Beleid inzake staatsdeelnemingen; Verslag algemeen overleg over beleid staatsdeelnemingen en over macro-econoimsche en monetaire aspecten van LETS-systemen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25178, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25178 nr. 4

08-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Het beleid inzake staatsdeelnemingen Vragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de minister2. Macro-economische en monetaire aspecten van LETS-systemen Vragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekeningBIJLAGE Macro-economische aspectenMonetaire aspecten
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25178Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 178Beleid inzake staatsdeelnemingennr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 8 oktober 1997De vaste commissie voor Financiën1 heeft
op 3 september 1997 overleg gevoerd met minister Zalm van Financiën over:– diens brief d.d. 24 december 1996 over het beleid inzake
staatsdeelnemingen (25 178, nrs. 1 en 2) en de desbetreffende vragen
en antwoorden;– diens brief van 5 maart 1997 inzake macro-economische en
monetaire aspecten van LETS-systemen (FIN-97-93; zie bijlage).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. 1. Het beleid inzake staatsdeelnemingen Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer De Haan (CDA) constateerde een hoge mate van continuïteit
in het gevoerde beleid inzake staatsdeelnemingen, dat van oudsher vooral is
gebaseerd op overwegingen van opportuniteit. Hij onderschreef dan ook de kritiek
van de Rekenkamer, dat de fundering van het beleid te wensen overlaat. Nu
de aandacht vooral uitgaat naar privatisering, deregulering en marktwerking
is een gedegen beleidsmatige onderbouwing van de beslissing tot handhaving
of verkoop van staatsdeelnemingen gewenst. Daarom betreurde hij het dat uit
de stukken niet blijkt welke beleidsmatige overwegingen aan de verkoop van
deelnemingen ten grondslag liggen. Goede redenen om deelnemingen te handhaven
zijn:1. het voorkomen van particuliere monopolies;2. het genereren van schaaleffecten (energiesector);3. tijdelijke steun aan in beginsel particuliere ondernemingen (infant
industry, bijvoorbeeld Hoogovens, DSM);4. deelneming in regionale ontwikkelingsmaatschappijen;5. het opvangen van gebreken in de markt (bijvoorbeeld tijdelijke steun
aan een particuliere onderneming om onvolkomenheden op de kapitaalmarkt op
te vangen of deelname in vervoersondernemingen om de exploitatie van niet
rendabele lijnen te garanderen).Naar aanleiding van punt vijf waarschuwde hij dat in een tijd waarin privatisering,
deregulering en marktwerking tot een «hype» zijn geworden, moet
worden gewaakt voor al te gemakkelijke afstoting van deelne-mingen
in regionale ontwikkelingsmaatschappijen. De ontwikkelingen bij de NOM tonen
aan dat daarmee goede resultaten zijn te behalen.Op zich was de heer De Haan het ermee eens dat de Staat zich zoveel mogelijk
uit deelnemingen moet terugtrekken. Daarom verbaasde het hem dat het aantal
deelnemingen ondanks dit beleid niet of nauwelijks daalt en zelfs enigszins
lijkt te stijgen. Tijdelijke overheidsdeelname in geprivatiseerde overheidsinstellingen
verklaart dit verschijnsel niet geheel. Wat is de achterliggende oorzaak?
Hij bepleitte het ministerie van Financiën primaire verantwoordelijkheid
te geven bij de melding van concurrentievervalsing. Ook bepleitte hij bij
afstoting van deelnemingen, de betrokken werknemers een voorkeurspositie te
geven bij de overname van aandelen. Ten slotte onderschreef hij de kritiek
van de Rekenkamer op de gebrekkige coördinatie inzake dividendpolitiek
en de benoeming van ambtenaren-commissarissen. Zoveel mogelijk moet worden
vermeden dat ambtenaren commissaris worden bij een onderneming die directe
relaties onderhoudt met het eigen departement.De heer Ybema (D66) constateerde dat maatschappelijke veranderingen
in de afgelopen tien tot vijftien jaar ertoe hebben geleid dat het beleid
dat uitging van actieve deelneming van de overheid in kernindustrieën
en bedrijven met maatschappelijke sleutelfuncties, is omgebogen in de richting
van het afstoten van dergelijke deelnemingen en het vervullen van kerntaken.
Meer dan in het verleden moet het belang van overheidsdeelname thans duidelijk
aantoonbaar zijn. Hoewel het beeld nog wordt verstoord door tijdelijke deelnemingen
in verzelfstandigde overheidsinstellingen, is duidelijk dat het totaal aantal
overheidsdeelnemingen terugloopt. Met instemming constateerde hij ook dat
erop is teruggekomen om financieringstekorten te dekken met de afstoting van
staatsdeelnemingen. Zo'n taakstelling verstoort een evenwichtig beleid ten
aanzien van staatsdeelnemingen. Welke ervaringen zijn hiermee opgedaan?Uit de stukken begreep de heer Ybema dat bij staatsdeelneming in een bedrijf
de invulling van het aandeelhouderschap van de Staat geschiedt in lijn met
de aanbevelingen van de commissie Peters. Welke gevolgen heeft dit voor de
positie van de commissaris, c.q. de overheidscommissaris? Is dit een van de
oorzaken voor de gewijzigde opvatting over de overheidscommissaris? Welke
toegevoegde waarde heeft deze functionaris, mede in het licht van de bijzondere
positie van de overheid als deelnemer in een bedrijf?De heer Ybema bepleitte een duidelijke taakverdeling tussen het ministerie
van Financiën en het betrokken vakdepartement bij de afstoting van staatsdeelnemingen.
Heeft het vakdepartement altijd de leidende rol en richt het ministerie van
Financiën zich als coördinator altijd vooral op een zorgvuldige
procesgang, of verschilt dit van geval tot geval? In het algemeen kon hij
zich vinden in een pragmatische aanpak waarin bij de taakverdeling tussen
de departementen een iets zwaarder accent wordt gelegd op het vakdepartement.Het beursklimaat wordt aangevoerd als één van de overwegingen
voor afstoting van staatsdeelnemingen, zo constateerde de heer Ybema. Op dit
moment is dit klimaat buitengewoon goed. Wordt thans met meer dan normale
belangstelling gekeken naar mogelijkheden om staatsdeelnemingen af te stoten?
Kan in algemene termen worden aangeven hoe wordt gedacht over de deelnemingen
in NOZEMA en de luchthaven Schiphol? Is afstoting van laatstgenoemde deelneming
in sterke mate mede afhankelijk van de uitkomst van de discussie over de toekomst
van de Nederlandse luchtvaart? Hoe staat het met het afstoten van deelnemingen
in Roccade en NOB?Mevrouw De Vries (VVD) waarschuwde voor belangenverstrengeling
bij de benoeming van overheidscommissarissen en sprak zich derhalve uit tegen benoeming van ambtenaren in deze functie. De minister lijkt dit
standpunt te delen. Wordt deze beleidslijn inderdaad meer en meer gehanteerd?Dat het ministerie van Financiën bij de afstoting van deelnemingen
een coördinerende rol heeft, onderschreef mevrouw De Vries. Zij bepleitte
een stevige greep van dit ministerie op dit soort beslissingen. Die mogen
niet uitsluitend aan de betrokken vakdepartementen worden overgelaten. Waarom
wordt afstand genomen van het criterium dat deelnemingen niet moeten worden
afgestoten als de aanbieder een monopolie heeft?Uit signalen uit de praktijk was mevrouw De Vries gebleken dat, er in
tegenstelling tot eerdere uitspraken van de minister, in onderhandelingen
over afstoting van deelnemingen onvoldoende aandacht is voor werknemersparticipatie.De heer Van der Ploeg (PvdA) bespeurde een tegenstelling tussen
de op pag. 3 van de notitie genoemde criteria voor de beoordeling van deelnemingen
en het antwoord op vraag 3, dat aangeeft dat categorisering niet goed doenlijk
is. Ofwel er wordt periodiek heroverwogen of deelnemingen nog voldoen aan
de criteria, óf zo'n periodieke heroverweging is een farce. Hoe zit
dit? Onduidelijk is de notitie ook over het beleid ten aanzien van privatisering
van ondernemingen in situaties waarin er onvoldoende sprake is van mededinging.
Men mag de overheid niet kunnen betichten een extra hoge opbrengst na te jagen
door een bedrijf van de hand te doen terwijl het nog een monopoliepositie
op de markt inneemt. Ook moet worden vermeden dat de consument door privatisering
wordt opgezadeld met te hoge kosten of geen toegang meer heeft tot essentiële
diensten. Dit betekent niet dat de overheid altijd zelf bij alles betrokken
moet zijn, zij kan zaken ook bewerkstelligen door flankerende wet- en regelgeving.
Onvoldoende komt in de notitie naar voren dat een dalend prijsniveau als gevolg
van privatisering de noodzaak van flankerend milieubeleid kan oproepen. Kan
hier nader op worden ingegaan? Het afstoten van deelnemingen mag niet slechts
het vullen van de schatkist ten doel hebben. Door het uitblijven van toekomstig
dividend resulteert zo'n beleid niet in verbetering van de nettovermogenspositie
van de overheid. Afstoten van deelnemingen is wel gerechtvaardigd in het belang
van een beter, doelmatiger functioneren van het betrokken bedrijf. Daartoe
moet zeker zijn dat er sprake is van voldoende concurrentie in de markt. Is
die zekerheid er niet, dan wordt slechts een overheidsmonopolie vervangen
door een marktmonopolie.Op grond van het voorgaande bepleitte de heer Van der Ploeg bij komende
voorstellen tot privatisering de volgende spelregels te hanteren:1. voorstellen moeten worden vergezeld van een degelijke analyse van de
markt waarop het betrokken bedrijf gaat opereren;2. voorstellen bevatten een overzicht van de regelgeving waarmee een eventueel
monopolie of de nadelige effecten daarvan worden gecorrigeerd;3. voorstellen bevatten een toetsing vooraf van de WEM door de kartelautoriteit;
toetsing achteraf (zie antwoord op vr. 32) biedt onvoldoende zekerheid;4. indien gewenst en noodzakelijk bevatten voorstellen een overzicht van
flankerende regelgeving waarmee de toegankelijkheid van essentiële voorzieningen
en de kwaliteit van het milieu worden zekergesteld;5. voorstellen bevatten een motivering waarom de oude redenen voor het
aangaan van de deelname zijn vervallen;6. voorstellen bevatten een toetsing van de mogelijkheden tot werknemersparticipatie.Bij dit alles was hij zich ervan bewust dat randvoorwaarden die bij een
feitelijke verkoop in acht moeten worden genomen, niet altijd openbaar kunnen worden gemaakt. Wel verzocht hij de minister de Kamer na iedere
verkoop te informeren over de overwegingen die daarbij in het geding waren.Op grond van het voorgaande concludeerde de heer Van der Ploeg dat de
notitie er te gemakkelijk van uitgaat dat privatisering aan de orde is als
een publieke taak even goed of beter kan worden verricht door een marktconform
ingerichte, juridische entiteit. Zo'n conclusie kan alleen worden getrokken
op basis van een gedegen analyse van de publieke taken op een bepaald beleidsterrein.
Gewaakt moet ook worden voor vermenging van wettelijk gesubsidieerde taken
en commerciële nevenactiviteiten. Dit vereist een toetsing op het punt
van de juridische en organisatorische scheiding van bepaalde activiteiten.
Ook gaat de notitie te gemakkelijk uit van de stelling dat de Staat een gewone
aandeelhouder is. Als dat werkelijk zo is, wat is dan nog het belang van een
staatsdeelname? Bedrijfsbelangen mogen zwaar tellen bij de invulling van het
aandeelhouderschap, maar het mag nooit uitgesloten zijn dat de overheid kiest
voor het maatschappelijk belang.Uit de stukken was het de heer Ploeg niet duidelijk of voornemens tot
verkoop van staatsdeelnemingen in een vroeg stadium openbaar worden, of dat
zij aanvankelijk slechts aan een beperkt gezelschap bekend worden. Hoe is
de informatieverstrekking geregeld? Zijn sommige beleggers eerder op de hoogte
dan andere?Het antwoord op vraag 27 deed de heer Van der Ploeg concluderen dat de
Staat in enkele gevallen goedkeuringsrecht heeft bij beslissingen over de
arbeidsvoorwaarden van de directie van een onderneming. Welke bedrijven betreft
dit en op welk niveau wordt de directie daar beloond? In dit verband wees
hij op ontwikkelingen in het buitenland en in gang zijnde discussies over
beloning in de vorm van opties en dergelijke. Verwijzend naar een artikel
in het Financieele Dagblad van 6 mei jl. vroeg de heer Van der Ploeg naar
de dubbelrol die een ambtenaar van het ministerie van Financiën vanuit
zijn betrokkenheid bij Alpinvest zou hebben gespeeld bij de verkoop van de
deelneming in Roccade. Ware het niet beter geweest deze schijn van belangenverstrengeling
geheel te vermijden? Het mag niet zo zijn dat Alpinvest via deze ambtenaar
op de hoogte is van andere bieders op Roccade. Wat is er waar van dit bericht?
Hoewel hij onderschreef dat afspraken zijn gemaakt over de besteding van de
opbrengst van verkoop van deelnemingen, bepleitte hij ten slotte om toekomstige
opbrengsten vooral ook te gebruiken voor nieuwe investeringen. Storting in
het FEZ zou dan voor de hand liggen. Het antwoord van de ministerDe minister onderstreepte dat de Staat niet tot taak heeft
om namens de burgers te beleggen en dat derhalve de verkoop van staatsdeelnemingen
uitgangspunt van beleid is. Van daaruit wordt bij beoordeling van deelnemingen
primair gekeken of er nog redenen zijn tot handhaving ervan. Om praktische
redenen en ook in het belang van een zorgvuldig optreden jegens de betrokken
ondernemingen, is ervan afgezien de Kamer periodiek een gemotiveerde beoordelingslijst
te zenden en is ervoor gekozen om per concreet geval aan te geven waarom er
geen redenen meer zijn om de betrokken deelneming nog langer aan te houden.
Hoewel hij niet onderschreef dat het dichten van een begrotingstekort op zich
reden mag zijn voor de verkoop van deelnemingen, is in de begrotingscijfers
wel een geraamde taakstelling op dit gebied opgenomen. Die behoeft echter
niet koste wat kost gehaald te worden. Van de 2,5 mld geraamde opbrengst over
de jaren 1996 en 1997 is thans ongeveer 2 mld. gerealiseerd. Er wordt geen
geforceerd beleid gevoerd om het restant nog te halen, want daarmee zou een
zorgvuldig verkoopbeleid onder budgettaire druk worden geplaatst. De geraamde
opbrengst in 1996/1997 is aangewend voor de verkleining van de staatsschuld.
Door in te stemmen met de Miljoenennota en de memorie van toelichting
bij het FEZ is de Kamer hier impliciet mee akkoord gegaan. Hierbij dient te
worden aangetekend dat in het FEZ meer is gestort dan op grond van geldende
afspraken mocht worden verwacht. Zo is in weerwil van de oude afspraak dat
verkoop van deelnemingen alleen zou dienen ter voorfinanciering van toekomstige
aardgasbaten, de totale opbrengst van de «common areaverkoop»
in het FEZ gestort. Ook zijn niet alleen niet-belastingmiddelen in het FEZ
gestort, maar ook de vennootschapscomponent.Over de stand van zaken bij de concrete verkoop van deelnemingen deelde
de minister het volgende mede:– verkoop van de deelneming in het NOB, wacht op de uitkomst van
de discussie in de vaste commissie voor OCW;– wetsvoorstellen betreffende de verkoop van deelnemingen in NOZEMA
en VAM worden voorbereid;– naar verwachting kan de besluitvorming over de deelneming in Roccade
in oktober a.s. worden afgerond;– ten aanzien van de deelneming in de luchthaven Schiphol is reeds
aangegeven dat er voor de overheid eigenlijk geen redenen meer zijn om enig
aandeelhouder te blijven; verdere besluitvorming is echter afhankelijk van
de uitkomsten van de discussie over de toekomst van de Nederlandse luchtvaart.Op zich vond de minister de door de heer De Haan in zijn betoog aangevoerde
redenen om te besluiten tot staatsdeelneming valide, al wees hij erop dat
deze effecten ook kunnen worden bereikt zonder directe staatsdeelneming. Zo
kunnen ongewenste ontwikkelingen in het openbaar vervoer worden voorkomen
door bij subsidies aan particuliere maatschappijen voorwaarden te stellen.
Gezien het zeer verschillende karakter van privatiseringsvoorstellen achtte
hij onverkorte toepassing van de door de heer Van der Ploeg opgesomde criteria
niet haalbaar. Wel was hij het eens met het principe dat het kabinet een verkoop
altijd gemotiveerd moet verantwoorden tegenover de Kamer: vooraf in notities
of wetsvoorstellen, of achteraf in een aparte rapportage. Bedoelde criteria
zouden hierbij als «checklist» kunnen fungeren. Dat privatisering
gekoppeld moet worden aan aanvullende milieuregelgeving bestreed hij. De overheid
stelt vanuit haar publieke taak milieu-eisen aan zowel overheids- als particuliere
bedrijven. Alleen het feit van de overgang van een bedrijf naar de particuliere
sector vormt derhalve geen aanleiding tot het stellen van extra milieu-eisen.
De Nederlandse wetgeving biedt de overheid in haar rol als aandeelhouder geen
ruimte om extra milieu-eisen te stellen. Hij onderschreef dat bij privatisering
als het maar enigszins kan, moet worden gezorgd voor een concurrerende omgeving.
Indien dit niet mogelijk blijkt, moet het gebrek aan concurrentie worden gecorrigeerd
door middel van regelgeving en toezicht. Die kunnen echter zo ingewikkeld
blijken te zijn dat het vooralsnog te prefereren is om het staatsmonopolie
te handhaven.De minister onderschreef in het algemeen dat participatie van werknemers
in hun onderneming moet worden bevorderd. In onderhandelingen met kopers van
een af te stoten staatsdeelneming wordt hun beleid op dit gebied ook als criterium
gehanteerd. Bevordering van werknemersparticipatie betekent echter niet dat
de toevallig bij een verkoop betrokken werknemers een douceurtje wordt gegeven
in de vorm van aandelen. Desgevraagd gaf hij aan geen enkel bezwaar te hebben
tegen een zogenaamde management «buy-out» of verkoop aan de werknemers
van de betrokken onderneming, mits tegen normale voorwaarden. Betreft het
een beursgenoteerde onderneming en is er sprake van overinschrijving op de
uit te geven aandelen, dan is het te verdedigen om de werknemers van de betrokken
onderneming een wat groter quotum toe te delen dan de overige gegadigden.
Gezien de vele mogelijkheden die er zijn bij verkoop, zal per
geval moeten worden bezien welke optie de beste is.De minister had er geen behoefte aan ten faveure van zijn ministerie een
wijziging aan te brengen in de geldende rolverdeling tussen de bij een verkoop
betrokken ministeries. Vakdepartementen hebben niet per definitie een leidende
rol. Het staat het ministerie van Financiën vrij het initiatief te nemen
als het van mening is dat een deelneming kan worden verkocht. Soms wordt het
initiatief zelfs genomen door het betrokken bedrijf. Bij verkoop is er altijd
nauwe samenwerking tussen het betrokken vakdepartement en het ministerie van
Financiën, dat beschikt over de nodige financiële kennis en ook
zorgdraagt voor een zorgvuldige procedure.De minister onderschreef het algemene uitgangspunt dat ter voorkoming
van belangenverstrengeling een ambtenaar geen commissaris mag zijn bij een
bedrijf dat actief is op zijn beleidsterrein. Hoewel deze beleidslijn thans
als algemeen uitgangspunt geldt, is het in een enkel geval nog niet mogelijk
gebleken deze duidelijke scheiding aan te brengen. Desgevraagd zegde hij toe
de Kamer op korte termijn een lijst te zenden van overheidscommissarissen
en de functie die zij op hun departement vervullen. Hij voelde er niet voor
om ambtenaren geheel uit te sluiten van benoemingen tot commissaris. Het feit
dat de Staat aandeelhouder is in een bedrijf, geeft aan dat er relaties zijn
met de overheid. In die situatie is het voor zo'n bedrijf van nut om te beschikken
over een commissaris die de «Haagse» gebruiken kent, terwijl het
voor de overheid van belang is om via haar commissaris aanvullende expertise
te verkrijgen over de sector waarin het betrokken bedrijf opereert. Het afzien
van overheidscommissarissen ging hem te ver, omdat de overheid zichzelf dan
als enige grote aandeelhouder in een bedrijf niet laat vertegenwoordigen in
de raad van commissarissen. Naar verwachting zal de rapportage van de commissie
Peters geen invloed hebben op de positie en het functioneren van de overheidsfunctionaris.
Belangenverstrengeling bij de verkoop van de deelneming in Roccade is uitgesloten,
omdat de deelneming in Alpinvest is verkocht en daar derhalve geen overheidscommissaris
meer actief is. Ten slotte deelde de minister mede dat het eisen van goedkeuringsrecht
op het gebied van arbeidsvoorwaarden geen algemene regel is bij het aangaan
van staatsdeelnemingen. 2. Macro-economische en monetaire aspecten van LETS-systemen Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van der Ploeg (PvdA) bestreed de conclusie in de brief
van 5 maart jl. dat de centrale administratie geen LETS-eenheden kan uitgeven.
Door extra LETS-papieren te drukken, stelt de centrale administratie zich
op als monetaire autoriteit. Dit kan leiden tot onderbesteding en inflatie.
Belastingtechnisch kan dus aan een LETS-eenheid wel een waarde worden toegekend,
maar die kan worden beïnvloed door het optreden van de centrale LETS-administratie.
Hoe ziet de minister dit? Overigens stemde hij in met een zekere vrijstelling
voor dit soort alternatieve circuits.Mevrouw Giskes (D66) nam het verschijnsel LETS-systeem zeer
serieus omdat het veelal wordt gehanteerd in kringen van mensen die onvoldoende
echt geld hebben om van rond te komen. Het bevreemdde haar dat formulieren
van de belastingdienst de indruk wekken als zou er in dergelijke systemen
formeel geld omgaan, terwijl in de brief van 5 maart jl. wordt gesteld dat
LETS nooit in geld inwisselbaar zijn. Is dit wel realistisch? Hoe waardevast
zijn LETS-eenheden? Is bekend hoeveel LETS-eenheden er in omloop zijn? Wat
is de ervaring van de belastingdienst met verzonden formulieren? Hoe zijn
verzekeringsaspecten geregeld? Is iemand die arbeidsongeschikt
wordt tijdens het verrichten van een LETS-dienst verzekerd?Mevrouw De Vries (VVD) was ronduit ongelukkig met de wijze
waarop het kabinet omgaat met alternatieve geldstelsels als de onderhavige.
In feite wordt hiermee een semi-zwart circuit gedoogd. Hoe beperkt van omvang
het nu ook is, de betrokken organisaties verwachten het aantal deelnemers
tegen het jaar 2000 minimaal verdrievoudigd te hebben. Het kabinet volgt de
ontwikkeling, maar dreigt door zijn opstelling straks met lege handen te staan.
Door nu grenzen aan te geven, vrijstellingen te benoemen, officiële formulieren
uit te laten gaan en zelfs Melkertbanen in dit verband toe te staan, wordt
aan dergelijke systemen ongewild een status gegeven die ze niet mogen krijgen.
Tegen zo'n gedoogbeleid nam zij stelling. Zij riep de staatssecretaris van
Financiën op, wetgeving te entameren. Welk effect hebben LETS-stelsels
op het systeem van sociale zekerheid? Mogen mensen met een uitkering eraan
meedoen? Kan belastinggeld van LETS-deelnemers inderdaad niet altijd in guldens
worden gevorderd? Willen bewindslieden hierop in een nadere brief ingaan?De heer De Haan (CDA) waarschuwde ook voor een al te bagatelliserende
houding ten opzichte van LETS-systemen. Geldschepping door de centrale LETS-administratie
is wel degelijk mogelijk. Door hun geringe omvang kunnen deze systemen het
anti-inflatiebeleid van het kabinet niet doorkruisen, maar toch zou men er
goed aan doen om dit soort ontwikkelingen in beginsel te verbieden. Mensen
die te goeder trouw deelnemen aan dergelijke systemen, kunnen de dupe worden
van dubieus handelen van de centrale organisatie. Om duidelijkheid te scheppen
zou in regelgeving moeten worden vastgelegd dat ongeacht de rekeneenheid die
wordt gehanteerd, met de fiscus wordt afgerekend in guldens, waarbij als maatstaf
geldt dat een rekeneenheid per definitie gelijk is aan een gulden. Omdat dit
soort circuits economische activiteiten betreft, moet de fiscus een rol hebben.
Die mag bij zijn optreden de redelijkheid echter niet uit het oog verliezen
en moet zich ook rekenschap geven van de inningskosten. Daarbij leert de ervaring
dat meer vluchtwegen worden gecreëerd, naarmate de fiscus strenger wordt.
Bovendien mag streng optreden tegen dit soort circuits geen geïsoleerd
verschijnsel zijn. Zo'n optreden moet er dan ook zijn tegen vergelijkbare
circuits in andere lagen van de samenleving. Tegen die achtergrond kon hij
vooralsnog instemmen met introductie van een vrijstellingsgrens. Het antwoord van de ministerDe minister onderschreef dat LETS-systemen in potentie monetaire
gevolgen kunnen hebben als de centrale administratie ervan geldscheppend gaat
optreden. In de brief van 5 maart jl. is abusievelijk de suggestie gewekt
dat dit niet kan. Bedoeld was, dat dit in de praktijk niet gebeurt. Verder
onderschreef hij dat economische diensten in dit soort systemen in feite worden
beloond in natura en derhalve als zodanig moeten worden belast. Gezien de
relatief geringe omvang ervan achtte hij het vooralsnog echter niet opportuun
om tegen ontwikkelingen als de onderhavige streng op te treden met wetgeving
en dergelijke. Het optreden van de fiscus is erop gericht de ontwikkelingen
binnen de perken te houden. Hij adviseerde de commissie over fiscale aspecten
van LETS-systemen te discussiëren met de staatssecretaris van Financiën,
wiens portefeuille dit primair regardeert. Verder zegde hij toe, eventueel
in samenwerking met de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
de Kamer nader te informeren over verzekerings- en uitkeringstechnische aspecten
van het deelnemen aan een LETS-systeem. De voorzitter van de commissie,YbemaDe griffier van de commissie,Janssen BIJLAGE Aan de voorzitter van de Vaste Commissie voor Financiën van de Tweede
Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 maart 1997Zoals door de Staatssecretaris van Financiën tijdens het algemeen
overleg van 4 december 1996 is toegezegd, informeer ik u hierbij over de macro-economische
en monetaire aspecten van zogeheten LETS-systemen. LETS staat voor Local Exchange and Trade System. Het is een lokaal ruilstelsel.
Er bestaan in Nederland verschillende LETS-systemen. Binnen dergelijke systemen
verlenen de aangesloten leden onderling allerlei diensten met gesloten beurzen.
De verleende diensten worden centraal bijgehouden tegen een vaste boekhoudkundige
waarde, zoals bijvoorbeeld noppes, lets of eco's. Op deze manier kunnen leden
een tegoed opbouwen en dat later besteden aan diensten van anderen.De leden kunnen afspreken dat hun LETS-eenheid een bepaalde waarde
in guldens heeft. De LETS-eenheden zijn echter nooit omwisselbaar in geld.Ten aanzien van de macro-economische en monetaire aspecten van LETS-systemen
kunnen de volgende opmerkingen worden gemaakt. Macro-economische aspectenHet bestaan van lokale ruilsystemen heeft geen enkele invloed op de vraag
naar diensten in de formele sector, indien het gaat om diensten die niet worden
aangeboden in de formele sector of die voorheen binnen de huishoudelijke sector
werden gedaan («doe-het-zelf-klusjes»).Het lijkt erop dat het merendeel van de activiteiten thans in deze sfeer
liggen. Indien binnen het ruilsysteem diensten worden aangeboden die concurreren
met diensten in de formele sector, leidt dit tot een afname van de vraag naar
de betreffende formele diensten. Er treden echter compenserende gevolgen op
in de vorm van een toegenomen vraag naar andere goederen en diensten. Leden
die gebruik maken van diensten die tevens worden aangeboden in de formele
sector, krijgen meer ruimte in hun budget voor andere uitgaven of kunnen meer
gaan sparen.Werken in het LETS-systeem vormt in zeer geringe mate een alternatief
voor arbeid in de formele economie. De invloed op het formele arbeidsaanbod
is zeer klein. In de meeste gevallen zal de beloning in de formele sector
hoger liggen dan in het lokale ruilsysteem. Daarnaast zijn veel goederen en
diensten (zoals huisvesting, energie, levensmiddelen) niet verkrijgbaar binnen
het LETS-systeem.De invloed van LETS-systemen op de formele economie is dus zeer beperkt.
Dit geldt zowel voor de vraag naar diensten als voor het arbeidsaanbod. Er
is thans sprake van een kleinschalig fenomeen. Uiteraard wordt de ontwikkeling
van de omvang en het karakter van het fenomeen voortdurend gevolgd. Monetaire aspectenEen centrale administratie binnen het LETS-systeem registreert de verleende
diensten en houdt de tegoeden bij van de leden. De centrale administratie kan zelf echter geen LETS-eenheden uitgeven.Monetaire inflatie –
als gevolg van een te grote hoeveelheid LETS-eenheden in omloop in het systeem –
is daarmee per definitie uitgesloten.De leden kunnen afspreken dat de boekhoudkundige waarde die wordt gehanteerd binnen het LETS-systeem een bepaalde waarde in guldens
heeft. LETS-eenheden zijn echter niet omwisselbaar in geld. Het LETS-systeem
heeft daarom geen enkele invloed op de waarde van de gulden (en straks de
euro).Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De Minister van Financiën,G. Zalm XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), A. de
Jong (PvdA), Hoogervorst (VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae
(GroenLinks), Voûte-Droste (VVD), Adelmund (PvdA), Giskes (D66), H. G. J. Kamp
(VVD), Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), B. M. de
Vries (VVD), Van Walsem (D66), Ten Hoopen (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD), Visser-van Doorn (CDA),
Heeringa (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), Jeekel
(D66), Van Zijl (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), G. de Jong (CDA), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Rijpstra (VVD), Verkerk (AOV), Rosenmöller (GroenLinks), Hofstra
(VVD), Crone (PvdA), Assen (CDA), M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen
(SP), Leerkes (Unie 55+), Verspaget (PvdA), Hessing (VVD), Van Boxtel (D66),
De Haan (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25178-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl