Overzicht van de stand van zaken bij de implementatie van EU-richtlijnen in de Nederlandse wet- en regelgeving aan het einde van het derde kwartaal van 2025
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2025-11-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2025-2026
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 21 109
 
 Uitvoering EU-Richtlijnen
 
 
 Nr. 275
 
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 3 november 2025
 Hierbij bied ik u het periodieke overzicht aan van de stand van zaken bij de implementatie van EU-richtlijnen in de Nederlandse wet- en regelgeving aan het einde van het derde kwartaal van 2025.
 In deze brief wordt eerst ingegaan op de geïmplementeerde richtlijnen gevolgd door de implementatieachterstand zoals die op 1 oktober 2025 gold. Daarna worden de oorzaken van deze achterstand behandeld en worden de richtlijnen die het volgende kwartaal moeten worden geïmplementeerd genoemd. Vervolgens volgt een opsomming van de ingebrekestellingprocedures die de Europese Commissie tegen Nederland is gestart als gevolg van niet-tijdige implementatie. Mede op verzoek van uw Kamer zijn ook de lopende infracties wegens (vermeende) onjuiste implementatie in het overzicht ingebrekestellingen per departement opgenomen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Departement
 
 
 Geimplementeerde richtlijnen
 
 
 Geimplementeerde achterstallige richtlijnen
 
 
 
 
 
 
 AenM
 
 
 
 
 
 
 AZ
 
 
 
 
 
 
 BuZa
 
 
 
 
 
 
 BZK
 
 
 
 
 
 
 Def
 
 
 
 
 
 
 EZ
 
 
 
 
 
 
 Fin
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 
 
 IenW
 
 
 2
 
 
 
 
 
 JenV
 
 
 1
 
 
 
 
 
 KGG
 
 
 
 
 
 
 LVVN
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 
 
 OCW
 
 
 
 
 
 
 SZW
 
 
 
 
 
 
 VRO
 
 
 
 
 
 
 VWS
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 Huidige achterstand
 
 De achterstand bij het begin van dit kwartaal bedroeg 14 richtlijnen t.o.v. 15 richtlijnen in het vorige kwartaal.
 De 14 achterstallige richtlijnen zijn aan de volgende ministeries toegedeeld: KGG (3), FIN (3), SZW (1), AenM (1), IenW (1) en JenV (5).
 
 De overschrijding van de implementatiedatum varieert sterk, van 1 tot 682 dagen. Een exacte aanduiding van de overschrijding per richtlijn is te vinden in bijgevoegd kwartaaloverzicht.
 Achterstanden en hun oorzaken
 Wat betreft de oorzaken voor de implementatieachterstand ultimo tweede kwartaal 2025 speelt een aantal factoren een rol. Deze factoren worden hieronder per ministerie toegelicht.
 
 KGG
 
 
 
 Richtlijn (EU) 2023/2413[A] van het Europees Parlement en de Raad van 18 oktober 2023 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001, Verordening (EU) 2018/1999 en Richtlijn 98/70/EG wat de bevordering van energie uit hernieuwbare bronnen betreft, en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 1 juli 2024
 
 
 Richtlijn (EU) 2023/2413 betreft een omvangrijke wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001 (Renewable Energy Directive/RED), waarbij verschillende implementatietermijnen gelden. Voor een aantal van de zogenaamde «versnellingsartikelen» die er voor moeten zorgen dat projecten voor hernieuwbare energie sneller uitgerold kunnen worden geldt een uiterste implementatiedatum van 1 juli 2024. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd bij brief van 7 juni 2024 (Kamerstukken II 31 239, nr. 396).
 Deze artikelen zijn deels reeds omgezet in bestaande wet- en regelgeving en betreffen deels feitelijk handelen waarvoor geen implementatie in wet- en regelgeving noodzakelijk is. Voor de aanpassing van de vergunningsprocedure geldt dat de Nederlandse systematiek (voor een groot deel) voldoet aan de gestelde eisen. Daar waar nodig worden deze artikelen geïmplementeerd in de Omgevingswet, de daarop gebaseerde algemene maatregelen van bestuur en de Wet Windenergie op Zee en de Algemene wet bestuursrecht. Het wetsvoorstel is in juli 2025 aan de Afdeling advisering van de Raad van State aangeboden voor advies. Na ommekomst van het advies zal het wetsvoorstel worden aangeboden aan de Tweede Kamer.
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2023/2413[B] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 18 oktober 2023 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001, Verordening (EU) 2018/1999 en Richtlijn 98/70/EG wat de bevordering van energie uit hernieuwbare bronnen betreft, en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 21 mei 2025
 
 
 Ook de artikelen van richtlijn (EU) 2023/2413 met een uiterste implementatiedatum van 21 mei 2025 zijn deels reeds omgezet in bestaande wet- en regelgeving en betreffen deels feitelijk handelen waarvoor geen implementatie in wet- en regelgeving noodzakelijk is. De resterende implementatie op wetsniveau die noodzakelijk is in verband met de implementatie wordt meegenomen in het wetsvoorstel Implementatiewet herziene gasrichtlijn en uitvoering herziene gasverordening, waarvan de internetconsultatie op 30 september jl. is gesloten.
 1
 
 https://www.internetconsultatie.nl/implementatiewet_decarbonisatiepakket/b1
 
 Na de uitvoerings- en handhavingstoets wordt het wetvoorstel volgens planning in het voorjaar van 2026 voorgelegd aan de Raad van State.
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2024/1711 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 juni 2024 tot wijziging van de Richtlijnen (EU) 2018/2001 en (EU) 2019/944 inzake het verbeteren van de opzet van de elektriciteitsmarkt van de Unie
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 17 januari 2025
 
 
 
 Richtlijn (EU) 2024/1711 vormt met twee verordeningen het in juni vorig jaar vastgestelde Europese Electricity Market Design pakket (EMD-pakket). Het EMD-pakket is gericht op verdere hervorming van de Europese elektriciteitsmarkt.
 De uiterste datum voor implementatie is voor de meeste bepalingen uit de richtlijn gesteld op 17 januari 2025. Voor artikel 2, punten 2) en 3), de bepalingen met betrekking tot het recht op energiedelen en de vrije keuze van leverancier daarbij, is de uiterste datum voor implementatie gesteld op 1 juli 2026.
 
 Implementatie van het EMD-pakket vindt voornamelijk plaats in de nieuwe Energiewet (Stb. 2025, nr. 12) en daarnaast, in verband met implementatie van energiedelen, de Wet belastingen op milieugrondslag en de Wet op de accijns.
 Begin juli is het wetsvoorstel met de resterende implementatie op wetsniveau van de gehele richtlijn aanhangig gemaakt voor advies bij de Afdeling advisering van de Raad van State. Het streven is om na de verwerking van het advies het wetsvoorstel voor het kerstreces in te dienen bij de Tweede Kamer voor de parlementaire behandeling.
 
 FIN
 
 
 
 Verordening (EU) 2024/886 van het Europees Parlement en de Raad van 13 maart 2024 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 260/2012 en (EU) 2021/1230 en Richtlijnen 98/26/EG en (EU) 2015/2366 wat betreft instantovermakingen in euro’s
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 9 april 2025
 
 
 Verordening (EU) 2024/886 wijzigt twee richtlijnen die omgezet moeten worden in nationaal recht. De implementatie hiervan vindt plaats in de Wet op het financieel toezicht en het Besluit prudentiële regels Wft. De uiterste datum voor de wijzigingen aan de richtlijnen bedraagt 9 april 2025. Er is een implementatietermijn van een jaar gegeven, wat te kort is voor een wetswijziging.
 De handhaving van de verordening is in werking getreden door middel van een Uitvoeringsbesluit (Stb. 2025, nr. 53). Het implementatiewetsvoorstel is op 30 september jl. als hamerstuk afgedaan door de Eerste Kamer. De Raad van State heeft op 24 september jl. een blanco advies uitgegeven over het bijbehorende implementatiebesluit. Het nader rapport staat geagendeerd op de ministerraad van 17 oktober jl. Daarna kan zowel de implementatiewet als het implementatiebesluit worden gepubliceerd in het Staatsblad. Het streven is inwerktreding voor het einde van oktober 2025.
 
 RICHTLIJN (EU) 2023/2864 [B] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 december 2023 tot wijziging van bepaalde richtlijnen wat betreft de oprichting en het functioneren van het Europees centraal toegangspunt
 
 De implementatie van artikel 3 van Richtlijn (EU) 2023/2864 van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2023 tot wijziging van bepaalde richtlijnen wat betreft de oprichting en het functioneren van het Europees centraal toegangspunt (hierna: omnibusrichtlijn ESAP) is opgenomen in het wetsvoorstel implementatie Europees centraal toegangspunt. Dit wetsvoorstel is geconsulteerd tot 13 oktober 2025 en de reacties worden op dit moment verwerkt in het wetsvoorstel en de bijbehorende toelichting.
 Gezien de complexiteit en duur van het Nederlandse wetgevingsproces en de relatief dicht bij elkaar liggende implementatiedeadlines (10 juli 2025 voor artikel 3 en 10 januari 2026 voor de rest van de omnibusrichtlijn ESAP), is ervoor gekozen om het hele ESAP-pakket (de omnibusrichtlijn ESAP, Verordening (EU) 2023/2859 en Verordening (EU) 2023/2869) zoveel mogelijk integraal te implementeren.
 De implementatie van het ESAP-pakket vindt in Nederland op wetsniveau plaats door een wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet toezicht accountantsorganisaties, Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, de Handelsregisterwet 2007, de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling. Daarnaast wordt de volgende lagere regelgeving aangepast: het Besluit openbare biedingen Wft, het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen, het Besluit prudentiële regels Wft, het Besluit EU-verordeningen Wft, het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector, het Besluit elektronische deponering handelsregister, het Implementatiebesluit richtlijn duurzaamheidsrapportering, het Besluit rapportage betalingen aan overheden en de Regeling taakuitoefening toezichthouders Wft. Deze wijzigingen vergen drie separate voorstellen: een wetsvoorstel, een voorstel voor een algemene maatregel van bestuur en een voorstel voor een ministeriële regeling.
 De implementatie heeft helaas vertraging opgelopen. Voor het wetsvoorstel implementatie Europees centraal toegangspunt zal op korte termijn advies worden aangevraagd bij de Raad van State. Afhankelijk van de tijd die de Raad van State nodig heeft, volgt daarna de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer en Eerste Kamer. De algemene maatregel van bestuur zal tijdens deze behandeling aan de Raad van State worden voorgelegd voor advies. De ministeriële regeling zal in de laatste fase van het implementatietraject worden vastgesteld en gepubliceerd.
 
 
 «RICHTLIJN (EU) 2024/790 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 
 
 van 28 februari 2024
 
 
 tot wijziging van Richtlijn 2014/65/EU betreffende markten voor financiële instrumenten»
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 29 september 2025
 
 
 Richtlijn 2024/790 wijzigt de richtlijn markten voor financiële instrumenten 2014 (MiFID II). De wijzigingen hebben tot doel het vergroten van de transparantie van de Europese kapitaalmarkt door het wegnemen van belemmeringen voor het ontstaan van centrale databases voor handelsdata (consolidated tapes) en het verbieden van betalingen voor het doorgeven van orderstromen naar een bepaald handelsplatform (payments for order flow). Teneinde de transparantie op de financiële markten te vergroten en de volatiliteit op die markten te verminderen worden de transparantievoorschriften voor de handel in grondstoffenderivaten en van emissierechten afgeleide instrumenten gewijzigd en worden de mogelijkheden tot onderbreking of beperking van de handel in financiële instrumenten uitgebreid.
 De omzetting van de richtlijn vindt plaats door middel van een wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige op die wet gebaseerde lagere regelgeving.
 Over het wetsvoorstel Implementatiewet herziening richtlijn markten voor financiële instrumenten 2014 loopt momenteel een openbare consultatie. Ook is het wetsvoorstel ter advisering en toetsing voorgelegd aan het Adviescollege toetsing regeldruk en de Autoriteit Financiële Markten. Het streven is om het wetsvoorstel nog in 2025 voor advies in te dienen bij de Raad van State.
 
 I&W
 
 
 
 «RICHTLIJN (EU) 2023/946 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 
 
 van 10 mei 2023
 
 
 tot wijziging van Richtlijn 2003/25/EG met betrekking tot de toevoeging van verbeterde stabiliteitsvereisten en de afstemming van die richtlijn op de door de Internationale Maritieme Organisatie vastgestelde stabiliteitsvereisten»
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 5 december 2024
 
 
 Deze richtlijn is geïmplementeerd door bestaand recht (dynamische verwijzing) met uitzondering van het zevende en negende lid van artikel 1 van deze richtlijn. De gedeeltelijke implementatie is abusievelijk niet tijdig bekendgemaakt en aan de Europese Commissie medegedeeld. Door de gedeeltelijke implementatie kan al grotendeels uitvoering worden gegeven aan de richtlijn.
 Voor de volledige implementatie zal nog een wijziging van een ministeriële regeling plaatsvinden waarbij voor het zevende en negende lid van artikel 1 van de richtlijn voor de (juiste) omzetting zal worden zorggedragen. De omzetting zal naar verwachting per 1 oktober 2025 zijn gerealiseerd. Deze implementatiedatum is niet gehaald in verband met vertraging in het interne wijzigingsproces van de te wijzigen regelgeving. De aanvankelijk beoogde wijzigingen in de nationale regelgeving zijn niet compleet gebleken. Aanvullingen daarop zijn nodig. We hebben er alle vertrouwen in dat we de implementatie voor het eind van het jaar rond hebben. De Commissie is hierover geïnformeerd.
 
 JenV
 
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2019/1151[A] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN 20 juni 2019 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met betrekking tot het gebruik van digitale instrumenten en processen in het kader van het vennootschapsrecht
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 1 augustus 2022
 
 
 Zie toelichting onder richtlijn (EU) 2019/1151 [B].
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2019/1151[B] VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 20 juni 2019 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met betrekking tot het gebruik van digitale instrumenten en processen in het kader van het vennootschapsrecht
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 1 augustus 2023
 
 
 De richtlijn 2019/1151 wijzigt richtlijn 2017/1132 met betrekking tot het gebruik van digitale instrumenten en processen in het kader van het vennootschapsrecht. De richtlijn maakt het mogelijk dat bij de bedrijvenregisters in de lidstaten online een BV wordt opgericht, dat bijkantoren online kunnen worden geregistreerd en dat online informatie en documenten kunnen worden ingediend door vennootschappen en bijkantoren. De richtlijn bevat daarnaast een bepaling over bestuursverboden en de uitwisseling van informatie daarover tussen lidstaten.
 
 Een deel van de richtlijn wordt geïmplementeerd door middel van bestaand recht, in de vorm van bepalingen in de Dienstenwet, de Handelsregisterwet 2007 en het Handelsregisterbesluit 2008. Implementatie van de overige nieuwe verplichtingen heeft plaatsgevonden in het Burgerlijk Wetboek en in de Wet op het notarisambt. Deze wijzigingen zijn op 1 januari 2024 in werking getreden. Voor enkele technische bepalingen van de richtlijn wordt door de Minister van EZ een wijziging van het Handelsregisterbesluit 2008 voorbereid. Naar verwachting zal deze wijziging van het Handelsregisterbesluit 2008 in de eerste helft van 2026 gepubliceerd kunnen worden en in werking kunnen treden.
 Ondertussen werkt de Kamer van Koophandel (hierna: de KVK) in de praktijk al in overeenstemming met de eisen uit de richtlijn. De implementatie bij de KVK was aanvankelijk vertraagd doordat de verordening met de technische specificaties pas laat gereedkwam en vanwege een overvolle ontwikkelkalender en capaciteitsbeperkingen bij zowel EZ als de KVK. Voor enkele nog resterende aanpassingen, heeft KVK vanwege aanhoudende capaciteitsbeperkingen aangegeven meer tijd nodig te hebben maar dit in 2025 alsnog grotendeels geïmplementeerd.
 
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2022/2464 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 december 2022 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 537/2014, Richtlijn 2004/109/EG, Richtlijn 2006/43/EG en Richtlijn 2013/34/EU, met betrekking tot duurzaamheidsrapportering door ondernemingen
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 6 juli 2024
 
 
 
 Het ontwerp voor de algemene maatregel van bestuur over de rapportageverplichting is op 12 juni 2024 overgelegd aan beide Kamers in het kader van de voorhang (Kamerstuk 26 485, nr. 437). Hierop zijn op 12 juli en op 25 september 2024 vragen ontvangen van de Tweede Kamer respectievelijk Eerste Kamer. De beantwoording van deze vragen is eind december 2024 naar de beide Kamers gestuurd. Op 14 februari 2025 zijn nadere vragen van de Eerste Kamer ontvangen, die op 12 september jl. zijn beantwoord.
 Het wetsvoorstel is op 13 januari 2025 bij de Tweede Kamer ingediend (Kamerstuk 36 678). Op 27 juni 2025 heeft de Kamer het verslag ingediend (Kamerstuk 36 678, nr. 7), dat op 1 oktober jl. is beantwoord (Kamerstuk 36 678, nr. 8). Over het ontwerp voor de algemene maatregel van bestuur over de regels voor accountants(organisaties) is de consultatie op 4 februari 2025 afgerond. Nadat de Tweede Kamer het eerdergenoemde wetsvoorstel zal hebben aangenomen, zal het ontwerpbesluit voor advies aan de Raad van State worden voorgelegd.
 
 Inmiddels heeft de Europese Commissie op 26 februari 2025 twee voorstellen gepresenteerd tot wijziging van de richtlijn. Het eerste voorstel voorziet in uitstel met twee jaar voor ondernemingen die moeten rapporteren vanaf boekjaren 2025 en 2026. De onderhandelingen over dit voorstel zijn afgerond.
 2
 Richtlijn (EU) 2025/794 van het Europees Parlement en de Raad van 14 april 2025 tot wijziging van de Richtlijnen (EU) 2022/2464 en (EU) 2024/1760 wat betreft de datums waarop lidstaten bepaalde vereisten inzake duurzaamheidsrapportering en passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven moeten toepassen.
 Naar de Tweede en de Eerste Kamer is een gewijzigde versie van het ontwerpimplementatiebesluit en naar de Tweede Kamer is een nota van wijziging bij het wetsvoorstel gestuurd waarin het uitstel met twee jaar is verwerkt. Het tweede richtlijnvoorstel
 3
 Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijzing van de Richtlijnen 2006/43/EG, 2013/34/EU, (EU) 2022/2464 en (EU) 2024/1760 wat betreft bepaalde vereisten inzake duurzaamheidsrapportering door ondernemingen en passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven, COM(2025)81.
 , waarover momenteel nog onderhandeld wordtbeperkt de reikwijdte van de richtlijn tot grote ondernemingen met meer dan duizend werknemers en beperkt de informatie die de rapporterende ondernemingen kunnen opvragen van ondernemingen in de waardeketen die niet onder de rapportageverplichting vallen. Ook dit voorstel heeft gevolgen voor de implementatie van de richtlijn. Het heeft de voorkeur van het kabinet om de implementatie van dit voorstel mee te nemen in het implementatietraject voor de CSRD-richtlijn, mits de onderhandelingen over dat voorstel voldoende voortgang boekt.
 4
 Kamerstukken II 2024/25, 22 112, nr. 4012
 
 De Europese Commissie heeft Nederland nogmaals herinnerd aan de noodzaak om de CSRD-richtlijn op korte termijn te implementeren en heeft aangegeven dat er geen ruimte is voor uitstel.
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2022/2555 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 december 2022 betreffende maatregelen voor een hoog gezamenlijk niveau van cyberbeveiliging in de Unie, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 910/2014 en Richtlijn (EU) 2018/1972 en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2016/1148 (NIS 2-richtlijn)
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 17 oktober 2024
 
 
 Zie toelichting onder richtlijn (EU) 2022/2557.
 
 RICHTLIJN (EU) 2022/2557 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 december 2022 betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten en tot intrekking van Richtlijn 2008/114/EG van de Raad (CER-richtlijn) 
 Uiterste implementatiedatum: 17 oktober 2024
 
 
 De NIS2-richtlijn en de CER-richtlijn dienden met ingang van 18 oktober 2024 te zijn omgezet in nationale wet- en regelgeving. Hoewel de inspanningen er steeds op gericht zijn geweest deze implementatietermijn te halen, heeft Nederland heeft deze richtlijnen helaas niet tijdig kunnen omzetten. Dit komt doordat de omzetting naar nationale wetgeving een omvangrijk en complex traject is, waarbij grote zorgvuldigheid is vereist. Die grote zorgvuldigheid is vereist, omdat de wetten waarin de NIS2-richtlijn en CER-richtlijn worden omgezet aanzienlijke impact hebben op Nederlandse organisaties, zowel in de publieke als in de private sector. Er zijn ten opzichte van bestaande wetgeving meer en nieuwe sectoren en significant meer organisaties die moeten voldoen aan de nieuwe wetgeving. De toepasselijkheid op vele sectoren heeft er ook toe geleid dat interdepartementale afstemming met bijna alle departementen vereist is.
 In het licht van de vertraagde omzetting wordt ook gewezen op de keuze van Nederland om, vanwege de hiervoor genoemde impact op organisaties, de implementatiewetsvoorstellen en onderliggende amvb’s en ministeriële regelingen open te stellen voor internetconsultatie, hoewel dit bij implementatiewetgeving niet verplicht is.
 
 De NIS2-richtlijn wordt geïmplementeerd in de Cyberbeveiligingswet en de CER-richtlijn wordt geïmplementeerd in de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten. De wetsvoorstellen Cyberbeveiligingswet en Wet weerbaarheid kritieke entiteiten zijn begin juni 2025 ingediend bij de Tweede Kamer. De verslagen op deze wetsvoorstellen zijn begin september 2025 uitgebracht door de commissies die deze hebben behandeld. De regering streeft er naar de nota’s naar aanleiding van deze verslagen in november 2025 naar uw Kamer toe te zenden. Op dit moment zijn de inspanningen er op gericht dat beide wetsvoorstellen zo snel als mogelijk tot wet worden verheven. Ondertussen wordt ook gewerkt aan de onderliggende amvb’s en ministeriële regelingen. Het uitgangspunt is dat de wetten en onderliggende regelgeving op hetzelfde moment in werking treden.
 
 AenM
 
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2021/1883 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 
 
 van 20 oktober 2021 betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op een hooggekwalificeerde baan, en tot intrekking van Richtlijn 2009/50/EG van de Raad
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 18 november 2023
 
 
 
 Richtlijn (EU) 2021/1883 vervangt Richtlijn 2009/50/EG en daarmee de regeling voor de Europese blauwe kaart. Bij de implementatie is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de nationale kennismigrantenregeling die op een aantal onderdelen gunstiger voorwaarden bood. De implementatietermijn (18 november 2023) is inmiddels verstreken.
 Eerder hebben onder meer de sensitiviteit van het onderwerp in de politieke verhoudingen en de demissionaire status van het kabinet geleid tot vertragingen. Ook de betrokkenheid van verschillende ministeries heeft gezorgd voor vertraging bij de implementatie. Het besluit ter implementatie is in werking getreden en gereed gemeld bij de Commissie. De omstandigheid dat het standpunt van het kabinet en de Tweede Kamer ten opzichte van kennismigranten, en arbeidsmigratie als geheel, is gewijzigd maakt dat er met andere ogen naar de reeds afgeronde implementatie per besluit wordt gekeken en heeft ervoor gezorgd dat de parlementaire behandeling in de Tweede Kamer verdere vertraging heeft opgelopen. Het wetsvoorstel ligt thans bij de Eerste Kamer. De Eerste Kamer heeft om een uitvoeringstoets gevraagd op de verplichte arbeidsmarkttoets die bij amendement aan het voorstel is toegevoegd. Deze uitvoeringstoets is nog niet aan de Eerste Kamer verzonden.
 
 
 SZW
 
 
 
 RICHTLIJN (EU) 2022/2041 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 
 
 van 19 oktober 2022
 
 
 betreffende toereikende minimumlonen in de Europese Unie
 
 
 Uiterste implementatiedatum: 15 november 2024
 
 
 
 De EU-richtlijn betreffende toereikende minimumlonen in de Europese Unie heeft betrekking op de toereikendheid van en bescherming door het minimumloon en het bevorderen van collectieve onderhandelingen. Het implementatievoorstel voorziet in een aantal wijzigingen van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. De implementatietermijn (15 november 2024) is inmiddels verstreken. Reden hiervoor is dat het consultatieproces en het parlementaire proces meer tijd in beslag hebben genomen.
 Het wetsvoorstel is op 23 april 2024 ingediend bij de Tweede Kamer, op 8 oktober 2024 heeft de Tweede Kamer het voorstel aangenomen. De plenaire behandeling door de Eerste Kamer vond plaats op 14 januari 2025.
 
 Op 14 januari 2025 heeft advocaat-generaal van het EU Hof van Justitie een conclusie gewezen in een zaak over deze richtlijn (zaaknummer: C-19/23), waarin de advocaat-generaal concludeert dat de richtlijn geen rechtsbasis heeft en nietig zou moeten worden verklaard. In verband hiermee heeft op 28 januari 2025 de voortzetting van het debat met de Eerste Kamer plaatsgevonden. Tijdens dit debat heeft de Eerste Kamer een ordevoorstel aangenomen, om de stemming uit te stellen tot het moment waarop er duidelijkheid is over de bevoegdheid van de EU om de richtlijn vast te stellen.
 
 Richtlijnen die in het volgende kwartaal moeten worden geïmplementeerd om overschrijding te voorkomen
 
 
 FIN
 
 
 «RICHTLIJN (EU) 2023/2225 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 van 18 oktober 2023
 inzake kredietovereenkomsten voor consumenten en tot intrekking van Richtlijn 2008/48/EG»
 
 
 «RICHTLIJN (EU) 2023/2673 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 van 22 november 2023 tot wijziging van Richtlijn 2011/83/EU wat betreft op afstand gesloten overeenkomsten inzake financiële diensten, en tot intrekking van Richtlijn 2002/65/EG»
 
 RICHTLIJN (EU) 2023/2226 VAN DE RAAD van 17 oktober 2023 tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen»
 
 «RICHTLIJN (EU) 2025/872 VAN DE RAAD
 van 14 april 2025 tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen»
 
 IenW
 GEDELEGEERDE RICHTLIJN (EU) 2025/811 VAN DE COMMISSIE van 19 februari 2025 tot wijziging van bijlage I bij Richtlijn 2002/59/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de informatie die aan scheepsrapportagesystemen moet worden gemeld
 RICHTLIJN (EU) 2024/2839 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 23 oktober 2024 tot wijziging van de Richtlijnen 1999/2/EG, 2000/14/EG, 2011/24/EU en 2014/53/EU wat betreft bepaalde rapportagevereisten op het gebied van voedsel en voedselingrediënten, geluidsemissies buitenshuis, patiëntenrechten en radioapparatuur
 «RICHTLIJN (EU) 2023/2661 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 22 november 2023 tot wijziging van Richtlijn 2010/40/EU betreffende het kader voor het invoeren van intelligente vervoerssystemen op het gebied van wegvervoer en voor interfaces met andere vervoerswijzen»
 
 JenV
 
 
 «RICHTLIJN (EU) 2023/2123 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 van 4 oktober 2023
 tot wijziging van Besluit 2005/671/JBZ van de Raad met het oog op de aanpassing ervan aan de Unievoorschriften inzake de bescherming van persoonsgegevens»
 
 RICHTLIJN (EU) 2023/2843 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 december 2023 tot wijziging van Richtlijnen 2011/99/EU en 2014/41/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijn 2003/8/EG van de Raad en de Kaderbesluiten 2002/584/JBZ, 2003/577/JBZ, 2005/214/JBZ, 2006/783/JBZ, 2008/909/JBZ, 2008/947/JBZ, 2009/829/JBZ en 2009/948/JBZ van de Raad, wat betreft de digitalisering van de justitiële samenwerking
 
 KGG
 
 RICHTLIJN (EU) 2023/1791 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 13 september 2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955 (herschikking)
 
 VWS
 
 RICHTLIJN (EU) 2024/1438 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 14 mei 2024 tot wijziging van Richtlijn 2001/110/EG van de Raad inzake honing, Richtlijn 2001/112/EG van de Raad inzake voor menselijke voeding bestemde vruchtensappen en bepaalde soortgelijke producten, Richtlijn 2001/113/EG van de Raad inzake voor menselijke voeding bestemde vruchtenjam of -confituur, -gelei en -marmelade, alsmede kastanjepasta en Richtlijn 2001/114/EG van de Raad inzake bepaalde voor menselijke voeding bestemde, geheel of gedeeltelijk gedehydrateerde verduurzaamde melk
 Ingebrekestellingen wegens te late implementatie
 
 In het derde kwartaal van 2025 zijn er drie ingebrekestellingen wegens te late implementatie van richtlijnen van de Europese Commissie ontvangen:
 
 
 
 Van FIN, zaak 2025/0281, mbt RL 2023/2864 (Europees centraal toegangspunt)
 
 
 Van KGG, zaak 2025/0236, mbt RL 2023/2413 (bevordering energie hernieuwbare bronnen),
 
 
 Van LVVN, zaak 2025/0237, mbt RL 2024/3010 (lijst van plaagorganismen)
 
 
 
 De Europese Commissie heeft in het derde kwartaal van 2025 een zaak wegens te late implementatie geseponeerd:
 
 
 Van JenV, zaak 2021/0475, RL 2019/1153 (voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van bepaalde strafbare feiten).
 
 
 
 
 
 De Minister van Buitenlandse Zaken,
 
 D.M. van
 Weel