Koers BVE; Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2002-2003
 
 
 
 KST66380
 2002-2003
 
 27 451
 Koers BVE
 
 
 
 
 Nr. 
 21
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Zoetermeer, 16 januari 2003
 
 Tijdens de bespreking van Koers BVE en het Evaluatieverslag WEB heeft
u er bij de toenmalige minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op
aangedrongen om een Koers BVE 2 uit te brengen. Reeds enige tijd geleden is
gestart met de voorbereidingen van Koers BVE 2. Een eerste stap in het traject
naar Koers BVE 2 is het vaststellen van de agenda voor Koers BVE 2. Hierbij
wil ik u graag deze agenda aanbieden. Tevens wil ik u informeren over het
doel van Koers BVE 2, de relatie van Koers BVE 2 met de overige beleidstrajecten,
de wijze waarop de agenda tot stand is gekomen, de agenda voor Koers BVE 2
en de vervolgprocedure. Ik zou het zeer op prijs stellen indien ik op korte
termijn met u van gedachten kan wisselen over de agenda Koers BVE 2.
 Doel Koers BVE 2
 Ik ben voornemens om in Koers BVE 2 mijn visie op het beroepsonderwijs
te schetsen op de (middel)lange termijn en vanuit die visie waar mogelijk
een aanzet te geven voor afspraken die ik na het verschijnen van Koers BVE
2 wil maken met de betrokken partijen. Ik ben verantwoordelijk voor de conclusies,
standpunten en richtingen die in de Koers BVE 2 worden geschetst. Deze conclusies,
standpunten en richtingen hebben weliswaar betrekking op de bve-sector maar
zullen tot stand komen in het perspectief van de bijdrage die de bve-sector
kan leveren aan het realiseren van doorlopende leerlijnen binnen het totale
beroepsonderwijs (vmbo-mbo-hbo) en de ontwikkeling van de beroepskolom.
 Relatie Koers BVE 2 en andere beleidstrajecten
 Niet alle beleidstrajecten die thans lopen krijgen een plek in Koers BVE
2. Er is een groot aantal trajecten waarover reeds gediscussieerd is, waar
bestuurlijke afspraken zijn gemaakt en die in een fase van implementatie verkeren.
Voorbeelden van dergelijke trajecten zijn de kwalificatiestructuur beroepsonderwijs,
de examinering, de beroepspraktijkvorming, rekenschap, regie opleidingenaanbod,
lerarenbeleid, alfabetisering en onderhoud bekostiging. Deze trajecten worden
niet meegenomen in Koers BVE 2.
 
 Daarnaast is er een aantal majeure trajecten van strategische aard. Deze
trajecten betreffen onder meer het maken van nadere afspraken rond doorstroom
en voorkomen van uitval in de beroepskolom, het innovatiearrangement, het
dereguleringsprogramma, het convenant publieke verantwoording en kwaliteitszorg
en de aansluiting leerwegen en voortijdig schoolverlaten. Het kenmerk van
deze strategische trajecten is dat de komende tijd met de betrokken partijen
concrete afspraken worden gemaakt rond deze trajecten. Deze afspraken monden
uit in diverse producten zoals een aanzet tot een hoofdlijnenakkoord, een
convenant of een notitie. Deze trajecten maken eveneens geen onderdeel uit
van Koers BVE 2. U wordt over deze trajecten afzonderlijk geïnformeerd.
 
 Het maken van concrete afspraken is slechts één aspect van
deze majeure strategische trajecten. Een ander belangrijk aspect is het fundamenteel
nadenken met betrokken partijen over de verdere ontwikkeling van het beroepsonderwijs
en het ontwikkelen van een visie daarop. Deze visie behelst in feite de inbedding
van de meer concrete trajecten in een samenhangend ontwikkelingsperspectief
voor de (middel)lange termijn. Met betrokken partijen wordt in een interactief
proces verkend welke gevolgen een ontwikkeling heeft voor het beroepsonderwijs,
welke knelpunten zich daar voordoen en welke oplossing denkbaar is en onder
welke randvoorwaarden en condities. Bij dit interactieve proces moeten alle
partijen worden betrokken en moet de gedachtenontwikkeling zoveel mogelijk
los van gevestigde standpunten en belangen plaatsvinden. De uitkomsten van
het interactieve proces zal ik gebruiken als input voor het samenhangend ontwikkelingsperspectief
in Koers BVE 2.
 Een essentieel verschil tussen Koers BVE 2 en de concrete trajecten is
dat in Koers BVE 2 visievorming plaatsvindt met alle partijen en bij de concrete
trajecten afspraken worden gemaakt met de bestuurlijke partijen.
 
 De stap die na het uitbrengen van Koers BVE 2 gezet zal worden is het
omzetten van die visie in concrete afspraken. Daarover zal na het verschijnen
van Koers BVE 2 het overleg met de betrokken bestuurlijke partijen worden
gestart. Dit overleg zal uitmonden in bijvoorbeeld een implementatieplan waarover
ik u afzondelijk zal informeren.
 De totstandkoming van de Agenda Koers BVE 2
 Een eerste stap in het proces naar Koers BVE 2 is het vaststellen van
de agenda. Welke onderwerpen worden nu ten behoeve van Koers BVE 2 verder
uitgediept? De totstandkoming van de agenda Koers BVE 2 heeft langs de navolgende
lijnen en inbreng plaatsgevonden.
 
 In de eerste plaats zijn met alle bve-instellingen t.w. de roc's, de aoc's,
de vakinstellingen, de kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven (kbb's)
en een tiental niet bekostigde onderwijsinstellingen gesprekken gevoerd. Het
doel van deze gesprekken was het veld te bevragen op onderwerpen die volgens
hen in het kader van Koers BVE 2 verder bediscussieerd moesten worden.
 
 In de tweede plaats waren richtinggevend de politieke prioriteiten zoals
die voortvloeien uit:
 • het strategisch akkoord;
 • de strategische beleidsagenda behorend bij de OCenW-begroting voor
2003;
 • de «enveloppebrief», die u is gezonden vóór
de behandeling van de begroting voor 2003.
 
 In de laatste plaats is gebruik gemaakt van schriftelijke en mondelinge
inbreng van de bestuurlijke partners in de bve-sector t.w. Bve Raad, AOC-raad,
Colo, Paepon, VNG en JOB over de onderwerpen van de agenda en accenten die
daar volgens partijen in moeten worden aangebracht.
 Agenda Koers BVE 2
 Deze werkwijze heeft geresulteerd in de volgende onderwerpen die nader
zullen worden uitgediept voor Koers BVE 2:
 1. Bouwstenen voor een visie op het beroepsonderwijs
 Er zijn voortdurend trends, ontwikkelingen en veranderingen waarneembaar
die van invloed zijn of kunnen zijn op het beroepsonderwijs. De vraag is om
welke trends, ontwikkelingen en veranderingen het gaat en hoe daarop door
welke partijen wordt gereageerd. Een eerste stap is om deze trends, ontwikkelingen
en veranderingen in kaart te brengen. Dat gebeurt op verschillende niveaus
t.w. op het niveau van het primaire proces, op het bestuurlijke niveau van
de instelling en de omgeving van de instelling en op nationaal niveau in het
bestel en de beroepskolom. Deze trends, ontwikkelingen en veranderingen worden
vervolgens getoetst in een viertal sessies bij respectievelijk betrokkenen
bij het primaire proces zoals deelnemers en docenten, bij de instellingen
en de omgeving op bestuurlijk niveau en bij de bestuurlijke partijen, sociale
partners, departementen, en deskundigen op nationaal bestelniveau in de beroepskolom.
 2. De Middellange termijnverkenning beroepsonderwijs
 Enige tijd geleden heeft u de middellange termijnverkenning beroepsonderwijs
ontvangen. In vervolg hierop zal in Koers BVE 2 vooral het vraagstuk van modernisering
van het onderwijsproces en een eigen pedagogiek en didactiek in het beroepsonderwijs
centraal staan. Een vraag daarbij is bijvoorbeeld welke invloed de competentieontwikkeling
heeft op het onderwijsproces.
 3. Het versterken van de relatie onderwijs–bedrijfsleven.
 In aanvulling op trends, ontwikkelingen en veranderingen die in onderdeel
1 aan de orde komen, zal hier specifiek worden stilgestaan bij veranderingen
op de arbeidsmarkt, in arbeidsorganisaties en in de relatie onderwijs-arbeidsmarkt.
De SER heeft hier in zijn adviezen: Het nieuwe leren en Koersen op vernieuwing
(waar u overigens een kabinetsreactie op zal ontvangen) belangrijke input
voor gegeven. Daarnaast zal in dit verband in het kader van de agenda leven
lang leren worden verkend hoe de scheiding tussen het initiële en postinitiële
leertraject moet worden afgebakend en hoe ver de verantwoordelijkheid van
de rijksoverheid in deze reikt.
 4. Maatschappelijk ondernemen, dereguleren en sturen op prestaties
 Maatschappelijk ondernemen en sturen op prestaties zijn termen die al
enige tijd gehanteerd worden en die in de praktijk al voorkomen. Zo wordt
er reeds met bestuurlijke partijen overleg gevoerd over verdere deregulering
om de instellingen als maatschappelijke onderneming de ruimte te geven hun
eigen missie en taak vorm te geven en over het maken van afspraken rondom
bijvoorbeeld doorstroom en terugdringen van uitval. In dit verband is het
van belang na te denken over een aantal vervolgstappen. Hoe ontwikkelt zich
het maatschappelijk ondernemen en waar kan via deregulering tot een betere
bestuurlijke verhouding gekomen worden. Als er substantieel minder regels
komen blijft wel de vraag hoe de ministeriële verantwoordelijkheid dan
gehandhaafd blijft en welke consequenties dat heeft. Speciaal zal daarbij
de mogelijkheid van het sturen op prestaties bekeken worden, en
over welke prestaties we het dan hebben. Dit vraagstuk zal niet alleen vanuit
sociaal economische invalshoek worden bekeken, maar ook vanuit de sociaal
culturele invalshoek. Daarbij gaat het om de functie die het beroepsonderwijs
heeft ten aanzien van aspecten zoals veiligheid, integratie en jeugdbeleid.
 5. Besturingsfilosofie educatie
 Thans zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de educatie. Reeds in de
vorige kabinetsperiode is aandacht gevraagd voor een aantal knelpunten in
de educatie. De toenmalige minister van OCenW heeft besloten de huidige besturingsfilosofie
te handhaven en heeft met de VNG een intentieverklaring afgesloten om de educatie
soepeler te laten verlopen en een aantal knelpunten te ondervangen. Een afspraak
was dat er een nadere verkenning zou plaatsvinden rondom de positie van het
Voortgezet Algemeen Volwassenenonderwijs (VAVO) en dat zou worden verkend
onder welke randvoorwaarden en condities de gedwongen winkelnering (verplichte
inkoop van gemeenten bij roc's) gefaseerd kan worden afgeschaft. In dit onderdeel
zal de besturingsfilosofie onder de loep worden genomen en zal specifiek aandacht
worden besteed aan vavo en gedwongen winkelnering.
 6. Open Bestel
 Binnen de sector wordt het opleiden verzorgd door bekostigde en niet-bekostigde
aanbieders. Een vraag is waarom dit onderscheid gemaakt wordt, als beiden
inhoudelijk aan dezelfde kwaliteitseisen (moeten) voldoen. De vraag is ook
of meer concurrentie binnen de sector leidt tot kwaliteitsverbetering en een
sterkere positie van de deelnemer. Het openstellen van het bekostigde deel
van het bestel voor nieuwe aanbieders, een open bestel dus, zal onderzocht
worden. Speciale aandachtspunten zijn toegankelijkheid en doelmatigheid van
het stelsel. Het gaat bij dit onderdeel met name om het ontwikkelen van een
visie op de mogelijke effecten van een Open Bestel voor kwaliteit, doelmatigheid
en toegankelijkheid en op de praktische (on)mogelijkheden van zo'n bestel.
 
 Uitgangspunten binnen alle onderwerpen zijn de loopbaan van de deelnemer,
de rol die de omgeving van de instellingen, zoals de gemeenten, kan spelen
in het beleid van de instellingen, de rol van het bedrijfsleven, de ontwikkeling
van de beroepskolom en de vraagsturing.
 Vervolgprocedure
 Na het vaststellen van de agenda Koers BVE 2 volgt een interactief proces
waarin op voornoemde onderwerpen inbreng vanuit de betrokken actoren in het
veld kan plaatsvinden. Dit kan op een aantal manieren zoals via conferenties,
ronde tafelgesprekken, versnellingskamers, thema-bijeenkomsten, schriftelijke
bijdragen en dergelijke. Naast de bestuurlijke partijen zullen ook deelnemers,
docenten, sociale partners en andere departmenten bij relevante discussie
worden betrokken. Ook is het mogelijk dat partijen uit het veld de organisatie
van een debat voor hun rekening nemen of dat er te zamen met OCenW een debat
wordt georganiseerd. Dit interactieve proces zal in het eerste kwartaal van
2003 zijn beslag krijgen. De uitkomsten van het interactieve proces zullen
als input dienen voor Koers BVE 2. De partijen die zijn betrokken bij het
interactieve debat zijn niet gecommitteerd aan de standpunten, conclusies
en visie die ik neerleg in Koers BVE 2. Zij kunnen na het verschijnen van
Koers BVE 2 hun standpunt bepalen omtrent datgene dat in Koers BVE 2 is opgenomen.
Ik zal tevens de Onderwijsraad en de Sociaal Economische Raad vragen mij te
adviseren over (onderdelen van) Koers BVE 2. Ik ben voornemens om u Koers
BVE in mei 2003 toe te zenden.
 Planning
 Resumerend ziet de planning er als volgt uit:
 
 
 
 
 
 
 
 
 Product
 Doel
 Betrokkenen
 Tijdstip
 
 
 
 
 Agenda Koers BVE
 Vaststellen
van onderwerpen voor nadere uitwerking Koers BVE 2
 Bve-instellingen, niet bekostigd onderwijs, aoc's, kbb's, bestuurlijke partijen.
 December 2002 
 
 
 Interactief proces
 Visievorming
als Input voor het samenhangend ontwikkelingsperspectief voor Koers BVE 2
 Afhankelijk van onderwerp: deelnemers, docenten,
bve-instellingen, kbb's, sociale partners, deskundigen, bestuurlijke partijen,
andere departementen
 1e kwartaal 2003 
 
 
 Koers BVE 2
 Samenhangend
ontwikkelingsperspectief voor het beroepsonderwijs.
 Staatssecretaris
 Mei 2003 
 
 
 Implementatieplan
 Uitwerken
van Koers BVE 2 in concrete afspraken
 Bestuurlijke
partijen
 December 2003
 
 
 
 
 
 Ik vertrouw er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
 
 De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
 A. D. S. M. Nijs