Wijziging Wmo i.v.m. bekostiging gemeentelijk beleid huishoudelijke verzorging; Advies Raad van State en Reactie van de Indiener
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31375, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31375 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31375Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 375Voorstel van wet van het lid Kant tot wijziging van de Wet maatschappelijke
ondersteuning om de bekostiging van het gemeentelijk beleid op het terrein
van de huishoudelijke verzorging door middel van specifieke uitkeringen te
laten plaatsvindennr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN REACTIE VAN DE INDIENERHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 17 april
2008 en de reactie van de indiener d.d. 1 april 2009, aangeboden aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Het advies van de Raad
van State is cursief afgedrukt.Bij brief van de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van
4 maart 2008 heeft de Tweede Kamer bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het Voorstel van wet van het lid Kant tot wijziging van
de Wet maatschappelijke ondersteuning om de bekostiging van het gemeentelijk
beleid op het terrein van de huishoudelijke verzorging door middel van specifieke
uitkeringen te laten plaatsvinden, met memorie van toelichting.Het wetsvoorstel beoogt de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zodanig
te wijzigen dat door middel van specifieke uitkeringen de gelden voor huishoudelijke
verzorging ook werkelijk voor dat doel worden aangewend.De indiener is van oordeel dat de gemeenten verplicht moeten worden gelden
voor huishoudelijke verzorging ook daadwerkelijk te besteden voor dit doel.
Omdat de huidige financieringswijze deze garantie niet biedt moet het instrument
van een specifieke uitkering worden ingezet, aldus de indiener.De Raad van State maakt de volgende opmerkingen.1. Inhoud en karakter van de WmoIn de Wmo is nadrukkelijk gekozen voor een sturingsfilosofie
waarin de gemeenten verantwoordelijk worden gesteld voor het beleidsterrein
dat met deze wet wordt bestreken. Aan deze sturingsfilosofie ligt de opvatting
ten grondslag dat maatschappelijke ondersteuning individueel maatwerk vereist.1 De gemeente draagt zorg voor adequate voorzieningen op
maat tegen zo gering mogelijke kosten. Bovendien biedt een gemeentelijke regierol
de mogelijkheid activiteiten in de sfeer van de ondersteuning van maatschappelijke
participatie in verband te brengen met ander gemeentelijk beleid, zoals de
bijstand en de volkshuisvesting.Een belangrijk oogmerk van de Wmo is dit samenhangende
lokale beleid om participatie van alle burgers mogelijk te maken en te bevorderen,
dicht bij de burger uit te voeren door een daarvoor goed toegeruste gemeente.De positie van de gemeente in het krachtenveld van
maatschappelijke ondersteuning is dan ook aanzienlijk versterkt. Deze beleidsontwikkeling
is al begonnen met de Welzijnswet 1994. Met de inwerkingtreding van de Wet
voorzieningen gehandicapten is de verantwoordelijkheid van de gemeenten voor
de maatschappelijke participatie van ouderen en gehandicapten aanmerkelijk
toegenomen. De Wmo is nog een stap verder gegaan in deze ontwikkeling.2In de kosten van het door de Wmo uitgebreide gemeentelijke
takenpakket is voorzien door toevoeging van gelden aan het gemeentefonds.
Er is gekozen voor financiering via het gemeentefonds om de gemeentelijke
beleidsvrijheid te maximaliseren en de uitvoeringslasten van de gemeenten
te minimaliseren.Voor de lokale bestuurlijke verhoudingen en de interbestuurlijke
verhoudingen geeft de Gemeentewet het kader. Met de Wmo zijn extra eisen aan
het goed functioneren van het lokale bestuurlijke proces toegevoegd. Het gaat
om de verplichting tot het vierjaarlijks opstellen van een plan met betrekking
tot de hoofdzaken van het Wmo-beleid, tot het vinden van maximaal lokaal draagvlak,
tot maximale transparantie van het gemeentelijk beleid en tot verantwoording
op het lokale niveau.1Voor wat betreft de uitvoering van de maatschappelijke
ondersteuning schrijft de Wmo voor dat zoveel mogelijk derden, en niet de
gemeenten zelf, deze ter hand nemen, hetgeen vóór de inwerkingtreding
van de Wmo ook al veelal het geval was.De initiatiefnemer heeft drie voorstellen ingediend die betrekking hebben
op het vaststellen van basistarieven voor huishoudelijke verzorging, de beëindiging
van de verplichting tot aanbesteding van maatschappelijke ondersteuning en
de financiering van de huishoudelijke verzorging door middel van specifieke
uitkeringen.2De Raad merkt op dat landelijk vastgelegde gedetailleerde
normen waaraan bepaalde voorzieningen moeten voldoen niet passen in de sturingsfilosofie
die in de Wmo is gekozen. Dit geldt evenzeer voor ingrepen in de wijze van
financieren. Ook die leiden ertoe dat de gemeentelijke beleidsvrijheid geweld
wordt aangedaan. Zij vormen inbreuken op de grondslagen van de Wmo. De voorgestelde
wijzigingen roepen een halt toe aan de in gang gezette ontwikkeling tot verbreding
van de gemeentelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden een halt wordt
toegeroepen en dat wordt teruggekeerd naar de situatie van vóór
de Welzijnswet 1994. Een dergelijke ommekeer zal door de gemeenten worden
ervaren als een inbreuk op een reeds jaren geleden ingezette, gestage lijn
van verbreding en verdieping van de gemeentelijke verantwoordelijkheid op
deze terreinen. Aan de voorstellen lijkt de gedachte ten grondslag te liggen
dat de lokale democratie van geringere betekenis is dan die op landelijk niveau.
Deze gedachte is, zo meent de Raad, onjuist.De Raad adviseert de voorstellen te toetsen aan de uitgangspunten van
de Wmo.1. Aan het advies van de Raad van State is gehoor gegeven door een
aanvulling van de memorie van toelichting. Met name in paragraaf Ia wordt
daarin thans uitgebreid ingegaan op de verhouding tussen de drie wetsvoorstellen
en de uitgangspunten van de Wmo, alsmede op de beleidsontwikkelingen vanaf
de Welzijnswet 1994. De indiener wil daarbij benadrukken dat zij de lokale
democratie niet van geringere betekenis acht dan die op landelijk niveau.
Zij beoogt slechts door het instellen van landelijke regels de positie van
zorgbehoevende burgers onder verschillende lokale omstandigheden te waarborgen.2. ProbleemanalyseDe indiener signaleert bij de bekostiging van de huishoudelijke
verzorging door gemeenten de volgende tekortkomingen:a. Het macrobudget huishoudelijke verzorging is
een optelsom van verschillend presterende gemeenten. Als veel gemeenten minder
uitgeven heeft dit een verlaging van het macrobudget tot gevolg, hetgeen nadelig
is voor de goed presterende gemeenten;b. Over het jaar 2007 hebben gemeenten 200 miljoen
euro overgehouden aan de huishoudelijke verzorging, waarschijnlijk veroorzaakt
door inzet van goedkope arbeidskrachten en verscherpte indicatie, waardoor
gemeenten de gelden niet volledig hebben ingezet voor huishoudelijke verzorging;c. Zonder het oormerken van de gelden voor de
huishoudelijke verzorging hangt het sociale gehalte van de wijze waarop de
huishoudelijke verzorging wordt uitgevoerd af van de bereidwilligheid en willekeur
van de gemeente.De Raad merkt hierover het volgende op. De toelichting bevat geen analyse van tekortkomingen
in het beleid van gemeenten op basis van onderzoeksfeiten. Zo wordt de oorzaak
van het resterende bedrag van 200 miljoen euro toegeschreven aan het aanbesteden
van huishoudelijke verzorging tegen zeer lage tarieven (vaak zelfs onder de
kostprijs), de inzet van goedkope arbeidskrachten en verscherpte indicaties,
zonder dat aan deze constatering feitelijke gegevens ten grondslag liggen.
Eventuele andere oorzaken, zoals een anders en meer complex geïndiceerde
zorgvraag in het verleden, blijven buiten beeld. Tevens wordt eraan voorbijgegaan
dat een positief saldo het gevolg kan zijn van een bepaalde systematiek, zoals
het sluiten van contracten met tarieven onder de kostprijs. De verantwoordelijkheid
hiervoor ligt bij de thuiszorgaanbieder en niet bij de gemeente. Ook de geconstateerde
verschraling van de zorg wordt niet gestaafd met gegevens.De Wmo regelt een aantal verplichtingen voor de gemeente,
met name neergelegd in de artikelen 3 tot en met 5. De stelling dat het sociale
gehalte van de wijze waarop de huishoudelijke verzorging wordt uitgevoerd,
afhankelijk is van de bereidwilligheid en willekeur van gemeenten zolang het
budget niet wordt geoormerkt, gaat uit van de vooronderstelling dat de gemeenten
niet voldoen aan de wettelijke plicht te voorzien in een adequate uitvoering
van de ingevolge de Wmo te verlenen maatschappelijke ondersteuning. Bovendien
wordt niet ingegaan op de omstandigheid dat bij de voorbereiding van het beleid
de ingezetenen van en belanghebbenden in de gemeenten worden betrokken en
dat de colleges jaarlijks alle relevante informatie publiceren.1Om te kunnen beoordelen of wijzigingen in de financiering
noodzakelijk zijn kan een grondige analyse met betrekking tot de uitvoering
van de Wmo sinds 1 januari 2007 niet gemist worden. De Raad adviseert
dit alsnog te doen.2. De Raad wijst terecht op het belang van een goede analyse van
de uitvoering van de Wmo sinds januari 2007. De memorie van toelichting is
op dit punt met name in paragraaf Ib aangevuld met meer feiten sinds de uitvoering
van de Wmo. Daarbij wordt ingegaan op onderzoek van het Sociaal en Cultureel
Planbureau over het overschot van 228 miljoen en de vermeende oorzaken daarvan.
Voorts wordt toegelicht waarom gemeenten hun verantwoordelijkheid moeten nemen
wat betreft reële tarieven en zij dat niet alleen moeten overlaten aan
de instellingen. Ten slotte zijn ook gegevens over de verschraling van de
zorg toegevoegd.3. Specifieke uitkeringa. Het feit dat de Wmo een wet is die op decentraal
niveau wordt uitgevoerd, betekent, dat de verantwoordelijkheid primair bij
de gemeenten ligt.Bij deze gemeentelijke beleidsvrijheid behoort ook
een financiële verantwoordelijkheid. Daarom is niet gekozen voor een
specifieke doeluitkering, maar voor een integratie-uitkering. Deze maakt deel
uit van het gemeentefonds, maar kent een eigen, afwijkende verdelings- en
volumeregeling. Beoogd wordt dat de integratie-uitkering op termijn opgaat
in de algemene uitkering van het gemeentefonds. De geldstroom kan apart worden
geïndexeerd en gemonitord, hetgeen kan leiden tot bijstelling van het
Wmo-budget bij tussentijdse taakverzwaring.2De door de indiener voorgestelde specifieke uitkering
doorkruist het in de Wmo gekozen stelsel. Alleen indien zou blijken dat gemeenten
op dit punt tekortschieten is ingrijpen door de rijksoverheid gerechtvaardigd.
De toelichting toont dit niet aan. Voorts kan een specifieke uitkering een
opwaarts effect hebben op de rijksbegroting, indien zou blijken dat de middelen
tekort schieten.Ten slotte is de introductie van een nieuwe specifieke
uitkering in strijd met de door het kabinet ingezette lijn om het aantal specifieke
uitkeringen te laten dalen. Invoering van een specifieke uitkering is alleen
aangewezen indien nut en noodzaak zijn aangetoond.3b. De toelichting gaat ervan uit, dat door de
financiering in de vorm van een specifieke uitkering (doeluitkering), gemeenten
verplicht worden de gelden in te zetten voor verbetering van de huishoudelijke
verzorging waardoor het kwaliteitsgehalte daarvan verbetert.Het is nog maar de vraag of dit gevolg inderdaad zal
optreden. Er is immers geen garantie dat gemeenten het totale bedrag besteden: «onderuitputting»
is ook in die situatie niet uitgesloten. Bij een specifieke uitkering
moet dit geld terug naar het rijk of wordt in mindering gebracht op een volgend
jaar.Daarnaast is op deze wijze niet een bepaalde kwaliteit
gewaarborgd. Zo kan het kostenbewustzijn van gemeenten bij de aanbesteding
afnemen, hetgeen niet hoeft te resulteren in een socialer gehalte van de zorg,
en ook kan leiden tot hogere winsten voor marktpartijen.Tegen deze achtergrond adviseert de Raad de keuze voor
een specifieke uitkering opnieuw te bezien.3. In reactie op dit advies van de Raad van State is de memorie van
toelichting op dit punt aangevuld, waarbij met name in paragraaf Ic wordt
aangegeven waarom naar het oordeel van de indiener al voldoende duidelijk
is dat het middel van een integratie-uitkering onvoldoende is en dat landelijk
ingrijpen noodzakelijk is. Weliswaar zijn er gemeenten die de Wmo goed uitvoeren,
er zijn teveel gemeenten die in gebreke blijven. Voorts zijn inderdaad meer
maatregelen nodig om het kwaliteitsgehalte van de huishoudelijke verzorging
te verbeteren, waartoe aanname van alle drie de voornoemde wetsvoorstellen
een grote bijdrage kan leveren.14. VoorhangprocedureArtikel 20a, derde lid, van het wetsvoorstel voorziet
in de verplichting de voordracht van een krachtens het tweede lid van dat
artikel vast te stellen algemene maatregel van bestuur over te leggen aan
de beide Kamers der Staten-Generaal alvorens deze algemene maatregel van bestuur
kan worden vastgesteld. Dit betreft een zogenoemde voorhangprocedure.In de wet behoort echter geen formele betrokkenheid
van het parlement bij gedelegeerde regelgeving te worden geregeld, tenzij
daarvoor bijzondere redenen bestaan.2 De Raad
wijst in dit verband tevens op het standpunt van het kabinet dat terughoudendheid
moet worden betracht met het regelen van bijzondere procedures voor parlementaire
betrokkenheid bij gedelegeerde regelgeving.3De toelichting geeft, behoudens de vermelding van de
mogelijkheid van controle, geen inhoudelijke motivering van de keuze voor
deze procedure.De Raad adviseert genoemd artikel op dit punt aan te
passen.4. De initiatiefnemer heeft in reactie op dit advies in het artikelsgewijze
deel van de memorie van toelichting een motivatie voor de parlementaire betrokkenheid
ingevoegd.De Vice-President van de Raad van State,H.D. Tjeenk WillinkDe indiener,Kant XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 30 131, nr. 3, blz. 9, waarbij tevens verwezen
wordt naar het rapport «Bevrijdende kaders» van de Raad voor Maatschappelijke
Ontwikkeling.XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 30 131, nr. 3, blz. 7.XNoot1Artikelen 3, 5, 9, 11 en 12 Wmo.XNoot2Gelet op de samenhang van de voorstellen (no. W13.08.0066/I, no. W13.08.0073/I
en no. W13.08.0082/I) en de gerichtheid ervan op dragende elementen van
de Wmo heeft de Raad de adviezen over de drie voorstellen van een gelijke
introductie voorzien.XNoot1Artikelen 9 en 11 Wmo.XNoot2Kamerstukken II 2005/06, 30 131, nr. 29 en 35. Er kan dan ook strikt
genomen niet gesproken worden van «onderuitputting», aangezien
het budget niet is geoormerkt, maar deel uitmaakt van het gemeentefonds.XNoot3Kamerstukken II 2007/08, 31 200 B, nr. 5, blz. 5.XNoot1Zie naast het onderhavige wetsvoorstel Kamerstukken II 2007/08, 31 347,
nrs. 1 e.v. en 31 353, nrs. 1 e.v..XNoot2Aanwijzing 35 van de Aanwijzingen voor de regelgeving.XNoot3Kamerstukken II 2006/07, 29 383, nr. 75 en Kamerstukken I 2006/07,
30 800 VI, C. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31375-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl