Monitor Betaaltermijnen overheid 2018
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2019-07-18 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2018-2019
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 31 490
 
 Vernieuwing van de rijksdienst
 
 
 Nr. 253
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 2 juli 2019
 Het is voor ondernemers van groot belang dat zij op tijd worden betaald. De afgelopen tijd ben ik met uw Kamer meerdere keren in overleg geweest over de wens om de betaaltermijnen van grote bedrijven aan het mkb te maximeren op 30 dagen. Daartoe heb ik aangegeven deze zomer de initiatiefwet late betalingen bedrijven te zullen evalueren, om te bepalen of en welke acties nodig zijn om te zorgen dat mkb-bedrijven op tijd betaald worden.
 De overheid heeft qua betaalgedrag een voorbeeldfunctie te vervullen. Overheden zijn sinds 2013 wettelijk verplicht hun rekeningen binnen 30 dagen te betalen. Jaarlijks informeer ik, in samenwerking met MKB-Nederland, uw Kamer met een monitor over het betaalgedrag van de rijksoverheid, provincies en de gemeenten per individuele partij. Deze monitor betreft het overzicht van de gerealiseerde betaaltermijnen in het jaar 2018.
 Voor deze jaarlijkse monitor werk ik samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) die de gegevensuitvraag voor respectievelijk de gemeenten en de provincies verzorgen. Daarbij is de gehanteerde methodiek en vraagstelling identiek, zodat uw Kamer op gestructureerde en transparante wijze geïnformeerd wordt over het betaalgedrag van de overheid.
 De cijfers zijn over het algemeen positief, maar de gewenste verdere ontwikkeling stagneert. Er blijft dus ruimte voor verbetering.
 Rijksoverheid
 De betaaltermijnen van de rijksoverheid worden sinds 2009 gemonitord. Per departement wordt gekeken in hoeverre de wettelijke betaaltermijn van 30 dagen wordt gehaald.
 
 In 2016 heeft de rijksoverheid de ambitie verhoogd van 90% naar 95% betalingen voor ingekochte goederen en diensten die binnen 30 dagen moeten zijn afgerond.
 Over het boekjaar 2018 is de gemiddelde score voor de rijksoverheid 95,1% waarmee het Rijk net aan de norm voldoet. Sommige departementen blijven hierbij achter. Een overzicht van de gerealiseerde betaaltermijnen is opgenomen in de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk die op 15 mei 2019 aan uw Kamer is aangeboden (Kamerstuk 31 490, nr. 249). Daar wordt ook nader ingegaan op de oorzaken van de tegenvallende scores.
 
 Om ervoor te zorgen dat het percentage in 2019 weer stijgt, zijn er bij de achterblijvende departementen maatregelen genomen om bovenstaande punten te verbeteren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Betaaltermijnen rijksoverheid
 
 
 
 
 % tijdig
 
 
 
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 2017
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Algemene Zaken
 
 
 
 98,0
 
 
 
 97,0
 
 
 95,0
 
 
 
 
 Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
 
 
 
 89,6 
 
 
 
 89,2
 
 
 94,2
 
 
 
 
 Buitenlandse Zaken
 
 
 
 98,0
 
 
 
 97,3
 
 
 98,0
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 
 87,6
 
 
 
 94,2
 
 
 94,1
 
 
 
 
 EZK en LNV1De betaalcijfers van EZK en LNV waren in 2018 nog niet gesplitst.
 
 
 
 97,6
 
 
 
 97,4
 
 
 95,9
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 
 97,9
 
 
 
 98,4
 
 
 98,5
 
 
 
 
 Infrastructuur en Waterstaat
 
 
 
 95,8
 
 
 
 96,0
 
 
 94,9
 
 
 
 
 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 
 
 
 96,6
 
 
 
 97,3
 
 
 97,2
 
 
 
 
 Sociale Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 
 93,9
 
 
 
 95,7
 
 
 92,0
 
 
 
 
 Justitie en Veiligheid
 
 
 
 96,3
 
 
 
 95,9
 
 
 93,7
 
 
 
 
 Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 
 94,9
 
 
 
 95,2
 
 
 92,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 gemiddeld (ongewogen)
 
 
 
 95,1
 
 
 
 95,8
 
 
 95,1
 
 
 
 
 
 Provincies
 De provincies zijn op grond van artikel 124 lid 1 van de Grondwet autonoom in hun bedrijfsvoering. De verantwoordelijkheid voor het betaalgedrag van de provincies berust om deze reden bij de provinciale staten. Om op duidelijke en gestructureerde wijze inzicht te krijgen in het betaalbedrag van de provincies, heb ik net als in voorafgaande jaren het Interprovinciaal Overleg (IPO) gevraagd mij de cijfers te verstrekken. Hieronder treft u per provincie een overzicht van het betaalgedrag. De scores van de provincies zijn stabiel ten opzichte van vorig jaar.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Betaaltermijnen Provincies
 
 
 
 
 % tijdig
 
 
 
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 2017
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Noord Holland
 
 
 
 95,6
 
 
 
 96,5
 
 
 96,0
 
 
 
 
 Fryslan
 
 
 
 94,3
 
 
 
 92,0
 
 
 95,0
 
 
 
 
 Gelderland
 
 
 
 93,3
 
 
 
 96,1
 
 
 95,2
 
 
 
 
 Utrecht
 
 
 
 91,0
 
 
 
 87,0
 
 
 67,5
 
 
 
 
 Zeeland
 
 
 
 95,0
 
 
 
 91,0
 
 
 86,0
 
 
 
 
 Flevoland
 
 
 
 95,3
 
 
 
 96,0
 
 
 86,0
 
 
 
 
 Drenthe
 
 
 
 94,0
 
 
 
 94,0
 
 
 93,0
 
 
 
 
 Groningen
 
 
 
 84,0
 
 
 
 88,9
 
 
 88,4
 
 
 
 
 Limburg
 
 
 
 79,4
 
 
 
 82,2
 
 
 80,3
 
 
 
 
 Noord-Brabant
 
 
 
 96,5
 
 
 
 95,0
 
 
 93,0
 
 
 
 
 Zuid-Holland
 
 
 
 87,0
 
 
 
 88,0
 
 
 87,2
 
 
 
 
 Overijssel
 
 
 
 94,2
 
 
 
 94,0
 
 
 94,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 gemiddeld (ongewogen)
 
 
 
 91,6
 
 
 
 91,7
 
 
 89,3
 
 
 
 
 
 Gemeenten
 Ook dit jaar zijn alle gemeenten door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aangeschreven om gegevens over het betaalgedrag van de gemeenten aan te leveren.
 Gemeenten zijn net als de provincies autonoom in hun bedrijfsvoering en de verantwoordelijkheid voor het betaalgedrag van de gemeenten berust bij de gemeenteraad. Van de 3821Nederland telde in 2018 380 gemeenten. In verband met de beschikbaarheid van gegevens zijn Hoogezand-Sappemeer, Menterwolde en Slochteren in de lijst opgenomen in plaats van de per 1-1-2018 door herindeling gevormde gemeente Midden-Groningen. gemeenten in 2018 hebben 276 gemeenten de gegevens over hun betaaltermijnen aan de VNG verstrekt. Voor 105 gemeenten zijn de gegevens uit de database van zakelijk dienstverlener Dun & Bradstreet (D&B) gebruikt ten opzichte van 88 vorig jaar. Per 1 januari 2019 zijn 37 gemeenten opnieuw ingedeeld en dit is een groot aantal in vergelijking met voorgaande jaren. Herindeling vergt veel van de administratieve organisatie en 23 van hen zijn er helaas niet in geslaagd om cijfers over 2018 aan te leveren.
 De monitor maakt op verzoek van uw Kamer de betaaltermijnen inzichtelijk, waarna het aan de verantwoordelijke besturen is om de passende maatregelen te nemen om dit te verbeteren. Gemeenten hebben geen verplichting jegens het rijk om over hun betaaltermijnen te rapporteren, maar ik doe een beroep op gemeenten om het aankomend jaar het aanleverpercentage te verbeteren. Gezien de stappen die gemeenten reeds gezet hebben op gebied van automatisering van hun bedrijfsprocessen en e-facturering verwacht ik dit ook.
 In onderstaande tabel zijn de prestaties van de gemeenten op basis van de door hen verstrekte gegevens én de gegevens van D&B geaggregeerd weergegeven. Het overzicht met alle scores per gemeente is te vinden op de VNG-website www.waarstaatjegemeente.nl en op de website www.snellerbetalen.nl van MKB-Nederland.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Betaaltermijnen gemeenten
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 2017
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 %
 
 
 
 aantal
 
 
 %
 
 
 aantal
 
 
 %
 
 
 
 
 
 
 >90% tijdig
 
 
 
 170
 
 
 
 
 45%
 
 
 
 170
 
 
 45%
 
 
 167
 
 
 43%
 
 
 
 
 tussen 85% en 90% tijdig
 
 
 
 104
 
 
 
 
 27%
 
 
 
 85
 
 
 22%
 
 
 101
 
 
 26%
 
 
 
 
 tussen 80% en 85% tijdig
 
 
 
 57
 
 
 
 
 15%
 
 
 
 60
 
 
 16%
 
 
 48
 
 
 12%
 
 
 
 
 tussen 70% en 80% tijdig
 
 
 
 36
 
 
 
 
 9%
 
 
 
 45
 
 
 12%
 
 
 53
 
 
 14%
 
 
 
 
 < 70% tijdig
 
 
 
 14
 
 
 
 
 4%
 
 
 
 19
 
 
 5%
 
 
 18
 
 
 5%
 
 
 
 
 
 Zowel door de gemeenten als de leveranciers kunnen verdere stappen gezet worden om facturen op tijd te betalen.
 Voor ondernemers is daarom in samenwerking met MKB-Nederland een faciliterend loket ingesteld waar mkb’ers geholpen kunnen worden bij het verbeteren van hun eigen proces van factureren. Ook kan het loket helpen met onafhankelijke bemiddeling bij late betalingen. Het loket is actief sinds begin 2019 en heeft sindsdien 2443 unieke bezoekers gehad en er zijn 12 bemiddelingsaanvragen in den brede binnengekomen.
 Voor overheden heb ik, om aandacht te vragen voor de verbetering van het betaalproces, in samenwerking met VNG en IPO een brochure gemaakt met de titel «Sneller betalen: zo doen we dat». Het is een voorbeeldenboekje waarin interviews met collega's van diverse overheidsorganisaties zijn opgenomen en waarin tips & tricks op een rij zijn gezet. Dit boekje is online te vinden op de websites van VNG en IPO en is als bijlage bij deze brief gevoegd2Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.. Het voorbeeldenboekje is bedoeld om te inspireren en te leren van elkaar.
 Ik hoop dat deze acties en de blijvende aandacht vanuit uw Kamer leiden tot een verbetering in het betaalgedrag van overheden die in de monitor van volgend jaar tot uitdrukking zal komen.
 
 
 
 
 De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
 
 M.C.G.
 Keijzer