordt eind dit jaar geëvalueerd.
Mede op basis van de uitkomsten van deze evaluatie zal een besluit worden
genomen over de vervolgfinanciering van NUBL. Mocht positief worden besloten,
dan zal daarbij onder meer worden bezien of middelen uit het kader van de
plattelandsvernieuwing kunnen worden ingezet. 51Het rapport van de Cie. Langman is inmiddels verschenen. Een belangrijke
gevolgtrekking in het rapport is dat de aardgasbaten meer zouden moeten worden
ingezet ter versterking van de ruimtelijke economische structuur van de regio
van herkomst van het aardgas dan ter versterking van de positie van de Randstad.
Hoe staat de regering tegenover deze redenering? Is de regering overigens
voornemens extra geld in te zetten ter versterking van de infrastructuur in
de noordelijke provincies? (blz. 23)De regering stelt zich op het standpunt dat de regio van herkomst van
het aardgas niet richtinggevend mag zijn voor de bestedingsrichting van de
baten ervan. Echter zoals de regering heeft aangegeven in de 2e Missiebrief
erkent zij dat het gedachtengoed van de Commissie Langman speciale aandacht
vraagt.De regering heeft nog geen standpunt bepaald over de individuele door
de Cie. Langman opgevoerde claims voor onder meer versterking van de infrastructuur
in de Noordelijke provincies. Het Kabinet beraadt zich over de verdere aanpak. 52Kan een inzicht en overzicht gegeven worden van alle bestaande en
nieuwe begrotingsbedragen die door de diverse departementen zijn gereserveerd
voora. de inrichting van het Groene Hartb. de structuurverbetering van de landbouw. (blz. 24)Het Groene Hart vormt geen apart begrotingsonderdeel in de rijksbegroting.
Er bestaan verschillende regelingen die bijdragen aan de inrichting van het
Groene Hart en de structuurverbetering van de landbouw. De reële uitgave
op basis van deze regelingen kunnen jaarlijks sterk variëren omdat de
daadwerkelijke aanwending van gelden afhankelijk is van concrete projectvoorstellen.
Vaak is alleen een globale raming van de totale kosten of beschikbare gelden
bekend.De belangrijkste financiële bijdrage van het Rijk wordt geleverd
via de landinrichting. Een globale raming van de totale investeringskosten
(na 1-1-'98) voor de nu lopende en geplande landinrichtingsprojecten in het
Groene hart is ca. 550 miljoen gulden. Hierin zijn meegenomen de investeringen
ten behoeve van de aanleg van de strategische groenprojecten. De raming is
exclusief de kosten voor grondverwerving. Nieuw op de rijksbegroting is de
Kwaliteitsimpuls (Groene Hart Impuls) waarmee 30 miljoen gulden per jaar voor
het Groene Hart beschikbaar komt. Deze extra bijdrage, voor de periode 1998
tot en met 2010, is beschikbaar voor investeringen in het Groene Hart die
gericht zijn op o.a. het verbeteren van de bereikbaarheid en toegankelijkheid
van het gebied en agrarische structuurversterking waaronder het versnellen
van lopende landinrichtingsprojecten en het stimuleren van agrarisch natuurbeheer.Door het beschikbaar komen van extra financiële middelen is in de
VROM-begroting, op basis van een globale kostenraming, voor de bodemsanering
van het Hollandse IJssel Project (Strategisch Project NU/ROM Groene Hart)
een bijdrage gereserveerd van 195 miljoen gulden, voor de periode tot en met
het jaar 2010. Ook op basis van het Bijdragenbesluit Gebiedsgericht Milieubeleid
kunnen provincies jaarlijks gedeeltelijke projectfinanciering aanvragen. Tot
nu toe is daar een bescheiden gebruik van gemaakt. Het Bijdragenbesluit Gebiedsgericht
Milieubeleid voorziet in een rijksbijdrage van 114 miljoen gulden voor de
periode 1996 tot en met 1999.Voor de rijksbufferzones voorzien de begrotingen van VROM en LNV jaarlijks
in een investeringsmogelijkheid van respectievelijk 12 en 9 miljoen gulden.
Ook hier kan niet precies worden aangegeven welk deel van de beschikbare gelden
geïnvesteerd zal worden in het Groene Hart. In het kader van de regeling
Uitvoering Ruimtelijk Beleid, vanaf 1998 vallend onder de WRO, wordt jaarlijks
ca. 2.5 miljoen gulden aan de ontwikkeling van het Groene Hart bijgedragen.Overigens geldt voor de totale investering in de inrichting van het Groene
Hart en de agrarische structuurverbetering dat naast en in samenhang met de
rijksinvesteringen ook provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke
organisaties en particulieren substantieel financiële bijdragen leveren.
Het aan de Tweede Kamer toegezegde Ontwikkelingsprogramma Nationaal Landschap
Groene Hart zal, voor zover mogelijk, een integraal beeld geven van alle lopende
en geplande activiteiten in het Groene Hart, met inbegrip van de financiering. 53Welke gelden noodzakelijk zijn om inhoud te geven aan de invulling
van het Nationaal Landschap Groene Hart? Welke bedragen zijn door de verschillende
departementen opgenomen in de begroting voor 1998 en de daarop volgende tien
jaren om het Nationaal Landschap Groene Hart inhoud te geven?
Welke effecten worden met deze respectievelijke gelden beoogd? (blz. 24)Het kabinet gaat ervan uit dat de rijksinvesteringen in de thans lopende
strategische projecten in het kader van de NU/ROM in samenhang met de Groene
Hart Impuls (Kwaliteitsimpuls), naast de reguliere inzet van middelen in landinrichting,
realisatie Ecologische Hoofdstructuur, Gebiedsgericht Milieubeleid en Plattelandsvernieuwing,
een goede basis leggen om het Nationaal Landschap Groene Hart een duurzame
invulling te geven. Naast en zoveel mogelijk in samenhang met de rijksinvesteringen
zullen ook provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties
en particulieren moeten investeren om de gewenste ruimtelijke kwaliteit van
het Groene Hart te behouden.Het is niet eenvoudig aan te geven welke bedragen precies op de (meerjaren-)begroting
zijn gereserveerd om het Nationaal Landschap Groene Hart inhoud te geven.
Het Groene Hart vormt immers geen apart begrotingsartikel. De reële uitgaven
op basis van de voor het Groene Hart beschikbare regelingen kunnen jaarlijks
sterk variëren. De daadwerkelijke aanwending van gelden is afhankelijk
van jaarlijks in te dienen projectvoorstellen. Vaak is alleen een globale
raming van de totale kosten of beschikbare gelden bekend.De belangrijkste financiële bijdrage van het Rijk wordt geleverd
via de landinrichting. Een globale raming van de totale investeringskosten
(na 1-1-'98) voor de nu lopende en geplande landinrichtingsprojecten in het
Groene Hart is ca. 550 miljoen gulden. Hierin zijn meegenomen de investeringen
ten behoeve van de aanleg van de strategische groenprojecten. De raming is
exclusief de kosten voor grondverwerving. Nieuw op de rijksbegroting is de
Kwaliteitsimpuls (Groene Hart Impuls) waarmee 30 miljoen gulden per jaar voor
het Groene Hart beschikbaar komt. Deze extra bijdrage, voor de periode 1998
tot en met 2010, is beschikbaar voor investeringen in het Groene Hart die
gericht zijn op het verbeteren van de bereikbaarheid en toegankelijkheid van
het gebied en agrarische structuurversterking waaronder het versnellen van
lopende landinrichtingsprojecten en het stimuleren van agrarisch natuurbeheer.Door het beschikbaar komen van extra financiële middelen is in de
VROM-begroting, op basis van een globale kostenraming, voor de bodemsanering
van het Hollandse IJssel Project (Strategisch Project NU/ROM Groene Hart)
een bijdrage gereserveerd van 195 miljoen gulden, voor de periode tot en met
het jaar 2010. Ook op basis van het Bijdragenbesluit Gebiedsgericht Milieubeleid
kunnen provincies jaarlijks gedeeltelijke projectfinanciering aanvragen. Tot
nu toe is daar een bescheiden gebruik van gemaakt. Het Bijdragenbesluit Gebiedsgericht
Milieubeleid voorziet in een rijksbijdrage van 114 miljoen gulden voor de
periode 1996 tot en met 1999.Voor de rijksbufferzones voorzien de begrotingen van VROM en LNV jaarlijks
in een investeringsmogelijkheid van respectievelijk 12 en 9 miljoen gulden.
Ook hier kan niet precies worden aangegeven welk deel van de beschikbare gelden
geïnvesteerd zal worden in het Groene Hart. In het kader van de regeling
Uitvoering Ruimtelijk Beleid, vanaf 1998 vallend onder de WRO, wordt jaarlijks
ca. 2.5 miljoen gulden aan de ontwikkeling van het Groene Hart bijgedragen.
De investeringen zullen de komende jaren resulteren in een duurzame structuur
voor de groene functies landbouw, natuur en recreatie, waardoor een evenwicht
ontstaat in rode investeringen op de Randstadring en groene investeringen
in het Groene Hart. Deze duurzame structuur voor economie en ecologie biedt
een garantie voor het behoud van rust, ruimte en groen in een schoon en goed
toegankelijk Groene Hart voor zowel haar eigen bewoners als voor de bewoners
van de Randstadring. 54Welke juridische consequenties zijn aan de status van nationaal landschap
verbonden?Aan de toekenning van de status nationaal landschap aan het Groene Hart
zijn geen directe formeel-juridische consequenties verbonden. Wel past de
status in materiële zin bij de nieuwe ontwikkelingsimpuls en de daarbij
behorende uitvoeringsmaatregelen die het Groene Hart voor de jaren 1998–2010
zal krijgen. 55Wordt in het Ontwikkelingsprogramma Groene Hart tevens voorzien in
de aankoop van paden ter vergroting van de toegankelijkheid van het agrarisch
gebied? (blz. 24)De Groene Hart Impuls (Kwaliteitsimpuls) vormt een wezenlijk onderdeel
van het Ontwikkelingsprogramma Nationaal Landschap Groene Hart. Deze extra
investering voor het stimuleringsbeleid is ondermeer bedoeld om de toegankelijkheid
en bereikbaarheid van het gebied te vergroten. De criteria voor deze rijksbijdrage
voorzien in de mogelijkheid om paden aan te leggen of aan te passen die zowel
de toegankelijkheid als de belevings- en gebruiksmogelijkheden van landbouwgronden
vergroten. Niet in alle gevallen zal het nodig zijn gronden te verwerven voor
de aanleg, aanpassing of verbreding van paden. Ook gebruiksovereenkomsten
kunnen de toegankelijkheid van landbouwgronden bevorderen. 56Bij het dit jaar gevoerde overleg met de minister over de Randstadnota
is een motie (Versnel-Schmitz/ Duivesteijn) aangenomen waarin de regering
wordt verzocht het voortouw te nemen bij de nadere integrale uitwerking van
drie gebieden in de Randstad waar de ruimtedruk hoog is. Blijkens de MvT kiest
de regering ervoor dit aan de provincies over te laten. Bij een Algemeen overleg
n.a.v. de moties heeft de minister gezegd dat bij de provincies is aangedrongen
op samenhangende planvorming. Toetst het Rijk de door de provincies ontwikkelde
uitwerkingen aan de eigen aanvullende criteria terzake en heeft het Rijk ook
gedurende de planontwikkeling op enigerlei wijze een sturende rol? (blz. 24)Voor de drie gebiedsuitwerkingen en voor de gebiedsstudie Almere/ Flevoland
(op verzoek van provincies toegevoegd) zijn uitgangspunten en keuzevraagstukken
geformuleerd. Deze worden met PKB-status opgenomen in deel 3 van de partiële
herziening van de PKB-NRB. Over deze uitgangspunten en keuzevraagstukken is
eind september bestuurlijke overeenstemming bereikt met de randstadprovincies
en Bon-regio's, zodat zij ook bij het opstellen van de gebiedsuitwerkingen
kunnen worden gehanteerd. Tevens participeert het rijk in alle stuur- en projectgroepen
en zal zowel daar als bij de beoordeling van de eindrapportages de geformuleerde
uitgangspunten en keuzevraag-stukken als toetsingskader hanteren. Het ministerie
van VROM treedt waar nodig activerend op bij het tot stand komen van de gebiedsuitwerkingen
en het vervult tevens een coördinerende rol met betrekking tot de bijdragen
van de ministeries V&W, LNV en EZ. 57In de MvT wordt gesteld dat de Europese schaal van denken en handelen,
zeker m.b.t. infrastructuur en economie, steeds belangrijker wordt voor de
ontwikkeling en uitvoering van ruimtelijk beleid door de overheid. De «belevingswaarde»
wordt daar tegenover gesteld als iets wat deze tendens grenzen stelt of zou
moeten stellen. Hoe denkt de regering dit uitgangspunt vorm te
geven bij concrete investeringsbeslissingen en keuzen over de uitvoering van
een ruimtelijk project? M.a.w. : kunnen waarborgen bij de planontwikkleing
worden ingebouwd waardoor deze belevingswaarde zijn eigen recht krijgt? (blz.
24)Onder erkenning van het toenemende belang van de Europese schaal van denken
en handelen, stelt de MvT dat de dagelijkse leefomgeving bepalend is voor
de vraag of wij ons prettig voelen waar wij wonen, werken en recreëren.Waarborgen voor de kwaliteit van de leefomgeving liggen allereerst besloten
in de aard van investeringsbeslissingen. In de begroting komt dat onder meer
tot uitdrukking in extra geld voor milieumaatregelen, voor de versterking
van de sociale en economische vitaliteit van de steden, voor het stimuleren
van duurzaam ruimtegebruik en de versterking van natuur en landschap (Groene
Hart).Voorts vormen de (middel)lange termijnvisies op de ruimtelijke ontwikkeling
van ons land (Vinex, AcVinex, Randstadnota, Nederland 2030) en het juridisch
instrumentarium van de WRO algemene instrumenten voor de waarborging van ruimtelijke
kwaliteit.Specifiek kan in dit verband verwezen worden naar het Integraal beleidsonderzoek
(IBO) «Inpassing infrastructuur», waarin onderzocht wordt op welke
wijze de besluitvorming zodanig georganiseerd kan worden dat meerkosten (inpassing)
van individuele infraprojecten worden afgewogen tegen de effecten daarvan
op het totale programma.Van belang is ook het aangekondigde onderzoek naar een algemene regeling
voor de besluitvorming over projectrealisering op het niveau van rijk en provincie,
met als centraal element een goede ruimtelijke en milieuhygiënische afweging
op strategisch niveau, inclusief afweging van nut en noodzaak en een zo zorgvuldig
mogelijke inpassing van het te realiseren project. 58Waarom moeten ook de inspecteurs van de ruimtelijke ordening toezicht
gaan uitoefenen in de naleving en handhaving van het standplaatsenbeleid voor
woonwagens?Het toezicht op de uitvoering van de Woonwagenwet is in handen van de
inspecteurs van de volkshuisvesting, die bij de invulling van deze taak overigens
nauw samenwerken met de inspecteurs van de ruimtelijke ordening. Overigens
gaat het bij de uitvoering van het standplaatsenbeleid voor woonwagens niet
om handhaving van het ruimtelijk bestuursrecht, maar voornamelijk om doorwerking
van dit beleid in de ruimtelijke plannen van de andere overheden. Ook na intrekking
van de Woonwagenwet, waarbij het beleidsterrein van de woonwagens wordt ondergebracht
in o.a. de Huisvestingswet en de Woningwet, zal deze taakverdeling geen wijziging
ondergaan. 59Houdt vergroting van de inzet van inspecties op het punt van toezichtfuncties
vergroting van personele capaciteit in? Op welke manier wordt de inzet van
de inspecties op het punt van de toezichtfuncties vergroot? Wordt voor toezichtrelaties
tevens een beroep gedaan op capaciteit en inzet van provincies?Ja, het voornemen is om de formatie van de inspecties op het punt van
handhavingscapaciteit te vergroten van 4 naar 8 formatieplaatsen per 1-1-1998.
Daarnaast wordt de coördinatie op centraal niveau versterkt. De huidige
formatie van 4 fte voor handhaving wordt per 1-1-1998 vergroot naar 8 handhavingsmedewerkers.
Daarnaast wordt de coördinatie op centraal niveau versterkt.
Hierdoor is het mogelijk meer aandacht te besteden aan monitoring van de stand
van zaken met betrekking tot de handhaving, maar ook aan daadwerkelijk toezicht,
inclusief corrigerende activiteiten. Voor toezichtrelaties wordt zo nodig
een beroep gedaan op de capaciteit en inzet van provincies. Hierbij moet worden
aangetekend dat de meeste provincies op het punt van strikt toezichthouden
vrijwel geen structurele capaciteit hebben ingeruimd. Veelal zien ze dit,
bij gebrek aan bevoegdheden, ook niet als hun taak. Wel wordt door de meeste
provincies behoorlijk inzet gepleegd op punten van preventie en stimulering.
De provincies hebben toegezegd om in 1998 meer aandacht te besteden aan handhaving
van de ruimtelijke ordeningsregelgeving.60Waarom moet hernieuwde aandacht worden besteed aan de diverse vormen
van intergemeentelijke samenwerking voor het bewerkstelligen van een adequater
handhavingsniveau? (blz. 25)In verschillende delen van het land zijn in de afgelopen jaren goede ervaringen
opgedaan op het punt van intergemeentelijke samenwerking bij de voorbereiding
van bestemmingsplannen voor het buitengebied. Voorts hebben gemeenten praktische
ervaringen opgedaan bij het oprichten van gemeenschappelijke technische milieudiensten.
Ter verbetering van de handhavingspraktijk op het gebied van de ruimtelijke
ordening verdient het aanbeveling om van de ervaringen van deze vormen van
intergemeentelijke samenwerking gebruik te maken en op basis daarvan bijvoorbeeld
een doeltreffende, intergemeentelijke handhavingsorganisatie voor het buitengebied
op te zetten. 61Overproductie van woningbouw in gebieden met een ontspannen woningmarkt
vormen een bedreiging voor herstructureringsopgaven in diezelfde gebieden.
Bestaan er mogelijkheden het toezicht op deze ontwikkeling te verscherpen?
(blz. 25)Door middel van de monitoring VINEX en de bewaking van de voortgang woningbouw
worden de ontwikkelingen met betrekking tot de woningbouw nauwgezet gevolgd.
De op middellange termijn thans geraamde mate, waarin in bepaalde gebieden
buiten VINEX meer gebouwd kan worden dan de in de VINEX-accoorden afgesproken
inspanningsverplichting, heeft reeds aanleiding gegeven tot bestuurlijk en
ambtelijk overleg met de betrokken provincies. In dat overleg is ook de relatie
met de herstructureringsopgave aan de orde gesteld.In de brief over het woningbouwbeleid tot 2005, die U in oktober zult
ontvangen, wordt U nader geïnformeerd over de wijze waarop van rijkszijde
zal worden omgegaan met de onderhavige materie. 63Zal het inhoudelijke product van de beleidsbrief Belvedere op tijd
verschijnen om nog structurerende invloed op de Actualisering Vinex te kunnen
uitoefenen? (blz. 27)In deel 1 van de Actualisering PKB-Vinex (blz. 58) staat onder andere
dat de ruimtelijke kwaliteit wordt bevorderd door uit te gaan van de cultuurhistorische
waarden in de gebouwde omgeving en het landelijk gebied. In de PKB wordt benadrukt
dat steden, dorpen en landschappen niet eenvormig mogen worden en dat de historisch
gegroeide situatie, inclusief de archeologische waarden niet onherkenbaar
mogen worden. Middels een brief zal U eind van dit jaar op de hoogte gesteld
worden van de doelstellingen en bandbreedte van het project Belvedere. Op
grond daarvan zullen U eind volgend jaar een interdepartementale rijksvisie
op de versterking van de relatie tussen cultuurhistorie en ruimtelijke
ordening en voorstellen voor operationalisering daarvan worden voorgelegd.
De huidige tekstuele verankering in de Actualisering PKB-Vinex biedt naar
verwachting voldoende aanknopingspunten om de nog te ontwikkelen visie te
operationaliseren. HOOFDSTUK 4. WONEN 64Zal de Bank van Nederlandse Gemeenten zich actief gaan bezighouden
met de aanpak van na-oorlogse wijken? Zo ja, op welke wijze? Hoe beoordeelt
u deze activiteit? (blz. 31)De vraag refereert kennelijk aan een in enkele kranten verschenen bericht
over nieuwe activiteiten van de Bank van Nederlandse Gemeenten (BNG) gericht
op de aanpak van naoorlogse wijken. Volgens deze berichten is er sprake van
het stichten van een dochteronderneming die deskundigheid gaat leveren op
het gebied van plan- en locatieontwikkeling en het ontwikkelen van een model
voor een ontwikkelingsmaatschappij die geldstromen voor herstructurering moet
genereren. Banken, waaronder de BNG, zijn reeds jaar en dag doende met financiering
van de volkshuisvesting.Voor zover het op grond van deze berichtgeving is te beoordelen staat
het de BNG dan ook vrij het vermelde te doen. Elk initiatief wordt gewaardeerd
dat bijdraagt aan een integrale aanpak van naoorlogse wijken, ook op het gebied
van de financiering en mits natuurlijk passend binnen de statuten van de onderneming. 65Kan in een overzicht inzichtelijk worden gemaakt welke investeringen
door verschillende instanties (de 4 grote steden; de 23 middelgrote steden;
het OTB en mogelijk andere ramingen) noodzakelijk geacht worden als Rijksbijdrage
voor de stadsvernieuwing, de stedelijke vernieuwing en de herstructurering?Kan worden aangegeven wat exact de voornemens zijn van Rijkszijde
met betrekking tot de financiering van stadsvernieuwing, stedelijke vernieuwing
en herstructurering?Wat is de verklaring voor het verschil? Welk effect zal een onvoldoende
investering in deze drie operaties op de Nederlandse steden sorteren?De nota Stedelijke Vernieuwing, u aangeboden op 26 juni 1997, geeft de
voornemens van rijkszijde aan tot financiering van de stadsvernieuwing en
de herstructurering. Voor de stadsvernieuwing wordt, op grond van eerder in
BELSTATO bepaalde rijksbijdragen en de herijking van de kosten van stadsvernieuwing,
f 5,3 miljard nodig geacht. Voor de herstructurering van wijken, met
name de naoorlogse, is een rijksbijdrage van f 1,85 miljard begroot.
Totaal is dus, vanaf 1998, voor stedelijke vernieuwing – in het kader
van de genoemde nota – een financiering van f 7,2 miljard van rijkszijde
voorzien.De ramingen die de grondslag zijn voor deze rijksmiddelen zijn gebaseerd
op uitvoerig en diepgaand onderzoek. Er bestaat grote overeenstemming over
de algemene inhoud van de stadsvernieuwings- en de herstructureringsopgave
tussen Rijk en steden. Bij de uitwerking ervan worden echter wel kanttekeningen
geplaatst. Er is verschil van opvatting over de hoogte van de door het Rijk
en de gemeenten te dragen kosten en de omvang van de voor rekening van de
overheid te brengen opgave.De vier grote en drieëntwintig middelgrote steden menen dat voor
de stadsvernieuwing f 6,6 miljard en voor de herstructurering f 5,4
miljard extra aan rijksmiddelen noodzakelijk zijn, ten opzichte
van de oorspronkelijk in BELSTATO berekende rijksbijdrage. Deze opvatting
is gebaseerd op een in hun opdracht verricht onderzoek, waarvan een rapport
door de onderzoekbureaus OTB en SOAB onlangs is gepubliceerd.De VNG heeft aangegeven dat, naar haar oordeel en in afwijking van deze
bedragen, ca f 3,8 miljard voor de stadsvernieuwing en f 3,5 miljard
voor de herstructurering meer nodig is dan de f 5,3 miljard en de f 1,85
miljard die het Rijk hiervoor heeft geraamd. Verwezen wordt daarvoor tevens
naar het u op 26 juni 1997 eveneens toegezonden advies van de RCV/CCSV van
9 juni 1997.Wat de stadsvernieuwing betreft wordt het verschil veroorzaakt doordat
het Rijk, conform de afspraken in het kader van de herijking BELSTATO, de
uitgangspunten voor haar stadsvernieuwingsbeleid onveranderd laat. De andere
overheden menen echter dat het Rijk de stadsvernieuwing te eng definieert.
Dat geldt in hun ogen voor de subsidiëring van particuliere huurwoningen,
eigen woningen, gemeentelijke monumenten, de aantal te bouwen woningen, bodemsanering
en infrastructuur. Daarnaast vertrouwt het Rijk, naar hun oordeel, te zeer
op de investeringen van private partijen.Wat de herstructurering betreft is het verschil tussen de raming van rijkszijde
en die van de steden vooral het gevolg van een hoger ambitieniveau van de
steden. Zij menen dat in een veel groter aantal wijken herstructurering noodzakelijk
is. Deze vorm van herstructurering heeft dan voor een groot deel een preventief
karakter.Met de inzet aan rijksbijdragen voor stedelijke vernieuwing van ca f 7,2
miljard in de periode 1998–2010, voorzover het gaat om stadsvernieuwing
en herstructurering, kunnen de voorliggende stedelijke opgaven worden volbracht
zoals blijkt uit de nota Stedelijke Vernieuwing.Waar het gaat om stedelijke vernieuwing in ruimere zin en op langere termijn
wordt verwezen naar de Voortgangsrapportage Missiebrief die het kabinet u
op 16 september 1997 heeft toegezonden. In deze brief is, door middel van
een verkennende inventarisatie van investeringswensen t/m 2010, een pakket
aanvullende investeringen opgenomen voor stedelijke vernieuwing. Tevens wordt
verwezen naar het in de nota Stedelijke Vernieuwing opgenomen globaal meerjarig
overzicht van rijksbijdragen die voor stedelijke vernieuwing van betekenis
zijn (blz. 97). Daaruit blijkt dat jaarlijks meerdere miljarden guldens door
het Rijk beschikbaar worden gesteld die mede voor stedelijke vernieuwing kunnen
worden ingezet. 66Wat is er aan concrete plannen ingediend aangaande de herstructurering
door de gemeenten?Welke verplichtingen in financiële zin zijn aangegaan in het
kader van de stadsvernieuwing en andere vergelijkbare activiteiten?Welk deel hiervan heeft reeds tot concrete betalingen heeft geleid
en welk deel niet?In hoeverre is het mogelijk is thans een deel van de onderuitputting
aan te wenden voor concrete activiteiten in het kader van de herstructurering
dan wel andere initiatieven in steden?Voor de uitvoering van de Tijdelijke herstructureringsregeling is in 1997
f 65 mln. uitgetrokken, waarvan f 32,5 mln. voor de 4 grote steden
en eenzelfde bedrag voor de overige gemeenten. Door de overige gemeenten zijn
115 plannen ingediend voor een totaalbedrag van ca. f 2,7 mld. Inmiddels
zijn daarvan 31 plannen gehonoreerd (zie overzicht A).Van het voor de 4 grote steden beschikbaar gestelde budget is thans voor
bijna f 27 mln. aan plannen gehonoreerd (zie overzicht B). De, op grond
van het restantbudget, ingediende plannen zijn nog in behandeling. In het kader van de stadsvernieuwing wordt door het Rijk voor 1998 aan
de gemeentelijke en provinciale stadsvernieuwingsfondsen tot een totaalbedrag
van f 702,95 mln. bijgedragen waarvan de verplichtingen reeds in 1997
zijn aagegaan. De verdeling daarvan is geregeld bij circulaire MG 97–19
van 30 september jl.De gemeenten beschikken overigens nog over spaarsaldi in het kader van
het stadsvernieuwingsfonds, die, voor zover nog niet belegd met plannen, in
principe kunnen worden aangewend voor het vóórfinancieren van
herstructureringsplannen. Overzicht A: 31 plannen overige gemeenten, budget 1997
f 32,5 mln. gemeente:plan:rijksbijdrage:
(in mln. f) HelmondRaymakerstr.1,3 TilburgTextielbuurt1,0LelystadWold1,5 KampenHanzewijk0,1 LeeuwardenHeechterp2,8ArnhemBroekhoven2,2 ApeldoornZuid1,0 RenkumHeidestein0,4BoxtelSelissenwal0,7 VlissingenMiddengebied0,4LelystadJol1,1 SleenVeenoord0,6 DordrechtWielwijk0,9AmersfoortSpoorwegzone0,4 LelystadMeerenwijk0,8AmersfoortColumbusweg0,5 SittardBreitnerstraat0,2HaarlemLaan van Angers1,4 HengeloHengelose Es0,6ArnhemMalburgen N.O.1,4 DordrechtBlijenhoek1,6GorinchemAirey woningen0,7 BrunssumOude Egge1,1DeventerBoxbergerweg2,1 GroningenVinkhuizen
Z W1,7 SpijkenisseGroenewoud0,3 ZwolleSchildersbuurt1,3DeventerBurgemeesterbuurt0,4 GroningenDe Wijert
Noord1,3 NijmegenRode Dorp2,4 DelfzijlEemsproject0,6Totaal 32,5Overzicht B: plannen 4 grote steden, budget 1997 f 32,5
mln. (in mln. f) AmsterdamZuidwest Kwadrant (Osdorp)5,0  Buurt negen (Geuzenveld/ Slotermeer)3,0     8,0    Den HaagBezuidenhout-West5,6   Het Fort1,6  Zuid-West/Bouwlust0,9    8,1    RotterdamHart Landenbuurt Delfshaven2,4   Zaagmolengebied
Noord1,6   Plein 1953, Charlois1,9   Hoogvliet-Noord1,6  Beverwaard-IJsselmonde1,6     9,1    UtrechtTroelstralaan0,45   Wulverhorstlaan
e.o.1,0   Livingstonelaan0,25    1,7   26,967Hoe verhouden de uitgangspunten van de Nota Stedelijke Vernieuwing
zich met die van BELSTATO? (blz. 31)Essentieel is dat BELSTATO uitging van een afgeronde opgave met een eindige
Rijksbetrokkenheid. Uitgangspunt van de nota «Stedelijke Vernieuwing»
is een blijvende Rijksbetrokkenheid, ook in financiële zin. Deze is tot
2010 concreet ingevuld.De nota «Stedelijke vernieuwing» plaatst de afronding van
de stadsvernieuwing in het brede en actuele kader van het streven naar verhoging
van de kwaliteit van het stedelijk leef- en productiemilieu.In dat kader is er aanleiding voor een impuls voor de herstructurering
van (vooral) naoorlogse wijken. De stadsvernieuwing kan als afgebakende opgave,
met de aanvullende rijksbijdragen vanwege de gestegen kosten, volgens de uitgangspunten
van de nota BELSTATO worden afgerond. De praktijk van de stadsvernieuwing
zal aan het streven naar herstructurering kunnen worden aangepast zonder extra
financiële bijdragen van de overheid. Uit de aan u toegezonden omgevingsrapportage
in het kader van de herijking BELSTATO blijkt dat bijdragen aan de stedelijke
vernieuwing, zoals aan nieuwbouw voor hogere inkomens en bedrijvigheid, zijn
toegenomen. De uitgangspunten van de nota BELSTATO houden verband met de positie
die de stadsvernieuwing inneemt tussen andere beleidsterreinen, zoals sociale
vernieuwing, VINEX-taakstelling en stedelijk beheer. 68Welke gevolgen heeft een mogelijke sterke vermindering van het niet-gebruik
onder huursubsidiegerechtigden voor de in de huursubsidiewet geïntroduceerde
financiële medeverantwoordelijkheid van gemeenten en corporaties (prestatienormering)?
(blz 33)De bedoelde medeverantwoordelijkheid van gemeenten en verhuurders heeft
betrekking op de huursubsidie uitgavennorm, de hoogte van het gemiddelde uitgekeerde
huursubsidiebedrag. Op het aantal aanvragen zelf en de omvang van het gebruik
worden zij dan ook niet aangesproken.Uit diverse onderzoeken over het niet-gebruik van de huursubsidie komt
naar voren dat de gemiddelde bijdrage die niet-gebruikers zouden kunnen ontvangen
lager is dan het gemiddelde huursubsidiebedrag dat wordt verstrekt. Op grond
van deze constatering mag worden verondersteld dat het gemiddelde te verstrekken
huursubsidiebedrag als gevolg van het verminderen van het niet-gebruik lager
komt te liggen. 69De uitgavenorm die de stijging van de gemiddelde bijdrage huursubsidie
per gemeente moet beperken is voor het subsidietijdvak 1997/1998 op 6,7% gesteld.
Welke ratio en berekening ligt hieraan ten grondslag? (blz 33)De huursubsidie-uitgavennorm geeft aan hoe de gemiddelde huursubsidiebijdrage
zich dient te verhouden tot de gemiddelde bijdrage in het daaraan voorafgaande
subsidiejaar. Een huursubsidie-uitgavennorm voor het subsidiejaar 1997/1998
van 6,7 procent, betekent dat de gemiddelde bijdrage voor het
tijdvak 1997/1998 6,7 procent hoger mag zijn dan de gemiddelde bijdrage voor
het tijdvak 1996/1997.De vaststelling van de hoogte van de HS-norm loopt parallel aan de begrotingsvoorbereiding.
In dat kader wordt geanalyseerd welke factoren in welke mate de stijging van
de gemiddelde huursubsidie beïnvloeden. De belangrijkste factoren die in de praktijk een rol spelen en dus in
de HS-norm worden verwerkt, zijn– huurontwikkeling;– de normhuurcompensatie 1997;– toewijzingsbeleid;– verschuiving in de segmenten huursubsidie-ontvangers die, bij
een gelijke huurprijs, anders worden gesubsidieerd (dat zijn alleenstaanden,
gehandicapten en 65-plussers die 50% subsidie boven de aftoppingsgrens ontvangen);– inkomensontwikkeling, afwijkend van het gemiddelde;– wijzigingen in de kinder- en koopkrachttoeslagen.Voor het bepalen van de stijging van de gemiddelde bijdrage van het tijdvak
1996/1997 op het tijdvak 1997/1998 is de bijdrage voor het tijdvak 1996/1997
herberekend alsof de nieuwe systematiek al was ingevoerd. 70Zal de aangekondigde huurbrief nog vóór de begrotingsbehandeling
bij de Kamer worden bezorgd?Inmiddels is op 1 oktober jl. de Huurbrief 1998 toegezonden aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer. 71Op welke wijze wordt bevorderd dat gemeenten en corporaties een deel
van hun voorraad huurwoningen beschikbaar houden voor de mensen met de laagste
inkomens? Hoe wordt bevorderd dat een deel van de nieuwbouw op de Vinexlocaties
voor deze groep bereikbaar blijft?Gemeenten en verhuurders worden, door middel van overleg, gestimuleerd
te komen tot prestatieafspraken over het te voeren volkshuisvestingsbeleid.
In deze afspraken kunnen uitgangspunten worden vastgelegd voor een gematigd
huurbeleid, een gericht verkoopbeleid en een doelmatig woonruimteverdelingsbeleid,
waarmee een kernvoorraad aan goedkope huurwoningen beschikbaar kan worden
gehouden voor de huisvesting van de mensen met de laagste inkomens. Met het
huurbeleid en het sterk verbeterde huursubsidie-instrument, worden voorts
randvoorwaarden geschapen om deze goedkope huurwoningvoorraad ook betaalbaar
te houden. Het voor de laagste inkomens bereikbaar houden van een deel van
de nieuwbouw op de Vinex-locaties in de goedkope prijsklasse wordt, behalve
door het huursubsidie-instrument, bevorderd door het beschikbaar stellen van
bijdragen op voet van het Besluit woninggebonden subsidies. 72Er wordt bevorderd dat van de nieuwbouw op Vinexlocaties een deel
bereikbaar blijft voor de mensen met de laagste inkomens. Wordt met dit deel
het percentage van maximaal 30% sociale nieuwbouw op Vinex-locaties bedoeld,
of is er sprake van een beleidswijziging? (blz. 34)De bereikbaarheid van de sociale (huur)sector op de VINEX-uitleglocaties
voor de laagste inkomens wordt door het Rijk primair bevorderd door de inzet
van het instrumentarium van de nieuwe Huursubsidiewet. Aanvullend daarop ontvangen
de budgethouders uit het Besluit Woninggebonden Subsidies (BWS)
jaarlijks een budget, dat ook voor een deel bedoeld is voor de realisering
van nieuwe sociale sectorwoningen op de VINEX-uitleglocaties. Het is uiteindelijk
de verantwoordelijkheid van die budgethouders zelf om die middelen (deels)
gericht in te zetten op de «bereikbaarheidsdoelstelling» van de
nieuwbouw van sociale sectorwoningen op de VINEX-uitleglocaties.Ook sociale verhuurders hebben op dit punt een eigen verantwoordelijkheid.
Het Rijk heeft de randvoorwaarden daarvoor gecreëerd door middel van
wijziging van het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH). Corporaties zijn
thans in staat gesteld om ten laste van hun Algemene Bedrijfsreserves (ABR)
zgn. «onrendabele-top-investeringen» in de nieuwbouw van sociale
sectorwoningen te doen waardoor de hoogte van de aanvangshuur van die woningen
kan worden gematigd.De inzet van het Rijksbeleid op de realisering van – voor de laagste
inkomens bereikbare nieuwe sociale sectorwoningen op de VINEX-uitleglocaties –
was en is niet gericht op het totaal van het maximale percentage van 30%.
In de Trendbrief 1995 is neergelegd, dat de Rijksinzet op de nieuwbouw op
VINEX-uitleglocaties gericht is op de helft (15%) van het aantal in VINEX-uitleglocaties
te bouwen sociale sectorwoningen.Er is derhalve geen sprake van een beleidswijziging op dit punt.Een en ander is overigens ook afhankelijk van de vraag in de markt en
de omvang en inhoud van de herstructureringsplannen. 73Hoe heeft het Contactorgaan Hypothecaire Financiers gereageerd op
de oproep om te bevorderen dat hypotheekbemiddelaars een gedragscode gaan
hanteren?Naar aanleiding van de oproep aan het Contactorgaan Hypothecaire Financiers
(CHF), om te bevorderen dat hypotheekbemiddelaars een gedragscode gaan hanteren,
is het CHF in overleg getreden met vertegenwoordigers van organisaties van
hypotheekbemiddelaars en van woonconsumenten. Dit heeft er toe geleid dat
de partijen overeenstemming bereikt hebben over voorstellen tot aanpassing
van de Gedragscode Hypothecaire Financieringen. Onlangs zijn de aanpassingsvoorstellen
door het CHF voorgelegd aan de Minister van Economische Zaken, onder wiens
verantwoordelijkheid o.a. de marktwerking resorteert. Op korte termijn vindt
overleg plaats tussen vertegenwoordigers van het ministerie van Economische
Zaken, het CHF en vertegenwoordigers van de consumentenorganisaties om de
aanpassingsvoorstellen nader af te stemmen. Over de resultaten terzake zult
u worden geïnformeerd. 74Door de toename van uitponding van huurwoningen zal het aantal verenigingen
van huiseigenaren en de hoeveelheid mensen dat hierbij betrokken is aanzienlijk
toenemen. Is het niet noodzakelijk om op korte termijn dit belangrijke instrument
voor de instandhouding van de kwaliteit en het beheer van het woningbezit
te moderniseren.Het «Modelreglement bij splitsing in appartementsrechten»,
voorziet o.a. in de oprichting en vaststelling van de Vereniging van Eigenaars
(VvE). Dit modelreglement staat momenteel ter discussie binnen de Koninklijke
Notariële Beroepsorganisatie (KNB; tot 19 september jl. het Koninklijke
Notariële Broederschap genaamd). Genoemde organisatie heeft onlangs het
preadvies «Naar een vernieuwd appartementsrecht» uitgebracht,
waarin voorstellen tot aanpassing van het appartementsrecht worden gedaan.Gelet op het belang dat wordt gehecht aan een goed functioneren van VvE's,
zal op korte termijn in overleg worden getreden met de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten. De bedoeling is een gezamenlijk standpunt te formuleren
ter verbetering van het functioneren van VvE's voor de Minister van Justitie,
onder wiens verantwoordelijkheid het appartementsrecht resorteert. 75In welke regio's/provincies worden op dit moment meer woningen buiten
de stadsgewesten gebouwd dan was voorzien, en vindt hierover overleg plaats
tussen het Rijk en de betrokken lagere overheden?In de Vinex-convenanten (accoorden met de provincies) is een inspanningsverplichting
voor de gebieden buiten de stadsgewesten overeengekomen. Zoals weergegeven
in de brief d.d. 13 mei 1997 inzake de uitbreiding van de woningvoorraad,
kan worden geconstateerd dat de productie buiten de stadsgewesten in de provincies
Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Utrecht, Noord- en Zuid-Holland
en Zeeland boven die inspanningsverplichting uitkomt. Het Rijk is met de betreffende
provincies in overleg. 76Zullen de gedecentraliseerde middelen van het voormalig knelpunten
ouderenhuisvesting worden geoormerkt?Nee, deze middelen zullen per 1 januari a.s. als ongeoormerkt geld worden
overgeheveld naar het Gemeentefonds. In de juni-circulaire van de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken over de verdeling van dit fonds is gemeenten nog eens
uitdrukkelijk gewezen op hun (mede)verantwoordelijkheid voor een voor ouderen
toegankelijke woningvoorraad.Zoals in het Algemeen Overleg van 2 oktober jl. over ouderenhuisvesting
is toegezegd, zal bij de monitoring van de ontwikkelingen op het terrein van
de ouderenhuisvesting worden bezien in hoeverre gemeenten deze middelen ook
daadwerkelijk voor ouderenhuisvesting inzetten. 77Zijn de kosten van het bouwtechnisch weer op peil brengen van woningen
van matige of slechte kwaliteit meegenomen in de toekomstige Rijksbijdragen
inzake de stadsvernieuwing en stedelijke vernieuwing? (blz. 36)In de BELSTATO-raming is uitgegaan van de verbetering en/of sloop gevolgd
door nieuwbouw van (zeer) slechte woningen, alsmede van de verbetering van
matige woningen van kleine particuliere verhuurders. Deze opgave is ook in
de nota Stedelijke Vernieuwing uitgangspunt voor de berekening van het totaal
van kosten en opbrengsten. Het Rijk neemt een deel van de kosten voor zijn
rekening.De herstructurering in het kader van de stedelijke vernieuwing richt zich
primair op de differentiatie van de woningvoorraad en het verhogen van de
kwaliteit daarvan, onder andere door sloop van slechte woningen en verbetering/upgrading
van woningen van matige kwaliteit. Het bouwtechnisch weer op peil brengen
van woningen met een matige of slechte kwaliteit vormt evenwel geen onderdeel
van de rijksbijdragen aan herstructurering. 78Het komt voor dat bij de weigering van een bouwvergunning om welstandsredenen
een college van B&W tegen het advies van de welstandscommissie ingaat
en vervolgens door de bestuursrechter onderuit wordt gehaald. Is het niet
zo dat de welstandscommissie louter adviseert en dat het college
van B&W de eindbeslissing op het verlenen van de bouwvergunning heeft?
Wordt er in het kader van de bouwregelgeving aan gedacht om de posities van
welstandscommissies en colleges van B&W te verduidelijken?De wettelijke beslissingsbevoegdheid met betrekking tot het verlenen van
bouwvergunningen berust uitsluitend bij het college van burgemeester en wethouders.
Ten behoeve van de besluitvorming brengt de welstandscommissie aan B&W
voorafgaand advies uit over de vraag of een bouwwerk al dan niet in strijd
met redelijk eisen van welstand is. Bij een geschil over het besluit over
een bouwvergunning, dat terug te voeren is op een afwijking van het advies
van de welstandscommissie door B&W, beslist de rechter of het college
van B&W in het concrete geval in redelijkheid tot de conclusie heeft kunnen
komen van het advies af te wijken. Uit de jurisprudentie blijkt dat de rechter
zo'n afwijking van het advies van de welstandscommissie in principe aanvaardbaar
acht mits dat op architectonische gronden geschiedt. Gelet op de integrale
beleidsafweging die aan een beslissing omtrent verlening van een bouwvergunning
ten grondslag dient te liggen, is de beleidsruimte die de jurisprudentie het
college van B&W in dit verband biedt naar het oordeel van het kabinet
te beperkt.Zoals aangegeven in de brief van de Staatssecretaris aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer van 20 augustus 1997 inzake het MDW-rapport over bouwregelgeving
(DBD 97 541 286) zal de Woningwet op dit punt worden verduidelijkt. 79Waaruit blijkt de grote betrokkenheid van marktpartijen bij het Plan
van Aanpak bij Duurzaam Bouwen?Dat blijkt ondermeer uit de lokale en landelijke media, die dagelijks
berichten brengen van vorderingen en initiatieven van duurzaam bouwen: een
convenant afgesloten, een eerste paal van een complex duurzame woningen, een
experimentele woning waarin extreem veel energie wordt bespaard, etcetera.
Dit wordt bevestigd door het NIPO onderzoek van eind 1996 waarin de bekendheid
en het gebruik van het dubo-pakket voor woningbouw werd gemeten, en door de
rapportage van de VROM-Inspecties over de activiteiten binnen alle gemeenten
op het vlak van duurzaam bouwen. Beide rapportages zijn naar de Kamer eerder
dit jaar toegezonden.Uit een meting in 1996 blijkt dat meer dan de helft van de gemeenten (56%
van 625 gemeenten) zich bewust inspant voor duurzaam bouwen. Hiervan heeft
één gemeente (Den Haag) een verordening, 122 gemeenten hebben
een convenant duurzaam bouwen afgesloten, 162 gemeenten zijn bezig met de
ontwikkeling van een convenant en 65 gemeenten hebben een intentieverklaring
over soort gelijke overeenkomst.Voorts is bij het opstellen van het Tweede Plan van Aanpak Dubo door een
groot aantal partijen uit het veld aangegeven dat zij één of
meerdere speerpunten willen trekken, danwel willen zij betrokken zijn bij
de uitvoering ervan. 80In het kader van het project Optimale Energie Infrastructuur wordt
de Energieprestatie op locatie ontwikkeld, een instrument dat het mogelijk
maakt om prestaties op energiegebied te berekenen en te vergelijken. Worden
er aan de resultaten van die vergelijking positieve dan wel negatieve consequenties
verbonden? (blz. 39) De eerste resultaten van het in 1996 gestarte project Optimale Energie
Infrastructuur (OEI) zijn weliswaar bemoedigend maar het is nog te vroeg om
harde conclusies te kunnen trekken. Op grond van een NOVEM-analyse van adviezen
over de optimale energie-infrastructuur van twintig VINEX-nieuwbouwlocaties
kan worden geconcludeerd dat de te bereiken CO2-reductie bij een
optimale keuze van maatregelen kan oplopen tot 30% ten opzichte van een conventionele
energie-infrastructuur alsmede dat die milieuwinst te behalen is tegen gelijke
of aanzienlijk lagere kosten. In de praktijk blijkt echter in de helft van
de locaties door allerlei onduidelijkheden, onzekerheden en complexe besluitvormingsprocessen
geen optimale uitkomst te worden gerealiseerd. Om deze knelpunten weg te nemen
is in overleg met de minister van Economische Zaken begin 1997 besloten het
instrument EnergiePrestatie op Locatie (EPL) te ontwikkelen.Doel en ambitie daarvan is om duidelijkheid te verschaffen over de technische
prestaties van verschillende varianten van energie-infrastructuur en over
de verantwoordelijkheden van partijen in verschillende fasen van het bouwproces
op nieuwbouwlocaties. De EPL is een hulpmiddel voor de lokale bestuurders
om de besluitvorming te vereenvoudigen en te stroomlijnen. De ontwikkeling
van de EPL geschiedt derhalve in nauw overleg met de energiebedrijven en de
lokale bestuurders. Binnenkort vindt de presentatie plaats van de uniforme
EPL-rekenmethodiek waarmee lokale bestuurders het besluitvormingsproces kunnen
ingaan en van de EPL-monitor waarmee het rijk het ambitieniveau dat op verschillende
locaties wordt gekozen halfjaarlijks in beeld kan brengen. Aan de hand van
de praktijkervaringen met de EPL zal vervolgens worden bezien of de EPL een
regelgevingsinstrument kan en moet worden. 81Welke mogelijkheden bestaan er voor de vermindering van de juridisering
van het ruimtelijk beleid?Welke toepassingen van de Awb geven de meeste aanleiding tot juridisering
van politieke en bestuurlijke ruimtelijke beslissingen? In hoeverre leidt
de ruimtelijke kwaliteit onder deze juridisering? (blz. 38)De inwerkingtreding van de opeenvolgende tranches van de Algemene wet
bestuursrecht (Awb) heeft effecten op het niveau van de strategische ruimtelijke
plannen en op het niveau van operationele besluitvorming.V.w.b. het strategische planniveau – pkb's, streekplannen en (regionale)
structuurplannen – heeft de Awb tot gevolg dat in eerste instantie het
planvaststellend orgaan en vervolgens de rechter nadrukkelijker dan voorheen
moet nadenken over de vraag of in een grotendeels indicatief richtinggevend
plan ook op extern juridisch bindende wijze knopen worden doorgehakt. De hieruit
voortvloeiende explicitering van de status van ruimtelijke beleidsuitspraken
is naar mijn oordeel niet negatief te duiden vanuit een oogpunt van kwaliteit
van de besluitvorming. Via enkele aanpassingen van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening (Tweede Kamer, 1997–1998, 25 311, nrs. 1–3) probeert
de regering veilig te stellen dat hierbij geen onevenwichtigheden optreden
in de zin van onnodig lange procedures of juridisering van planonderdelen
waarvoor het planvaststellend orgaan geen juridische status beoogt.In aanvulling op de in genoemd wetsvoorstel opgenomen voorzieningen ben
ik overigens voornemens om via een Nota van wijziging ook de in mijn ogen
niet strikt noodzakelijke stapeling van inspraakprocedure en zienswijze-procedure
bij de voorbereiding van ruimtelijke plannen te schrappen.V.w.b. het niveau van operationele besluitvorming heeft de Awb op het
terrein van de ruimtelijke ordening (bijv. bij de vrijstellingen ex art. 19 WRO) tot verlenging van proceduretijden geleid, onder andere vanwege
de gemiddeld langere termijnen dan in de WRO waren voorzien en door de in
de ruimtelijke ordening destijds niet gebruikelijk stapeling van bezwaarschriftenprocedures
en beroep in twee instanties.Vanuit een oogpunt van kwaliteit van besluitvorming is het winst dat hierdoor
de beslissingen in de ruimtelijke ordening qua procedures beter in de pas
lopen met de overige besluiten die nodig zijn ter realisering van ruimtelijk
relevante initiatieven. In de interdepartementale contacten over verbetering
van de besluitvorming over ruimtelijke investeringen zal de inzet zijn gericht
op verkorting van de totale proceduretijd en op verdere coördinatie c.q.
integratie van uitvoeringsvergunningen. 82Hoe zal worden gestimuleerd dat lokale en/of regionale prestatie-afspraken
tussen gemeenten en corporaties ook daadwerkelijk worden gemaakt?Het is de primaire verantwoordelijkheid van gemeente en corporaties om
tot prestatieafspraken te komen. Zo wordt het ook in het BBSH verwoord. De
NWR en het NCIV en de VNG hebben afgesproken dat zij hun leden zullen stimuleren
om te komen tot prestatieafspraken.De verantwoordelijkheid om tot een afspraak te komen is dus duidelijk
bij partijen neergelegd.De kern van de taak van de staatssecretaris is te beoordelen of voldoende
prestaties worden geleverd. Dus daar is het hebben van een afspraak tussen
partijen niet een voldoende criterium. Wel zal het hebben van prestatieafspraken
veelal bevorderen dat de prestaties geleverd worden en het niet hebben van
afspraken daarvoor een belemmering zijn.Daarom zal via de inspectie ook niet worden geschroomd een actieve rol
te spelen in het stimuleren van prestatieafspraken door informatie waarover
de IVH beschikt ter beschikking te stellen, door partijen bij elkaar te brengen,
soms door een bemiddelende rol te spelen daar waar partijen blijkbaar niet
bij elkaar komen en tenslotte soms door te interveniëren als partijen
een verschil van mening aan de staatssecretaris voorleggen. 83Waarom komt de toezichthoudende taak van de gemeenten te vervallen?
Hebben gemeenten in deze taak gefaald?De rol van de gemeente in het kader van het toezicht op de corporaties
is komen te vervallen om de volgende redenen. Wat betreft het volkshuisvestelijk
toezicht bleek de eigen verantwoordelijkheid voor het lokale volkshuisvestingsbeleid
voor de gemeenten soms lastig te combineren met de uitoefening van de toezichtstaken
(de zogenaamde «dubbele petten»).Het financiële toezicht was aan gemeenten opgedragen om de financiële
risico's te beperken, die gemeenten door het verstrekken van leningen waren
aangegaan. Door de instelling destijds van een Waarborgfonds Sociale Woningbouw
(WSW) door de sector, dat borg kan staan bij het aantrekken van leningen,
zijn de gemeenten niet (meer) verplicht de financieringsrisico's van corporaties
te dragen. Zij kunnen deze risico's aan dat fonds overdragen. Bij sanering
is het CFV de eerst verantwoordelijke.Vervolgens speelt een rol dat door de schaalvergroting bij corporaties,
die steeds vaker in meerdere gemeenten werkzaam zijn, het toezicht door gemeenten
aan doeltreffendheid en doelmatigheid heeft verloren.Als laatste reden kan genoemd worden dat sommige gemeenten moeite hadden
het (financiële) toezicht op voldoende deskundig niveau inhoud te geven.
Voor een uitvoerige toelichting en motivering terzake wordt verwezen
naar de brief aan de Kamer van 7 april 1997 (kamerstukken II 1996/97, 24 508,
nr. 22). 84Op welke manier wordt het sanctie-instrumentarium aangescherpt? (blz.
41)Er is behoefte gebleken aan meer gedifferentieerde mogelijkheden om tegen
onrechtmatige handelingen van corporaties proportionele sancties te kunnen
treffen. In de brief dd. 7 april 1997 wordt aangegeven welke overwegingen
hieraan ten grondslag liggen. Het sanctie-instrumentarium zal worden aangepast
en aangevuld op de volgende wijze– uitbreiding van de bevoegdheden van het Rijk, c.q. de toezichthouder
als bedoeld in artikel 43 BBSH. Naast de bevoegdheid om bepaalde handelingen
van een corporatie aan voorafgaande goedkeuring van de toezichthouder te onderwerpen,
kan de toezichthouder ook de bevoegdheid krijgen om, voorzover een toegelaten
instelling niet of niet tijdig voldoet aan een aanwijzing tot het opstellen
van een sanerings- of investeringsplan, dat plan zelfstandig op te stellen.– opneming van een dwangsombevoegdheid. Een dwangsom kan worden
gekoppeld aan een aanwijzing. De hoogte van de dwangsom zal steeds in verhouding
dienen te staan tot de overtreding, zodat gedifferentieerde toepassing mogelijk
is.– opneming van de bevoegdheid van het Rijk de rechtbank te verzoeken
een bewindvoerder te benoemen, die in de plaats treedt van een corporatiebestuur.
Via het aanstellen van een bewindvoerder wordt het mogelijk om – in
het uiterste geval – de noodzakelijke correcties op het handelen of
nalaten van een toegelaten instelling ook daadwerkelijk te realiseren. Een
dergelijk ultimum remedium als sluitstuk van de toezichtsverantwoordelijkheid
ontbrak tot nu toe.De laatste twee opties vergen wijziging van de Woningwet.Daarnaast zijn in het BBSH de aanwijzingsbevoegdheid en de bevoegdheid
tot intrekking van de toelating gewijzigd, maar hier kan niet gesproken worden
van een aanscherping. De aanwijzingsbevoegdheid blijft qua reikwijdte en normering
materieel gelijk. De mogelijkheden voor intrekking van de toelating worden
zelfs enigszins beperkt. Van falen van gemeenten is in algemene zin geen sprake. 85Het streven is erop gericht om tot een afkoop te komen van subsidieverplichtingen
m.b.t. woonwagens en standplaatsen. Welke systematiek wordt daarbij gehanteerd?
En hoe verhoudt zich dit met de intrekking van de woonwagenwet?De afkoop van de lopende subsidieverplichtingen inzake woonwagens en -standplaatsen
zal plaatsvinden op basis van een nog op te stellen ministeriële regeling
(gebaseerd op artikel 33 van het Besluit Woninggebonden subsidies) en convenanten.
Dit houdt in dat gemeenten op basis van vrijwilligheid aan het afkooptraject
kunnen deelnemen. De onderhandelingen met de VNG en Landelijke Centrales over
de vaststelling van de parameters en over eventueel nodig flankerend beleid
zullen vanaf januari 1998 plaatsvinden. Dit traject staat los van de intrekking
Woonwagenwet.HOOFDSTUK 5. INTERNATIONAAL 86In hoeverre is één Dubo-pakket voor Europa nog toekomstmuziek,
zoals in Cobouw (26 september 1997) wordt gesuggereerd? (blz. 48)Onder voorzitterschap van de Staatssecretaris heeft op 24 en 25 september
jl. in Amsterdam de Tweede Europese Bewindsliedenconferentie over duurzaam
bouwen plaatsgevonden. Hieraan werd deelgenomen door 25 landen, door vertegenwoordigers
van de Europese Commissie en door het Internationaal Energie Agentschap. In
die conferentie is gebleken dat het belang van duurzaam bouwen algemeen onderkend
wordt, dat brede consensus bestaat over de van belang zijnde thema's en dat
het overheidsbeleid zich in het algemeen nog bevindt aan het begin van de
beleidslevencyclus. Inherent aan die beleidsfase is dat grote behoefte bestaat
aan kennisvergaring en uitwisseling over de te realiseren doelstellingen en
het in te zetten instrumentarium. Nederland is tot nu toe het enige land dat
werkt met het instrument «nationale Dubo-pakketten». In de conferentie
is afgesproken dat alle landen de introductie van dergelijke pakketten gaan
bevorderen. Het is niet de bedoeling nu te komen tot één uniform
pakket voor alle landen; wel zal informatie worden uitgewisseld en gestreefd
worden naar onderlinge afstemming tussen de diverse nationale pakketten. 87Hoe is de begroting ten behoeve van HABITAT thans precies ingevuld?
(blz. 48)Voor habitat-activiteiten is in 1998 f 940 734,– gereserveerd
voor de Stichting Habitat Platform (SHP) en f 400 000,– voor
een bijdrage aan de United Nations Commission on Human Settlements (UNCHS).
Deze bedragen zijn in de begroting geboekt onder het artikelonderdeel «Internationale
volkshuisvestingsinstellingen». HOOFDSTUK 6. COÖRDINATIE BOUWBELEID 88Bij welke regionale projecten worden ervaringen opgedaan met technische,
juridische, bestuurlijke en geologische aspecten van ondergronds ruimtegebruik?Welke resultaten zijn er tot nu toe bereikt bij deze projecten? (blz.
51)In een haalbaarheidsonderzoek met betrekking tot R.O. regelgeving en het
gebruik van de ondergrond wordt aanbevolen om in de praktijk te bezien welke
punten verbeterd/geoptimaliseerd kunnen worden. De rijksoverheid doet ervaring
op bij onder andere de Tweede Heinenoordtunnel en straks de HSL-tunnel. Bij
projecten van de Rijksgebouwendienst wordt gezocht naar mogelijkheden om ondergrondse
toepassingen te stimuleren. Toepassingen tot nu toe betreffen parkeergarages
en ondergrondse opslag van boeken en archivalid. Daarnaast wordt ten behoeve
van het opdoen van ervaring en kennisverspreiding, gezocht naar projecten
die door ander overheden op regionaal niveau worden geëntameerd. De keuze
moet nog gemaakt worden. Zie onder andere het programma voor intensief ruimtegebruik.
De resultaten van die projecten zijn nu nog niet concreet te benoemen.HOOFDSTUK 7. FINANCIEEL BELEID EN BEHEER 89Op welke posten heeft de extensivering van 15 miljoen gulden per
jaar plaatsgevonden? (blz. 53)De hier bedoelde extensivering van f 15 mln per jaar is ten laste
gegaan van de uitgereikte prijsbijstelling 1997. Dit betekent dat de extensivering
over alle DGM artikelen waarover prijsbijstelling is uitgekeerd, is verdeeld.
( Dit zijn alle DGM artikelen exclusief artikel 05.13 < Garanties en deelnemingen>.) 90Hoe komt het dat de verlegging van de A2 bij Leidsche Rijn nu nog
maar f 125 miljoen rijksbijdrage krijgt, terwijl voorheen een bedrag
van circa f 700 miljoen geraamd was? Waarom komt dit bedrag ten laste
van de VROM-begroting, terwijl het rechttrekken van de A2 ook een bate voor
V&W is? (blz. 54)In juli 1995 zijn tussen VROM, V&W en de regio afspraken gemaakt over
de integratie van de A2 in Leidsche Rijn. In mei 1996 hebben de ministers
van V&W en VROM ingestemd met de geselecteerde oplossingsrichting (partiële
overkluizing), zie hiervoor de brief van de minister van VROM aan de voorzitter
van de Vaste Kamercommissie VROM (21 juni 1996).De afspraak is dat het integratieproject niet meer dan f 700 miljoen
mag vergen. De regio draagt maximaal f 100 miljoen bij, V&W minimaal
f 375 miljoen en maximaal f 475 miljoen en VROM f 125 miljoen.
De hoofdtransportas rijksweg A2 doorsnijdt op dit moment de grote Vinex-locatie
Leidsche Rijn bij Utrecht en belemmert een optimale samenhang tussen de bestaande
stad en de nieuwe wijk Leidsche Rijn. Voor VROM is het van belang dat met
dit project een goede ruimtelijke inpassing van de A2 in dit gebied tot stand
komt. 91Ten laste van welke posten is de voorziene (en toegejuichte) bijdrage
voor nieuwe sleutelprojecten gegaan? (blz. 54)De voor het meervoudig ruimtegebruik en de sleutelprojecten benodigde
65 mln. Is gedekt via de prijsbijstelling. Door deze prijsbijstelling achterwege
te laten op enkele specifieke uitgavencategorieën is dit bedrag gecompenseerd.
Het leeuwendeel van de benodigde 65 mln. Is zo verkregen vanuit de DGVH-budgetten.
DGM en de RPD hebben, in financiële termen, een kleine bijdrage geleverd. 92Voor 1998 is een additioneel bedrag van f 115 mln beschikbaar
gesteld in verband met het toepassen van de Wet «Balansverkorting geldelijke
steun volkshuisvesting»voor woningen die in economisch eigendom zijn
bij corporaties. Is hiermee de totale problematiek op dit vlak opgelost? Kan
dit per betrokken corporatie gespecificeerd worden? (blz. 55)Naar aanleiding van het advies van de Landsadvocaat is besloten om ook
in andere gevallen van economische eigendom dan die waarvan reeds in de huidige
situatie sprake is (i.c. de gevallen van vertraagde juridische eigendomsoverdracht
als gevolg van bodemverontreiniging), het verstrekken van een aanvullende
bijdrage DKP-bezit mogelijk te maken. Gelet op het advies van de Landsadvocaat
is het toepassingsbereik van het flankerend beleid aanmerkelijk verruimd;
daartoe is een bedrag van f 115 miljoen gereserveerd voor 1998 (incl.
f 35 miljoen aan rente vanaf 1-1-1995 t/m de verwachte uitbetalingsdatum).Nu kan ook in een beperkt aantal andere gevallen, waarin de overdracht
van het erfpachtrecht door de gemeente aan de toegelaten instelling was vertraagd
en de toegelaten instelling economisch eigenaar was, een aanvullende bijdrage
worden verleend. Evenzo geldt dit in andersoortige gevallen van economische
eigendom die zich voordoen in de relatie tussen toegelaten instellingen onderling
en in de relatie tussen gemeenten (gemeentelijke woningbedrijven) en toegelaten
instellingen.Voorwaarde is daarbij wel dat per 1-1-1993 de DKP-subsidietoekenningen
(of de raadsbesluiten terzake) van de betrokken complexen woningen door de
gemeente ten name gesteld waren van de economisch eigenaar, omdat hieruit
blijkt dat het op 1-1-1993 in de bedoeling van partijen lag dat de betrokken
woningen op de lange termijn ook door de economisch eigenaar voor eigen rekening
en risico geëxploiteerd zouden worden.Hiermee is de totale problematiek van de economische eigendom in verhouding
tot de aanvullende bijdrage DKP-bezit opgelost, binnen het door de wet gegeven
uitgangspunt dat de bruteringsoperatie – en daarmee het flankerende
beleid – zich beperkt tot de partners in de sociale huursector.Het geraamde bedrag van f 115 miljoen strekt ter dekking van de hiermee
gemoeide extra uitgaven. Hierbij moet evenwel worden aangetekend dat dit bedrag
is gegrond op gegevens op basis van de voorlopige vaststellingen in de bruteringsoperatie.
Naar aanleiding van de definitieve gegevens (afgedekt door accountantsmededelingen)
zal definitieve vaststelling van de bijdragen volgen. Conform planning zal
dit voor eind 1999 afgerond zijn. De verwachting is overigens dat bijstellingen
niet van overwegende aard zullen zijn.In totaal gaat het om circa 10 corporaties, waarbij naar verwachting bijdragen
van minimaal f 500 000,– tot maximaal f 30 miljoen worden
verstrekt (exclusief rente). 93Budgetteringsafspraken zijn van kracht voor de hoofdbeleidsterreinen
Algemeen, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Waarom niet voor Volkshuisvesting?Budgetteringsafspraken maken deel uit van de regels budgetdiscipline.
Op die delen van de begroting waar bugetteringsafspraken van toepassing zijn
verklaard, worden mee- en tegenvallers als beleidsmatige mutaties aangemerkt.Voor het tot stand brengen van een budgetteringsafspraak moet een verzoek
tot instemming aan de minister van Financiën worden gedaan. Wanneer er
bij een hoofdbeleidsterrein één of meerdere artikelen zijn met
een open-eind karakter dan leent dat hoofdbeleidsterrein zich niet voor budgetteringsafspraken.
Bij Volkshuisvesting zijn het artikel «Subjectsubsidies» en andere
begrotingsartikelen van een van een zodanig karakter, omvang en relevantie
dat voor dit hoofdbeleidsterrein geen budgetteringsafspraak wordt overwogen. 94Welke digitale kaartsystemen worden bij diverse Rijksdiensten en
departementen gebruikt en bekostigd? Te denken valt aan: Archis (ROB), V&W,
VROM, LNV, Topografische Dienst, GBKN, etc.. Waarom moeten rijksdiensten zoveel
betalen voor medegebruik van de topografische atlas dat zij uitwijken naar
een geheel eigen systeem?Wordt de GBKN nadrukkelijk meegenomen bij de evaluatie van het Kadaster?
(blz. 56)In de brief van 28 mei 1993 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal (Tweede Kamer, vergaderjaar 1992–1993, 22 800 XI,
nr. 66) is door staatssecretaris Heerma, een schets gegeven van het «veld»
van de vastgoedinformatievoorziening. Op basis van deze schets, de heroverweging
van rijkstaken in het kader van de GEO-operaties en de heroverweging in het
kader van het stelsel van rijksadviesorganen is voor wat betreft de coördinatietaak
met betrekking vastgoedinformatievoorziening besloten de verantwoordelijkheid
bij de partijen in het veld te leggen. Coördinatie van informatievoorziening
inzake geo-informatie is in deze optiek primair een kwestie van «zelfregulering»
door betrokkenen. De rol van de coördinerend bewindsman werd daarmee
een «afstandelijke». Tot op heden is er geen reden om van deze
vorm van coördinatie van geo-informatievoorziening af te wijken.Bij deze invulling van de coördinatie van de vastgoedinformatie-voorziening
past dan ook niet een centrale sturing van digitale kaartsystemen bij Rijksdiensten
en departementen. De partijen in het veld zijn autonoom en bepalen zelf of
zij wel of niet een digitaal kaartsysteem voor de uitoefening van de eigen
taken of voor levering van gegevens aan anderen nodig hebben. Bij mijn ministerie
is dan ook niet het gevraagde overzicht aanwezig.Bij de beantwoording van de vraag over de topografische atlas ben ik er
vanuit gegaan dat u topografische bestanden bedoelt, omdat een topografische
atlas een boekwerk is dat in de winkel te koop is en er geen sprake kan zijn
van medegebruik.De Topografische Dienst Nederland is een onderdeel van het ministerie
van Defensie. Dit betekent dat de TDN niet meer bestanden en kaarten maakt
dan Defensie nodig heeft. Gezien de aanvullende informatiebehoefte van andere
overheidsorganisaties ten aanzien van het topografisch basisbestand 1:10 000
heeft Defensie besloten dat 50% van de kosten voor het vervaardigen van het
bestand gedragen moeten worden door gebruikers buiten Defensie.Op basis van het aantal afnemers wordt door de TDN de prijs bepaald voor
het topografisch bestand 1:10 000.De Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN) behoort tot de niet wettelijk
taken binnen het ZBO Kadaster en zal als zodanig meegenomen worden in de evaluatie
van het Kadaster. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Inleiding 95Hoe is de aanzienlijke stijging van de wachtgeldgarantieregeling
bij DGM in de jaren 1997/1998 te verklaren?Ten tijde van het opstellen van de begroting 1998 is in verband met de
reorganisatie DGM-2000 een instroom in de wachtgeldgarantieregeling geraamd
van maximaal 25 personen in 1997 en 6 personen in 1998. Inmiddels is meer
duidelijkheid over de reorganisatie ontstaan en zal de instroom in de wachtgeldgarantieregeling
gelukkig lager zijn dan verwacht. Voor 1997 zal de instroom in de wachtgeldgarantieregeling
12 personen zijn. Omdat de uitstroom van personeel groter was dan verwacht,
heeft de reorganisatie minder problemen opgeleverd voor de instroom in de
wachtgeldgarantieregeling. De instroom in de wachtgeldgarantieregeling wordt
voor 1998 op circa 9 personen geraamd. 96Hoeveel procent van het huidige personeelsbestand bestaat uit gehandicapten
en allochtonen? Hoeveel procent van de functies boven schaal 12 wordt door
vrouwen bezet?Het percentage allochtonen bedroeg op peildatum 31-12-1996; 7.37% (het
evenredigheidspercentage bedroeg 5.18%). Deze peildatum wordt ook gehanteerd
ten behoeve van het WBEAA-jaarverslag en -plan. Het percentage gehandicapten
op peildatum 31-12-1996 bedroeg 2,6%. Dit percentage is tevens opgenomen in
de M&M-rapportage. Het percentage vrouwen dat een functie bekleedt in
schaal 13 en hoger, ten behoeve van de consistentie eveneens op peildatum
31-12-1996; 11,8%. Artikel 01.07 Voorlichting 97De uitgaven voor voorlichting op het terrein volkshuisvesting zijn
licht gedaald, terwijl de intensiteit is toegenomen. Dit komt doordat er een
stramien is ontwikkeld dat een aantal jaren achtereen gebruikt gaat worden.
Is de staatssecretaris van plan om, indien mocht blijken dat het ontwikkelde
stramien niet de gewenste resultaten oplevert, een nieuw stramien te laten
ontwikkelen?Het stramien voor de campagnes op het terrein van de volkshuisvesting,
inclusief de vormgeving van de brochures, is enige tijd geleden vernieuwd.
Het is de bedoeling dit stramien een aantal jaren achtereen te gebruiken,
hetgeen een kostenbesparing met zich meebrengt.Het testresultaat van de campagne rond de jaarlijkse huurverhoging en
de huursubsidie wijst uit dat de herkenbaarheid van de campagne groot was.
De onderzoekers schrijven dit mede toe aan het gebruikte creatieve stramien.
Op dit moment bestaan er derhalve geen plannen het stramien aan te passen.
Wanneer de resultaten anders worden, ontstaat uiteraard een nieuwe situatie. 98Artikel 01.07 «Voorlichting» laat op het onderdeel Milieubeheer
een verlaging van f 3 miljoen zien vanaf 1998. Een aantal activiteiten zal
worden stopgezet of in omvang worden verminderd, onder meer op het terrein
van de voorlichtingscampagne huishoudelijk afval. Uit de Milieubalans 1997
van het RIVM blijkt dat juist op het gebied van voorlichting naar de burger
toe nog veel moet gebeuren, met name ten aanzien van energiebesparing. Hoe
verhoudt zich dit tot een verlaging van het budget? Op welke wijze zullen
de gevolgen van de bezuiniging van f 3 miljoen op het budget van milieuvoorlichting
worden opgevangen? (blz. 76)In het kader van de Begroting 1997 (Kamerstukken II; 1996–1997,
25 000, hoofdstuk XI, nr. 2) is besloten het budget voor de milieuvoorlichting
met ingang van 1998 met f 3 mln. te verlagen. Het is onvermijdelijk dat
daardoor een aantal activiteiten zal moeten worden stopgezet of in omvang
verminderd. Aan de invulling van de bezuinigingstaakstelling en het stellen
van prioriteiten wordt thans nog gewerkt. Daarbij zal sterk gelet worden op
de relatie met de beleidsprioriteiten, zoals in de memorie van toelichting
aangegeven. Uiteraard zullen minder activiteiten op het gebied van de klimaatproblematiek
en de energiebesparing een zeer belangrijke rol spelen. Artikel 03.16 Subjectsubsidies 99Waarop is de vooronderstelling gebaseerd dat er in het kader van
de Gewenningssubsidieregeling Eigen Woningbezit 10 000 beschikkingen
op jaarbasis worden geslagen? (blz. 100)De vooronderstelling is gebaseerd op het aantal in de komende jaren te
verwachten verkopen van huurwoningen aan bewoners. De verkoop van huurwoningen
neemt momenteel sterk toe. Vorig jaar werden nog ca. 13 000 huurwoningen
verkocht. Dit jaar zullen het er naar verwachting rond de 20 000 zijn
en de groei zal zich ook in 1998 kunnen doorzetten. In hoeverre bij deze verkopen
gebruik gemaakt wordt van de GEW-regeling hangt ook samen met de mate waarin
huishoudens een beroep zullen doen op de regeling. Vooralsnog is uitgegaan
van 10 000 huishoudens. Om het bereik van de regeling zo groot mogelijk
te doen zijn, zijn voorlichtingsbrochures en berekeningsdiskettes wijd verspreid
onder woningcorporaties, hypotheekbemiddelaars en makelaars. Zoals toegezegd,
zal het gebruik van de regeling en de verkoop van huurwoningen in het algemeen
het komend jaar nauwlettend worden gevolgd. De meerjarenramingen zullen vervolgens
zo nodig worden bijgesteld aan de hand van de feitelijke ervaringen en het
succes van de regeling. 100In de toelichting op de doelmatigheidskengetallen is sprake van «matigende
verhuurders». Kan nader omschreven worden wat hieronder wordt verstaan?
blz. 101)Matigende verhuurders zijn verhuurders die via het stelsel van huurmatiging
actief betrokken zijn bij de uitbetaling van de huursubsidie. Zij verwerken
hiertoe maandelijks de vermoedelijk uit te betalen huursubsidie in de huur.
Ruim 90% van de huursubsidie-aanvragen wordt op deze wijze aan de huurders
verstrekt. Artikel 03.41 Planologische Knelpunten Vinex 101Waarop is de verwachting gebaseerd dat er geen uitgaven zijn voorzien
op post 3.41 Planologische knelpunten Vinex? Worden geen knelpunten voorzien?
(blz. 114)De verwachting dat naar de kennis van dit moment voor 1997 en latere jaren
geen aanvullende uitgaven worden voorzien ter oplossing van voorkomende knelpunten
bij de ontwikkeling van Vinex-locaties is gebaseerd op de huidige inzichten
in die locatie-ontwikkelingen. Voor de thans voorzienbare periode: de eerste
Vinex-periode tot en met 1999 zijn er geen signalen die erop duiden dat er
knelpunten in de ontwikkeling van de woningbouwlocaties zullen optreden, die
inzet van de bedoelde aanvullende bijdragen noodzakelijk zou doen zijn. Deze
verwachting is gebaseerd op de brief over de voortgang van de woningbouw,
die op 13 mei 1997 aan de Tweede Kamer is aangeboden, en op de samenvatting
van de rapportage monitoring uitvoering verstedelijking Vinex 1997 (bijlage
14 van de Memorie van Toelichting bij de begroting 1998). Artikel 04.03 Onderzoek, planvorming en stimulering ruimtelijk
beleid 102Kan worden toegelicht waarom de RPD meer onderzoek extern moet uitbesteden?
(blz. 130)Zoals aangegeven in de Memorie van Toelichting heeft dit in de eerste
plaats te maken met de sterkere profilering van de RPD als beleidsdienst.
Met de Vierde Nota en de VINEX is binnen de RPD ook in de opbouw van de interne
expertise de nadruk steeds sterker komen te liggen op de uitvoering en de
uitvoerbaarheid van het beleid. Specialistische kennis wordt steeds meer van
buiten de Dienst betrokken via onderzoeksopdrachten. Een tweede reden voor
de toename van opdracht-onderzoek is dat het (gezamenlijk) uitbesteden van
onderzoek vaak een wezenlijk deel uitmaakt van activiteiten die in samenwerking
met andere overheden en de private sector worden ondernomen, zoals de Voorbeeldplannen,
de Nadere uitwerkingen, de sleutelprojecten. Tenslotte moet het project Nederland
2030 worden genoemd waarin mogelijke ruimtelijke toekomstbeelden van Nederland
zijn ontwikkeld. De resultaten zijn afgelopen juli in een ambtelijke discussienota
gepubliceerd (Nederland 2030 – Eindspel). De RPD heeft voor dit project
mede op aandringen van de Tweede Kamer – via opdrachten aan externe
deskundigen op grote schaal gebruik gemaakt van kennis en expertise van buiten
de Dienst. Ook bij de verdere uitwerking van de resultaten van het project
in de beleidsvoorbereiding zal extern onderzoek worden ingezet. Artikel 05. Milieubeheer 103Waarom wordt in het verplichtingenbudget 1998 het thema verdroging
onder artikel 15.16 «Milieukwaliteit en emissiebeleid» niet genoemd?
(blz. 140)De veronderstelling dat ook het thema verdroging onder het artikel 05.16
behoort te vallen is correct. Echter op dat thema zal Milieubeheer zelf in
1998 geen middelen gaan verplichten.Indertijd zijn om uitvoerings-technische redenen reeds voor een periode
van 4 jaar in totaal 32 miljoen naar Verkeer en Waterstaat voor dit doel overgeboekt. 104Waaruit is de stijging van de bijdrage aan het RIVM met circa 10
procent te verklaren? (blz. 140)Het gaat daarbij om de volgende zaken.– Er is een aantal structurele taken die het RIVM in opdracht van
DGM uitvoert, maar die tot 1997 niet in de structurele bijdrage tot uiting
kwamen. Inmiddels is voor elk van deze taken een overeenkomst voor bepaalde
tijd gesloten met het RIVM. Het gaat enerzijds om taken die tot dan toe additioneel
gefinancierd werden (ongevalsorganisatie straling, gezondheidkundige evaluatie
Schiphol) en anderzijds om taken die door DGM (al dan niet in het kader van
de reorganisatie) aan het RIVM zijn overgedragen (beheer Emissieregistratie
en uitvoeringsgerichte taken in het kader van de Wet Milieugevaarlijke Stoffen).
In totaal 3,3 mln.– De nog uitstaande budgetten van lopende additionele opdrachten –
die tot 1997 dus ook niet zichtbaar werden in de structurele bijdrage aan
het RIVM – zijn eveneens bij voorjaarsnota in de structurele bijdrage
ondergebracht. Het totaalbedrag is 2,6 mln. – Daarnaast is er in beperkte mate sprake van extra additionele
financiering 1997 e.v. die eveneens bij voorjaarsnota is overgeboekt. Dit
gaat om 0,8 mln.– Tot slot is er natuurlijk de jaarlijkse loon- en prijsbijstelling. 105In hoeverre staat de structurele bijdrage aan het RIVM van 73 miljoen
gulden (blz. 140) in verhouding tot de 370 mensjaar milieuonderzoek (blz.
161)? Wat wordt per mensjaar aan het ministerie in rekening gebracht en hoe
is dit bedrag opgebouwd? (blz. 140)Het RIVM is een zogenaamde capaciteitsorganisatie. Dit wil zeggen dat
het mensjaren levert aan het Ministerie van VROM; de inzet van «mensjaren
onderzoek» is als het ware de rekeneenheid, op basis waarvan het onderzoek
van het RIVM geprogrammeerd wordt.Als capaciteitsorganisatie hanteert het RIVM geen tarieven per mensjaar
in de relatie met VROM. (Het VROM-budget komt dus niet tot stand op basis
van een formule: x mensjaar maal y gulden.) Het budget op de begroting van
VROM is een benadering van de totale kosten die gemoeid zijn met het onderzoek
dat wordt uitgevoerd in opdracht van DGM. Daaronder vallen niet alleen de
personele kosten van de onderzoekers, maar ook de kosten van het uitgebreide
arsenaal aan instrumenten dat nodig is voor het uitvoeren van het milieuonderzoek
(diverse laboratoria, monitoringequipment, zware computerapparatuur t.b.v.
modellen etc.). Daarnaast zijn er kosten als overhead etc. 106Welke aanvullende – financiële – maatregelen zullen
worden genomen om de verdrogingsdoelstelling van 40% minder verdroogd areaal
in 2010 te halen? (blz. 114)Antwoord In het regeringsvoornemen voor de vierde Nota Waterhuishouding
is het uitgangspunt aangegeven dat financiering van maatregelen op reguliere
wijze op regionaal niveau plaatsvindt. Een aandachtspunt is het beleid van
de regering tot beperking van de lokale lastendruk. In dit licht bezien en
tevens in het besef dat nog geen volledig inzicht bestaat in omvang en kosten
van het realiseren van de gewenste grondwatersituatie wordt voortzetting van
een financiële stimuleringsregeling nog nader bezien. Vooruitlopend op
een beslissing hierover, in het NMP 3, zal de GEBEVE-regeling onder benutting
van de nog niet bestede subsidiegelden, met een jaar (1999) worden verlengd. Artikel 05.15 Algemeen milieubeleid 107Zou inzicht kunnen worden gegeven in alle uitgaven aan internationaal
milieubeleid, dus ook die posten die op begrotingen van andere ministeries?
Zou dit per ministerie kunnen worden uitgesplitst.De uitgaven voor internationaal milieubeleid maken onderdeel uit van de
Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS). Als bijlage van de Begroting
1998 van het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft u een toelichting op
de HGIS ontvangen. In deze toelichting zijn de middelen voor milieu (ruim
354 miljoen in 1998) toegelicht. In Bijlage 2 van deze toelichting is een
overzicht per departement opgenomen 108Zou inzicht kunnen worden gegeven in de verplichtingen met betrekking
tot exploitatiesubsidies tot het jaar 2000? Aan welke organisaties komen deze
subsidies ten goede en voor welke bedragen? In het kader van de herijking subsidierelatie milieuorganisaties is met
de meeste milieuorganisaties die in 1996 een exploitatie-subsidie ontvingen,
afgesproken dat deze worden omgezet in een (meerjarige) projectsubsidie (zie
bijgaande lijst). Dit heeft tot gevolg dat er vanaf 1 januari 1998 geen exploitatiesubsidies
meer verleend worden. De betreffende projecten hebben een looptijd van één,
twee of drie jaar. Met elk van deze organisaties zullen tezijnertijd afspraken
worden gemaakt in verband met vervolgbijdragen. Het voor de bedoelde projectsubsidies
beschikbare budget (ca f 8,4 miljoen per jaar) blijft specifiek beschikbaar
voor milieuorganisaties. Daarnaast is een budget beschikbaar (ca f 5,1
miljoen per jaar) voor jaarlijks toe te kennen projectsubsidies, waaruit in
principe elke maatschappelijke organisatie kan putten. Organisatie Bedrag
op jaar-basis (prijspeil '96) Geplande looptijd t/mStichting
Natuur en Milieuf 2 993 935,–2000 Werkgroep
Noordzeef 72 658,–1999 Vereniging Milieudefensief
1 286 101,–1999 De Kleine Aardef 406 893,–1999Land. ver. tot behoud vd Waddenzeef 231 292,–1999IUCNf 160 126,–1999 Stichting Noorderbreedtef
127 234,–1999 Nederlandse Stichting Geluidhinderf
367 698,–1999 Stichting Reinwaterf 55 890,–1998NIROVf 59 229,–1998 Stichting Milieukwartetf
131 380,–1999 Vereniging tot behoud van het IJsselmeerf
52 432,–1999 Vereniging Milieurechtf 118 612,–1999Both Endsf 172 430,–2000 Vereniging
Luchtf 49 055,–1999 IVN Ver. voor Natuur-
en Milieueducatief 205 467,–1999 Nat. Jongerenraad
voor Milieu en   Ontwikkelingf 238 810,–1999Stichting Nationale Milieu Estafettef 53 013,–1999WISEf 54 673,–1998Artikel 05.16 Milieubeleid en emissiebeleid 109Uit welke begrotingspost zullen de mensen worden gecompenseerd die
voor 1986 kosten hebben gemaakt voor de sanering van olietanks en nu wederom
kosten moeten maken als gevolg van verkeerde sanering? Hoeveel geld is hiervoor
beschikbaar? Op welke wijze wordt gevolg gegeven aan de discussie in de Tweede
Kamer op dit punt van 11 september 1997?De Tweede Kamer zal spoedig per brief worden geïnformeerd over de
wijze van uitwerking van de financiële tegemoetkoming voor mensen die
voor 1986 kosten hebben gemaakt voor de sanering van olietanks en nu wederom
kosten moeten maken. Dan zal ook ingegaan worden op de financiële dekking
van de beleidsvoornemens. 110Waarom blijven de verplichtingen en uitgaven met betrekking tot het
bodembeleid vrijwel stabiel tot het jaar 2002, terwijl de regering een beleidsintensivering
voorstelt, ook in de financiële zin?De tabel op blz. 155 geeft door het hoge realisatiecijfer 1996 een enigszins
vertekend beeld. In de jaren 1995 en 1996 zijn namelijk voor een aantal omvangrijke
gevallen circa f  255 miljoen (1995: Steendijkpolder en Kralingen) en
circa f  150 miljoen (1996: Volgermeerpolder en Grifpark) verplichtingen
vastgelegd. Hierdoor is het beschikbare verplichtingenbudget voor die jaren
aanzienlijk opgehoogd ten laste van de ruimte in toekomstige
jaren. Indien wordt uitgegaan van de hieronder weergegeven ontwerpbegrotingen
over de jaren 1994 tot en met 2002 is zichtbaar dat de beschikbare middelen
toenemen met circa f  218 miljoen, zijnde: f  11 miljoen op basis
van het regeeraccoord. f  100 miljoen cluster III ICES: f 107 miljoen
Beleidsvernieuwing bodemsanering JaarVerplichtingUitgaven1994f  278f  248 1995f  557f 
309 1996f  457f  356 1997f  311f 
381 1998f  359f  437 1999f  414f 
455 2000f  442f  487 2001f  493f 
485 2002f  493f  485BIJLAGEN Bijlage 3. Overzicht van door de Staten-Generaal aanvaarde
moties en door bewindslieden gedane toezeggingen. 111Waarom is in bijlage 3, bij het overzicht van de moties Randstad
en Groene Hart geen melding gemaakt van motie nr. 11, met het verzoek het
agrarisch natuurbeheer in het Groene Hart met langjarige contracten te ondersteunen
en de regelgeving voor het boerenbedrijf te stroomlijnen, zodat de boer een
perspectief wordt geboden om zijn bedrijf in het Groene Hart voort te zetten?
(blz. 16, bijl. 3)In de genoemde bijlage is deze motie wel opgenomen. Deze is aangegeven
als motie nummer 11, voorgedragen door Verbugt cs. betreffende het verzoek
om zorg te dragen voor langjarige contracten ten behoeve van de agrarische
sector in het Groene Hart. Bijlage 6. Evaluatiebijlage, inclusief subsidiebijlage 112De bijdrage aan Stichting Tropenbos in het kader van het Tropenbosprogramma
zal niet worden gecontinueerd. Kan de reden hiervan worden aangegeven?Middels haar onderzoeksprogramma ondersteunt de Stichting Tropenbos de
uitvoering van het Regeringsstandpunt Tropisch Regenwoud. Het onderzoek van
de Stichting concentreert zich echter in sterke mate op het verbeteren van
duurzaam bosbeheer in algemene zin. De activiteiten van VROM in het kader
van de uitvoering van het Regeringsbeleid richten zich met name op één
van de instrumenten ter bevordering van duurzaam bosbeheer, te weten houtcertificering.
In overleg met het Ministerie van Buitenlandse Zaken is besloten de beperkte
VROM-middelen in te zetten voor verdere ontwikkeling van dit specifieke instrument
en daarnaast het budget te concentreren op die landen waarmee Nederland bilaterale
samenwerking onderhoudt in het kader van het tropisch houtbeleid. Overigens
steunt de uitvoering van het Tropischbosprogramma in grote mate op het BZ/OS-budget. 113Kan worden beargumenteerd waarom het verplichtingenbudget in het
kader van de uitvoering van het Besluit bijdragen maatschappelijke organisaties
en milieu in 1997 f 13,4 mln. bedroeg en voor 1998 f 8,7 mln.? (bijlage
6, blz. 54)In het kader van de herijking subsidierelatie milieuorganisaties zijn
in 1996 en in 1997 voor de meeste milieuorganisaties de éénjarige
exploitatiesubsidies omgezet in meerjarige projectsubsidies. Dit hield ook
een omzetting in van éénjarige verplichtingen naar meerjarige
verplichtingen, wat in 1996 meer verplichtingenbudget kostte dan begrotingstechnisch
was voorzien. Het ontstane tekort in 1996 is door middel van een budgettair
neutrale verschuiving van ca. f 4.4 mln. uit 1998 gecompenseerd, waardoor
in 1998 voor de uitvoering van het Besluit bijdragen maatschappelijke organisaties
en milieu nog een bedrag resteert van ca. 8.7 mln. Zie ook de mutatie in het
kader van de voorjaarsnota 1997. Vanwege het meerjarige karakter van de genoemde
subsidies behoeven in 1998 voor deze milieu-organisaties nauwelijks nieuwe
verplichtingen te worden aangegaan, zodat deze verlaging geen nadelige gevolgen
heeft voor de uitvoering van het bijdragenbesluit.De genoemde verschuiving heeft meerjarig gezien geen invloed op de omvang
van de budgetten. Bijlage 14. Samenvatting van de rapportage Monitoring
uitvoering verstedelijking Vinex 1997 114In Noord-Brabant en Limburg is er kennelijk een gebrek aan C-locaties
voor bedrijven. Hoe zit het met de A-locaties ter plekke? (blz. 84, bijl.
14)In Brabant is in het provinciale structuurschema bedrijfsterreinen de
behoefte aan A-locaties geraamd. Ten aanzien van A-locaties geven de streekplannen
of uitwerkingen daarvan voldoende ruimte. Tilburg, heeft met Interpolis al
een deel van de A-locatie gerealiseerd en heeft een concept-visie gereed voor
de overige delen ervan. De A-locatie in Den Bosch is volop in uitvoering.
In Eindhoven is een structuurvisie voor het stationsgebied opgesteld. De uitvoering
is opgestart. Breda is inmiddels begonnen met planontwikkeling. In Limburg
hebben de steden Sittard, Maastricht en Heerlen de beschikking over A-locaties
die reeds in uitvoering zijn genomen. In Venlo bieden de planontwikkelingen
Maasboulevard en Centrum-Zuid de nodige ruimte. Bijlage 15. Kadaster 115Zal het pilot-project bij het Kadaster voor de registratie van lidmaatschapsrechten
van coöperatieve flatexploitatieverenigingen voldoende soelaas bieden?Het kadaster zal gedurende het jaar 1997 ervaring opdoen met het registeren
van lidmaatschappen van coöperatieve flatexploitatieverenigingen. Aan
de hand van een in 1998 uit te voeren evaluatie zal worden bezien in hoeverre
de registratie aan de verwachtingen heeft voldaan. Doel van de proef is om
meer zekerheid over de rechtstoestand van een lidmaatschapsrecht te verkrijgen. LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN BIJ HET MILIEUPROGRAMMA
VROM 1998 1De CO2 uitstoot is tussen 1990 en 1996 met ongeveer 8%
gestegen. Is er reden de korte-termijn doelstelling nader tegen het licht
te houden? Zo nee, blijft dan de doelstelling van 3% CO2-reductie
in 2000 gehandhaafd? (blz. 5)De 3% reductiedoelstelling voor CO2 is inderdaad nog niet binnen
bereik, maar blijft gehandhaafd. In 1997 en 1998 heeft het kabinet tweemaal
750 miljoen extra beschikbaar gesteld voor CO2-beleid. Bovendien
is in de begroting voor 1998 een fiscaal pakket opgenomen waarvan CO2-reducties worden verwacht.Ook in EU-kader wordt nog steeds gewerkt aan aanvullend communautair beleid
dat in Nederland effect zal hebben. Tot slot zal naar verwachting worden besloten
te investeren in aanvullende reducties van de niet CO2 broeikasgassen
(methaan en lachgas) en in maatregelen in het buitenland (joint implementation).
Het eerste is niet dienstig aan de CO2-doelstelling omdat de voorgestelde
maar nog niet geaccepteerde beleidsmaatregelen te laag zijn om in Nederland
effect te sorteren en het tweede mag vooralsnog niet als nationale reductie
worden gecrediteerd, maar beide helpen wel bij de bestrijding van het broeikaseffect
waartoe de reductiedoelstelling voor CO2 is gekozen. Pas in het
jaar 2000 kunnen wij de balans opmaken en weten wij zeker wat het effect van
lopend en voorgenomen beleid concreet is. 28%; kan nader worden aangegeven hoe de procentuele toename is in
de diverse energie-gebruiksectoren, waaronder verkeer en vervoer? (blz. 5).De toename van de CO2-uitstoot van 1990 tot 1996 is voor een
aantal sectoren weergegeven in de onderstaande tabel (Milieubalans, p.137).  toenameConsumenten–  1,3 % (afname) Industrie– 
0,6 % (afname) Landbouw   9,3 % Raffinaderijen  
9,6 % Verkeer  16,8 %Hierbij moet wel opgemerkt worden dat de CO2-uitstoot van de
elektriciteitsopwekking niet is toegerekend aan de betreffende sector. Als
dat wel het geval zou zijn dan zou met name de CO2-emissie van
de consument stijgen. 3De NOx uitstoot ligt ruimschoots boven de doelstelling.
Welke extra reductiemaatregelen, zoals gevraagd in de motie Augusteijn, heeft
de regering zich voorgenomen?Voor de stationaire bronnen zijn de volgende maatregelen voorzien:Met de doelgroepen industrie, de raffinaderijen en energiesector wordt
getracht een systeem van kostenverevening overeen te komen waarmee de beoogde
doelstellingen op de meest kosteneffectieve wijze worden gerealiseerd. Mijn
inzet is om de partners in het overleg de kans te geven een voor partijen
bevredigende oplossing te bereiken. Mocht echter blijken dat het niet mogelijk
is om die overeenstemming te realiseren waardoor een systeem
van kostenverevening voor de gehele industrie niet van de grond komt, dan
zal de overheid zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen voor een kosteneffectieve
aanpak van de NOx emissies, bijvoorbeeld door een NOx
heffing met terugsluis. Voorts heeft het kabinet f 165 mln beschikbaar gesteld voor subsidiëring
van nageschakelde technieken. Hiermee wordt de invoering van nageschakelde
technieken ter bestrijding van de NOx emissies (SCR, SNCR, 3-weg
katalysator) financieel aantrekkelijker gemaakt. Een deel van deze f 165
mln is bestemd voor de NOx reductie bij gasmotoren in de tuinbouw
en andere sectoren met deze kleinere WKK-installaties. Het resterende bedrag
zal worden ingebracht in een systeem van kostenverevening onder voorwaarde
dat deze financiële tegemoetkoming van de zijde van de overheid in een
systeem van kostenverevening functioneel is. Met deze financiële bijdrage
kunnen investeringen in nageschakelde technieken worden uitgelokt in de orde
van f 700 mln. Vooralsnog wordt uitgegaan dat de benodigde investeringen
om de beoogde emissiereducties te realiseren een veelvoud van dat bedrag zullen
zijn.Daarnaast zal het instrument van wet- en regelgeving optimaal worden ingezet.
Dat betekent concreet dat in het Besluit emissie-eisen stookinstallaties (BEES)
de voorzieningen zullen worden opgenomen om kostenverevening mogelijk te maken.
Omdat ook in een systeem van kostenverevening nieuwe installaties sowieso
aan de stand der techniek zullen moeten voldoen, zullen in het BEES de eisen
voor nieuwe installaties regelmatig moeten worden aangescherpt. Er zal voorts
op enigerlei wijze in het BEES ook een koppeling gemaakt moeten worden aan
ontwikkelingen in de stand van techniek voor bestaande installaties, opdat
voorkomen wordt dat strijdigheid ontstaat met de IPPC-richtlijn en de Wet
milieubeheer. Voor een aantal typen installaties (o.a. kleine WKK) en/of bedrijfstakken
waarvoor kostenverevening niet zinvol of wenselijk is, zal wet- en regelgeving
via BEES en NeR het aangewezen instrument blijven, en zullen de emissiereducties
ten dele via aanscherping van de emissie-eisen voor zowel nieuwe als bestaande
installaties gerealiseerd moeten worden.Voor de mobiele bronnen kunnen drie groepen van maatregelen worden onderscheiden
ter reductie van de NOx-uitstoot. Het betreft hier achtereenvolgens
de Europese normstelling ten aanzien van de emissies van vrachtwagens, overige
mobiele bronnen en de kwaliteit van motorbrandstoffen, nationale subsidie-
en stimuleringsprogramma's en de inzet van het fiscaal instrumentarium met
het oog op het sneller milieuvriendelijk maken van het voertuigpark. De regering
is voornemens in aanvulling op de maatregelen die in het recente verleden
in ieder van deze voornoemde drie sporen tot stand zijn gekomen c.q. worden
voorbereid, in het NMP3 extra maatregelen aan te kondigen met het oog op het
binnen bereik brengen van de nationale NOx-taakstellingen. 4In welke mate gaat het bij de gerealiseerde emissies om berekende
emissies en niet om gemeten emissies? Kan dit onderscheid worden gemaakt voor
elk van de thema-indicatoren? Tot welke verschillen kan dit aanleiding geven
als het gaat om de werkelijke emissies? (blz. 5 Milieuprogramma 1998–2001)De thema-indicatoren zijn, met uitzondering van de depositie-indicator
voor Verzuring, samengesteld uit emissiecijfers van milieubelastende stoffen.
Voor het bepalen van de emissiecijfers wordt door een aantal instituten in
het kader van de Emissieregistratie samengewerkt, met het doel tot één
uniforme set emissiegegevens te komen. De recente wetenschappelijke inzichten
worden jaarlijks verwerkt. Alle landelijke totaalemissies zijn
het resultaat van berekeningen en metingen. Emissies van grotere puntbronnen
naar water worden veelal gemeten. Voor de emissies naar lucht wordt gebruik
gemaakt van opgaven van de bedrijven zelf. Steekproefsgewijze controle vindt
plaats. De emissies van diffuse bronnen (verkeer, landbouw, kleine bedrijven
etc.) zijn het resultaat van berekeningen. Deze zijn gebaseerd op CBS-gegevens
van de omvang van maatschappelijke activiteiten en experimenteel bepaalde
emissies per eenheid activiteit (de emissiefactor).Ondanks brede wetenschappelijke toetsing kunnen de geschatte emissies
afwijken van de werkelijke emissies. Daarom worden de werkelijke concentraties
(en deposities) van de milieuverontreinigende stoffen in het milieu bepaald
door middel van meetprogramma's (waaronder meetnetten). Met behulp van verspreidingsmodellen
worden die concentraties terugvertaald naar de daarbij behorende emissies
en vergeleken met de bovengenoemde directe emissie-registratieschattingen.
Voor een eventuele discrepantie worden verklaringen gezocht, mogelijk leidend
tot bijstelling van de gehanteerde emissiefactoren. Het RIVM-onderzoek is
principieel op deze werkwijze gebaseerd.Het effect van sommige emissiereducerende maatregelen kan in de praktijksituatie
minder optimaal zijn dan in de experimentele situatie. Bij de ammoniakemissies
vormde dit bijvoorbeeld de reden om bij de gepresenteerde emissiecijfers in
de MB97 een kanttekening te plaatsen (MB97, p. 40). De methode van ammoniakemissiebepaling
zal in overleg tussen RIVM, CBS, hoofdinspectie Milieuhygiëne en landbouwinstellingen
worden geëvalueerd en indien nodig aangepast. Daarin zullen ook de luchtkwaliteitsmetingen
van het RIVM worden betrokken, en aanvullende schattingen van de omvang van
de veestapel.De depositie van verzurende stoffen wordt berekend uit metingen van de
concentraties van verzurende stoffen in de lucht en neerslag enerzijds, en
emissieschattingen voor ammoniak anderzijds. Ook bij deze indicator is een
afwijking van de werkelijke waarde niet uit te sluiten, maar wordt door continue
vergelijking met metingen de werkelijke waarde zo dicht mogelijk benaderd. 5 deel 1De milieubalans van het RIVM geeft aan dat weliswaar de hoeveelheid
bestrijdingsmiddelen is afgenomen, maar dat de aard van de wel aangewende
middelen laat zien dat deze veel sterker zijn. Wat betekent dit voor de concentraties
in de bodem?De milieubalans geeft aan dat het totale verbruik van bestrijdings-middelen
is afgenomen. Oude bestrijdingsmiddelen worden in toenemende mate vervangen
door modernere middelen. Deze middelen zijn weliswaar veelal sterker, maar
kunnen met een lagere dosering worden toegepast. De persistentie van deze
middelen in de bodem is tevens veelal geringer.De betekenis voor de bodem van het bestrijdingsmiddelengebruik is in de
milieubalans van het RIVM niet aan de orde. Persistentie in de bodem van de
modernere middelen wordt als een relatief gering probleem gezien.Overigens worden in de Bestrijdingsmiddelenwet bij AMvB milieutoelatingseisen
gesteld (Besluit Milieutoelatingseisen Bestrijdingsmiddelen), waaronder eisen
met betrekking tot persistentie in de bodem en uitspoeling naar grondwater.
Bestrijdingsmiddelen die niet voldoen aan bovengenoemde eisen worden niet
op de Nederlandse markt toegelaten. 5 deel 2Betekent de Nederlandse doelstelling voor CO2-reductie
van 10% in 2010 dat er ook een tussendoelstelling wordt vastgelegd zoals in
de andere Europese landen gebeurt? Zo ja, welke tussendoelstelling is dit?
(blz. 6)De EU lidstaten hebben een gezamenlijke onderhandelingsinzet van 15% reductie
van broeikasgasemissies in 2010 ten opzichte van 1990. Het Nederlandse aandeel
hierbinnen bedraagt – 10%. De EU-onderhande- lingsinzet voor 2005
is voorlopig vastgesteld op reductie van ten minste 7,5%. Een tussendoelstelling
voor Nederland zal vóór de klimaatconferentie in Kyoto niet
worden vastgesteld. 6Welke inzet kiest de Nederlandse regering bij de inbreng van de Europese
Unie op de klimaatconferentie van Kyoto; blijft het bij de inzet van de informele
Milieuraad (juni 1997) of is enige aanscherping denkbaar? (blz. 6)De inzet van de Nederlandse regering voor de inbreng van de Europese Unie
in Kyoto blijft vastgesteld op –15%. 7Welke doelgroepen zijn tot nu toe minder succesvol geweest bij de
uitvoering van het milieubeleid zoals vastgelegd in NMP2; wat zijn daarvan
de achtergronden? (blz. 11).De belangrijkste doelgroepen die achterblijven bij de uitvoering zijn
het verkeer en vervoer en consumenten. Het gaat hier om doelgroepen die bestaan
uit veel verschillende actoren, die veelal diffuus verontreinigen. Deze doelgroepen
zijn daardoor niet allemaal even goed te bereiken en aan te spreken op hun
milieubelastende gedrag. Vooral energiegerelateerde emissies (vooral CO2 en NOx) blijken daarbij lastig te verminderen, omdat deze
emissies direct samenhangen met het productie- en consumptiegedrag, en beïnvloed
worden door de economische en bevolkingsgroei. 8Is het kabinet voornemens om andere wetgeving voor te bereiden inzake
milieujaarverslagen dan het reeds aangenomen wetsontwerp Wijziging van de
Wet milieubeheer (milieuverslaglegging)? Zo ja, wat houden deze voornemens
in? (blz. 12)Er is geen andere formele wetgeving voorgenomen. Wel is er ter uitwerking
van de wet van 10 april 1997 tot uitbreiding van de Wet milieubeheer inzake
milieuverslaglegging een AMvB in voorbereiding. Deze AMvB dient uiterlijk
eind 1998 gereed te zijn om genoemde wet per 01-01-1999 in werking te laten
treden. Over de aanwijzing van categorieën van verslagplichtige bedrijven
in bedoelde AMvB zal, conform eerdere toezegging, op basis van een notitie
nog met de Kamer worden overlegd. De gehele AMvB zal volgens de voorhangprocedure
aan de Kamer worden voorgelegd. 9Kan nadere informatie worden gegeven over de werking van de VAMIL-regeling,
ook inzake de omvang van de vervroegde afschrijvingen, en over de ontwikkeling
van het Groen beleggen, ook in cijfermatige zin? (blz. 12) De VAMIL-regeling heeft tot doel de marktintroductie van milieu-energietechnologie
te stimuleren. Ondernemers die investeren in bedrijfsmiddelen van de Milieulijst
van de VAMIL-regeling mogen deze fiscaal geheel vrij afschrijven. Hierdoor
ontstaat er bij hen een rente- en liquiditeitsvoordeel. De regeling beïnvloedt
de keuze van de ondernemer op twee manieren. Ten eerste zal hij eerder kiezen
voor het milieuvriendelijkste apparaat, dat is opgenomen in de Milieulijst,
terwijl het milieuonvriendelijke apparaat hierin niet is opgenomen. Daarnaast
zal hij in veel gevallen de investering in de tijd naar voren halen, aangezien
elk jaar onzeker is of een bepaald bedrijfsmiddel in de jaarlijks te verschijnen
Milieulijst nog wel opgenomen zal zijn. De VAMIL-regeling is sinds 1991 uitgegroeid
tot de belangrijkste regeling die de marktintroductie van milieu- en energietechnologie
bevordert.Het gebruik van de regeling vertoont sinds dat jaar een continue stijging.
In 1996 zijn in totaal 8272 investeringen aangemeld, hetgeen overeenkomt met
een investeringsbedrag van f 890 miljoen, een toename van f 125
miljoen ten opzichte van 1995. De investeringen vonden voor f 363 miljoen
plaats in de land- en tuinbouw, voor f 373 miljoen in de industrie en
voor f 153 miljoen in de dienstverlening.De sinds 1995 bestaande regeling Groen beleggen is na een aanloopperiode
in de loop van 1995 en in 1996 uitgegroeid tot een belangrijke stimuleringsregeling,
gericht op de realisatie van milieu- en energieprojecten, waaronder natuur
en bos. In 1995 en 1996 kon voor een totaal investeringsbedrag van ruim f 800
miljoen projecten onder de regeling worden gehonoreerd. Met name op het gebied
van duurzame energie en energiebesparing is veel gebruik gemaakt van de regeling.
In totaal ging het hier om een bedrag van f 580 miljoen. Per 1 oktober
1997 is inmiddels voor 1,8 miljard gulden aan projecten gehonoreerd.Van zowel de VAMIL-regeling als de regeling Groen Beleggen zijn jaarverslagen
beschikbaar. 10Op welke wijze wordt het bedrag van 165 miljoen gulden extra dat
is uitgetrokken voor de beteugeling van NOx-installaties ingezet?
Impliceert de aangegeven periode 1998–2006 dat slechts 20 miljoen per
jaar structureel beschikbaar is, of wordt gekozen voor incidentele investeringen?Er is van uitgegaan dat over de periode 1998–2006 jaarlijks ca.
20 miljoen gulden wordt vrijgemaakt voor de beoogde subsidiëring van
nageschakelde technieken in de industrie en de dienstensector. Er wordt naar
gestreefd om de beschikbaar gestelde f 165 mln in een jaarlijks budget
van 20 à 30 miljoen gulden in de periode 1998 – 2003 te verplichten,
d.w.z een bedrag van 20 à 30 miljoen gulden per jaar. Het betreft hierbij
elk jaar een aantal grotere en kleinere projecten. Volgens de bestaande subsidieregeling
(Bijdrageregeling milieugerichte technologie) mag ten hoogste 25% van de investeringskosten
worden vergoed tot een maximum van f 5 miljoen per project. Deze regeling
is in Brussel aangemeld.Conform de Nota Milieu en Economie wordt voor het beperken van de NOx-emissies in de industrie ingezet op een systeem van kostenverevening,
waarmee meer kosteneffectieve maatregelen tot emissiereducties mogelijk worden
gemaakt dan via regelgeving per individuele installatie. De subsidieregeling
en het daarvoor beschikbaar gestelde bedrag zal worden ingepast in het nog
overeen te komen systeem van kostenverevening. Wel zal vooruitlopend daarop
in 1998 een begin worden gemaakt met de subsidie van nageschakelde
technieken binnen de bestaande Bijdrageregeling milieugerichte technologie. 11Welke vorderingen worden er gemaakt m.b.t. het project «Ontstapelen
en Ontschotten»; ontvangt de Kamer hierover in 1997 conclusies en aanbevelingen;
verdient aanvullend het onderzoeken van financieringsstromen van andere departementen
dan VROM en LNV ook aandacht?De afgelopen periode is de problematiek van Ontstapelen en Ontschotten
via een extern onderzoek in beeld gebracht. Op basis van een verder uitgewerkte
visie op de toekomst van het geïntegreerde gebiedsgericht beleid zal
de komende maanden interdepartementaal worden gewerkt aan het formuleren van
conclusies en beleidsaanbevelingen om te komen tot een vernieuwde aanpak van
het stelsel van gebiedscategorieën en financiële regelingen voor
het gebiedsgericht beleid in het landelijk gebied.De Kamer zal begin 1998 over de conclusies en aanbevelingen worden geïnformeerd.
Indien blijkt dat het nodig is financieringsstromen van andere departementen
dan VROM en LNV te betrekken, zal met deze departementen contact worden opgenomen. 12 deel 1Heeft het stroomlijnen van de taakverdeling m.b.t. vergunning-verlening,
zoals besproken op de Apeldoornconferentie, al uitwerking gekregen? (blz.
17)Op 26 mei heb ik, samen met de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,
overleg gevoerd met het IPO en de VNG over het onderdeel milieu van het project
herverdeling van taken. Daarbij bestond in beginsel overeenstemming over de
wenselijkheid van een gezamenlijk onderzoek naar verschuivingen in de bestaande
bevoegdhedentoedeling. Afgesproken werd dat hierover verder zou worden gesproken
in het reguliere bestuurlijk overleg tussen het directoraat-generaal Milieubeheer,
de UvW, het IPO en de VNG (het DUIV-overleg).Op 27 juni werd in het DUIV-overleg geconstateerd dat er aan gemeentelijke
en provinciale kant geen behoefte bestaat aan hoge prioriteit voor een herziening
van de bevoegdhedenverdeling. Het overleg over de uitwerking van de genoemde
beginselen wordt echter voortgezet. Concrete resultaten kunnen nog niet worden
genoemd. 12 deel 2Wanneer komen de verschillende overheidslagen tot een concrete uitwerking
van de beginselen die op de zogenaamde Apeldoorn- conferentie zijn vastgelegd,
vindt daarbij nog een selectie van milieuthema's plaats?Naar aanleiding van de conclusies die op de Apeldoornconferentie d.d.
10 en 11 december 1996 zijn getrokken, zijn zestien concrete actiepunten onderscheiden.
Het merendeel van deze acties is of wordt in het NMP 3, de Nota Milieu en
ruimte en de Nota Milieu en economie opgenomen. De actiepunten worden zoveel
mogelijk uitgevoerd in het kader van deze nota's. Een selectie van milieuthema's
vindt daarbij niet plaats. De concrete uitwerking van de actiepunten wordt
regelmatig teruggekoppeld aan de leden van het DUIV-overleg (DGM/UvW/IPO/VNG). 13Aan welke voorstellen moet worden gedacht als gesproken wordt over
de verdere professionalisering van de handhavingsstructuur en het minder
vrijblijvend deelnemen aan de landelijke handhavingsstructuur?Over de voorstellen die moeten leiden tot een verdere professionalisering
van de handhaving en het minder vrijblijvend deelnemen aan de landelijke handhavingsstructuur
is de Tweede Kamer geïnformeerd met de brief van de ministers van Justitie,
Verkeer en Waterstaat en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
van 29 augustus 1997, kamerstukken 22 343 en 24 791, nr. 29. Op
4 september heeft de Tweede Kamer hierover overleg gevoerd met de drie betrokken
ministers.Kort samengevat komen de voorstellen hierop neer:* Het rijk en de decentrale overheden ontwikkelen in de Landelijke Coördinatie
Commissie Milieuwethandhaving (LCCM) een gezamenlijke handhavingsstrategie.* Op landelijk niveau sluiten de LCCM-partners een convenant waarin doelstellingen,
verantwoordelijkheden en afspraken worden vastgelegd om de structurele verbetering
van de landelijke handhavingsstructuur gerealiseerd te krijgen en waarin tevens
wordt vastgelegd op welke wijze de samenwerking structureel wordt verbeterd
tussen instanties die zijn belast met de bestuursrechtelijke en strafrechtelijke
handhaving van regelgeving voor afval, stoffen en producten (ketentoezicht
en bestrijding zware milieucriminaliteit).* Door de LCCM wordt een informatie-analyse vervaardigd waarin de informatiebehoefte
van alle bij de handhaving betrokken bestuursorganen wordt vastgelegd. Vervolgens
wordt de uitwisseling van relevante informatie in de reguliere uitvoerings-
en handhavingspraktijk verankerd.Om de vrijblijvendheid ten aanzien van de deelname aan de landelijke handhavingsstructuur
weg te nemen, zullen per provincie met de betrokken bestuursorganen bestuursovereenkomsten
worden gesloten waarin afspraken worden vastgelegd over de wijze van samenwerken
in het betrokken gebied. Hoewel verwacht wordt dat deze aanpak succesvol zal
zijn, zal desalniettemin in de Wet milieubeheer een bepaling worden opgenomen
waarmee bij stagnatie van het proces of bij gebleken ondoelmatigheden de structurele
samenwerking in een bepaald gebied toch kan worden verzekerd. 14De Inspectie Milieuhygiëne heeft een methodiek ontwikkeld mbt
bedrijven die in principe veel mogelijkheden hebben om milieuregels te overtreden.
Welke bedrijven cq sectoren betreft dit, welke regels bieden deze mogelijkheden,
bestaat het beleidsmatige antwoord op deze kwestie uit een intensivering van
de handhaving of het dichten van gaten in de regelgeving? (blz. 19)De Inspectie Milieuhygiëne en Rijkswaterstaat voeren momenteel een
onderzoek uit naar de naleving van milieuwetten en regelgeving en de kwaliteit
van de milieuvergunningen bij een aantal bedrijven in de branche van gevaarlijk
afval verwerkende bedrijven. Het onderzoek is een van de vervolgacties die
naar aanleiding van de TCR-affaire worden uitgevoerd, zoals vermeld in de
brief van 29 augustus jl. aan Uw Kamer over de structuur en cultuur van de
handhaving. Ten behoeve van het onderzoek is een methodiek ontwikkeld om bedrijven
te selecteren die voor dit onderzoek in aanmerking komen. De ervaringen die
zijn opgedaan met deze selectiemethodiek zullen tezamen met de ervaringen
uit alle andere TCR-vervolgacties moeten bijdragen aan de ontwikkeling van
een volwaardige methodiek voor het selecteren van risicodragende activiteiten
waarvoor een specifiek deskundige handhavingsaanpak noodzakelijk is. 15Welke actie wordt door de Inspectie Milieuhygiëne en het Ministerie
van VROM genomen, nu geconstateerd is dat er in de keten van het omgaan met
verontreinigde grond nog veel mogelijkheden bestaan voor onjuiste handelingen?
(blz. 20)Er is een aantal acties ondernomen die ervoor zorgen dat de problematiek
van de grondstromen prioriteit krijgt.1. In november 1996 is een brochure uitgebracht waarin op overzichtelijke
wijze aangegeven is hoe omgegaan moet worden met verontreinigde grondstromen.2. De knelpunten in de regelgeving worden door een werkgroep waarin VROM,
IPO en VNG participeren, geanalyseerd. Deze analyse leidt tot voorstellen
voor aanpassing van de regelgeving.3. Gefinancierd door de LCCM is voor de bestaande regelgeving een handhavingsuitvoeringsmethode
(HUM) opgesteld. Met dit instrument kunnen de handhavers in het land spoedig
beter toegerust aan de slag.4. In de diverse provincies en (handhavings)regio's zijn gerichte acties
ter verbetering van de handhaving van de verontreinigde grondstromen gestart.5. Van gevallen waar onjuist handelen met verontreinigde grond naar voren
kwam, zijn de specifieke onderzoeksdossiers ter beschikking gesteld aan de
betreffende Officier van Justitie. 16Waarom kan de Inspectie Milieuhygiëne pas op 1 januari 2000
beschikken over een gecertificeerd kwaliteitszorgsysteem, is gelet op het
belang van de landelijke handhavingsstructuur versnelling mogelijk?Het werken volgens een kwaliteitszorgsysteem zal al eind 1998 worden ingevoerd
voor de meeste taken van de Inspectie, waaronder de handhavingstaken. Voor
een beperkt deel vindt invoering in 1999 plaats. Het is wenselijk in één
keer voor de gehele Inspectie certificatie plaats te laten vinden, dus na
de interne en externe audits voor de taken waarvoor invoering in 1999 gebeurt.
Daarmee is 1 januari 2000 een reële datum. Overigens vindt de verbetering
van de landelijke handhavingsstructuur onder auspiciën van de LCCM plaats
en staat daarmee los van het certificeringsproject van de Inspectie. 17Blijkens de paragraaf over de vergroening van het fiscale stelsel
zal in het kader van het NMP III een kabinetsstandpunt worden bepaald inzake
een substantieel fiscaal vergroeningspakket voor de middellange termijn; welke
relatie hebben deze te verwachten voorstellen met de algemene belastingherziening?Vergroening van het fiscale stelsel neemt in de verkenning van het belastingstelsel
richting de 21e eeuw een belangrijke plaats in. De verkenningen zullen op
korte termijn gereed zijn. 18Kan een beknopte indruk worden gegeven van de 13 geselecteerde projectideeën
die zijn ingediend voor het EET-programma? Zijn de talrijke andere ideeën
die zijn ingediend, afgewezen vanwege gebrek aan budget of vanwege gebrek
aan perspectief van de betreffende ideeën?De 13 geselecteerde projectideeën hebben betrekking op zeer verschillende
terreinen. Om er enkele te noemen: hergebruik van proceswater in een papierfabriek,
nieuwe scheidingstechnologie voor gemengde afvalstromen, milieugerichte productontwikkeling
van een complete keuken en een nieuwe autoaandrijving. Ook zijn
er projecten op het gebied van hernieuwbare grondstoffen en duurzame energie.
Een beknopt overzicht van alle projecten is opgenomen in een brochure met
terugblik over 1996. Deze zal binnenkort aan de Kamer worden gezonden.Daar het aantal projecten dat door de adviescommissie positief werd beoordeeld
boven verwachting groot was, is het oorspronkelijke budget door de ministers
van OCW en EZ verhoogd van 20 miljoen naar 50 miljoen gulden.De projectideeën die niet zijn gehonoreerd voldeden volgens de adviescommissie
in onvoldoende mate aan criteria zoals economisch en ecologisch perspectief
en samenwerking tussen verschillende partijen.Tenslotte kan worden vermeld dat in het kader van de Nota Milieu en Economie
het EET-budget met een bedrag van 60 miljoen is verhoogd over een periode
van 5 jaar. Hiermee kan het programma worden geïntensiveerd en verbreed. 19CO2 is toch een belangrijk bestanddeel van de lucht en
geen schadelijke stof, zoals in de tekst is weergegeven? (blz. 24)De concentraties aan CO2 in de buitenlucht geven inderdaad
geen aanleiding tot directe schadelijke effecten bij de mens of het ecosysteem.
Gedoeld wordt hier echter op de rol van CO2 bij de problematiek
van klimaatverandering. 20Welke status heeft de nota Milieu en Economie ten opzichte van de
in de Wet vastgelegde documenten als NMP III en de VINEX-nota.De nota Milieu en Economie gaat uit van de doelstellingen zoals vastgelegd
in NMP en VINEX. De nota vloeit echter niet voort uit een wettelijke verplichting.Conform de doelstelling van de nota Milieu en Economie, het realiseren
van een absolute ontkoppeling, beoogt de nota Milieu en Economie wel bij te
dragen aan de doelstellingen van zowel het ruimtelijke als milieubeleid. 21Hoe wordt in de EU gedacht over het verlagen van het BTW-tarief op
milieusparende producten en diensten?Initiatieven vanuit Nederland en het Europees Parlement tot aanpassing
van het Europese Recht om de inzet van BTW voor milieudoelen mogelijk te maken
zijn tot dusver bij de Europese Commissie op bezwaren gestuit en hebben dan
ook niet tot resultaten geleid.Op grond van de Zesde Richtlijn inzake omzetbelasting is het de lidstaten
toegestaan naast één normaal tarief (min 15%) één
verlaagd tarief (min. 5%) toe te passen. De producten en diensten die voor
dat verlaagde tarief in aanmerking komen zijn limitatief opgesomd in zogenaamde
bijlage H. bij die richtlijn.Nederland heeft in het verleden geen toestemming van de Europese Commissie
gekreden om een verlaagd tarief voor kleding- en schoenreparatie bij wijze
van experiment in te voeren en een recent verzoek om een verlaagd tarief voor
«groene stroom» te mogen toepassen heeft evenmin de instemming
van de Europese Commissie verkregen. Wel kan worden gewezen op uitlatingen van EU-commissaris Monti op 1 oktober
jl., waaruit blijkt dat hij ten behoeve van de werkgelegenheid denkt aan het
toestaan van proeven met een BTW-verlaging op arbeidsintensieve diensten,
hetgeen eveneens gunstige milieu-effecten kan hebben. 22Hoe wordt ontkoppeling van de groei van de economie en de toename
van de milieudruk gedefinieerd; op welke termijn streeft het Kabinet naar
absolute ontkoppeling van economie en milieudruk?Onder «ontkoppeling» wordt een situatie verstaan waarin de
toename van de milieudruk minder groot is dan de economische groei. Binnen
deze beschrijving zijn twee mogelijkheden denkbaar: één waarbij
sprake is van relatieve ontkoppeling en één waarbij sprake is
van absolute ontkoppeling.Van relatieve ontkoppeling is sprake indien de milieudruk weliswaar toeneemt,
maar deze stijging kleiner is dan de toename van de economische activiteiten.
Kortom: de milieudruk neemt minder snel toe dan de groei van de economie/welvaart.
Van absolute ontkoppeling is sprake indien de milieudruk daalt bij een toename
van de economische activiteiten. Kortom: economische groei bij een gelijktijdige
afname van de milieudruk.In de NMP1 en NMP2 zijn voor verschillende milieuthema's doelstellingen
opgenomen met daarbij het tijdstip waarop deze doelstellingen moeten worden
gehaald. Het streven naar absolute ontkoppeling dient ertoe deze doelen binnen
de gestelde termijnen te halen in samenhang met de economische doelstellingen
van dit kabinet. 23Uitgangspunt voor het NMP3 dat het milieubeleid alleen zal worden
gewijzigd indien daar een evidente reden voor is: geldt deze stellingname
zowel voor de aanscherping als de versoepeling van het beleid; wat betekent
de zinsnede dat het NMP3 wervend en realistisch van karakter zal zijn? (blz.
27)Ja, deze stellingname geldt zowel voor de aanscherping als de versoepeling
van het beleid. Wervend en realistisch dient nadrukkelijk in combinatie te
worden gezien. Het NMP3 zal wervend zijn voor de actoren in het milieuveld
als de acties die van hen verwacht worden goed uitvoerbaar zijn en zichtbaar
leiden tot verbetering van de milieukwaliteit. 24Hoe staat het met het onderzoek naar mogelijkheden om milieudoelstellingen
en de verantwoordelijkheden voor het realiseren daarvan meer dan thans te
verdelen over de verschillende departementen, naar aanleiding van de motie
Crone c.s. 25 000 XI nr. 8? (blz. 28)In het NMP3 zal op dit onderwerp ingegaan worden, zoals is aangekondigd
in mijn reactie op de motie Crone. 25Op welke wijze ontwikkelt zich de Europese standpuntbepaling mbt
het instrument convenant, zowel procedureel als inhoudelijk; lijkt deze ontwikkeling
stimulerend, neutraal dan wel bedreigend voor de Nederlandse toepassingspraktijk?Tijdens de Milieuraad van juni 1997 bleek dat de EU lidstaten de meerwaarde
van het gebruik van convenanten onderschrijven, mits deze convenanten
aan een aantal voorwaarden voldoen die waarborgen dat aan alle eisen mbt implementatie
van richtlijnen door lidstaten wordt voldaan. In een resolutie die op deze
Milieuraad is aanvaard wordt de Europese Commissie opgeroepen om in toekomstige
richtlijnen na te gaan welke onderdelen van een richtlijn zich lenen voor
implementatie door middel van convenanten en deze mogelijkheid op te nemen
in de betreffende richtlijn.Ook het Europees Parlement en het Sociaal Economisch Comité hebben
resoluties aanvaard met betrekking tot het gebruik van convenanten. In deze
resoluties wordt het gebruik voorzichtig gestimuleerd en vooral benadrukt
dat bestaande rechten en plichten van lidstaten en burgers moeten blijven
gewaarborgd als bedrijfsleven en overheden convenanten afsluiten.De Nederlandse toepassingspraktijk van convenanten kan hierdoor worden
versterkt aangezien nu meer dan voorheen ook Europese richtlijnen kunnen worden
geïmplementeerd met convenanten. 26In hoeverre valt te verwachten dat de Mededeling «Agenda 2000»
van de Europese Commissie gevolgen heeft voor het milieubeleid van de met
de Oost-Europese landen uitgebreide Europese Gemeenschap?Niet ontkend kan worden dat de uitbreiding van de Unie met de geassocieerde
landen uit Midden- en Oost-Europa de verdere ontwikkeling van het EU-milieubeleid
kan vertragen. Immers, het valt te verwachten dat de EU met 25 leden moeizamer
tot besluitvorming zal komen dan met 15 leden. Dat geldt uiteraard ook voor
andere beleidsterreinen. Overigens zijn met het Verdrag van Amsterdam de mogelijkheden
voor groepen van lidstaten om gezamenlijk een verdergaand milieubeleid te
voeren, vergroot.In het algemeen hebben de toetredingskandidaten een grote achterstand
weg te werken, zowel op milieu- als op administratief gebied. Daarom wordt
in Agenda 2000 voorgesteld om in samenspraak met de betreffende landen hiervoor
programma's op te stellen en investeringen te plegen. De overname en daadwerkelijke
toepassing van de milieuregels van de EU wordt in Agenda 2000 als absolute
voorwaarde voor toetreding gesteld.Het valt daarom te verwachten dat toetreding van deze landen tot de EU
een enorme winst voor het milieu binnen Europa zal opleveren. 27Wanneer worden belangrijke internationale vergaderingen verwacht
waarin de tegenstellingen tussen milieu en handel nader worden besproken en
mogelijk opgelost; en welke initiatieven neemt de Nederlandse regering daarbij?In diverse internationale gremia wordt gesproken over de relatie tussen
handel en milieu. Belangrijkste fora zijn het Comité Handel en Milieu
van de Wereldhandelsorganisatie, de gemeenschappelijke werkgroep van milieu-
en handelsexperts in de OESO, UNCTAD, UNEP en de Commissie voor Duurzame Ontwikkeling.Voor zover de (mogelijke) inzet van handelsinstrumenten aan de orde is,
komt het onderwerp ook zijdelings aan de orde tijdens vergaderingen van verdragspartijen
van multilaterale milieu-overeenkomsten (zoals verdrag van Basel, en Klimaatverdrag). In veel van de internationale gremia bevindt de discussie zich in een
meer analytische fase en is concrete besluitvorming ter zake op dit moment
niet aan de orde. Tegenstellingen tussen milieu en handel zullen niet op de
korte termijn uit de weg geruimd kunnen worden. Het versterken van de dialoog
tussen de verschillende partijen en het meer inzichtelijk maken van de verschillende
problemen maar ook van de mogelijke kansen om tot verdere integratie te komen,
is een belangrijk aandachtspunt in het Nederlands beleid.Nederland stelt zich zeer actief op in de diverse gremia en neemt ook
eigen initiatieven om deze dialoog te versterken. Zo is kortgeleden een internationale
conferentie georganiseerd door het Ministerie van VROM, in samenwerking met
het Asserinstituut en gesteund door ondermeer de Ministeries van Buitenlandse
Zaken en Economische Zaken, waaraan door 110 experts werd deelgenomen uit
29 landen (milieu-onderhandelaars, handelsexperts, wetenschap, internationale
organisaties en NGO-vertegenwoordigers). Deze conferentie had als thema de
implementatie van multilaterale milieuovereenkomsten in relatie tot handel
en het gebruik van (handels)instrumenten. Doel was het vergroten van de kennis
van milieu- en handelsexperts van elkaars werkterrein. Nederland zal ook in
de toekomst dergelijke initiatieven blijven nemen. 28Kan een overzicht worden gegeven van alle financiële impulsen
die het kabinet in deze periode heeft gegeven om het milieu te verbeteren?
Kan een dergelijk overzicht ook worden gegeven over de vorige kabinetsperiode,
zodat een vergelijking mogelijk is?In het Milieuprogramma, onderdeel van de begroting van VROM, is jaarlijks
een overzicht opgenomen van de uitgaven die het rijk doet ten behoeve van
het milieu. De uitgaven van het rijk lopen op van circa 2,5 miljard gulden
bij het begin van de vorige kabinetsperiode tot circa 4,5 miljard gulden aan
het eind van de huidige kabinetsperiode.Financiële impulsen die door het vorig kabinet, voor de looptijd
van zijn kabinetsperiode, zijn gegeven volgen voornamelijk uit het NMP+ (juni
1990). Belangrijkste onderwerpen waarvoor deze impulsen zijn ingezet zijn
bodemsanering (350 miljoen gulden), verzuring (100 miljoen gulden) en energiebesparing
(100 miljoen gulden).Dit kabinet heeft op enkele momenten besloten tot extra financiële
impulsen ten behoeve van het milieu. Bij zijn aantreden heeft het kabinet
besloten extra middelen beschikbaar te stellen voor bodemsanering (100 miljoen
gulden per jaar). Ook zijn op dat moment middelen beschikbaar gesteld voor
de regeling Economie, Ecologie en Technologie (EET). Voor deze regeling is
inmiddels 60 miljoen gulden per jaar beschikbaar. Bij de begrotingen voor
1997 en 1998 heeft dit kabinet besloten om extra middelen voor het milieubeleid
beschikbaar te stellen voor de periode 1997 tot 2010, te weten: CO2:
1,5 miljard gulden, bodemsanering 1,5 miljard gulden, NOx: 165
miljoen gulden, schone voertuigen 185 miljoen gulden, nota Milieu en Economie
250 miljoen gulden. 29Kan worden beargumenteerd waarom wordt verwacht dat de jaarlijkse
milieukosten voor het thema verdroging vanaf 2000 zullen afnemen, terwijl
de verdrogingsdoelstelling voor 2000 nog niet in zicht is? (blz 37)De kostenraming voor het thema verdroging gaat uit van het beschikbare
financiële rijkskader gebaseerd op vastgesteld beleid. In het NMP3 zal
de aanpak van verdroging in gebiedsgerichte projecten, en de daarover
te maken afspraken, nader worden uitgewerkt. Er is op dit moment geen reden
om aan te nemen dat jaarlijkse kosten van het bestrijden van verdroging na
2000 scherp zullen afnemen. 30Kunnen cijfers worden overgelegd over de jaarlijkse milieukosten
(ook per bedrijfstak) voor andere West-Europese landen? (blz. 38)Nee, deze cijfers zijn helaas niet beschikbaar. Ook navraag bij het RIVM
en het Europees Milieu-Agentschap heeft niets opgeleverd.Dergelijke vergelijkende cijfers zijn niet mogelijk, omdat enerzijds de
milieu-situatie per land verschillend is (en dus ook de kosten die hieraan
besteed (moeten) worden). Anderzijds is een dergelijke onderverdeling naar
sectoren/bedrijfstakken niet in alle West-Europese landen mogelijk of even
relevant.Een goede illustratie voor deze verschillende situaties in de West-Europese
landen is gegeven in de studie van de OESO, die Nederland in 1994 aan een
review heeft onderworpen. In figuur 1 van de samenvatting van deze OESO-review
blijkt dat de belasting van het milieu in NL per eenheid van oppervlakte verreweg
het grootst is, zowel qua bevolking als qua BNP. Dit betekent dat NL dus ook
meer geld moet besteden aan het opvangen en zo mogelijk verminderen van deze
milieubelasting. 31Hoe verhouden de milieugerelateerde lokale lasten zich tot de feitelijke
lokale milieu-uitgaven van de betreffende overheden?In hoeverre wordt deze verhouding gewijzigd door het voornemen van
het kabinet om circa 800 miljoen gulden uit te trekken voor verlaging van
de lokale lastendruk? Welke effecten heeft dit voornemen op het milieubelastend
gedrag van burgers en bedrijven? En hoe wordt in de uitwerking van het voornemen
het principe van variabilisering meegenomen?De opbrengsten van de milieugerelateerde lokale heffingen zijn lager dan
de feitelijke lokale milieu-uitgaven van de betreffende overheden; de lokale
milieu-uitgaven worden niet steeds direct volledig verhaald op de burgers
en de bedrijven. In 1997 is de kostendekkingsgraad gedaald, nadat de mate
waarin de lokale kosten uit lokale heffingen worden gedekt de jaren daarvoor
telkens was toegenomen. In 1997 is er bij de reinigingsheffingen sprake van
een kostendekkingsgraad van 84%; bij de rioolrechten bedraagt deze 70%. Door
het voornemen om de lokale lastendruk te verminderen veranderen de lokale
milieugerelateerde uitgaven niet; wel worden zij dan voor een deel gefinancierd
door het Rijk. Omdat de opbrengst van de lokale heffingen door het uitvoeren
van het voornemen daalt, betekent dit dat de kostendekkingsgraad daalt. Deze
daling is echter optisch van aard omdat het beslag op de algemene middelen
van de gemeenten niet wijzigt; de gemeenten hoeven immers niet meer eigen
middelen in te zetten ter dekking van de milieugerelateerde uitgaven ondanks
de lagere opbrengst van de lokale milieuheffingen.Het uitvoeren van het deel van het voornemen gericht op de burgers zal
veelal plaatsvinden in de vorm van een verlaging van de reinigingsheffingen
met een vast bedrag per huishouden. Ook indien de lokale lasten voor burgers
voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval worden betaald naar
gelang de hoeveelheid afval of indien de lokale lasten worden kwijtgescholden,
zal een vast bedrag per huishouden, zo nodig in de vorm van een negatieve
aanslag, beschikbaar worden gesteld. Door deze opzet zal van de uitvoering
van het voornemen geen of nauwelijks invloed op het milieugedrag
van burgers uitgaan en worden ook de mogelijkheden tot het variabiliseren
van de lasten niet beïnvloed. Met het voornemen om de milieuleges af te schaffen wordt naast lastenverlichting
voor de bedrijven beoogd om bepaalde voor het milieu negatieve effecten van
deze leges weg te nemen. Zo kan bij de vrijwillige bodemsanering door bedrijven
het vooruitzicht om leges te moeten betalen ter verkrijging van de vereiste
goedkeuring van een saneringsrapport bedrijven ervan weerhouden om tot de
sanering over te gaan. 32Leidt de samenloop van het afschaffen van milieuleges en het beëindigen
van de VOGM-regeling (inclusief 10% efficiencykorting) niet tot inkrimping
van het milieu-apparaat van gemeenten; mede onder druk van de in veel gemeenten
krapper wordende algemene budgetten?Per 1 januari 1998 zullen grote bedragen worden overgeheveld naar het
Gemeentefonds. Het gaat daarbij in de eerste plaats om een toevoeging van
f 84 miljoen (vanaf 2002 f 84,5 mln) in verband met de overheveling
van de VOGM-regeling (waarbij rekening is gehouden met de in het verleden
al overeengekomen decentralisatiekorting) en in de tweede plaats om een toevoeging
van naar raming f 76,5 miljoen ter compensatie van het wegvallen van
de milieuleges. Deze compensatie is getaxeerd op de huidige inkomstenniveaus
van gemeenten. Deze middelen komen ter vrije beschikking van de gemeenten,
en zouden in beginsel ook voor andere doeleinden dan het milieubeleid kunnen
worden gebruikt. In het kader van het streven naar decentralisatie mag er
echter op worden vertrouwd dat deze middelen op een juiste wijze, met inachtneming
van de verantwoordelijkheid van de gemeenten voor de uitvoering van de wettelijke
en niet-wettelijke milieutaken, worden besteed. 33Welke inkomsten ontvangen gemeenten resp. provincies uit milieuleges;
in welke mate zijn deze legesinkomsten voor gemeenten resp. provincies kostendekkend;
neemt het Rijk deze kosten voor zijn rekening, uitgaande van een 100%-kostendekkingsgraad?Volgens de nu bekende gegevens bedragen de gemeentelijke en provinciale
legesinkomsten voor beschikkingen op grond van de Wet milieubeheer 75, respectievelijk
29 miljoen en voor beschikkingen op grond van de Wet bodembescherming 1,5
en 10 miljoen. Exactere informatie zal worden verkregen door de opgaven die
in het kader van de voorgenomen compensatie aan alle individuele gemeenten
en provincies worden gevraagd. De huidige kostendekking is evenmin exact bekend;
naar schatting ligt deze gemiddeld rond de 75%. Het kabinet heeft besloten
de compensatie te baseren op de vigerende heffingspraktijk en niet op een
ook thans niet bestaande volledige kostendekking. 34In de tabel 3.5 wordt een duidelijk stijgende lijn zichtbaar in de
jaarlijkse milieulasten voor huishoudens. Zal dit gepaard gaan met voorlichting
aan huishoudens om zodoende het draagvlak voor milieumaatregelen en de daarbij
behorende kosten te vergroten, waarbij met name gedacht kan worden aan voorlichting
over de gevolgen van ecotax voor huishoudens (blz. 41)De overheid is gehouden actief en passief voorlichting te geven over voorgenomen
en aanvaard beleid. De invoering van de regulerende energiebelasting, ook
wel energieheffing of ecotax genoemd, per 1 januari 1996 is gepaard gegaan
met een Postbus 51-campagne van de drie betrokken ministeries:
Financiën, VROM en EZ. De campagne gaf een toelichting op het motief
van de energieheffing en een uitleg van de regelgeving. Daarbij is heel nadrukkelijk
ingegaan op de compensatie door middel van belastingverlagingen voor de huishoudens
en op de mogelijkheden die een huishouden heeft om de kosten van het energiegebruik
te drukken. De campagne heeft driekwart van de bevolking bereikt en heeft
geleid tot een aanzienlijk hoger kennisniveau. De inwerkingtreding van de
tweede stap van de energieheffing per 1 januari 1997 is opnieuw begeleid met
voorlichting. Dit zal ook met de derde stap gebeuren. Overigens wordt er aan
herinnerd dat de invoering van de ecotax gepaard is gegaan met een volledige
terugsluis van de heffingsopbrengst in de fiscale sfeer, waardoor de maatregel
op macro niveau per saldo geen effect op de netto-bestedingsruimte van gezinnen
heeft gehad. 35Kan inzicht worden geboden in de milieu-uitgaven van het ministerie
van Buitenlandse Zaken? Heeft de minister van VROM de indruk dat bij deze
uitgaven ook het hoogste milieurendement wordt gehaald? Waarop is deze indruk
gebaseerd?In de memorie van toelichting op de begroting voor 1998 van het ministerie
van Buitenlandse Zaken (TK, 1997–1998, 25 600 V, nr. 2, blz.
95) wordt een specificatie weergegeven van alle bestedingen onder de 0,1%-doelstelling.
In deze specificatie wordt een driedeling aangebracht voor wat betreft de
uitgaven die deze doelstelling mede realiseren. Ten eerste de uitgaven(artikelen)
die voor 100% milieurelevant zijn. Ten tweede de uitgaven(artikelen) met betrekking
tot bijdragen aan multilaterale organisaties, waarvan een gedeelte als milieurelevant
kan worden geclassificeerd en ten derde de uitgaven(artikelen) met betrekking
tot andere bilaterale programma's waarvan individuele projecten een zware
milieucomponent kennen.Al deze uitgaven zijn (mede) gericht op het verwezenlijken van een milieurendement.
Met andere uitgaven in het kader van de ontwikkelingssamenwerking die niet
direct op dit doel zijn gericht worden onderworpen aan een toets die mede
beoogt deze uitgaven aan milieu-randvoorwaarden te laten voldoen. Overigens
moge ik verwijzen naar de minister voor Ontwikkelingssamenwerking, die hiervoor
de eerstverantwoordelijke bewindspersoon is. 36Waarom is in de tabel 3.7 waarin de milieukosten van andere overheden
zijn weergegeven, rekening gehouden met een verlaging van de kosten van gemeenten?
(blz. 42)In deze tabel wordt een overzicht gegeven van uitgaven van overheden in
het kader van milieubeleid. Er is geen sprake van een (structurele) afname
van deze uitgaven. De uitgaven van andere overheden fluctueren doordat in
het ene jaar relatief hoge uitgaven in het kader van investeringen worden
gedaan terwijl in andere jaren minder geïnvesteerd wordt. De kop boven
deze tabel is niet geheel juist en zou Uitgaven andere overheden moeten luiden. 37In 1996 is een inventarisatie uitgevoerd naar de invloed van meststoffengebruik
op de aanvoer van zware metalen en organische microverontreinigingen. Wat
heeft deze inventarisatie aangetoond; welke concentraties zijn waar aangetoond;
worden of dreigen hierdoor normen te worden overschreden, al dan niet in aanvulling
op natuurlijke achtergrondconcentraties; zijn hierbij risico's voor mens,
natuur en milieu? Uit de resultaten van het Rikilt/DLO-onderzoek naar de gehalten van zware
metalen en organische micro-verontreinigingen in meststoffen en het onderzoek
van het IKC-landbouw naar de belasting van de bodem met meststoffen bij normaal
landbouwkundig gebruik blijkt, dat ten gevolge van het Besluit kwaliteit en
gebruik Overige Organische Meststoffen (BOOM) en de Integrale Notitie mest-
en ammoniakbeleid (IN) de belasting met zware metalen wordt verminderd. Tevens
blijkt dat de accumulatie van zware metalen niet geheel wordt voorkomen. Ofschoon
alle elementen in enige mate bijdragen aan de accumulatie, is de ophoping
het sterkst bij koper, zink en cadmium. De grootste hoeveelheid komt hierbij
voor wat betreft cadmium uit fosfaatkunstmest en voor wat betreft koper en
zink uit dierlijke mest. Er zijn geen indicaties verkregen dat meststoffen
met onacceptabele gehalten aan organische microverontreinigingen worden geproduceerd.In de brief van 29 april 1997, kenmerk DL 971184, over de contaminanten
in meststoffen aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal
wordt een uiteenzetting gegeven van de voorgenomen beleidsmaatregelen terzake. 38Welke ervaringen zijn tot dusverre opgedaan met de experimenten met
integrale milieuvergunningen? Wijzen deze in de richting van uitbreiding van
de werkingssfeer? En zo ja, welke consequenties kan dit hebben voor de regelgeving
in het algemeen?In het kader van het project Experimenten Integrale milieuvergunning is
vastgesteld dat door verschillende gemeentes en provincies reeds een aantal
initiatieven is gestart betreffende een integrale milieuvergunning. Deze experimenten
spelen zich uiteraard af binnen de grenzen van de bestaande regelgeving.In genoemd project is tevens vastgesteld dat er ook behoefte bestaat aan
experimenten, die aanpassing van de bestaande regelgeving noodzakelijk zouden
maken. In de eindrapportage van het project (die medio '98 beschikbaar zal
komen) zal hier nader op in worden gegaan. Op dit moment wordt een aantal
simulatiesessies georganiseerd, om de problematiek nader te analyseren. 39Neemt het aantal vergunningen op hoofdzaken, als gevolg van het succes
van milieuzorgsystemen, al dusdanig toe dat sprake is van een doorbraak of
gaat het nog schoorvoetend? (blz. 52)Er zijn enige tientallen vergunningen op hoofdzaken zover bij het ministerie
van VROM bekend. Belangrijker is wellicht op dit moment dat de diverse partijen,
als IPO, VNG, UvW en VenW in het kader van het flankerend beleid ter ondersteuning
van de vergunning op hoofdzaken de nodige actie ondernemen naar hun achterban.
Zo heeft de VNG samen met de UvW een training voor uitvoerende milieuambtenaren
ontwikkeld die inhaakt op dit onderwerp en die dit najaar van start gaat.
VROM heeft een juridisch werkdocument voor de vergunning op hoofdzaken laten
ontwikkelen door de Katholieke Universiteit Brabant die als basis dient voor
een uitgebreidere juridische leidraad die begin volgend jaar gereed zal komen
en door vergunningverleners handhavers en juristen in de praktijk gebruikt
kan worden. Ook zijn door het IPO en Ven W een 15-tal demonstratieprojecten
met betrekking tot de vergunning op hoofdzaken gestart, verspreid over Nederland,
waarin de verandering in kennis, houding en vaardigheden centraal staat. Steeds
meer wordt de term vergunning op maat gehanteerd, die ook recht doet aan mogelijke
varianten tussen de traditionele vergunning en de vergunning op hoofdzaken.
Het gaat om een gedifferentieerde benadering door de overheden afgestemd op
het milieugedrag van het bedrijf. De hiervoor genoemde ontwikkelingen kunnen
wel als een doorbraak gekenschetst worden ten aanzien van de gevoelde noodzaak
tot het veranderen van de uitvoeringspraktijk door overheidsorganisaties. 40Wanneer komt betreffende milieuverslaglegging de (ontwerp) AMvB over
categorieën van verslagplichtige bedrijven en de daarbij te stellen inhoudelijke
vereisten? (blz. 53)Ter uitwerking van de wet van 10 april 1997 tot uitbreiding van de Wet
milieubeheer inzake milieuverslaglegging is een AMvB in voorbereiding. Deze
AMvB dient uiterlijk eind 1998 gereed te zijn om genoemde wet per 1-1-1999
in werking te laten treden. Over de aanwijzing van categorieën van verslagplichtige
bedrijven in bedoelde AMvB zal, conform eerdere toezegging, op basis van een
notitie nog met de Kamer worden overlegd. De gehele AMvB zal volgens de voorhangprocedure
aan de Kamer worden voorgelegd. 41Overheden kunnen in de toekomst bedrijven een milieuzorgdoorlichting
opleggen, als deze een ernstige overtreding van milieuvoorschriften hebben
begaan. Naar aanleiding van de doorlichting kan een bedrijf maatregelen treffen
om herhaling van overtredingen in de toekomst te voorkomen. Waarom wordt de
doorlichting van het bedrijf niet gericht op het voorkomen van overtredingen,
gezien de nadruk op preventie en handhaving in het huidige milieubeleid? (blz.
54)De milieuzorgdoorlichting is bedoeld om toekomstige overtredingen te voorkomen.
Bij overtreding van vergunningvoorschriften kunnen thans onder andere bestuursdwang
en dwangsom worden gehanteerd. De bedoeling is om de milieuzorgdoorlichting
als een derde, aanvullend middel tot correctie te introduceren. De milieuzorgdoorlichting
is bedoeld om bedrijven die bij herhaling kleine milieuovertredingen begaan
of bedrijven die een grote overtreding begaan, die te wijten zijn aan een
gebrekkige technische, organisatorische of administratieve organisatie op
het «rechte pad» te helpen. 42Een integrale milieutaakstelling voor raffinaderijen zal niet worden
gemaakt. Gewacht wordt op een op te stellen verzuringsstrategie door de EU
met emissieplafonds voor SO2, NOx en NH3.
Wanneer wordt deze strategie verwacht en wat zullen de eisen zijn voor de
Nederlandse raffinaderijen?De Europese Commissie heeft op 23 mei jl. een voorstel voor een EU-verzuringsstrategie
bij de Raad van ministers ingediend. Daarin is een aantal acties door de commissie
aangekondigd die tot concrete richtlijnvoorstellen moeten leiden. Eén
van de acties betreft de herziening van de richtlijn ter beperking van de
emissies door grote stookinstallaties, waarvoor op korte termijn een voorstel
van de Commissie wordt verwacht. Bij het voorbereidende expert-overleg is
vanuit Nederland voorgesteld om de SO2-eisen voor nieuwe installaties
in raffinaderijen te verlagen van 1000 mg/m3 in de huidige richtlijn
naar 400 mg/m3 in de nieuwe richtlijn. Verwacht wordt dat dit voorstel
zal worden overgenomen. Daarmee zou een belangrijke stap gezet zijn in de
richting van aanscherping van emissie-eisen voor het geheel aan bestaande
installaties in de raffinaderij. Een van de elementen van de IPPC-richtlijn
is immers dat ook bestaande installaties, zij het op een wat langere termijn (uiterlijk in 2007), moeten worden aangepast aan de stand der techniek.
Via de richtlijn grote stookinstallaties wordt een voorzet gegeven voor wat
in 2010 de emissie-eisen voor bestaande installaties moeten zijn. Voor de
NOx emissies in de industrie (w.o. raffinaderijen) zijn eveneens
aanscherpingen voorgesteld. 43Op welk niveau komt naar verwachting het zwavelgehalte van bunkers
in de IMO-besluitvorming en hoe verhoudt zich dat tot de Nederlandse inzet?Vanuit Nederland is in het IMO-overleg de afgelopen jaren steeds ingezet
op het bereiken van overeenstemming over een zwavelgehalte van 1,5% in zeebunkers.
Dit in het kader van een Annex VI bij het Marpol- verdrag, dat betrekking
heeft op maatregelen om de luchtverontreiniging door zeeschepen tegen te gaan
of te verminderen. Bij het overleg over Annex VI is met betrekking tot het
zwavelgehalte aanvankelijk gedacht aan een wereldwijde verlaging naar 1,5%,
maar omdat dit voorstel onvoldoende steun kreeg van de meeste IMO-lidstaten,
is de laatste jaren vanuit Nederland ingezet op het realiseren van overeenstemming
over 1,5% voor stookolie die gebruikt zou worden in zogenaamde SOx-
emission control areas. Meer en meer zijn de gedachten van een aantal Noordzeestaten
vervolgens gegaan in de richting van het aanwijzen van de Noordzee en de Baltische
Zee als zulke SOx-emission control areas. Het concept van SOx-emission control areas is inmiddels door de IMO-con- ferentie van
september 1997 aanvaard, alsmede de aanwijzing van de Baltische zee als SOx-emission control area. Dat betekent dat Annex VI van kracht wordt
zodra deze door een voldoend aantal lidstaten en met een voldoend scheepstonnage
zal zijn geratificeerd. De Noordzee is vooralsnog niet als SOx
emission control area geaccepteerd. De inspanningen zijn er op gericht om
in 2002, wanneer ook duidelijkheid moet zijn verkregen over de ratificatie
van Annex VI, de Noordzee alsnog als SOx-emission control area
geaccepteerd te krijgen. Mocht Annex VI in 2002 nog niet van kracht zijn,
dan zal, zo is tussen de EU-lidstaten afgesproken, de EU unilateraal de Noordzee
tot SOx beschermd gebied verklaren, zodat het zwavelgehalte van
de bunkers dan niet meer dan 1,5% mag bedragen. 44Uit de in grafieken weergegeven doelgroep indicatoren blijkt dat
in algemene zin de productiewaarde sinds 1980 fors is toegenomen terwijl een
groot aantal milieu-effecten in omvang afnemen, een uitzondering geldt de
klimaatverandering met name waar het de raffinaderijen en de energiesector
betreft. Op welke wijze kan in deze sectoren een grotere CO2-reductie
worden bereikt? (blz. 59)De groei van de CO2-emissie in de energiesector is het gevolg
van de groei van het energiegebruik in Nederland. Reductie van deze emissies
kan met name worden bevorderd door de energievraag te verkleinen en door het
aandeel duurzame energie te vergroten.Maatregelen om CO2-reductie te bereiken in de raffinaderijen
zijn in de bestaande MJA's al opgenomen en worden in de actie «benchmarking»
ook voor deze sector verder uitgewerkt. Voor de raffinaderijen geldt echter
dat de toename van de CO2-emissie vooral veroorzaakt wordt doordat
er meer vraag is naar lichte olieproducten en doordat er meer milieu-eisen
aan de producten worden gesteld. Dit leidt tot een zodanige stijging van het
energiegebruik, dat deze de besparingen die door efficiëntieverbetering
in de raffinaderijen worden geboekt meer dan teniet doen. Deze trend zal zich
de komende jaren voortzetten. Een daling van de CO2-emissie
is dus op korte termijn niet te verwachten. Eén van de mogelijkheden
om de emissies van de raffinaderijen te reduceren is de inzet van gasvormige
(raffinagegas of aardgas) in plaats van vloeibare brandstoffen. Daardoor zullen
de emissies van CO2, NOx, SO2 en stof dalen. 45Welk deel van de extra CO2-uitstoot van de energiebedrijven
is toe te schrijven aan de stijging van de decentrale elektriciteitsproductie
en welk deel aan de inzet van kolen in plaats van gas? (blz. 60)De stijging die vermeld wordt betreft de periode 1980–1996. De belangrijkste
oorzaak voor de stijging van de CO2-uitstoot is de toegenomen vraag
naar elektriciteit. De elektriciteitsvraag in Nederland was 225 PJ in 1980
en 335 PJ in 1996. Als in deze periode geen verbeteringen en veranderingen
zouden zijn opgetreden dan zou de CO2-emissie gestegen zijn met
17 Mton. Dankzij verbetering van de efficiëntie en ondanks de grotere
inzet van kolen is de stijging slechts 2,3 Mton.Kolen en aardgas: In 1980 was de verhouding tussen aardgas en kolen in
de centrale opwekking van elektriciteit anders dan in 1996. In 1980 werd 60
PJ kolen en 195 PJ aardgas ingezet, in 1996 was dat 215 PJ kolen en 228 PJ
aardgas. Daarnaast werd in 1980 nog een aanzienlijke hoeveelheid olie ingezet
(215 PJ). Stel dat de koleninzet in 1996 op het niveau van 1980 zou zijn en
dat de resterende brandstofinzet zou zijn ingevuld door aardgas, dan zou de
CO2-emissie voor 1996 circa 5,8 Mton lager uit zijn gekomen.Decentrale productie: De groei van de elektriciteitsvraag is vooral opgevangen
door het plaatsen van decentrale eenheden. De eenheden die sinds 1980 in gebruk
zijn genomen zijn met name warmte-kracht eenheden, met als doel gecombineerde
productie van elektriciteit en warmte-energie te besparen en CO2-emissies
te reduceren.In 1980 produceerde de decentrale productie circa 25 PJ elektriciteit.In 1996 was dat circa 85 PJ. De in de periode 1980–1996 bijgeplaatste
decentrale eenheden worden bijna allemaal op aardgas gestookt. Deze productiegroei
leidde (bij benadering) tot een CO2-emissie van circa 9 Mton. Als
deze elektriciteit en warmte gescheiden zouden zijn opgewekt dan zou de CO2-uitstoot beduidend hoger zijn geweest. 46Waarop is de conclusie gebaseerd dat de consument steeds kritischer
is op het milieu-aspect van producten en diensten? Kan dit met voorbeelden
worden toegelicht? (blz. 62)Dat consumenten steeds kritischer worden op het milieu-aspect van producten
en diensten blijkt uit het aankoopgedrag zoals dat de laatste jaren langzaam
maar zeker waarneembaar is.Indicaties voor een kritischer opstelling van de consument zijn onder
andere de penetratiegraad van spaarlampen en oplaadbare batterijen, het succes
van de zogenaamde biologische-groentenabonnementen, de belangstelling voor
natuurreizen en de groeiende klantenkring van detaillisten die zich op het
milieu- of natuuraspect profileren (zoals de Bodyshop, De Groene Passage). 47Is de constatering dat consumenten steeds kritischer worden op het
milieu-aspect van goederen en diensten niet in strijd met de conclusie in
de Milieubalans dat de vermindering van de milieudruk juist bij consumenten
stagneert? (blz. 62)Deze twee ontwikkelingen zijn niet met elkaar in strijd. Enerzijds blijkt
uit trendrapporten dat consumenten in de loop der jaren, mede onder invloed
van het milieubeleid en een toegenomen aandacht voor bijvoorbeeld de gezondheid,
zich bij het aankopen van goederen en diensten steeds meer rekenschap geven
van het milieu-aspect. Ook de blijvend hoge belangstelling van consumenten
voor milieu-onderwerpen in de Consumentengids is hiervoor een indicatie. Anderzijds
daalt de milieudruk veroorzaakt door consumptiegedrag niet navenant. Dit wordt
vooral verklaard door het volume-aspect: door producenten gerealiseerde milieuverbeteringen
in producten of diensten worden vaak meer dan gecompenseerd door het feit
dat deze producten meer worden aangeschaft en gebruikt. Een voorbeeld hiervan
is dat ondanks de gerealiseerde energie-efficiency van personenauto's de totale
milieudruk niet daalt vanwege de nog altijd toenemende mobiliteit. Ook factoren
als gezinsverdunning en stijgende inkomens spelen mee. 48De consument wordt kritischer op het milieu-aspect van producten
en diensten, tegelijkertijd stijgt het materiaal- en energieverbruik door
deze doelgroep; welk instrumentarium wordt hier ingezet c.q. kan worden ingezet
en geïntensiveerd; hoe ontwikkelt het sociaal instrumentarium zich en
wat is de huidige inzet en het perspectief van de natuur- en milieueducatie?
(blz. 62)Het instrumentarium dat wordt ingezet kan in drie categorieën worden
onderscheiden– voorlichting en educatie, direct gericht op de consument;– het verlagen van de drempels voor milieuvriendelijker gedrag,
gericht op het bedrijfsleven en de overheden zelf (productenbeleid, stimulering
milieuvriendelijke diensten, beleid voor de detailhandel, faciliteiten, ruimtelijke
ordening, financieel instrumentarium);– het samenwerken met organisaties die (groepen van) burgers vertegenwoordigen
of aanspreken. Hiermee kan het draagvlak voor het milieubeleid worden vergroot
en kunnen nieuwe oplossingsrichtingen worden verkend.Elementen van de aanpak via het sociaal instrumentarium (dat wil zeggen:
gebruik maken van het mechanisme van overreding) zijn in alle bovenstaande
categorieën te herkennen. Via de op 1 oktober 1997 opgerichte stichting
«Milieu Centraal» zal vanaf volgend voorjaar onafhankelijke, betrouwbare
en praktische informatie worden verstrekt over het milieu en de milieuaspecten
van producten en diensten aan een zo breed mogelijk publiek.Verder is de afgelopen jaren de uitwerking van het kaderplan Natuur- en
Milieueducatie op gang gekomen. Binnenschoolse, buitenschoolse en speciale
themaprojecten hebben een extra financiële impuls gekregen. Milieu- en
natuuronderwerpen liggen verankerd in de eindtermen van verschillende schooltypen
in het basisonderwijs. In het hoger onderwijs is een start gemaakt met de
doorwerking van milieu in niet-milieuopleidingen. In het middelbaar beroepsonderwijs
heeft met name de milieuzorg vaste voet aan de grond gekregen. In het komende NMP3 zal worden ingegaan op de kaders die er kunnen worden geschapen
om verder vorm te geven aan natuur- en milieueducatie.Aan het beleid ten aanzien van het verlagen van de drempels voor milieuvriendelijk
gedrag, waaronder productenbeleid, is in het kader van de behandeling van
de Nota Milieu en Economie uitvoerig aandacht besteed.In het komende NMP3 zal worden aangegeven of, en zo ja hoe, het beleid
op onderdelen zal worden geïntensiveerd. Daarbij zal ook aandacht worden
besteed aan het intensiveren van de samenwerking met de maatschappelijke organisaties,
zoals consumenten- en vrouwenorganisaties. 49Het RIVM constateert dat de consument, ook verhoudingsgewijs, meer
energie is gaan gebruiken. Welke maatregelen bereidt de regering voor om deze
doelgroep meer bij het beleid te betrekken? (blz. 62)In de Milieubalans 1997 kan op bladzijde 61 en 62 niet geconcludeerd worden
dat de consument verhoudingsgewijs meer energie is gaan gebruiken. Voor direct
energiegebruik in de vorm van onder meer elektriciteits-, aardgas- en benzineverbruik
kan die conclusie op basis van genoemde tekst wel getrokken worden. Voor wat
betreft het indirect energiegebruik door consumenten kan die conclusie niet
getrokken worden. De conclusie dat de consument in de afgelopen tijd (1948–1988)
meer energie (zowel direct als indirect) is gaan gebruiken kan wel getrokken
worden op basis van figuur 2.5 in het in 1996 ten behoeve van de voorbereiding
van de Nota Milieu en Economie samengestelde rapport Trendanalyse Consumptie
en Milieu. Voor de periode 1988–1995 is er geen toename van het gebruik
per consument.De belangrijkste weg waarlangs de consument wordt betrokken is via intermediaire
organisaties. In het doelgroep consumentenoverleg wordt met intermediaire
organisaties zoals de Consumentenbond, Alternatieve Konsumentenbond, de Nederlandse
Bond van Plattelandsvrouwen, de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen en
de Nederlandse Vrouwenraad periodiek overlegd over de aanpak van het milieubeleid
gericht op consumenten. Bij de voorbereiding van het in ontwikkeling zijnde
beleid gericht op duurzame consumptie worden zij naast andere organisaties
betrokken. Dit geldt ook voor concrete beleidsmaatregelen. 50De consumptiewaarde bij de doelgroep indicator consumenten is sinds
1980 met 35% gestegen, de verspreiding met prioritaire stoffen sinds 1985
met 19% toegenomen. Ook de hoeveelheid afval is fors toegenomen; tot welke
beleidsmaatregelen leiden deze cijfers? (blz. 63)Ten aanzien van de prioritaire stoffen die voor een verhoging in de consumentenindicator
gezorgd hebben zullen in het in voorbereiding zijnde NMP3 taakstellingen worden
opgenomen. Het gaat hierbij om de emissie van koper naar de bodem en naar
lucht en van de emissie naar de lucht van fijn stof, koolmonoxide, ben(a)pyreen,
benzeen en lood. In overleg met de doelgroepen (waaronder ook begrepen de
doelgroep consumenten) zullen emissiereductiedoelstellingen voor de prioritaire
stoffen voor 2010 ontwikkeld worden, die in 1998 vastgesteld zullen worden.
Het staat nog te bezien hoe de reductiedoelstellingen voor consumenten voor
prioritaire stoffen in beleidsmaatregelen uitgewerkt zullen worden. In de periode 1985–1996 is de hoeveelheid huishoudelijk afval (inclusief
grof huishoudelijk afval) weliswaar met 35% toegenomen, maar er heeft een
flinke verschuiving plaatsgevonden van eindverwerking (verbranden en storten)
naar hergebruik. Dit heeft er zelfs toe geleid dat de hoeveelheid consumentenafval
die in 1996 voor eindverwerking is aangeboden lager is dan in 1985. Tevens
is binnen de eindverwerking een verschuiving opgetreden van storten naar verbranden.De afvalbeleidsmaatregelen voor de doelgroep consumenten richten zich
met name op het bevorderen van preventie en hergebruik. Via met name voorlichtingscampagnes
wordt de consument aangezet tot meer preventie en tot het meer gescheiden
houden en gescheiden aanbieden van afvalstoffen ten behoeve van hergebruik.
Hierbij wordt nauw samengewerkt met IPO en VNG.Daarnaast worden maatregelen genomen die betrekking hebben op de producten
die op de markt worden gebracht en op de producenten/importeurs daarvan. Zo
legt bijvoorbeeld het Convenant Verpakkingen II op macro niveau beperkingen
op aan de hoeveelheid verpakkingen die op de markt mag worden gebracht en
zijn hergebruiksdoelstellingen opgenomen. In de concept-Amvb wit- en bruingoed
worden producenten/importeurs verplicht om afgedankt wit- en bruingoed om
niet in te nemen van gemeenten en detailhandel die genoemde apparatuur hebben
ingezameld en worden ze verantwoordelijk gesteld voor de organisatie en de
financiering van de verwerking van gescheiden ingezameld wit- en bruingoed. 51Waaruit bestaat precies de stijging met 19% van de verspreiding van
prioritaire stoffen in de periode 1985–1996 door de doelgroep consumenten?
Moet uit dit gegeven, samen met de toename van 35% van de hoeveelheid geproduceerd
afval, de conclusie getrokken worden dat ontkoppeling van de consumptiegroei
en de afvalgroei niet haalbaar is? (blz. 63)De grafiek over de verspreiding van prioritaire stoffen in de Doelgroepindicator
Consumenten in de periode 1985–1996, die een verhoging van 19% aangeeft
is gebaseerd op tabel B1.5 in de Milieubalans '97. Het gaat daarbij om de
absolute stijging van verspreiding van koper naar bodem en naar lucht, van
fijn stof, koolmonoxide, benz(a)pyreen, benzeen en lood naar de lucht. In
de meeste gevallen is de stijging ongeveer 10%. Alleen bij koper naar de bodem
is er een stijging van 1500 kg naar 16 000 kg in 1996. De reden daarvoor
is dat de verkoop en gebruik van vuurwerk sterk gestegen is. Sinds 1992 is
de koperemissie met 57% toegenomen (van 10 200 tot 16 000 kg in
1996). De emissie uit vuurwerk in 1985 is bepaald middels een verouderde methodiek.In de periode 1985–1996 is de hoeveelheid huishoudelijk afval (inclusief
grof huishoudelijk afval) met 35% toegenomen. Zoals in het milieuprogramma
is aangegeven is dat het gevolg van de bevolkingstoename, inkomensgroei etc.Bij ontkoppeling is niet zo zeer van belang de totale hoeveelheid afval
die ontstaat, maar de wijze waarop het afval wordt verwerkt. In de periode
1985–1996 is het hergebruik van (grof) huishoudelijk afval dermate toegenomen,
dat de hoeveelheid afval voor eindverwerking (storten en verbranden) is afgenomen:
voor eindverwerking kan dus wel worden gesproken van ontkoppeling. Daarnaast
heeft binnen de eindverwerking een verschuiving plaatsgevonden van storten
naar verbranden, dat wil zeggen een verschuiving naar een minder milieubelastende
verwerkingswijze. Het hiervoor staande betekent dat de milieudruk door eindverwerking van
consumentenafval sinds 1985 is afgenomen: er is minder afval in de eindverwerking
terecht gekomen en er is een verschuiving opgetreden naar een minder milieubelastende
verwerking.In algemene zin kan gesteld worden dat de ontkoppeling van afvalgroei
ten opzichte van de consumptiegroei in de periode 1985–1996 in beperkte
mate heeft plaatsgevonden. 52Welk gedeelte van de gestegen hoeveelheid geproduceerd afval is toe
te schrijven aan de groei van de Nederlandse bevolking en welk gedeelte aan
de groei van de consumptieve besteding? (blz. 63 MP)De vraag betreft de afvalproductie door consumenten. De hoeveelheid huishoudelijk
afval wordt grotendeels bepaald door de consumptie van voedings- en genotmiddelen.
De toename met 35% sinds 1985 kan voor een kwart worden verklaard door de
bevolkingsgroei en voor driekwart door de groei van de consumptieve besteding. 53Worden voor het verkrijgen van een milieukeur (Nederlands danwel
Europees) alleen de procedures vereenvoudigd of ook de inhoudelijke vereisten?
(blz. 63)Bij het Nederlandse milieukeur gaat het niet alleen om een vereenvoudiging
van de procedures, maar zullen ook de producteisen beperkt worden tot de in
milieu-opzicht belangrijkste punten.Wat het EU-milieukeur betreft heeft de Europese Commissie een voorstel
ingediend voor aanpassing van de huidige verordening. Over vereenvoudiging
van eisen is geen voorstel gedaan. Het overleg tussen de Commissie en de Lid-Staten
over dit voorstel zal naar alle waarschijnlijkheid volgend jaar starten. 54Kan meer inhoudelijk inzicht worden gegeven in de resultaten van
het project Perspectief? (blz. 64)In het project Perspectief worden de mogelijkheden onderzocht om het indirecte
energiegebruik te verminderen door veranderingen in het consumptiegedrag.
Hiertoe waren 14 proefgezinnen geselecteerd. Deze gezinnen krijgen een kleine
verhoging van het inkomen en ze moeten proberen hun nieuwe budget zo te besteden
dat ze in totaal minder indirecte energie kopen: de hoeveelheid energie die
ze per gulden kopen moet dus omlaag. Deze vermindering vindt stapsgewijs in
één jaar plaats (streefdoel is – 40%).Op één na hebben alle huishoudens hun streefdoel bereikt.
De reducties van het indirecte energiegebruik zijn vooral bereikt door (1)
(meer) arbeid te kopen (huishoudelijke hulp, kinderoppas, dansles, meer naar
de kapper, meer uit eten gaan en doe-het-zelf klussen uitbesteden), (2) (meer)
bijzondere of kwaliteitsproducten aan te schaffen (ligfietsen, mooi boek over
antiek, design meubels), (3) verschuivingen in de voeding (meer ecologische
groenten, minder vlees en meer vleesvervangers) en (4) veranderingen in verkeer
en vervoer (geen vlieg- maar fietsvakantie, kritischer (= minder) gebruik
van de auto, meer gebruik van de fiets).De huishoudens zijn met groot enthousiasme bezig de mogelijkheden voor
een energie-extensieve leefstijl te verkennen. De gezinnen zijn over het algemeen tevreden over de veranderingen die hebben plaatsgevonden.
De moeilijkste veranderingen liggen op het gebied van de mobiliteit en verschuivingen
in de eetgewoontes. De aanschaf van diensten en kwaliteitsproducten wordt
positief ervaren. In het komende jaar moeten 12 huishoudens het lage energiegebruik
(bij de gestegen inkomsten) gedurende één jaar vasthouden. Daarmee
wordt nagegaan of een energiezuinig consumptiepatroon ook voor langere tijd
een reële mogelijkheid is.De resultaten van het project zijn dermate positief dat voor 1998 voorzien
is in een uitbreiding. In de eerste plaats zal veel meer aandacht worden besteed
aan het verspreiden van de resultaten onder de diverse doelgroepen (via de
publieke media, via conferenties). In de tweede plaats heeft het project een
schat aan gegevens opgeleverd. In de huidige opzet van het project was niet
voorzien dat de resultaten zo positief en de verzameling gegevens zo complex
en uitgebreid zou zijn. In 1998 zal ook een uitgebreide analyse van de beschikbare
gegevens worden uitgevoerd. 55Welke landen in Europa hebben een vrachtwagenpark dat voor wat betreft
de milieu-uitstoot vergelijkbaar is met Nederland? Welke landen in Europa
hebben een aanzienlijk vuiler vrachtwagenpark?De stelling dat het Nederlandse vrachtwagenpark tot het schoonste van
Europa behoort is gebaseerd op de veronderstelling dat het enkele jaren alleen
in Nederland gevoerde stimuleringsbeleid (SELA-regeling) op de relatief jonge
Nederlandse vrachtwagenvloot een extra positieve impuls zou hebben die dit
park dan zeker tot het schoonste van Europa zou maken.Voor een daadwerkelijke vergelijking op Europese schaal bestaan geen voldoende
eenduidige en betrouwbare gegevens. Over gebruikskenmerken in het geheel van
andere landen zijn geen gegevens bekend. Wel kan het volgende worden opgemerkt.Factoren die van invloed zijn op de milieu-uitstoot (emissie per tonkilometer)
van het vrachtwagenpark zijn met name de emissienormstelling en verder de
parksamenstelling en gebruikskenmerken. Op grond van Europese emissie-normstelling
voldoen in de EU alle nieuwverkochte vrachtwagens aan dezelfde emissienormen
van de EU-richtlijnen. In Oost-Europese landen waar dergelijke normstelling
ontbreekt mag alleen al op grond daarvan verwacht worden dat het vrachtwagenpark
aanzienlijk minder schoon zal zijn.De parksamenstelling wordt voorts beïnvloed door afschrijvingstermijnen
en vernieuwing welke in Nederland c.q. Noordwest-Europese en de Alpenlanden
een jonger park dan in Zuid-Europese landen bewerkstelligt. 56Uit de grafiek waarin het aantal voertuigkilometers is weergegeven
blijkt dat de CO2-uitstoot na een aanvankelijke vertraging ongeveer
gelijk oploopt met de indicator verkeer en vervoer; betekent deze gelijke
ontwikkeling dat van een ontkoppeling van economische groei en milieudruk
geen sprake kan zijn zolang fossiele brandstoffen noodzakelijk zijn voor verkeer
en vervoer?De parallelle ontwikkeling van kilometrage en CO2-emissie betekent
niet dat een ontkoppeling tussen energiegebruik en kilometrage onmogelijk
is vanwege de noodzaak van het gebruik van fossiele brandstoffen in verkeer
en vervoer. Zoals uit uitgevoerde analyses en verkenningen vaker is gebleken
is met name het aanschaf- en rijgedrag van de automoblist oorzaak van het
niet ontkoppelen van energiegebruik (en CO2-uitstoot) en kilometrage.Door fiscale maatregelen gericht op de aanschaf en intensivering van het
beleid gericht op rijgedrag tracht de regering hier verandering in te brengen. 57Is de regering van mening dat de mogelijkheden voor milieuwinst in
de luchtvaart op de punten van CO2 en NOx door technologische
innovaties de komende 10–15 jaar uiterst gering zijn? (blz. 68)Neen. Technisch gezien is er nog veel milieuwinst te behalen. Vliegtuig-
en vliegtuigmotorfabrikanten werken aan onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's
met voor het milieu veelbelovende vooruitzichten. Voor CO2 kan
een propfan worden genoemd die een beter rendement heeft dan de huidige generatie
motoren. Een propfan is een straalmotor met een of meer grote propellers die
geschikt zijn voor hoge snelheden en dus geschikt voor grote verkeersvliegtuigen.
Voor NOx wordt momenteel door fabrikanten in Europa en de VS gewerkt
aan nieuwe revolutionaire verbrandingskamerconcepten die veel lagere NOx-emissies kennen.Het probleem van de milieuwinst zit hem dus niet in de technische mogelijkheden,
maar in de marktontwikkeling en de mogelijkheden van (Nederlandse) overheden
hierop invloed uit te oefenen. Door deze marktontwikkeling is ook het perspectief
op technische oplossingen (zoals geluidproblemen bij propfans) gering. De
brandstofkosten vormen momenteel een veel lager aandeel in de kosten van luchtvaartmaatschappijen
dan enkele jaren geleden en dus is er minder reden voor de luchtvaartsector
te investeren in efficiëntere vliegtuigen. In de VS wordt zelfs gedacht
aan de introductie van nieuwe supersone (= sneller dan het geluid) verkeersvliegtuigen
die veel meer brandstof verbruiken dan de huidige vliegtuigen. Tegelijkertijd
wordt invoering van een accijns op kerosine of een andere vorm van brandstofheffing
bemoeilijkt door internationale afspraken en de onwil van veel landen om hierin
verandering te krijgen, zelfs op EU-niveau. NOx-emissies kunnen
alleen door internationale emissie-eisen worden gereduceerd, of door emissieheffingen,
maar deze worden tot nu toe nog bijna nergens toegepast. De bereidheid tot
aanscherping van emissie-eisen voor NOx bestaat in Europa, maar
ontbreekt vooralsnog in de VS, Canada en Rusland. Perspectieven op een gunstige
afloop van de internationale discussie op dit punt zijn er eigenlijk niet.Binnen deze huidige internationale markt zal de Nederlandse luchtvaartsector
alléén marginale verbetering kunnen bereiken.Alles bij elkaar is de regering dus niet optimistisch als het gaat om
het reduceren van de CO2- en NOx-emissies in de luchtvaart.
Dit laat onverlet dat zij haar uiterste best blijft doen. 58Kan inzicht worden gegeven in de voorbeeldfunctie die de overheid
in de praktijk heeft bij het gebruik van secundaire grondstoffen?De afzet van de jaarlijks geproduceerde 15 miljoen ton granulaire secundaire
grondstoffen vindt in de praktijk momenteel vrijwel volledig plaats in overheidswerken
in de Grond-, Weg- en Waterbouwsector (GWW-sector).Teneinde de afzet van deze materialen ook op langere termijn te kunnen
garanderen, mede gezien de te verwachten groei van het aanbod, vinden tal van overheidsprojecten plaats om de toepassingsmogelijkheden buiten
de GWW-sector te vergroten.In kwantitatief opzicht is hier de vervanging van grind door puingranulaat
in betonconstructies in de Burgerlijke en Utiliteitssector van groot belang.Zowel het beleid van de Bouwdienst van de Rijkswaterstaat als van de Dienst
Gebouwen, Werken en Terreinen van Defensie is erop gericht meer grindvervangend
materiaal in betonconstructies toe te passen. Bij de Rijksgebouwendienst geldt
een inspanningsverplichting om 20% van het grind in beton te vervangen door
granulaten. 59Hoe groot acht het kabinet de kans dat de beoogde vervanging van
de loden dienst- en binnenleidingen in 2000 resp. 2005 daadwerkelijk zal zijn
afgerond? (blz. 74)Bij de openbaarmaking van het advies van de Gezondheidsraad is door mij
op 28 april jl. een brief aan de Tweede Kamer gezonden. In deze brief is toegezegd
om met een plan van aanpak te komen voor de vervanging van de loden drinkwaterleidingen.
Bij het maken van dit plan van aanpak zijn de in de vraag genoemde doelen
uitgangspunt. Op dit moment vindt over de inhoud van het plan van aanpak overleg
plaats met betrokken partijen en wordt onderzocht welke maatregelen nodig
zijn om die doelstelling te realiseren. In het plan zal in het licht van financiële
en maatschappelijke consequenties de haalbaarheid van de maatregelen aan de
orde komen.Het resultaat zal worden opgenomen in het plan van aanpak dat u voor het
kerstreces zult ontvangen. 60In hoeverre wordt geld beschikbaar gesteld voor de verbetering van
drinkwatervoorzieningen in ontwikkelingslanden in het kader van de 0,1%-milieugelden
van het BNP?Verbetering van de drinkwatervoorziening in ontwikkelingslanden valt binnen
de begroting van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking in de categorie
«Sociaal Beleid». Binnen de 0,1% zijn geen specifieke drinkwaterprojecten
opgenomen.In het kader van de 0,1% wordt wel aandacht besteed aan aspekten van integraal
waterbeheer. Dit omvat talloze projecten in individuele landen en via internationale
organisaties als UNDP, FAO en GEF. In de jaren is de benadering langzamerhand
veranderd van een sectorale (gericht op bijvoorbeeld watervoorziening, irrigatie
of overstromingsbeheersing afzonderlijk) naar een meer integrale die beoordeling,
planning en beheer van de gehele watervoorrraad omvat. 61Welke bouwtechnische eisen ten behoeve van waterbesparende voorzieningen
worden opgenomen in het Bouwbesluit? (blz. 75)Het voornemen is om – conform de systematiek van het Bouwbesluit
die is gebaseerd op prestatie-eisen – te komen tot invoering van een
waterprestatienorm voor nieuwbouwwoningen. Inherent aan prestatie-eisen is
dat de opdrachtgever de mogelijkheid heeft zelf te bepalen op welke (bouwtechnische)
wijze bij de betreffende woning aan de in het Bouwbesluit gestelde norm wordt
voldaan. Uitgaande van die systematiek gaan de gedachten vooralsnog
uit naar een waterprestatienorm in plaats van het opnemen van specifieke bouwtechnische
waterbesparingseisen in het Bouwbesluit. Bij de brief van de Staatssecretaris
van VROM over de verwerking van maatregelen op het terrein van duurzaam bouwen
in het Bouwbesluit (o.m. de doorwerking van het Nationale Pakket Woningbouw
Nieuwbouw), die is toegezegd in het Algemeen Overleg over duurzaam bouwen
van 22 mei 1997 (TK 1996–1997, 24 280, nr. 12), zal de Tweede Kamer
nader over de uitwerking van dit voornemen worden geïnformeerd. Die brief
zal gelijktijdig met het indienen van het wetsvoorstel tot het opnemen van
een milieugrondslag in de Woningwet worden verzonden. Het betreffende wetsvoorstel
ligt momenteel ter advisering bij de Raad van State. Indien mogelijk zullen
wetsvoorstel en brief nog dit jaar c.q. begin volgend jaar aan de Tweede Kamer
worden aangeboden. 62De ministeries van V&W en VROM zullen voorbereidingen treffen
om enkele regionale experimenten met het zgn. brede waterspoor wettelijk mogelijk
te maken. Welke stappen zijn gezet sinds een vergelijkbare mededeling, ongeveer
twee jaar geleden? (blz. 76)In het regeringsstandpunt waterspoor (1993) is aangegeven dat indien de
betrokken instanties in bemeterde gebieden tot regionale invoering van het
brede waterspoor zouden willen overgaan, de Wvo zodanig wordt gewijzigd dat
deze geen belemmering meer vormt voor invoering van dit tariefsysteem. In
het BDIV deel 3 (1995) werd geconstateerd dat initiatieven om te komen tot
regionale invoering van het waterspoor moeizaam van de grond komen. Het kabinet
zegde toe dat, daar waar nodig, het rijk ondersteuning zal bieden aan het
opzetten van een proef met het waterspoor. Inmiddels hebben zich twee regionale
experimenten met het brede waterspoor aangemeld, te weten in Noord- en Zuid-Holland.
Dit najaar wordt gestart met het in kaart brengen op welke wijze VROM een
effectieve bijdrage kan leveren aan de totstandkoming van deze experimenten.
Om de experimenten wettelijk mogelijk te maken is het ministerie van V&W
begonnen om een artikel hiertoe op te nemen in de vervanging van hoofdstuk
IV van de Wvo. Volgens het uitgezette traject treedt de wet in werking met
ingang van 1 januari 1999.In het BDIV deel 3 werd verder aangekondigd dat naast het brede waterspoor
mogelijkheden zullen worden bezien ter stimulering van het smalle waterspoor
(drinkwater, riolering). Ter concretisering hiervan heeft het ministerie VROM
een handreiking «smal waterspoor» gemaakt, waarvan de brochure
eind dit jaar onder betrokkenen wordt verspreid. 63Welke projecten van Joint Implementation zijn er sinds het begin
van deze kabinetsperiode gestart en wat zijn de resultaten tot nu toe? (blz.
79 en 84)De ervaringen van het Proefprojecten Programma Joint Implementation vanaf
het begin van de kabinetsperiode tot april dit jaar zijn beschreven in de
voortgangsrapportage aan de vaste Kamercommissie VROM (kenmerk MBL 97091082).
Sindsdien zijn er negen projecten gestart in Midden- en Oost-Europa (Hongarije,
Oekraïne, Polen, Roemenië en Rusland) en vijf projecten in non-Annex
1 landen (Bolivia, Costa Rica, Honduras, Peru en Zuid-Afrika). Gezien de recente
start van deze nieuwe projecten zal rapportage over de resultaten nog even
op zich laten wachten. 64Bestaat er inzicht in de omvang van de illegaal of oneigenlijk geïmporteerde
hoeveelheid bestrijdingsmiddelen? De omvang waarin illegaal gebruik voorkomt, is moeilijk aan te geven.
Concrete gegevens zijn nauwelijks te genereren vanwege de aard en de dynamiek
van de problematiek. Uit de controle en handhavingsstatistieken blijkt, dat
de mate waarin overtredingen met betrekking tot het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen
geconstateerd worden niet wezenlijk is veranderd. De gegevens van de AID laten
zien dat het percentage overtredingen de afgelopen jaren vrijwel constant
is gebleven (ongeveer 11%). Voor een belangrijk deel betreft het hierbij overtredingen
die werden geconstateerd in projectmatig aangepakte controle-acties. 65Is het beleidskader al gereed inclusief regelgeving en richtlijnen,
dat noodzakelijk is voor de ontmanteling van kernenergiecentrales; welke implicaties
heeft het besluit om de kerncentrale Dodewaard voortijdig te sluiten?De formulering van een algemeen beleidsstandpunt inzake de te volgen strategie
voor de decommissioning van kernenergiecentrales zal naar verwachting voor
het einde van het jaar klaar zijn. Gewacht wordt op de resultaten van een
financiële analyse die nu wordt uitgevoerd door het IRI in samenwerking
met het Nederlands Economisch Instituut.Het opstellen van regels en richtlijnen voor de uitvoering van de verschillende
werkzaamheden is nu reeds in de afrondingsfase. Als basis hiervoor fungeren
de regels en richtlijnen van het IAEA die betrekking hebben op de ontmanteling
van kerninstallaties, die overigens nog een conceptueel karakter hebben. De
regels en richtlijnen hebben een globaal karakter en zijn, naar verwachting,
rond de jaarwisseling toepasbaar.Gezien de fasering van de decommissioningsactiviteiten, heeft het besluit
om de kerncentrale Dodewaard voortijdig te sluiten geen implicaties voor het
beleid in deze, alleen dient dit nu sneller te worden ontwikkeld. 66Waarom kan pas in 1998 een nader beleidsstandpunt worden geformuleerd
over fijnstof en wintersmog? Is versnelling mogelijk mede gelet op de problematiek
van de zogenaamde diffuse bronnen? (blz. 102)Zoals in het interim-beleidsstandpunt van september 1996 is aangegeven,
is het beschikbaar komen van aanvullende onderzoeksresultaten ten aanzien
van de vraag in welke mate bepaalde emissies bijdragen aan de geconstateerde
effecten onontbeerlijk voor verdere beleidsontwikkeling. Deze gegevens zijn
op dit moment helaas nog niet beschikbaar. Ook het uitbrengen door de Europese
Commissie van een ontwerp EU-richtlijn met normstelling voor fijn stof is
sterk vertraagd. Dit betekent dat het op dit moment nog niet mogelijk is om
gericht vorm te geven aan een nadere invulling van het beleid voor fijn stof.
Naar verwachting zal dit medio 1998 wel het geval kunnen zijn. 67Waarom wordt de uitvoering van de Notite Preventie en Hergebruik
als afgerond beschouwd?In mijn brief van 5 december 1996 (TK 1996–1997, 25 000 XI,
nr. 47) ben ik ingegaan op de uitvoering van de notitie preventie en hergebruik.
Hierbij heb ik aangegeven dat de notitie inmiddels als afgerond kan worden
beschouwd omdat voor nagenoeg alle prioritaire afvalstromen het beleid ten
aanzien van preventie en hergebruik is vastgelegd en in uitvoering
is. Tevens heb ik aangegeven dat de uitvoering van de inmiddels bestaande
plannen uiteraard onverkort zal worden voortgezet. 68Wat zullen de gevolgen zijn van de implementatie van de Europese
Richtlijn inzake gevaarlijke afvalstoffen? In hoeverre heeft de implementatie
nog gevolgen voor het Meerjarenplan Gevaarlijke Afvalstoffen II?De implementatie van de Europese Richtlijn inzake het verbranden van gevaarlijke
afvalstoffen zal geen grote materiële gevolgen hebben. Inrichtingen die
gevaarlijke afvalstoffen afkomstig van buiten de inrichting verbranden voldoen
al aan de eisen van de richtlijn. Voor inrichtingen die gevaarlijke afvalstoffen
afkomstig uit eigen inrichting (bij)stoken kan de implementatie een verscherping
betekenen. Dit is in lijn met het Meerjarenplan Gevaarlijke afvalstoffen II. 69In hoeverre wordt de beleving van (dalende) geluidsoverlast veroorzaakt
door gewijzigde acceptatiedrempels bij burgers en minder door daadwerkelijke
verlaging van geluidsemissies?De daling van de geluidhinder wordt veroorzaakt door de getroffen maatregelen
en niet door gewijzigde acceptatiedrempels. Dit blijkt uit een aantal gegevens:Uit een onderzoek uit 1996 (Geluid- en geurbelastingen en lokale luchtverontreiniging
in Nederland, TNO, Leiden) blijkt dat woningen gebouwd na 1984 lagere geluidsbelastingen
van wegverkeer ondervinden dan woningen met een ouder bouwjaar. Verder zijn
er sinds 1980 vele tienduizenden woningen met een te hoge geluidsbelasting
gesaneerd. Hoewel dit aantal in de statistieken niet erg opvalt omdat het
maar een gering percentage is van de totale woningvoorraad, is het effect
op de hinder toch aanzienlijk.Een compilatie van hinderbelevingsonderzoek1
dat sinds 1965 is verricht, laat geen op- of neerwaartse trend in de hinderbeleving
bij een bepaalde geluidbelasting zien. Er zijn dus geen aanwijzingen dat de
bevolking voor wegverkeers- of luchtvaartlawaai gevoeliger of juist minder
gevoelig is geworden. Het gaat hierbij om grote aantallen respondenten: in
totaal ca 60 000.Tot slot blijkt uit metingen dat in het wegverkeer de vrachtwagens significant
stiller zijn geworden sinds de laatste meting in 1983. Ook dit is een aanwijzing
dat de geluidsbelastingen daadwerkelijk afnemen.Overigens moet opgemerkt worden dat de daling aanzienlijk groter had kunnen
zijn als niet het volume (verkeersomvang) sterk zou zijn gestegen. 70Wat zijn de meest actuele resultaten van het onderzoek naar de gezondheidseffecten
van laagfrequent geluid? Is het kabinet van plan daaraan beleidsconsequenties
te verbinden?Er zijn op dit moment nog geen nieuwe resultaten beschikbaar met betrekking
tot gezondheidseffecten van laagfrequent geluid. De resultaten van het project
«Gezondheidsrisico van laagfrequent geluid» opgedragen aan de
GGD Oostelijk Zuid-Limburg, komen medio 1998 beschikbaar. Op basis van deze
resultaten zal worden bezien of er aanleiding is daaraan beleidsconsequenties
te verbinden. Vooralsnog heeft het kabinet niet het voornemen om aanvullend
op het bestaande geluidhinderbeleid specifiek beleid ten aanzien van laagfrequent
geluid te ontwikkelen. Geplaatst binnen een bredere afweging
is de omvang van de problematiek niet zodanig dat het onderwerp prioriteit
kan krijgen. Overigens is inmiddels door de Nederlandse Stichting Geluidhinder
het initiatief genomen om te komen tot een NSG-richtlijn laagfrequent geluid.
Dit initiatief wordt door mij ondersteund. 71De resultaten van het verdrogingsbeleid blijven nog ver verwijderd
van de doelstelling voor 2000. Veel overleg en evaluatie vond en vindt plaats.
Kan hieruit worden opgemaakt welke precies de redenen zijn voor het teleurstellende
resultaat? Waarom bestaat bij provincies zo weinig belangstelling voor deze
urgente problematiek? (blz. 113)Traagheid in de voortgang kan worden toegeschreven aan de aard en weerbarstigheid
van de problematiek; niet aan een gebrek aan belangstelling bij provincies.
Een aantal knelpunten in de verdrogingsbestrijding zijn aangegeven in de 1e
voortgangsrapportage Regeling Gebiedsgerichte Bestrijding Verdroging, die
in maart 1996 door de dienst Landinrichting en beheer landbouwgronden, thans
Dienst Landelijk Gebied, van LNV is uitgebracht nl. in de sfeer van onvoldoende
regionaal draagvlak, onvoldoende helder beleid van provincies, waterschappen
en gemeenten, en het ontbreken van een integrale aanpak. Naar aanleiding hiervan
heeft de Commissie Integraal Waterbeheer/CUWVO aandacht besteed aan de vraag
welke voorwaarden cruciaal zijn om de verdroging met waterhuishoudkundige
maatregelen goed aan te kunnen pakken. In haar advies van 15 mei 1996, geeft
de CIW aan dat het tempo van de aanpak vaak afhankelijk is van het ruimtelijke
ordeningsbeleid en van de snelheid van aankoop van nieuwe natuurgebieden.
Een breed draagvlak, een helder beleid en een integrale aanpak zijn nodig
voor de terugdringing van de verdroging van de natuur. Het advies geeft veertien
aanbevelingen voor een versnelling van de verdrogingsbestrijding, vooral gericht
op planning en uitvoering van projecten door provincies en waterschappen.
Gesteld wordt dat de provincies de bestuurlijke aandacht voor de verdrogingsbestrijding
moeten vasthouden. Gepleit wordt voor een betere koppeling tussen verdrogingsbestrijding
en het aankoopbeleid voor natuurgebieden. Verder wordt aanbevolen zoveel mogelijk
aan te sluiten bij lopende projecten in het kader van gebiedsgericht beleid.De belangstelling bij provincies wordt gehinderd door bovengenoemde complexiteit
bij de uitvoering. Daarom worden echter gaandeweg oplossingen ontwikkeld. 72Kan de minister aangeven met welke provincies afspraken zijn gemaakt
over het verdrogingsbeleid en wanneer zij in concreto met de overige provincies
afspraken denkt te maken?Afspraken met provincies zijn nog niet gemaakt in afwachting van besluitvorming
over de rijksfinanciering. In het NMP 3 zal de aanpak van verdroging in gebiedsgerichte
projecten, en de daarover te maken afspraken, nader worden uitgewerkt. 73Kan duidelijkheid worden verschaft over de mogelijkheid tot voortzetting
van de Stimuleringsregeling Gebiedsgerichte Bestrijding van Verdroging (GEBEVE)
na 1998, nu de besteding van budgetten voor 1995 en 1996 zijn achtergebleven
bij de verwachtingen en in latere jaren beschikbaar blijven? Kan worden aangegeven
wat de oorzaak hiervan is? (blz. 113) In het regeringsvoornemen voor de Vierde nota waterhuishouding is het
uitgangspunt aangegeven dat financiering van maatregelen op reguliere wijze
op regionaal niveau plaatsvindt. Een aandachtspunt is het beleid van de regering
tot beperking van de lokale lastendruk. In dit licht bezien en tevens in het
besef dat nog geen volledig inzicht bestaat in omvang en kosten van het realiseren
van de gewenste grondwatersituatie wordt voortzetting van een financiële
stimuleringsregeling nog nader bezien. Vooruitlopend op een beslissing hierover,
in het NMP 3, zal de GEBEVE-regeling onder benutting van de nog niet bestede
subsidiegelden, met een jaar (1999) worden verlengd.Traagheid in de voortgang kan worden toegeschreven aan de aard en weerbarstigheid
van de problematiek. Een aantal knelpunten in de verdrogingsbestrijding zijn
aangegeven in de 1e voortgangsrapportage Regeling Gebiedsgerichte Bestrijding
Verdroging; die in maart 1996 door de dienst Landinrichting en beheer landbouwgronden,
thans Dienst Landelijk Gebied, van LNV is uitgebracht. Naar aanleiding hiervan
heeft de Commissie Integraal Waterbeheer/CUWVO aandacht besteed aan de vraag
welke voorwaarden cruciaal zijn om de verdroging met waterhuishoudkundige
maatregelen goed aan te kunnen pakken. In haar advies van 15 mei 1996, geeft
de CIW aan dat het tempo van de aanpak vaak afhankelijk is van het ruimtelijke
ordeningsbeleid en van de aankoop van nieuwe natuurgebieden. Een breed draagvlak,
een helder beleid en een integrale aanpak zijn nodig voor de terugdringing
van de verdroging van de natuur. Het advies geeft veertien aanbevelingen voor
een versnelling van de verdrogingsbestrijding, vooral gericht op planning
en uitvoering van projecten door provincies en waterschappen. Gesteld wordt
dat de provincies de bestuurlijke aandacht voor de verdrogingsbestrijding
moeten vasthouden. Gepleit wordt voor een betere koppeling tussen verdrogingsbestrijding
en het aankoopbeleid voor natuurgebieden. Verder wordt aanbevolen zoveel mogelijk
aan te sluiten bij lopende projecten in het kader van gebiedsgericht beleid. 74Kan uit het feit dat het energiegebruik per inwoner in de periode
1980–1995 is gedaald worden afgeleid dat de stijging van het energiegebruik
door consumenten volledig wordt veroorzaakt door de toename van de bevolking?
(blz. 116)Ja, de gesignaleerde stijging voor Nederland als geheel wordt voor de
periode 1980–1995 veroorzaakt door de toename van de bevolking.XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van den Berg (SGP),
M.M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), voorzitter, Van Gijzel (PvdA),
Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), A. de Jong (PvdA), Gabor (CDA), ondervoorzitter,
Aiking-van Wageningen (Groep Nijpels), Poppe (SP), Augusteijn-Esser (D66),
Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M.B. Vos
(GroenLinks), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA), Jeekel (D66),
Th.A.M. Meijer (CDA), Visser-van Doorn (CDA) en Luchtenveld (VVD).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), O.P.G. Vos (VVD), Van Middelkoop (GPV),
Verspaget (PvdA), Jorritsma-van Oosten (D66), Dijksma (PvdA), Houda (PvdA),
Van Blerck-Woerdman (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Leers (CDA), Hendriks
(HDRK), vacature CD, Reitsma (CDA), Huys (PvdA), De Graaf (D66), Leerkes (U55+),
Swildens-Rozendaal (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Keur (VVD),
H.G.J. Kamp (VVD), Ten Hoopen (CDA), Van 't Riet (D66), Van de Camp (CDA),
De Haan (CDA) en Blauw (VVD).XNoot1Exposure relationships for transportation noise, VROM 1997. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25600-XI-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl