Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23478, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

19-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23478 nr. 5

07-06-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel3. Verhouding tussen politie en beveiligingsorganisaties 3.1. Onderscheiden taken3.2. Verbod nevenfunctie4. Reikwijdte van de wet 4.1. Beveiligingsorganisaties4.2. De overheid4.3. Recherchebureaus5. Waarborgen voor kwaliteit en betrouwbaarheid 5.1. Personeel5.2. Installatie van alarmapparatuur5.3. Kwaliteit van alarmapparatuur5.5. Legitimatiebewijs en uniform5.6. Persoonlijke levenssfeer6. Uitvoering en handhaving 6.1. Toezicht6.2. SanctiesARTIKELSGEWIJS Artikel 2Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7SlotopmerkingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23478Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 478Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureausnr. 5MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 7 juni 1995Het verheugt ons dat de leden van alle aan het woord zijnde fracties de
hoofdlijnen van het wetsvoorstel steunen en instemmen met het tot stand brengen
van specifieke wetgeving voor particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus,
waarmee aan deze organisaties een volwaardige en eigen plaats in de wetgeving
wordt gegeven. ALGEMEENDe leden van de fractie van het CDA vroegen naar de wenselijkheid op Europees
niveau te streven naar standaardisering van de richtlijnen voor particuliere
beveiligingsorganisaties en recherchebureaus en zij vroegen de regering informatie
te verschaffen over de regelgeving betreffende particuliere beveiligingsorganisaties
en recherchebureaus in andere Lid-Staten van de Europese Unie.Voor de regelgeving betreffende beveiligingsorganisaties in andere landen
mogen wij verwijzen naar het in 1991 verschenen rapport Particuliere Beveiliging;
Omvang, wet- en regelgeving in Nederland en Europa.1
In dit rapport zijn vijftien Europese landen onderzocht. In veertien landen
worden toelatingseisen en uitoefeningsvoorwaarden gesteld. Veelal zijn deze
vergelijkbaar. De opleidingseisen zijn vaak verschillend. In hoeverre andere
landen wetgeving kennen op het terrein van de particuliere recherchebureaus
is ons niet bekend, behoudens wat betreft België. Dat land heeft de Wet
tot regeling van het beroep van privé-detective, van 19 juli 1991.
Deze wet bevat een vergunningenstelsel en voorschriften voor privé-detectives.In de praktijk heeft het feit dat de wet- en regelgeving van landen verschilt,
nooit tot problemen geleid. Er is daarom geen directe aanleiding te streven
naar harmonisatie op Europees niveau van de regelgeving voor deze branche.
Omdat bij deze regelgeving vragen aan de orde zijn betreffende de rol en bevoegdheden
van particuliere beveiligers, de toetsing op bekwaamheid en betrouwbaarheid
van personeel en de verhouding ten opzichte van de politie, zal een streven
naar harmonisatie overigens ook niet eenvoudig zijn. Dergelijke vragen raken
immers aan de openbare orde en het justitieel beleid, terreinen waarop de
Lid-Staten zeer voorzichtig zijn met harmonisatie. Inderdaad zullen, zoals de leden van de CDA-fractie constateerden, particuliere
geld- en waardetransportbedrijven vallen onder de beoogde Wet particuliere
beveiligingsorganisaties en recherchebureaus. Deze bedrijven zijn ook onder
de huidige Wet op de weerkorpsen en de particuliere beveiligingsorganisaties
vergunningplichtig. Voor deze bedrijven bestaat geen plicht tot het bijhouden
van een register waarin is vermeld welke goederen men vervoert ten behoeve
van welke opdrachtgevers. Ook het wetsvoorstel voorziet daar niet in. De leden
van de CDA-fractie vroegen of een dergelijke plicht wellicht wenselijk zou
zijn, gelet op het belang om greep te krijgen op het grijs- en zwartgeldcircuit
in Nederland. Ook vroegen zij of een centraal meldpunt dat aan de officier
van justitie zou moeten rapporteren overwogen kan worden. Betwijfeld kan worden
of een registratie- en meldingsplicht zinvol zou zijn. Het is voor personen
of organisaties die grijs of zwart geld wensen te vervoeren namelijk eenvoudig
om langs andere weg dan door inschakeling van een particulier geld- en waardetransportbedrijf
voor vervoer te doen zorg dragen. Voor zover particuliere geld- en waardetransportbedrijven
thans door particulieren of bedrijven voor «verdachte» transporten
worden ingeschakeld, kan worden aangenomen dat, zodra een meldingsplicht wordt
ingevoerd, opdrachtgevers van zulke transporten, hun goederen op andere wijze
zullen doen vervoeren. Vanwege dit effect zal een meldingsplicht waarschijnlijk
weinig bijdragen aan een groter inzicht in het grijs- en zwartgeldcircuit.De commentaren op het voorontwerp, waarnaar de leden van de CDA-fractie
vroegen, zijn als bijlage bij deze memorie gevoegd.1
Tevens is het voorontwerp zelf bijgevoegd.1 Van
de organisaties en organen die gereageerd hebben op het voorontwerp, hebben
wij niet vernomen dat zij tegen het wetsvoorstel zwaarwegende bezwaren zijn
blijven behouden.De leden van de fractie van het CDA vroegen welk bezwaar er is tegen het
door de overheid verrichten van beveiligingswerkzaamheden voor derden, indien
dit gebeurt op basis van een reële bedrijfseconomische calculatie.In het algemeen achten wij het gewenst dat de overheid zich beperkt tot
de uitvoering van de haar bij of krachtens de wet opgedragen taken en die
taken die in het belang van de samenleving als geheel moeten worden uitgevoerd
en die niet (alleen) aan particulier initiatief kunnen worden overgelaten.
Tot die taken behoort niet het tegen betaling ten behoeve van particulieren
verrichten van beveiligingswerkzaamheden, tenzij daarvoor eventueel weer argumenten
pleiten die ontleend zijn aan het algemeen belang en daarvoor een deugdelijke
wettelijke basis bestaat. Dit geldt te meer waar het gaat om beveiligingswerkzaamheden:
het bewaken van de veiligheid van personen en goederen of het waken tegen
verstoring van de orde en rust op terreinen en in gebouwen. Dit zijn werkzaamheden
die gedeeltelijk liggen op het terrein van de politie. Het is ongewenst wanneer
onderdelen van de overheid in opdracht van particulieren (tegen betaling)
werkzaamheden verrichten die elders binnen de overheidsorganisatie, namelijk
door de politie, in het algemeen belang (om niet) worden verricht. Bij burgers
kan dit tot verwarring leiden, terwijl de kans op vermenging van taken aanwezig
is. Zeker ten aanzien van de taken van de politie dienen deze risico's vermeden
te worden.Wij stemmen met de leden van fractie van de PvdA in dat de kwaliteit van
de diensten die door beveiligingsorganisaties worden geleverd ook wordt bepaald
door de wettelijke opleidingseisen en vergunningsvoorwaarden.Mede naar aanleiding van de vragen van de leden van deze fractie en van
de leden van de fracties van het CDA en D66 over het ontbreken van de mogelijkheid
opleidingseisen te stellen aan personeel werkzaam bij particuliere recherche
bureaus, zijn wij tot het oordeel gekomen dat ook van overheidswege
opleidingseisen gesteld dienen te worden aan personeel belast met recherchewerkzaamheden.
Recherchewerkzaamheden worden in de regel niet in het openbaar en dus niet
direct zichtbaar en controleerbaar uitgevoerd. Die werkzaamheden kunnen een
inbreuk vormen op de persoonlijke levenssfeer van burgers. Met het oog daarop
is het onzes inziens van belang kwaliteitseisen te stellen aan personeel,
belast met recherchewerkzaamheden. Artikel 8 van het wetsvoorstel is in die
zin aangepast.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of het verbod voor politie-
en andere opsporingsambtenaren, neergelegd in artikel 5, tweede lid, om werkzaam
te zijn voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau, elke mogelijke
betrokkenheid van deze ambtenaren bij deze organisaties voorkomt.In beginsel is dit inderdaad het geval, behoudens voor zover het derde
en vierde lid van artikel 5 uitzonderingen mogelijk maken. De woorden «verricht
geen werkzaamheden voor» dienen ruim te worden begrepen. Het gaat om
alle soorten werkzaamheden die voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau
worden verricht en ongeacht op welke juridische basis zij worden verricht.
Het verbod is dus niet beperkt tot bijvoorbeeld beveiligings- of recherchewerkzaamheden
zoals gedefinieerd in artikel 1, eerste lid, onder c en e. Ook wanneer een
opsporingsambtenaar op verzoek van een beveiligingsorganisatie onderwijs verzorgt,
valt dit onder het verbod. Het verbod is tevens niet beperkt tot bijvoorbeeld
werkzaamheden op basis van een arbeidsovereenkomst. Ook werkzaamheden op bijvoorbeeld
free lance basis vallen onder het verbod. Bedoeld is evenwel niet –
zoals uiteengezet op blz. 5 van de memorie van toelichting – dat een
politie-ambtenaar in de uitoefening van zijn functie van politie-ambtenaar,
niet zou kunnen samenwerken met of reageren op meldingen van beveiligingsorganisaties
of recherchebureaus.De leden van de PvdA-fractie herinnerden eraan dat zij en leden van de
CDA-fractie bij de laatste wijziging van de Wet op de weerkorpsen gepleit
hebben voor een herkenbaar uniform voor medewerkers van particuliere beveiligingsorganisaties.
Het onderscheid met het politie-uniform dient meer te zijn dan een embleem.Ingevolge artikel 12 van de ministeriële regeling die is gebaseerd
op artikel 9 van de Wet op de weerkorpsen en de particuliere beveiligingsorganisaties,
dient een uniform van een medewerker van een particuliere beveiligingsorganisatie
steeds te zijn voorzien van een bij diezelfde regeling vastgesteld embleem.
Dit is een vrij groot en zeer karakteristiek embleem, dat op alle uniformen
op dezelfde plaats is bevestigd. Daarnaast wordt er bij de goedkeuring van
een uniform op gelet dat het uniform geen sterke gelijkenis vertoont met het
politie-uniform. Hierbij wordt gelet op de vormgeving, de kleur en de overige
herkenningstekens. Het onderscheid met het politie-uniform bestaat dus niet
slechts in het embleem. Naar ons oordeel zijn medewerkers van particuliere
beveiligingsorganisaties op deze wijze voor burgers goed herkenbaar en goed
te onderscheiden van politie-ambtenaren en is hiermee voldaan aan de wens
van de Tweede Kamer, zoals deze bij de laatste wijziging van de Wet op de
weerkorpsen aan de orde kwam.Het is juist, zoals de leden van de fractie van de PvdA opmerkten, dat
het wetsvoorstel niet voorziet in een procedure voor de behandeling van klachten
over het optreden van particuliere bureaus. Deze leden merkten ook op dat
het niet duidelijk is of de politie op verzoek dan wel op eigen initiatief
inspectietaken verricht.De toezichthoudende taak van de politie wordt in beginsel uitgevoerd op
eigen initiatief. Daarnaast kunnen klachten die de politie bereiken aanleiding
zijn voor de uitoefening van de toezichthoudende taak. Klachten
kunnen worden geuit bij de Minister van Justitie. Deze kan de klacht onderzoeken
en beoordelen of maatregelen nodig zijn. Het opzetten van een afzonderlijke
procedure voor de behandeling van klachten betreffende het optreden van particuliere
organisaties, achten wij vooral een taak van deze organisaties zelf. Wanneer
zou blijken dat particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
daartoe geen initiatief nemen terwijl in de praktijk een duidelijke behoefte
bestaat aan een dergelijke procedure, zou overwogen kunnen worden hen daartoe
te verplichten. Vooralsnog zijn er echter geen aanwijzigingen dat hier sprake
is van een lacune. Regelgeving terzake is daarom niet aangewezen.Wij onderschrijven de mening van de leden van de fractie van de VVD, dat
de aard van de werkzaamheden van beveiligingsorganisaties enerzijds en recherchebureaus
anderzijds zeer verschillend is. Anders dan deze leden zijn wij er evenwel
van overtuigd dat het zo niet nodig, dan toch wel wenselijk is, beide soorten
organisaties in een en dezelfde wet te regelen.De recherchebureaus zijn bij de laatste wijziging van de Wet op de weerkorpsen
in 1991, door aanvaarding van het amendement van het kamerlid Middel (Kamerstukken
II 1990/91, 21 426, nr. 14), onder de definitie van beveiligingsorganisatie
gebracht. Hoewel er in het thans aan de orde zijnde wetsvoorstel voor gekozen
is het begrip recherchebureau apart te definiëren, achten wij het zeer
goed mogelijk en uit een oogpunt van wetgevingseconomie ook wenselijk, de
beide soorten organisaties in dezelfde wet te regelen. Voor beide soorten
organisaties is de wijze waarop zij onder toezicht van de overheid worden
gebracht, namelijk dezelfde. Ook bestaat er wel enige verwantschap tussen
de beide soorten organisaties, namelijk dat zij beide regulering behoeven
in verband met de bescherming van vrijheden van burgers. In verband met die
belangen wordt voor beide organisaties voor dezelfde instrumenten gekozen,
namelijk vergunningverlening, een toestemmingsvereiste voor het personeel,
mogelijkheid tot het stellen van opleidingseisen en een legitimatieplicht
en instructie voor het personeel. Daarnaast zijn er ook verschillen. Deze
verschillen vloeien voort uit de verschillen tussen de werkzaamheden van enerzijds
beveiligingsorganisaties en anderzijds recherchebureaus. Voor recherchebureaus
geldt geen uniformplicht, voor beveiligingsorganisaties wel. Op deze wijze
is het naar wij menen zeer wel mogelijk heldere regelgeving te scheppen voor
enerzijds beveiligingsorganisaties en anderzijds recherchebureaus.De leden van de VVD-fractie menen dat uit het wetsvoorstel een geweldige
overheidsbemoeienis blijkt en dat veel artikelen een nadere uitwerking bij
ministeriële regeling krijgen. Zij twijfelden of dit de beoogde helderheid
ten goede komt.De totstandkoming van een nieuwe, eigen wet voor de beveiligingsorganisaties,
is een gelegenheid bij uitstek om na te gaan of alle tot nu toe gestelde regels
nodig zijn, gelet op het doel van de wet. De reeds bestaande wetgeving voldoet
naar onze mening vrij goed aan deze eis. Slechts met betrekking tot twee onderwerpen
is besloten deze in het wetsvoorstel niet te regelen: ten eerste de te verrichten
werkzaamheden en de wijze waarop die werkzaamheden worden verricht en ten
tweede de financiële grondslagen. Het betreft onderwerpen ten aanzien
waarvan op grond van artikel 9 van de Wet op de weerkorpsen en de particuliere
beveiligingsorganisaties nadere regels gesteld kunnen worden. Daarnaast bleek
het ten behoeve van de alarmcentrales gewenst meer regels te stellen dan onder
de huidige wetgeving. Daarbij gaat het om de in artikel 10 voorziene eisen
van vakbekwaamheid en betrouwbaarheid voor alarminstallateurs en de mogelijkheid
eisen te stellen aan alarmapparatuur. Er zijn echter goede argumenten voor
meer overheidsbemoeienis op dit terrein. In de memorie van toelichting zijn
deze op blz. 9 tot en met 12 uiteengezet. Kort gezegd gaat het erom dat de
kwaliteit van het werk van alarmcentrales staat of valt met de
installatie en de kwaliteit van de apparatuur. Het is daarom onvoldoende alleen
eisen te stellen aan het personeel van de alarmcentrales zelf. Minstens zo
belangrijk is het eisen te stellen aan de installateurs die door alarmcentrales
en hun cliënten worden ingeschakeld om de alarmapparatuur te installeren.
Veel alarminstallateurs voldoen reeds aan de te stellen eisen van vakbekwaamheid.
Wat betreft de kwaliteit van de apparatuur voorziet het wetsvoorstel er in
dat indien de branche zelf niet tot eenduidige minimum-normen kan komen of
indien dergelijke normen te weinig rekening houden met de belangen van de
openbare orde en veiligheid, bij ministeriële regeling eisen gesteld
kunnen worden. Het is dus uitdrukkelijk de bedoeling aan te sluiten bij hetgeen
zich in de branche op deze terreinen reeds afspeelt. Ten aanzien van de bij
nota van wijziging geregelde bevoegdheid opleidingseisen te stellen aan personeel,
belast met recherchewerkzaamheden (artikel 8, onderdeel E), en de normering
van het het gebruik van handboeien (artikel 9, onderdeel F) geldt dat meer
overheidsbemoeienis gewenst is met het oog op de bescherming van vrijheden
van burgers. Wij zijn dan ook van oordeel dat het wetsvoorstel niet leidt
tot een te grote overheidsbemoeienis.In vergelijking met de bestaande wetgeving is er geen sprake van meer
mogelijkheden voor gedelegeerde regelgeving. Juist meer normen zijn neergelegd
in de wet zelf. Een nadere uitwerking van uitvoeringsregelgeving bij ministeriële
regeling kan evenwel niet geheel gemist worden. Het betreft onderwerpen –
zoals technische eisen voor apparatuur, eisen voor uniformen en legitimatiebewijzen
en opleidingseisen voor personeel – die gelet op het tijdgebonden of
gedetailleerde karakter, niet goed in de wet zelf neergelegd kunnen worden.
Dit behoeft, indien de hoofdlijnen van de regelgeving vastliggen in de wet
en de wet helder aangeeft waarop de uitvoeringsregelgeving betrekking dient
te hebben, niet ten koste te gaan van de helderheid van de regelgeving, zoals
de leden van de VVD-fractie vreesden, maar kan deze zelfs ten goede komen.De leden van de fractie van D66 vroegen welke heikele punten hebben geleid
tot de vertraging waarmee het wetsvoorstel is ingediend.De punten die geleid hebben tot vertraging zijn niet zozeer heikele punten,
alswel ingewikkelde punten. Een voorbeeld daarvan is de wijze waarop kan worden
voorzien in kwaliteitseisen voor alarmapparatuur (artikel 10). Daarover diende
het nodige overleg te worden gevoerd. Veel aandacht werd ook gevraagd voor
artikel 5, het verbod voor de overheid om voor derden beveiligingswerkzaamheden
te verrichten en het verbod voor opsporingsambtenaren om voor beveiligingsorganisaties
of recherchebureaus te werken, waarover overleg nodig was met de politievakorganisaties.
Vertraging in de beantwoording van het voorlopig verslag is veroorzaakt door
de afstemming over de vrij omvangrijke nota van wijziging en de wenselijkheid
de normering van het gebruik van handboeien daarin mee te nemen. 2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstelDe leden van de fractie van het CDA vroegen hoe het wetsvoorstel zich
verhoudt tot de nieuwe vestigingswetgeving die op het departement van Economische
Zaken wordt ontwikkeld.De modernisering van de vestigingswetgeving heeft inderdaad, zoals deze
leden aangeven, ondermeer tot doel om de toetreding tot de markt voor startende
ondernemers te vergemakkelijken. In dat kader wordt het aantal vergunningplichtige
bedrijven aanzienlijk verminderd en vervallen voor de in de toekomst wel vergunningplichtige
bedrijven nagenoeg alle vakbekwaamheidseisen en worden de overige eisen versoepeld.
Lang niet alle sectoren van het bedrijfsleven vallen echter onder de vestigingswetgeving. Particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
vallen noch onder de huidige noch onder de gemoderniseerde vestigingswetgeving.
Dit is anders voor de sector van de elektrotechnische installateurs. Voor
zover het gaat om zelfstandige ondernemers vallen deze installateurs onder
de vestigingswetgeving. Zij moeten voldoen aan eisen van Algemene Ondernemersvaardigheden
en van Bedrijfstechniek, alsmede aan eisen van Vaktechniek. Daarnaast stelt
ook het onderhavige wetsvoorstel op indirecte wijze regels voor deze installateurs.
Artikel 10 houdt namelijk in dat particuliere alarmcentrales en hun cliënten
voor de installatie van alarmapparatuur alleen installateurs mogen inschakelen
die voldoen aan bepaalde bij ministeriële regeling vast te stellen opleidingseisen
en die beschikken over een verklaring van betrouwbaarheid. In de praktijk
zal dit betekenen dat eisen worden gesteld aan onder andere elektrotechnische
installateurs. Deze installateurs voeren namelijk vaak de installatie van
alarmapparatuur uit. De eisen worden niet gesteld aan de zelfstandig ondernemer
in deze sector, maar aan een ieder die alarmapparatuur installeert. Er wordt
dus geen drempel gelegd bij de toetreding tot de markt, maar het installeren
van alarmapparatuur is voorbehouden aan personen die aan de gestelde eisen
voldoen. Daarbij is niet van belang of het gaat om een ondernemer of om een
werknemer. Het kan heel goed voorkomen dat in een elektrotechnisch installatiebedrijf
niet de ondernemer alarmapparatuur installeert, maar zijn werknemer. Het wetsvoorstel
stelt in dat geval de eisen aan de werknemer. Artikel 10 zou er voor installateurs
voor wie het installeren van alarmapparatuur een belangrijk deel van hun werk
is, toe kunnen leiden dat zij genoodzaakt zijn om een bepaalde opleiding te
volgen. De vraag kan worden gesteld welke de zwaarwegende redenen zijn die
rechtvaardigen dat dergelijke eisen gesteld worden, ook aan zelfstandige installateurs
die al aan de eisen van de vestigingswet voldoen. Het betreft de volgende
belangen. De wijze waarop alarmapparatuur wordt geïnstalleerd is –
naast de kwaliteit van de apparatuur – in hoge mate bepalend voor de
goede werking ervan. Indien apparatuur niet goed is geïnstalleerd, vermindert
de kans dat onbevoegde toegang wordt gesignaleerd. De kans op valse alarmmeldingen
daarentegen neemt toe. Dit brengt risico's met zich voor de openbare orde
en veiligheid en kan een doeltreffend optreden van de politie belemmeren.
Het is dus van belang dat installateurs van alarmapparatuur vakbekwaam zijn.
Daarnaast is het van belang dat ze betrouwbaar zijn. Zij beschikken immers
over strategische informatie over de beveiliging van woningen en bedrijfspanden.
Gelet op deze zwaarwegende belangen zijn de in artikel 10 opgenomen voorwaarden
voor alarminstallateurs op hun plaats, naast de vestigingswetgeving, die tot
doel heeft om de kwaliteit van het ondernemerschap te bevorderen en die niet
tot doel heeft de vakbekwaamheid te bevorderen en de betrouwbaarheid te garanderen
van ondernemers en werknemers.Vermeld zij hier dat in paragraaf 5.2. van de memorie van toelichting
is aangegeven dat het voornemen bestaat voor alarminstallateurs in de bij
ministeriële regeling vast te stellen eisen van vakbekwaamheid op te
nemen het diploma Monteur beveiligingsorganisaties van de Vereniging Elektrotechnisch
Vakonderwijs. Bedoeld is echter de cursus Technicus beveiligingsinstallaties.De leden van de fractie van het CDA vroegen om een uitleg van de voorwaarden
waaronder een vergunning wordt verleend. Artikel 4, eerste lid, omschrijft
deze voorwaarden als volgt: Een vergunning als bedoeld in artikel 2, eerste
lid, wordt verleend indien, gelet op de voornemens en antecedenten van de
aanvrager of van de personen die het beleid van de aanvrager bepalen, naar
redelijke verwachting zal worden voldaan aan de bij of krachtens de artikelen
6 tot en met 10 gestelde regels en ook overigens zal worden gehandeld in overeenstemming
met hetgeen van een goede beveiligingsorganisatie of een goed
recherchebureau in het maatschappelijk verkeer mag worden verwacht.Graag voldoen wij aan het verzoek van de leden van de CDA-fractie aan
te geven wat redelijk is en wat verwacht mag worden van een goede beveiligingsorganisatie
of een goed recherchebureau. De woorden «naar redelijke verwachting»
zijn gebruikt omdat in de regel vooraf niet met zekerheid zal zijn vast te
stellen of aan de voorwaarden zal worden voldaan. Indien de vergunning wordt
aangevraagd door een beveiligingsorganisatie of recherchebureau dat net start,
kan nog geen beeld bestaan van de wijze waarop de organisatie werkt. Niet
met zekerheid kan worden vastgesteld dat de aanvrager van de vergunning alle
wettelijke regels zal naleven. Wel kan daarvan een beeld worden gevormd, aan
de hand van de gegevens die op grond van de leden 2 en 3 van artikel 4 bij
de vergunningaanvraag verstrekt moeten worden en aan de hand van de antecedenten
van de aanvrager of van de personen die het beleid van de aanvrager bepalen.
Indien op basis van deze gegevens in redelijkheid verwacht kan worden dat
de aanvrager zich na het verlenen van de vergunning aan de regels zal houden
en er geen feiten of omstandigheden aanwezig zijn op grond waarvan zou kunnen
worden aangenomen dat de aanvrager zich niet aan de voorwaarden zal houden,
zal positief worden beslist op de vergunningaanvraag.Van de vergunningaanvrager mag worden verwacht dat hij zich niet alleen
zal houden aan de wettelijke regels, maar ook overigens behoorlijk zal werken.
Dit vereiste is neergelegd in de open norm dat «ook overigens zal worden
gehandeld in overeenstemming met hetgeen van een goede beveiligingsorganisatie
of een goed recherchebureau in het maatschappelijk verkeer mag worden verwacht.»
Een dergelijke open norm komt vaker voor in wetgeving: een goed werkgever
(artikel 7A:1638z BW) of een goed huurder (artikel 7A:1596 BW). Ook zij verwezen
naar artikel 12, eerste lid, onder a, van de Wet op het consumentenkrediet,
waar in verband met de vergunningverlening aan kredietgevers een vergelijkbare
open norm wordt gehanteerd (... hetgeen anderszins van een goed kredietgever
in het maatschappelijk verkeer mag worden verwacht). De invulling van zo'n
open norm wordt mede bepaald door de belangen die door de betreffende wetgeving
worden beschermd. Voor het onderhavige wetsvoorstel zijn deze omschreven in
paragraaf 1.3. van de memorie van toelichting. Het betreft de belangen en
rechten van burgers, zoals het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer
en de vrijheid van bewegen en het belang van de criminaliteitspreventie. Deze
belangen vragen bijvoorbeeld om een duidelijke en correcte presentatie tegenover
opdrachtgevers en burgers en een goede afstemming met het werk van de politie.De leden van de fractie van het CDA vroegen of bij het verlenen van de
vergunning naast de lokale politie ook andere instanties worden geconsulteerd.Naast de regionale politie wordt over een besluit tot het verlenen van
een vergunning advies gevraagd aan de procureur-generaal in wiens ambtsgebied
de vergunningaanvrager gevestigd is.De leden van de fractie van het CDA waren van mening dat een administratieve
boete van maximaal 25 000 te laag is.Een administratieve boete kan door de Minister van Justitie worden opgelegd
bij overtreding van bepaalde bij of krachtens de wet gestelde regels. Onder
de huidige wetgeving is de maximale boete 10 000,-. In het wetsvoorstel
is dit maximum dus 2,5 maal zo hoog. Er zijn geen aanwijzigingen dat dit een
te laag maximum zou zijn. Hierbij is van belang dat het opleggen van een administratieve
boete niet de enig mogelijke sanctie is. De overtredingen die met een administratieve
boete kunnen worden gesanctioneerd, kunnen ook leiden tot intrekking van de
vergunning. De administratieve boete kan in bepaalde gevallen als alternatief
worden gezien voor de veel ernstiger sanctie van het intrekken van de vergunning.
Van belang is ook dat de maximale boete voor elke overtreding opnieuw opgelegd
kan worden.In de nota van wijziging wordt artikel 15, dat de administratieve boete
regelt, in overeenstemming gebracht met het kabinetsstandpunt inzake bestuurlijke
boeten (Kamerstukken II 1993–1994, 23 400 VI, nr. 48). Dit standpunt
van het vorige kabinet wordt, zoals bij brief van 17 oktober 1994 aan de voorzitter
van de vaste commissie voor Justitie van de Tweede Kamer is medegedeeld, door
het huidige kabinet onderschreven. De leden van de fractie van het CDA vroegen welke verantwoordingsplicht
er voor de politie is indien zij onvoldoende zou toezien op de naleving van
de wet.De politie staat in de uitoefening van haar taak betreffende het toezicht
op de naleving van de wet, hetgeen een taak is ten dienste van de justitie,
onder gezag van de officier van justitie. De procureur-generaal ziet toe dat
de politie in zijn ambtsgebied haar taak in het kader van deze wet naar behoren
vervult. Dit is vastgelegd in de artikelen 13 en 19 van de Politiewet 1993.
Daarnaast kan de Minister van Justitie op grond van artikel 12, derde lid,
van het onderhavige wetsvoorstel aan de korpschef aanwijzigingen geven.De leden van de CDA-fractie vroegen of is overwogen om een door de eigen
sector in stand te houden controle-orgaan te creëren; zij gaven als voorbeeld
van een dergelijk orgaan de Verzekeringskamer.Voor het toezicht is aangesloten bij de bestaande situatie, die inhoudt
dat de politie dit toezicht tot taak heeft. Een andere wijze van toezicht
of een door de branche in stand te houden toezichthoudend orgaan is niet overwogen.
Dit ligt ook niet direct in de rede. Er zijn geen aanwijzingen dat het toezicht
in de huidige situatie niet zou voldoen. De regelgeving voor de branche is
ook niet dermate specifiek dat voor een goed toezicht daarop bijzondere –
bij een eigen toezichthoudend orgaan te verwerven – deskundigheid is
vereist.Indien daartoe geen belangrijke redenen aanwezig zijn is het ongewenst
een nieuw toezichthoudend orgaan te creëren en de ingrijpende bevoegdheden
die voor een effectief toezicht nodig zijn – zoals de bevoegdheid inlichtingen
te verlangen en de bevoegdheid tot het betreden van plaatsen – toe te
kennen aan personen die deze nog niet hebben. Omdat de politie in meerdere
wetten met toezicht is belast, kent zij dergelijke bevoegdheden reeds en heeft
zij ruime ervaring in het uitvoeren van toezichthoudende taken. De politie-organisatie
biedt zodoende een bestaande en deskundige structuur, die geografisch goed
is gespreid, voor het houden van toezicht op particuliere beveiligingsorganisaties
en recherchebureaus. Ook om andere redenen ligt het niet direct in de rede
te overwegen het toezicht aan een nieuw orgaan op te dragen. Een zekere vorm
van overheidsbemoeïenis van de politie zou namelijk niet gemist kunnen
worden. In het belang van een goede afstemming met het werk van de politie
zou bijvoorbeeld noodzakelijk blijven dat de korpschef bevoegd is, indien
dit in het belang van een goede politiezorg noodzakelijk is, aan een beveiligingsorganisatie
of recherchebureau aanwijzingen te geven. Een nadeel van een door de branche
zelf in stand te houden orgaan zou bovendien kunnen zijn dat het beleid van
dit orgaan minder direct te beïnvloeden is, wanneer naar de mening van
de Minister van Justitie het toezicht onvoldoende is. Voor de politie voorziet
de Politiewet 1993 in een stelsel waarin het gezag over de politie is vastgelegd.De leden van de fractie van D66 stelden vragen over het feit dat het wetsvoorstel
vrijwel alle bevoegdheden op ministerieel niveau opdraagt aan de Minister
van Justitie en dat deze niet behoeven te worden uitgevoerd in
overeenstemming met de Minister van Binnenlandse Zaken. Zij constateerden
een verschil met de Politiewet 1993 en verwezen naar de parlementaire behandeling
van die wet.Hierover merken wij het volgende op. Van oudsher wordt de wetgeving betreffende
beveiligingsorganisaties uitgevoerd door de Minister van Justitie. In de praktijk
vindt dit naar tevredenheid plaats. Er bestaat dan ook geen aanleiding in
het onderhavige wetsvoorstel daarin verandering aan te brengen. Bovendien
is een eenvoudige uitvoering van een wet er mee gediend dat over de uitoefening
van bevoegdheden geen overleg tussen meerdere departementen nodig is. Indien
dit niet strikt gewenst is, dient daaraan dan ook geen voorkeur te worden
gegeven. Gelet op het amendement waarnaar zij verwijzen, nemen wij aan dat
de leden van de D66-fractie het hiermee van harte eens zullen zijn. Hiermee
is niet gezegd dat er geen overleg met de Minister van Binnenlandse Zaken
plaatsvindt over de uitgangspunten van het beleid indien dit noodzakelijk
is in verband met de coördinerende taak van de Minister van Binnenlandse
Zaken bij het integrale veiligheidsbeleid, of – zoals bij de handboeien –
vanwege diens taak bij de bescherming van grondrechten. Dit betekent evenwel
niet dat voor de casuïstiek van de beschikkingen en andere besluiten
op grond van de wet een gezamenlijke bevoegdheid gecreëerd behoeft te
worden. Uitzondering op het systeem van de wet vormt de bevoegdheid ontheffingen
te verlenen van het verbod voor opsporingsambtenaren om bij beveiligingsbedrijven
of rechercheburaus werkzaamheden te verrichten. Deze bevoegdheid wordt uitgeoefend
door de Minister van Binnenlandse Zaken in overeenstemming met de Minister
van Justitie (en met een andere minister wie het aangaat). Het verbod strekt
tot het tegengaan van een ongewenste verstrengeling van private en publieke
sector. In verband met de verantwoordelijkheid van de Minister van Binnenlandse
Zaken voor de integriteit van het openbaar bestuur en het ambtelijk apparaat
in het algemeen is deze bevoegdheid aan hem gegeven. De leden van de D66-fractie vroegen bij welke instantie burgers terecht
kunnen, indien zij klachten hebben over particuliere beveiligingsorganisaties
of recherchebureaus.Indien burgers klachten hebben over het optreden van personeel van een
beveiligingsorganisatie of een recherchebureau, kunnen zij deze uiten bij
de leiding van die organisatie dan wel bij de opdrachtgever van de organisatie.
Daarnaast is het denkbaar dat een burger zich wendt tot de politie of het
Ministerie van Justitie. Op de wenselijkheid van een klachtenregeling werd
hiervoor, naar aanleiding van een vraag van de PvdA-fractie hierover, reeds
ingegaan. Daar moge hier naar verwezen zijn.Het antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie of het verbod
van artikel 2, eerste lid, betekent dat activiteiten op het terrein van beveiligings-
of recherchewerkzaamheden zonder vergunning per definitie illegaal zijn, luidt
in beginsel bevestigend. Er zijn twee situaties denkbaar waarin geen sprake
is van verboden activiteiten, indien zonder vergunning beveiligings- of recherchewerkzaamheden
worden verricht. De eerste is de situatie waarin op grond van het tweede lid
van artikel 2 vrijstelling is verleend. De tweede is de situatie waarin de
werkzaamheden niet worden verricht door de instandhouding van een beveiligingsorganisatie
of recherchebureau. Alleen wanneer beveiligingswerkzaamheden of recherchewerkzaamheden
worden verricht door een beveiligingsorganisatie of recherchebureau is een
vergunning vereist. Van een recherchebureau is slechts sprake indien in de
uitoefening van een beroep of bedrijf en met winstoogmerk recherchewerkzaamheden
voor derden worden verricht. Het gaat hier om een geregeld en stelselmatig
verrichten van werkzaamheden op verzoek van derden, tegen betaling van meer
dan alleen de gemaakte kosten. Van een beveiligingsorganisatie is sprake
indien het betreft een organisatie die gericht is op het verrichten van beveiligingswerkzaamheden.
Dat wil zeggen dat niet elke burger die activiteiten verricht in verband met
«het bewaken van de veiligheid van personen en goederen of het waken
tegen verstoring van de orde en rust op terreinen en in gebouwen» een
beveiligingsorganisatie is. Het dient te gaan om een organisatie die (mede)
tot doel of taak heeft het verrichten van beveiligingswerkzaamheden.De leden van de fractie van Groen Links vroegen wanneer aan een vergunning
voorschriften worden verbonden en wanneer niet.Voorschriften worden alleen gegeven indien dit gelet op de omstandigheden
nodig of gewenst is. Anders dan algemeen verbindende voorschriften, kunnen
de voorschriften voor een vergunning worden afgestemd op de specifieke omstandigheden
waaronder de desbetreffende vergunninghouder werkt. Gedacht kan worden aan
voorschriften over de samenwerking met de lokale overheid. 3. Verhouding tussen politie en beveiligingsorganisaties 3.1. Onderscheiden takenDe leden van de fractie van het CDA vroegen in welke uitzonderingssituaties
er sprake is van opsporingsbevoegdheid bij beveiligingsorganisaties.Er is een aantal bedrijfsbeveiligingsdiensten die personen in dienst hebben
aan wie opsporingsbevoegdheid is toegekend. Het gaat om ambtenaren, bedoeld
in artikel 142, eerste lid, onder b, van het Wetboek van Strafvordering aan
wie opsporingsbevoegdheid is toegekend, juist met het oog op de werkzaamheden
voor deze bedrijfsbeveiligingsdienst. Het betreft diensten van instellingen
die functies vervullen met een algemeen maatschappelijk belang of die door
de omvang van hun terreinen en gebouwen of de bijzondere activiteiten die
worden verricht een bijzonder risico kennen en waarbij een permanent toezicht
door personeel dat beschikt over de bevoegdheden van een opsporingsambtenaar
nodig is. Dit geldt bijvoorbeeld voor de beveiligingsdiensten van De Nederlandse
Bank NV en de NV Nederlandse Spoorwegen (spoorwegpolitie).De leden van de fractie van de PvdA stelden vragen over het onderscheid
tussen de werkzaamheden van enerzijds de politie en anderzijds particuliere
beveiligingsorganisaties. Wij onderkennen hetgeen deze leden naar voren brengen,
namelijk dat er een grijs gebied is waar de onderscheiden werkzaamheden elkaar
raken en soms zelfs overlappen. Beveiligingswerkzaamheden, in artikel 1 van
het wetsvoorstel omschreven als «het bewaken van de veiligheid van personen
en goederen of het waken tegen verstoring van de orde en rust op terreinen
en in gebouwen», zijn activiteiten die de politie ook verricht bij de
uitvoering van de politietaak, te weten de daadwerkelijke handhaving van de
rechtsorde.Het onderscheid dat wordt gemaakt tussen de werkzaamheden van enerzijds
de politie en anderzijds beveiligingsorganisaties ziet dan ook op de hoofdlijnen
en wordt niet zozeer bepaald door de aard van de werkzaamheden, maar meer
door het kader waarin ze worden verricht. Op blz. 4 van de memorie van toelichting,
in de passages waar ook de leden van de PvdA-fractie naar verwijzen, zijn
die verschillende kaders geschetst. Van belang is met name dat de politie
een wettelijke taak heeft, een verantwoordelijkheid heeft voor de totale samenleving,
tevens belast is met de opsporing van strafbare feiten en onder bepaalde omstandigheden
bevoegd is gebruik te maken van dwang en geweld. Beveiligingsorganisaties
daarentegen richten zich bij uitstek op particuliere doelen en hebben
alleen dan een taak op het terrein van de beveiliging wanneer derden, of in
het geval van een bedrijfsbeveiligingsdienst de eigen instelling, hen daartoe
een opdracht verstrekt. Zij beschikken in beginsel niet over andere bevoegdheden
dan andere burgers en zijn niet gericht op de opsporing van strafbare feiten.Ook wanneer de politie op verzoek van burgers extra surveillances uitvoert
in verband met verhoogde risico's van onveiligheid – een voorbeeld waarop
de leden van de PvdA-fractie wezen –, werkt zij in het hiervoor geschetste
kader. Dergelijk werk behoort tot haar wettelijke taak en is in het belang
van de samenleving als geheel. Omdat de middelen die de politie ter beschikking
staan beperkt zijn, kan het voorkomen dat de politie in bepaalde gevallen
waarin haar gevraagd wordt extra surveillances uit te voeren, daartoe niet
in staat is, omdat haar prioriteiten op dat moment elders liggen. Het is mogelijk
dat zich in zulke gevallen de situatie voordoet – waarop de leden van
deze fractie wezen – dat burgers of bedrijven menen dat het uitoefenen
van permanent toezicht een bijdrage kan leveren aan de door hen gewenste veiligheid
en daartoe een particuliere beveiligingsorganisatie inschakelen.Ook de leden van de fractie van D66 besteedden aandacht aan de verhouding
tussen politie en beveiligingsorganisaties. Zij meenden dat de regering hierop
wel erg summier was ingegaan en dat de vraag naar de taken en bevoegdheden
van een particuliere beveiligingsorganisatie onlosmakelijk verbonden is met
de vraag naar de taken en de bevoegdheden van de politie. Zij waren bezorgd
over de tendens dat de politie zich steeds meer moet terugtrekken op de niet-winstgevende
kant van de «veiligheidsmarkt» omdat deze er toe zou kunnen leiden
dat in het werk van de politie de nadruk eenzijdig op de repressie komt te
liggen, ten koste van het preventieve werk. De leden van deze fractie wezen
op beveiligingsorganisaties die op verzoek van betalende burgers nachtelijke
surveillances houden in de straten waar deze burgers wonen en stelden daarover
een aantal vragen. Graag gaan wij in het navolgende op deze vragen in.Het is in verband met de beperkte middelen die de politie ter beschikking
staan een gegeven dat de politie niet steeds tegemoet kan komen aan door burgers
geuite wensen betreffende veiligheidszorg en toezicht. Indien burgers overgaan
tot het inschakelen van particuliere beveiligingsorganisaties, is daartegen
op zichzelf genomen geen bezwaar, mits deze organisaties werken overeenkomstig
de wettelijke voorschriften. Deze voorschriften zijn een instrument waarmee
sturing kan worden gegeven, ook aan nieuwe werkzaamheden die door beveiligingsorganisaties
ter hand worden genomen. Wanneer het echter gangbaar zou worden dat burgers
de veiligheidszorg «kopen» omdat zij zonder die zorg gevaar zouden
lopen, dan zou dit een zorgelijke ontwikkeling zijn. Van een ontwikkeling
waar de leden van de fractie van D66 op doelen, dat «betere» wijken
zouden kunnen ontstaan waar burgers wonen die extra toezicht en veiligheidszorg
kunnen betalen en «slechtere» wijken waar burgers wonen die deze
extra zorg niet kunnen betalen, is thans geen sprake. De politie heeft tot
taak te voorzien in een aanvaardbaar niveau van veiligheid en rust voor alle
burgers. Dit kan met zich brengen dat de politie in het kader van haar preventieve
taak op bepaalde terreinen of in bepaalde situaties extra moet investeren.
Het mag inderdaad niet zo zijn dat de preventieve taak zou worden overgenomen
door particuliere beveiligingsorganisaties.Met de bovenstaande beantwoording is ten dele ook reeds ingegaan op de
vraag van de leden van de D66-fractie, om een reactie op de suggestie van
de korpschef van de regio Kennemerland om toezicht uit te laten oefenen door
in stichtingen ondergebrachte en door burgers via belastingheffing bekostigde
particuliere dorps- en stadswachten. Het sympatieke in de suggestie van de korpschef is de wens tot een zodanige
vorm van particuliere veiligheidszorg te komen dat er geen verschil ontstaat
in de mate van veiligheidszorg tussen meer en minder draagkrachtigen. De zorg
voor een aanvaardbaar niveau van veiligheid en rust voor alle burgers, ongeacht
hun draagkracht, behoort echter in beginsel tot de zorg van de overheid. Deze
taak is bij wet aan de politie opgedragen. De uitvoering van die taak is met
zorgvuldige wettelijke waarborgen omgeven. Hieraan zou afbreuk gedaan kunnen
worden indien gemeenten door middel van belastingheffing structureel gaan
voorzien in een eigen vorm van veiligheidszorg, door het onderbrengen van
particuliere dorps- of stadswachten in stichtingen.De leden van de fractie van D66 stelden vragen over de verhouding tussen
het werk van stadswachten en het werk van particuliere beveiligingsorganisaties.
Zij verwezen daarbij naar de circulaire van de Staatssecretaris van Justitie
van 16 februari 1994 (Stcrt. 17 februari 1994).Anders dan waar de leden van de D66-fractie van uitgaan, menen wij dat
beveiligingsorganisaties zich niet begeven op het terrein van de stadswacht
of andersom. Of bepaalde werkzaamheden het terrein zijn voor de stadswacht
of voor een particuliere beveiligingsorganisatie, hangt niet zozeer af van
de soort werkzaamheden, maar van het kader waarin ze worden verricht. Het
kan zijn dat vergelijkbare werkzaamheden worden verricht – namelijk
het houden van preventief toezicht – maar verschillend zal zijn in opdracht
van wie en ten behoeve van wie het werk wordt gedaan. Stadswachten werken
in opdracht van de overheid, in het algemeen belang, ten behoeve van alle
burgers. Beveiligingsorganisaties werken in opdracht van burgers die hen daarvoor
betalen. In dit verband is verhelderend de omschrijving van het begrip stadswacht,
dat in de door de leden van de D66-fractie genoemde circulaire is opgenomen.
Deze luidt als volgt. Stadswachten zijn toezichthoudende functionarissen in
overheidsdienst. Zij oefenen onder de verantwoordelijkheid van de partners
van het desbetreffende driehoeksoverleg en in nauwe samenwerking met de plaatselijke
politie preventief toezicht zonder opsporingsbevoegdheid uit op of aan de
openbare weg binnen een afgebakend gebied binnen een gemeente.Wanneer de circulaire voorschrijft dat de overheid zich door inschakeling
van de stadswachten niet mag begeven op de markt van de particuliere beveiliging,
houdt dat in dat de overheid niet op verzoek van derden beveiligingswerkzaamheden
mag verrichten. Alsdan zou zij zich schuldig kunnen maken aan concurrentievervalsing
en taakvermenging. Dit ligt geheel in de lijn van artikel 5, eerste lid, van
het wetsvoorstel dat voor bestuursorganen het verbod inhoudt om voor derden
beveiligingswerkzaamheden te verrichten, tenzij dit bij of krachtens de wet
is toegestaan.De leden van de D66-fractie vroegen om een nadere toelichting op de in
de memorie van toelichting verwoorde stelling dat het werk van particuliere
beveiligingsorganisaties nooit een vervanging kan zijn van het werk van de
politie.Deze stelling kan als volgt worden toegelicht. Particuliere beveiligingsorganisaties
enerzijds en de politie anderzijds dienen verschillende belangen. Particuliere
beveiligingsorganisaties hebben een eigen doel, namelijk het (winstgevend)
bestaan als beveiligingsorganisatie en zij hebben alleen een taak op het terrein
van de beveiliging indien zij daartoe van derden een opdracht krijgen. De
politie daarentegen heeft een wettelijke taak en staat onder overheidsgezag.
Beveiligingsorganisaties richten zich primair op het belang van het eigen
bedrijf en de belangen van de opdrachtgever. De politie richt zich primair
op het algemeen belang, althans opereert binnen de kaders van haar wettelijke
taak en bevoegdheden, die zijn bepaald door het algemeen belang. Het kan zijn dat de diverse belangen samenvallen, maar zij kunnen ook verschillen.
Indien bijvoorbeeld door het personeel van een beveiligingsorganisatie een
diefstal wordt waargenomen, zal dit personeel, naar mag worden aangenomen,
zeker actie ondernemen wanneer het gaat om diefstal van een eigendom van de
opdrachtgever. Wanneer het een diefstal van een ander betreft kunnen er echter
redenen zijn om geen actie te ondernemen, bijvoorbeeld omdat dan de beveiligingswerkzaamheden
voor de opdrachtgever niet onverkort kunnen worden voortgezet. Van de politie
mag worden verwacht dat zij een geconstateerde diefstal onderzoekt, ongeacht
wie het slachtoffer is.De leden van de D66-fractie gingen in op de ontwikkeling dat particuliere
bedrijven door de overheid worden ingeschakeld bij – onder andere –
de handhaving van parkeerregels. Zij stonden niet negatief tegenover experimenten
op dit terrein, maar vroegen wel hoe de opsporingsbevoegdheid vorm moet worden
gegeven en met welke waarborgen en controle zij moet worden omgeven.In een aantal gemeenten waarin op grond van artikel 226 van de Gemeentewet
op het parkeren op bepaalde plaatsen belasting wordt geheven, het zogenaamde
gefiscaliseerde parkeren, wordt in het kader van een experiment de uitvoering
hiervan uitbesteed aan een particulier bedrijf. Het gaat hier om de uitvoering
van bestuursrechtelijke wetgeving, die door burgemeester en wethouders kan
worden gedelegeerd aan door hen aangewezen gemeente-ambtenaren. Voor uitbesteding
hiervan aan een particulier bedrijf is nodig dat het personeel van dat bedrijf
wordt aangesteld als (onbezoldigd) gemeente-ambtenaar. Het is de verantwoordelijkheid
van de gemeente om er voor zorg te dragen dat de uitvoering op correcte en
behoorlijke wijze plaatsvindt. De gemeente kan door de burger worden aangesproken
op het optreden van de bedrijven aan wie zij taken heeft uitbesteed. In het
kader van het experiment is in aanvulling op de mogelijkheid tot uitvoering
van het gefiscaliseerde parkeren de mogelijkheid toegekend tot handhaving
van de parkeerregels die vallen onder het bereik van de Wet administratiefrechtelijke
handhaving verkeersvoorschriften (Wet Mulder), voor zover het voor het experiment
aangewezen personeel/de onbezoldigd gemeenteambtenaren tevens buitengewoon
opsporingsambtenaar zijn, bedoeld in artikel 2, tweede lid, van het Besluit
administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften 1994. Waarborgen
in verband met de bekwaamheid en betrouwbaarheid van de ambtenaren zijn neergelegd
in het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar, dat regels bevat voor de
toetsing van toekomstige opsporingsambtenaren op deze aspecten en waarin tevens
het toezicht op deze ambtenaren is geregeld. De uitvoering van de Wet Mulder
vindt plaats onder verantwoordelijkheid van het openbaar ministerie, dat belast
is met het toezicht op de uitoefening van de Mulder-bevoegdheid. Naast deze
algemene waarborgen zijn in verband met de uitvoering van het experiment bij
ministeriële regeling een aantal specifieke voorwaarden geformuleerd,
die een waarborg dienen te vormen voor een behoorlijke uitvoering van het
experiment en de controle daarop. Er dient bijvoorbeeld overeenstemming te
zijn over deze wijze van aanpak tussen de burgemeester, de korpschef en de
hoofdofficier van Justitie. Deze eis is gesteld teneinde een goede lokale
inbedding van het experiment te waarborgen. Voorts is een specifieke klachtenregeling
opgenomen, die van toepassing is indien de betrokken gemeente geen eigen klachtenregeling
heeft. Daarnaast zal een onafhankelijk onderzoek in het kader van dit experiment
worden verricht. De uitkomsten daarvan zullen betrokken worden bij het te
ontwikkelen standpunt ten aanzien van de wenselijkheid van deze vorm van het
uitbesteden van de uitvoering van gemeentelijk parkeerbeleid. Over dit experiment
werd uw kamer reeds geïnformeerd bij brief van 18 oktober 1994. Voorts
hebben wij tijdens het mondeling overleg met de toenmalige Vaste Commissie
voor politie van 13 december 1994 toegezegd uw Kamer dit voorjaar
een tussentijdse rapportage over de voortgang van het project aan te bieden.Van belang is dat een uitbesteding aan particulieren van taken die op
grond van de wet aan de overheid zijn opgedragen, van zodanige waarborgen
wordt voorzien dat de overheid haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering
van deze taken volledig kan blijven waarmaken. Ook indien overheid en particuliere
beveiligingsorganisaties nauw samenwerken dient een helder onderscheid te
worden gemaakt tussen de wederzijdse verantwoordelijkheden. De overheid is
door de burger en door de democratisch gekozen organen aan te spreken op de
wijze waarop zij haar wettelijke taken uitvoert of door particulieren laat
uitvoeren. Particuliere beveiligingsorganisaties zijn niet op deze wijze aan
te spreken voor de wijze waarop zij hun werk verrichten. Zij staan niet onder
rechtstreekse democratische controle. In die zin menen wij dat ook de stelling
moet worden verstaan, verwoord in brief van de bewindslieden van Justitie
en van Binnenlandse Zaken (TK 1988–1989, 20 811, nr. 14), waarnaar
de leden van de D66-fractie verwijzen, dat uit een oogpunt van democratische
controle een helder onderscheid tussen de activiteiten van de politie en de
particuliere sector op het terrein van de beveiliging van belang is. Die helderheid
dient niet alleen aanwezig te zijn bij de scheiding tussen politie en particuliere
sector, maar bij al het overheidsoptreden. Het optreden van de overheid dient
altijd aan democratische controle onderworpen te kunnen worden. Het feit dat
de overheid werkzaamheden die tot haar taak behoren uitbesteedt, mag daarin
geen verandering brengen. 3.2. Verbod nevenfunctieHet wetsvoorstel bepaalt in artikel 5, tweede lid, dat het opsporingsambtenaren
niet is toegestaan werkzaam te zijn voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau
of zo'n organisatie in stand te houden. De leden van de CDA-fractie stemden
in met dit verbod en stelden hierover een aantal vragen.De vraag op welke wijze gecontroleerd kan worden of dit verbod wordt nageleefd,
gelet op de wetgeving betreffende de uitwisseling van persoonlijke gegevens,
beantwoorden wij als volgt. Een beveiligingsorganisatie of recherchebureau
dient op grond van artikel 7, alvorens iemand te werk te stellen, voor deze
persoon toestemming te verkrijgen van de korpschef. Dit geldt ook indien de
te werk te stellen persoon opsporingsambtenaar zou zijn. De in de eerste twee
leden van artikel 7 voorkomende woorden «stelt geen personen te werk»
dienen ruim te worden verstaan. Elke vorm waarin personen werkzaam zouden
kunnen zijn voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau, is hieronder
begrepen. Evenals bij de in artikel 5, tweede lid, voorkomende woorden «verricht
geen werkzaamheden voor», is ook hier niet relevant op welke juridische
basis de werkzaamheden worden verricht. Hierop werd in antwoord op een vraag
van de leden van de fractie van de PvdA reeds ingegaan. De organisatie moet
bij een verzoek om toestemming voor de tewerkstelling van een opsporingsambtenaar,
de ontheffing bedoeld in artikel 5, vierde lid, overleggen. Dit betekent dat
de organisatie voorafgaand aan de tewerkstelling dient te vragen of betrokkene
opsporingsambtenaar is. In de praktijk gebeurt zulks al. Daarnaast kan de
korpschef nagaan of betrokkene opsporingsambtenaar is. Is de betrokken persoon
opsporingsambtenaar, en blijkt dat er geen ontheffing is verleend, dan zal
de korpschef geen toestemming geven. Dezelfde toets dient plaats te vinden
indien bij de Minister van Justitie een vergunning wordt aangevraagd voor
de instandhouding van een particuliere beveiligingsorganisatie of een particulier
recherchebureau. Personen die voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau
werken, dienen een legitimatiebewijs te dragen en dat op verzoek te tonen.
Het legitimatiebewijs dient te zijn voorzien van de handtekening
van de korpschef. Politie-ambtenaren die zijn belast met het toezicht op de
naleving van de wet, kunnen door naar het legitimatiebewijs te vragen eenvoudig
constateren of de betrokken persoon werkzaam is met toestemming van de korpschef.Een particuliere beveiligingsorganisatie of een particulier recherchebureau
dat zonder de vereiste toestemming personeel te werk stelt, handelt in strijd
met artikel 7, eerste of tweede lid. Ingevolge artikel 15 kan de Minister
van Justitie voor deze overtreding een administratieve boete opleggen. Ook
kan de niet-naleving van de wettelijke verplichtingen reden zijn tot het intrekken
van de vergunning. Daarnaast is het mogelijk op grond van het commune strafrecht
op te treden tegen bedrijven die zich schuldig maken aan uitlokking van of
een andere vorm van medeplichtigheid tot het strafbare feit van het verrichten
van werkzaamheden door een opsporingsambtenaar zonder de benodigde ontheffing.
Naast deze sancties bestaat geen behoefte aan een strafbaarstelling van het
tewerkstellen van opsporingsambtenaren door particuliere beveiligingsorganisaties
of recherchebureaus.De vraag van de leden van de CDA-fractie of een dergelijke strafbaarstelling
in de wet zou moeten worden opgenomen, beantwoorden wij dan ook negatief.
Een moeilijkheid bij deze strafbaarstelling zou ook zijn dat het – anders
dan voor hoofden van plaatselijke politie, thans de korpschefs – voor
particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus niet goed mogelijk
is om met voldoende zekerheid vast te stellen of iemand al dan niet opsporingsambtenaar
is. De politiekorpsen en de procureurs-generaal beschikken over de gegevens
van opsporingsambtenaren. Meer dan te informeren naar de status van de te
werk te stellen persoon en, indien duidelijk is dat het een opsporingsambtenaar
betreft, een bewijs van de ontheffing, bedoeld in artikel 5, vierde lid, te
vragen, kan van de particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
niet worden verlangd. Indien in de wet voor deze organisaties het verbod zou
worden opgenomen opsporingsambtenaren in dienst te nemen, zou van hen worden
gevraagd dat zij bij elke persoon die zij te werk willen stellen, nagaan of
deze opsporingsambtenaar is, terwijl zij niet over de gegevens (kunnen) beschikken.
Het wettelijk systeem gaat er van uit dat particuliere beveiligingsorganisaties
en recherchebureaus omtrent de hoedanigheid van opsporingsambtenaar navraag
doen bij betrokkene en indien betrokkene opsporingsambtenaar is, bij een verzoek
om toestemming voor de tewerkstelling van betrokkene de ontheffing overlegt
die betrokkenen heeft aangevraagd en verkregen. De korpschef kan, indien hij
daartoe aanleiding ziet, bij de procureurs-generaal (die beschikken over een
registratie van de buitengewoon opsporingsambtenaren), of bij andere korpschefs
navraag doen naar de status van betrokkene.Het verbod voor opsporingsambtenaren geldt zolang zij opsporingsambtenaar
zijn. Wanneer een opsporingsambtenaar door beëindiging van zijn dienstbetrekking
of om andere redenen zijn hoedanigheid van opsporingsambtenaar verliest, is
hij vrij voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau te gaan werken.
De ratio van het verbod, het voorkomen van vermenging van taken, is dan vervallen.
De leden van de fractie van D66 stelden de vraag of een uitbreiding van het
verbod naar de periode nadat de opsporingsbevoegdheden zijn vervallen, het
ontstaan van een «Old Boys Network» tegen kan gaan. Hiermee bedoelen
zij naar wij aannemen een netwerk van personen die opsporingsambtenaar zijn
en personen die dat geweest zijn. Voormalige opsporingsambtenaren zouden door
contacten met oud-collega's over informatie kunnen beschikken die interessant
zou kunnen zijn voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau. Zo'n
netwerk kan alleen bestaan wanneer opsporingsambtenaren bereid zijn in strijd
met hun geheimhoudingsverplichting informatie waarover zij uit hoofde van
hun functie beschikken, mede te delen aan personen die daartoe geen toegang hebben. Er zijn geen aanwijzingen dat het om deze redenen nodig zou
zijn het verbod van artikel 5, tweede lid, uit te breiden en daardoor de vrijheid
van arbeidskeuze, neergelegd in artikel 19, derde lid, van de Grondwet, verder
te beperken, zonder dat zwaarwegende belangen dit rechtvaardigen. Eerder ligt
het in de rede dat, indien hiertoe noodzaak zou bestaan, maatregelen genomen
worden om te voorkomen dat opsporingsambtenaren gegevens aan onbevoegden overdragen.De leden van de CDA-fractie vroegen een nadere toelichting op de in het
vierde lid van artikel 5 neergelegde mogelijkheid om ontheffing te verlenen
van het verbod van nevenfuncties voor opsporingsambtenaren en op hetgeen daarover
in de memorie van toelichting is opgenomen.Graag voldoen wij aan dit verzoek. Ontheffing kan worden verleend, zoals
de tekst van het wetsvoorstel luidt, in bijzondere omstandigheden. Die bijzondere
omstandigheden moeten zijn gelegen, zo is in de toelichting uiteengezet, in
de functie die de betrokkene vervult en in de overige omstandigheden waaronder
de betrokkene werkzaam is. Ook kan de aard van de werkzaamheden die de betrokkene
gaat verrichten voor een particuliere beveiligingsorganisatie of een particulier
recherchebureau grond zijn om aan te nemen dat sprake is van «bijzondere
omstandigheden». Indien het gaat om werkzaamheden die niet bijdragen
aan de commerciële doelstellingen van de organisatie, of het betreft
werkzaamheden die niet het karakter dragen van beveiligingswerkzaamheden of
advisering daarover, is het denkbaar dat een ontheffing wordt verleend onder
de beperkende voorwaarde dat zij alleen geldt voor het verrichten van die
specifieke werkzaamheden. Wanneer de werkzaamheden en omstandigheden zodanig
zijn dat de ratio van het verbod – voorkomen van vermenging van taken
en van overdracht van politie- of opsporingsinformatie – vervalt, kan
er reden zijn een dergelijke ontheffing te verlenen. Met de woorden «dat
een buitenstaander redelijkerwijs niet voor enig gevaar ... behoeft te vrezen»
wordt aangegeven dat de aard van de vervulde functie en de gegeven omstandigheden
objectief bezien – ook voor niet ingewijden – niet het gevreesde
gevaar opleveren. Zo zullen niet bepalend zijn de goede wil en de grote betrouwbaarheid
van de betrokkene, maar de objectieve feiten en omstandigheden.Ook de leden van de D66-fractie vroegen om een verduidelijking van de
ontheffingsmogelijkheid. Wij mogen hen verwijzen naar de hiervoor in antwoord
op een vraag van de leden van de CDA-fractie gegeven nadere toelichting. 4. Reikwijdte van de wet 4.1. BeveiligingsorganisatiesDe leden van de fractie van de VVD vroegen een nadere toelichting op de
categorie beveiligingsorganisaties die bedoeld is in artikel 3, onder e.De bedoelde categorie is een restcategorie. Dit houdt in dat elke organisatie
die voldoet aan de beschrijving van het begrip beveiligingsorganisatie, zoals
dat is opgenomen in artikel 1, eerste lid, onder d, maar die niet valt onder
een van de in artikel 3 opgenomen categorieën a tot en met d, valt onder
artikel 3, onder e. Deze restcategorie is opgenomen omdat niet uitgesloten
kan worden dat er beveiligingsorganisaties zijn die niet vallen onder de vier
benoemde categorieën. Er is voor gekozen geen limitatieve opsomming van
typen beveiligingsorganisaties, maar een restcategorie in de wet op te nemen,
om te vermijden dat tot wetswijziging overgegaan zou moeten worden zodra zich
een beveiligingsorganisatie zou melden die niet valt onder één
van de benoemde categorieën. Ook de leden van de SGP-fractie stelden een vraag over deze restcategorie,
en wel over de daarop gegeven toelichting. Tevens gaven zij aan, de omschrijving
van het begrip beveiligingsorganisatie ruim te vinden. Zij vroegen op grond
van welke criteria wordt beoordeeld of een ordedienst als beveiligingsorganisatie
is te kwalificeren en hoe gedacht moet worden over bijvoorbeeld de leden van
een oranjevereniging die op Koninginnedag toezicht houden.De criteria op grond waarvan bepaald wordt of een organisatie een beveiligingsorganisatie
is, zijn gegeven in de omschrijving van het begrip beveiligingsorganisatie,
in artikel 1, eerste lid, onder d. Het moet gaan om een particuliere organisatie
die gericht is op het verrichten van beveiligingswerkzaamheden, dat wil zeggen
op het bewaken van de veiligheid van personen en goederen of het waken tegen
verstoring van de orde en rust op terreinen en in gebouwen. Dit is inderdaad
een zeer ruime omschrijving. Daarvoor is met opzet gekozen omdat het van belang
is dat iedere (door een of meer personen in stand gehouden) organisatie die
in het kader van ordehandhaving jegens burgers optreedt op een wijze die hen
in hun vrijheid van bewegen kan belemmeren of die gericht is op de preventie
van criminaliteit, onder de wet zal vallen. Twee elementen beperken de reikwijdte
van de omschrijving: het element organisatie en het element van de doelgerichtheid.
Niet iedere burger die 's nachts zijn voordeur op slot doet is daarmee een
organisatie gericht op het verrichten van beveiligingswerkzaamheden. De door
de fractieleden van de SGP genoemde bewaker van een fietsenstalling en de
oranjevereniging kunnen dat onder omstandigheden echter wel zijn. Voor de
bewaker van fietsen zal bepalend zijn of van een organisatie kan worden gesproken.
Dat zal van de concrete omstandigheden van het geval afhangen. Voor de leden
van de oranjevereniging zal bepalend zijn of wel gesproken kan worden van
beveiligingswerkzaamheden. Een oranjevereniging zal op Koninginnedag eerder
toezien op een goed verloop van de festiviteiten, dan op de orde en rust.
In verband met de ordehandhaving zal vaak politie aanwezig zijn. Mocht echter
sprake zijn van toezicht gericht op het waken tegen verstoring van orde en
rust, dan lijkt het juist dat een dergelijke incidentele ordedienst valt onder
het begrip beveiligingsorganisatie.Gelet op de hiervoor besproken elementen die de reikwijdte van de omschrijving
van het begrip beveiligingsorganisatie beperken, is het niet aannemelijk dat
veelvuldig gebruik zal moeten worden gemaakt van de mogelijkheid vrijstelling
te verlenen. De leden van de fractie van de SGP vroegen hiernaar. Indien evenwel
met betrekking tot bepaalde categorieën beveiligingsorganisaties naar
voren zou komen dat de aard van de werkzaamheden zodanig is dat het regime
van de artikelen 6 tot en met 10 te zwaar moet worden geacht, dan kan overwogen
worden op grond van artikel 2, tweede lid, vrijstelling te verlenen. Daaraan
kunnen voorschriften worden verbonden. In het artikelsgewijs deel gaan wij
naar aanleiding van andere vragen van de SGP-fractie nader in op artikel 2.De door de leden van de SGP-fractie genoemde mogelijkheid van de «spontaan
optredende burgerwacht» illustreert de wenselijkheid van een ruime omschrijving
van het begrip beveiligingsorganisatie en van het opnemen van een restcategorie
(categorie e). Een aantal buurtbewoners, of willekeurige andere burgers, die
in de eigen buurt, of in een willekeurige andere buurt, op eigen initiatief
zou gaan patrouilleren, valt mogelijk niet onder de omschrijving van categorie
a (beveiligingsorganisatie die voor derden werkt) maar wel onder de begripsomschrijving
van beveiligingsorganisatie en is dus vergunningplichtig. Indien zij niet
onder categorie a valt, kan zij worden begrepen onder categorie e. 4.2. De overheidDe leden van de fractie van het CDA vonden het merkwaardig dat is overwogen overheidsdiensten die voor derden beveiligingswerkzaamheden
verrichten, onder de werking van de wet te brengen.De volgende toelichting kan wellicht verduidelijken waarom dit is overwogen.
Indien het overheidsdiensten vrij staat – zoals thans het geval is –
voor derden beveiligingswerkzaamheden te verrichten, zonder dat zij daarvoor
een vergunning behoeven te hebben en gehouden zijn aan wettelijke eisen, zijn
zij bevoordeeld ten opzichte van particuliere beveiligingsorganisaties die
voor derden werken, die immers wel vergunningplichtig zijn en aan wettelijke
eisen moeten voldoen. Dit kan leiden tot concurrentievervalsing. Om deze ongelijkheid
op te heffen is – mede naar aanleiding van de hierop gerichte verzoeken
uit de particuliere beveiligingsbranche – overwogen overheidsdiensten
onder de werking van de wet te brengen. Indien daartoe zou zijn overgegaan,
zou echter een ander bezwaar zijn gerezen. Door het scheppen van een vergunningenstelsel
dat ook geldt voor de overheid zou namelijk de indruk worden gewekt dat de
wetgever van mening is dat het verrichten van beveiligingswerkzaamheden voor
derden zeer wel tot de taken van de overheid kan behoren. Dit laatste is ongewenst.
Juist wat betreft werkzaamheden ten behoeve van veiligheid en orde en rust
zou de overheid zich moeten beperken tot de haar bij wet opgedragen taken.
De bevoegdheden die de overheid op dit gebied zijn toegekend, mogen niet worden
verward met het door de overheid verrichten van beveiligingswerkzaamheden
in opdracht van derden. Dit zou kunnen leiden tot vermenging van taken en
verwarring bij burgers over de vraag in welke hoedanigheid de overheid nu
optreedt. Om enerzijds ongelijkheid tussen particuliere beveiligingsorganisaties
die voor derden werken en overheidsdiensten die voor derden werken tegen te
gaan en anderzijds de indruk te vermijden dat particulier beveiligingswerk
tot de taak van de overheid behoort, is in artikel 5, eerste lid, voor bestuursorganen
een verbod opgenomen.Wanneer de beveiligingsdienst van de Tweede Kamer – waarover de
leden van de CDA-fractie een vraag stelden – behoort tot de overheidsorganisatie,
valt zij niet onder het verbod indien zij uitsluitend beveiligingswerkzaamheden
verricht voor de overheid zelf.De leden van de CDA-fractie vroegen om een toelichting op paragraaf 4.2.
van de memorie van toelichting, waar – zo geven zij aan – wordt
gesproken van eigenlijke en oneigenlijke politietaken. Zij nodigden de regering
uit een definitie te geven van deze begrippen, teneinde na te gaan wat tot
de competentie van de particuliere beveiligingssector behoort.Op de verhouding tussen politie en particuliere beveiligingsorganisaties
is vooral ingegaan in paragraaf 3 van de memorie van toelichting. In deze
paragraaf zijn de taken van de politie enerzijds en de werkzaamheden van de
particuliere beveiligingsorganisaties anderzijds zo scherp mogelijk tegenover
elkaar gezet. Daarbij is duidelijk geworden dat, wanneer het gaat om het verrichten
van beveiligingswerkzaamheden, het onderscheid niet zozeer ligt in de aard
van de werkzaamheden maar vooral in het kader waarbinnen ze worden verricht.
Het moet daarom in dit verband minder zinvol worden geacht om te trachten
het begrip eigenlijke politietaak te definiëren om vervolgens vast te
stellen wat tot de competentie van de particuliere beveiligingssector behoort.
In artikel 2 van de Politiewet 1993 is een open omschrijving gegeven van de
taak van de politie. Binnen die omschrijving kan de exacte inhoud van die
taak met de tijd wijzigen; zij is niet statisch.Van een aantal activiteiten is het duidelijk dat zij niet tot de competentie
van de particuliere beveiligingssector behoort, zoals de opsporing van strafbare
feiten en de bevoegdheid gebruik te maken van geweld. Beveiligingswerkzaamheden
zoals gedefinieerd in artikel 1 van het wetsvoorstel mogen, binnen het kader
van de wettelijke regels, wel door particuliere beveiligingsorganisaties worden
verricht. Over de vraag in hoeverre de politie op dit terrein
een taak heeft, kan slechts in algemene bewoordingen en door middel van voorbeelden
iets worden gezegd. Dit is gebeurd in paragraaf 4.2. van de memorie van toelichting
op het verbod voor bestuursorganen om voor derden beveiligingswerkzaamheden
te verrichten.De leden van de CDA-fractie vroegen of het mogelijk is het verbod voor
bestuursorganen zodanig te redigeren dat een uitzondering wordt gemaakt voor
beveiligingswerkzaamheden die worden verricht in het kader van de Wet Sociale
Werkvoorziening (WSW). Aanleiding hiervoor was de dienst Multibedrijven van
de gemeente Rotterdam. Ook de leden van de fractie van D66 vroegen aandacht
voor deze dienst. Zij onderschreven overigens de ratio van het verbod.Het verbod ziet op het tegengaan van vermenging van taken binnen de overheid
en het voorkomen van oneerlijke concurrentie jegens particuliere bedrijven.
Bezien zou moeten worden of er gronden zijn waarop zou kunnen worden gesteld –
zoals kennelijk door de gemeente Rotterdam naar voren is gebracht –
dat deze redenen voor het verbod niet van toepassing zijn op WSW-werkverbanden,
die onderdeel uitmaken van de overheidsorganisatie. Eerder is het standpunt
ingenomen dat ook voor door gemeenten in stand gehouden WSW-werkverbanden
geldt dat zij geen beveiligingswerkzaamheden zouden behoren te verrichten
omdat dit tot vermenging van taken zou kunnen leiden. Wij overwegen hierover
het volgende. De taak die in de WSW wordt opgedragen aan de gemeenten, houdt
in dat zij personen in dienst nemen die ten gevolge van bij hen gelegen factoren
niet in staat zijn onder normale omstandigheden arbeid te verrichten, teneinde
voor hen werkzaamheden aan te wijzen die onder aangepaste omstandigheden kunnen
worden verricht. Om aan deze plicht te kunnen voldoen worden door gemeenten
allerlei vormen van werkzaamheden als werkobject, bedoeld in artikel 13, eerste
lid, WSW, aangewezen die niet behoren tot de overheidstaak, maar die normaal
gesproken door private bedrijven of personen worden verricht. In dit kader
heeft de gemeente Rotterdam als werkobject aangewezen het verrichten van eenvoudige
beveiligingswerkzaamheden voor derden. Dit werk wordt niet uitgevoerd door
een dienst die belast is met een overheidstaak – het betreft immers
werkzaamheden die normaal gesproken door private bedrijven of personen worden
verricht – zodat voor het ontstaan van vermenging van taken niet behoeft
te worden gevreesd. Een WSW-werkverband functioneert in feite als een bedrijf
dat tegen betaling diensten verricht en het vervult geen overheidstaken jegens
burgers. In dit opzicht is er een verschil met de werkzaamheden die de overheid
normaal gesproken ter uitvoering van haar taak uitvoert, namelijk het ten
behoeve van de burger verrichten van publieke taken in het algemeen belang.
Gelet hierop en gelet op artikel 13, vijfde lid, van de WSW, dat oneerlijke
concurrentie jegens andere bedrijven of personen verbiedt, stellen wij thans
voor artikel 13 van de WSW te wijzigen in die zin dat daarin wordt opgenomen
dat tot de door een gemeente aan te wijzen werkobjecten ook kan behoren het
verrichten van beveiligingswerkzaamheden. Op deze wijze wordt bereikt dat
beveiligingswerkzaamheden die worden verricht door WSW-werkverbanden die door
gemeenten worden beheerd, niet vallen onder het verbod van artikel 5, eerste
lid, van het wetsvoorstel. Dit artikellid bepaalt namelijk dat bestuursorganen
geen beveiligingswerkzaamheden voor derden mogen verrichten, tenzij dit bij
of krachtens de wet is toegestaan. Tevens wordt op deze wijze bereikt dat
de werkzaamheden vallen onder artikel 1, tweede lid, onderdeel b, waar geregeld
is dat geen beveiligingsorganisatie zijn, die organisaties die beveiligingswerkzaamheden
verrichten ter uitvoering van een wettelijke taak. Wij menen dat het belang
van de sociale werkvoorziening enerzijds en de waarborgen van de WSW anderzijds,
rechtvaardigen dat op deze wijze wordt toegestaan dat in het kader
van de sociale werkvoorziening eenvoudige beveiligingswerkzaamheden voor derden
worden verricht. De wijziging van de WSW is opgenomen in de nota van wijziging.Particuliere beveiligingsorganisaties die voor derden beveiligingswerkzaamheden
verrichten, zijn vergunningplichtig, ook indien zij deze werkzaamheden verrichten
voor de overheid. Overheidsdiensten die voor de overheid beveiligingswerkzaamheden
verrichten, zijn niet vergunningplichtig. Dit verschil kan volgens de leden
van de fractie van de PvdA leiden tot bizarre situaties op plaatsen waar dezelfde
beveiligingswerkzaamheden worden verricht door medewerkers met vergunning,
werkzaam voor een particuliere beveiligingsorganisatie, èn medewerkers
zonder vergunning, die behoren tot de overheidsorganisatie.De bedoelde situaties kunnen onbevredigend zijn, indien althans de overheidsmedewerkers
niet langs een andere weg dan op basis van de in het wetsvoorstel gestelde
eisen, beschikken over voldoende vakbekwaamheid en betrouwbaarheid om de opgedragen
beveiligingswerkzaamheden te verrichten. Van de overheid mag evenwel, gelet
op haar algemene taak de rechtsorde te handhaven en het algemeen belang te
behartigen, verwacht worden dat zij zorgdraagt voor voldoende betrouwbaar
en bekwaam personeel voor deze soort werkzaamheden en voor een correct optreden
jegens burgers. Dit is eigen aan de wijze waarop de overheid haar taak behoort
te vervullen. Regulering van de overheidsorganisatie is onzes inziens ongewenst
nu de met de regulering beoogde doelen langs andere weg kunnen en behoren
te worden bereikt.Om deze reden is voor overheidsdiensten die voor de overheid beveiligingswerkzaamheden
verrichten geen vergunning nodig. Naar wij hopen komt deze nadere toelichting
ook tegemoet aan de wens van de leden van de fractie van de VVD om meer duidelijkheid
hierover.Naast deze meer principiële reden, is het ook van belang rekening
te houden met de praktische gevolgen die een uitbreiding van de werking van
de wet naar de overheid met zich zou brengen. Het is niet eenvoudig om vast
te stellen hoe omvangrijk de lasten zouden zijn voor de betreffende bestuursorganen
enerzijds en voor de met de uitvoering van de wet belaste instanties anderzijds.
De verwachting is echter dat deze aanzienlijk zullen zijn omdat in veel overheidsgebouwen,
juist omdat deze gebouwen veelal een publieke functie hebben en voor een ieder
toegankelijk zijn, beveiligingswerkzaamheden worden verricht, ook door de
overheid zelf. Het is de vraag of de lasten die aan een uitbreiding van de
reikwijdte van de wet verbonden zijn, opwegen tegen het belang van die uitbreiding.De overheid heeft inderdaad – zoals de leden van D66 in dit verband
opmerkten – een voorbeeldfunctie. Dit behoeft evenwel niet mee te brengen
dat zij ook onder het wettelijk regime wordt gebracht. Het door deze leden
genoemde motto «gelijke monniken, gelijke kappen» doet hier geen
opgeld. Juist omdat de overheid gegeven haar bijzondere taak, reeds aan bepaalde
normen dient te voldoen, is zij niet gelijk aan een particuliere beveiligingsorganisatie
die voor derden werkt of aan een particuliere bedrijfsbeveiligingsdienst.Ook de leden van de fractie van de SGP gingen hierop in. Zij vroegen hoe
voorkomen kan worden dat er twee voor het publiek moeilijk te onderscheiden
soorten beveiligingsdiensten ontstaan, nu overheidsdiensten buiten de reikwijdte
van het wetsvoorstel blijven.Indien de overheid voor beveiligingswerkzaamheden eigen mensen inzet,
getuigt het van goed bestuur indien zij er voor zorg draagt dat deze correct
en voldoende herkenbaar voor de burgers optreden. Wanneer zij voor vergelijkbare
beveiligingswerkzaamheden zowel eigen mensen als mensen van een particuliere
beveiligingsorganisatie inzet, kan zij indien dit gewenst is
zorgen voor onderlinge herkenbaarheid. Of een correct optreden ook vraagt
dàt deze verschillende medewerkers van elkaar zijn te onderscheiden,
zal van de concrete omstandigheden en werkzaamheden afhangen. Er zijn geen
plannen om regels inzake uniformering ook toe te passen op overheidsdiensten.
De gewenste herkenbaarheid van beveiligingsbeambten voor burgers kan er voor
de overheid toe leiden dat zij op vrijwillige basis overgaat tot uniformering.De leden van de VVD-fractie vroegen hoe het staat met de indiening van
het wetsvoorstel doorberekening politiekosten. Zij meenden dat dit wetsvoorstel
raakvlakken heeft met het onderhavige wetsvoorstel.Zoals bij brief van 28 maart 1995 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
is medegedeeld, zal het voorontwerp waarop deze leden doelen niet worden ingediend.
Dit kabinet ziet af van een wettelijke regeling waarin de korpsbeheerder kosten
van politieoptreden bij particulieren in rekening kan brengen. 4.3. RecherchebureausInderdaad beoogt het wetsvoorstel – zoals de leden van de CDA-fractie
opmerkten – slechts die particuliere recherchebureaus onder de werking
van de wet te brengen waarvan dat gelet op de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer gewenst is. Deze leden vroegen of de Registratiekamer in relatie
wordt gebracht met de activiteiten van recherchebureaus.Op grond van artikel 37, tweede lid, van de Wet persoonsregistraties (WPR),
houdt de Registratiekamer toezicht op de werking van persoonsregistraties
overeenkomstig hetgeen bij of krachtens de WPR is bepaald en in het belang
van de persoonlijke levenssfeer in het algemeen. Artikel 13 van de WPR geeft
speciale regels voor particuliere recherchebureaus. Deze bureaus zijn daarnaast
ingevolge artikel 24 van de WPR gehouden hun persoonsregistraties te melden
bij de Registratiekamer. Bij de vergunningverlening wordt nagegaan of aan
deze meldingsplicht is voldaan en wordt het recherchebureau schriftelijk gewezen
op het belang van naleving van de WPR en de mogelijke consequenties bij niet-na-leving.
Artikel 14 van het wetsvoorstel bevat als grond om de vergunning in te trekken
het handelen in strijd met hetgeen van een goed recherchebureau in het maatschappelijk
verkeer mag worden verwacht. Het niet naleven van de privacy-wetgeving kan
leiden tot het oordeel dat gehandeld is in strijd met deze zorgvuldigheidsnorm
en kan een reden zijn om de vergunning in te trekken. Hierop wordt hierna
verder ingegaan. Naast het kader van de WPR is er geen bijzondere relatie
tussen de Registratiekamer en particuliere recherchebureaus.Deze leden vroegen voorts of het denkbaar is dat de politie meer bevoegdheden
krijgt om inzage te krijgen in de administratie van particuliere recherchebureaus.In het kader van het toezicht op de naleving van de wet biedt artikel
11, tweede lid, van het wetsvoorstel aan politie-ambtenaren de mogelijkheid
inlichtingen te verlangen, voor zover dat voor de vervulling van hun taak
redelijkerwijs nodig is. De Registratiekamer heeft in het kader van haar toezichthoudende
taak op basis van de WPR eveneens de bevoegdheid alle inlichtingen te verlangen
die zij voor de uitoefening van haar taak behoeft. Voor een effectief toezicht
op particuliere recherchebureaus zijn de genoemde bevoegdheden voldoende,
nu recherchebureaus gehouden zijn de gevraagde inlichtingen te verstrekken.
Meer bevoegdheden voor de politie om inzage te krijgen in de administratie
worden daarom niet overwogen.Particuliere detectivebureaus vallen – anders dan de indruk die
de leden van de CDA-fractie hadden – onder de reikwijdte van het wetsvoorstel. Deze groep voldoet volledig aan de omschrijving van het begrip recherchebureau,
gegeven in artikel 1, eerste lid, onder f: een natuurlijke persoon of rechtspersoon
die in de uitoefening van een beroep of bedrijf met winstoogmerk recherchewerkzaamheden
verricht, voor zover die werkzaamheden worden verricht op verzoek van een
derde, in verband met een eigen belang van deze derde en betrekking hebben
op een of meer bepaalde natuurlijke personen. Deze omschrijving bevat de clausules
die nodig zijn om te bereiken dat geen organisaties onder de werking van de
wet zullen vallen, waarvoor dat gelet op de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer niet vereist is en met het oog op de handhaafbaarheid niet wenselijk
is. Zo vallen personen of organisaties die niet beroeps- of bedrijfshalve,
maar slechts incidenteel recherchewerkzaamheden verrichten evenals zij die
zonder winstoogmerk werken en zij die recherchewerk verrichten voor eigen
gebruik, niet onder de definitie. Hierop werd ingegaan in paragraaf 4.3. van
de memorie van toelichting. Onder het begrip «derde» in de definitie
van recherchebureau, wordt niet verstaan een ander onderdeel binnen eenzelfde
concern. Indien binnen een concern een BV recherchewerkzaamheden verricht
voor een andere BV wordt dit beschouwd als het verrichten van recherchewerk
voor eigen gebruik. Slechts indien met deze dienstverlening naar buiten toe –
dat wil zeggen buiten de verhoudingen van het concern – acquisitie wordt
gepleegd, kan worden gesproken van een recherchebureau, in de zin van dit
wetsvoorstel. Deze uitleg wijkt af van de uitleg die in het kader van artikel
1 van de WPR wordt gegeven aan het begrip derde.De leden van de CDA-fractie merken op dat het wetsvoorstel niet voorziet
in opleidingseisen voor personeel dat werkzaam is voor particuliere recherchebureaus
of voor beveiligingsdiensten van de overheid.Zoals hiervoor naar aanleiding van een vraag van de leden van de PvdA-fractie
is aangegeven, wordt bij nota van wijziging in artikel 8 van het wetsvoorstel
de mogelijkheid opgenomen opleidingseisen te stellen aan het personeel van
recherchebureaus. Regulering is aangewezen vanuit het belang van de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer. Het stellen van opleidingseisen draagt, naast
het onderzoek naar de betrouwbaarheid van het personeel, de instructie van
het personeel en de bescherming die bijvoorbeeld de Wet persoonsregistraties
biedt, bij aan de bescherming van dat belang. In verband met de beveiligingsdiensten
van de overheid is in paragraaf 4.2. van deze memorie van antwoord, eveneens
in antwoord op een vraag van leden van de PvdA-fractie, reeds aangegeven dat
er geen aanleiding is ter zake ook regels voor de overheid te stellen.De leden van de fractie van de VVD vroegen naar de grenzen die worden
gesteld aan het verkrijgen en analyseren van gegevens. Daarover merken wij
het volgende op.Het wetsvoorstel stelt geen concrete grenzen aan het vergaren en analyseren
van gegevens. Wel wordt van particuliere recherchebureaus verlangd dat zij
handelen overeenkomstig hetgeen van een goed recherchebureau in het maatschappelijk
verkeer mag worden verwacht. In artikel 4, eerste lid, is dit opgenomen als
voorwaarde voor de vergunningverlening. In artikel 14, onder e, is het niet
naleven van deze voorwaarde opgenomen als grond waarop de vergunning kan worden
ingetrokken. Er is dus in voorzien dat indien een recherchebureau recherchewerkzaamheden
verricht op een wijze die niet strookt met hetgeen in het maatschappelijk
verkeer van een recherchebureau mag worden verwacht, daaraan consequenties
kunnen worden verbonden. Wàt in het maatschappelijk verkeer mag worden
verwacht als het gaat om de verzameling en analysering van gegevens, staat
daarmee echter niet vast. Daarvoor is andere wetgeving van belang, zoals de
WPR. Deze wet geeft regels voor de opslag en het gebruik van persoonsgegevens
die zijn opgenomen in een persoonsregistratie. Artikel 5, eerste
lid, WPR bepaalt dat een persoonsregistratie alleen persoonsgegevens mag bevatten
die rechtmatig zijn verkregen. Gegevens zijn onder andere onrechtmatig verkregen
indien zij zijn verkregen op een wijze die in strijd is met de wet, bijvoorbeeld
door het – in artikel 139a Wetboek van Strafrecht verboden – heimelijk
afluisteren van een gesprek met een technisch hulpmiddel. Artikel 13 van de
WPR geeft een speciaal, strikter, regime voor – onder andere –
particuliere recherchebureaus. Dit artikel bepaalt dat in een dergelijke persoonsregistratie
alleen gegevens mogen zijn opgenomen die op hun juistheid zijn onderzocht
en dat uit zo'n register geen gegevens aan derden mogen worden verstrekt indien
daardoor de persoonlijke levenssfeer van de geregistreerde onevenredig zou
worden geschaad.Naast de WPR, die alleen betrekking heeft op persoonsgegevens die zijn
opgenomen in een persoonsregister, is ook andere wetgeving die de bescherming
van de privacy op het oog heeft, van belang. Genoemd is al artikel 139a Wetboek
van Strafrecht. Het Wetboek van Strafrecht bevat nog een aantal bepalingen
die inbreuken op de privacy verbieden, zoals artikel 138, betreffende het
wederrechtelijk binnendringen in een besloten ruimte. Ook niet-wettelijke
normen kunnen bepalend zijn voor de vraag wat in het maatschappelijk verkeer
betaamt. Een voorbeeld van een werkwijze die niet strafrechtelijk verboden
is maar die niet behoorlijk is, is het verkrijgen van gegevens waarop men
geen recht heeft, door zich voor te doen als een persoon of instantie aan
welke deze gegevens op grond van de privacyregelgeving wel verstrekt mogen
worden.In zijn algemeenheid is niet te zeggen of, en zo ja, in welke gevallen
en onder welke voorwaarden, het is toegestaan om personen te schaduwen of
te screenen. Evenmin is in zijn algemeenheid te zeggen of het toelaatbaar
is dat door particuliere rechercheurs in vuilnisemmers naar gegevens wordt
gezocht. De leden van de VVD-fractie vroegen hiernaar. Indien niet wordt gehandeld
in strijd met iemands recht of in strijd met de wet en geen normen van maatschappelijke
betamelijkheid worden geschonden, zijn er voor een particulier recherchebureau
mogelijkheden om een persoon op rechtmatige wijze te schaduwen of te screenen
dan wel om vuilnisemmers of andere voor een ieder toegankelijke plaatsen te
onderzoeken. Onder omstandigheden kan het schaduwen van een persoon evenwel
worden aangemerkt als een onrechtmatige daad in de zin van artikel 6:162 Burgerlijk
Wetboek en meer in het bijzonder als een inbreuk op het recht op eerbiediging
van de persoonlijke levenssfeer, dat is neergelegd in artikel 10 van de Grondwet,
voor zover deze bepaling doorwerkt in de verhouding tussen burgers onderling.
Verwezen zij naar het arrest van de Hoge Raad van 9 januari 1987, NJ 928.
Een voorbeeld van een casus waarin het volgen van iemands privéleven
niet werd aangemerkt als een inbreuk op het recht op eerbiediging van de persoonlijke
levenssfeer, is de uitspraak van het Hof Den Bosch van 2 december 19921. Hierbij speelde een rol dat de door een privé-detective
waargenomen feiten weinig intiem waren en voor een ieder met het blote oog
waarneembaar zouden zijn geweest.De leden van de fractie van D66 stelden terecht vast dat recherchebureaus
die geen gegevens verzamelen die betrekking hebben op personen, bijvoorbeeld
bedrijfsinformatie, niet onder de werking van de wet zullen vallen, omdat
wordt voorgesteld slechts die organisaties onder de werking van de wet te
brengen waarvan dat met het oog op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
van burgers gewenst is. Zij vroegen om een reactie op de in het tijdschrift
Elsevier van 18 september 1993 opgenomen uitspraken van Hoogenboom, waarin
deze stelt dat de derde generatie detectives volledig buiten beeld is gebleven.
Met de derde generatie doelt hij op «informatiemakelaars binnen het
bedrijfsleven». Bedrijfsrecherchediensten vallen inderdaad niet onder de reikwijdte van
het wetsvoorstel. Vrijwel iedere burger en ieder bedrijf doet aan recherchewerkzaamheden
voor zichzelf. Het is niet gewenst en niet realistisch om daarvoor een vergunningvereiste
op te willen nemen. Toezicht hierop zou namelijk niet te realiseren zijn.
Of recherchewerkzaamheden plaatsvinden die niet voor een derde worden verricht,
is moeilijk vast te stellen. Men behoeft niet naar buiten te treden. Dat is
anders dan bij onderzoeksbureaus die voor derden werken: deze verrichten acquisitie-activiteiten.De leden van de D66-fractie vroegen ook om een reactie op de risico's
bij verregaande samenwerking tussen publieke en private opsporingsdiensten,
die Hoogenboom schetst.Hoogenboom spreekt van het risico dat detectivebureaus het «dirty
work» van de politie gaan opknappen, zoals de inzet van under-covers,
en dat dan onduidelijk is «wie verantwoordelijk is voor dit soort strafvorderlijke
spelletjes». Wij merken hierover het volgende op. Zoals bekend, is in
het rapport van de Werkgroep vooronderzoek opsporingsmethoden «Opsporing
gezocht» (Kamerstukken II, 1994–95, 23 945, nr. 2) aangegeven
dat de politie in het verleden mogelijk enkele malen gebruik heeft gemaakt
van particuliere recherchebureaus, omdat de politie zelf geen mogelijkheden
zag om bepaalde opsporingsmethoden te hanteren. Uit de gesprekken die de werkgroep
voerde, kwam evenwel naar voren dat het ging om incidenten. In genoemd rapport
is als onderzoeksvraag geformuleerd in hoeverre particuliere recherchebureaus
gebruikt worden door publieke opsporingsorganisaties. Blijkens het voorstel
tot het instellen van een enquête (Kamerstukken II 1994/95, 23 945,
nr. 5) wordt de beantwoording van de vragen uit genoemd rapport meegenomen
in het parlementaire onderzoek naar de opsporingsmethoden van justitie en
politie. Dit betekent dat thans geen beeld is te vormen van de samenwerking
tussen de politie en de recherchebureau's, de mate waarin dat gebeurt en de
risico's die daaraan verbonden zijn. Overigens zij opgemerkt dat voor de inzet
van infiltranten richtlijnen van het openbaar ministerie gelden en dat elk
strafvordelijk optreden van de politie valt onder de verantwoordelijkheid
van het openbaar ministerie.In hoeverre wordt door de politie gebruik gemaakt van particuliere recherchebureaus
en heeft dit invloed op de zaken die de politie wel of niet oppakt, zo vroegen
de leden van de D66-fractie.Het is mogelijk dat de politie gebruik maakt van de resultaten van het
werk van particuliere recherchebureaus, bijvoorbeeld indien het onderzoek
van een recherchebureau leidt tot de aangifte van een strafbaar feit. Het
gaat dan om het gebruik van de resultaten van onderzoek dat reeds door recherchebureaus
is verricht en dat voor de politie interessant kan zijn. Denkbaar is dat na
een aangifte samenwerking tussen politie en recherchebureau plaatsvindt. Zoals
dat geldt voor alle resultaten van onderzoek naar strafbare feiten, is het
op zich denkbaar dat ook onderzoeksresultaten van een recherchebureau kunnen
bijdragen aan een beslissing tot het al dan niet verder onderzoeken of vervolgen
van feiten.De leden van de D66-fractie vroegen of het juist is dat aan recherchebureaus
geen kwaliteits- of opleidingseisen worden gesteld omdat dit het opsporingsmonopolie
van de overheid zou kunnen aantasten. Zoals hiervoor in antwoord op vragen van de leden van de fractie van de
PvdA is aangegeven, wordt bij nota van wijziging in artikel 8 van het wetsvoorstel
de mogelijkheid opgenomen opleidingseisen te stellen aan personeel van recherchebureaus.
Met het oog op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, wordt het wenselijk
geacht vakbekwaamheidseisen te kunnen stellen aan personeel van een recherchebureau.
Personen en organisaties die werkzaamheden verrichten die eenvoudig kunnen leiden tot een aantasting van de privacy van burgers, dienen op de
hoogte te zijn van de beperkingen die in het het recht gelden met het oog
op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Bij het formuleren van
de opleidingseisen zal daaraan vooral aandacht dienen te worden besteed. Omdat
recherchebureaus door particulieren ingeschakeld kunnen worden – en
in de praktijk gebeurt dit ook – om onderzoek te doen naar gepleegde
delicten, kan het werk van deze bureaus raken aan het opsporingsmonopolie
van de overheid. Door het stellen van opleidingseisen wordt het opsporingsmonopolie
niet aangetast. Dit zou wel kunnen gebeuren indien aan personeel van een recherchebureau
opsporingsbevoegdheden zouden worden toegekend. Het wetsvoorstel bevat daartoe
geen bepalingen. Naast de instructie van het personeel van een recherchebureau
biedt de opleiding en vorming de mogelijkheid om met het oog op de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer van burgers aan te geven waar de mogelijkheden
tot opsporing van de particulier eindigen en waar het opsporingsmonopolie
van de overheid begint. In die zin kan het stellen van opleidingseisen eerder
worden gezien als een bevestiging dan een aantasting van het opsporingsmonopolie
van de overheid.Het is niet juist – ook hier vroegen de leden van de D66- fractie
naar – dat recherchebureaus elke activiteit die zij ontplooien, moeten
melden aan de politie. Anders dan voor beveiligingsorganisaties, geldt voor
recherchebureaus geen meldingsplicht. Artikel 12, tweede lid, bepaalt voor
elke vergunninghoudende beveiligingsorganisatie dat zij, voordat zij in een
gemeente een begin maakt met nieuwe beveiligingswerkzaamheden, hierover de
korpschef informeert. In verband met de raakvlakken die er kunnen zijn tussen
het werk van de politie en het werk van particuliere beveiligingsorganisaties
en omdat beveiligingswerkzaamheden vaak in het openbaar plaatsvinden, is het
voor een goede taakvervulling voor de politie van belang, dat zij van nieuwe
beveiligingswerkzaamheden op de hoogte wordt gesteld. Voor recherchewerkzaamheden
geldt dit niet.De leden van de Groen Links-fractie hadden bedenkingen waar het betrof
de waarborgen die het wetsvoorstel biedt voor de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer van burgers. Zij meenden dat dit niet aan de branche van de particuliere
recherchebureaus zelf moet worden overgelaten, maar in het wetsvoorstel moet
worden geregeld.Wij delen met de leden van deze fractie de opvatting dat dit onderwerp
niet aan de branche zelf overgelaten behoort te worden. Juist het belang van
de bescherming van de persoonlijke levenssfeer rechtvaardigt de regulering
van particuliere recherchebureaus. Zoals eerder in deze memorie van antwoord
betoogd, in antwoord op een vraag van de PvdA-fractie, wordt in verband met
dit belang de betrouwbaarheid van het personeel onderzocht en een ter goedkeuring
aan de Minister van Justitie voor te leggen instructie van het personeel verlangd.
Deze instructie is van belang omdat daarin een normering zal worden gegeven
van het optreden van het personeel van een beveiligingsorganisatie of recherchebureau.
Voorts is bij nota van wijziging de mogelijkheid geopend om opleidingseisen
te stellen aan personeel van een recherchebureau. Naast het wetsvoorstel zelf
zijn er in andere wetgeving, bijvoorbeeld de Wet persoonsregistraties en het
Wetboek van Strafrecht, waarborgen gelegen. Het is dus niet zo dat de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer wordt overgelaten aan de branche zelf. 5. Waarborgen voor kwaliteit en betrouwbaarheid 5.1. PersoneelDe leden van de CDA-fractie vroegen of naast een toetsing van de betrouwbaarheid ook een kwalitatieve toets plaatsvindt van personeel
dat zal gaan werken voor een particuliere beveiligingsorganisatie of een particulier
recherchebureau.Dit is inderdaad het geval. Toetsingspunt zal zijn of de betrokken persoon
voldoet aan de op grond van artikel 8 bij ministeriële regeling vast
te stellen opleidingseisen.De leden van de fractie van het CDA merkten op dat noch de memorie van
toelichting, noch de wettekst, eenduidige criteria noemt voor de beoordeling
van de betrouwbaarheid van personeel.Het is inderdaad juist dat geen lijst van concrete toetsingscriteria is
opgenomen. Ook de Raad van State is hier in punt 8 van zijn advies op ingegaan.
In het nader rapport is hierover opgemerkt dat het de voorkeur heeft om niet
te werken op basis van een limitatieve lijst van criteria, omdat dit in de
praktijk tot ongewenste situaties leidt. Zoals in paragraaf 5.1. en in het
artikelsgewijs deel van de memorie van toelichting is aangegeven, hebben de
criteria voor de toetsing van de betrouwbaarheid betrekking op de justitiële
antecedenten en de persoonlijke omstandigheden en gedragingen van de betrokkene
en wordt voor de beoordeling hiervan onder andere gebruik gemaakt van gegevens
uit de justitiële documentatie, betreffende in het verleden gepleegde
en afgedane delicten, en uit de politieregisters, betreffende eventueel lopend
onderzoek naar de betrokken persoon. Het is in geval van leidinggevend personeel
aan de Minister van Justitie en in geval van ander personeel aan de korpschef,
om op basis van de verkregen gegevens te beoordelen of de betrokken persoon
geschikt is voor het te verrichten werk. Hoe de gegevens gewogen moeten worden,
hangt af van alle omstandigheden en feiten. Het verdient de voorkeur hier
ruimte te laten voor een eigen beoordeling van de Minister van Justitie dan
wel de korpschef. De toetsing die zij verrichten is vergelijkbaar met die
welke de burgemeester uitvoert bij de beslissing over de afgifte van een verklaring
omtrent het gedrag, ingevolge de Wet op de justitiële documentatie en
op de verklaring omtrent het gedrag, in die zin dat niet getoetst wordt aan
de hand van vaststaande criteria, maar dat er een vrije beoordelingsruimte
is. Op de toetsing van de bekwaamheid werd in reactie op de vorige vraag van
de leden van de CDA-fractie ingegaan.Door de betrokken beveiligingsorganisatie of het betrokken recherchebureau
en door de afgewezen persoon, kan tegen een weigering toestemming te verlenen,
bezwaar worden gemaakt. Tegen de beslissing op het bezwaar kan beroep worden
ingesteld bij de rechtbank. De artikelen 7:1 en 8:1 van de Algemene wet bestuursrecht
zijn hier van toepassing.De leden van de CDA-fractie vroegen om een nadere concretisering van hetgeen
in de memorie van toelichting is vermeld over het afbouwen van de termijn
van 22 maanden, gedurende welke personeel dat werkzaam is voor een particuliere
beveiligingsorganisatie ongediplomeerd kan werken.Inmiddels is deze termijn teruggebracht tot 12 maanden. Personeel dat
werkzaam is voor een particuliere beveiligingsorganisatie wordt dus nog maximaal
een jaar gegund om, terwijl men al werkt, de opleiding te volgen en het vereiste
diploma te behalen. Daarnaast dient men direct bij de aanvang van de werkzaamheden
de Introductiecursus Adspirant Beveiligingsbeamte te volgen. Deze cursus beslaat
tien dagdelen en is gericht op het verwerven van de voor de functie van beveiligingsmedewerker
benodigde sociale vaardigheden en op het verwerven van theoretische kennis
van wetgeving en het beveiligingswerk.Op de vraag van de leden van de fractie van de VVD om een nadere toelichting
op de mogelijke gronden voor het weigeren van de toestemming voor het tewerkstellen
van personeel is hiervoor, in antwoord op vragen van de leden
van de fractie van het CDA, reeds ingegaan. Daar zij hier naar verwezen. Op
de vraag van deze leden of er een termijn is gesteld waarbinnen beslist moet
worden op een verzoek om toestemming, antwoorden wij als volgt. In het wetsvoorstel
is voor deze beslissing geen termijn opgenomen. Artikel 4:13 van de Algemene
wet bestuursrecht bepaalt dat, indien een wettelijk voorschrift ontbreekt,
een redelijke termijn in acht moet worden genomen. Indien de beschikking niet
binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag kan worden gegeven, moet de
aanvrager daarvan in kennis worden gesteld en dient de termijn te worden genoemd
waarbinnen de beschikking wel tegemoet kan worden gezien. De termijn waarbinnen
de beslissing over de toestemming wordt genomen, bestrijkt in de regel een
tot vier weken.Er bestaat, dit in antwoord op een vraag hierover van de leden van de
fractie van de VVD, geen overzicht van gelijkwaardige buitenlandse diploma's.
Buitenlandse diploma's worden niet zonder meer met Nederlandse diploma's gelijkgesteld,
in verband met de vereiste kennis van de relevante Nederlandse wet- en regelgeving.
Wel kan op onderdelen vrijstelling worden verleend, indien een buitenlands
diploma uitgaat van overeenkomstige eisen. 5.2. Installatie van alarmapparatuurMet de leden van de fractie van de VVD kunnen wij instemmen dat er een
overgangsregeling moet komen voor de regeling van de vakbekwaamheidseisen
voor alarminstallateurs. In de ministeriële regeling waarin deze eisen
zullen worden opgenomen, kan in overgangsbepalingen worden voorzien.Deze leden vroegen wat wordt bedoeld met de in paragraaf 5.2 van de memorie
van toelichting opgenomen zin: Een particuliere alarmcentrale mag alleen diensten
verlenen aan een derde die eveneens aan die voorwaarden voldoet.Artikel 10, eerste lid, bepaalt dat een particuliere beveiligingsorganisatie
die een alarmcentrale in stand houdt, de installatie van alarmapparatuur alleen
mag opdragen aan een alarminstallateur die voldoet aan bepaalde eisen van
bekwaamheid en betrouwbaarheid. Personen, bedrijven of instellingen die gebruik
willen maken van de diensten van een alarmcentrale, zullen in hun huis of
pand of op hun terreinen de daarvoor benodigde apparatuur moeten laten installeren.
Het slot van artikel 10, eerste lid, bepaalt nu dat een alarmcentrale alleen
diensten mag verlenen aan cliënten die de installatie van die apparatuur
eveneens hebben laten uitvoeren door gekwalificeerde installateurs. Artikel
10, derde lid, bevat overeenkomstige bepalingen voor het gebruik van goedgekeurde
apparatuur.Het vierde lid van artikel 10 legt aan een alarmcentrale de verplichting
op, ervoor zorg te dragen dat zij beschikt over documenten waaruit blijkt
dat zijzelf en haar cliënten voldoen aan de hiervoor beschreven eisen
voor de inzet van gekwalificeerde installateurs en het gebruik van gekeurde
apparatuur. Deze documenten zullen in de regel bestaan uit opdrachtbevestigingen
van installateurs, nota's, produktbeschrijvingen enzovoort. Voor alarmcentrales
bestaat dus inderdaad – zoals de leden van de VVD-fractie vroegen –
een beperkte onderzoeksplicht, in die zin dat zij van haar cliënten zal
verlangen een stuk te overhandigen waaruit voldoende blijkt dat aan de noodzakelijke
eisen is voldaan. Omdat de alarmcentrale zodoende beschikt over bescheiden
waaruit blijkt dat een installateur een gekwalificeerde installateur is, dan
wel dat apparatuur van een goedgekeurde soort is, is het voor de toezichthoudende
ambtenaren mogelijk na te gaan of aan de gestelde eisen is voldaan. Indien
twijfel zou rijzen over de vraag uit welke documenten voldoende blijkt dat
aan de eisen is voldaan, is denkbaar dat tussen alarmcentrales en toezichthoudende ambtenaren daarover afspraken worden gemaakt. Hierbij zou aangesloten
kunnen worden bij de ontwikkeling dat steeds meer verzekeraars verlangen dat
voor alarmsystemen die deel uitmaken van een verzekeringscontract, een zogeheten
beveiligingsbewijs wordt afgegeven, waaruit onder andere blijkt dat van apparatuur
gebruik wordt gemaakt die voldoet aan bepaalde kwaliteitseisen.Anders dan de leden van de VVD-fractie zijn wij van mening dat langs deze
weg de voorgestelde regeling wel degelijk handhaafbaar is. Omdat nu reeds
veel installateurs van alarmapparatuur voldoen aan de gewenste opleidingseisen,
zal het tijdig beschikbaar zijn van gekwalificeerde alarminstallateurs –
waarnaar de leden van deze fractie vroegen – mede gelet op de voorziene
overgangsregeling, ook geen problemen behoeven op te leveren.De leden van de VVD-fractie vroegen naar de rechtsgrond voor de bepalingen
die betrekking hebben op derden aan wie de alarmcentrale diensten verleent.
Op de rechtsgrond van de regulering van de installatie en goedkeuring van
alarmapparatuur, is ingegaan in de paragrafen 5.2. en 5.3. van de memorie
van toelichting en in deze memorie van antwoord, onder het kopje Algemeen,
in antwoord op eerdere vragen van de leden van deze fractie. Aan derden, de
cliënten van een alarmcentrale, worden niet direct eisen gesteld, maar
indirect via de alarmcentrales. Door van alarmcentrales te verlangen dat zij
alleen diensten verlenen aan personen en organisaties die, evenals de centrales
zelf, zorgdragen voor een zorgvuldige installatie van de alarmapparatuur,
is het mogelijk de kwaliteit van het functioneren van de centrales daadwerkelijk
te bewaken. Wanneer alleen de alarmcentrales aan eisen zouden behoeven te
voldoen en de cliënten die op de centrales zijn aangesloten niet, zou
in feite maar de helft worden geregeld en zou geen werkelijke bijdrage worden
geleverd aan het terugdringen van het aantal valse alarmmeldingen, waar de
politie mee te kampen heeft. 5.3. Kwaliteit van alarmapparatuurHet wetsvoorstel bevat in artikel 10, tweede lid, de mogelijkheid dat
bij ministeriële regeling regels worden gesteld voor de eisen waaraan
bepaalde categorieën apparatuur dienen te voldoen en voor de wijze waarop
en de organisaties door welke de apparatuur kan worden gekeurd. In de memorie
van toelichting is aangegeven dat denkbaar is dat instanties die een erkenningsovereenkomst
hebben gesloten met de Raad voor de Certificatie, als keurende instantie worden
aangewezen en dat hierbij naar verwachting aangesloten kan worden bij ontwikkelingen
die in de branche van de particuliere alarmcentrales reeds gaande zijn. De leden van de CDA-fractie vroegen of de verzekeringsbranche een dergelijke
erkenningsregeling heeft dan wel of hier geduid wordt op de regeling die geldt
binnen de Uneto.Op dit moment is er geen keuringsinstantie die door de Raad voor de Certificatie
(RvC) is erkend. Binnen de Coördinatiecommissie beveiliging, een commissie
die binnen het kader van de Raad werkt, wordt gewerkt aan de coördinatie
van normen voor alarmapparatuur en aan een keuringsprocedure. Aan het overleg
binnen deze commissie nemen zowel de verzekeringsbranche, als de koepels van
alarminstallateurs, zoals de Unie van elektrotechnische ondernemers (Uneto)
en de Vereniging van Europese Beveiligingsbedrijven, alsmede leveranciers
van alarmapparatuur deel.De leden van de fractie van het CDA vroegen om een overzicht van het aantal
alarminstallaties dat in Nederland door particuliere beveiligingsorganisaties
wordt beheerd. Ook vroegen zij of deze voldoen aan de eisen die
in het wetsvoorstel aan alarmapparatuur worden gesteld en zo nee, binnen welk
tijdsbestek een situatie wordt beoogd waarin alle centrales aan de eisen voldoen.In Nederland zijn 33 particuliere alarmcentrales werkzaam. Deze voldoen
aan de eisen die de huidige regelgeving stelt. In hoeverre de alarmapparatuur
die bij deze centrales is geïnstalleerd, nu reeds voldoet aan de voorziene
eisen, is nog niet te zeggen, omdat nog niet vaststaat welke eisen concreet
bij ministeriële regeling gesteld zullen worden. Daarover moet binnen
de hiervoor al genoemde Coördinatiecommissie beveiliging nog overeenstemming
worden bereikt. Om de alarmcentrales en de cliënten van alarmcentrales
in de gelegenheid te stellen over te gaan op apparatuur die aan de eisen voldoet,
zal in een overgangsregeling worden voorzien. 5.5. Legitimatiebewijs en uniformAnders dan de leden van de D66-fractie, hebben wij niet de indruk dat
over de verschillen tussen de politie en de particuliere beveiligingsorganisaties
nog veel verwarring bestaat, of dat deze verschillen tot problemen aanleiding
geven bij de uitvoering van de werkzaamheden. Er zijn dan ook geen voornemens
om de burger actief en gericht over die verschillen voor te lichten. 5.6. Persoonlijke levenssfeerHet was de leden van de VVD-fractie niet duidelijk waarom de Registratiekamer
niet om advies over het wetsvoorstel is gevraagd.Het is aangewezen de Registratiekamer om advies te vragen indien wezenlijke
wijzigingen in de privacyregelgeving worden voorgesteld of voorgestaan. Van
wezenlijke veranderingen is in het onderhavige wetsvoorstel geen sprake. De
WPR is en blijft op deze organisaties van toepassing. Artikel 13 van de WPR
geeft nu reeds speciale regels voor particuliere recherchebureaus. Wel wordt
de handhaving van de WPR door de in dit wetsvoorstel neergelegde regeling
bevorderd, doordat in het kader van de vergunningverlening kan worden getoetst
of de regels van de WPR worden nageleefd. Ook zijn de toetsing van de betrouwbaarheid
van het personeel van belang in verband met de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer, evenals de instructie van het personeel, welke ter goedkeuring
aan de Minister van Justitie moet worden voorgelegd. Het gaat hier om instrumenten
die ook onder de huidige wetgeving worden gehanteerd. Omdat geen veranderingen
in de voor particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus geldende
privacyregelgeving worden voorgesteld, kon naar onze mening een advies van
de Registratiekamer worden gemist. Gelet op de vele adviezen die reeds aan
dit college worden gevraagd, is het uit een oogpunt van prioriteitsstelling
gewenst geen adviezen te vragen, indien daartoe geen gegronde redenen bestaan.De leden van de fractie van D66 wezen de regering op haar toezegging tijdens
de behandeling van het laatste voorstel tot wijziging van de Wet op de weerkorpsen
(Kamerstukken II 1989/90, 21 426, nr. 2), de bescherming van de privacy
bij de opstelling van het wetsvoorstel nogmaals te overwegen. Zij merkten
op dat voor verschillende registraties met dezelfde inhoud een geheel ander
wettelijk regime geldt en vroegen, nu er privacygevoelige informatie wordt
uitgewisseld tussen het bedrijfsleven en de overheid en er gevaar bestaat
van data-surveillance, hoe daar met de huidige privacyregels mee kan en moet
worden omgegaan.Bij de opstelling van het wetsvoorstel is overwogen dat de WPR voor de
sectoren waarop het wetsvoorstel betrekking heeft, voldoende algemene waarborgen
biedt voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Deze
wet geeft regels voor persoonsregistraties terzake van de opslag, het gebruik
en de verstrekking van persoonsgegevens. Alleen gegevens die rechtmatig zijn
verkregen en die in overeenstemming zijn met het doel van de registratie,
mogen worden opgenomen. Het doel van een registratie mag niet in strijd zijn
met de wet, de openbare orde of de goede zeden. Ook het gebruik van de gegevens
dient verenigbaar te zijn met het doel van de registratie, evenals de verstrekking
van gegevens aan derden, tenzij er een wettelijke plicht bestaat tot het verstrekken
van gegevens of de geregistreerde daar toestemming voor heeft gegeven. Voor
natuurlijke personen of rechtspersonen die bedrijfsmatig persoonsgegevens
verzamelen en aan derden verstrekken, waaronder particuliere recherchebureaus,
geldt het striktere regime van artikel 13 van de WPR. In een persoonsregistratie
van zo'n natuurlijke persoon of rechtspersoon, mogen alleen gegevens zijn
opgenomen die op hun juistheid zijn onderzocht en uit zo'n register mogen
geen gegevens aan derden worden verstrekt indien daardoor de persoonlijke
levenssfeer van de geregistreerde onevenredig zou worden geschaad. Sinds particuliere
recherchebureaus vergunningplichtig zijn is het beter mogelijk toezicht te
houden op de daadwerkelijke naleving van de WPR door deze bureaus.Ook voor overheidsregistraties kent de WPR een strikter regime. Dit is
neergelegd in de artikelen 17 tot en met 22 van de WPR. Dit houdt onder andere
in dat uit een door de overheid gehouden persoonsregistratie alleen gegevens
kunnen worden verstrekt aan personen of instanties met een publiekrechtelijke
taak. In de memorie van toelichting is ingegaan op de mogelijkheid om op grond
van artikel 16, eerste lid, van de WPR bij algemene maatregel van bestuur
voor bepaalde sectoren nadere regels te stellen. Deze bevoegdheid is vooral
gegeven om sectoren te regelen die onvoldoende via de weg van zelfregulering
voor hun sector nadere invulling hebben gegeven aan de beginselen van de WPR,
terwijl daartoe wel aanleiding bestaat. Er zijn thans geen aanwijzingen dat
er voor de sectoren van de particuliere beveiliging of de particuliere recherche
aanleiding is van deze bevoegdheid gebruik te maken.Wanneer de leden van de D66-fractie opmerken dat voor verschillende registraties
met dezelfde inhoud een geheel ander wettelijk regime geldt, dan hebben zij
waarschijnlijk de verschillende wettelijke regimes van enerzijds de WPR en
anderzijds de Wet Politieregisters op het oog. Van belang hierbij is het doel
waarvoor registraties worden gehouden en de taak van de houder. Voor politieregisters
geldt dat er een bijzonder doel is die een bijzondere bescherming van de persoonlijke
levenssfeer van burgers van wie gegevens in de politiebestanden zijn opgenomen,
gewenst maakt. Daarom geeft de Wet Politieregisters een concretisering van
de algemene normen van de WPR voor de politie. Denkbaar is dat registraties
van particuliere beveiligingsorganisaties of recherchebureaus voor een deel
persoonsgegevens bevatten die overeenstemmen met gegevens die in politieregisters
voorkomen. Wat echter van belang is dat de doelen waarvoor deze gegevens kunnen
worden gebruikt, verschillen. Voor de politie kunnen bepaalde gegevens van
belang zijn in het kader van de opsporing en leiden tot actie die kan leiden
tot een nog verdergaande inbreuk op de privacy dan het enkele beschikken over
bepaalde gegevens. Daarom dienen voor politieregisters zwaardere eisen te
gelden als het gaat om de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De
Wet politieregisters voorziet daarin.Indien de uitwisseling van gegevens plaatsvindt binnen de wettelijke kaders,
zoals hiervoor geschetst, is dat geoorloofd en vaak zelfs wenselijk. Ook onderzoek
aan de hand van gegevens of uitwisseling van gegevens tussen bedrijfsleven
en overheid is toegestaan, mits binnen de kaders van de wet. Naar wij hopen zijn wij hiermee naar tevredenheid van de leden van de
fractie van D66 ingegaan op de door hen aan de orde gestelde privacy-aspecten. 6. Uitvoering en handhaving 6.1. ToezichtDe leden van de fractie van D66 vroegen de regering of het wel wenselijk
is aan de politie het toezicht op de naleving van de wet op te dragen, gelet
op de toenemende (in)formele vervlechting van (taken van) politie en particuliere
beveiligingsorganisaties.Het opdragen van het toezicht aan de politie is om meerdere redenen gewenst.
Onder paragraaf 2 werd hierop, in antwoord op een vraag van de leden van de
CDA-fractie, al ingegaan. Kort gezegd gaat het er om dat de politie ruime
ervaring heeft in het uitvoeren van toezichthoudende taken, dat de politie-organisatie
een bestaande en geografisch goed gespreide structuur biedt voor het houden
van toezicht, dat een zeker toezicht door de politie niet gemist kan worden,
juist in verband met de verwantschap die er bestaat tussen het werk van beveiligingsorganisaties
en bepaalde taken van de politie en dat er binnen de justitie-organisatie
sturing mogelijk is van de wijze waarop het toezicht door de politie wordt
uitgevoerd. Van een toenemende (in)formele vervlechting van (taken van) politie
en particuliere beveiligingsorganisaties, waarover de leden van deze fractie
spraken, is onzes inziens geen sprake. Wel wordt er in toenemende mate samenwerking
gezocht tussen politie en beveiligingsorganisaties op het terrein van het
preventief toezicht. Hierbij doet zich evenwel geen vervlechting van taken
voor. Het woord vervlechting duidt immers op het door elkaar heen lopen van
zaken, terwijl er in geval van samenwerking tussen politie en particuliere
beveiligingsorganisaties sprake blijft van onderscheiden taken en verantwoordelijkheden.
In paragraaf 3.1. is reeds ingegaan op de verschillende kaders waarbinnen
de politie enerzijds en beveiligingsorganisaties anderzijds werkzaam zijn. 6.2. SanctiesIndien de regels betreffende de toestemming voor het tewerkstellen van
personeel niet worden nageleefd kan door de Minister van Justitie een administratieve
boete worden opgelegd. De leden van de fractie van de SGP vroegen of een sanctie
op overtreding van deze regels op grond van de Wet economische delicten (WED),
niet passender zou zijn.Met het oog op de wens overtredingen uitsluitend strafbaar te stellen
indien zij niet goed te sanctioneren zijn door intrekking van de vergunning
of het opleggen van een administratieve boete, is de bovengenoemde overtreding
niet gebracht onder de WED. Het in strijd met de wet werken zonder vergunning
is om deze reden wel strafbaar gesteld. Omdat de intrekking van de vergunning
of het opleggen van een administratieve boete, voldoende mogelijkheden bieden
voor een goede handhaving, is het mogelijk voor de handhaving van een belangrijke
regel als het door de leden van deze fractie genoemde toestemmingsvereiste,
toch te volstaan met een bestuurlijke sanctie. Indien een beveiligingsorganisatie
of recherchebureau, overeenkomstig de regels werkt met een vergunning, heeft
het zichzelf daarmee gebracht onder het reguliere toezicht op de wet en zich
controleerbaar gemaakt. Wanneer zij vervolgens bepaalde regels niet naleeft,
kan dit worden gesanctioneerd met de intrekking van de vergunning, of, indien
dit gelet op de omstandigheden een te zware sanctie wordt geacht, met een
administratieve boete. Het strafbaarstellen van overtredingen van die regels
heeft uit het oogpunt van een goede handhaving geen voordelen. Het is ook
in lijn met het kabinetsstandpunt inzake bestuurlijke boeten (Kamerstukken
II 1993/94, 23 400 VI, nr. 48, blz. 6, 7, 8) dat waar mogelijk
het strafrecht daadwerkelijk als ultimum remedium wordt beschouwd. Dit kabinetsstandpunt
bevat een reactie op het advies van de Commissie voor de toetsing van Wetgevingsprojecten
(CTW) «Handhaving door bestuurlijke boeten». Een administratiefrechtelijke
sanctionering van de hier bedoelde overtreding komt overeen met de door de
CTW in haar advies ontwikkelde criteria om te bepalen of normen voor bestuursrechtelijke
handhaving in aanmerking komen: de overtreding heeft een geringe normatieve
lading, zal in de regel geen letstel of schade veroorzaken, betreft een duidelijke
wettelijke norm, de met de handhaving belaste ambtenaren hebben voldoende
expertise om aan de handhaving gestalte te geven en voor de handhaving zijn
geen ingrijpende dwangmiddelen nodig (blz. 3 van het kabinetsstandpunt). Zoals
al vermeld, wordt de regeling van de administratieve boete, zoals neergelegd
in artikel 15, bij nota van wijziging in overeenstemming gebracht met het
kabinetsstandpunt. ARTIKELSGEWIJS Artikel 2De leden van de fractie van de SGP vonden de toelichting op artikel 2,
tweede lid, dat inhoudt dat slechts een categoriale vrijstelling en geen individuele
ontheffing kan worden verleend, niet geheel overtuigend.Een uitzondering voor beveiligingsorganisaties of recherchebureaus op
het verbod zonder vergunning werkzaam te zijn, is onzes inziens alleen gerechtvaardigd
indien de aard van de door hen te verrichten werkzaamheden niet noodzaakt
tot de toepassing van de gestelde regels. Een uitzondering dient niet gebaseerd
te zijn op overwegingen die zijn ontleend aan individuele omstandigheden,
maar op objectieve aan de aard van de werkzaamheden ontleende gronden. Daarom
kan worden volstaan met de mogelijkheid van categoriale vrijstelling en verdient
het geen voorkeur tevens ruimte te laten voor individuele ontheffing. Dit
laatste zou ten onrechte verwachtingen wekken en leiden tot veel verzoeken
om ontheffing, waarbij het niet goed mogelijk zal zijn goede criteria vast
te stellen voor de vraag waarom deze ene beveiligingsorganisatie of dit ene
recherchebureau nu niet behoeft te vallen onder het wettelijk regime en die
ene andere wel.In de wettekst behoeft niet tot uitdrukking te worden gebracht dat een
vrijstelling per categorie wordt gegeven. Het woord vrijstelling impliceert
dit reeds. Verwezen zij naar aanwijzing 125, onder 1, van de Aanwijzingen
voor de regelgeving. Bovendien volgt uit de in de wettekst opgenomen woorden
«bij ministeriële regeling» dat het niet gaat om een individuele
ontheffing. Artikel 4De leden van de fractie van de SGP vroegen of het woordje «of»
in het eerste lid van artikel 4, niet zou moeten worden vervangen door het
woordje «en».Het genoemde artikellid houdt in dat bij de verlening van een vergunning
aan de hand van de voornemens en antecedenten van de aanvrager van de vergunning,
of van de personen die het beleid van de aanvrager bepalen, wordt bezien of
naar redelijke verwachting aan bepaalde normen zal worden voldaan. Indien
de aanvrager een natuurlijke persoon is worden zijn voornemens en antecedenten
onderzocht. Is de aanvrager een rechtspersoon dan worden de voornemens en
antecedenten van de personen die het beleid van de rechtspersoon zullen bepalen
onderzocht. Dit kunnen zijn de oprichters van de rechtspersoon of degenen
die deel uitmaken van de organen van de rechtspersoon. De aanvrager
is of een natuurlijke persoon of een rechtspersoon. Het woordje «of»
is daarom beter dan het woordje «en». Wanneer de aanvrager een
natuurlijke persoon is, is het ook denkbaar dat andere personen dan hijzelf
het beleid zullen bepalen; wie deze personen zullen zijn, valt dan echter
moeilijk vast te stellen. Vermeld zij nog dat artikel 4, eerste lid, is afgeleid
van de artikelen 2:68, tweede lid, en 2:179, tweede lid, Burgerlijk Wetboek
(BW), betreffende de door een op te richten NV onderscheidenlijk BV te verkrijgen
ministeriële verklaring van geen bezwaar.Op artikel 4 van het wetsvoorstel werd hiervoor in paragraaf 2 al ingegaan,
naar aanleiding van vragen van de CDA-fractie. Artikel 5Over het verlenen van een ontheffing van het verbod voor opsporingsambtenaren
om werkzaam te zijn voor een particuliere beveiligingsorganisatie of een particulier
recherchebureau dient besloten te worden door de Minister van Binnenlandse
Zaken in overeenstemming met de Minister van Justitie (en met een andere minister
wie het aangaat). Dit overeenstemmingsvereiste, waarvan de leden van de fractie
van de SGP vroegen of dit wel nodig is, is opgenomen omdat de ministers, ieder
met een eigen verantwoordelijkheid, betrokken dienen te zijn bij het verlenen
van een ontheffing. De betrokkenheid van de Minister van Justitie is vereist
in verband met diens verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de wet. De
Minister van Binnenlandse Zaken is betrokken en eerstverantwoordelijke, omdat
hij een algemene verantwoordelijkheid draagt voor de bewaking van de integriteit
van het openbaar bestuur en het ambtelijk apparaat in het algemeen. Het verbod,
neergelegd in artikel 5, tweede lid, dient ter voorkoming van vermenging van
taken van opsporingsambtenaren met die van personeel van particuliere beveiligingsorganisaties
en recherchebureaus en is een instrument bij het behoud van de integriteit
van het politie- en opsporingsapparaat. Artikel 6Zoals onder het kopje Algemeen, in antwoord op een vraag van de VVD is
vermeld, is voor alle in de huidige Wet op de weerkorpsen en de particuliere
beveiligingsorganisaties opgenomen regels en bevoegdheden opnieuw bezien of
het nodig dan wel gewenst is deze, gelet op het doel van de wetgeving, ook
in het wetsvoorstel op te nemen. De bevoegdheid om bij ministeriële regeling
regels te stellen met betrekking tot de te verrichten werkzaamheden en de
wijze waarop die werkzaamheden worden verricht, is zo ruim en raakt zozeer
aan de zelfstandige uitoefening van het beroep, terwijl het belang van een
dergelijke ruime bevoegdheid gering is, dat geoordeeld werd dat deze bevoegdheid
kan vervallen. Deze bevoegdheid is dus, zoals de leden van de D66-fractie
signaleerden, in het wetsvoorstel niet opgenomen. Wel is het inderdaad zo,
zoals deze leden eveneens signaleerden dat andere bepalingen in het wetsvoorstel
betrekking hebben op deze onderwerpen. Deze leden verwezen naar de artikelen
9 en 12. Ook de onderwerpen waarover wel, ingevolge artikel 6, nadere regels
gesteld kunnen worden, raken aan de wijze waarop de werkzaamheden worden verricht. Artikel 7De laatste volzin van het vierde lid van artikel 7, waarover de leden
van de fractie van de SGP een vraag stelden, is niet overbodig.In het kader van het verlenen van opsporingsbevoegdheid wordt de betrouwbaarheid
en de bekwaamheid van een persoon reeds onderzocht. De betrouwbaarheidstoets
in het kader van de beëdiging van buitengewoon opsporingsambtenaren is
vergelijkbaar met de toets waarop in de eerste volzin van artikel
7, tweede lid, wordt gedoeld. Voor de toetsing van de bekwaamheid ligt dit
anders. Aan personen die voor een beveiligingsorganisatie of recherchebureau
gaan werken, worden specifieke opleidingseisen gesteld, die niet gelden voor
buitengewoon opsporingsambtenaren of politieambtenaren. Daarom is bepaald
dat de toetsing in het kader van de toestemming om voor een beveiligingsorganisatie
te werken, voor opsporingsambtenaren beperkt blijft tot de bekwaamheid. SlotopmerkingenDe leden van de fractie van het CDA vroegen of ten aanzien van het wetsvoorstel
de bedrijfseffectentoets is gehanteerd.Deze toets, bedoeld in aanwijzing 256, onder a, van de Aanwijzingen voor
de regelgeving, is niet uitgevoerd op het onderhavige wetsvoorstel. Het vergunningvereiste
(artikel 4), het toestemmingsvereiste voor het tewerkstellen van personeel
(artikel 7) en de vereisten van uniformering en het dragen van een legitimatiebewijs
(artikel 9) vormen de kern van de wijze waarop de particuliere beveiligingsorganisaties
en recherchebureaus reeds nu onder het toezicht van de overheid zijn gebracht.
Het betreft reeds bestaande instrumenten.De bedrijfseffectentoets zal wel worden uitgevoerd op de ministeriële
regeling, voor zover deze betrekking heeft op eisen die nog niet eerder werden
gesteld, zoals de regels die op grond van de artikelen 10 (vakbekwaamheidseisen
voor alarminstallateurs en eisen voor alarmapparatuur) zullen kunnen worden
gesteld.De leden van de fractie van D66 vroegen of de regering aan bepaalde categorieën
beveiligingsbeambten reeds toestemming heeft verleend een wapenstok te dragen,
dan wel of zij daartoe voornemens heeft, en zo ja welke categorieën het
dan betreft. Bij de behandeling van de laatste wijziging van de Wet op de
weerkorpsen was dit aan de orde geweest.Op grond van artikel 28 van de Wet wapens en munitie kan de korpschef
verlof verlenen voor het dragen van een wapenstok, indien een redelijk belang
dit vordert. Er wordt hierbij een restrictief beleid gevolgd. Er zijn geen
verloven verleend aan categorieën beveiligingsbeambten.De Minister van Justitie,W. SorgdragerDe Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal XNoot1Particuliere Beveiliging; Omvang, wet- en regelgeving in Nederland en
Europa, J.J. de Waard en J. Van der Hoek, 1991, Stafafdeling Informatievoorziening
Directie Criminaliteitspreventie, Ministerie van Justitie, ISBN 90-5319-012-0.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Hof Den Bosch 2 december 1992, NJ 1993, 327. Ook gepubliceerd in het
Nederlands Tijdschrift voor Onderwijsrecht, juni 1993, blz. 99–106,
met een noot van L.F.M. Verhey en B.P. Vermeulen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23478-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl