Antwoorden op vragen commissie over het beleid van het kabinet ten aanzien van het aanbieden van stukken aan de Kamer die als gevolg van een Wob-besluit openbaar zijn gemaakt
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2019-08-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2018-2019
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 28 362
 
 Reikwijdte van artikel 68 Grondwet
 
 
 Nr. 21
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 11 juli 2019
 Hierbij bied ik u mede namens de Staatssecretaris van Financiën de antwoorden aan op de schriftelijke vragen die op 14 mei 2019 zijn gesteld door de leden Omtzigt en Van der Molen (beiden CDA) over «onbeantwoorde vragen over nota bene artikel 68 van de Grondwet, de inlichtingenplicht van de regering» (Handelingen II 2018/19, nr. 3463). Tevens voldoe ik daarmee aan de verzoeken van de commissie Financiën, ingekomen op 23 mei 2019 en 5 juli 2019 om de voorgelegde vragen alsnog afzonderlijk per vraag te beantwoorden. De vragen 4 t/m 18 van de leden Omtzigt en Van der Molen komen overeen met vraag 9 t/m 23 van de door de commissie voorgelegde vragen. De resterende vragen 1 t/m 8 zijn afzonderlijk beantwoord na het antwoord op de vragen van de leden Omtzigt en Van der Molen.
 Uit het verzoek gedaan door de leden Omtzigt en Van der Molen en de commissie Financiën maak ik op dat er in de Kamer vragen leven over het informeren van de Kamer bij een Wob-verzoek en de omgang met staatsgeheime informatie. Naar aanleiding van deze Kamervragen zal ik op korte termijn in de ministerraad de kamerbrieven over artikel 68 Grondwet, met daarin het algemeen kabinetsbeleid dienaangaande, opnieuw aan de orde stellen. Ik zal bij de collega-bewindslieden het belang van het adequaat en tijdig informeren van de Kamer bij Wob-besluiten nog eens onder de aandacht brengen.
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 K.H.
 Ollongren
 
 
 
 
 
 
 
 Verzoeken van de commissie Financiën de voorgelegde vragen alsnog afzonderlijk te beantwoorden (ingezonden op 23 mei en 5 juli 2019). Vragen 1 t/m 8 zijn hieronder afzonderlijk beantwoord. Vraag 4 t/m 18 van de leden Omtzigt en Van der Molen komen overeen met vraag 9 t/m 23 van de eerder voorgelegde vragen.1Kamerstuk 28 362, nr. 20. Voor de afzonderlijke beantwoording van die vragen wordt verwezen naar de voorgaande antwoorden.
 
 
 Vraag 1
 
 Hoeveel verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob-verzoeken) zijn er in de afgelopen vijf jaar gedaan bij de rijksoverheid?
 
 
 
 Antwoord
 
 Hieronder zijn de per kerndepartement bekende gegevens weergegeven over de ingediende Wob-verzoeken in de afgelopen jaren. De cijfers geven de Wob-verzoeken weer die zijn gedaan bij de kerndepartementen en zijn – met uitzondering van de ministeries van SZW en VWS – dus exclusief de Wob-verzoeken die zijn ingediend bij uitvoeringsorganisaties en agentschappen. Bijzonderheden zijn in de voetnoten aangegeven. Gegevens over Wob-verzoeken worden ook aan de Kamer aangeboden in het overzicht burgercorrespondentie bij de begrotingsstukken of Jaarrapportages «Maatschappelijke en Juridische Correspondentie». In totaal zijn de laatste vijf jaar 6669 Wob-verzoeken gedaan bij de kerndepartementen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ministerie
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 2015
 
 
 
 
 2016
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 Tot.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene Zaken 
 
 
 
 50
 
 
 93
 
 
 60
 
 
 31
 
 
 51
 
 
 285
 
 
 
 
 
 Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties
 
 
 
 62
 
 
 66
 
 
 55
 
 
 64
 
 
 83
 
 
 330
 
 
 
 
 
 Buitenlandse Zaken
 
 
 
 86
 
 
 120
 
 
 109
 
 
 83
 
 
 101
 
 
 499
 
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 
 133
 
 
 151
 
 
 175
 
 
 130
 
 
 133
 
 
 722
 
 
 
 
 
 Economische Zaken & Klimaat
 
 
 
 117
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 95
 
 
 512
 
 
 
 
 
 Landbouw, Natuur & Voedselkwaliteit
 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 42
 
 
 42
 
 
 
 
 
 Financiën1Inclusief DG Belastingdienst.
 
 
 
 131
 
 
 144
 
 
 132
 
 
 164
 
 
 149
 
 
 720
 
 
 
 
 
 Infrastructuur & Waterstaat
 
 
 
 76
 
 
 85
 
 
 82
 
 
 62
 
 
 73
 
 
 378
 
 
 
 
 
 Justitie en Veiligheid2De jaren 2014–2016 betreffen alleen de Wob-verzoeken die door de Directie Wetgeving en Juridische Zaken (Wob-verzoeken die zien op het SG- en pSG-cluster) zijn behandeld. Overige Wob-verzoeken werden decentraal behandeld. De totale aantallen Wob-verzoeken die door het kerndepartement worden behandeld, liggen daarmee vele malen hoger. Zie ter vergelijk de jaren 2017–2018, met de cijfers van het hele kerndepartement.
 
 
 
 28
 
 
 33
 
 
 24
 
 
 178
 
 
 162
 
 
 425
 
 
 
 
 
 Onderwijs, Cultuur & Wetenschap
 
 
 
 228
 
 
 161
 
 
 109
 
 
 90
 
 
 92
 
 
 680
 
 
 
 
 
 Sociale Zaken & Werkgelegenheid3Inclusief Inspectie SZW.
 
 
 
 240
 
 
 260
 
 
 216
 
 
 217
 
 
 259
 
 
 1.192
 
 
 
 
 
 Volksgezondheid, Welzijn & Sport4Inclusief CIBG en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
 
 
 
 185
 
 
 192
 
 
 197
 
 
 173
 
 
 137
 
 
 884
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.336
 
 
 
 
 1.405
 
 
 
 
 1.259
 
 
 
 
 1.292
 
 
 
 
 1.377
 
 
 
 
 6.669
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vraag 2
 
 Hoeveel van deze Wob-verzoeken zijn er afgewezen?
 
 
 
 Antwoord
 
 Van het aantal integrale afwijzingen wordt op de departementen geen overzicht bijgehouden. De inschatting is dat het aantal integrale afwijzingen slechts een fractie van de besluiten betreft.
 
 
 
 Vraag 3
 
 Over hoeveel Wob-verzoeken is de Kamer in de afgelopen vijf jaar geïnformeerd?
 
 
 
 Antwoord
 
 Hierover worden geen gegevens bijgehouden.
 
 
 
 Vraag 4
 
 Is het standaardbeleid om de Kamer te informeren over de beantwoording van een Wob-verzoek?
 
 
 
 Antwoord
 
 De inlichtingenplicht jegens de Kamer wordt beschouwd als een van de hoekstenen van ons parlementaire stelsel. Zonder goede informatievoorziening door het kabinet kan de Kamer immers haar controlerende functie niet goed uitoefenen. Om die reden dient het parlementaire recht op inlichtingen een ruime invulling te krijgen. Het beleid van het kabinet is dat de bewindspersoon een afweging maakt of de Kamer actief geïnformeerd wordt over de openbaarmaking van documenten naar aanleiding van een Wob-verzoek. Als het informatie betreft die relevant wordt geacht voor de Kamer – bijvoorbeeld als het een onderwerp is dat eerder aan de orde was in een debat of Kamervragen – wordt de Kamer gelijktijdig met het versturen van een antwoord op het Wob-verzoek daarop geattendeerd. De bewindspersoon kan het daarbij aangewezen vinden de Kamer breder te informeren over bijvoorbeeld de context of relevante informatie die niet terug te vinden is in de documenten.
 
 
 
 Vraag 5
 
 Kunt u toezeggen dat de Kamer vanaf nu over elke beantwoording van een Wob-verzoek wordt geïnformeerd?
 
 
 
 Antwoord
 
 In het rapport van de stuurgroep die tussen 2007 en 2009 de parlementaire zelfreflectie van de Tweede Kamer begeleidde, is geconstateerd dat de Kamer heel veel informatie van de regering krijgt en door de regering met enige regelmaat zelfs overladen wordt met informatie.2Kamerstuk 31 845, nrs. 2–3, blz. 45. De Kamer informeren over elke beantwoording van een Wob-verzoek zou, gezien het aantal Wob-verzoeken dat jaarlijks wordt gedaan, tot gevolg hebben dat de Kamer zeer veel attenderingen en documenten zal ontvangen. Uit het antwoord op vraag 1 blijkt dat er jaarlijks bij de kerndepartementen meer dan zesduizend Wob-verzoeken worden gedaan, waarbij bij de beantwoording tientallen en soms honderden documenten worden verstrekt. Daarbij zullen de openbaar gemaakte documenten informatie bevatten waarover de Kamer al (op hoofdlijnen) beschikt, van een te hoog detailniveau zijn of niet in alle gevallen relevant zijn voor de Kamer. De Kamer wordt derhalve niet standaard geïnformeerd over de beantwoording van elk Wob-verzoek.3Zie hiervoor ook de kabinetsnota uit 2016: Kamerstuk 28 362, nr. 8, p. 5.
 
 
 
 Vraag 6
 
 Hoe vaak informeert het kabinet de Kamer (of een Kamercommissie) over de publicatie van een Wob-verzoek?
 
 
 
 Antwoord
 
 Hierover worden geen gegevens bijgehouden.
 
 
 
 Vraag 7
 
 Is het mogelijk om bij het publiceren van een Wob-verzoek de Kamer te attenderen op de publicatie?
 
 
 
 Antwoord
 
 Het beleid van het kabinet is dat de bewindspersoon een afweging maakt of de Kamer actief geïnformeerd wordt over de openbaarmaking van documenten naar aanleiding van een Wob-verzoek. Als het informatie betreft die relevant wordt geacht voor de Kamer – bijvoorbeeld als het een onderwerp is dat eerder aan de orde was in een debat of Kamervragen – wordt de Kamer gelijktijdig met het versturen van een antwoord op het Wob-verzoek daarop geattendeerd. Het beleid is tevens dat (deels) ingewilligde Wob-verzoeken openbaar worden gemaakt op de website www.rijksoverheid.nl, met inbegrip van de documenten die (geheel of gedeeltelijk) openbaar worden. Daardoor is het – ook voor de Kamers – gemakkelijk om kennis te nemen van informatie die op basis van de Wob openbaar wordt gemaakt. Ook is het mogelijk geattendeerd te worden op publicaties van Wob-verzoeken door het instellen van een geautomatiseerde attendering op rijksoverheid.nl.
 
 
 
 Vraag 8
 
 Is het mogelijk om bij het afwijzen van een Wob-verzoek de Kamer te attenderen op de afwijzing?
 
 
 
 Antwoord
 
 Het beleid is dat (deels) ingewilligde Wob-verzoeken openbaar worden gemaakt op de website www.rijksoverheid.nl, met inbegrip van de documenten die (geheel of gedeeltelijk) openbaar worden. Reden daarvoor is dat dan ook anderen dan de Wob-verzoekers gemakkelijk kennis kunnen nemen van informatie die op basis van de Wob openbaar wordt gemaakt. Alhoewel ik niet uitsluit dat een besluit om een Wob-verzoek integraal af te wijzen openbaar gemaakt wordt, sluit openbaarmaking van zo’n afwijzingsbesluit niet aan bij deze gedachte achter het openbaarmakingsregime.