Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27073, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27073 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Advies van de Sociaal Economische Raad3. Toezichtbaarheidstoets Verzekeringskamer4. Doorsneepremie5. Aanvraag van een (wijziging van de) verplichtstelling6. Toets van de representativiteitPeriodieke toetsing van de representativiteit7. Reikwijdte verplichtstelling8. (Aanvraag van) intrekking van de verplichtstelling9. Procedure wijziging van statuten en reglementen10. Markt en overheid11. Toezicht Verzekeringskamer en bijbehorend instrumentarium12. Hoofden van ondernemingen zonder werknemers13. VrijstellingArtikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel Wet Verplichte
deelneming in een bedrijfstakpensioenfondsArtikel 1 (Definities)BedrijfstakpensioenfondsLichamenArtikel 2 (Verplichtstelling)Reikwijdte van de verplichtstellingArbitrale bedingenArtikel 3 en 4 (Gevolgen van de verplichtstelling: naleving
van statuten en reglementen)Artikel 5 (Gebruik namen, handelsmerken of beeldmerken)Artikel 6 (Gegevensverstrekking)Artikel 7 (Informatie aan deelnemers)Artikel 8 (Bijdrage)Door of voor de deelnemers verschuldigde bijdrageVrijwillige pensioenvoorzieningenArtikel 9 (Wijziging van statuten of reglementen)Artikel 10 (Wijziging van de verplichtstelling)Artikel 11 (Intrekking van de verplichtstelling)Artikel 12Artikel 13 (Vrijstelling)Artikel 15 (Ontheffing)Artikel 17 (Toezicht)Artikel 18 (Dwangsom), Artikel 19 (Bestuurlijke boete)
en Artikel 20 (Hoogte van de bestuurlijke boete)Artikel 21 (Dwangbevel)Artikel 22 (Hoofdelijke aansprakelijkheid)Hoofdelijke aansprakelijkheidLichaam als bestuurderVan overeenkomstige toepassing van artikel 21Artikel 23 (Hoofdelijke aansprakelijkheid)MeldingsregelingGewezen bestuurderBeleidsbepalerDoor de rechter benoemde bewindvoerderArtikel 24 (Verhaal)Artikel 26 Algemene wet bestuursrechtArtikel 29 (Pensioen- en spaarfondsenwet)Artikel 39 (Overgangsrecht)Eerste lidTweede lidDerde lidVierde lidVijfde en zesde lidZevende lidAchtste lidNegende lidArtikel 41Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27073Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 073Nieuwe regeling voor verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds
(Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 200.)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. InleidingDe Wet betreffende verplichte deelneming in een bedrijfspensioenfonds
(Wet van 17 maart 1949, Stb. 1949, J 121, hierna aangehaald als: Wet Bpf)
is aan vervanging toe. Deze wet, die de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
de bevoegdheid geeft om op verzoek van sociale partners de deelneming in een
bedrijfspensioenfonds voor bedrijfsgenoten verplicht te stellen, heeft na
de inwerkingtreding in 1949 geen ingrijpende wijzigingen meer ondergaan.In dit wetsvoorstel, ter vervanging van de Wet Bpf, zijn op een aantal
uiteenlopende punten wijzigingen opgenomen. In de loop van de tijd is namelijk
gebleken dat de Wet Bpf enerzijds een aantal onvolkomenheden bevat en anderzijds
aanpassing behoeft vanwege nieuwe omstandigheden en inzichten.In de kabinetsnota Flexibilisering en Verplichtstelling van september
1996 (Kamerstukken II 1996/97, 25 014, nr. 1) is reeds aangekondigd dat
de administratieve procedures van de verplichtstelling en het verkrijgen van
een verklaring van geen bedenkingen op wijzigingen van statuten en reglementen
worden vereenvoudigd.Het belang van de verplichtstelling zoals in deze kabinetsnota verwoord,
wordt nog steeds onderschreven.Via de verplichtstelling wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de
verkleining van de witte en grijze vlekken (dit bestrijkt het gebied van de
werknemers waarvoor door de werkgevers geen of slechts voor een deel van de
werknemers een pensioentoezegging is gedaan). Het kabinet streeft nog steeds
naar een situatie waarin witte en grijze vlekken niet langer voorkomen.Het kabinet is van mening dat de bedrijfstakbrede solidariteit, die met
verplichtstelling bevorderd kan worden, voldoende rechtvaardiging biedt voor
het ontbreken van volledige marktwerking in de tweede pijler.De verouderde terminologie is waar nodig aangepast en overlappingen met
de Pensioen- en spaarfondsenwet (hierna aangehaald als: PSW) worden gecorrigeerd.In de praktijk bleek wel eens verwarring te bestaan over de benaming bedrijfspensioenfonds.
Daarbij werden met name de termen bedrijfspensioenfonds en ondernemingspensioenfonds
door elkaar gehaald. Daarom wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om de
term «bedrijfspensioenfonds», te vervangen door het zuiverder
begrip «bedrijfstakpensioenfonds»
(in de volgende paragrafen zal de nieuwe benaming al worden gehanteerd).Tevens is gebleken dat enkele bepalingen in de praktijk geen betekenis
hadden. Deze komen in dit wetsvoorstel dan ook niet meer terug.Conform de algemeenverbindendverklaring van CAO-bepalingen (hierna: avv-en)
zullen ook ten aanzien van het verplichtstellen van deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds
(nieuwe) procedures worden vastgelegd in een toetsingskader, dat zal worden
gepubliceerd in de Staatscourant. Evenals bij het toetsingskader algemeenverbindendverklaring
CAO-bepalingen (Stcrt. 1998, 240) zal de Stichting van de Arbeid daarover
worden gehoord.2. Advies van de Sociaal Economische RaadBij brief van 23 februari 1999 is door het kabinet aan de Sociaal Economische
Raad (hierna: SER) advies gevraagd over een aantal voorgenomen wijzigingen
ten opzichte van de Wet Bpf.De SER heeft op 18 juni 1999 zijn advies uitgebracht (nr. 99/07).Daarin geeft de SER aan dat hij zich kan vinden in het zoveel mogelijk
aansluiten bij de procedures in het kader van het avv-en en het voornemen
om een vijfjaarlijkse herhalingstoets van de representativiteit in te voeren.Tegen een aantal door het kabinet voorgestelde wijzigingen worden door
de SER bedenkingen geuit of worden alternatieven voorgesteld. Het betreft
met name de reikwijdte van de verplichtstelling, de procedure bij wijziging
van statuten en reglementen en de bepalingen naar aanleiding van het project
Markt en Overheid.Ook geeft de SER zijn opvatting weer over de voorwaarde van doorsneepremie.
Dit punt was niet opgenomen in de adviesaanvraag betreffende de wijzigingen
ten opzichte van de Wet Bpf, maar vloeit voort uit de discussie omtrent de
taakafbakening tussen pensioenfondsen en verzekeraars. Over de taakafbakening
is door de Stichting van de Arbeid gezamenlijk met de drie koepels van pensioenuitvoerders
(de Vereniging van Bedrijfspensioenfondsen, de Stichting Ondernemingspensioenfondsen
en het Verbond van Verzekeraars) een advies gegeven.Het kabinet heeft besloten de voorwaarde van doorsneepremie in dit wetsvoorstel
mee te nemen.De SER heeft in zijn advies gereageerd op de uitnodiging van het kabinet
om voorstellen te doen over de wijze waarop moet worden omgegaan met vrijstellingen
op grond van de Vrijstellingsregeling Wet Bpf in het geval van fusies. Ten
aanzien van deze complexe materie geeft de SER een aantal uitgangspunten en
suggesties, welke zullen worden meegenomen in de formulering van de regels
ten aanzien van vrijstellingen bij fusies. Deze regels zullen onderdeel uitmaken
van de algemene maatregel van bestuur (amvb), bij de omzetting van de (ministeriële
regeling) Vrijstellingsregeling Wet Bpf in een amvb (zie paragraaf 13).Het advies van de SER is aanleiding geweest om de eerder voorgenomen wijzigingen
op een aantal punten aan te passen. In de volgende paragrafen zal dit, voor
zover aan de orde, nader worden toegelicht.3. Toezichtbaarheidstoets VerzekeringskamerBij brief van 13 september 1999 heeft het kabinet de Verzekeringskamer
verzocht het conceptwetsvoorstel betreffende de Wet Bpf 200. te beoordelen
vanuit het oogpunt van toezicht.De Verzekeringskamer heeft haar bevindingen bij brief van 2 november 1999
kenbaar gemaakt.De Verzekeringskamer onderschrijft de noodzaak van herziening van de Wet
Bpf en kan zich in hoofdlijnen vinden in de aanpassingen die worden aangebracht.Het commentaar van de Verzekeringskamer betreft met name technische zaken
betreffende onder andere de definiëring van begrippen, de representativiteitstoets
en de uitbreiding van de rol van de Verzekeringskamer als toezichthouder waarin
via het wetsvoorstel wordt voorzien en haar relatie daarin met Onze Minister.De toets door de Verzekeringskamer is aanleiding geweest het conceptwetsvoorstel
zoals dat was voorgelegd op een aantal punten aan te passen en te verduidelijken.4. DoorsneepremieDoor het instrument van verplichtstelling is de marktwerking in de tweede
pijler niet volledig. De tweede pijler heeft betrekking op de aanvullende
pensioenregelingen die voortvloeien uit een arbeidsverhouding.Naar de mening van het kabinet is deze beperking van de marktwerking in
de tweede pijler te rechtvaardigen wanneer in de bedrijfstakpensioenfondsen
waarin de deelname verplichtgesteld wordt, sprake is van een grote mate van
solidariteit. Deze solidariteit wordt met name bereikt door het heffen van
doorsneepremies.Het kabinet acht de verplichtstelling verdedigbaar indien wettelijk wordt
vastgelegd dat bij de vaststelling van de bijdrage in de collectieve regeling(en)
van het verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfonds sprake moet zijn van een
doorsneepremie.Met collectieve regeling wordt gedoeld op dat deel of die delen van de
pensioenregeling waaraan alle – of groepen van – personen die
onder het verplichtstellingsbesluit vallen, verplicht zijn deel te nemen.Het is mogelijk dat een bedrijfstakpensioenfonds meerdere collectieve
regelingen uitvoert, voor bijvoorbeeld verschillende bedrijfstakken of onderdelen
van de bedrijfstak of voor de verschillende vormen van pensioen.In het geval van meerdere collectieve regelingen, is het voor een bedrijfstakpensioenfonds
mogelijk om voor iedere collectieve regeling en voor iedere vorm van pensioen
die het fonds uitvoert, een afzonderlijke doorsneepremie vast te stellen.
Verschillende doorsneepremies zijn alleen mogelijk als de inhoud verschillend
is.De voorwaarde van doorsneepremie beoogt immers de solidariteit tussen
alle deelnemers binnen de totale werkingssfeer van het bedrijfstakpensioenfonds
te bevorderen. Het is niet de bedoeling dat hieraan door het aanbrengen van
minimale verschillen in de collectieve regelingen binnen het fonds afbreuk
kan worden gedaan.In het geval in een bedrijfstakpensioenfonds wordt gekozen voor één
pensioenfondsbrede regeling (basisregeling) met daarbovenop per bedrijfstak
of onderdeel van een bedrijfstak een aanvullende collectieve regeling kan
de solidariteit binnen het pensioenfonds ook langs andere weg worden vormgegeven.
Namelijk wanneer de basisregeling voldoende substantieel is. In dit wetsvoorstel
is de grens gelegd op meer dan tweederde van het totaal van de actuariële
verplichtingen die uit alle collectieve regelingen bij het pensioenfonds
voortvloeien. Is dit het geval dan mogen de aanvullende collectieve regelingen
op elkaar lijken zonder dat de eis geldt dat er ook eenzelfde premie wordt
geheven. Wel geldt dan dat ook voor deze aanvullende regelingen een doorsneepremie
geldt maar dan gebaseerd op de deelnemers aan die collectieve regeling. Op
deze wijze wordt het voor een verplichtgesteld bedrijfstakpensioenfonds met
meerdere bedrijfstakken mogelijk om te komen tot een proces van differentiatie
van de pensioenregelingen.Onder de doorsneepremie wordt begrepen de totale pensioenpremie die door
de werkgever wordt afgedragen aan het bedrijfstakpensioenfonds. De doorsneepremie
wordt naar rato van de loonsom of van de som van de pensioengrondslagen verdeeld
over de aangesloten werkgevers en is inclusief de eventuele werknemersbijdrage.
Onderscheid in bijdrage op grond van met name leeftijd, geslacht of gezondheid
is niet toegestaan.De SER had in zijn advies aangegeven het wettelijk verplichten tot doorsneepremie
prematuur te vinden, daar de uitspraken van het Europese Hof op het moment
van advisering nog niet bekend waren.Het Europese Hof van Justitie heeft inmiddels in september 1999 uitspraak
gedaan in een drietal zaken (arresten van 21 september 1999, zaak C-67/96,
Albany International BV tegen Stichting Bedrijfspensioenfonds Textielindustrie;
gevoegde zaken C-115–117/97, Brentjens' Handelsonderneming BV tegen
Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Handel in Bouwmaterialen; en zaak
C-219/97, Maatschappij Drijvende Bokken BV tegen Stichting Pensioenfonds voor
de Vervoer- en Havenbedrijven). Daarin waren prejudiciële vragen gesteld
over de toelaatbaarheid van de verplichtstelling van deelname in een bedrijfstakpensioenfonds
in verband met de Europese mededingingsregels. Het Europese Hof van Justitie
heeft geoordeeld dat in de onderhavige zaken de verplichtstelling niet in
strijd is met de Europese mededingingsregels. Volgens het Europese Hof is
bij bedrijfstakpensioenfondsen sprake van ondernemingen met een bijzondere,
sociale taak.Omdat in de onderhavige zaken geen sprake was van vrijwillige pensioenvoorzieningen
in de regelingen van de bedrijfstakpensioenfondsen waarvan de verplichtstelling
werd betwist, geven de arresten geen uitsluitsel over de vraag of ook verplichting
tot deelname in een fonds waarin naast de collectieve regeling sprake is van
vrijwillige pensioenvoorzieningen, tot de mogelijkheden behoort. Wel zij er
op gewezen dat ook in het geval van vrijwillige pensioenvoorzieningen, het
bedrijfstakpensioenfonds een sociale taak vervult. Het Hof heeft aangegeven
dat de solidariteit in een regeling van een bedrijfstakpensioenfonds mede
een rechtvaardiging vormt voor het toekennen van een uitsluitend recht aan
een bedrijfstakpensioenfonds voor de uitvoering van een pensioenregeling in
een bedrijfstak. Daarbij is echter niet uitdrukkelijk gesteld dat een voorwaarde
van doorsneepremie noodzakelijk is.Het kabinet is echter van mening dat in dit wetsvoorstel met het vereiste
van doorsneepremie voor de collectieve regeling een wezenskenmerk van verplichtgestelde
bedrijfstakpensioenfondsen in regelgeving wordt vastgelegd. Dit wezenskenmerk
dient naar de mening van het kabinet ook los van de Europese context te worden
gewaarborgd.Ten aanzien van de vrijwillige pensioenvoorzieningen gelden anderen voorwaarden
(zie hierover paragraaf 7).5. Aanvraag van een (wijziging van de) verplichtstellingVia de verplichtstelling worden ook de werkgevers die niet zijn aangesloten
bij een werkgeversorganisatie die gebonden is aan de pensioenregeling (verder:
ongeorganiseerde werkgevers) gebonden aan de door de werkgevers- en werknemersorganisaties
overeengekomen pensioentoezegging.Dit ingrijpende gevolg van het besluit tot verplichtstelling vraagt om
grote zorgvuldigheid bij de totstandkoming van zo'n besluit.Bij een eerste aanvraag van verplichtstelling zal Onze Minister om tot
een zorgvuldig besluit te komen gebruik maken van de deskundigheid die bij
de Verzekeringskamer aanwezig is.De Verzekeringskamer zal bij een dergelijke aanvraag door Onze Minister
worden gevraagd te toetsen in hoeverre de statuten en reglementen van het
betreffende bedrijfstakpensioenfonds voldoen aan wet- en regelgeving. Daarnaast
zal de Verzekeringskamer worden gevraagd te oordelen over de financiële
opzet van het bedrijfstakpensioenfonds en de grondslagen waarop die opzet
rust.De Verzekeringskamer oefent deze taak in het licht van de PSW uit ten
aanzien van alle pensioenfondsen.Ten aanzien van de verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen gelden
ook enkele specifieke voorwaarden waarop de Verzekeringskamer op grond van
onderhavige wet toezicht houdt (zie paragraaf 11).Een aanvraag van verplichtstelling moet worden gedaan door het georganiseerde
bedrijfsleven binnen een bedrijfstak dat naar het oordeel van Onze Minister
een belangrijke meerderheid van de in die bedrijfstak werkzame personen vertegenwoordigt
(zie hierover paragraaf 6).Ook bij aanvragen van een wijziging van de verplichtstelling kan Onze
Minister in overleg treden met de Verzekeringskamer. De inhoud van de wijziging
speelt daarin een rol. Indien de wijziging bijvoorbeeld enkel een verandering
in naam betreft, blijft consultatie van de Verzekeringskamer achterwege. Wanneer
een wijziging financiële consequenties voor het bedrijfstakpensioenfonds
of voor de deelnemers kan hebben, dan zal door Onze Minister de Verzekeringskamer
te allen tijde worden geraadpleegd.6. Toets van de representativiteitEen verplichtstelling heeft met name gevolgen voor de ongeorganiseerde
werkgevers en voor de werknemers in dienst bij de on- of anders georganiseerde
werkgevers.Daarom is in de Wet Bpf geregeld dat de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid een verplichtstelling kan opleggen nadat hiertoe een aanvraag
is gedaan door een naar de mening van Onze Minister voldoende representatieve
vertegenwoordiging van het georganiseerde bedrijfsleven in de bedrijfstak.Om zeker te stellen dat een dergelijk besluit met ingrijpende gevolgen
door een groot deel van de bedrijfstak wordt gedragen, wordt bij een aanvraag
om verplichtstelling en wijziging van de verplichtstelling de representativiteit
van de partijen die de aanvraag doen beoordeeld.In de huidige systematiek vindt toetsing van de representativiteit plaats
door de SER.In de nieuwe systematiek vindt toetsing plaats door het ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, waarbij de toets van de representativiteit
zoals bij het avv-en als uitgangspunt wordt genomen. Daarom wordt in
het wetsvoorstel gesproken over een aanvraag van «het georganiseerde
bedrijfsleven binnen een bedrijfstak dat naar het oordeel van Onze Minister
een belangrijke meerderheid van de in die bedrijfstak werkzame personen vertegenwoordigt».
Deze formulering sluit meer aan bij de bepaling ten aanzien van de representativiteit
in de Wet op het Algemeen verbindend en onverbindend verklaren van CAO-bepalingen.Gezien het bijzondere karakter van een besluit tot verplichte deelneming
in een bedrijfstakpensioenfonds zal echter daar waar noodzakelijk van het
avv-kader worden afgeweken. Dit is met name aan de orde voor wat betreft de
betrokkenheid van de werknemersorganisaties bij een aanvraag van verplichtstelling,
wijziging en intrekking. In tegenstelling tot een verzoek om algemeen verbindend
verklaring moet bij verplichtstelling sprake zijn van een gezamenlijke aanvraag
van werkgevers en werknemers.Deze wijziging in de toetsing van de representativiteit zal niet leiden
tot ingrijpende consequenties ten aanzien van het al dan niet voldoen aan
het representativiteitsvereiste.In de nieuwe systematiek geldt dat bij een aanvraag van verplichtstelling,
van een wijziging en van een intrekking sprake moet zijn van een aanvraag
door het georganiseerde bedrijfsleven binnen een bedrijfstak dat naar het
oordeel van Onze Minister een belangrijke meerderheid van de in die bedrijfstak
werkzame personen vertegenwoordigt. Deze nieuwe procedure betreffende de toetsing
van de representativiteit zal worden vastgelegd in het toetsingskader (zie
paragraaf 1).Van representativiteit aan werkgeverszijde is in ieder geval sprake, indien
de werkgeversorganisaties die een aanvraag van verplichtstelling, wijziging
of intrekking van een verplichtstelling ondertekenen ten minste 60% van de
werknemers in de bedrijfstak vertegenwoordigen.Een meerderheid tussen de 55 en 60% is eveneens acceptabel, tenzij uit
ingediende bedenkingen blijkt dat het draagvlak voor de verplichtstelling,
wijziging of intrekking binnen de werkingssfeer van het bedrijfstakpensioenfonds
gering is of er een zeer scheve spreiding van de meerderheid binnen de werkingssfeer
bestaat. Een indicatie voor een gering draagvlak binnen de werkingssfeer kan
zijn: het gegeven dat niet alle werknemersorganisaties betrokken bij het arbeidsvoorwaardenoverleg
in de bedrijfstak de aanvraag hebben ondertekend.Van een scheve spreiding van de meerderheid binnen de werkingssfeer kan
bijvoorbeeld sprake zijn wanneer met name alleen grote bedrijven betrokken
zijn bij de aanvraag of wanneer deelsectoren binnen de werkingssfeer onevenredig
vertegenwoordigd zijn.Bij een representativiteit van minder dan 60% en in het geval van bedenkingen
tegen de representativiteit van betrokken werkgeversorganisaties zal van partijen
een door een registeraccountant of accountant-administratieconsulent met certificerende
bevoegdheid geverifieerde opgave van de representativiteitsgegevens en van
de betrouwbaarheid van gebruikte bronnen worden gevraagd.Vanuit de grote betekenis van een besluit tot verplichtstelling, met name
op grond van de in beginsel onbepaalde tijd van zo'n besluit, zal de aanvraag
van een verplichtstelling, een wijziging of een intrekking ervan ook in de
nieuwe systematiek gedragen moeten worden door (een) werknemersorganisatie(s).De toetsing van de representativiteit van werknemersorganisaties zal zich
in beginsel niet verder uitstrekken dan de vraag of de betrokken werknemersorganisaties
op grond van hun statuten bevoegd zijn tot het maken van afspraken over de
arbeidsvoorwaarden in de bedrijfstak die het betreft. Het gegeven dat een
aanvraag wordt ingediend door representatieve werkgeversorganisaties samen
met werknemersorganisaties, maakt dat in eerste instantie voldoende
duidelijk is dat ook steun voor de aanvraag bestaat bij werknemers.In het geval van bedenkingen tegen de representativiteit van de werknemersorganisaties
zal een verdere toets plaatsvinden. Dan zal worden beoordeeld in hoeverre
de betreffende werknemersorganisaties representatief zijn in relatie tot de
overige werknemersorganisaties, actief binnen de bedrijfstak (conform de huidige
SER-toets).Hierover zal overleg gevoerd worden met de Stichting van de Arbeid.Periodieke toetsing van de representativiteitIn de huidige systematiek onder de Wet Bpf vindt door de SER een grondige
toetsing van de representativiteit plaats wanneer de eerste aanvraag van verplichtstelling
wordt beoordeeld.Na honorering van de aanvraag vinden vervolgtoetsingen alleen plaats wanneer
aanvragen om wijziging van de verplichtstelling een wijziging van de werkingssfeer
van een bedrijfstakpensioenfonds betreffen.Bij statuten- en reglementswijzigingen, waarvoor een verklaring van geen
bedenkingen wordt afgegeven vindt geen grondige toetsing van de representativiteit
plaats.Het is daardoor mogelijk dat van een voldoende representatieve vertegenwoordiging
geen sprake meer is, zonder dat het gevolgen heeft voor de verplichtstelling.
Dit is ongewenst.Aan de andere kant is van belang dat het bedrijfstakpensioenfonds er van
uit moet kunnen gaan dat de verplichtstelling voor een langere periode blijft
bestaan.Het geheel afwegende is er voor gekozen om eens in de 5 jaar een representativiteitstoets
uit te voeren.Daarbij zal in eerste instantie worden beoordeeld of de partijen die onderdeel
uitmaken van het bestuur van het bedrijfstakpensioenfonds nog voldoende representatief
zijn, conform de eerder beschreven methodiek.Indien deze partijen niet voldoende representatief zijn, zal worden beoordeeld
in hoeverre er nog meer werkgevers- en werknemersorganisaties betrokken zijn
bij de instandhouding van de desbetreffende bedrijfstakpensioenregeling. Deze
zullen dan alsnog worden meegenomen in een representativiteitstoets.Indien sprake is van een aanvraag van wijziging van de verplichtstelling
gedurende die 5 jaar, dan zal op dat moment de representativiteit worden getoetst.
Als dan blijkt dat nog steeds aan de representativiteitscriteria wordt voldaan
en de aanvraag wordt gehonoreerd, dan begint een nieuwe periode van 5 jaar
te lopen. Als op dat moment niet aan die criteria wordt voldaan, dan zal de
aanvraag tot wijziging van de verplichtstelling niet worden gehonoreerd en
zal voor de representativiteitstoets de oorspronkelijk overeengekomen 5 jaarsperiode
in acht worden genomen.In het geval dat sociale partners niet binnen de gestelde termijn aantonen
dat zij nog steeds voldoende representatief zijn, wordt in het wetsvoorstel
voorzien in intrekking van de verplichtstelling door Onze Minister.Voordat tot intrekking wordt overgegaan zal Onze Minister bezien of er
sprake is van overwegende bezwaren tegen de intrekking van de verplichtstelling.
In dat verband kan hij ook de Verzekeringskamer consulteren.Van overwegende bezwaren kan bijvoorbeeld sprake zijn wanneer door het
verdwijnen van de verplichtstelling de financiële positie van het desbetreffende
fonds ernstig onder druk zou komen te staan en daardoor de rechten van de
deelnemers en gewezen deelnemers rechtstreeks worden bedreigd. Naar verwachting
zal dat overigens zelden het geval zijn. Doel van de consultering van de Verzekeringskamer is te voorkomen dat
door intrekking van de verplichtstelling de positie van de betrokkenen onevenredig
wordt geschaad. Onze Minister heeft de mogelijkheid om bij de intrekking in
verband met onvoldoende representativiteit voorschriften te geven ter bescherming
van de rechten van deelnemers en gewezen deelnemers.De SER heeft in zijn advies aangegeven zich in deze periodieke toets te
kunnen vinden, maar pleit bij onvoldoende representativiteit voor een herhaling
van de toets na twee jaar, zodat een ontbreken van voldoende representativiteit
door partijen kan worden hersteld.Dit voorstel is niet overgenomen. Hiermee zou de termijn slechts opgerekt
worden naar zeven jaar. Het is immers voor sociale partners duidelijk wanneer
zij met de periodieke toets te maken krijgen, zodat zij gedurende vijf jaar
actie kunnen ondernemen wanneer de representativiteit dreigt te dalen tot
een onvoldoende niveau.7. Reikwijdte verplichtstellingIn de Wet Bpf heeft Onze Minister bij een aanvraag van verplichtstelling
in het algemeen twee mogelijkheden: hij honoreert de aanvraag of hij geeft
aan bedenkingen te hebben, zodat de verplichtstelling niet tot stand komt.
Een middenweg is er niet, terwijl het denkbaar is dat Onze Minister slechts
tegen een bepaald onderdeel van de pensioenregeling bedenkingen heeft. Als
de bedenkingen substantieel zijn, zou de consequentie moeten zijn dat de aanvraag
wordt afgewezen. In de huidige systematiek ontbreken de middelen om over te
gaan tot verplichtstelling, met uitzondering van het onderdeel waartegen bedenkingen
bestaan.Daarom was aan de SER advies gevraagd over het voornemen om de mogelijkheid
op te nemen dat de verplichtstelling kan worden beperkt in het geval dat bedenkingen
bestaan tegen het verplichtstellen van één of meer bepaalde
onderdelen van de pensioenregeling van het bedrijfstakpensioenfonds.De SER heeft in zijn advies aangegeven tegen de mogelijkheid van een gedeeltelijke
verplichtstelling bezwaar te hebben. De kritiek van de SER richt zich daarbij
met name op het feit dat aanvullend pensioen een arbeidsvoorwaarde is en daarmee
een zaak van sociale partners. Het voorstel van het kabinet zou er volgens
de SER toe leiden dat de overheid zich inhoudelijk met deze arbeidsvoorwaarde
gaat bezighouden en vindt dit niet gewenst. Naar de mening van de SER moet
de gehele regeling van een bedrijfstakpensioenfonds vallen onder de verplichtstelling,
dus ook bijvoorbeeld vrijwillige pensioenvoorzieningen die onderdeel uitmaken
van de pensioenregeling ter aanvulling op de collectieve regeling.Dit advies van de SER is aanleiding geweest de visie ten aanzien van de
reikwijdte te heroverwegen. De heroverweging heeft ertoe geleid dat uit het
wetsvoorstel de mogelijkheid van gedeeltelijke verplichtstelling is verwijderd.
Op dit punt wordt derhalve de lijn van de Wet Bpf voortgezet.Tevens is de vraag aan de orde geweest in hoeverre de verplichtstelling
ook van toepassing zou kunnen zijn op de vrijwillige voorzieningen die door
een bedrijfstakpensioenfonds worden aangeboden. Voor de goede orde wordt hierbij
opgemerkt dat deze vrijwillige voorzieningen alsmede de regelingen die zijn
aan te merken als vrijwillige voortzetting na beëindiging van het deelnemerschap
ingevolge artikel 13, vierde lid, Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993
door pensioenfondsen mogen worden uitgevoerd en op grond van artikel 2, negende
lid, PSW worden gelijkgesteld met een pensioenvoorziening op grond van een
toezegging omtrent pensioen. Een onverkorte toepassing van de verplichtstelling
op dergelijke vrijwillige voorzieningen zal in bepaalde situaties
als te ver gaand kunnen worden aangemerkt. Zoals reeds eerder aangegeven,
acht het kabinet de verplichtstelling alleen gerechtvaardigd indien er sprake
is van solidariteit. Dit wordt in dit wetsvoorstel afgedwongen door de eis
van doorsneepremie voor de collectieve regeling. Een eis tot het hanteren
van een doorsneepremie bij de vrijwillige voorziening zal er toe leiden dat
de facto die vrijwillige voorzieningen niet tot stand komen. Dit terwijl de
vrijwillige voorzieningen van een bedrijfstakpensioenfondsen een sociale functie
vervullen. In dat geval is een verplichtstelling van de vrijwillige voorziening
ook te rechtvaardigen. Het kabinet verwijst nogmaals naar de arresten van
het Hof van Justitie van de EG waarin de verplichtstelling niet in strijd
wordt geacht met de mededingingsregels, vanwege de sociale functie van een
verplichtgesteld bedrijfstakpensioenfonds.Daarbij wordt opgemerkt dat een verplichtstelling van de vrijwillige voorziening
inhoudt dat de ongebonden werkgever gehouden is mee te werken aan het toelaten
van zijn werknemers tot die voorziening van het bedrijfstakpensioenfonds.Gezocht is naar een wijze waarop het onderscheid kan worden gemaakt tussen
vrijwillige voorzieningen die een sociale functie vervullen en die dit niet
doen. Daarbij is overwogen dat het bij vrijwillige voorzieningen toch primair
gaat om regelingen die dienen tot aanvulling van tekorten op het terrein van
het WAO-gat, het ANW-hiaat, tekorten in de opbouw van het nabestaandenpensioen
c.q. van de VUT/prepensioen en tekorten als gevolg van pensioenbreuk.Tegen die achtergrond, gezien het doel van de vrijwillige voorziening
en de wens van de SER dat de overheid zich niet bemoeit met de inhoud van
de pensioenregeling, kiest het kabinet er voor om de verplichtstelling te
beperken tot producten met een essentiële sociale functie en die vrijwillige
producten betreffende het ouderdomspensioen die aanvullen tot hetgeen maximaal
op enig moment in de collectieve regeling haalbaar is aan ouderdomspensioen.Tevens past het niet dat de overheid vrijwillige voorzieningen verplicht
stelt waarbij het mogelijk is om meer pensioen op te bouwen dan door de overheid
fiscaal wordt gefacilieerd. Daarom worden ook de vrijwillige voorzieningen
die het toelaten dat meer ouderdomspensioen wordt opgebouwd dan fiscaal gefacilieerd
van de verplichtstelling uitgesloten. Tot slot is het niet wenselijk dat vrijwillige
voorzieningen verplicht gesteld worden die het mogelijk maken vooruit te lopen
op de opbouw van pensioenaanspraken over nog te realiseren deelnemersjaren.De mogelijkheid van een regionaal bedrijfstakpensioenfonds is vervallen.
Ten tijde van de totstandkoming van de Wet Bpf in 1949 was er behoefte aan
een regionaal bedrijfstakpensioenfonds. Toen was nog sprake van activiteiten
die slechts in een bepaalde regio plaatshadden. Gezien de globalisering in
het bedrijfsleven is dit niet langer aan de orde. Deze bepaling heeft bovendien
praktisch ook geen betekenis meer. Er bestond tot voor kort slechts één
regionaal bedrijfstakpensioenfonds. Dit is echter inmiddels opgeheven.De bepaling dat notarissen, accountants en advocaten geacht worden een
bedrijfstak te vormen, is eveneens geschrapt. Deze bepaling is destijds opgenomen
om inzicht te bieden in de ruime betekenis van het begrip bedrijfstak.Gezien de bepaling in de PSW hierover en gezien het feit dat in 1972 een
wet tot stand gekomen is die meer specifiek betrekking heeft op pensioenen
van vrije beroepsbeoefenaren, de Wet betreffende verplichte deelneming in
een beroepspensioenregeling, wordt deze bepaling niet langer nodig geacht.Ook voor de vrije beroepsbeoefenaren kan deelname in een bedrijfstakpensioenfonds
op grond van de Wet Bpf verplicht gesteld worden. Bepalend daarbij is of sprake
is van een pensioenfonds waarin ook gelden bijeen gebracht worden voor werknemers,
naast de vrije beroepsbeoefenaren (personen werkzaam in een andere hoedanigheid
dan als werknemer) in een bedrijfstak. Alleen in dat geval kan sprake zijn
van een bedrijfstakpensioenfonds, en dus ook van eventuele verplichtstelling
op basis van de Wet Bpf.8. (Aanvraag van) intrekking van de verplichtstellingOnze Minister kan de verplichtstelling geheel of voor een deel van de
bedrijfstak intrekken, ambtshalve of op aanvraag van het georganiseerde bedrijfsleven
dat naar het oordeel van Onze Minister een belangrijke meerderheid van de
in de bedrijfstak werkzame personen vertegenwoordigt.De vertegenwoordiging van het georganiseerde bedrijfsleven behoeft in
het geval van een intrekking voor een deel van de bedrijfstak niet representatief
te zijn voor de gehele bedrijfstak, maar slechts voor het deel waarop de intrekking
betrekking heeft.In het geval van een aanvraag om intrekking ligt het voor de hand dat
Onze Minister ook hierover in contact zal treden met de Verzekeringskamer.Bij honorering van een dergelijke aanvraag heeft Onze Minister de mogelijkheid
voorschriften te geven ter bescherming van de rechten van deelnemers en gewezen
deelnemers. De consultatie van de Verzekeringskamer kan daarbij mede als informatiebron
dienen.Via de ambtshalve intrekking van de verplichtstelling heeft Onze Minister
de mogelijkheid in te grijpen in de verplichtstelling wanneer de sociale partners
in een bedrijfstak zouden overgaan tot zaken die een verplichtstelling niet
langer verdedigbaar maken richting de ongeorganiseerde werkgevers en werknemers
die op die wijze gebonden worden.Deze bevoegdheid van Onze Minister zou eventueel in de toekomst in betekenis
kunnen toenemen, doordat de intrekking van de verplichtstelling wegens het
niet afgeven van een verklaring van geen bedenkingen, zoals die in de Wet
Bpf is opgenomen, in dit wetsvoorstel niet terugkomt (zie hierover paragraaf 9.)
Onze Minister kan van deze mogelijkheid tot ambtshalve intrekking ook gebruik
maken wanneer niet langer een representatieve vertegenwoordiging in een bedrijfstak
aanwezig is om een aanvraag tot intrekking in te dienen.9. Procedure wijziging van statuten en reglementenIn de huidige systematiek wordt de verplichting tot het deelnemen in het
fonds ingetrokken indien de financiële opzet van het fonds, de grondslagen
waarop het rust of de statuten en reglementen gewijzigd worden, tenzij de
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft verklaard tegen die wijzigingen
geen bedenkingen te hebben (artikel 3, vijfde lid Wet Bpf). In het geval van
wijziging van statuten en reglementen wordt door Onze Minister advies gevraagd
aan de Verzekeringskamer en de SER.De Verzekeringskamer beoordeelt of de wijziging van statuten en reglementen
geen strijd oplevert met de PSW en de Wet Bpf. De SER beoordeelt of er voldoende
draagvlak is voor de wijziging. In deze procedure tot afgifte van een verklaring
van geen bedenkingen kunnen derden geen bedenkingen indienen tegen een wijziging
van statuten of reglementen.Indien de Verzekeringskamer en de SER aangeven geen bezwaren te hebben
tegen de wijzigingen, gaat Onze Minister over tot afgifte van een verklaring
van geen bedenkingen.In het verleden was er nog wel eens discussie over het moment van inwerkingtreding
van een statuten- of reglementswijziging: is dit de datum waarop het bedrijfstakpensioenfondsbestuur
de wijziging laat ingaan of op het moment dat Onze Minister de verklaring
van geen bedenkingen afgeeft?De heersende opvatting is nu dat de eerstgenoemde datum bepalend is. Deze
uitleg is door een kantonrechter in een vonnis bevestigd (Kantongerecht Haarlem
20-10-1999: Van der Laan tegen het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schilders-
en afwerkingsbedrijf).De SER heeft in zijn advies aangegeven belang te hechten aan het in stand
laten van de nu heersende opvatting, te weten de datum zoals door het bestuur
van het bedrijfstakpensioenfonds bepaald. Alleen ten aanzien van wijzigingen
die financiële consequenties hebben zou de datum van afgifte van de verklaring
van geen bedenkingen kunnen worden gehanteerd, aldus de SER. Verder pleit
de SER voor versnelling van de procedure van afgifte van verklaringen van
geen bedenkingen, waarmee voorkomen kan worden dat de pensioenregelingen minder
doorzichtig worden. Immers, indien de procedure veel tijd in beslag neemt,
kan dit volgens de SER ertoe leiden dat bedrijfstakpensioenfondsen hun statuten
en reglementen minder feitelijk omschrijven op die punten die gevoelig zijn
voor wijzigingen.Op grond van dit advies heeft het kabinet de procedure van verklaring
van geen bedenkingen nogmaals beoordeeld en is tot de conclusie gekomen dat
deze procedure kan komen te vervallen met inachtneming van het volgende.Aangezien de inhoud van pensioenregelingen wordt vastgelegd in reglementen
past het dat, gezien de verantwoordelijkheidsverdeling van sociale partners
en overheid op het terrein van de aanvullende pensioenen, Onze Minister geen
inhoudelijk oordeel geeft over een statuten- of reglementswijziging.Ook bedrijfstakpensioenfondsen moeten zich houden aan de weten regelgeving
en daarvan uitgaande zullen statuten en reglementen in beginsel niet in strijd
kunnen zijn met enig wettelijk voorschrift.De geldigheid van de statuten- of reglementswijziging wordt bovendien
getoetst door de Verzekeringskamer, die in haar hoedanigheid van toezichthouder
op onder andere bedrijfstakpensioenfondsen, de (wijzigingen van) statuten
en reglementen beoordeelt.Indien de Verzekeringskamer bij die toets constateert dat een in werking
getreden wijziging van statuten of reglementen in strijd is met enig wettelijk
voorschrift, waarbij de toetsing met name is gericht op de voor pensioenen
relevante wetgeving, meldt zij dit aan Onze Minister. Het kan daarbij gaan
om strijd met de PSW of de Wet Bpf, maar ook om strijd met andere wetten,
zoals de Wet op de medische keuringen of de Wet gelijke behandeling mannen
en vrouwen.Het onderhavige wetsvoorstel regelt dat, in het geval het bedrijfstakpensioenfonds
een statuten- of reglementswijziging doorvoert die in strijd blijkt te zijn
met enig wettelijk voorschrift en welke na toetsing door de Verzekeringskamer
leidt tot het terugdraaien van de wijziging of tot het opnieuw wijzigen van
statuten of reglementen, de met die onrechtmatige wijziging verband houdende
gemaakte kosten aan de op basis van de Vrijstellingsregeling Wet Bpf vrijgestelden
door het bedrijfstakpensioenfonds moeten worden vergoed.Voor een aantal vrijstellingen uit de Vrijstellingsregeling Wet Bpf geldt
de voorwaarde van gelijk(waardig)heid aan de regeling van het verplichtgestelde
bedrijfstakpensioenfonds. Statuten- en reglementswijzigingen van het verplichtgestelde
bedrijfstakpensioenfonds moeten door deze vrijgestelden worden
gevolgd in hun pensioenregeling, veelal ondergebracht bij een verzekeraar.
Hieraan kunnen kosten verbonden zijn, omdat het contract met de verzekeraar
moet worden aangepast.Het is niet gewenst dat deze kosten ten laste zouden komen van de vrijgestelden,
wanneer wordt vastgesteld dat de kosten veroorzaakt zijn door een niet geldige
wijziging van statuten en reglementen door het verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfonds.Een bedrijfstakpensioenfonds kan voor het doorvoeren van een wijziging
eerst overleg hebben met de Verzekeringskamer. Daarom hoeft deze bepaling
niet te leiden tot hogere kosten voor de bedrijfstakpensioenfondsen. Mogelijk
zal hierdoor wel de zorgvuldigheid verder worden bevorderd.Het vervallen van de procedure van verklaring van geen bedenkingen leidt
ertoe dat het moment van inwerkingtreding van de statuten- of reglementswijziging
zoals door het bestuur van het bedrijfstakpensioenfonds bepaald ook van toepassing
is voor degene die onder het besluit tot verplichtstelling vallen.De discussie over het moment waarop de wijziging van toepassing wordt
op degenen die onder de verplichtstelling vallen, wordt hiermee beëindigd.10. Markt en overheidEnige tijd geleden heeft het kabinet besluiten genomen naar aanleiding
van de tweedelijnsdoorlichting die is uitgevoerd door de werkgroep Markt en
Overheid. Onderzocht is welke spelregels nodig zijn om gelijke concurrentieverhoudingen
te bewerkstelligen in de situatie dat organisaties met exclusieve of bijzondere
marktrechten (de zogenaamde OEM's) in concurrentie treden met particuliere
ondernemingen.In dat kader zijn ook de bedrijfstakpensioenfondsen doorgelicht die al
dan niet via gelieerde ondernemingen verzekeringsproducten aanbieden. De werkgroep
heeft twee aanbevelingen gedaan.Ten eerste dienen gegevensbestanden van pensioenfondsen die ter beschikking
worden gesteld aan dochters of gelieerde verzekeraars, onder gelijke condities
beschikbaar te zijn voor derden.Ten tweede mogen verzekeringsdochters geen gebruik maken van de naam of
het beeldmerk van het pensioenfonds.Deze aanbevelingen zijn door het kabinet overgenomen (Kamerstukken II
1997/98, 24 036, nr. 98).De SER geeft in zijn advies aan bedenkingen te hebben bij de uitvoerbaarheid
en handhaafbaarheid van de eerste aanbeveling. De SER heeft ten aanzien van
dit punt in zijn advies een aantal alternatieven opgenomen.Ten aanzien van de tweede aanbeveling geeft de SER in overweging dat het
beoogde doel mogelijk ook kan worden bereikt via zelfregulering, bijvoorbeeld
via een gedragscode opgesteld door pensioenfondsen en verzekeraars.Mede op grond van het advies van de SER is de regering van mening dat
uit het oogpunt van duidelijkheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid het
beste uitvoering kan worden gegeven aan de eerste aanbeveling via het opnemen
van een bepaling dat verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen alleen gegevens
over deelnemers, gewezen deelnemers en andere rechthebbenden mogen verstrekken
aan de werkgever en de betreffende persoon zelf. Uitzonderingen hierop vormen
de gegevensverstrekking aan de Verzekeringskamer, voor zover zij deze gegevens
voor de vervulling van haar taken nodig heeft en aan derden in geval sprake
is van een wettelijke verplichting of indien de gegevensverstrekking noodzakelijk
is voor de uitvoering van de pensioenregeling. Daarbij kan worden gedacht
aan gegevensvertrekking aan een administratiekantoor waarbij de uitvoering
van de pensioenregeling is ondergebracht.In het geval van gegevensverstrekking aan derden wordt het bepaalde ten
aanzien van de gegevensverstrekking op die derde van toepassing. Kortom, ook
een administratiekantoor mag de verkregen gegevens in beginsel niet verstrekken
aan anderen dan de werkgever en (gewezen) deelnemer.Met deze regeling wordt een van de door de SER voorgestelde alternatieven
overgenomen.Een dergelijke bepaling heeft als nadeel dat bedrijfstakpensioenfondsen
minder efficiënt kunnen inspelen op de informatiebehoeften van de deelnemers,
gewezen deelnemers en andere rechthebbenden op pensioen. Maar de mogelijkheid
blijft voor deze individuen bestaan op individuele basis gegevens bij het
pensioenfonds op te vragen.De aanbeveling van de werkgroep Markt en Overheid inzake het gebruik van
naam of beeldmerk van het bedrijfstakpensioenfonds richt zich tot de verzekeringsdochter.
Deze mag geen gebruik maken van de naam en het beeldmerk van het pensioenfonds.Deze wet biedt evenwel niet het geschikte kader voor nadere voorwaarden
ten aanzien van anderen dan de bedrijfstakpensioenfondsen.Dit is ondervangen door de constructie dat het bedrijfstakpensioenfonds
niet dezelfde naam, hetzelfde handelsmerk of beeldmerk mag gebruiken als een
rechtspersoon waarin het bedrijfstakpensioenfonds aandelen houdt die meer
dan 30% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen. De bepaling richt zich
niet tot de rechtspersoon waarin het bedrijfstakpensioenfonds een deelneming
heeft, maar tot het bedrijfstakpensioenfonds zelf. Hiermee wordt afgeweken
van het uitgangspunt dat de instantie die als laatste een bepaalde naam heeft
aangenomen, deze dient aan te passen indien een andere instantie die naam
reeds voert. Vanwege het bijzondere karakter in de onderhavige situatie –
bedrijfstakpensioenfonds en rechtspersoon waarin het bedrijfstakpensioenfonds
een deelneming heeft zijn uiteraard nauw met elkaar verbonden – is de
afwijking van dit normaal geldende uitgangspunt te rechtvaardigen. Voorts
beschikt een bedrijfstakpensioenfonds over de reguliere juridische mogelijkheden
om de eigen naam te beschermen.Het 30%-criterium komt aan de orde in de beperkingen die door de werkgroep
Markt en Overheid zijn gesteld voor de OEM's en hun dochterondernemingen.
De «30%» vloeit voort uit de voorgenomen regeling inzake beschermingsconstructies,
waarin wordt geregeld dat bij een bezit van 70% van de aandelen uiteindelijk
de zeggenschap in een vennootschap wordt verkregen. De werkgroep is van mening
dat OEM's daarom minder dan 30% van de aandelen in een dochter mogen bezitten.
Een OEM kan dan niet belemmeren dat een derde de zeggenschap kan verwerven.In dit wetsvoorstel is aangesloten bij het 30%-criterium.Deze bepalingen in het kader van Markt en Overheid reiken verder dan alleen
verzekeringsdochters van bedrijfstakpensioenfondsen. Reden hiervoor is dat,
gezien de bewegingen op de markten van financiële instellingen en sociale
zekerheid, het denkbaar is dat bedrijfstakpensioenfondsen in de toekomst belangen
nemen/krijgen in organisaties waarvoor ook op die deelmarkten de gelijke concurrentiepositie
in het geding kan komen.In het kader van Markt en Overheid wordt in het wetsvoorstel ook nog een
bepaling opgenomen die regelt dat een bedrijfstakpensioenfonds aan de deelnemers,
gewezen deelnemers en andere rechthebbenden op pensioen alleen algemene informatie
en informatie over regelingen die door het bedrijfstakpensioenfonds zelf worden
uitgevoerd mag verstrekken. Bij algemene informatie wordt gedacht
aan informatie over de sociale verzekeringen waarmee de pensioenregeling een
verband kan hebben. Op deze manier wordt voorkomen dat het bedrijfstakpensioenfonds
reclame gaat maken voor regelingen van bedrijven waarmee het bedrijfstakpensioenfonds
een band heeft in enigerlei vorm.Het blijft voor bedrijfstakpensioenfondsen wel mogelijk om uitleg te geven
over de regelgeving van de overheid.11. Toezicht Verzekeringskamer en bijbehorend instrumentariumIn dit wetsvoorstel wordt artikel 4, derde lid, PSW, met betrekking tot
de oprichtingsakte en statuten en reglementen van verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen
alsmede wijzigingen daarvan, overgeheveld naar deze wet. Ook het toezicht
hierop door de Verzekeringskamer wordt geregeld in dit wetsvoorstel (zie hierover
paragraaf 9).Daarnaast wordt in dit wetsvoorstel voorzien in een uitbreiding van de
toezichthoudende rol van de Verzekeringskamer. Naast het toezicht van de Verzekeringskamer
op bedrijfstakpensioenfondsen op de naleving van de PSW en andere wettelijke
voorschriften, krijgt de Verzekeringskamer in dit wetsvoorstel een specifieke
toezichthoudende taak toegewezen met betrekking tot de naleving door bedrijfstakpensioenfondsen
van de bepalingen in dit wetsvoorstel die beogen een gelijkwaardige concurrentiepositie
te creëren tussen bedrijfstakpensioenfondsen en haar dochters/deelnemingen
aan de ene kant en de private ondernemingen aan de andere kant (zie hierover
paragraaf 4 en 10).Het toezicht op deze bepalingen, hoewel minder direct gericht op pensioenen
en meer op mededingingsaspecten, wordt toegewezen aan de Verzekeringskamer,
omdat zij dé instantie is die toezicht uitoefent op de bedrijfstakpensioenfondsen.
Toezicht op deze bepalingen zou ook kunnen worden ondergebracht bij bijvoorbeeld
de Nederlandse Mededingingsautoriteit. Dat zou echter leiden tot een versnippering
van het toezicht op bedrijfstakpensioenfondsen, hetgeen ten koste kan gaan
van de effectiviteit van het toezicht.Het toezicht op de uitvoering van de bepalingen betreffende een gelijkwaardige
concurrentieverhouding wijkt in karakter af van het gebruikelijke toezicht
door de Verzekeringskamer. Er is hier sprake van een meer passief toezicht,
waarbij de Verzekeringskamer veelal zal reageren op door derden, bijvoorbeeld
verzekeraars gemelde vermeende overtredingen van deze regels door de bedrijfstakpensioenfondsen.
Naar aanleiding van een dergelijke melding zal de Verzekeringskamer dan beoordelen
in hoeverre een bedrijfstakpensioenfonds daadwerkelijk in strijd handelt met
het bepaalde.Bij de uitoefening van het toezicht op deze bepalingen uit het wetsvoorstel
kan de Verzekeringskamer gebruik maken van de instrumenten zoals die al aan
haar worden gegeven via de wijziging PSW in verband met toezicht, verbod op
uitstelfinanciering en waardeoverdracht (Wet van 21 december 1999, Stb. 1999,
592).Deze instrumenten zijn in onderhavig wetsvoorstel overgenomen en houden
in dat bij het niet naleven van bedoelde bepalingen door een verplichtgesteld
bedrijfstakpensioenfonds, de Verzekeringskamer kan overgaan tot het opleggen
van een dwangsom of een bestuurlijke boete, conform de bepalingen van dat
wetsvoorstel. Hierdoor kan de naleving door de bedrijfstakpensioenfonds'en
van deze bepalingen, indien nodig, worden bevorderd. Via het systeem van de
bestuurlijke boete is het bovendien mogelijk een dusdanige boete op te leggen,
dat het ook bij de vaak zeer kapitaalkrachtige bedrijfstakpensioenfondsen
enig indruk kan maken. Via de wetswijziging PSW in verband met toezicht, verbod op uitstelfinanciering
en waardeoverdracht krijgt Onze Minister de mogelijkheid aanwijzingen van
algemene aard te geven aan de Verzekeringskamer betreffende de uitvoering
van de taak die aan de Verzekeringskamer bij of krachtens de PSW wordt opgelegd.In dit wetsvoorstel wordt daarbij aangesloten. Ten aanzien van de uitoefening
van de specifieke taken die in dit wetsvoorstel aan de Verzekeringskamer worden
toegekend krijgt Onze Minister de mogelijkheid aanwijzingen van algemene aard
te geven aan de Verzekeringskamer.12. Hoofden van ondernemingen zonder werknemersDe bepaling dat Onze Minister kan voorschrijven dat hoofden van ondernemingen
die geen werknemers in dienst hebben, op een billijke wijze in het bestuur
van het fonds vertegenwoordigd moeten zijn (art. 7), komt in het wetsvoorstel
niet terug. Blijkens de wetsgeschiedenis bij de Wet Bpf houdt een dergelijke
aanwijzing door Onze Minister in dat in het bedrijfstakpensioenfondsbestuur
naast de werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers een derde partij zitting
krijgt.Een dergelijke aanwijzing zou derhalve de pariteit in het bestuur doorbreken,
hetgeen niet gewenst is omdat daarmee de positie van de werkgevers te veel
in het geding komt.Bovendien zal deze groep vertegenwoordigd worden door de werkgeversorganisaties,
zodat het doel van de bepaling – ook zelfstandigen moeten zich vertegenwoordigd
kunnen voelen – thans zijn praktische waarde heeft verloren.13. VrijstellingDe bevoegdheid tot het verlenen van vrijstelling is door de wetgever aan
het bestuur van het bedrijfstakpensioenfonds toegekend. Het bedrijfstakpensioenfonds
krijgt als privaatrechtelijke organisatie een bestuurstaak opgelegd.De keuze is gemaakt deze bevoegdheid aan het bedrijfstakpensioenfonds
op te dragen, omdat vrijstellingsverzoeken individuele gevallen betreffen
die talrijk (kunnen) zijn. Voor de beoordeling van een vrijstellingsverzoek
is inhoudelijk gespecialiseerde kennis nodig van de betreffende pensioenregeling.
Deze is met name bij het betreffende bedrijfspensioenfonds aanwezig.De huidige Wet Bpf kent een ministeriële regeling Vrijstellingsregeling
Wet Bpf, waarin is aangegegeven in welke gevallen moet worden overgegaan tot
het verlenen van een vrijstelling.In april 1998 is deze regeling ingrijpend aangepast. De aanpassing betrof
het aantal gronden op basis waarvan een bedrijfstakpensioenfonds verplicht
is vrijsteling te verlenen.In onderhavig wetsvoorstel wordt voorzien in het omzetten van de ministeriële
regeling Vrijstellingsregeling Wet Bpf in een algemene maatregel van bestuur,
gezien de belangrijkheid van de regels.Daarnaast is op elk verplichtgesteld bedrijfstakpensioenfonds de PSW van
toepassing, hetgeen onder meer inhoudt dat op grond van die wet moet worden
voldaan aan de eisen van bestuurssamenstelling en jaarverslaglegging.Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel Wet Verplichte
deelneming in een bedrijfstakpensioenfondsArtikel 1 (Definities)Voor de definities wordt verwezen naar de PSW opdat de definities volledig
gelijk lopen in beide wetten. Een wijziging van een definitie in de PSW werkt
op deze manier ook direct door in deze wet.BedrijfstakpensioenfondsDe oorspronkelijk in de Wet Bpf voorkomende bepaling dat een bedrijfstakpensioenfonds
meer dan één bedrijfstak kan omvatten hoeft in de nieuwe wet
niet herhaald te worden omdat verwezen wordt naar artikel 1 PSW waarvan het
zesde lid diezelfde bepaling bevat.LichamenDe opgenomen definitie van «lichamen» stemt overeen met de
definities in de Coördinatiewet Sociale Verzekering, Ziektewet, Wet op
de arbeidsongeschiktheidsverzekering, Werkloosheidswet en de Algemene wet
inzake rijksbelastingen.Artikel 2 (Verplichtstelling)Reikwijdte van de verplichtstellingDe verplichtstelling kan gelden voor alle personen die in de betrokken
bedrijfstakken of bedrijfstak werkzaam zijn, maar ook voor één
of meer bepaalde groepen van personen. Met dat laatste wordt gedoeld op subsectoren
binnen een bedrijfstak. Dat zijn sectoren die zich qua bedrijfsactiviteit
onderscheiden van de rest van een bedrijfstak. In beginsel geven de sociale
partners in hun aanvraag aan voor wie de verplichtstelling zou moeten gaan
gelden.Arbitrale bedingenHet derde lid sluit de mogelijkheid uit om bepalingen omtrent arbitrage
verplicht te stellen. Niemand kan tegen zijn wil worden afgehouden van de
rechter die de wet hem toekent. Daar is een overeenkomst voor nodig. Bij een
verplichtstelling is er ten opzichte van de ongeorganiseerden geen sprake
van een overeenkomst. Zij mogen dan ook niet van de rechter worden afgehouden
door de verplichtstelling.Artikel 3 en 4 (Gevolgen van de verplichtstelling: naleving
van statuten en reglementen)Het gevolg van het verplichtstellen van deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds
is dat alle personen behorende tot de groepen die tot deelneming verplicht
worden en hun werkgevers gehouden zijn tot naleving van de statuten en reglementen.
Het tweede lid beoogt er voor te zorgen dat bepalingen die na beëindiging
van de verplichtstelling door zouden moeten kunnen werken (zoals met name
de artikelen 21 tot en met 24) hun geldigheid ook na de intrekking van de
verplichtingstelling niet verliezen zolang het gaat om zaken die betrekking
hebben op de periode waarover de verplichtstelling gold.Artikel 5 (Gebruik namen, handelsmerken of beeldmerken)Een bedrijfstakpensioenfonds maakt geen gebruik van namen, handelsmerken of beeldmerken die ook worden gebruikt door een andere rechtspersoon
waarvan het bedrijfstakpensioenfonds meer dan dertig percent van de aandelen
houdt. Dit geldt ook ten aanzien van een naam, handelsmerk of beeldmerk die
een zo sterke gelijkenis vertonen met de naam, het handelsmerk of het beeldmerk
van die andere rechtspersoon dat deelnemers de indruk kunnen krijgen dat het
mede de naam, het handelsmerk of het beeldmerk van die andere rechtspersoon
betreft.Artikel 6 (Gegevensverstrekking)In dit artikel is aangegeven in welke gevallen het bedrijfstakpensioenfonds
gegevens betreffende de deelnemer, de gewezen deelnemer of een andere rechthebbende
kan verstrekken. Deze gegevens verstrekt het bedrijfstakpensioenfonds alleen
aan de deelnemer of zijn werkgever, aan de gewezen deelnemer of aan de andere
rechthebbende op pensioen. Daarnaast verstrekt het bedrijfstakpensioenfonds
gegevens indien er sprake is van een wettelijke verplichting, indien de gegevensverstrekking
nodig is voor uitvoering van de pensioenregeling (hierbij wordt met name gedacht
aan de gegevensverstrekking aan een administratiekantoor waarbij de uitvoering
van de pensioenregeling is ondergebracht), in verband met waardeoverdracht
of voorzover het gegevensverstrekking betreft aan de Verzekeringskamer voorzover
dat nodig is in verband met de vervulling van haar krachtens deze wet of de
Pensioen- en spaarfondsenwet opgelegde taken.Het derde lid zorgt ervoor dat het bovenstaande ook geldt ten aanzien
van het administratiekantoor waaraan de gegevens op grond van het tweede lid,
onderdeel b, zijn verstrekt.Artikel 7 (Informatie aan deelnemers)Het bedrijfstakpensioenfonds geeft aan deelnemers, gewezen deelnemers
of andere rechthebbenden op pensioen alleen algemene informatie en informatie
over regelingen die het bedrijfstakpensioenfonds zelf worden uitgevoerd. Deze
bepaling beoogt ervoor te zorgen dat het niet mogelijk is dat het bedrijfstakpensioenfonds
optreedt als verzender van informatiemateriaal voor andere rechtspersonen
zoals verzekeringsdochters.Artikel 8 (Bijdrage)Door of voor de deelnemers verschuldigde bijdrageDe «zinsnede door of voor de deelnemers verschuldigde bijdrage»
geeft aan dat de doorsneepremie zowel voor het werkgevers- als het werknemersdeel
van de bijdrage verplicht is als deze beide aan de orde zijn, het woordje
«of» moet in dit geval gelezen worden als «en/of».
In de situatie dat zowel een werkgevers- als een werknemersdeel verschuldigd
is zal het niet mogelijk zijn om de delen met elkaar te compenseren, ze zullen
ieder afzonderlijk aan de verplichting van de doorsneepremie moeten voldoen.
De verplichting tot het hanteren van een doorsneepremie geldt ook indien er
slechts sprake is van een werkgeversdeel.Vrijwillige pensioenvoorzieningenHet tweede lid maakt een uitzondering voor vrijwillige pensioenvoorzieningen.
Voor die voorzieningen is geen doorsneepremie voorgeschreven.Artikel 9 (Wijziging van statuten of reglementen)Nadat de wijziging van statuten of reglementen daadwerkelijk heeft plaatsgevonden dient het bedrijfstakpensioenfonds een authentiek afschrift
van de akte houdende wijziging van de statuten, respectievelijk een gewaarmerkt
exemplaar van de wijzigingen van de reglementen aan de Verzekeringskamer te
zenden. Dit is van belang om op de hoogte te blijven van de geldende statuten
en reglementen. Een bepaling omtrent het toesturen van stukken aan Onze Minister
stond aanvankelijk in artikel 4 van de PSW. Die bepaling komt te vervallen.De termijn voor het inzenden van de authentieke afschriften van de akte
dan wel van de gewaarmerkte exemplaren, die in het oorspronkelijke PSW-artikel
drie maanden bedroeg, is teruggebracht tot twee weken. Hierdoor geldt voor
verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen dus een andere termijn dan voor
de niet verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen en de ondernemingspensioenfondsen.
Motivatie hiervoor ligt in het feit dat via de verplichtstelling gebonden
werkgevers en werknemers en van de verplichtstelling vrijgestelden niet eerst
drie maanden in onzekerheid mogen verkeren over doorgevoerde wijzigingen voordat
de Verzekeringskamer de rechtmatigheid daarvan kan gaan beoordelen. Dit argument
kan ook gehanteerd worden ten aanzien van de niet-verplichtgestelde fondsen.
Ten aanzien van deze fondsen zal de termijn van drie maanden in de 2e fase
PSW worden beoordeeld.De termijn van twee weken begint te lopen vanaf de datum van het verlijden
van de authentieke akte bij een wijziging van de statuten en bij reglementswijziging
vanaf de datum waarop er een gewaarmerkt exemplaar van de regeling beschikbaar
is.Artikel 10 (Wijziging van de verplichtstelling)Een wijziging van de verplichtstelling is bijvoorbeeld gewenst in verband
met een wijziging van de groep waarop de verplichtstelling betrekking heeft
of bij een wijziging ten aanzien van de minimumleeftijd die geldt als voorwaarde
voor opname in de regeling.De voorwaarden voor het wijzigen van de verplichtstelling zijn identiek
aan die welke voor het opleggen van de verplichtstelling gelden.Artikel 11 (Intrekking van de verplichtstelling)Onze Minister kan de verplichtstelling intrekken op aanvraag van het georganiseerde
bedrijfsleven of ambtshalve. Tot ambtshalve intrekking van de verplichtstelling
kan Onze Minister bijvoorbeeld overgaan indien gebleken is dat het fonds zich
niet houdt aan de bepalingen van deze wet. Ook intrekking van de verplichtstelling
ten aanzien van een bepaalde groep behoort tot de mogelijkheden. Dat laatste
zal doorgaans aan de orde zijn bij intrekking op aanvraag van het bedrijfsleven,
bijvoorbeeld wanneer een bepaalde groep een eigen pensioenregeling treft.Om te voorkomen dat de rechten van de deelnemers bij intrekking wegens
het ontbreken van voldoende representativiteit worden aangetast kan Onze Minister
indien hij dat noodzakelijk acht, bij de intrekking, voorwaarden stellen omtrent
de rechten en verplichtingen van deelnemers, hun werkgevers en gewezen deelnemers.Artikel 12Dit artikel schrijft voor dat eenmaal in de elke vijf jaar de representativiteit
van het georganiseerde bedrijfsleven dat de verplichtstelling wenst , wordt
getoetst. Zie hierover verder paragraaf 6 van het algemeen deel van de
toelichting.Artikel 13 (Vrijstelling)Het bedrijfstakpensioenfonds kan vrijstelling van de verplichtstelling
verlenen. Het bedrijfstakpensioenfonds heeft tevens de bevoegdheid om deze
vrijstelling weer in te trekken. De gevallen waarin het bedrijfstakpensioenfonds
daartoe bevoegd dan wel verplicht is zullen in een algemene maatregel van
bestuur worden neergelegd. Daarnaast zal in die algemene maatregel van bestuur
worden neergelegd onder welke voorwaarden het bedrijfstakpensioenfonds de
vrijstelling verleent of kan verlenen. Gezien het belang van deze regels is
het echter gewenst deze in een algemene maatregel van bestuur te op te nemen
in plaats van in een ministeriële regeling zoals tot nu toe het geval
was.Strikt genomen zou hier moeten worden gesproken van ontheffingen. Echter
de term vrijstelling is op dit punt dermate ingeburgerd dat voorgesteld wordt
deze term te handhaven.Artikel 15 (Ontheffing)Personen die vanuit een ander land in Nederland worden gedetacheerd kunnen
op aanvraag worden ontheven van de verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds.
Dit is reeds mogelijk en van die mogelijkheid wordt ook al gebruikt gemaakt.
Hier wordt voorgesteld deze mogelijkheid nadrukkelijk in de wet vast te leggen.Artikel 17 (Toezicht)De Verzekeringskamer houdt toezicht op de uitvoering van de PSW. In dat
kader houdt zij dus ook toezicht op bedrijfstakpensioenfondsen. Deze wet stelt
echter nog een aantal extra eisen aan verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen.
Om discussie te vermijden omtrent de vraag of de Verzekeringskamer ook op
deze extra eisen toezicht houdt is in dit artikel aangegeven op welke extra
elementen voor verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen de Verzekeringskamer
toezicht houdt.De aanwijzingsbevoegdheid van de Minister ten opzichte van de Verzekeringskamer
betreft in het kader van deze wet eveneens uitsluitend die artikelen waarin
extra eisen aan de verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen worden gesteld.Artikel 18 (Dwangsom), Artikel 19 (Bestuurlijke boete)
en Artikel 20 (Hoogte van de bestuurlijke boete)De regeling van de dwangsom, de boete en de hoogte van de boete, als mede
de bijbehorende bijlage, is ontleend aan de reeds geldende bepalingen die
zijn ingevoegd middels de wet van 22 december 1999 houdende wijziging van
de Pensioen- en spaarfondsenwet en enkele andere wetten in verband met toezicht,
verbod op uitstelfinanciering en waardeoverdracht (Stb. 592).Artikel 21 (Dwangbevel)Een bedrijfstakpensioenfonds kan op grond van dit artikel op eenvoudige
en weinig kostbare wijze achterstallige premies invorderen. Het bedrijfstakpensioenfonds
is zelf bevoegd een dwangbevel af te geven. Daartegen kan binnen dertig dagen
verzet worden aangetekend bij de kantonrechter door middel van dagvaarding.In de Wet Bpf is opgenomen dat het fonds bij de invordering bij dwangbevel
wordt vertegenwoordigd door de voorzitter en de secretaris. Dit blijkt in
de praktijk niet altijd goed te gaan, daarom wordt nu voorgesteld om aan te
sluiten bij de vertegenwoordiging zoals deze in de statuten van het fonds
is geregeld.Het dwangbevel levert een executoriale titel op. Het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering is daarop van toepassing.Artikel 22 (Hoofdelijke aansprakelijkheid)Hoofdelijke aansprakelijkheidIn het eerste lid wordt de hoofdelijke aansprakelijkheid van werkgevers
voor de bijdragen terzake van de deelneming geregeld.Lichaam als bestuurderIn het tweede lid is bepaald dat indien een lichaam bestuurder is, ieder
van de bestuurders van dat lichaam als bestuurder van het bijdrageplichtige
lichaam wordt aangemerkt. Beoogd wordt hiermee te voorkomen dat de bestuurdersaansprakelijkheid
beperkt blijft tot het vermogen van een rechtspersoon indien deze rechtspersoon
als bestuurder optreedt. Door de rechtspersoonlijkheid van de bestuurder-rechtspersoon
wordt heengekeken en ieder van de bestuurders van deze rechtspersoon is naast
de rechtspersoon hoofdelijk aansprakelijk.Voor het geval de bestuurder van de bestuurder-rechtspersoon zelf een
rechtspersoon is, worden die rechtspersoon en de bestuurders daarvan mede
als bestuurders van het lichaam dat in gebreke is aangemerkt. Hetzelfde is
het geval als die bestuurder weer een rechtspersoon is, enz.Van overeenkomstige toepassing van artikel 21In het derde lid worden de bepalingen omtrent het dwangbevel en het verzet
daartegen, zoals neergelegd in artikel 21, van overeenkomstige toepassing
verklaard ten aanzien van degene die krachtens dit artikel hoofdelijk aansprakelijk
is voor de betaling van de achterstallige bijdragen aan het fonds.Artikel 23 (Hoofdelijke aansprakelijkheid)MeldingsregelingDit artikel is een inhoudelijke voortzetting van artikel 18b van de Wet
Bpf. Dat artikel werd toegevoegd bij de Wet van 21 mei 1986, houdende nadere
wijziging van enige sociale verzekeringswetten, de Wet betreffende verplichte
deelneming in een bedrijfspensioenfonds en enige fiscale wetten in verband
met misbruik van rechtspersonen (Stb. 276).Deze meldingsregeling dwingt de bestuurder van het lichaam tot actie,
wanneer het lichaam in betalingsmoeilijkheden komt te verkeren. De regeling
beoogt te bewerkstelligen dat het bedrijfstakpensioenfonds op een vroegtijdig
tijdstip op de hoogte geraakt van de moeilijkheden waarin het lichaam verkeert.
Het bedrijfstakpensioenfonds kan zich dan, mede op grond van de overlegde
gegevens en de verkregen inlichtingen, beraden op de opstelling dat het ten
aanzien van het lichaam zal voeren.Indien het lichaam aan de meldingsplicht heeft voldaan is een bestuurder
aansprakelijk indien aannemelijk is dat het niet betalen van de bijdragen
het gevolg is van aan hem te wijten kennelijk onbehoorlijk bestuur in de periode
van drie jaar voorafgaande aan het tijdstip van de melding. Indien het lichaam
echter niet aan de meldingsplicht heeft voldaan wordt er vermoed dat de niet-betaling
aan de bestuurder te wijten is. Slechts indien de bestuurder aannemelijk maakt
dat het niet aan hem te wijten is dat er niet gemeld is, mag hij het vermoeden
van de verwijtbaarheid weerleggen. Deze sanctie op naleving van de meldingsplicht is wenselijk om haar de
nodige kracht bij te zetten.De plaats van een bestuurder binnen het bestuur kan geen rol spelen. Ook
een technisch directeur zal binnen de collectiviteit van het bestuur er verantwoordelijk
voor zijn, dat de onderneming voldoet aan bijdrageschulden, ook al is hij
uit hoofde van zijn bijzondere verantwoordelijkheid voor technische aangelegenheden
minder goed in staat maatregelen te treffen op het stuk van het financiële
beleid dan de directeur die voor financiële zaken verantwoordelijkheid
draagt. Dit volgt uit het beginsel van collectieve verantwoordelijkheid van
het bestuur. Wordt hij aangesproken, dan heeft hij regres op zijn medebestuurders.Gewezen bestuurderIn onderdeel a is uitdrukkelijk bepaald dat de gewezen bestuurder aansprakelijk
blijft voor de premieschuld die tijdens zijn bestuur is ontstaan. Een dergelijke
aansprakelijkheid is nodig, omdat anders een bestuurder zich aan zijn aansprakelijkheid
zou kunnen onttrekken door tijdig ontslag te nemen. Bovendien zal een nieuwe
bestuurder voor bestaande premieschulden zich in de meeste gevallen gemakkelijk
kunnen disculperen. Het is dus redelijk dat verhaal op de gewezen bestuurder
mogelijk blijft. Een gewezen bestuurder kan echter niet meer aan het bedrijfstakpensioenfonds
mededeling doen dat het lichaam niet tot betaling in staat is. Het is dus
niet juist dat hij bij niet-melding eerst aannemelijk zou moeten maken dat
het niet aan hem te wijten is dat het lichaam de betalingsmoeilijkheden niet
gemeld heeft. Derhalve is in het zevende lid bepaald dat de tweede volzin
van het vierde lid niet van toepassing is op de gewezen bestuurder. De gewezen
bestuurder kan zich dus altijd trachten te disculperen, ook als er geen mededeling
van de betalingsmoeilijkheden is gedaan.BeleidsbepalerIn onderdeel b is de «beleidsbepaler» onder werking van de
regeling gebracht. Met name is hierbij gedacht aan de situatie dat een bestuurder,
nu hij met zijn eigen vermogen aansprakelijk wordt, een ander in zijn plaats
als formele bestuurder laat optreden, terwijl hij zelf de touwtjes in handen
blijft houden.Onder beleidsbepalers moeten voorts worden gerekend grootaandeelhouders
of anderen die in de vennootschap een machtsposititie bekleden en onder omstandigheden
als feitelijke bestuurders kunnen worden beschouwd. Uit de toevoeging «als
ware hij bestuurder» blijkt dat de enkele omstandigheid dat iemand het
beleid van het lichaam mede heeft bepaald niet reeds grond is voor aansprakelijkheid.
De aansprakelijkheid berust hierop dat de persoon in kwestie zich daadwerkelijk
als bestuurder heeft gedragen.Door de rechter benoemde bewindvoerderTen aanzien van de door de rechter benoemde bewindvoerder is een uitzondering
gemaakt. Ook al behoeft de bestuurder de medewerking, machtiging of bijstand
van de bewindvoerder, de positie van de bewindvoerder is toch niet gelijk
aan die van een bestuurder. Het zou onredelijk zijn hem dezelfde risico's
te laten dragen als de bestuurders.In onderdeel c is bepaald dat de vereffenaar van een rechtspersoon op
dezelfde wijze als een bestuurder aansprakelijk is voor de betaling van de
bijdrage. Deze regeling geldt niet voor de door de rechter benoemde vereffenaar.
De afwikkeling kan meebrengen, dat de onderneming van de rechtspersoon nog
enige tijd wordt voortgezet. In die periode kunnen ook bijdragen
verschuldigd worden. Het ligt daarom in de reden dat de vereffenaar op dezelfde
wijze als een bestuurder aansprakelijk is. Voor de bij zijn in functie treden
als vereffenaar reeds bestaande schulden is bij op dezelfde wijze aansprakelijk
als een nieuw optredende bestuurder.Artikel 24 (Verhaal)In dit artikel wordt het onderling verhaal tussen de hoofdelijke schuldenaren
geregeld, en wel zo dat een draagplicht voor gelijke delen onderscheidenlijk
een draagplicht naar evenredigheid van de gedeelten waarvoor de schuld ieder
hen hem aanging wordt voorgeschreven voor het geval dat de betrokkenen niet
anders zijn overeengekomen.Artikel 26 Algemene wet bestuursrechtDit artikel is met name van belang met betrekking tot de rechtsgang terzake
een vrijstelling als bedoeld in artikel 13. Het bedrijfstakpensioenfonds is
in dat artikel de wettelijke taak opgedragen om vrijstellingen te verlenen
en moet aldus geacht worden te zijn bekleed met openbaar gezag. Het bedrijfstakpensioenfonds
is terzake van vrijstellingen te beschouwen als een bestuursorgaan in de zin
van artikel 1:1, eerste lid, onderdeel b, van de Algemene wet bestuursrecht.
Tegen een besluit inzake vrijstelling staat dan de administratiefrechtelijke
rechtsgang open. De betrokkene kan tegen zo'n besluit eerst bezwaar maken
bij het bedrijfstakpensioenfonds en vervolgens beroep instellen bij de rechtbank
te Rotterdam.Artikel 29 (Pensioen- en spaarfondsenwet)Het toezenden van stukken aan Onze Minister en de Verzekeringskamer is
voortaan als volgt geregeld. Alle fondsen zenden hun oprichtingsakte (die
de statuten omvat) en reglementen binnen drie maanden aan de Verzekeringskamer
(artikel 4, vierde lid, PSW). Deze stukken zenden de bedrijfstakpensioenfondsen
bij het verzoek tot verplichtstelling ook aan de Minister op grond van artikel
2, tweede lid van deze wet. Bij wijzigingen van statuten en reglementen zenden
de verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen deze wijzigingen op basis
van artikel 9 van deze wet binnen twee weken naar de Verzekeringskamer, de
overige fondsen zenden deze op basis van artikel 4, vierde lid, PSW binnen
drie maanden aan de Verzekeringskamer. Thans is dus in de PSW uitsluitend
de voor alle fondsen geldende regeling opgenomen, en in deze wet de afwijkende
regeling voor de verplichtstelling en voor de verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen.Artikel 39 (Overgangsrecht)Eerste lidAanvragen tot verplichtstelling die voor inwerkingtreding van artikel
2, eerste lid, zijn binnengekomen, maar waaromtrent nog geen beslissing is
genomen, worden behandeld op grond van het recht zoals dat gold op de dag
dat die aanvragen zijn ingediend.Tweede lidBezwaar- en beroepschriften die voor de inwerkingtreding van artikel 2,
eerste lid, zijn ingediend zullen worden behandeld met inachtneming van het
recht dat ten tijde van de indiening gold. Artikel 41 maakt het mogelijk om
elke artikelonderdeel op een ander tijdstip in werking te laten treden, in dit artikel is aansluiting gezocht met artikel 2, eerste lid, omdat
dat als het basisartikel van deze wet kan worden aangemerkt.Derde lidVerplichtstellingen die voor de inwerkingtreding van artikel 2, eerste
lid, zijn opgelegd worden aangemerkt als verplichtstellingen op grond van
artikel 2, eerste lid. De oude verplichtstellingen vervallen derhalve niet
maar behouden hun werking.Vierde lidVrijstellingen die voor de inwerkingtreding van artikel 15 zijn afgegeven
worden aangemerkt als ontheffingen op grond van artikel 15. De oude ontheffingen
vervallen derhalve niet maar behouden hun werking. Vijfde en zesde lidHet vijfde en zesde lid beogen er voor te zorgen dat vrijstellingen die
al zijn verleend, hun geldigheid niet verliezen maar gelijk behandeld worden
met vrijstellingen die onder de werking van deze wet zijn verleend.Zevende lidArtikel 2, vierde lid is de eerste vijf jaren na de inwerkingtreding niet
van toepassing op vrijwillige voorzieningen die voor de inwerkingtreding van
dat artikel al werden aangeboden door bedrijfstakpensioenfondsen die al voor
de inwerkingtreding van deze wet zijn verplicht gesteld. De bepaling is wel
van toepassing op vrijwillige voorzieningen die voor het eerst na de inwerkingtreding
van deze wet door die bedrijfstakpensioenfondsen worden aangeboden. Tevens
is de bepaling direct van toepassing op voorzieningen die worden aangeboden
door bedrijfstakpensioenfondsen die na de inwerkingtreding van deze wet verplicht
zijn gesteld.Achtste lidEen bedrijfstakpensioenfonds dat voor de inwerkingtreding van artikel
5 al een naam, handelsmerk of beeldmerk gebruikt dat tevens wordt gebruikt
door de rechtspersoon waarvan het bedrijfstakpensioenfonds aandelen houdt
die meer dan dertig percent van het geplaatste kapitaal van die rechtspersoon
vertegenwoordigen, krijgt een jaar de tijd om deze naam te wijzigen.Negende lidDe representativiteitstoets wordt ten aanzien van bedrijfstakpensioenfondsen
die al voor de inwerkingtreding van artikel 12, eerste lid, zijn verplichtgesteld
in beginsel voor het eerst vijf jaar na de inwerkingtreding van dat artikel
uitgevoerd. Indien in die vijf jaar op enig moment sprake is geweest van een
wijziging van de verplichtstelling is er op dat moment al geconstateerd dat
het georganiseerde bedrijfsleven binnen de bedrijfstak een belangrijke meerderheid
van de in die bedrijfstak werkzame personen vertegenwoordigt. In dat geval
begint de termijn van vijf jaar weer opnieuw te lopen op grond van artikel
12, derde lid, onderdeel b.Artikel 41Er zou kunnen blijken dat het gewenst is om bepaalde artikelen of onderdelen van artikelen later in werking te laten treden. Deze bepaling
biedt die mogelijkheid.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27073-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl