Wet op de studiefinanciering; wijz. i.v.m. de leeftijd waarop aanspraak op studiefinanciering HO ontstaat; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24249, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24249 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Algemeen 2.1. Wetsgeschiedenis2.2. Student op eigen benen2.3. Opname in wetsvoorstel prestatiebeurs2.4. Belang initiatief-wetsvoorstel2.5. Inhoud van het wetsvoorstel2.6. Relatie tot andere wetgeving2.7. Relatie tot Algemene Kinderbijslagwet2.8. Studerenden in het MBO3. Uitvoering van het wetsvoorstel4. Gevoerd overleg5. Financiële aspectenArtikelsgewijze toelichting Artikel I, onderdelen A, B, C, E, F en G (artikelen 2,
3, 6, 8, 12 en 33 WSF)Artikel IIArtikel IIIArtikel IV
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24249Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 249Voorstel van wet van het lid Lansink tot wijziging van ondermeer de
Wet op de studiefinanciering in verband met de leeftijd waarop aanspraak op
studiefinanciering in het hoger onderwijs ontstaatnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING 1. InleidingHet onderhavige wetsontwerp beoogt de Wet op de studiefinanciering, in
werking getreden op 1 juli 1986 (Stb. 1986, 252) zodanig te wijzigen, dat
voor studerenden in het hoger onderwijs aanspraak op studiefinanciering ontstaat,
ook wanneer zij de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt. Deze wijziging
van de Wet op de studiefinanciering maakte deel uit van het op 20 februari
1995 ingediende voorstel tot Wijziging van ondermeer de Wet op de studiefinanciering
en de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband
met de invoering van de prestatiebeurs, de vorm van de toelage en de leeftijd
waarop aanspraak op studiefinanciering in het hoger onderwijs ontstaat (Tweede
Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 24 094, nrs. 1–2). De verwerping
van dat wetsvoorstel door de Eerste Kamer op 6 juni 1995 is aanleiding voor
het onderhavige wetsvoorstel, dat een in de Tweede noch Eerste Kamer omstreden
onderwerp betreft. 2. Algemeen 2.1. WetsgeschiedenisBij de indiening en behandeling van de Wet op de studiefinanciering in
1985 en 1986 is gekozen voor een vaste leeftijdsgrens voor de toekenning van
aanspraken in het kader van de wet. Weliswaar werd onderkend, dat een niet
onbelangrijk aantal studerenden al voordat zij de leeftijd van 18 jaar hebben
bereikt kunnen toetreden tot het hoger onderwijs, omdat zij tijdig en met
goed gevolg het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs of het hoger algemeen
vormend onderwijs hebben volbracht. Daar stond de eenduidigheid van de leeftijdsgrens,
ook in relatie tot andere wettelijke regelingen tegenover. Ook zou slechts
sprake zijn van een tijdelijke achterstand ten opzichte van de studerenden
in HBO en WO, die wel de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt. In de eerste
jaren van de werking van de WSF bereikten de medewetgever echter klachten
over de ongelijke behandeling van studerenden in het voortgezet onderwijs,
afhankelijk van de vraag of zij wel of niet de leeftijd van 18 jaar hadden
bereikt. Tegen die achtergrond is in de Tweede Kamer meermalen aandacht gevraagd
voor de mogelijkheid in het hoger onderwijs de leeftijdsgrens van 18 jaar tussen de WSF en de AKW te vervangen door een opleidingsgrens. Zo is
in het Regeerakkoord van 1989 vastgelegd, dat in het kader van de vereenvoudiging
van de WSF de toekenning van studiefinanciering aan studerenden in het voortgezet
onderwijs zou komen te vervallen. Had de betreffende passage bij de beoogde
heroriëntering van de WSF tot wetswijziging geleid, dan zou ongetwijfeld
vanuit de Kamer gepleit zijn voor de toekenning van studiefinanciering aan
studerenden in HBO en WO, ook wanneer zij nog geen 18 jaar zijn. 2.2. Student op eigen benenOok tijdens de behandeling in de Tweede Kamer van het wetsvoorstel «Student
op eigen benen» – feitelijk de afsluitende reeks maatregelen,
die hun oorsprong vonden in het Regeerakkoord van 1989 – is het vraagstuk
van de opleiding-afhankelijk toekenning van studiefinanciering aan de orde
gesteld. In de nota naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II 1993/94,
23 634, nr. 6, bladzijde 49–50) heeft de minister van Onderwijs
en Wetenschappen aangegeven, waarom hij hechtte aan de handhaving van de huidige
leeftijdsgrens van 18 jaar. Bij de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel
«Student op eigen benen» is vanuit de Tweede Kamer opnieuw gevraagd
om de positie van 16- en 17-jarigen in het HO te bezien. De minister heeft
bij die gelegenheid een notitie over het al langer in discussie zijnde onderwerp
toegezegd. De Tweede Kamer aanvaardde die toezegging, temeer omdat zowel de
voor- en nadelen van een opleiding-soortafhankelijk(er) stelsel uiteen zouden
worden gezet. Opgemerkt zij nog, dat de betreffende passage uit het Regeerakkoord
niet tot uitvoering is gebracht, ondanks het grote draagvlak in de Tweede
Kamer. 2.3. Opname in wetsvoorstel prestatiebeursBij de indiening van het wetsvoorstel, dat ondermeer de invoering van
de z.g. prestatiebeurs beoogde, bleek dat de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen inmiddels besloten had af te zien van de toezending van een
notitie over een opleiding-soort-afhankelijker stelsel van studiefinanciering.
De beslissing om ondanks de aanvankelijke aarzelingen toch meteen met concrete
voorstellen inzake de afschaffing van de vaste leeftijdsgrens van 18 jaar
te komen werd door de minister naast een nieuwe afweging in verband gebracht
met de beoogde invoering van de prestatiebeurs, hoewel een flexibele leeftijdsgrens
daarvan ook los gezien kon en mocht worden. Studerenden in het HO jonger dan
18 jaar, zo betoogde de minister, zouden bij handhaving van de huidige leeftijdsgrens
(een deel van) het eerste en wellicht tweede studiejaar van hun opleiding
niets te maken hebben met de prestatiebeurs, terwijl zij daar bij het bereiken
van de 18-jarige leeftijd wel onder zouden komen te vallen. Zouden zij meteen
onder het nieuwe regime worden gebracht, dan zou daarmee tevens een ongelijkheid
in behandeling van studerenden in het HO jonger dan 18 jaar en die van 18
jaar en ouder worden voorkomen. Zij worden zowel qua rechten als verplichtingen
gelijkgesteld met hun oudere studiegenoten. Die redenering klopt, maar geldt
evenzeer zonder invoering van de prestatiebeurs. Vanuit de Kamer is daarom
gevraagd om loskoppeling van de twee overige deelonderwerpen, te weten de
invoering van de prestatiebeurs en de afschaffing van de overgangsregeling
kinderbijslag. De minister heeft daarin niet bewilligd. Opvallend was wel,
dat de tegenhanger van de flexibeler leeftijdsgrens voor studerenden in het
HBO en WO, te weten de vervanging van de WSF voor studerenden in het voortgezet
onderwijs door de Regeling Tegemoetkoming Studiekosten wel in een afzonderlijk
wetsvoorstel is gegoten. 2.4. Belang initiatief-wetsvoorstelDe indiening van dit initiatief-wetsvoorstel is om meer redenen opportuun.
Gewezen zij allereerst op de eerdere pleidooien vanuit de Tweede Kamer. Voorts
was de Tweede Kamer bij de behandeling van het wetsvoorstel inzake de prestatiebeurs
in het algemeen van oordeel, dat het onderdeel inzake de afschaffing van de
leeftijdsgrens van 18 jaar voor studerenden in het HBO en WO steun verdiende.
De Raad van State had evenmin bedenking tegen of vragen bij de betreffende
paragraaf en artikelen van het wetsvoorstel. Ook de Eerste Kamer, die uiteindelijk
het integrale wetsvoorstel inzake de prestatiebeurs heeft verworpen had geen
kritiek op het al genoemde onderdeel. Tegen die achtergrond is de initiatiefnemer
van het onderhavige wetsvoorstel van oordeel, dat een afzonderlijke wettelijke
regeling van deze al lang lopende kwestie gewenst is. Deze regeling interfereert
ook op geen enkele wijze met de door de minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen aangekondigde discussie over de hoofdlijnen van een nieuw stelsel
van studiefinanciering. Een opleiding-soort-afhankelijke leeftijdsgrens is
immers een randvoorwaarde voor een transparant en effectief stelsel van studiefinanciering. 2.5. Inhoud van het wetsvoorstelHet onderhavige wetsvoorstel voorziet erin studerenden in het HO die jonger
zijn dan 18 jaar geheel onder de werking van de WSF te brengen. Belangrijkste
argument is de vaststelling, dat het tot nu toe niet mogelijk is gebleken
om studerenden jonger dan 18 jaar in het HO via de kinderbijslag en de tegemoetkoming
in de studiekosten eenzelfde positie te verschaffen als hun oudere studiegenoten.
Een belangrijk element daarbij is het feit dat de OV-studentenkaart is gekoppeld
aan het recht op studiefinanciering. Een adequate reisvoorziening is vooral
van belang voor studerenden in het HO, gezien de geringe spreiding van deze
onderwijsinstellingen over het land in verhouding tot de spreiding van scholen
voor voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Blijkens de eerder door het
ministerie aangegeven raming zullen ongeveer 5 500 studerenden van deze
voorziening gebruik kunnen maken. Hiermee wordt een belangrijk deel van de
problemen, die ten gevolge van de huidige leeftijdsgrens worden ervaren, opgelost.
Door de betrokken groep studerenden onder de werking van de WSF te brengen,
zal het recht op kinderbijslag voor deze personen komen te vervallen. Hierdoor
wordt voorkomen dat dubbele aanspraken gaan ontstaan. Studerenden die nog
niet de 18-jarige leeftijd hebben bereikt, krijgen recht op studiefinanciering
met ingang van het eerste kwartaal volgend op hun eerste inschrijving in het
HO. Dit zal meestal 1 oktober betekenen. Echter: ook 1 januari, 1 april en
1 juli zijn mogelijke ingangsdata. De instroom in de WSF blijft voor dit punt
aansluiten op de kwartaalsystematiek van de AKW. 2.6. Relatie tot andere wetgevingVoor de categorie studerenden van 18 jaar en ouder die voortgezet onderwijs
(exclusief het middelbaar beroepsonderwijs) volgen, is bij de Staten-Generaal
inmiddels een afzonderlijk voorstel ingediend. De minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen verklaarde in de memorie van toelichting op het wetsvoorstel
inzake de prestatiebeurs, dat hij voor een afzonderlijk wetsvoorstel heeft
gekozen om enige ruimte te winnen. Die ruimte was kennelijk nodig om te bezien
op welke wijze vanuit motieven van faciliteren van de onderwijsvraag met deze
studerenden om zou moeten worden gegaan. Gelijktijdige behandeling van dit
wetsvoorstel en de wijziging van de regeling voor studerenden van 18 jaar
en ouder in het voortgezet onderwijs ligt voor de hand. 2.7. Relatie tot Algemene KinderbijslagwetAchtergrond voor de destijdse keuze voor een vaste leeftijdsgrens was
de relatie tot de Algemene Kinderbijslagwet (AKW). Het vervallen van de kinderbijslagrechten
voor studerenden in het HO jonger dan 18 jaar kan in zekere zin gezien worden
als een inbreuk op het huidige kinderbijslagstelsel, waarin de leeftijd bepalend
is voor de toekenning van kinderbijslag. Met het Kabinet is de initiatiefnemer
echter van oordeel, dat het onderhavige wetsvoorstel niet gezien behoeft te
worden als een eerste stap op weg naar een schoolsoortafhankelijk AKW-stelsel.
Het voorstel is veeleer een logische uitzondering, temeer waar de WSF als
zodanig voor een belangrijk deel is voortgekomen uit de AKW, ook in financiële
zin. Een verdergaande ontwikkeling in de richting van een schoolsoortafhankelijk
AKW-stelsel wordt door de indiener dus niet beoogd. 2.8. Studerenden in het MBOVoor studerenden in het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) blijft de huidige
regeling vooralsnog gehandhaafd, dat wil zeggen recht op studiefinanciering
bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd en daarvoor recht op kinderbijslag
eventueel aangevuld met een tegemoetkoming in de studiekosten. Door de spreiding
van de onderwijsvoorzieningen is een aanpassing van de regeling minder noodzakelijk.
Daarnaast geldt voor het MBO een ander leeftijdstraject. Bij de toegezegde
discussie over de eventuele aanpassing van het stelsel van studiefinanciering
zal echter dit punt nader moeten worden bezien. 3. Uitvoering van het wetsvoorstelOp grond van de destijds door de minister gegeven informatie, gaat de
indiener van het wetsvoorstel ervan uit, dat in uitvoeringstechnische zin
de openstelling van de WSF voor 18-minners in het HBO en WO voor de SVB en
de IB-Groep geen problemen oplevert. 4. Gevoerd overlegBij het overleg met ISO en LSvB en met de instellingen over het wetsvoorstel
inzake de prestatiebeurs zijn geen bezwaren gebleken tegen het onderdeel van
de wet dat de openstelling van de WSF voor 18-minners in het HBO en WO regardeert.5. Financiële aspectenHet toekennen van studiefinanciering aan studerenden in het HBO en WO,
die jonger zijn dan 18 jaar heeft gevolgen voor de studiefinancieringsuitgaven
en voor de uitgaven krachtens de AKW en de Regeling Tegemoetkoming Studiekosten.
De uitgaven WSF stijgen structureel met 28 mln gld. Daarentegen nemen de uitgaven
krachtens de AKW af met 11 mln gld en die krachtens de Regeling Tegemoetkoming
Studiekosten met 3 mln gld. De netto structurele stijging van 14 mln gld wordt
gecompenseerd door de opbrengst van de afschaffing van de aanspraken op WSF
voor studenten in het voortgezet onderwijs, die ouder zijn dan 18 jaar. Artikelsgewijze toelichting Artikel I, onderdelen A, B, C, E, F en G (artikelen 2,
3, 6, 8, 12 en 33 WSF)In de artikelen 2, 6 en 8 wordt een splitsing aangebracht omdat de verlaging
van de leeftijdsgrens voor de studiefinanciering alleen geldt
voor studerenden, jonger dan 18 jaar, die in het hoger onderwijs instromen.De formulering van artikel 3, derde lid, is zo gekozen, dat ook degene,
die zich laat inschrijven als student in het hoger onderwijs op een ogenblik,
dat hij nog geen 18 jaar is, kwartaalsgewijze instroomt in de studiefinanciering.
Op deze wijze wordt een volledige aansluiting aan het kwartaalsysteem van
de kinderbijslag bereikt. Dit betekent, dat afhankelijk van het tijdstip,
waarop het wetsvoorstel tot wet zal zijn verheven en in werking getreden,
de uitbreiding van de WSF tot studerenden in het hoger onderwijs, die nog
geen 18 jaar zijn, effectief kan worden per 1 januari 1996, 1 april 1996,
1 mei 1996 of 1 oktober 1996. Artikel IIIn artikel I, onderdeel E, van dit wetsvoorstel wordt bepaald, dat studerenden
tot 27 jaar die volledig hoger onderwijs volgen, in aanmerking kunnen komen
voor studiefinanciering. Hiermee komt voor studerenden in het HO de onderste
leeftijdsgrens van 18 jaar te vervallen. In het huidige stelsel van studiefinanciering
is het ontvangen van studiefinanciering niet mogelijk voor studerenden jonger
dan 18 jaar. In plaats daarvan kunnen de ouders van deze kinderen onder voorwaarden
ten behoeve van deze kinderen in aanmerking komen voor kinderbijslag en een
tegemoetkoming in de studiekosten. Het voorgestelde artikel II, onderdeel
A, strekt ertoe de mogelijkheid tot kinderbijslag te doen vervallen indien
aanspraak bestaat op studiefinanciering. Hierdoor wordt voorkomen, dat ten
aanzien van eenzelfde kind een samenloop van tegemoetkomingen in verband met
studie kan ontstaan vanuit verschillende bronnen.Door de systematiek van de AKW kent de WSF ook thans reeds een kwartaalgewijze
instroom van studerenden die de 18-jarige leeftijd hebben bereikt. Deze systematiek
blijft gehandhaafd voor de nieuwe groep studiefinancieringsgerechtigden jonger
dan 18 jaar. Hiermee wordt voorkomen dat een verrekeningssystematiek moet
worden geïntroduceerd die complexe administratieve handelingen met zich
zou brengen. De studerende, jonger dan 18 jaar, kan aldus voor het eerst aanspraken
maken op studiefinanciering op 1 oktober van zijn eerste jaar van inschrijving
in het HO.In voorkomende gevallen kan een WSF-gerechtigde studerende in het HO jonger
dan 18 jaar toch in de loop van zijn eerste studiejaar besluiten om zijn studie
in het HO niet voort te zetten en over te stappen naar het MBO. Na een dergelijke
overstap zullen geen studiefinancieringsrechten meer bestaan (als gevolg van
de leeftijd). Wel zal (met ingang van een nieuw kwartaal) de aanspraak op
kinderbijslag herleven. Voor deze gevallen zal nog een voorziening worden
getroffen in het voorstel van Wet houdende nieuwe bepalingen voor een tegemoetkoming
in de studiekosten (Kamerstukken II, 1993/94, 23 699, nr. 2). Uiterlijk
voor 1 januari zullen de ouders nog een aanvrage kunnen doen voor een (gedeeltelijke)
tegemoetkoming in de studiekosten. Deze datum sluit aan bij de kwartaalsystematiek
van de AKW. Artikel IIIHet betreffende artikel beoogt in die zin terugwerkende kracht voor 16-
of 17-jarige studerenden, dat zij tot uiterlijk de laatste dag van het kalenderkwartaal
volgend op dat van de inwerkingtreding van de wet een verzoek om toekenning
van studiefinanciering kan doen. Artikel IVEen spoedige inwerkingtreding van de wet ligt voor de hand. Het draagvlak
voor deze voorziening is – zo is gebleken – aanwezig. Het verschil
in rechtspositie tussen studenten, jonger en ouder dan 18 jaar in het hoger
onderwijs, rechtvaardigt inwerkingtreding, het eerstvolgend kwartaal na aanvaarding
van het wetsvoorstel. Bij koninklijk besluit ware dat tijdstip nader te bepalen.Lansink 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24249-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl