Miljoenennota 1996 (Nota over de toestand van 's Rijks Financiën); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24400, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-09-1995

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24400 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Economisch zomerweer2. Spanning tussen analyse en beleid3. Te geringe daling overheidsschuld4. Mogelijkheden tot lager tekort5. Werkgelegenheid en inkomen6. Belastingmaatregelen7. Een doelmatiger overheid8. SlotbeschouwingOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24400Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 400Nota over de toestand van 's Rijks financiënAADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 11 september
1996 en het nader rapport d.d. 14 september 1995, aangeboden aan de Koningin
door de Minister van Financiën. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 4 september 1995, no. 95.006639, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Financiën, bij de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt de concept-Miljoenennota 1996, met bijlagen.Op 11 september 1995 heeft de Raad van State het advies no. W06.95.0433
over de concept-Miljoenennota 1996 uitgebracht. De daarin door de Raad gemaakte
opmerkingen en suggesties hebben de regering aanleiding gegeven tot het navolgende
commentaar. Daarin is de paragraafnummering van het advies aangehouden.1. Economisch zomerweerMet de regering verheugt de Raad van State zich over de voorspoedige economische
ontwikkeling in 1995 en 1996. Gesteund door een aanzienlijk toenemende wereldhandel
blijft de uitvoer een belangrijke motor van onze welvaart. De bedrijfsinvesteringen
nemen vooral in 1995 flink toe. Van groot belang is de groei van de werkgelegenheid
in 1995 en 1996 van 67 000 en 80 000 arbeidsjaren. De prijzen stijgen
in geringe mate en wakkeren de loonkostenstijging niet aan. De rente ligt
mede door de harde gulden op een internationaal gezien laag peil. Dit alles mag een aantal meer structurele zwakheden in de Nederlandse
economie niet versluieren. De hardnekkige werkloosheid daalt nog nauwelijks.
Het aanbod van banen voor laag opgeleiden blijft achter door de in verhouding
tot de arbeidsproduktiviteit te hoge lonen. De toenemende druk van de internationale
arbeidsverdeling en de versnelde technologische ontwikkeling maken de positie
van de laag opgeleiden nog kwetsbaarder. Naast de gebrekkige werking van de
arbeidsmarkt zijn de nog steeds hoge collectieve lastendruk en het zwakke
aanpassingsvermogen van de economie in het algemeen negatieve factoren. Een
en ander blijkt tevens uit het door de jaren heen relatief laag niveau van
de bedrijfsinvesteringen.De Raad stelt overigens vast dat de regering tracht voorwaarden te scheppen
om de zwakke kanten van onze economie te versterken en waardeert dit streven.1. Met de regering verheugt de Raad zich over de voorspoedige economische
ontwikkeling in 1995 en 1996. De conjuncturele opleving kan ertoe leiden dat
volgend jaar circa 100 000 personen een baan zullen vinden. De regering
is het eveneens met de Raad eens dat deze voorspoedige conjuncturele ontwikkeling
de structurele zwakheden in de Nederlandse economie niet mag versluieren.
De werkloosheid blijft immers op een hoog niveau. De Raad noemt de gebrekkige
werking van de arbeidsmarkt, de hoge collectieve lastendruk en het zwakke
aanpassingsvermogen van de economie in het algemeen negatieve factoren. De
regering constateert dat de Raad het streven van de regering waardeert dat
is gericht op het scheppen van voorwaarden om de zwakke kanten van onze economie
te versterken. De regering maakt hieruit op dat de Raad ook het streven naar
volgehouden loonmatiging en beperking van de arbeidskosten door lastenverlichting
met een accent op de onderkant van het loongebouw ondersteunt.2. Spanning tussen analyse en beleidDe Raad kan in grote lijnen de analyse van de economische, sociale en
budgettaire problematiek van de regering onderschrijven. Hij citeert met instemming
de opvatting dat juist in een periode van gunstige conjunctuur het financieel-economisch
beleid een basis moet leggen voor een duurzame gezonde economische ontwikkeling,
in het bijzonder ten aanzien van de overheidsfinanciën, de arbeidsmarkt
en het concurrentievermogen van de Nederlandse economie. Bij mooi economisch
weer is het immers eenvoudiger ingrijpende maatregelen te treffen dan bij
harde tegenwind. Het college stelt vast dat een aantal ontwikkelingen mede
te danken is aan het regeringsbeleid. Het feit dat voor het eerst sinds vele
jaren het aantal personen onder de 65 jaar met een uitkering ten opzichte
van de werkenden in 1995 en 1996 daalt is hopelijk van structurele aard. Waardering
verdient het afspreken van vaste kaders voor de omvang van de rijksuitgaven
en het streven zich daar consequent aan te houden. Evenzeer is de Raad ingenomen
met een berekening van het financieringstekort waarin geen oneigenlijke, flatterende
elementen zijn verborgen. Het centrale thema van 's Raads kritiek is echter,
zoals hij hierna zal uiteenzetten, dat de regering van de gunstige omstandigheden
onvoldoende gebruik maakt. Daarbij acht het college, zoals het een reeks van
jaren deed blijken, vooral de omvang van de overheidsschuld een nijpend probleem.2. De regering stelt vast dat de Raad in grote lijnen de analyse van de
economische, sociale en budgettaire problematiek van de regering kan onderschrijven.
Met de regering is de Raad van mening dat juist in een periode van gunstige
conjunctuur het financieel-economische beleid een basis moet leggen voor een
duurzame gezonde economische ontwikkeling, in het bijzonder ten aanzien van
de overheidsfinanciën, de arbeidsmarkt en het concurrentievermogen van
de Nederlandse economie.De Raad spreekt als zijn mening uit dat het afspreken van vaste kaders
voor de omvang van de Rijksuitgaven en het streven zich daar consequent aan
te houden, waardering verdient. De regering neemt met instemming kennis van
deze waardering. De regering merkt overigens op dat er niet alleen sprake
is van afspraken en van het streven zich daaraan te houden, maar dat de budgettaire
realisaties voor 1994 en de vooruitzichten voor de jaren 1995 en 1996 ook
daadwerkelijk binnen deze uitgavenkaders blijven. Met de handhaving van de
uitgavenkaders, in combinatie met de aanwending van belastingmeevallers voor
tekortreductie, wordt de basis versterkt voor een succesvolle vermindering
van de overheidsschuld in de komende jaren.Ten aanzien van de overige twee door de Raad genoemde beleidsterreinen,
te weten de arbeidsmarkt en het internationale concurrentievermogen, merkt
de regering op dat aan deze twee aandachtspunten recht wordt gedaan in de
policy-mix waartoe is besloten. De regering mist in de analyse van de Raad
een samenhangend oordeel over de beleidsvoornemens ten aanzien van alle drie
de aandachtspunten, zeker tegen de achtergrond van het feit dat de Raad de
knelpunten die hier zijn, onderschrijft.Met de Raad is de regering van mening dat de omvang van de overheidsschuld
een nijpend probleem is; anders dan de Raad meent de regering dat, tegen de
achtergrond van het voorgaande, het voorgenomen budgettaire beleid voor 1996,
in samenhang met de vermoedelijke uitkomsten voor 1995, een verantwoorde aanzet
geeft voor verdere reductie van de overheidsschuldquote.3. Te geringe daling overheidsschuldDe Raad acht de daling van het beleidsrelevante financieringstekort met
0,1% dit jaar en 0,4% in 1996 gelet op de gunstige economische ontwikkeling
onvoldoende. Op deze wijze komt een enigszins substantiële daling van
het aandeel van de nationale schuld in het bruto binnenlands produkt (BBP)
immers niet in zicht. Zo'n daling acht de Raad van groot belang. Uit de Miljoenennota
blijkt dat een gestage daling van de overheidsschuld in een bevredigend tempo
een voorwaarde is voor Nederlandse deelname aan de Economische en Monetaire
Unie (EMU). De noodzaak van een verdere daling wordt nog eens onderstreept
door de aanbeveling van de Raad van de Europese Unie van 12 juli 1995, strekkende
tot beëindiging van de situatie van een buitensporig overheidstekort
in Nederland. Het tijdig voldoen aan de normen vormt een inspanningsverplichting
die bij verdrag is aangegaan. Een onvoldoende inspanning zou tevens tot een
zwakke onderhandelingspositie voor de toetreding tot de EMU leiden en kan
ook risico's op de financiële markten meebrengen. Bij deze stand van zaken constateert de Raad met zorg dat de schuldquote
voor 1996 met 78,4% aanzienlijk boven het uiteindelijk vereiste niveau ( 60%)
ligt. Bovendien is berekend dat, zelfs bij een jaarlijkse tekortreductie van
0,75% en een reële groei van het BBP van 2,75%, in 2000 een niveau van
slechts 72% bereikt zal worden. Dan, zo blijkt uit de analyse, begint een
lange periode waarin zich de stijgende lasten ten gevolge van de voortgaande
vergrijzing van de bevolking doen gevoelen, «welke budgettaire druk
wel is op te vangen, mits tijdig in het beleid meegewogen». Terecht
signaleert de regering dat de rentelasten met ruim 30 miljard gulden in 1996
de op één na grootste uitgavenpost vormen, die bovendien nog
steeds groeit.De Raad is derhalve van mening dat het bereikte resultaat onvoldoende
is. Uiteraard kan de regering de problematiek van een over zeer vele jaren
tot een te hoog niveau opgebouwde schuldenlast niet in enkele jaren oplossen.
Zij kan naar de mening van de Raad echter wel meer bereiken dan het vooralsnog
zeer bescheiden tempo van de daling van de EMU-schuldquote, vooral omdat daarbij
reeds rekening is gehouden met omvangrijke opbrengsten uit de verkoop van
staatsdeelnemingen. De Raad merkt daarbij terzijde op dat de in bijlage 13
geraamde opbrengsten van 2425 en 3247 miljoen gulden (verkoop staatsbezit)
voor 1995 en 1996 verduidelijking behoeven, gelet op de voorgenomen verkoop
van de tweede tranche KPN in de tweede helft van 1995. Een verdere daling
van het begrotingstekort zal in 1997 moeten worden gerealiseerd, aldus de
Miljoenennota. Het is onzeker of dat onder de dan geldende, nu nog onbekende
omstandigheden, mogelijk zal blijken. De uitgavenramingen gaan voor 1997 en
1998 uit van een halve koppeling in de sociale zekerheid en een nog niet opgeloste
uitgavenoverschrijding.Dit alles overziende is de Raad van oordeel dat een lager financieringstekort
voor 1996 inzet van het beleid zou moeten zijn.3. De Raad acht de daling van het financieringstekort in het licht van
de gunstige economische ontwikkeling onvoldoende. Met deze daling komt een
substantiële daling van het aandeel van de schuld in het BBP immers niet
in zicht. De regering merkt hierbij op dat ten opzichte van de ramingen in
de Miljoenennota 1995 het beleidsrelevante tekort en de schuldquote duidelijk
lager uitkomen.  19951996 MN 1995MN 1996MN 1995MN 1996 Beleidsrelevant
tekort 3,9 3,5 3,4 3,1 Schuldquote79,778,780,978,4 De schuldquote komt volgens de huidige raming 2½%-punt BBP lager
uit dan in de Miljoenennota van vorig jaar nog werd geraamd en tevens de Regeerakkoordstand
voor deze jaren was. Maar niet alleen het niveau is aanzienlijk lager, ook
de richting waarin de schuldquote zich ontwikkelt, is ten gunste gekeerd.
Werd vorig jaar nog een oploop van de schuldquote voorzien van 1995 op 1996
met 1,2%-punt BBP, nu is een (bescheiden) daling mogelijk van 0,3%-punt BBP.
De regering kan zich derhalve niet vinden in de opvatting van de Raad dat
het bereikte resultaat voor 1996 onvoldoende is.Bij de beoordeling van het budgettaire beleid moet naar het inzicht van
de regering ook het EMU-tekort worden betrokken. Dit daalt in 1996 substantieel:
van 3,7%-punt BBP in 1995 naar 2,8%-punt BBP in 1996. Het regeringsbeleid
is erop gericht om de vermogens van de sociale fondsen terug te brengen op
de vereiste normen. In 1995 is er een tekort bij de sociale fondsen van 0,3%-punt
BBP, terwijl in 1996 een overschot wordt gerealiseerd van 0,2%-punt BBP. Al
met al is naar het oordeel van de regering de policy-mix voor 1996 evenwichtig
en is er geen sprake van een spanning tussen analyse en beleid.Overigens is de regering met de Raad van mening dat een verdere daling
van het begrotingstekort in 1997 zal moeten worden gerealiseerd teneinde de
schuldquote verder te kunnen reduceren. Dit is niet alleen nodig tegen de
achtergrond van de toelatingsvoorwaarden tot de derde fase van de Economische
en Monetaire Unie, maar ook om de rentegevoeligheid van de begroting te verminderen
en om ruimte te creëren voor de opwaartse budgettaire druk van de komende
vergrijzing. Op verschillende plaatsen in de Miljoenennota 1996 is deze opvatting
ook verwoord.De Raad merkt op dat de in bijlage 13 geraamde opbrengsten van 2425 miljoen
en 3247 miljoen (verkoop staatsbezit) voor 1995 en 1996 verduidelijking behoeven,
gelet op de voorgenomen verkoop van de tweede tranche KPN in de tweede helft
van 1995. Naar aanleiding hiervan merkt de regering op dat in 1995 rekening
wordt gehouden met 5 miljard opbrengsten uit hoofde van de tweede tranche
KPN-aandelen. Hiervan komt een bedrag van 2425 miljoen tot uitdrukking in
de regel «aan- en verkoop staatsbezit» in bijlage 13 (regel 22);
het restant van de 5 miljard maakt onderdeel uit van de regel «FES-saldo»
(regel 21). De 3247 miljoen in 1996 bestaat uit enerzijds 2500 miljoen ontvangsten
die liggen buiten de sfeer van de micro-lasten en die niet-relevant zijn voor
het beleidsrelevante financieringstekort en anderzijds uit diverse verkopen
van staatsbezit die zijn geraamd in de begrotingen van EZ en OCW (o.m. verkoop
scholen, verkoop NOB).Naar aanleiding van de opmerking van de Raad is in bijlage 13 een voetnoot
met deze strekking opgenomen.4. Mogelijkheden tot lager tekortBinnen de door het kabinet gemaakte afspraken was het naar de mening van
de Raad mogelijk geweest het financieringstekort verder terug te dringen,
mede gezien de gunstige conjuncturele omstandigheden. Hij denkt daarbij aan
het door de regering aanvaarden van een overschrijding van het uitgavenniveau
binnen de zorgsector van 600 miljoen gulden in 1995. vervolgens heeft de regering
ruimte gevonden voor een aantal extra uitgaven. Zo is onder meer besloten
tot een volledige koppeling van de uitkeringen aan de lonen in de marktsector
in 1996, hetgeen in dat jaar tot een uitgavenverhoging van 700 miljoen gulden
leidt. Bovendien zal de voor de kabinetsperiode overeengekomen lastenverlaging
van 9 miljard gulden reeds in 1996 tot een bedrag van 8 miljard gulden gerealiseerd
worden. Temporisering van de uitvoering zou tot een geringer financieringstekort
hebben geleid. Dit alles klemt te meer aangezien de regering blijkens de Miljoenennota
van oordeel is dat «voor 1996 en latere jaren daarbij wel de aanname
cruciaal is dat de wetsvoorstellen voor de Ziektewet, de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering
(WAO) en de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet per 1 januari 1996 respectievelijk
per 1 januari 1997 daadwerkelijk ingaan». Het steeds tijdig kunnen verwezenlijken
van voorgenomen besparingen is, zo meent de Raad, een uitgangspunt dat al
vaker onhoudbaar is gebleken. Hoezeer een structurele kostenbeheersing in
deze sectoren ook noodzakelijk is, het gaat juist in deze gevallen om wetsvoorstellen
die vergaande gevolgen hebben voor grote groepen burgers. De wetgever moet
dan op een zeer zorgvuldige wijze te werk gaan. Wetgeven onder een grote tijdsdruk
om budgettaire redenen is daarbij uit den boze. De regering moet naar de mening
van het college tevens het gevaar voorkomen, dat zij te vaak ten aanzien van
deze diep ingrijpende onderwerpen haar koers moet wijzigen, met alle daaraan
verbonden maatschappelijke onrust. Over de grote lijnen van de uitgavenontwikkeling
in 1995 en 1996 heeft de regering op één moment een besluit
genomen. Daarbij heeft zij terecht geconcludeerd, dat dit de bestuurlijke
rust en stabiliteit van het beleid ten goede komt. Het college meent dat de
voordelen van deze besluitvormingsmethode op andere terreinen eveneens van
toepassing zijn. Tegen deze achtergrond herhaalt de Raad zijn reeds vorig jaar uitgesproken
voorkeur voor een beleid waarbij extra uitgaven worden beperkt totdat het
financieringstekort verder is teruggedrongen. Deze voorkeur geldt ook voor
enige temporisering van de lastenverlichtingen.4. Naar de mening van de Raad was het binnen de door het kabinet gemaakte
afspraken mogelijk geweest het financieringstekort verder terug te dringen,
mede gezien de gunstige conjuncturele omstandigheden. De Raad noemt in dit
verband de incidentele uitgavenoverschrijding van de zorgsector in 1995, de
extra middelen voor uitgavenprioriteiten, met de volledige koppeling van de
uitkeringen in 1996 als voorbeeld, en de omvang van de lastenverlichting in
het licht van het terzake over de gehele kabinetsperiode afgesproken bedrag.
De Raad wijst er ook op dat de regering uitgaat van het tijdig verwezenlijken
van een aantal besparingsmaatregelen, en dat het steeds tijdig kunnen verwezenlijken
van voorgenomen besparingen al vaker onhoudbaar is gebleken.Een essentieel onderdeel van het budgettaire beleid is het handhaven van
de (reële) uitgavenkaders. Daarbij wordt een indeling gemaakt in drie
sectoren: de rijksbegroting in enge zin, de sociale zekerheid en de zorgsector.
In 1995 blijven de uitgaven binnen het uitgavenplafond voor deze sectoren
tezamen. In de sociale zekerheid is er door een meevallende uitgavenontwikkeling
zelfs sprake van een onderschrijding; deze bedraagt 0,9 miljard in 1995. In
dat licht acht de regering de incidentele overschrijding in de zorgsector
van 0,5 miljard aanvaardbaar.Ten aanzien van de uitgavenoverschrijding in de zorgsector merkt de regering
overigens op dat het nog in 1995 compenseren van de in dit jaar dreigende
overschrijding in die sector tot de bestuurlijke onmogelijkheden behoort.
Mede in het licht van de meevallende ontwikkeling in de rest van de collectieve
sector heeft de regering daarom besloten om af te zien van compensatie van
de dreigende overschrijding. De regering merkt bovendien op dat juist een
van de kenmerken van het meer trendmatige begrotingsbeleid is dat aanpassingen
in de lopende uitgaven zich beperken tot een minimum, juist met het oog op
zorgvuldige wetgeving en meer bestuurlijke stabiliteit, die ook in het advies
van de Raad worden benadrukt.In 1996 blijven de uitgaven binnen de voor de diverse sectoren geformuleerde
uitgavenplafonds. Bij de sociale zekerheid is er, evenals in 1995, sprake
van een onderschrijding van het uitgavenplafond. Bij deze onderschrijding
is reeds rekening gehouden met de extra uitgaven in verband met de koppeling
in 1996.De Raad zet vraagtekens bij het door laten gaan van de volledige koppeling.
De regering merkt hierbij op dat de koppeling van de lonen aan de uitkeringen
is vastgelegd in de Wet Koppeling met Afwijkingsmogelijkheid (WKA). De WKA
verplicht de regering om over te gaan tot volledige koppeling indien de raming
van de zogenoemde I/A-ratio beneden de norm van 82,6% ligt. In de MEV-raming
voor 1996 bedraagt de I/A-ratio 81,5%. Op grond van deze vooruitzichten is
de regering verplicht over te gaan tot een volledige koppeling.Het handhaven van de uitgavenkaders biedt de mogelijkheid om de budgettaire
voordelen, die voortvloeien uit een hogere economische groei dan in het Regeerakkoord,
deels voor een lager financieringstekort èn deels voor een sterkere
verlaging van de lasten op micro-niveau aan te wenden. Op deze wijze worden
de voordelen van een goede uitgavenbeheersing en een hogere economische groei
zowel gebruikt om de ongunstige schuldpositie aan te pakken, als om, via extra
verlaging van de micro-lasten, de werkgelegenheidspositie te verbeteren.Daarbij is van belang op te merken dat de onderschrijding van het uitgavenkader
en de gunstige ontwikkeling van het draagvlak bij de sociale fondsen min of
meer automatisch leidt tot een lagere premie-ontwikkeling. Door vermindering
van rijksbijdragen en premienabetalingen aan het Rijk is een deel ervan omgezet
in belastingverlaging. De financiële bijdrage aan de lastenverlichting
vanuit de rijksbegroting zelf is beperkt en wordt volledig gedekt uit terugdringing
oneigenlijk gebruik van BTW en overdrachtsbelasting, alsmede uit lagere EU-afdrachten
(lagere invoerrechten i.v.m. GATT). Belastingmeevallers zijn ten volle aangewend
om het tekort te verlagen.De regering stemt in met de mening van de Raad, dat de wetgever bij belangrijke
wetsvoorstellen zoals de ZW, de WAO en de AAW op zorgvuldige wijze te werk
moet gaan. De regering hecht ook aan zorgvuldige wetgeving en een verantwoorde
invoering, zoals ook blijkt uit uitstel van de invoering van de wijzigingen
in de AAW/WAO met een jaar. Maar tevens acht de regering het mogelijk en verantwoord
dat de voorgenomen beleidsvoornemens op de in de Miljoenennota vermelde tijdstippen
daadwerkelijk zullen ingaan. In de budgettaire kaders wordt derhalve ook daarvan
uitgegaan.De regering stelt verheugd vast dat de Raad constateert dat het ene besluitvormingsmoment
de bestuurlijke rust en stabiliteit van het beleid ten goede is gekomen, en
dat de voordelen van deze besluitvormingsmethode op andere terreinen eveneens
van toepassing zijn.5. Werkgelegenheid en inkomenOndanks de ook Europees gezien gunstige groei van de werkgelegenheid blijft
het niveau van de werkloosheid hoog. Dat is uiteraard vooral het gevolg van
het aanbod op de arbeidsmarkt. Dat dit aanbod door demografische ontwikkelingen
over enkele decennia sterk zal afnemen kan nu geen soelaas bieden. Evenzeer
zal de aanpak van de WAO tot een extra stijging van het aantal werklozen blijven
leiden. Direct op de langdurig werklozen gerichte maatregelen zijn dan ook
begrijpelijk. De werking ervan zal echter kunnen tegenvallen. Mensen die met
behulp van subsidies een baan krijgen waren voor een deel immers anders ook
in dienst genomen, terwijl zij andere werknemers uit die banen kunnen verdringen.
Bij het intrekken van dergelijke maatregelen worden de kosten van deze arbeidskrachten
voor de werkgevers prohibitief hoog. Zij zullen daarom aarzelen deze extra arbeidsplaatsen te scheppen.De regering wil aan de groei van de werkgelegenheid bijdragen door middel
van een goede publieke aanbodzijde en een heldere regelgeving, bijvoorbeeld
van ecologische randvoorwaarden, en door het wegnemen van bureaucratische
belemmeringen. Om het terugdringen van bovenmatige regelgeving en de administratieve
lastendruk op het bedrijfsleven kracht bij te zetten is de Ministeriële
Commissie Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit ingesteld. De
Raad ziet uit naar de concrete inhoud van de nog komende uitgewerkte voorstellen.
Hij verwijst wel naar vele door hem uitgebrachte adviezen waarin hij zeer
gedetailleerde regelgeving en verzwaring van administratieve lasten constateerde.
Hij signaleert ook hier een spanning tussen analyse en beleid. Ook de steeds
verder ingrijpende Europese regelgeving legt nationaal een druk op het streven
naar minder regels. Het voorkomen en afschaffen van overbodige en onnodig
ingewikkelde regels moet daarom met te meer kracht worden bevorderd. Het plan
bestaat om voorgenomen belangrijke regelgeving te voorzien van een toets op
de sociaal-economische effecten en de gevolgen voor het milieu, uitvoerbaarheid
en handhaafbaarheid. Na de ervaringen met de inmiddels afgeschafte dereguleringstoets
past een waarschuwing dit voornemen niet te laten verworden tot een inhoudsloze
routine.Het overbrengen van een aantal voorzieningen uit het AWBZ-pakket, gepaard
met de voorgenomen bijdragen uit de collectieve middelen aan de ziekenfondsen,
werkt op het besteedbaar inkomen van ziekenfondsverzekerden positiever uit
dan op dat van particulier verzekerden. De Raad adviseert over de betekenis
hiervan voor de inkomensontwikkeling van ambtenaren en kleine zelfstandigen
uitgebreider informatie in de nota te verstrekken.5. De Raad stelt terecht dat het niveau van de werkloosheid hoog blijft
en meent dat direct op de langdurig werklozen gerichte maatregelen begrijpelijk
zijn. De Raad signaleert dat de werking ervan echter tegen zal kunnen vallen
en waarschuwt voor verdringing. Het beleid van de regering is erop gericht
deze verdringing te voorkomen en, door middel van generieke lastenverlichting
met een accent op de onderkant, zoveel als mogelijk is de vraag naar arbeid
over een breed front te vergroten. Met deze lastenverlichting komt de regering
eveneens tegemoet aan het ook door de Raad gesignaleerde probleem van de hoge
collectieve lasten. De regering is van mening dat deze lastenverlichting nodig
is in het belang van een vergroting van de arbeidsparticipatie en is eveneens
van mening dat de omvang ervan verantwoord is in het licht van de budgettaire
doelstellingen. De lastenverlichting gaat immers geenszins ten koste van de
reductie van het financieringstekort, maar kan per saldo volledig gefinancierd
worden uit de gunstige ontwikkelingen binnen de sociale rondsen. Wat dit betreft
zij verwezen naar tabel 3.3.2 in de Miljoenennota waaruit blijkt dat de lastenverlichting
in 1996 niet ten laste gaat van de Rijksbegroting.Terecht stelt de Raad dat de regering aan de groei van de werkgelegenheid
wil bijdragen door middel van een goede publieke aanbodzijde en een heldere
regelgeving en door het wegnemen van bureaucratische belemmeringen.De regering onderschrijft de zorg van de Raad dat de steeds verder ingrijpende
Europese regelgeving een druk legt op het nationale streven naar minder regelgeving.
De regering ondersteunt dan ook initiatieven op Europees niveau om bovenmatige
regelgeving tegen te gaan en de effectiviteit van nieuwe regelgeving te vergroten.
In dit verband merkt de regering op dat de Europese commissie de naar de voorzitter
genoemde Molitor-groep heeft ingesteld met als opdracht het gehele terrein
van de regelgeving te onderzoeken op mogelijkheden van deregulering. Het eindrapport
van de groep is door de Europese Commissie aan de Europese Raad aangeboden.
De regering onderschrijft de hoofdlijnen van het Molitor-rapport en is voornemens
om de Kamer op korte termijn te informeren over haar standpunt over de voorstellen
van de commissie Molitor en de wijze waarop op nationaal niveau hieraan een
vervolg kan worden gegeven.In dit verband zijn ook van belang de aanbevelingen van de commissie Koopmans,
die in het kader van het MDW-project, voorstellen heeft gedaan om de kwaliteit
van de EU-regelgeving te verbeteren. De belangrijkste voorstellen zijn:– het bereiken van een grotere discipline op EU-niveau bij de keuze
tussen het richtlijn- en het verordeningsinstrument;– de verdere ontwikkeling en uitbouw van richtsnoeren voor de kwaliteit
van EU-regelgeving;– de oprichting van een communautair orgaan dat regelgeving op kwaliteitseisen
toetst.In de brief aan de TK over de voortgang van het MDW-project is toegezegd,
dat de ideeën van de werkgroep worden ingebracht bij de voorbereiding
van de Intergouvernementele Conferentie en dat deze tevens onder de aandacht
zal worden gebracht van de regeringen van de lidstaten.De regering onderschrijft ook de zorg van de Raad dat het plan om de voorgenomen
belangrijke regelgeving te voorzien van een toets op sociaal-economische effecten
en op de gevolgen voor het milieu, op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
verwordt tot een inhoudsloze routine. Om deze voornemens institutioneel te
verankeren, heeft de regering inmiddels een interdepartementale werkgroep
ingesteld, die als taak heeft erop toe te zien dat het eerst verantwoordelijke
ministerie deze toets op een correcte manier uitvoert.De Raad adviseert uitgebreider informatie te verstrekken over de betekenis
van de overheveling van een aantal voorzieningen uit het AWBZ-pakket, voor
de inkomensontwikkeling van ambtenaren en kleine zelfstandigen. Naar aanleiding
hiervan merkt de regering op dat in de nota van toelichting bij de algemene
maatregel van bestuur waarmee deze overheveling wordt geregeld, op verzoek
van de Raad, een nadere beschouwing is opgenomen over de premie-effecten voor
verschillende groepen verzekerden.6. BelastingmaatregelenTer bevordering van de werkgelegenheid en het inkomensbeleid is een reeks
maatregelen voorgesteld. Zij bestaan voor meer dan drievierde deel uit belastinguitgaven,
ook volgens de meest enge definitie van dit begrip. Deze in de vorm van belastingmaatregelen
gegoten veelheid van subsidies heeft bijgedragen tot een versnippering van
de beschikbare middelen tot belastingverlaging. Met de 29 maatregelen –
inclusief de onlangs aangekondigde maatregelen voor fietsers wordt dit getal
30 – die onder structuurversterking worden gerangschikt, is per saldo
slechts 700 miljoen gulden gemoeid. De Raad ziet een aantal fundamentele bezwaren
in deze aanpak. In de eerste plaats onttrekken belastinguitgaven zich aan
de stringente uitgavennorm, die de regering ampel heeft gemotiveerd. Ten tweede
zijn het veelal naar hun aard onbeheersbare open-eindregelingen. De prioriteit
van belastinguitgaven wordt slechts bij de invoering van de regeling bepaald.
Daarna is de uitgave «onzichtbaar». De opvallende toename van
de belastinguitgaven dwingt naar de mening van de Raad tot inpassing van het
totaal van deze uitgaven in de uitgavennorm om de greep op de uitgaven te
behouden. Daartoe is een duidelijke bepaling van het begrip belastinguitgave noodzakelijk.
Tevens zullen criteria voor de inbedding in de belastingwetgeving van deze
niet uit de fiscale sfeer opkomende maatregelen moeten worden opgesteld en
uitgewerkt.Vele belastinguitgaven compliceren bovendien de belastingwetgeving ernstig.
Daar komt bij dat belastinguitgaven de administratieve lasten van het bedrijfsleven
in strijd met het regeringsbeleid verzwaren.Versnippering van de voor lastenverlichting beschikbare middelen vermindert
de mate waarin de maatregelen doel treffen. Een meer geconcentreerd gebruik
van de middelen verdient de voorkeur.6. De Raad stelt dat van de reeks maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid
en het inkomensbeleid drievierde deel bestaat uit belastinguitgaven. De Raad
ziet een aantal fundamentele bezwaren tegen deze aanpak. Deze bezwaren richten
zich erop dat belastinguitgaven zich onttrekken aan de stringente uitgavennorm
en dat zij veelal naar hun aard open-eindregelingen zijn. De regering merkt
bij deze opvatting van de Raad het volgende op. De lastenverlichting voor
1996 is ingevuld met een samenstel van maatregelen waarmee zo effectief mogelijk
wordt ingespeeld op werkgelegenheid en inkomensbeleid. Een deel is gericht
op structuurversterking en vormt een uitvloeisel van het Regeerakkoord, te
weten het MKB-pakket van 500 mln. en de terugsluis regulerende energiebelasting
of wordt gefinancierd uit nieuwe belastingopbrengsten, namelijk de terugsluis
BTW-reparatie. Sommige maatregelen bestaan uit een aanpassing of verruiming
van bestaande fiscale regelingen ( bijvoorbeeld de stroomlijning van maatregelen,
de verhoging van bedragen of de verlaging van tarieven). De regering meent
dat een onomstreden afbakening van belastinguitgaven niet mogelijk is, maar
meent dat bij de nieuw in te voeren fiscale maatregelen voor 1996 er vier
zijn waaraan het karakter van belastinguitgaven zou kunnen worden toegekend
(de afdrachtskorting lage lonen, de loonfaciliteiten leerlingwezen en kinderopvang
en de faciliteit kapitaalverstrekking (door) starters).De regering merkt op dat de eventuele keuze voor een fiscale maatregel
in plaats van een subsidie gebaseerd is op een zorgvuldige afweging waarbij
onder meer doeltreffendheid (beleidseffectiviteit), doelmatigheid (kostenefficiëntie,
waaronder administratieve lasten) en de inpasbaarheid binnen de fiscale structuur
alsmede de verenigbaarheid van de maatregel met budgettaire voorwaarden een
rol spelen. Wat dit laatste betreft dient uiteraard de financiële dekking
gegarandeerd te zijn, hetgeen in de begroting 1996 het geval is. Overigens
is voorzien in regelmatige beleidsevaluaties ten aanzien van de diverse maatregelen.De Raad meent dat veel belastinguitgaven het fiscale stelsel compliceren,
dat zij de administratieve lasten van bedrijven verzwaren en de voor lastenverlichting
beschikbare middelen versnipperen. De regering merkt hierbij op dat de in
te voeren maatregelen in aantal noch in omvang significant afwijken van hetgeen
fiscaal al bestaat, dan wel aansluiten bij eerdere pakketten. Met verschillende
maatregelen wordt bovendien tegemoet gekomen aan wensen van het bedrijfsleven.
Andere fiscale maatregelen houden verband met het streven van het kabinet
het internationale fiscale vestigingsklimaat van Nederland te verbeteren.
De Raad gaat voorbij aan het internationale aspect dat bij deze maatregelen
een rol speelt.7. Een doelmatiger overheidIn hoofdstuk IV van de Miljoenennota wordt veel aandacht besteed aan doelmatig
werken bij de overheid, meer in het bijzonder aan het hanteren van bedrijfseconomische
criteria. Deze worden het meest duidelijk en dwingend toegepast bij agentschappen.
Naar het oordeel van de Raad kan de overheid de functie van een agentschap
niet geheel aan de markt overlaten: dan zou zij de functie wel kunnen privatiseren.
In de mate waarin typisch publieke elementen in het functioneren van agentschappen
de doorslag geven is het moeilijk op louter bedrijfseconomische gronden kosten
en baten te berekenen. De Raad heeft met instemming kennis genomen van het
beleid dat ter zake een geleidelijke aanpak geboden is en dat men van opgedane
ervaringen wil leren. Hij wil nog de aandacht vragen voor het voornemen in
1997 alle agentschappen te evalueren. Terecht zal het daarbij vooral gaan
om de vraag of het gedrag van de betrokkenen door de bedrijfseconomische prikkels
tot doelmatiger werken heeft geleid. De Raad wil echter waarschuwen voor de
gedachte dat dergelijke gedragsveranderingen binnen enkele jaren tot stand
komen. Ten aanzien van zelfstandige bestuursorganen heeft de regering naar aanleiding
van een onderzoek van de Algemene Rekenkamer in een brief aan de Tweede Kamer
der Staten-Generaal aangekondigd, dat deze organen zullen worden «doorgelicht»,
terwijl de wijze waarop zij zullen worden ingesteld nader zal worden geregeld.
Ook uit deze feiten leidt de Raad af, dat aan het verzelfstandigen van overheidstaken
duidelijke risico's zijn verbonden; dat geldt ook voor privatisering. De Raad
merkt ten slotte op, dat het uitbesteden van publieke diensten aan particuliere
uitvoerders tot vermenging van verantwoordelijkheden tussen overheid en particulieren
kan leiden. De juridische status van dergelijke diensten mag niet onzeker
zijn. Bij het afstand doen van publieke verantwoordelijkheden is grote zorgvuldigheid
geboden.7. De Raad heeft er met instemming kennis van genomen dat naar het oordeel
van de regering bij de ontwikkeling van het beleid ten aanzien van agentschappen
een geleidelijke aanpak geboden is zodat lering kan worden getrokken uit de
ervaringen die worden opgedaan met het werken met een bedrijfseconomisch stelsel.
De Raad wijst erop dat de overheid de functie van een agentschap niet geheel
aan de markt kan overlaten: dan zou de functie wel kunnen worden geprivatiseerd.De regering merkt op dat het bij agentschappen gaat om taken waarvan is
bepaald dat deze door het Rijk moeten worden uitgevoerd. Bij agentschappen
worden bedrijfseconomische elementen en prikkels in de bedrijfsvoering aangebracht.Soms gebeurt dit door binnen de rijksoverheid een vraag- en aanbodrelatie
te creëren tussen beleidsdirecties en een agentschap. Er is geen sprake
van dat de regering langs deze weg voornemens is de functie van een agentschap
aan de markt over te laten. Het gaat immers om interne verzelfstandiging en
niet om privatisering. Bij de algemene evaluatie die de regering van plan
is in 1997 uit te voeren, zal worden bezien of de bedrijfseconomische prikkels
inderdaad tot stand (kunnen) komen. De regering is het met de Raad eens dat
dat nog niet hoeft te betekenen dat de gedragsveranderingen in 1997 al tot
stand zijn gekomen. De Raad plaatst enkele behartigenswaardige opmerkingen over zelfstandige
bestuursorganen. De regering wil deze opmerkingen betrekken bij de resultaten
van de doorlichting van zelfstandige bestuursorganen, die thans wordt uitgevoerd.8. SlotbeschouwingDe regering ziet zich gesteld voor drie financieel-economische uitdagingen.
Zij dient de hypotheek van de gegroeide budgettaire problematiek op te lossen.
Dit mede in het licht van de ook door Nederland aanvaarde criteria voor toetreding
tot de EMU. Zij moet voorwaarden scheppen om structurele zwakheden in onze
economie te helpen opheffen. Tevens moet een goede uitgangspositie worden bereikt voor de komende,
kostbare vergrijzing. De Raad meent dat deze problematiek en het daarbij passende
beleid goed in de Miljoenennota en Macro-Economische verkenning is uiteengezet.
Aan de constatering van de gebreken verbindt de regering echter onvoldoende
consequenties. Het college constateert dan ook een spanning tussen analyse
en beleid. Mede gezien de gunstige conjunctuur zou de regering het financieringstekort
nu sneller moeten terugdringen, de belastingverlichting temporiseren en die
beter op essentiële doelen concentreren. Uitblijven van herfststormen
kan de regering in zo'n streven steunen. Daarop mag echter niet worden vertrouwd.De Raad van State geeft U in overweging het hierbij gaande ontwerp van
de Miljoenennota 1996 te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat
aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.De Vice-President van de Raad van State,W. Scholten Ingevolge de door Uwe Majesteit bij besluit van 6 maart 1992, no. 92.002 038
verleende machtiging, zal ondergetekende de begrotingshoofdstukken van het
dienstjaar 1996 op 19 september aanbieden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.De Minister van Financiën,G. Zalm 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24400-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl