Staat van de Europese Unie 2007-2008; Brief van de Minister van Buitenlandse Zaken en de Staatssecretaris voor Europese Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31202, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

31202 nr. 1

18-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamINHOUDSOPGAVE blz. STAAT VAN DE EUROPESE UNIE 2008Inleiding1. Gewijzigde verdragenEen effectiever EuropaEen democratischer Europa2. Europa in NederlandDe NederlandersHet parlementWie doet wat?3. Concreet Europa: nieuwe uitdagingen en werk in
uitvoeringKlimaat en energieAsiel, migratie en grensbewakingInterne en externe veiligheidVersterking van de Europese concurrentiekrachtBegrotingsevaluatie4. Europa en de burenUitbreidingNabuurschapsbeleidPartenariaat5. Europa en de wereldOntwikkelingssamenwerking in Europees kaderMidden-OostenRuslandNawoord
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31202Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 202Staat van de Europese Unie 2007–2008nr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN DE STAATSSECRETARIS
VOOR EUROPESE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 september 2007Met genoegen bieden wij u de «Staat van de Europese Unie 2007–2008»
met bijlage aan.In de «Staat van de Europese Unie 2007–2008» is de Europese
agenda 2007–2008 beschreven vanuit Nederlands perspectief, waarbij de
nadruk ligt op de toekomst: aan welke Europese dossiers kent het kabinet prioriteit
toe en wat zal daarbij de inzet zijn?In de bijlage is de stand van zaken in de verschillende Raadsformaties
opgenomen, alsmede het overzicht van de BNC-fiches, de stand van de implementatie
van Europese regelgeving, tabellen en grafieken, een trefwoordenregister en
een lijst van afkortingen.De Minister van Buitenlandse Zaken,Drs. M. J. M. VerhagenDe Staatssecretaris voor Europese ZakenDrs. F. G. C. M. Timmermans INHOUDSOPGAVE blz. Inleiding5   1.Gewijzigde verdragen7 Een effectiever Europa8  Een democratischer Europa9    2.Europa in Nederland9 De Nederlanders10  Het parlement11  Wie doet wat?12   3.Concreet Europa: nieuwe uitdagingen en werk in uitvoering13 Klimaat en energie14  Asiel, migratie en grensbewaking15  Interne en externe veiligheid15  Versterking van de Europese concurrentiekracht17  Begrotingsevaluatie18   4.Europa en de buren19 Uitbreiding19  Nabuurschapsbeleid20 Partenariaat21    5.Europa en de wereld21 Ontwikkelingssamenwerking in Europees
kader22  Midden-Oosten23  Rusland23   Nawoord23STAAT VAN DE EUROPESE UNIE 2008InleidingEerder dit jaar vierden wij de vijftigste verjaardag van de Verdragen
van Rome. Vijf decennia van Europese integratie hebben Europa en Nederland
sterker gemaakt. Vijf decennia van vrede zijn hand in hand gegaan met toenemende
welvaart en economische voorspoed, scheidslijnen tussen noord en zuid en tussen
oost en west zijn grotendeels weggevallen. Het unieke van deze samenwerking
is dat de versterking van het totaal niet ten koste is gegaan van de positie
van individuele lidstaten. Niet alleen Europa als geheel, maar ieder land
voor zich heeft grote voordelen van de Europese integratie mogen ondervinden.In die vijftig jaar heeft Nederland er steeds voor gekozen deel uit te
maken van de voorhoede van de Europese samenwerking. Leidend daarbij was de
wens enerzijds geopolitieke Nederlandse belangen veilig te stellen door via
Europese integratie Europa’s bloedige geschiedenis definitief tot het
verleden te laten behoren en anderzijds het bevorderen van specifieke Nederlandse
belangen op deelterreinen. Welke politieke constellatie er in de afgelopen
vijftig jaar ook was in Den Haag, het cruciale belang van Europese integratie
voor de toekomst van Nederland is steeds breed onderkend. Ongetwijfeld speelden
daarbij overwegingen van internationale solidariteit en historische rechtvaardigheid
een grote rol, maar er was zeker ook sprake van een welbegrepen eigenbelang.
Niet zonder reden, want vanaf het begin was duidelijk dat juist Nederland,
door onze geografische ligging en onze relatief open economie, veel baat zou
hebben bij een proces van Europese integratie.Maar resultaten uit het verleden bieden, zoals bekend, geen garantie voor
de toekomst. Het vertrouwen dat Europa de successen uit het verleden kan bestendigen
is vandaag de dag broos. Ook in Nederland vragen velen zich af of het huidige
Europa wel in staat is de uitdagingen van vandaag en morgen het hoofd te bieden
en bijvoorbeeld het milieu te verbeteren, energievoorziening te verzekeren
of veiligheid te garanderen. Globalisering verandert de verhoudingen in de
wereld razendsnel. Europa zou het logische verzamelpunt voor de natiestaten
moeten zijn om van die uitdaging – afzonderlijk én als groep –
een succes te maken. Maar Europa wordt niet zelden eerder als onderdeel van
het probleem dan als deel van de oplossing gezien. Dit is naar de mening van
het kabinet niet terecht. Van buitenaf bezien is Europa een voorbeeld van
een vrije, verantwoordelijke en solidaire samenleving. Alleen als de Europese
Unie en de lidstaten – beide gericht op hetzelfde doel, maar vanuit
hun eigen verantwoordelijkheid – beter samenwerken én de burgers
daarbij weten te betrekken, kunnen we dit Europa in stand houden en verder
brengen. Nederland wil niet zozeer minder of méér Europa, maar
een beter Europa. En dat betekent: soms minder, soms meer, afhankelijk van
het niveau waarop problemen het beste kunnen worden opgelost.Deze nuchtere en realistische koers betekent dat Nederland in ieder geval
Europa niet de rug zal toekeren. Nederland heeft Europa nodig. Onze belangen
zijn het beste gediend door een actieve opstelling, zoals ook weer bleek in
de aanloop naar en tijdens de Europese Raad van juni 2007. Alleen wie meepraat
en meedoet heeft invloed op de koers en de inhoud van de samenwerking. Een «wij
doen even niet mee»-opstelling betekent in de praktijk dat anderen bepalen
wat er gebeurt en wij later alleen nog maar de keuze hebben tussen volledige
afzijdigheid of volledige overname van hetgeen anderen hebben
besloten. Dit zal het kabinet niet laten gebeuren.«Een Europa dat werkt», dat is wat Nederlanders willen, dat
is de manier om verloren vertrouwen weer te herstellen. In het grote en diverse
Europa van zevenentwintig lidstaten is het daarbij van het grootste belang
dat de eigenheid van de individuele lidstaten wordt geborgd, hetgeen mogelijk
is als Europa zich concentreert op taken met een grensoverstijgend karakter
en de rest overlaat aan de lidstaten zelf. Tegelijkertijd is die eigenheid
maar één kant van de medaille. Het is ook goed nadrukkelijk
stil te staan bij wat Europeanen bindt. Zowel wat betreft hetgeen voor ons
belangrijk is, als de manier waarop we willen trachten dat te bereiken staan
Europeanen dichter bij elkaar dan vaak wordt aangenomen. Want wat vinden wij
belangrijk? Europeanen willen een veilig bestaan; een welvarende maatschappij;
goed onderwijs voor iedereen; voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg;
keuzevrijheid; eerlijke arbeidsverhoudingen; een betrouwbaar sociaal vangnet
en een schoon milieu. En hoe trachten we dat allemaal te bereiken? Door met
elkaar te overleggen en te streven naar consensus. Europa, dat verscheurd
was door grote oorlogen en sociale tegenstellingen, kent nu een model van
samenwerking en integratie dat uniek is in de wereld. Een model dat wordt
gekenmerkt door evenwicht. Evenwicht tussen economische dynamiek en sociale
harmonie. Evenwicht tussen eenheid en verscheidenheid. Het Europese model
doet recht aan de verscheidenheid én de gelijkheid, niet alleen van
lidstaten, maar ook van burgers.De uitbreiding van de Europese Unie is in de afgelopen jaren razendsnel
verlopen. Tussen de val van de Muur in 1989 en het einde van de Europese deling
in 2004 liggen vijftien jaar van diepgaande omwentelingen in de bevrijde landen,
die hun soms zeer pijnlijke hervormingsproces met succes zagen bekroond. In
de oude lidstaten heeft men deze tijd niet benut om zich voor te bereiden
op de grote verandering die een bijna verdubbeling van het aantal lidstaten
ook voor deze landen en hun bevolkingen zou opleveren. Dit heeft er mede toe
bijgedragen dat ook vele Nederlanders Europa zijn gaan zien als een ongecontroleerd
voortrazende trein. De vertrouwensbreuk die hierdoor is ontstaan tussen een
meerderheid van de Nederlanders en de Europese samenwerking, kwam helder tot
uiting bij het referendum over de Europese Grondwet. Herstel van vertrouwen
in Europa is sindsdien een prioriteit, zeker voor dit kabinet.Draagvlak komt er niet alleen als Europa beter werkt. Daarvoor is bovendien
nodig dat mensen het vertrouwen hebben dat hun belangen bij Europa in goede
handen zijn. Met de huidige spelregels zal dat niet duurzaam lukken. De Europese
Unie heeft ruim twee keer zoveel leden als vijftien jaar geleden en staat
bovendien voor nieuwe uitdagingen waar alleen een Europees antwoord toereikende
oplossingen kan aandragen. De afspraken die tijdens de Europese Raad van juni
2007 zijn gemaakt komen tegemoet aan zowel de kritiekpunten die onder de Europese
bevolking leven, als aan de noodzaak Europa met zevenentwintig lidstaten in
staat te stellen op een open, democratische en slagvaardige manier de uitdagingen
van vandaag en morgen aan te gaan.Er is in de afgelopen vijftien jaar heel veel veranderd in Europa. Niet
alleen zijn er nu ruim twee keer zoveel lidstaten, wij hebben inmiddels een
gemeenschappelijke munt en Europees beleid dringt door tot in de haarvaten
van de samenleving. Europa is groter, verscheidener, maar ook opdringeriger
geworden dan in het verleden. Europa zit mensen dicht op de huid, maar de
Europese overheid staat tegelijkertijd steeds verder van ze af. Dat is een
recept voor problemen en die zijn er dan ook gekomen. Het gaat er in de komende
jaren om de lotsverbondenheid van de Europeanen te herontdekken en nieuwe
invulling te geven. Europa mag geen eliteproject meer zijn dat op basis van
door politici gecreëerde voldongen feiten voortdendert, maar moet gedragen
worden door het vertrouwen van de mensen waarvoor de samenwerking is opgezet.Deze Staat van de Unie beoogt een weerspiegeling van het bovenstaande
te zijn door allereerst aandacht te besteden aan de versterking van de effectiviteit
en het democratisch gehalte van de Unie. Vervolgens wordt uitgebreid stilgestaan
bij de communicatie met de bevolking en het samenspel met het parlement. Ten
slotte richt de Staat de blik op die beleidsterreinen waarop het kabinet veel
verwacht van een sterke Europese rol. De traditionele overzichten van onder
meer de begroting en de verschillende raadsformaties zijn dit jaar voor het
eerst in een separate bijlage opgenomen.1. Gewijzigde verdragenNaar het zich laat aanzien, zal nog dit jaar de langlopende discussie
over een herziene verdragsbasis voor de Europese Unie worden afgerond. Onder
Duits voorzitterschap wist de Europese Raad in juni overeenstemming te bereiken
over de inhoud van een wijzigingsverdrag. Momenteel wordt, in het kader van
een intergouvernementele conferentie (IGC), de laatste hand gelegd aan het
in de juiste vorm gieten van de gemaakte afspraken. Het wijzigingsverdrag
zal vervolgens spoedig kunnen worden ondertekend, waarna de ratificatieprocedures
in de zevenentwintig lidstaten van start zullen gaan.Het kabinet ziet de ratificatieprocedure in Nederland met vertrouwen tegemoet.
Het aangepaste verdrag doet immers recht aan het «nee» van de
Nederlandse bevolking tegen het ontwerp van een Grondwettelijk Verdrag in
2005. De Unie wordt democratischer en effectiever. Nationale parlementen krijgen
een rol in Europese besluitvorming en de rechten van de burgers worden stevig
verankerd door een juridisch bindende verwijzing naar het Handvest Grondrechten.
De criteria voor toetreding van nieuwe lidstaten krijgen voor het eerst een
plaats rechtstreeks in het verdrag en de mogelijkheden voor meerderheidsbesluitvorming
worden verruimd. De bevoegdheden van Europa en de lidstaten zijn helderder
afgebakend, zodat van sluipende uitbreiding van Europese bevoegdheden geen
sprake meer kan zijn en nationale parlementen een steviger vinger in de pap
hebben bij het bepalen of iets vraagt om een Europees antwoord. Verder is
de positie van publieke diensten verduidelijkt, waarmee we zoveel mogelijk
voorkomen dat de maatschappelijke functie van zulke diensten in aanvaring
kan komen met Brusselse concurrentieregels. En we hebben het verdrag ontdaan
van grondwettelijke pretenties. Het gaat om een klassiek wijzigingsverdrag,
dat zich richt op concrete verbeteringen in de bestaande verdragen. De bij
velen levende indruk dat het Grondwettelijk Verdrag een keerpunt vormde in
de Europese samenwerking en de aanzet zou geven tot een Europese «superstaat»
wordt daarmee weggenomen. Het herziene verdrag is goed voor Europa én
goed voor Nederland.Speciaal van belang voor Nederland is voorts dat het herziene verdrag
ook goed zal zijn voor de positie van onze Koninkrijkspartners, Aruba en de Nederlandse Antillen. Voor een eventuele statuswijziging van de
Koninkrijkspartners ten opzichte van de Unie zal niet langer een gecompliceerde
en tijdrovende procedure nodig zijn.De Europese vlag zal geen onderdeel vormen van het herziene verdrag, maar
behoudt zijn betekenis als belangrijk symbool. Naast het bestaande gebruik
van de Europese vlag, met name bij de ontvangst van Europese gasten en op
de Nederlandse ambassades, zal deze voortaan op Europadag door de ministeries
worden gevoerd.De moeizame discussie over verdragswijziging heeft de agenda gedurende
een aantal jaren gedomineerd. Toch zijn in de afgelopen jaren op een aantal
concrete gebieden soms grote verbeteringen gerealiseerd die tegemoet kwamen
aan de zorgen over de Europese Unie die door veel Nederlanders naar voren
waren gebracht. Zo is een rechtvaardiger Europese begroting tot stand gekomen,
die heeft geleid tot een eerlijker lastenverdeling tussen de lidstaten, waardoor
de Nederlandse betalingspositie in overeenstemming is gebracht met onze relatieve
welvaartspositie en wij de bijdrage aan de Unie met een miljard Euro per jaar
omlaag hebben gebracht. Nederland heeft het voortouw genomen bij de verbetering
van de controle op het EU-geld, door als eerste lidstaat een nationale verklaring
in te voeren. Er is een begin gemaakt met minder en betere regelgeving op
Europees niveau, met oog voor helderheid en consistentie, administratieve
lasten, evaluatie- of horizonbepalingen en financiële implicaties. En
betere afspraken over transparantie van Europese besluiten hebben geleid tot
meer openbaarheid. Nu is de blik nadrukkelijker gericht op de concrete beleidsonderwerpen
die op de agenda staan, op een ambitieuze aanpak van de grote vraagstukken
als klimaat en energie en asiel en migratie. Het gewijzigde verdrag biedt
de instrumenten om die uitdaging nog effectiever aan te gaan.Een effectiever EuropaIn het gewijzigde verdrag zijn de spelregels voor hoe Europa tot besluiten
komt en hoe Europa wordt bestuurd aangepast aan de uitbreiding en aan de nieuwe
uitdagingen. Zo wordt het aantal commissarissen beperkt en zal de Europese
Raad worden voorgezeten door een vaste technische voorzitter. En op een aantal
terreinen, waar dat mogelijk en – ook voor Nederland – wenselijk
is, zal voor besluitvorming voortaan geen unanimiteit meer nodig zijn. Allemaal
maatregelen die de effectiviteit vergroten van de manier waarop we in Brussel
met elkaar tot beslissingen komen, zonder de daadwerkelijke invloed van een
lidstaat als Nederland op de besluitvorming aan te tasten. In dit verband
wordt het belang van besluitvorming met eenparigheid van stemmen niet zelden
zwaar overschat. In de Nederlandse discussie krijgt de overgang naar meerderheidsbesluitvorming
vaak een lading als zou het «opgeven van het veto» betekenen dat
onze belangen worden verkwanseld. Dat is een karikatuur van de werkelijkheid.
Op sommige terreinen is het veto een waardevol instrument, omdat het iedere
individuele lidstaat de mogelijkheid geeft een besluit te blokkeren. Maar
het is ook een bot instrument. Wie vooruit wil, heeft naast een rem ook een
gaspedaal en een stuur nodig. Een veto kan alleen zaken tegenhouden en nooit
iets in gang zetten. Daarmee heeft het grote aantrekkingskracht op mensen
die in Europa vooral een bedreiging zien en proberen Europa zoveel mogelijk
buiten de deur te houden. Op die terreinen waar nu wordt overgegaan naar meerderheidsbesluitvorming,
met name bij de grensoverschrijdende justitiesamenwerking, is
het juist dringend noodzakelijk dat de Europese slagvaardigheid toeneemt en
het veto wordt opgedoekt.Een democratischer EuropaTegelijkertijd wordt met het aangepaste verdrag het democratisch gehalte
van de Europese Unie verbeterd. De mogelijkheid van een «burgerinitiatief»
biedt Europeanen de gelegenheid rechtstreeks bij de Europese Commissie aan
te dringen op regelgeving op een bepaald terrein. De bevolkingsomvang van
een lidstaat zal nadrukkelijk een rol spelen bij de stemmenweging in de raad.
En het Europees Parlement krijgt meer formele invloed op Europese besluitvorming.Ook zijn, op Nederlands initiatief, betrokkenheid en invloed van de nationale
parlementen aanzienlijk vergroot. Het democratisch gehalte van Europa is –
zo meent het kabinet – sterk gebaat bij het «Europeaniseren»
van de nationale politiek. Was in het ontwerp voor het Grondwettelijk Verdrag
al sprake van een zogenaamde «gele kaart», waarbij eenderde van
de nationale parlementen de Commissie ertoe kon verplichten voorstellen nog
eens te overdenken wanneer deze door die parlementen werden beoordeeld als
strijdig met het subsidiariteitsbeginsel, in het gewijzigde verdrag zal het
dankzij de Nederlandse inzet bovendien mogelijk zijn dat een meerderheid van
nationale parlementen via een meerderheid in de raad of in het Europees Parlement
ervoor zorgt dat zo’n voorstel niet verder in behandeling wordt genomen.Het gewijzigde verdrag komt met deze veranderingen tegemoet aan het gevoel
van veel Nederlanders en andere Europeanen dat Europa te ver van ze af staat,
dat ze te weinig invloed hebben. Binnenkort zullen Europese burgers rechtstreeks
en via hun gekozen vertegenwoordigers in het nationale of het Europees Parlement
hun stem beter in Brussel kunnen laten horen.2. Europa in NederlandIn onderzoeken geven de meeste Nederlanders aan blij te zijn met het Nederlandse
lidmaatschap van de Europese Unie en te geloven dat de Unie een positieve
bijdrage levert aan de Nederlandse economie. Ze zijn ook optimistisch over
de toekomst van de Unie. Maar tegelijkertijd is er kritiek op Europa en zijn
er zorgen over het behoud van de Nederlandse identiteit en onze mogelijkheid
om zelf beslissingen te nemen. Die kritiek en die zorgen kwamen in volle hevigheid
naar boven rond het referendum over het Grondwettelijk Verdrag in 2005. Zij
vormden het vertrekpunt van het kabinet bij de formulering van de inzet in
het vervolg van de verdragsdiscussie.Maar daarmee zijn we er niet. Alleen door kritiek en zorgen blijvend serieus
te nemen en er een goed antwoord op te geven, kunnen we er immers voor zorgen
dat mensen hun enthousiasme voor Europa behouden. Dat betekent bijvoorbeeld
dat we erop toe moeten blijven zien dat Europa alleen dat doet waar het goed
in is en waar gezamenlijk optrekken een toegevoegde waarde heeft boven nationaal
optreden. Het betekent ook dat we meer moeite moeten doen om mensen open en
duidelijk te vertellen hoe Europa werkt. Daarmee kunnen veel misverstanden
over Europa worden opgehelderd. Maar vooral betekent het dat we moeten zorgen
voor meer tweerichtingsverkeer in het gesprek met de bevolking en een nog
grotere aandacht voor Europese vraagstukken in het parlement.
Heldere keuzes maken over Europa, die keuzes uitleggen en er, wanneer mogelijk,
over in debat gaan. Met de Eerste en Tweede Kamer, maar ook rechtstreeks met
de Nederlandse bevolking. Dat is de uitdaging waarmee het kabinet het komende
jaar actief aan de slag zal gaan.De NederlandersEén van de belangrijke lessen van het referendum van 2005 is dat
veel Nederlanders zich niet voldoende betrokken voelen bij Europa en slecht
op de hoogte zijn van wat Europa is en hoe Europa werkt. Na vijftig jaar Nederlands
lidmaatschap wordt Europa door velen ervaren als een gegeven waarop we verder
nauwelijks invloed hebben. Publiek debat over Europa vindt veel minder plaats
dan bijvoorbeeld in de lidstaten die in 2004 of later toetraden. De voordelen
van Europa en de enorme winst van vijftig jaar Europese integratie worden
als vanzelfsprekend beschouwd en krijgen daardoor veel minder aandacht dan
de al of niet gefundeerde punten van kritiek. Het is dan ook van groot belang
de rechtstreekse communicatie over Europa en het Europa-beleid met de bevolking
te verbeteren.Goede informatie is noodzakelijk om begrip te hebben voor de mogelijkheden
en onmogelijkheden van Europa. Het beeld van Europa als een rijdende trein
zonder machinist, een autonome bureaucratie die ons op kosten jaagt en bestookt
met irrelevante regelgeving, kan alleen worden gecorrigeerd door feitelijke
informatie te geven en te benadrukken dat wij in Brussel mee aan tafel zitten
en een aanzienlijke invloed hebben op de besluitvorming.Heldere voorlichting over de kansen die Europa ons allen biedt, is noodzakelijk
om mensen in staat te stellen die kansen ook daadwerkelijk te grijpen. Zo
is een belangrijke verworvenheid van Europese samenwerking dat mensen zich
vrij kunnen bewegen in de Unie en kunnen wonen en werken waar zij dat willen.
Maar het vrije verkeer van personen kan pas ten volle tot stand komen als
mensen ook weten welke kansen worden geboden en hoe die kansen het beste kunnen
worden benut.Daarnaast worden Nederlanders door betere voorlichting en communicatie
in staat gesteld zich actief in het debat over bijvoorbeeld uitbreiding van
de Europese Unie te mengen. Een dergelijke actieve betrokkenheid is een voorwaarde
voor adequate democratische controle op Europese beleidsvorming.Het kabinet werkt aan een structureel betere informatievoorziening over
Europese samenwerking. Uitgangspunt daarbij is dat communicatie helder en
open moet zijn en ook ruimte moet bieden voor kritische geluiden. Een goede
communicatie is iets anders dan het bedrijven van propaganda: het gaat erom
het kennisniveau te verhogen, de dialoog te verbeteren en de betrokkenheid
te vergroten.Overheidscommunicatie – hoe belangrijk en noodzakelijk ook –
is echter niet voldoende. Minstens zo belangrijk is het de samenleving zélf
aan het woord te laten. Daarbij kan gedacht worden aan een rol voor bijvoorbeeld
werkgevers- en werknemersorganisaties, de SER, de Stichting van de Arbeid
en de decentrale overheden, zoals vertegenwoordigd in IPO en VNG. Het kabinet
zal met deze en andere organisaties in gesprek gaan om de verschillende mogelijkheden
in kaart te brengen.Een concrete manier waarop maatschappelijke organisaties gestimuleerd
worden om zelf voorlichting te verzorgen en het debat over Europa te stimuleren,
is het Europafonds. Met dit fonds worden organisaties in het maatschappelijk
middenveld in staat gesteld om activiteiten te organiseren over Europese onderwerpen
die relevant zijn voor een bepaalde doelgroep. Jaarlijks is hiervoor 2,5 miljoen
euro beschikbaar.Om ook de jongere generaties bewust te maken van en te betrekken bij «hun»
Europese Unie zet het kabinet zich er ten slotte voor in het onderwerp Europa
een prominentere plaats te geven in het onderwijs. Het doel is leerlingen
aan het einde van hun schoolloopbaan te laten beschikken over voldoende kennis
en vaardigheden om te kunnen functioneren als Europeaan. Scholen worden actief
gestimuleerd om meer aandacht te besteden aan Europa door bijvoorbeeld het
ter beschikking stellen van gratis lesmaterialen en het ontwikkelen van speciale
lespakketten.Het parlementHet kabinet vindt het van groot belang dat het parlement nauw wordt betrokken
bij het beleid van Europa. Dat is nodig voor de
democratische legitimiteit van de Unie, zoals eerder beschreven. Maar ook
nauwe parlementaire betrokkenheid bij het Nederlandse beleid ten aanzien van Europa is van cruciaal belang. Alleen op die manier
kan het kabinet immers daadwerkelijk verantwoording afleggen over de gemaakte
keuzes en kan het parlement zijn controlerende rol vervullen. Daarvoor is
het noodzakelijk Eerste en Tweede Kamer vroegtijdig en zo volledig mogelijk
te informeren over wat er in Brussel aan de orde is of komt en welke positie
het kabinet daarbij inneemt, en daarover met het parlement van gedachten te
wisselen.Over elk relevant nieuw voorstel van de Commissie stelt het kabinet een
zogenaamd «fiche» op, dat binnen uiterlijk zes weken na verschijning
van het Commissievoorstel aan het parlement wordt voorgelegd. In dat fiche
is de eerste standpuntsbepaling van het kabinet opgenomen en worden onder
meer een subsidiariteits- en proportionaliteitsbeoordeling en een inschatting
van de implicaties in termen van financiën en administratieve lasten
gegeven. Het parlement wordt daarmee betrokken bij het beleid over specifieke
onderwerpen die in Brussel op de agenda staan.Op een iets breder en minder specifiek niveau is het kabinet van plan
daarnaast ook in het komende jaar vroegtijdig een eerste beoordeling van het
nieuwe Werk- en Wetgevingsprogramma van de Commissie aan het parlement voor
te leggen. In die beoordeling zullen we onder meer aangeven welke van de aangekondigde
initiatieven we voor Nederland van wezenlijk belang achten. Daardoor ontstaat
de mogelijkheid met het parlement in gesprek te gaan over de politieke hoofdlijnen
en de te volgen strategie, nog voordat de Europese Commissie concrete voorstellen
heeft gepresenteerd.De jaarlijkse debatten over de Staat van de Unie completeren het beeld;
de Staat van de Unie concentreert zich op de bredere onderwerpen die voor
Nederland en voor Europa van groot politiek-strategisch belang zijn. De debatten
over de Staat van de Unie zijn daarmee in zekere zin overkoepelend: kabinet
en parlement wisselen in deze debatten van gedachten over de hoofdlijnen van
het Nederlandse Europa-beleid voor het komende jaar.Naast de genoemde brede debatten met het parlement over het gevoerde beleid
ten aanzien van Europa, is vanzelfsprekend het reguliere en frequente overleg
met de verschillende vak-commissies van groot belang. Door dit overleg, dat
vaak plaatsvindt in het kader van een bijeenkomstvan de raad,
wordt het parlement nauw betrokken bij de lopende agenda op specifieke beleidsterreinen
en wordt de toenemende verwevenheid van binnenlands en Europees beleid duidelijk.
Speciale vermelding ten slotte verdienen de reguliere debatten met de Minister-President
naar aanleiding van bijeenkomsten van de Europese Raad.Wie doet wat?Op heel veel terreinen heeft samenwerking op Europees niveau duidelijk
toegevoegde waarde ten opzichte van actie door de lidstaten afzonderlijk.
Bijvoorbeeld als het gaat om het aanpakken van problemen die per definitie
grensoverschrijdend van aard zijn, zoals het klimaatprobleem. Een puur nationaal
antwoord heeft dan weinig zin; gezamenlijk zijn we beter in staat een ambitieus
beleid te formuleren en daarmee ook daadwerkelijk een verschil te maken. Andere
terreinen, zoals pensioenen, sociale zekerheid, fiscaliteit, cultuur, onderwijs
en gezondheidszorg, behoren in hoofdzaak tot het nationale domein. Het Europese
niveau heeft hier slechts een aanvullende rol te vervullen en dan uitdrukkelijk
alleen dáár waar dat toegevoegde waarde heeft. Dit kan zijn
door nationale beleidservaringen met elkaar te delen, of door onderlinge mobiliteit
te bevorderen (denk bijvoorbeeld aan uitwisselingsprogramma’s voor studenten),
maar zonder onze nationale eigenheid, stelsels en verworvenheden aan te tasten.Ook onder het gewijzigde verdrag zullen Brusselse bevoegdheden en bevoegdheden
van de lidstaten op een groot aantal terreinen naast elkaar bestaan. Het is
dan ook belangrijk om in een vroeg stadium van Europese beleidsvorming per
onderwerp na te gaan of gemeenschappelijk optreden toegevoegde waarde heeft
en, zo ja, welke vorm dat gemeenschappelijke optreden dan zou moeten hebben.
Nieuwe voorstellen van de Europese Commissie worden daarom getoetst aan de
principes van subsidiariteit en proportionaliteit.In de eerste helft van 2007 heeft het kabinet voor deze toets een nieuwe
opzet vastgesteld. Voor elk nieuw regelgevend voorstel wordt allereerst beoordeeld
of het overeenkomt met de afgesproken bevoegdheidsverdeling. Is dat het geval,
dan wordt vervolgens bekeken of het gestelde doel inderdaad het beste door
actie op Europees niveau kan worden bereikt en hoe die actie er dan uit zou
moeten zien. Tenslotte geeft het kabinet ook een eigen, meer politieke, beoordeling:
vinden wij het wenselijk dat Europa zich – op dit moment en op de voorgestelde
manier – met het onderwerp bezighoudt?Door de toets nauwkeurig uit te voeren en af te sluiten met een helder
eigen oordeel maakt het kabinet duidelijk welke politieke keuzes het maakt
ten aanzien van Europees beleid. Het wordt zo al op een heel vroeg moment
zichtbaar in welke voorgestelde nieuwe Europese regels we geen toegevoegde
waarde zien. Maar omgekeerd wordt ook veel duidelijker voor welke onderwerpen
het kabinet juist wél kiest voor een Europese aanpak.De resultaten van de toets en de daarbij behorende argumentatie van het
kabinet worden met de Eerste en Tweede Kamer gedeeld. Op die manier heeft
het parlement de gelegenheid met het kabinet in debat te gaan over de gemaakte
keuzes, op het moment dat de formele onderhandelingen in Brussel nog moeten
beginnen. De door het kabinet uitgevoerde toets kan daarnaast wellicht behulpzaam
zijn bij het formuleren van het eigensubsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
van het parlement. In het vorige hoofdstuk werd al aangegeven dat dit eigen
oordeel van het parlement, indien het wordt gesteund door voldoende andere
parlementen, met het gewijzigde verdrag aanzienlijk aan belang wint.In het komende jaar zal verdere ervaring worden opgedaan met deze nieuwe
benadering. Het kabinet zal vanzelfsprekend graag in gesprek blijven met de
Eerste en Tweede Kamer om te zorgen dat het instrument zo relevant en bruikbaar
mogelijk is.3. Concreet Europa: nieuwe uitdagingen en werk in
uitvoeringDe verworvenheden van vijftig jaar Europese integratie worden, in een «oude»
lidstaat als Nederland, wel eens als vanzelfsprekendheden beschouwd. Dat is
jammer, want die verworvenheden zijn enorm. Vijftig jaar vrede en stabiliteit
en voor elke Nederlander een niveau van welvaart, dat zonder Europa onhaalbaar
zou zijn geweest. Hereniging met onze mede-Europeanen uit de landen in Midden-
en Oost-Europa. Een vrije interne markt, die zorgt voor lage prijzen en een
goede kwaliteit en beschikbaarheid van produkten. Open grenzen, die het voor
iedereen gemakkelijker maken in heel Europa te reizen, te wonen, te werken
of te studeren. Een schonere leefomgeving in Nederland en in de rest van Europa.
Een Europese munt, die niet alleen het reizen binnen Europa veraangenaamt,
maar ook de handel in het eurogebied bevordert. En de opsomming zou nog veel
verder uit te breiden zijn. We mogen ons van die verworvenheden best wat bewuster
zijn.Maar die verworvenheden betekenen niet dat er geen werk meer te doen zou
zijn: Europa wordt geconfronteerd met nieuwe uitdagingen. In dit hoofdstuk
staan we stil bij de onderwerpen klimaat en energie, asiel, migratie en grensbewaking
en interne en externe veiligheid: grote, grensoverschrijdende en relatief
nieuwe vraagstukken, die vragen om nieuwe, grensoverschrijdende en grote antwoorden.
Nationaal beleid alleen, hoe ambitieus misschien ook, is onvoldoende om aan
dergelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Europese antwoorden zijn moeilijk
te vinden. Het valt immers niet mee zevenentwintig landen op één
lijn te krijgen. Zeker niet wanneer het gaat om onderwerpen die direct ingrijpen
in hoe mensen leven. Maar Europese antwoorden zijn wel noodzakelijk om daadwerkelijk
verschil te kunnen maken en de problemen op te kunnen lossen.Het kabinet vindt dan ook dat we op het gebied van klimaat- en energiebeleid
en op de onderwerpen asiel, migratie, grensbewaking en veiligheid méér
Europa nodig hebben. Natuurlijk niet onbegrensd: waar dat mogelijk en beter
is zullen we zelf onze nationale keuzes willen blijven maken. Maar van omvattende
en ambitieuze afspraken met een groot aantal landen wordt uiteindelijk iedereen
beter.Behalve aan de grote, nieuwe uitdagingen die op ons afkomen werken we
in Europa natuurlijk gestaag door aan een veelheid van andere onderwerpen.
In de bijlage wordt aan al deze onderwerpen aandacht besteed.Voor Nederland speciaal van belang zijn daarbij de versterking van de
Europese concurrentiekracht, de interne markt en de verhoogde aandacht voor
onderzoek en innovatie. Als open economie heeft Nederland immers baat bij
een vrije markt waar iedereen gelijke kansen heeft. En innovatie en vrij verkeer
van onderzoekers, wetenschappelijke kennis en nieuwe technologieën zijn
voorwaarden om die kansen ook optimaal te kunnen benutten. Onderstaand wordt
hierop nader ingegaan. Ten slotte wijst hetkabinet hier al vast
op de komende evaluatie van de Europese begroting. Volgend jaar zal deze evaluatie
veel van onze aandacht vragen.Klimaat en energieHet afgelopen jaar heeft Nederland zich, samen met onder meer het Verenigd
Koninkrijk, hard gemaakt om tot een sterk Europees klimaat- en energiebeleid
te komen. De Europese Commissie heeft in januari 2007 baanbrekend werk verricht
met de presentatie van de mededelingen «De wereldwijde klimaatverandering
beperken tot 2 graden Celsius» en «Een energiebeleid voor Europa».
Het Duitse voorzitterschap is daar adequaat op ingesprongen en heeft de ambitieuze
doelstellingen die daaruit voortvloeien overgenomen en weten vast te stellen
tijdens de Europese Top in het voorjaar van 2007.Klimaatbeleid kan niet wachten. We zijn het aan toekomstige generaties
verplicht nu actie te ondernemen. De Europese Unie legt de lat dan ook hoog
door in te zetten op een sterke economie waarin aanmerkelijk minder broeikasgassen
worden uitgestoten en waarin tegelijkertijd efficiënter met energie wordt
omgegaan. De doelstellingen, zowel voor de vermindering van de CO2-uitstoot
als voor energiebesparing en voor het aandeel van hernieuwbare energiebronnen
en biobrandstoffen, zijn zonder meer ambitieus. Maar de ernst van het klimaatprobleem
vraagt om ambitieus beleid. En door zo’n ambitieus beleid op Europees
niveau te formuleren en serieus met zevenentwintig geïndustrialiseerde
landen te werken aan de uitvoering van dat beleid versterken we onze positie
in de wereld en kunnen we daadwerkelijk een verschil maken. Uiteindelijk zal
het klimaatprobleem immers alleen op mondiale schaal kunnen worden opgelost.
Een eensgezinde Europese Unie, geloofwaardig doordat ingrijpende interne maatregelen
worden genomen, kan vanuit een solide basis alles op alles zetten om de mondiale
onderhandelingen vlot te trekken.Het is hierbij van groot belang de ontwikkelingsdimensie van klimaat en
energie goed in het oog te houden. Klimaatverandering zal Afrika onevenredig
zwaar treffen. Veel armen in ontwikkelingslanden hebben geen toegang tot energie.
Ook op dit vlak dient het externe beleid van de Unie ambitie te tonen.Voor Nederland heeft het kabinet ten aanzien van klimaat- en energiebeleid
nog ambitieuzere doelstellingen geformuleerd dan die van de Europese Unie.
En ook om die nationale doelstellingen te kunnen halen is een sterk Europees
beleid onontbeerlijk. Als het bijvoorbeeld gaat om auto’s en elektrische
apparaten kunnen alleen op Europees niveau maatregelen worden genomen die
de CO2-uitstoot bij de bron aanpakken en daarmee de eerlijke concurrentieverhoudingen
tussen de Europese lidstaten bewaken. Het verder verbeteren van het Europese
emissiehandelssysteem en het verder ontwikkelen en invoeren van CO2-afvang
en -opslag («CCS») zijn voor Nederland belangrijke speerpunten.Nederland wil in het klimaat- en energiebeleid voorop blijven lopen. Daarbij
spreekt het vanzelf dat het kabinet tegelijk een scherp oog zal houden voor
de Nederlandse belangen. Onderdeel hiervan is liberalisering van de gas- en
elektriciteitsmarkt, waarbij Nederland prioriteit legt bij de volledige eigendomsontvlechting
voor de landelijke netbeheerders in een productie- en distributiedeel en versterkte
samenwerking tussen nationale toezichthouders en tussen landelijke netbeheerders. Nederland vindt daarnaast een coherent en samenhangend extern energiebeleid
belangrijk, waarbij aandacht uitgaat naar voorzieningszekerheid, verduurzaming
en marktwerking. Nederland is een voorstander van energie-solidariteit. Maar
een solidariteits-crisismechanisme moet marktconform zijn en geen verplichting
voor strategische voorraden voorschrijven. De soevereiniteit over de nationale
bodemschatten moet in eigen hand blijven.Asiel, migratie en grensbewakingHet kabinet hecht bijzonder belang aan de onderwerpen asiel, migratie
en grensbewaking en ziet op dit vlak een belangrijke Europese toegevoegde
waarde. Deze onderwerpen hebben een sterk grensoverschrijdend karakter en
raken mensen rechtstreeks, niet in de laatste plaats omdat het gaat over wie
op welke gronden wordt toegelaten tot de Europese Unie. Deze onderwerpen vragen
om een alomvattende en doeltreffende Europese aanpak, waarin aandacht is voor
de onderliggende oorzaken, voor belangrijke aspecten zoals capaciteitsopbouw,
de bescherming van vluchtelingen en de bestrijding van mensensmokkel en mensenhandel,
alsook voor het beleid van toegang en toelating, grensbewaking, integratie
en terugkeer. Hierbij dient de beleidscoherentie voor ontwikkeling steeds
in acht genomen te worden.Het kabinet zet zich ervoor in dat de Europese samenwerking op het gebied
van asiel, migratie en grensbewaking in de komende tijd zal worden geïntensiveerd.
Er zullen het komende jaar discussies gaan plaatsvinden over de tweede fase
van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel, dat uiterlijk eind 2010 moet
leiden tot een gemeenschappelijke asielprocedure en een uniforme status voor
personen aan wie asiel of subsidiaire bescherming wordt verleend. Ook zal
er worden gewerkt aan het vergemakkelijken van de praktische samenwerking
tussen de nationale asieldiensten, de grensbewakingsdiensten en met Frontex.Tegelijkertijd zullen in Europees verband gemeenschappelijke afspraken
worden gemaakt over toegang, toelating, en rechten van verschillende groepen
arbeidsmigranten. Daarbij staat het kabinet een benadering van migratie voor,
waarbij de migratie ten goede komt aan alle betrokken partijen: lidstaat,
land van herkomst en de migrant zelf. De beslissing over het aantal toe te
laten arbeidsmigranten blijft daarbij een nationale bevoegdheid.Interne en externe veiligheidVrij verkeer, integratie van markten en grenzenloze communicatie bieden
alle burgers van de Europese Unie mogelijkheden, ook degenen met criminele
of terroristische bedoelingen. Het waarborgen van de vrijheid en veiligheid
van alle Europeanen is dan ook mede een gezamenlijke Europese verantwoordelijkheid
geworden. Die verantwoordelijkheid uit zich in het verbeteren van de operationele
samenwerking tussen politiediensten en justitiële autoriteiten. En vanzelfsprekend
zijn er ook raakvlakken met andere beleidsterreinen, zoals asiel en migratie,
in het bijzonder de grensbewaking en de bestrijding van illegale migratie.Van speciaal belang is de relatie met het externe beleid van de Europese
Unie. Europa is immers geen eiland: instabiliteit in andere delen van de wereld
kan direct van invloed zijn op de veiligheid van Europeanen. Interne veiligheid
hangt dan ook nauw samen met externe veiligheid. Gelukkig zijn alle lidstaten het erover eens dat een gezamenlijke aanpak
en een intensieve samenwerking op veiligheidsgebied nodig zijn. In de afgelopen
jaren zijn goede eerste stappen gezet. Zo zijn concrete resultaten geboekt
bij terrorismebestrijding, drugs- en mensenhandel. Tegelijkertijd is de praktische
en operationele politie- en justitiesamenwerking tussen de lidstaten en met
Europol, Eurojust en Frontex verder uitgebouwd en verdiept.De processen van samenwerking veranderen. Er is sprake van een nieuwe
generatie samenwerkingsvormen. Deze beogen paal en perk te stellen aan belemmeringen
van allerlei aard die de operationele samenwerking in de weg staan. Zo vervangt
het systeem van het Verdrag van Prüm, dat voor alle EU-landen gaat gelden,
de klassieke «vraag-antwoord» methode op het terrein van gegevensuitwisseling
door rechtstreekse geautomatiseerde vergelijking van DNA-gegevens, vingerafdrukken
en kentekens. Door de gekozen methodiek is de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
minimaal, terwijl het rendement voor de opsporing substantieel is. Eerst wordt
namelijk nagegaan of bijvoorbeeld een DNA-profiel in een ander land bekend
is. Pas als dat het geval is, volgt een rechtshulpverzoek om de achterliggende
persoonsgegevens te verkrijgen.Hiermee is een flinke stap gezet naar concretisering van het beschikbaarheidsbeginsel
bij gegevensuitwisseling tussen handhavingsdiensten. In de komende periode
zal dit beginsel verder moeten worden uitgewerkt, waarbij ook sprake dient
te zijn van een – op deze nieuwe situatie afgestemd – gezamenlijk
gegevensbeschermingsregime.Ook bij justitiële samenwerking is veel veranderd binnen de EU. Er
zijn inmiddels meer instrumenten tot stand gekomen die nader uitwerking geven
aan het beginsel van wederzijdse erkenning, zowel voor de opsporingsfase als
voor de fase van tenuitvoerlegging. Hiermee kan beter en sneller worden samengewerkt
bij arrestatie, confiscatie en het verkrijgen van bewijs. In de komende jaren
is het van belang de werking van deze instrumenten goed te evalueren en ze
waar nodig aan te passen aan de behoeften.In de toekomst zal de Europese Unie zich ook op nieuwe uitdagingen moeten
richten. Daarbij kan over bepaalde onderwerpen ook gezamenlijke Europese normstelling
tot stand komen, zoals kortgeleden over racisme en xenofobie. In de nabije
toekomst zal de in het aangepaste verdrag voorziene besluitvorming bij gekwalificeerde
meerderheid het mogelijk maken sneller tot resultaten te komen, terwijl het
medebeslissingsrecht van het Europees Parlement de democratische legitimiteit
van de besluitvorming op dit terrein versterkt.In internationaal verband heeft de Europese Unie onverminderd aandacht
voor het belang van een gezamenlijke aanpak van het internationaal terrorisme.
Bijvoorbeeld in contacten en overleg met relevante landen en organisaties
en door het bieden van technische assistentie.Het Europese Veiligheids- en Defensiebeleid (EVDB) stelt de Europese Unie
daarnaast in staat daadwerkelijk in te grijpen bij (dreigende) crisissituaties
in het buitenland. De Unie beschikt met het EVDB over militaire middelen om
de situatie in crisisgebieden te stabiliseren, maar ook over civiele middelen
(politie, civiele bescherming, rechters) om te helpen bij wederopbouw in landen
die door een conflict zijn getroffen. Sinds begin 2005 heeft de Europese Unie
twaalf EVDB-missies ondernomen. Dit jaar staan twee nieuwe missies op stapel:
in Kosovo zal een missie zich toeleggen op opbouw van de politie en de rechtsstaat,
in Afghanistan zal de Europese Unie een bijdrage leveren aan
de opbouw van de politie.Het kabinet vindt goede internationale samenwerking om vrede, veiligheid
en stabiliteit in de wereld te bevorderen heel belangrijk. Nederland neemt
dan ook actief deel aan de civiele en militaire missies. Samenwerking met
andere relevante organisaties als de Verenigde Naties en de NAVO is daarbij
voor het kabinet van groot belang.In de komende periode zal het kabinet zich er in Europa actief voor inzetten
het gezamenlijke veiligheidsbeleid, zowel intern als extern, verder te ontwikkelen.Versterking van de Europese concurrentiekrachtBurgers verwachten van de Europese Unie een bijdrage aan groei en werkgelegenheid.
De Unie slaagt hier steeds beter in door de in 2005 herziene Lissabon-strategie.
De doelstellingen van 60% vrouwenparticipatie en 50% ouderenparticipatie
in 2010 komen bijvoorbeeld binnen bereik. Een voortdurende inspanning blijft
noodzakelijk om de Europese economieën bij de tijd te houden. De lidstaten
zijn daarbij zelf verantwoordelijk voor hun prestaties, maar kunnen van elkaar
leren. Op EU-niveau worden de nationale inspanningen om het concurrentievermogen
te vergroten aangevuld via de interne markt en met inspanningen op het gebied
van onderzoek en innovatie. Deze inspanningen gaan samen met afspraken op
sociaal terrein, die zowel de Europese dynamiek bevorderen, bijvoorbeeld door
het vrije verkeer van personen te faciliteren, als ongewenste concurrentie
op sociaal terrein voorkomen.Een goed functionerende interne markt is essentieel voor de Europese concurrentiekracht
en daarmee voor groei en werkgelegenheid. Een sterke interne markt stimuleert
niet alleen concurrentie tussen Europese bedrijven, een dynamische thuismarkt
is ook belangrijk voor de prestaties van Europese bedrijven op de wereldmarkt.In de afgelopen decennia zijn er op het gebied van de interne markt grote
stappen gezet. Maar de interne markt is nooit «af». Er zijn nog
grote voordelen te behalen door verdere integratie van markten binnen Europa.
De Europese Commissie zal binnenkort het eindrapport van een grootschalige
interne markt-evaluatie presenteren. Die evaluatie heeft als belangrijkste
doel erachter te komen waar en hoe de werking in praktijk van huidige interne
markt-regelgeving kan worden verbeterd en op welke terreinen aanvullende Europese
actie de interne markt nog verder kan versterken.Het kabinet ziet dit rapport met grote belangstelling tegemoet. Door het
karakter van onze economie hebben Nederland en de Nederlanders altijd in hoge
mate kunnen profiteren van de economische integratie van Europa. Verdere vervolmaking
van de interne markt is dan ook voor ons land van wezenlijk belang.Ook meer aandacht voor innovatie en onderzoek is noodzakelijk om de concurrentiepositie
van Europa, en daarmee die van Nederland, te versterken. Wil Europa aansluiting
houden bij de meest welvarende landen en regio’s in de wereld en de
Europese wensen op terreinen van energie, klimaat en sociale zekerheid betaalbaar
houden, dan is versterking onontbeerlijk. Europa dient hiermee ook op langere
termijn aantrekkelijk te blijven voor studenten en onderzoekers
en als vestigingsplaats voor zowel Europese als niet-Europese (transnationale)
bedrijven. De versterking van onderzoek en innovatie in Europa draagt ook
in grote mate bij aan het vinden van oplossingen voor mondiale uitdagingen,
zoals klimaatverandering of verspreiding van infectieziektes. Het draagvlak
onder de bevolking in Europa én in Nederland voor een Europese rol
op het gebied van onderzoek en innovatie is dan ook groot.Op het gebied van onderzoek en innovatie is in de afgelopen periode een
aantal initiatieven genomen die in het komende jaar verder uitgewerkt en bediscussieerd
zullen worden, zoals de innovatiestrategie, de mid-term review industriebeleid,
het Europees Instituut voor Technologie en het Groenboek Europese Onderzoeksruimte.
Ook zijn dit voorjaar het Concurrentiekrachten Innovatieprogramma en het Zevende
Kaderprogramma voor onderzoek en technologie-ontwikkeling gestart. Nieuwe
onderdelen van het kaderprogramma richten zich zowel op versterking van fundamenteel
onderzoek, door oprichting van een Europese onderzoeksraad, als op versterking
van de publiek-private samenwerking op onderzoeksgebied. Over een viertal
zogenaamde gezamenlijke technologie-initiatieven, gericht op versterking van
de publiek-private samenwerking in Europa, zal de raad nog dit jaar beslissen.
Het kabinet juicht de toegenomen aandacht voor innovatie en onderzoek van
harte toe en zal zich bij de verdere vormgeving en uitvoering van de verschillende
initiatieven dan ook enthousiast en constructief opstellen.BegrotingsevaluatieDe beleidsprioriteiten van de Europese Unie moeten ook in de EU-begroting
tot uitdrukking komen. Volgens afspraak zal in 2008–2009 een begrotingsevaluatie
(«review») plaatsvinden om zowel de uitgaven als de inkomsten
van de EU-begroting op een moderne leest te schoeien. Het feitelijke startschot
van de evaluatie wordt gegeven met de presentatie van een «issues paper».
Dit markeert het begin van een breed consultatieproces, dat tot medio 2008
zal doorlopen.De evaluatie van de Europese begroting biedt volgens het kabinet een kans
om in kaart te brengen hoe zowel de uitgavenkant als de inkomstenkant van
de begroting toekomstbestendig kan worden gemaakt. De Nederlandse inzet zal
er dan ook op zijn gericht met de evaluatie een grondige discussie te voeren
over het in de loop der jaren ontstane beleidsprogramma van de Unie en de
daarbij behorende begroting. Het kabinet zal in het komende jaar het Nederlandse
standpunt ten aanzien van de begrotingsevaluatie uitwerken om zodoende in
een vroeg stadium effectief te kunnen opereren.Voorkomen moet worden dat de begrotingsevaluatie een voorschot neemt op
de onderhandelingen over de Financiële Perspectieven voor de periode
2014 – 2020, die rond 2011 van start zullen gaan. Het debat zou niet
direct over geld of over de verdeling daarvan tussen lidstaten moeten gaan,
maar zich met name moeten richten op de inhoud van beleid en de (noodzakelijke)
hervormingen daarvan. De uitkomsten van de begrotingsevaluatie zullen uiteraard
een weerspiegeling vinden in de voorstellen van de Commissie voor de volgende
Financiële Perspectieven. In die zin zal de begrotingsevaluatie van groot
belang zijn niet alleen voor de beleidsmatige, maar ook voor de financiële
keuzes en ontwikkelingen in de komende jaren. De verwachte financiële
implicaties van beleidsvoorstellen zullen daarom worden meegewogen in de standpuntbepaling. 4. Europa en de burenEuropa heeft baat bij een goede verstandhouding met al haar buren. De
Europese Unie investeert dan ook in een op maat gesneden samenwerking met
de buurlanden: Wit-Rusland is immers geen Turkije, Noorwegen geen Oekraïne.
Afhankelijk van de situatie kan de samenwerking variëren van hulp bij
de opbouw van een democratische rechtsstaat, via bijna volledige economische
integratie tot een daadwerkelijk perspectief op toetreding. De Europese Unie
beschikt daarvoor over verschillende instrumenten.Met Turkije en Kroatië is een proces van toetredingsonderhandelingen
gestart. Daarnaast is afgesproken dat naast Kroatië ook de overige landen
van de Westelijke Balkan op termijn tot de Unie zullen kunnen toetreden. Op
dit moment zijn er geen andere landen met een dergelijk perspectief. Net zoals
de meeste Europese partners vindt het kabinet echter dat een goede en nauwe
relatie met een buurland voor beide buren grote voordelen kan opleveren, ook
zonder dat verwachtingen worden gewekt over een eventueel toekomstig lidmaatschap
van de Unie. In de komende periode zal het kabinet verdere ideeën ontwikkelen
over mogelijke nieuwe vormen van samenwerking met specifieke buurlanden.UitbreidingDe uitbreiding van de Europese Economische Gemeenschap (EEG), in zekere
zin de voorganger van de Europese Unie, begon op 1 januari 1973 toen het Verenigd
Koninkrijk, Ierland en Denemarken zich voegden bij de groep van zes landen
die de EEG in 1957 hadden opgericht. Nederland was één van die
landen. Sindsdien heeft de Unie zich in verschillende rondes verder uitgebreid,
met als meest recente uitbreidingsrondes die van 2004 en 2007. Hiermee konden
de landen van Midden-Europa definitief hun Koude Oorlog-verleden afsluiten
en vooruitkijken naar een toekomst in een Unie die al meer dan vijftig jaar
bijdraagt aan vrede, stabiliteit, democratie en welvaart in haar lidstaten.
Op dit moment zijn bijna alle West- en Midden-Europese landen verenigd in
de Unie. Noorwegen, IJsland en Zwitserland kozen er voor niet toe te treden
tot de Europese Unie. In de praktijk zijn zij echter, via verschillende arrangementen,
nauw met de Unie verbonden in hechte samenwerkingsverbanden.Sinds de toetreding van Roemenië en Bulgarije worden de landen van
de Westelijke Balkan, die kunnen toetreden tot de Europese Unie wanneer zij
volledig aan de gestelde voorwaarden voldoen, geheel omsloten door lidstaten
van de Unie. Deze landen bepalen zelf het tempo van hun toenadering tot de
Unie door te voldoen aan gestelde criteria en door gemaakte afspraken na te
komen. Concrete maatregelen op het terrein van visafacilitatie, economische
hervorming en regionale samenwerking blijven daarbij van groot belang. Voor
een aantal landen behoort bovendien ook de samenwerking met het Joegoslavië-tribunaal
(ICTY) tot de criteria.Daarnaast onderhandelt de Europese Unie met Turkije over het lidmaatschap.
Deze onderhandelingen zijn een belangrijke steun in de rug voor het proces
van politieke en economische hervormingen in Turkije. Gezien de omvang en
het karakter van Turkije zullen deze onderhandelingen echter complexer en
langduriger zijn dan die met de landen van de Westelijke Balkan. Het kabinet zal er strikt op blijven toezien dat bij het proces van verdere
uitbreiding kandidaat-lidstaten volledig aan alle gestelde criteria voldoen
voordat een volgende stap kan worden gezet. De aandacht zal daarbij vooral
uitgaan naar de politieke criteria. Die gaan bijvoorbeeld over democratie,
rechtsstaat, mensenrechten en rechten van minderheden, corruptie en bestrijding
van georganiseerde misdaad. Eén van de lessen uit eerdere uitbreidingen
is immers dat een toetredingsproces onbedoeld een zeker automatisch momentum
kan krijgen. En als er eenmaal een concrete datum voor toetreding van een
land op tafel ligt, bestaan er weinig mogelijkheden en politieke wil meer
om het land op deze terreinen aan te spreken. Voor de eerste maal wordt nu
bij een tweetal reeds toegetreden lidstaten, Roemenië en Bulgarije, via
een monitoringssysteem nauwgezet oog gehouden op de noodzakelijke voortgang
met betrekking tot onderwerpen als corruptiebestrijding. Maar een dergelijke
situatie moet in de toekomst worden voorkomen. Naast een interne markt is
de Europese Unie een gemeenschap die staat voor bepaalde normen en waarden.
Wie lid wil worden dient dan ook van tevoren onomstotelijk duidelijk maken
volledig achter deze normen en waarden te staan; anders kan toetreding niet
aan de orde zijn.In december 2006 heeft de Europese Unie goede afspraken gemaakt over hoe
we in de toekomst zullen omgaan met verdere uitbreiding. Het is nu van belang
erop toe te zien dat deze afspraken ook daadwerkelijk worden nagekomen. Het
kabinet ziet hierin voor Nederland een belangrijke rol. Dankzij de Nederlandse
inzet zullen in het gewijzigde verdrag de toetredingscriteria een zichtbare
plaats krijgen om het belang ervan te benadrukken. Daarnaast wil het kabinet
blijven bijdragen aan verdere verbetering van de kwaliteit van het uitbreidingsproces,
door dit proces objectiever en transparanter te maken. Samen met een strikt
toezicht op volledige naleving van de criteria en heldere communicatie over
het uitbreidingsproces, is dit een voorwaarde voor het behoud van publieke
steun voor verdere uitbreiding van de Europese Unie.NabuurschapsbeleidHet Europees Nabuurschapsbeleid werd in 2004 door de Europese Unie vastgesteld
om te voorkomen dat na de grote uitbreiding van de Unie in 2004 nieuwe scheidslijnen
tussen Midden- en Oost-Europa zouden ontstaan. Behalve op de oosterburen is
het Nabuurschapsbeleid overigens ook van toepassing op de zuidelijke buurlanden
van de Unie.De Europese Unie heeft belang bij stabiele buurlanden met goed bestuur
en een sterke economische ontwikkeling; het Nabuurschapsbeleid is uitdrukkelijk
niet bedoeld als voorportaal voor een lidmaatschap van de Unie.Ondanks de positieve ontwikkelingen in de buurlanden op het gebied van
politieke en economische hervormingen, bestaan er in deze landen nog grote
problemen, waaronder armoede, werkloosheid, corruptie en zwak bestuur. De
Europese Unie zal de buurlanden aanmoedigen door te gaan met politieke en
economische hervormingen en hen daarbij politiek en financieel ondersteunen.
Voor de periode 2007–2013 is daarvoor een bedrag van 11,2 miljard euro
gereserveerd. Recente initiatieven om de betrekkingen met de buurlanden te
intensiveren liggen op het vlak van economische integratie, verbeterde mobiliteit
en grensbeheer en regionale en politieke samenwerking. Deze plannen zullen
in 2007 en 2008 verder worden uitgewerkt en uitgevoerd. Het Nabuurschapsbeleid
biedt op deze manier voldoende mogelijkheden om de banden tussen
de Unie en de buren de komende tijd verder uit te werken en aan te halen.PartenariaatHet voortgaande debat over de grenzen van de Unie noopt ook tot nadenken
over eventuele nieuwe samenwerkingsvormen met specifieke buurlanden. In het
regeerakkoord hebben we in dit kader verwezen naar een mogelijk «partenariaat».
Deze verwijzing komt voort uit de wens om, zodra de mogelijkheden binnen het
Europees Nabuurschapsbeleid voor het versterken van de relatie met de Unie
volledig zijn benut, betrokken landen nog iets extra’s aan te kunnen
bieden. Een partenariaat zou een mogelijkheid kunnen zijn voor een speciale
relatie met de Europese Unie, die verder gaat dan het Europees Nabuurschapsbeleid,
maar overigens evenmin als het Nabuurschapsbeleid vooruitloopt op een lidmaatschap.Een partenariaat zou zich in eerste instantie moeten richten op de Europese
buren van de Unie, die in theorie de mogelijkheid hebben om ooit het Unie-lidmaatschap
aan te vragen maar die op dit moment geen uitzicht hebben op toetreding. In
concrete termen gaat het dan om Wit-Rusland, Oekraïne, Moldavië
en de landen van de Kaukasus. Een partenariaat zou daarnaast een alternatief
kunnen zijn voor kandidaat-lidstaten die niet aan de toetredingscriteria kunnen
of willen voldoen of om andere redenen afzien van voortzetting van de toetredingsonderhandelingen.Op dit moment zijn er overigens in de genoemde categorieën geen landen
die direct voor een dergelijke statusvorm in aanmerking zouden kunnen komen.
Het idee zal de komende tijd door het kabinet verder worden uitgewerkt en
op haalbaarheid worden getoetst. Hierbij zal onder meer worden bezien of de
opzet van de samenwerking met landen als Noorwegen (in het kader van de Europese
Economische Ruimte) en Zwitserland aanknopingspunten voor verdere gedachtevorming
biedt. Deze landen hebben de Europese wet- en regelgeving vrijwel geheel overgenomen
en zijn daardoor praktisch volledig geïntegreerd in de Unie, zonder vertegenwoordigd
te zijn in de instellingen en deel te nemen aan de besluitvorming. Daarnaast
zal worden gezocht naar raakvlakken met gedachten over nieuwe samenwerkingsvormen
die in enkele andere lidstaten leven, zoals het Franse idee voor de vorming
van een Mediterrane Unie.5. Europa en de wereldEuropa is zowel politiek als economisch een grote speler op het wereldtoneel.
Europa volgt de ontwikkelingen in de wereld dan ook op de voet, stelt zich
betrokken en actief op en probeert waar mogelijk bij te dragen aan het oplossen
van problemen en het verbeteren van leefomstandigheden van mensen. In het
herziene verdrag zal worden vastgelegd dat de Hoge Vertegenwoordiger van de
Europese Unie voor het Buitenlands Beleid ook vice-president van de Commissie
zal zijn en het overleg van de lidstaten over het buitenlands beleid zal voorzitten.
Daarmee kan de slagvaardigheid van het Europese buitenlands beleid worden
vergroot.Nederland, van oudsher sterk internationaal gericht, hecht grote waarde
aan het buitenlandse beleid van de Unie. En Nederland speelt een actieve rol
bij de totstandkoming en uitvoering van dat beleid. Het kabinet vindt het belangrijk dat de Unie de transatlantische relaties
onderhoudt en verder uitbouwt. Samenwerking tussen de Unie en de NAVO is daarbij
essentieel. Intensivering van de samenwerking met de NAVO is ook van groot
belang in Afghanistan. De Europese betrokkenheid bij Pakistan en Iran, als
buurlanden van Afghanistan, moet worden versterkt.En ook in Afrika moet Europa een actieve rol spelen; vooral zal de Unie
nauw betrokken moeten blijven bij het moeizame vredesproces in Soedan. Overigens
is de EU-Afrika Top in december 2007 één van de prioriteiten
van het Portugese voorzitterschap.In Europa zelf zal de Unie waarschijnlijk de zware taak op zich nemen
om, na een Veiligheidsraadsresolutie en eventuele onafhankelijkheid, Kosovo
te ondersteunen op weg naar de vorming van een stabiele, democratische staat,
waarin bijzondere aandacht wordt gegeven aan de bescherming van de rechten
van minderheden.In algemene zin ten slotte vindt het kabinet het van groot belang dat
mensenrechten een prominente plaats blijven innemen in het Europese buitenlands
beleid.Voorts wenst het kabinet dat Europa een voortrekkersrol blijft spelen
op het terrein van ontwikkelingssamenwerking. Minder verspilling en minder
overlapping, meer samenwerking en een grotere effectiviteit: aan de verdere
uitwerking van de recente afspraken daarover zal Nederland actief meewerken.Tenslotte heeft Europa een bijzondere verantwoordelijkheid, zo vindt het
kabinet, ten aanzien van het Midden-Oosten en Rusland. Actieve en intensieve
Europese betrokkenheid bij deze onderwerpen kan helpen negatieve ontwikkelingen
ten goede te keren of geschaad vertrouwen te herstellen. Onderstaand wordt
hierop kort nader ingegaan. Ontwikkelingssamenwerking in Europees kaderIn de laatste jaren is de Europese Unie voor ontwikkelingssamenwerking
een belangrijker kader geworden. Met de Europese Consensus (december 2005)
is er nu voor ontwikkelingssamenwerking een duidelijk beleidskader, gebaseerd
op de MDG’s, waarbinnen lidstaten en Commissie op een meer complementaire
wijze kunnen samenwerken. De Unie wil via een Gedragscode voor werkverdeling
en complementariteit (mei 2007) handen en voeten geven aan de eigen implementatie
van de Parijse agenda inzake harmonisatie en «alignment». De EU-lidstaten
hebben de afspraak gemaakt om in 2015 tenminste 0,7 procent van het BNI te
besteden aan ontwikkelingssamenwerking. Dat maakt het des te noodzakelijker
de eigen donorarchitectuur in lijn te brengen met de Parijse Verklaring. De
effectiviteit van de hulp van de Commissie lijkt toe te nemen en is nu gebundeld
in het Instrument voor Ontwikkelingshulp en het Europese Ontwikkelingsfonds.
Er is meer en meer sprake van gemeenschappelijke programmering tussen de Commissie
en de lidstaten, zowel in het veld als in Brussel. Het komende jaar zal Nederland
zich samen met de Commissie en de andere lidstaten inzetten om de nieuwe manier
van samenwerken tot een succes te maken.Centraal in de benadering van de regering staat het belang van beleidscoherentie voor ontwikkeling. Nederland heeft er
veel aan bijgedragen dit onderwerp op de Brusselse agenda te zetten. Het is
nu zaak aan de hand van een «rollend» werkprogramma invulling
te geven aan concrete coherentiedossiers zoals bijvoorbeeld op het gebied
van handel (Doha-ronde maar ook de Economische Partnerschapsakkoorden met APS-landen en preferentiële oorsprongsregels), veiligheid (onder
andere fragiele staten), migratie, klimaat, energie, landbouw en visserij.Midden-OostenDe Europese Unie moet zich actief blijven inzetten voor een duurzame vrede
tussen Israël en de Palestijnen. Het doel blijft een twee-staten oplossing,
waarbij Israël en een onafhankelijke Palestijnse staat in vrede en veiligheid
naast elkaar leven. Naast de diplomatieke inspanningen in het kader van het
zogenaamde «Kwartet» (Europese Unie, Verenigde Staten, Rusland
en Verenigde Naties) draagt de Unie waar mogelijk actief bij aan vertrouwenwekkende
maatregelen, die het huidige negatieve tij kunnen keren. Een vergroot vertrouwen
tussen beide partijen kan immers bijdragen aan hervatting van het vredesproces.De Europese Unie ondersteunt het vredesinitiatief van de Arabische Liga,
dat de basis kan vormen voor een duurzame vrede tussen Israël en de bredere
regio. De Unie staat klaar om samen te werken met een Palestijnse regering
die voldoet aan de Kwartet-voorwaarden, onder andere op het gebied van bestuursopbouw.
De Europese Unie is de grootste donor van humanitaire hulp aan de Palestijnen.Voor vrede en veiligheid in de regio blijft steun van de Europese Unie
aan Libanon eveneens noodzakelijk. De Europese Unie zet zich in voor het bevorderen
van een democratische, soevereine en stabiele Libanese staat en steunt daarin
de huidige Libanese regering. Dat gebeurt bijvoorbeeld door het leveren van
financiële en technische assistentie aan de Libanese regering voor de
wederopbouw en het verlenen van humanitaire hulp.RuslandRusland speelt een prominente rol in de internationale betrekkingen. Ook
in Europees kader wordt regelmatig gesproken over interne ontwikkelingen in
Rusland, de relatie van Rusland met andere landen en de strategische inzet
voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland.Als permanent lid van de Veiligheidsraad is Rusland een belangrijke factor,
met name wanneer het over Kosovo en Iran gaat. Rusland heeft daarnaast veel
invloed in de omringende landen. Onderwerpen als de energieleveranties via
Wit-Rusland en Oekraïne of de zogenaamde «bevroren conflicten»
in Moldavië (Transdnjestrië) en Georgië (Abchazië en Zuid-Ossetië)
zijn niet goed te bespreken zonder daarbij terdege rekening te houden met
de Russische positie.Het afgelopen jaar heeft Rusland zich een aantal malen afgezet tegen het
Westen. Ook worden bilaterale meningsverschillen met EU-lidstaten door Rusland
hoog opgespeeld.Dit alles vraagt van de Europese Unie een eensgezinde benadering van Rusland,
waarbij Rusland telkens wordt gewezen op zijn verantwoordelijkheden als belangrijke
speler in de wereld. Het kabinet maakt zich hard voor een constructief-kritisch
engagement met Rusland.NawoordNieuwe vragen en nieuwe uitdagingen dienen zich met regelmaat aan; wat
gisteren geen onderwerp van gesprek was, staat vandaag hoog op de agenda.
Een «Staat van de Unie» is dan ook niet anders dan precies dat:
een bestandsopname van hoe wij op dit moment aankijken tegen de grote Europese vraagstukken, waar wij de prioriteiten leggen en welke keuzes
we daarover maken.De hoofdlijnen zijn niettemin duidelijk. Het kabinet kiest voor een actieve,
toekomstgerichte, ambitieuze en constructieve rol in Europa, in de vaste overtuiging
dat de toekomst van Nederland en de Nederlanders in een sterk Europa moet
liggen. Vanzelfsprekend verliezen we daarbij onze eigen nationale belangen
niet uit het oog en zullen we ons, waar nodig, kritisch opstellen.Het kabinet ziet ernaar uit over het beleid ten opzichte van Europa bij
voortduring met het parlement en de samenleving in gesprek te blijven. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31202-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl