Vaststelling begroting Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en Waddenfonds 2008; Verslag van een Wetgevingsoverleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31200-XI, nr. 58

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-11-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31200-XI nr. 58

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31200-XIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 200 XIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat van het
Waddenfonds voor het jaar 2008nr. 58VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 6 november 2007De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft op 31 oktober 2007 overleg gevoerd met minister
Cramer van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over onderwerpen van de VROM-begroting voor het jaar 2008 (31 200-XI).Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,KoopmansDe griffier van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,Van der LeedenStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerWoensdag 31 oktober 2007 09.30 uurDe voorzitter: KoopmansAanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten:Duyvendak, Van Heugten, Koopmans, Neppérus, Poppe, Samsom, Spies
en Vermeij,en mevrouw Cramer, minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer.Aan de orde is de behandeling van:de brief van
de minister van VROM d.d. 4 juli 2007 over evaluatie Ruimtelijk Planbureau
2007 (30800-XI, nr. 115);de brief van de minister van VROM d.d.
9 juli 2007 over kabinetsreactie welvaart en leefomgeving (30800-XI,
nr. 118);de brief van de minister van VROM d.d. 17 juli
2007 over voorgestelde nieuwe begrotingsstructuur voor de VROM- en WWI-ontwerpbegroting
2008 (30800-XI, nr. 121);de brief van de minister van VROM d.d.
20 juni 2007 over voortgangsrapportage Toekomstagenda Milieu (30535,
nr. 7);de brief van de minister van VROM d.d. 21 augustus
2007 over doelgroepbeleid Milieu en Industrie Samenvattende Jaarrapportage
2005 (30800-XI, nr. 122);de brief van de minister van VROM d.d.
23 augustus 2007 over prognose MNP t.a.v. doelbereik inclusief het voorgenomen
overheidsbeleid (30800-XI, nr. 123);de brief van de minister
van VROM d.d. 28 augustus 2007 over onvolkomenheid inzake ICT-beheer
en informatiebeveiliging (31031-XI, nr.12);de brief van de minister
van VROM d.d. 14 september 2007 over kabinetsreactie op de Milieubalans
2007 (31146-2).De voorzitter:Ik open deze vergadering. Wij houden vandaag een wetgevingsoverleg van
de vaste commissie voor VROM met de minister van VROM, die ik van harte welkom
heet. Twee leden namens de commissie, namelijk de heer Van Heugten van de
CDA-fractie en de heer Poppe van de SP-fractie, hebben de onderwerpen Afrekenbaarheid
van de prestaties en Klimaatbeleid voorbereid. Zij zullen het woord voeren
voordat de overige fracties aan het woord komen.De heerVan Heugten(CDA)Voorzitter. De commissie heeft er goed aan gedaan om het onderwerp afrekenbaarheid
van de prestaties als eerste aan de orde te stellen. De opmerkingen die vandaag
gemaakt worden over de afrekenbaarheid van de prestaties in de begroting kunnen
dan maximaal doorwerken in de volgende begrotingsjaren. In dit licht moet
de minister onze opmerkingen plaatsen.Bij de afrekenbaarheid doen wij de zogenoemde VBTB-proef op de begroting.
Er zijn drie vragen waar het om gaat. Wat wil de minister bereiken? Wat gaat
de minister daarvoor doen? Wat gaat het kosten? Voor deze begroting zou mijn
conclusie naar aanleiding van deze vragen de volgende zijn. Als de minister
aangeeft wat zij wil bereiken, is dat veelal in algemene en langetermijneffecten.
De vertaling van die vergezichten naar concrete en meetbare stappen voor het
volgend jaar, het begrotingsjaar 2008, ontbreekt nog vaak. Wat de minister
het komende jaar gaat doen om die effecten te bereiken, wordt in het algemeen
goed geduid in concrete acties. Minder goed inzichtelijk is welke acties nieuw
zijn ten opzichte van voorgaande jaren. Bij de inzet van de middelen is het
moeilijk te herleiden wat de budgetflexibiliteit is, dat wil zeggen hoeveel
geld alternatief aangewend zou kunnen worden.Ik zal deze algemene conclusie op onderdelen nader toelichten en vervolgens
een aantal concrete vragen aan de minister stellen. De minister geeft in de
beleidsagenda en begrotingsartikelen een uitgebreide opsomming van doelstellingen
en de bijbehorende acties, maar helaas ontbreken vaak de concrete effecten
in het begrotingsjaar 2008. Bij de verantwoording over 2008 kan de Kamer dan
niet anders dan in de meeste gevallen vaststellen of de minister de door haar
aangekondigde acties nu wel of niet heeft uitgevoerd, maar niet of die ook
de beoogde effecten hebben gehad, terwijl de minister zelf nog bij de behandeling
van het jaarverslag 2006 aangaf dat het belangrijk is om effectindicatoren
te hanteren op grond waarvan de Kamer kan vaststellen of het beleid nu wel
of niet gehaald is. Ik moet eerlijkheidshalve wel aangeven dat de minister
aangaf dat het een proces is waaraan zij de komende jaren veel aandacht zal
besteden. Maar uit onze conclusie bleek al dat de begroting 2008 op dat punt
nog een magere oogst kent.In een aantal gevallen komt de minister de Kamer tegemoet door uit te
leggen dat prestatie-indicatoren niet van toepassing zijn, of niet van toepassing
kunnen zijn, volgens het zogenoemde "comply-or-explainprincipe": pas het toe of leg het uit. Maar desondanks ontbreken bij nogal wat
doelstellingen zowel de beoogde effecten als de uitleg waarom effectindicaties
niet mogelijk of niet relevant zijn. Kan de minister alsnog de geconstateerde
omissies invullen door middel van een overzicht van doelstellingen waarbij
concrete streefwaarden of effectindicatoren ontbreken? Kan zij dan per doelstelling
aangeven hoe de Kamer de effectiviteit van haar beleid kan beoordelen dan
wel kan zij uitleggen waarom zij van mening is dat nadere effecten van het
beleid nu nog niet gegeven kunnen worden?Ik licht er nog een paar onderdelen specifiek uit. De eerste is de duurzame
ontwikkeling van het overheidsbeleid. Over dat thema wordt in de begroting
gesteld dat het kabinet pas in 2008 zal formuleren voor welke doelstellingen
uit het beleidsprogramma het zinvol is om expliciet duurzaamheidsafwegingen
te maken en prestatie-indicatoren te formuleren. Het is echter de vraag hoe
de minister dan toch verantwoording aflegt over de effectiviteit van beleid
voor duurzame ontwikkeling van overheidsbeleid in 2008.Dan het thema duurzame ruimtelijke inrichting. Bij dat onderwerp vindt
de minister dat de rijksregie en de rijksbetrokkenheid op onderdelen versterkt
zouden moeten worden, maar onduidelijk blijft wat in concreto de effecten
hiervan moeten zijn in 2008. De vraag is dan ook op basis van welke informatie
de minister beoordeelt of de versterking van rijksregie al dan niet geslaagd
is. Bovendien zou die rijksbetrokkenheid een duidelijk einddoel moeten opleveren
en niet gebaseerd moeten zijn op gefragmenteerd of incidenteel ingrijpen in
bepaalde situaties. Dit einddoel zou kunnen zijn dat de ruimtelijke hoofdstructuur,
zoals wij die in de Nota Ruimte hebben benoemd – denk aan ehs, nationale
landschappen en rijksbufferzones – wordt afgedekt met adequate bestemmingsplannen,
dus bestemmingsplannen die actueel zijn en waarin het rijksbeleid op een juiste
wijze is doorvertaald. Door middel van bijvoorbeeld de VROM-inspectie zou
de minister inzichtelijk kunnen maken hoeveel hectaren of welk percentage
van de totale oppervlakte nationale hoofdstructuur op dit moment correct in
de gemeentelijke bestemmingsplan is opgenomen. Vervolgens zou zij jaarlijks
kunnen aangeven hoe de vorderingen van dat proces zijn. Dit lijkt mij een
prima effectindicator waarop de minister jaarlijks door de Kamer is aan te
spreken en die leidt tot een concreet einddoel over drie of vier jaar. Ik
vraag de minister dan ook of zij deze suggestie kan overnemen.Over het onderdeel Klimaat en Energie komt collega Poppe zo nog nader
te spreken, maar ik vraag de minister nu al nadrukkelijk op welke wijze zij
verantwoording wil afleggen over de effecten van haar beleid op de volgende
drie onderwerpen: de markten voor duurzame producten, proactief opereren in
de internationale arena en minder regeldruk.Wat het instrumentarium betreft dat de minister wil inzetten om haar doelen
te bereiken, stel ik vast dat veel zaken een continuering zijn van voorgaande
jaren. Uit de begroting wordt niet duidelijk welke instrumenten nieuw zijn
en waarom de minister heeft gekozen voor deze nieuwe instrumenten. Kan de
minister alsnog aan de Kamer een overzicht ter beschikking stellen van nieuwe
beleidsinstrumenten per beleidsartikel, met de redenen waarom zij daarvoor
heeft gekozen?Tot slot wil ik nog ingaan op twee onderwerpen die de inzet van geld betreffen.
Met de Kamer is afgesproken dat ministers in hun begrotingen aangeven welke
financiële middelen nog anders zijn aan te wenden, ofwel wat de budgetflexibiliteit
is. Door middel van staafdiagrammen heeft de minister van VROM per operationeel
doel inderdaad de percentages genoemd van budget dat juridisch verplicht is
en budget dat beleidsmatig of bestuurlijk gebonden is, maar zij heeft niet
aangegeven welk deel van de begroting vrije ruimte is noch wat die in euro's
uitgedrukt is. Kan de minister de Kamer alsnog een overzicht geven van de
vrije ruimte per operationeel doel uitgedrukt in euro's?Voor het bereiken van een aantal doelen in deze begroting is de medewerking
van anderen nodig. De inzet van rijksgeld door de minister fungeert dan als
een stimulans, aanjager of cofinanciering. In het kader van de effectiviteit
van inzet van geld zou het goed zijn als de minister de Kamer inzicht kan
geven in het zogenaamde multipliereffect, dus dat zij aangeeft waar dit van
toepassing is en hoeveel geld van anderen wordt gegenereerd met de inzet van
rijksmiddelen om de doelen die zijn gesteld te behalen.Tot zover deze rapportage.De voorzitter:Ik dank de heer Van Heugten voor zijn werk als rapporteur. Ik geef de
minister het woord om te antwoorden op de door hem ingebrachte punten en vragen.MinisterCramerVoorzitter. Ik zal eerst in het algemeen het een en ander zeggen over
de afrekenbaarheid, vooruitlopend op de opmerkingen die misschien nog komen
over de afrekenbaarheid van de milieu-, klimaat- en energiedoelen. Ik zal
voorts eerst uitleggen wat wij tot nu toe hebben gedaan om de prestaties en
de prestatie-indicatoren te verbeteren. Ik heb er de afgelopen maanden al
flink wat aan gedaan en zal die inzet de komende jaren continueren.In het begrotingsverhaal is een onderscheid gemaakt tussen de acht prioriteiten
en het beleid dat weliswaar doorloopt, maar op sommige punten wordt aangescherpt
dan wel iets minder nadruk zal krijgen. Voor zover mogelijk hebben wij wat
die prioriteiten betreft geprobeerd om de prestatie-indicatoren en de prestaties
scherper te formuleren. Dat is terug te zien in de onderdelen die te maken
hebben met ruimte. Wij hebben al veel slagen gemaakt om scherper te zijn in
onze afrekenbaarheid. Ik heb hier een overzichtje voor de leden waaruit zij
een beeld krijgen van de wijze waarop wij hebben geprobeerd om onze afrekenbaarheid
te verbeteren. Het is een totaaloverzicht van alle prestaties die wij hebben
geformuleerd. Er zijn verschillende categorieën: voldoende afrekenbaar,
enigszins afrekenbaar, slecht afrekenbaar en niet afrekenbaar. Wij willen
zitten op voldoende afrekenbaar en eigenlijk zou alles in die categorie moeten
zitten of in niet afrekenbaar, maar dan zijn het activiteiten waar wij zelf
niet of niet helemaal verantwoordelijk voor zijn, bijvoorbeeld omdat wij ze
in samenspraak met veel partijen moeten uitwerken. Als wij dan een doel stellen,
is het dus niet alleen maar afhankelijk van onze interventies of dat doel
gerealiseerd wordt. Vaak zijn dat dan niet afrekenbare doelstellingen. Het
heeft er dus niet zozeer mee te maken dat wij niet scherp kunnen krijgen wat
wij willen, maar dat wij zelf niet de enige zijn die ervoor kunnen zorgen
dat het ook gerealiseerd wordt. Zeker met Ruimte zijn er enkele beleidsinitiatieven
die bij gemeenten en provincies liggen en waarbij wij maar zijdelings
een rol kunnen spelen. Dan moet je het ook niet helemaal afrekenbaar willen
krijgen, want de verantwoordelijkheid ligt ergens anders.Als u naar het dat staatje kijkt, ziet u prestaties en dat zijn zaken
die wij concreet willen bereiken. Dat wil dan niet zeggen dat wij bijvoorbeeld
een workshop hebben georganiseerd of een volgend document hebben afgeleverd,
het betekent dat wij acties hebben ondernomen om bepaalde effecten te bereiken.
Die acties noemen wij prestaties. Ik heb er goed op gelet en met verschillende
mensen sessies over gehad. Ik heb er zelfs twee weken van mijn vakantie aan
opgeofferd om ervoor te zorgen dat dit punt werd verbeterd en daarom wil ik
nu ook wel graag uitleggen waarom er op dit punt vorderingen zijn gemaakt.
Wij hebben dan ook per beleidsartikel goed bekeken hoe er staat wat wij willen
bereiken, of wij dat scherper kunnen krijgen in termen van maatregelen en
of wij daaraan ook effecten zouden kunnen koppelen. U ziet in ieder geval
dat de categorie voldoende afrekenbaar een stuk uitgebreider is geworden en
dientengevolge de andere categorie iets beperkter. De prestaties zijn met
andere woorden wat opgeschoven in de richting van afrekenbaar.De prestatie-indicatoren zijn ook iets opgeschoven, maar nog niet voldoende.
De categorie enigszins afrekenbaar is wel verbeterd, maar zou eigenlijk nog
moeten opschuiven naar voldoende afrekenbaar. Waar zit dat nu in? De effecten
die wij beogen worden veelal niet hetzelfde jaar van de begroting zichtbaar.
Je loopt eigenlijk altijd een, twee en soms zelfs drie jaar achter, omdat
wij afhankelijk zijn van monitoringrapportages van het MNP en het Ruimtelijk
Planbureau. Je loopt dan eigenlijk een beetje achter de muziek aan met de
effecten die je wil bereiken. Wij hebben daar nog geen oplossing voor, maar
wij werken er in ieder geval hard aan om dat nog scherper te krijgen.Dat geldt ook voor Milieu. Wij hebben weliswaar goede verhalen van het
MNP waaruit blijkt waar wij op uit moeten komen met langetermijndoelen en
tussendoelen, maar om precies te bepalen wat je nu in een bepaald jaar hebt
bereikt en het volgend jaar rapporteert, is technisch soms heel lastig omdat
wij niet alle informatie hebben. Nogmaals, daar werken wij aan.Dan het punt van de korte en de lange termijn. De heer Van Heugten zei
dat er weliswaar langetermijndoelen zijn, maar dat de kortetermijndoelen,
de tussendoelen, soms niet zo helder zijn net als de effecten die je op korte
termijn wil bereiken. Volgens mij hebben wij ook daar al een enorme slag in
gemaakt. Als het gaat om de prioriteiten Ruimte en Inspectie zijn wij er zeker
verder mee gekomen. Als het gaat om de thema's Klimaat en Energie waren wij
nog middenin het proces van Schoon en Zuinig. Wij komen er straks op terug
hoe wij dan nu scherper willen krijgen, maar ook op dat punt gaan wij absoluut
een verbeterslag maken. Daarop even vooruitlopend: wij gaan wel tussendoelen
stellen en dat heb ik u afgelopen maandag al gezegd. Daar bestaat blijkbaar
enige verwarring over, maar daar kunnen wij op terugkomen als u mij daar straks
vragen over stelt.Als het gaat om duurzaam inkopen, ook een prioriteit op milieugebied,
hebben wij heldere doelen. Dat geldt ook voor de maatregelen die wij het komend
jaar willen nemen. Wij hebben nu al maatregelen voor 40 productgroepen gereed
en die gaan wij nu ook invoeren. Voor de 40 andere producten worden nu analyses
gemaakt en die zijn het volgend jaar klaar. Dus qua maatregelen is het volstrekt
helder. Ook voor de effecten hebben wij te maken met een leadtime, met de
vraag wanneer wij kunnen zeggen wat het effect is. Wij weten nog niet hoe
snel de invoering bij de verschillende ministeries zal verlopen, maar wij
hebben wel gezegd dat deze in 2010 gereed moet zijn. Als ik een bandbreedte
neem, begin ik nu en wij hebben gezegd in 2010 duurzaam te zijn, dus dan moeten
alle tachtig productgroepen binnen de ministeries zijn ingevoerd. Of dit nu
volgend jaar gelukt zal zijn bij 30 of bij 25 producten, daarop wil ik mij
nog niet vastpinnen omdat het een proces is. Ik kan wel verzekeren dat het
een doelstelling is die over drie jaar zal worden gehaald. Dit kan ik zeggen
over duurzaam inkoopbeleid.Het thema duurzame ontwikkeling is een kabinetsbreed thema waarover wij
volgend jaar al zullen rapporteren. Dat heeft de heer Van Heugten terecht
gemeld. Wij rapporteren trouwens nu ook al over onze bedrijfsvoering. Zoals
ik in een eerder algemeen overleg heb gezegd, zullen wij in het kader van
de duurzame ontwikkeling ook rapporteren over de zes pijlers. De voorbereidingen
daarvoor lopen volop. Volgend jaar zullen wij een eerste duurzaamheidsverslag
maken over de zes pijlers, niet alleen over pijler drie.Ik zal nog een aantal concrete vragen van de heer Van Heugten beantwoorden.
Welke acties zijn precies nieuw? Dat zijn vooral de acties die staan onder
de acht beleidsprioriteiten. Daaronder bevindt zich een aantal zaken die nieuw
zijn of sterk de aandacht krijgen in vergelijking met eerdere jaren. De heer
Van Heugten heeft ook gevraagd wat er dan minder gebeurt. Hoe kunnen wij nagaan
waar u de middelen meer en minder inzet en hoe pakt dat uit voor de niet-prioriteiten,
vroeg hij. Dat proces is nog gaande, want het is niet alleen een kwestie van
afslanken van een aantal inhoudelijke zaken. Zoals de heer Van Heugten weet,
hebben wij ook een taakstelling van 20%. Het verdelen van de middelen
loopt dus zowel langs de lijn van de inhoud als van het zodanig organiseren
van het departement dat wij met 20% minder fte's toch alles kunnen
doen. Ook dat proces neem een aantal jaren in beslag, om ruimte te creëren
om dit zonder gedwongen ontslagen te kunnen doen. Daarom hebben wij wel vastgesteld
welke zaken meer, maar nog niet precies welke zaken minder zullen worden.Wij hebben de effectindicatoren wel geformuleerd. In dit staatje staat
er al iets over. Elke keer als wij ze niet konden formuleren, hebben wij erbij
gezegd waarom dit niet mogelijk was. Wij doen dit redelijk consequent, althans
ik heb daar sterk op gehamerd. Ik beloof dat wij in een volgende ronde, waarin
wij een volgende verbeterslag willen maken, nogmaals goed zullen kijken naar
de argumentatie waarom een bepaald effect niet afrekenbaar is, of de reden
is dat wij daar niet over gaan of dat er een andere reden is. Dat zullen wij
nog consequenter doen, maar in principe hebben wij dat zeer duidelijk geprobeerd.De heer Van Heugten heeft ook opmerkingen gemaakt over ruimtelijke ontwikkeling
en de effecten voor 2008. Wij moeten niet in detail treden, maar wij hebben
geprobeerd scherper te zijn in de effecten, dus de prestatie-indicatoren,
en in de prestaties. Als de heer Van Heugten specifieke vragen heeft, kan
ik daarop ingaan. In het algemeen zijn wij bereid om per jaar aan te geven
wat de effecten zijn, maar zeker bij ruimtelijke ontwikkeling is dat ontzettend
moeilijk, want eigenlijk meet men effecten van twee jaar geleden doordat wij
pas na twee jaar over de informatie beschikken. Verder is er een
duidelijke link met het MIRT. Dit wordt opgestart. Als er sprake is van ruimtelijke
effecten zullen wij het MIT en de ruimte zo moeten combineren dat wij daar
weer afrekenbare doelen krijgen. Dat wordt nog een hele exercitie. Zo ver
is het MIRT nog niet. Ook daar zal dat moeten gebeuren.Er is gevraagd naar een indicator voor de ecologische hoofdstructuur en
de omvang daarvan nu en over een x aantal jaren. Wij zijn daar nu mee bezig.
Dit ligt voor een deel ook op het beleidsterrein van de minister van LNV en
wij proberen in nauw contact goed in kaart te brengen welk deel van de openbare
ruimte kan worden behouden en hoe dat kan worden gemeten. Ik heb hier ook
met het Kadaster en het Nirov over gesproken. Die beschikken natuurlijk ook
over de nodige gegevens en wij willen optimaal gebruik maken van de bestaande
informatie over het gebruik van de stedelijke en de niet-stedelijke ruimte.
Ook dit zal tot verdergaande verbeterslagen leiden in de komende jaren.In antwoord op de vraag hoe wordt gemeten dat de regeldruk afneemt, wijs
ik erop dat wij in het kader van Actal moeten rapporteren over de stroomlijning
van wetgeving. Wij hebben onlangs het activiteitenbesluit ingevoerd en dit
leidt tot een besparing van 200 mln. Bij ieder nieuw beleid moet bovendien
aan het kabinet en in het kader van Actal worden verantwoord of en zo ja,
hoeveel extra regeldruk dit nieuwe beleid meebrengt. Wij hebben hier dus redelijk
inzicht in. Als daar behoefte aan is, kan er een overzicht aan de Kamer worden
verschaft.Daarnaast is gevraagd om een overzicht van nieuwe beleidsinstrumenten
per artikel. In de artikelen waarvan de afrekenbaarheid al is verbeterd, wordt
duidelijk welke extra beleidsinstrumenten worden ingezet. In het lopende beleid
zijn nog niet veel nieuwe beleidsinstrumenten ingevoerd. Vooral op de acht
prioriteiten zijn extra beleidsinstrumenten ingezet. Daarover is al uitgebreid
gerapporteerd, ook in Schoon en Zuinig.Er zijn staatjes opgenomen over de budgetflexibiliteit. Dit is niet in
euro's weergegeven. Ik kan die informatie nu niet geven, maar ik ben wel bereid
om die schriftelijk aan de Kamer te doen toekomen.Hetzelfde geldt voor de multipliereffecten want die worden pas volgend
jaar zichtbaar. Zo is in het kader van de Nota Ruimte nu een budget ingezet
dat als een multiplier kan dienen voor activiteiten in het land. Aangezien
die projecten nu nog in het stadium van voorbereiding verkeren, kunnen wij
de multipliereffecten nog niet in kaart brengen. Dit geldt ook voor een aantal
andere zaken waar wij nu aan werken. Wij zullen volgend jaar waar mogelijk
de opmerkingen van de Kamer verwerken en aangeven waar wij budgetten inzetten
om een multipliereffect te bereiken. Misschien kunnen wij dan indicatief schatten
wat die effecten kunnen zijn.De heerVan Heugten(CDA)Ik dank de minister voor de inspanningen die zijn verricht om tot effectmetingen
te komen. Het belangrijkste dat de commissie voor ogen staat, is dat de minister
als zij in het overleg met de Kamer en het kabinet moet zeggen dat zij meer
geld nodig heeft, goede argumenten heeft waaruit blijkt dat het extra geld
nodig is en waarom het goed besteed is. Tegen deze achtergrond hebben wij
onze vragen geformuleerd.Ik dank de minister voor de toezegging dat zij een overzicht zal verstrekken
van de regeldruk en van de multipliereffecten die in de volgende begroting
zullen worden meegenomen dan wel in het jaarverslag.Zij verwijst voor de veranderingen naar de beleidsagenda. Wij kunnen daar
voorlopig wel mee uit de voeten.MinisterCramerIk zie de reactie van de heer Van Heugten als een ondersteuning van mijn
inspanningen.De voorzitter:De heer Jansen zou het begrotingsonderdeel Klimaat voor zijn rekening
nemen. Om onbekende redenen is hij echter afwezig. Normaal gesproken is hij
een hondstrouw Kamerlid en ik verbaas mij er dan ook over dat hij er niet
is. Hopelijk is er niets ernstigs aan de hand.Er is een schriftelijk stuk voorbereid. De griffier zal bijhouden welke
vragen uit dat stuk door de commissie worden gesteld. Ik stel voor, de minister
te verzoeken de resterende vragen voor de begrotingsbehandeling schriftelijk
te beantwoorden.De heerDuyvendak(GroenLinks)Als de minister iets kan zeggen over de tussendoelen voor het klimaatbeleid,
hoor ik dat graag nu.MinisterCramerMaandag is verwarring ontstaan over de vraag of ik wel of niet bereid
ben om tussendoelen te formuleren voor Schoon en Zuinig. Er zijn per sector
een groot aantal maatregelen op papier gezet. In Schoon en Zuinig zijn die
maatregelen opgeteld. De eerstvolgende stap zijn de convenanten met de afzonderlijke
sectoren. Daarin worden de maatregelen uitgewerkt. Aan de hand daarvan kan
ik straks preciezer aangeven wat wij in de komende jaren gaan bereiken en
wat wij in de periode tot 2020 nog moeten doen.In de convenanten moet duidelijk worden aangeven wat het doel is voor
2010. 2010 is namelijk een ijkmoment om te bepalen of er extra maatregelen
nodig zijn. Het MNP en het ECN zijn gevraagd welke reductie wij met de huidige
maatregelen zullen realiseren. Deze instituten schatten de CO2-reductie
in op 8 tot 12 megaton. Dergelijke inschattingen hebben zij ook gemaakt voor
de hoeveelheid duurzame energie en enkele andere onderwerpen. Al deze gegevens
kan ik de Kamer doen toekomen. De Kamer beschikt dan over een geaggregeerd
getal voor de drie doelen. Dat getal kunnen wij als tussendoel nemen.Ik zal verder proberen om per sector specifiekere afspraken te maken.
Als dat mogelijk blijkt, kunnen wij op het ijkmoment ook per sector aangeven
of de tussendoelen zijn bereikt.Ik zeg toe dat ik de Kamer binnen twee of drie weken de generieke tussendoelen
zal doen toekomen. Hoe lang het precies gaat duren, moet ik met het MNP kortsluiten.
Ik hoop dat wij dit punt na deze toezegging als afgerond kunnen beschouwen.De voorzitter:Wij gaan nu verder met de bijdrage van de individuele woordvoerders. De
maximale spreektijd is zes minuten per fractie.De heerSamsom(PvdA)Voorzitter. De rapporteur heeft de afrekenbaarheid aangesneden. Ik borduur
daarop en op de voorzet van de minister voort. Dat kan ook, want dit notaoverleg
is een tussenhupje tussen het notaoverleg over Schoon en Zuinig en de begrotingsbehandeling. Bij het notaoverleg over Schoon en Zuinig is volgens ons
een onnodig misverstand blijven bestaan over de mogelijke tussendoelen. Ik
gaf toen al in mijn eerste termijn aan dat de doorrekening van het MNP voor
ons een integraal onderdeel uitmaakt van de plannen van de minister. Ik wil
het echter verder specificeren dan de minister doet en geef een concrete voorzet.
Voor mij hoeven er geen drie weken overheen te gaan. Gisteren heb ik wat rekenwerk
met de hand verricht en ik hoor graag van de minister of het klopt of niet;
mijn rekenkunsten kennen namelijk hun beperkingen.Wij sturen dus aan op drie tussendoelen: in 2011 afrekenbaarheid op de
hoeveelheid broeikasgasreductie, afrekenbaarheid op de hoeveelheid duurzame
energie en afrekenbaarheid op de hoeveelheid besparing. Als we dat nu goed
vastleggen, het liefst vóór de begrotingbehandeling, is dit
begrotingsonderzoek voor mij met succes afgerond.Wat is er in petto voor broeikasgas? Acht of misschien zelfs twaalf megaton.
De minister had dat al helder verwoord, het is ook niet erg verrassend. Ten
opzichte van het beleid is het extra; wat is er in 2011 bereikt aan duurzame
energie? 220 petajoule, met een bandbreedte 200 tot 240 petajoule aan duurzame
energie; dat is vijf keer zo veel als in 2006. Dat is nogal wat, maar dat
kunnen we halen. Sterker nog, deze minister is daarop afrekenbaar. Voor besparing
moest ik zelf even alle tabelletjes samenvoegen, al was dat niet erg ingewikkeld:
het gaat om 40 tot 50 petajoule besparing ten opzichte van het Global Economyscenario.
Ik kan me voorstellen dat de minister dit nog wil narekenen, maar het lijkt
me mogelijk om vóór de VROM-begroting te reageren; dat hoeft
volgens mij geen drie weken te duren. Daarmee is de afrekenbaarheid volgens
ons zo concreet mogelijk ingevuld en kunnen we aan de slag.MevrouwNeppérus(VVD)Voorzitter. Dank aan collega Van Heugten voor zijn rapport; dat gaf de
gedachten scherp weer. Afrekenbaarheid en tussendoelen voor Schoon en Zuinig
blijven voor mij over; ik wacht de reactie van de minister op de vragen van
de heer Samsom af.De minister is bezig met duurzame inkoop. Ik zou graag zien hoe de overheid,
of het kabinet, daar meer grip op kan krijgen. Op milieuterrein is veel aan
de hand; dus de regeldruk moet goed in de gaten worden gehouden. Hoe gaat
de minister dat doen? Tijdens de bespreking van de eindafrekening van 2006
hebben we al besproken dat provincies en gemeenten ook een deel van het werk
moeten doen. De minister is daarmee bezig, maar dit blijft aandacht vragen.
En hoe krijgen we meer grip op SenterNovem? Daaraan zijn taken uitbesteed,
maar ik kijk de minister hier politiek wel op aan. De klachten over de voortgang
en processen bij SenterNovem zijn talrijk. Ik zou er bijna eens zelf gaan
kijken, want mensen blijven zeggen dat het er te lang duurt en dat het een
bureaucratie is. Wat heeft de minister in de tussentijd gedaan, in het halfjaar
sinds wij erover spraken?ICT is op alle departementen een probleem. Het probleem is vergelijkbaar
met dat van de huurtoeslag, al mag minister Vogelaar zich daarover buigen.
Er zijn talloze onvolkomenheden. Deze minister blijkt vooral te willen "nastreven".
Het is uiteraard een enorme uitgavenpost. De hele overheid heeft hiermee te
maken en dingen moeten beter, maar hoe kunnen we de minister hierop concreet
afrekenen?MevrouwSpies(CDA)Voorzitter. Namens de CDA-fractie dank ik de rapporteur. Kortheidshalve
sluit ik mij aan bij de vragen van collega Samsom over de tussendoelen. Hij
heeft een heel goede rekenexercitie uitgevoerd. Daarmee valt door het departement
misschien enige tijdwinst te boeken. Ik ben een echt alfameisje en wiskunde
is nooit mijn sterke kant geweest. Ik kan mij dus voorstellen dat de minister
er schriftelijk op wil reageren. Het zou echter fantastisch zijn als wij de
tussendoelen op heel korte termijn konden "aftikken", als aanvulling
op wat wij maandag hebben besproken. In de verhouding tussen de milieubalans
en de begroting hebben wij volgens het Milieu- en Natuurplanbureau absoluut
de goede lijn te pakken wat betreft de effecten die wij willen bereiken. De
minister reageert vrij laconiek op de milieubalans en zij stelt dat met veel
van het voorgenomen beleid de doelen gehaald zullen worden. Zij ziet geen
reden om in de begroting voor 2008 de bakens fors te verzetten. Klopt die
analyse? Is het juist dat de enige verklaring hiervoor is dat er nog steeds
verschil van inzicht bestaat tussen de minister en het Milieu- en Natuurplanbureau
over de mate waarin voorgenomen beleid mag worden meegenomen in de milieubalans?In antwoord op schriftelijke vragen over bodemsanering stelt de minister
dat de verhouding in investeringen tussen overheid en markt één
op drie zou moeten zijn in plaats van de huidige fifty-fiftyverhouding. De
minister geeft aan dat de markt best bereid is om meer te investeren, indien
de overheid instrumenten aanreikt om risico's vooraf beter in te schatten.
Wat betekent dit nu concreet? Gaat de overheid die acties inderdaad uitvoeren?
Op welke termijn kan naar het oordeel van de minister de betere verdeling
van één op drie zijn gerealiseerd?Ik heb een specifieke vraag over CDM. In de begroting voor 2008 voorziet
de minister een forse toename van de uitgaven. Waarop is de verwachting gebaseerd
dat deze uitgaven daadwerkelijk zullen worden gerealiseerd?Met betrekking tot de vermindering van administratieve lasten en de herijking
van wet- en regelgeving dank ik de minister voor de toezegging die zij ook
al heeft gedaan aan de rapporteur. Ten aanzien van de handhaving, en in het
bijzonder het verminderen van de toezichtlast, zien wij nog heel weinig concrete
resultaten. De opdracht was, te komen tot één rijksinspectie.
De minister kondigt nu een strategische uitvoeringsnotitie Handhaving aan,
die zal leiden tot vermindering van het interbestuurlijke toezicht. Ik vertel
niets nieuws als ik zeg dat de inzet van de CDA-fractie gericht is op het
minimaliseren en zo mogelijk volledig afschaffen van het specifieke tweedelijnstoezicht
van de VROM-inspectie op gemeenten en provincies. Ik geef de minister dat
graag mee voor de uitvoeringsnotitie. Daarnaast zou ik het bijzonder op prijs
stellen als de minister de gedachte zou willen uitwerken om minimaal op rijksniveau
meer met domeinen te gaan werken. Dan zou één categorie bedrijven
nog maar met één toezichthouder te maken krijgen, die alle arbeidsomstandigheden
en milieuomstandigheden, alsmede toezicht op de mijnwetgeving zou kunnen meenemen.
Dat leidt, net als bij de WABO, tot één loket en één
aanspreekbare toezichthouder voor alles waaraan het desbetreffende bedrijf
moet voldoen.De minister heeft een forse taakstelling in het kader van het programma
reorganisatie Rijksdienst. Het betreft 687 fte's. Op geen enkele manier wordt
nu nog in de begroting zichtbaar hoe de minister die taakstelling wil realiseren.
Er is één uitzondering: de Adviesraad Gevaarlijke stoffen zou
moeten verdwijnen. Dat zou een besparing van 1 mln. opleveren. Dat is ietwat
gemakkelijk. Het doet het ministerie van VROM ook geen pijn, want dat betekent
niet dat er in eigen vlees gesneden wordt. Ik daag de minister dan ook uit
om aan te geven in welke richting zij denkt. Voor de CDA-fractie is in ieder
geval duidelijk dat de kaasschaaf niet gehanteerd kan worden. Er zullen echt
scherpere keuzes moeten worden gemaakt.Bijlage 2 bij de begroting betreft de overzichtsconstructie milieu. Dat
is prachtig, maar wij willen dat de volgende keer ook graag in harde euro's
terugzien. De minister geeft nu aan welke andere departementen bijdragen aan
het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen, maar de mate waarin dat gebeurt
wordt niet in euro's weergegeven. Het zou met het oog op de toekomst een verbetering
zijn als dat in het vervolg wel werd gedaan. Ik vind het overigens merkwaardig
dat het departement van Financiën in het stuk niet terugkomt. De minister
zegt dat het ministerie van Financiën geen specifieke milieudoelstellingen
heeft en dat het evenmin met significante milieu-uitgaven te maken heeft.
Ik meen dat dat ministerie dankzij de vergroeningsmaatregelen wel significante
milieu-inkomsten heeft. Alleen dat al zou opname in die overzichtstabel rechtvaardigen.Ik nodig de minister uit om op de eigen website iets over kernenergie
op te zoeken. Misschien wil zij het verdringen, maar het is een feit dat zij
het bevoegd gezag is en dat zij verantwoordelijk is voor dit dossier. Het
is dan ook bijzonder – dan druk ik mij zacht uit – dat het niet
mogelijk is om met trefwoorden of met behulp van het organogram iets over
dat thema te vinden. Dat punt is dus voor verbetering vatbaar.De heerDuyvendak(GroenLinks)Mevrouw Spies is gretig om iets te vinden over kernenergie, maar er zou
natuurlijk ook kunnen staan "kernenergie nee" of iets dergelijks.
Als er maar iets staat.MevrouwSpies(CDA)Ik constateer dat de heer Duyvendak met mij van mening is dat er iets
over kernenergie te vinden zou moeten zijn.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ja, maar dat geldt ook voor kolencentrales en andere zaken.Maandagmiddag zijn wij geëindigd met de klimaatdoelen. Het is goed
dat de minister in haar mondelinge toelichting zojuist al het een en ander
heeft opgehelderd. Het lijkt mij echter wel terecht dat de heer Samsom heeft
geprobeerd om de puntjes op de i te zetten. Ik beveel de minister aan om voor
aanstaande dinsdag een brief met getallen over dit onderwerp aan de Kamer
te sturen, zodat wij het debat echt handen en voeten kunnen geven en wij precies
weten waaraan wij toe zijn. Anders zweven er allerlei getallen rond en gaan
wij elkaar tegenspreken. Het gevolg daarvan zal zijn dat de discussie geen
betrekking meer heeft op de vraag of de doelen ambitieus genoeg zijn. Er zijn
drie doelen gesteld, dus daarop moet de brief van de minister betrekking hebben.
In 2011 moeten die doelen gerealiseerd zijn. Bij de begroting die in 2010
behandeld zal worden, moet een prognose worden gegeven. Het lijkt mij verder
van belang om bij duurzame energie te specificeren of het gaat om voorgenomen
investeringen, dus of de windmolen al draait of dat alleen de vergunning is
geleverd. Er is sprake van een looptijd van anderhalf tot twee jaar, dus het
is van belang om een en ander te specificeren. Met die specificatie kunnen
wij voorkomen dat wij straks ruzie krijgen over wat er precies bedoeld was.Voor mijn fractie is nog steeds onduidelijk waar de zonne-energie zit,
achter de meter. Er is een optie om zonne-energie in de SDE op te nemen. Het
debat daarover moet nog worden gevoerd. Er is echter ook steeds sprake van
veel zonnepanelen op daken. Wat dat betreft zegt de minister van Economische
Zaken niet altijd precies hetzelfde als de minister van VROM. Ook in de schriftelijke
behandeling gaat het wat heen en weer. Er wordt een bedrag genoemd van 25
mln. of 27 mln. over een periode van drie jaar. Waar kunnen wij dat precies
terugvinden? Wanneer wordt daarover meer bekend? Hoe wordt die regeling gepubliceerd?
Bij de begroting zal wel aan de orde komen waarom dat bedrag zo laag moet
zijn.Ik kom op het onderdeel ruimtelijke ordening/Mooi Nederland. De Kamer
heeft een motie aangenomen met de intentie dat de minister voor de begrotingsbehandeling
komt met een uitwerking van het idee "centraal wat moet" en dat
zij een indicatie geeft van de instrumenten om dat waar te maken. De minister
heeft dat toen toegezegd, maar dat is nog niet gebeurd. De tijd gaat echter
wel dringen. Krijgt de Kamer die stukken nog? Zo ja, wanneer? Wij willen dat
weten, omdat ons dan duidelijk is of wij die stukken bij de voorbereiding
kunnen betrekken. Een concrete casus is de Bovenkerkerpolder. De minister
heeft ook gezegd dat zij de Kamer daarover rond deze tijd zal informeren.
Misschien is er wel een relatie tussen die twee zaken. Is het mogelijk om
over die casus nog deze week uitsluitsel te geven? Als dat het geval is, kunnen
wij volgende week niet alleen over het klimaat spreken maar ook over ruimtelijke
ordening. Dat zou mij een lief ding waard zijn.Ik ga nu naar de procedurevergadering van Verkeer en Waterstaat. De antwoorden
op mijn vragen lees ik later in het verslag.De heerPoppe(SP)Voorzitter. Ik dank de rapporteur van de afrekenbaarheid. Ik bied excuses
aan voor het feit dat de heer Jansen niet aanwezig is. Kennelijk is er sprake
van een misverstand. Ik zal dat nagaan, want het is niet onze gewoonte om
iets wat gedaan moet worden niet te doen.Ik beperk mij tot het verslag van de toekomstagenda Milieu. Dat punt lijkt
ons belangrijk, want kort geleden verscheen het MNP-rapport met veel juichverhalen
waaruit bleek dat de doelstellingen zullen worden behaald. Ik was daarover
toen al heel sceptisch, omdat tussen de regels door bleek dat de grote winst
die wordt geboekt het gevolg is van het uitfaseren van vervuilende producties
naar andere landen. Vorige week is er een vernietigend rapport van de VN verschenen
onder de naam GEO-4. Daarin staat dat de wereld er nog slechter voorstaat
dan in 1997, toen mevrouw Brundland met haar rapportage kwam. Uit het VN-rapport
blijkt duidelijk dat veel productie wordt uitbesteed aan China, Mexico, India
en dat soort landen. In Nederland zijn naar onze maatstaven in het milieu
wel verbeteringen waarneembaar, maar in feite gooien wij het probleem
over de schutting naar verre landen. Uiteraard is dat geen goede zaak. Wij
hebben al gediscussieerd over afvalexporten en sloopschepen op stranden. Daarbij
komt natuurlijk ook dat de arbeidsintensieve productie aan andere landen wordt
uitbesteed. Vervolgens komen de producten in volle containers naar Nederland.
Die zitten echter ook weer vol met gifgas. Daarvan is de minister nu wel op
de hoogte.De nieuwe Duitse voorzitter van de SPD, de zusterpartij van de minister,
heeft een omslag gemaakt. Die stapt namelijk af van de neoliberale gedachte
over de vrije markt en gaat meer voor duurzame vooruitgang, een duurzame samenleving
en een beter antwoord op de globalisering dan dat van het neoliberalisme.
Ik vind dat wij ook een omslag moeten maken. Die omslag vind ik echter niet
terug in de toekomstagenda en evenmin in de begroting van de nieuwe minister.
Het programma Schoon en Zuinig is uiteraard prachtig, maar dat moet niet alleen
voor Nederland gelden. Wij moeten het vuil niet onder de mat vegen of over
de schutting gooien naar verre landen.De minister doet vooral een beroep op samenwerking met de markt: de branches,
het bedrijfsleven. Zij kiest voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Zij doet een beroep op het gezonde verstand van de markt, maar ik wijs erop
dat de markt geen verstand heeft. De markt is een mechanisme dat grote ellende
in de wereld kan veroorzaken. Het mechanisme van de markt moet dus politiek
worden aangestuurd om die ellende te voorkomen. Dat gebeurt te weinig. Ik
vind dat de minister te veel vertrouwen heeft.Wij hebben uitvoerig gesproken over de doelstellingen en de afrekenbaarheid.
De komende jaren zullen er veel verbeterslagen worden gemaakt. De Algemene
Rekenkamer constateerde echter ook dat in deze begroting weinig is opgenomen
inzake concrete informatie over de beoogde effecten en doelstellingen. Daarover
is inmiddels echter uitvoerig gesproken.Wij spreken voortdurend over doelstellingen voor een nationale situatie.
Het is logisch dat de nationale regering en het nationale parlement verantwoordelijkheid
dragen voor hun land. Tegelijkertijd hebben zij echter een verantwoordelijkheid
voor de wereld. Uit het VN-rapport blijkt dat wij niet moeten hopen op mooie
pr-praatjes over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat rapport maakt
duidelijk dat het fout gaat in de wereld. In februari 2007 had de staatssecretaris
uitgesproken verwachtingen van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Hoopvol
opgestelde duurzaamheidscriteria bieden mogelijk soelaas voor de eigen regio
of ons kleine landje, maar daarmee komen wij mondiaal niet verder als wij
de problemen exporteren. Hoe vertalen de ministers van VROM en EZ de criteria
voor maatschappelijk verantwoord ondernemen naar de branches? Hoe zullen de
resultaten transparant worden gemaakt en op welke wijze zal aan handhaving
worden gedaan? Zullen die criteria ook gelden voor ondernemingen die hun productie
naar verre landen verplaatsen of alles importeren? Is er in het kader van
de milieubelasting een ketenaansprakelijkheid, ook voor producten die mondiaal
worden geïmporteerd? Als er in relatie tot het maatschappelijk verantwoord
ondernemen ook sprake zou zijn van een ketenaansprakelijkheid, kon dat misschien
wat opleveren. Begin volgend jaar komt de minister met een kabinetsreactie op andere
belangen dan alleen handelsbelangen. Ik pleit ervoor om zo duidelijk en concreet
mogelijk weer te geven hoe de gedachten over de non-tradeconcerns en de belangen
van die concerns zullen worden verwerkt. Zaken als het duurzaam nationaal
inkomen, voetafdruk enzovoorts – de minister kent de initiatieven op
dat terrein – moeten veel duidelijker en harder in het beleid worden
opgenomen. Niet alleen nationale doelen zijn belangrijk, maar ook de impact
van Nederland als groothandelsland op de wereld als het gaat om milieubelasting.
Ik verzoek de minister dan ook om ervoor te zorgen dat juist die belangen
volgend jaar eenduidig bij de jaarlijkse MNP-Milieubalans worden betrokken.
Ik doel dan ook op de belangen en de effecten van het uitplaatsen van producties
naar andere landen, het importeren van de producten en het terugvoeren van
het afval. Het gaat mij dus om al ons handelen op wereldniveau. Dat moet in
de MNP-Milieubalans veel sterker worden meegenomen dan tot nu toe het geval
is.Ik zie uit naar de presentatie van het management informatiesysteem van
de VROM-inspectie in december. Ik krijg namelijk de indruk dat de rol van
die inspectie belangrijker wordt. Wij zullen strenger moeten letten op naleving
en het bereiken van doelstellingen. Dat vraagt ook een nieuw beleid op de
terreinen handhaving en controle. Ik spreek dan niet alleen over containers
met gas die massaal binnenkomen. Kortom, het is tijd om de gesel van de markt
over de markt zelf heen te leggen in plaats van over de productie. Ik pleit
ervoor om de VROM-inspectie niet alleen met mensen te versterken, maar ook
met handhaafbare wetsregels. Vergroot de pakkans en verhoog de boetes. Voor
onze inspecteurs die zich bezighouden met internationale handel en de gevolgen
daarvan, moeten er veel betere wettelijke middelen komen om in te grijpen
in het geval dat er iets gebeurt wat niet past in de toekomstplannen voor
het milieu.MinisterCramerVoorzitter. Ik ben zeker van plan om de drie tussendoelen voor de periode
tot 2010/2011 helder te formuleren. Dat is absoluut geen punt van discussie.
Waarschijnlijk is daarover afgelopen maandag verwarring ontstaan, omdat ik
preciezer wilde zijn. Ik wil een en ander in ieder geval per sector met de
convenantafspraken ook nog helder hebben. Het is eenvoudig om een optelsom
te maken voor de CO2-reductie. Die gegevens zijn er namelijk al.
Voor de duurzame energie geldt hetzelfde. Voor de energie-efficiëntie
moet ik nog met het MNP overleggen in hoeverre ik dat in twee dagen voor elkaar
krijg. Het is namelijk niet de bedoeling dat ik te snel een berekening maak
en dat de Kamer mij daarop over drie jaar afrekent. Om die reden kan ik niet
toezeggen dat ik de gegevens aanstaande maandag aan de Kamer lever. Na afloop
van dit debat kan ik wel bellen om na te gaan hoe ver ik kan komen. Als het
maandag niet mogelijk is, verzeker ik de Kamer dat ik die gegevens zo snel
mogelijk stuur.MevrouwSpies(CDA)Ik begrijp van de minister dat zij in ieder geval een eind op weg is.MinisterCramerJa, het is praktisch rond. Het gaat alleen om de energie-efficiency.MevrouwSpies(CDA)Kunt u ons dan een tussenstand sturen?MinisterCramerIk zeg nogmaals dat het voor twee zaken al min of meer duidelijk is en
dat het voor de derde wat lastiger is. Aanstaande maandag rapporteer ik over
datgene wat voldoende is teruggekoppeld met het MNP en het ECN. Dan geef ik
ook meteen aan wat ik in de periode daarna zal doen en hoeveel tijd er nodig
is om de resterende gegevens te verzamelen. Die krijgt de Kamer zo snel mogelijk.De heerSamsom(PvdA)Ik heb gezegd dat ik er echt aan hecht om het bij de behandeling van de
VROM-begroting te doen. Als dinsdagavond met de behandeling wordt begonnen,
heeft de minister 24 uur extra de tijd. Als zij belt, weten wij waaraan wij
toe zijn. Het zijn vier tabellen en het is best ingewikkeld om er doorheen
te bladeren, maar het is in een dag gebeurd als iemand daarvoor wordt vrijgemaakt.
De minister zegt dat zij niet precies weet hoe het zit, maar ik ga ervan uit
dat wij een en ander tijdens de begrotingsbehandeling – misschien mondeling –
kunnen afronden. Dan is die discussie achter de rug.De voorzitter:De planning is dat de eerste termijn van de begrotingsbehandeling dinsdag
om half vier begint. Het is de bedoeling dat het debat woensdag om 15.00 uur
wordt vervolgd.MinisterCramerIk doe mijn uiterste best. Mevrouw Neppérus wil meer grip krijgen
op duurzaam inkopen. Ik zal zeker de komende zes maanden rapporteren over
de voortgang. De vraag is hoe snel wij met alle inkopers van de verschillende
ministeries het proces geïmplementeerd krijgen. Over een paar maanden
heb ik daarop meer zicht. Dan weet ik wat het aantal productgroepen is dat
wij snel kunnen invoeren. Het is een behoorlijk proces, dus het vergt tijd.Naar aanleiding van het verzoek van de rapporteur heb ik al gerapporteerd
over de regeldruk.De brief over SenterNovem die wij hebben toegezegd, moet onderweg zijn
naar de Kamer. Die heb ik namelijk al vorige week getekend. Ik weet niet waar
die brief bleef steken, maar die is gereed. Mevrouw Neppérus krijgt
in ieder geval antwoord op de vragen die zij twee weken geleden heeft gesteld.
Ook wordt zij nader geïnformeerd over de taakstellingsoperatie. Haar
vraag in het vorige AO had daarop echter geen betrekking.Mevrouw Spies heeft ten aanzien van de Milieubalans de indruk dat er een
verschil is tussen de interpretatie van het MNP over de problemen die het
signaleert en de reactie van de bewindslieden. Ik heb daarop ook heel scherp
gelet en formuleringen aangescherpt om bijvoorbeeld ten aanzien van de luchtkwaliteit
duidelijk te maken dat wij die doelstellingen kunnen behalen maar dat wij
ons daarvoor wel enorm moeten inzetten. Ik heb zelf dus heel scherp gelet
op die punten waarover het MNP zich zorgen maakte. Graag zou ik dus nog specifieker
willen weten over welk dossier wij naar de mening van mevrouw Spies luchthartig
heen stappen. Ik heb de indruk dat wij onze zorgen over de problematische
dossiers duidelijk hebben uitgesproken. Ook hebben wij kenbaar gemaakt dat
wij actie ondernemen en welke dat is. Ten aanzien van de luchtkwaliteit heb
ik in een AO gezegd welke acties wij in gang zetten. Ook heb ik gezegd dat
dat dossier hoge prioriteit heeft.MevrouwSpies(CDA)Er mag geen misverstand over bestaan dat wij daarmee bijzonder gelukkig
waren. Het gaat met name om doelstellingen ten aanzien van biodiversiteit
die te maken hebben met natuurbeleid, maar ook om een aantal andere doelstellingen
waarover de minister zegt dat zij geen aanleiding ziet om iets te doen aan
de bakens in de begroting of de prioriteiten in de bestaande beleidsagenda.
Ik ga ervan uit dat wij die doelstellingen realiseren binnen de huidige kaders
met het huidige beleid en ondanks alle mitsen en maren die de minister terecht
onder de aandacht brengt. Anders hadden wij in de begroting voor 2008 een
heel grote verschuiving gezien ten opzichte van de begroting voor 2007. Zo
heeft de minister de MNP-Milieubalans dus niet gelezen.MinisterCramerNee, wij hebben gereageerd op de Milieubalans. Met het huidige beleid
en een aanscherping op diverse punten zullen wij de gestelde doelen realiseren.
Voor bepaalde doelen geldt echter wel dat het lastig is om die te behalen.
Dat hebben wij in de brief ook aangegeven. De middelen zijn natuurlijk altijd
beperkt. Wij moeten het doen met het budget dat wij hebben.De heerPoppe(SP)Kan er worden beoordeeld in hoeverre milieubelastende activiteiten uit
onze regio zijn verdwenen naar andere delen van de wereld? Ik heb de minister
gevraagd om dat in het vervolg ook in de MNP-Milieubalans mee te nemen. Als
de minister haar doelen bereikt door iets wat verdwijnt maar wat ergens anders
doorgaat, is dat uit milieutechnisch oogpunt voor de wereld geen oplossing.MinisterCramerIn de MNP-rapportages wordt ook altijd aangegeven welke doelen zijn behaald
door efficiencyverbeteringen enzovoorts en welke door reductie van activiteiten.
Dat zijn twee verschillende zaken waarmee in de rapportage wel degelijk al
rekening wordt gehouden. Ik kom later in mijn betoog terug op alle vragen
en opmerkingen van de heer Poppe.Mevrouw Spies heeft gesproken over de bodemsanering, de verhouding van
1:3 en de verschuiving die zal plaatsvinden. Wij zijn druk bezig om samen
met de markt financieringsconstructies te bedenken met het doel bodemsanering
kosteneffectiever te laten geschieden. Het is de bedoeling dat de inzet van
instrumentaria van VROM en EZ ertoe bijdraagt dat het mogelijk is om dat werk
beter te doen. De bedoeling is ook dat risico's ten aanzien van de doelen
die wij willen bereiken, beter kunnen worden ingeschat. Ik begrijp het punt
van mevrouw Spies, al kunnen wij nu niet specifieker zijn. Bodemsanering is
in het kader van duurzame en stedelijke ontwikkeling een prioriteit, evenals
luchtkwaliteit en geluid. Wij maken ons ook zorgen over de budgetten die daarvoor
beschikbaar zijn. Dat staat in onze stukken en ook de Algemene Rekenkamer
heeft dat gezegd. Het is immers één van de grootste opgaven.
Wij willen overigens wel een onderscheid maken tussen de sanering van chemische
stortplaatsen en van vuilstortplaatsen. Er zijn ongeveer 4000 afvalstortplaatsen.
Wij gaan na op welke manier wat dat betreft kosteneffectief kan worden gewerkt.
Dat is een heel proces waarover ik de Kamer later rapporteer.
Ik ben dus druk bezig met het bedenken van constructies waardoor het mogelijk
is om met minder geld meer te bereiken, ook door innovaties.Ik kom op CDM. De uitgaven zullen inderdaad fors stijgen. Daarvoor zijn
budgetten beschikbaar en daarover is afgelopen maandag gesproken. Minister
Van der Hoeven heeft op dat punt een toelichting gegeven. Ik ga daarop dan
ook niet verder in. Als de Kamer nog specifieke vragen over dat punt heeft,
zal ik die schriftelijk beantwoorden. Ik heb de cijfers immers niet meteen
paraat.Wat het handhavingstoezicht betreft hebben wij een strategische nota toegezegd.
In die nota komt te staan dat het inderdaad niet meer zo eenvoudig is om dat
werk te doen met eenvoudige acties. De laaghangende vruchten zijn immers langzamerhand
wel geplukt. Het gaat er nu om de gedachten te laten gaan over het houden
van toezicht op een proces. Morgen voeren wij een debat over legionella. De
vraag is wat onze verantwoordelijkheid is, waarvoor diegenen verantwoordelijk
zijn die installaties hebben waarin die bacterie kan voorkomen, wat de rol
is van de gemeenten enzovoorts. Het gaat erom dat wordt geprobeerd om die
klus gezamenlijk te klaren. Het is niet de bedoeling dat de overheid daarvoor
steeds meer mensen inzet. Ik kom daarop later in mijn betoog terug. In de
strategische nota komen wij terug op de aanpak. Ik weet nog niet wat dat betekent
voor het interbestuurlijk toezicht, want dat heeft te maken met de rolverdeling.
Voor de bestrijding van legionella geldt bijvoorbeeld dat de overheid daaraan
weinig kan doen. Die problematiek ligt grotendeels op andermans bordje. Het
moet echter wel gebeuren, want wij hebben de verantwoordelijkheid om ervoor
te zorgen dat het probleem van legionella landelijk wordt opgelost. Dat is
een concreet voorbeeld. De vraag is hoe wij interbestuurlijk kunnen samenwerken
op een manier die het mogelijk maakt dat de drie lagen hun taak uitvoeren.MevrouwSpies(CDA)Ik denk dat het een slagje dieper moet. Wij moeten naar mijn idee ook
op het gebied van handhaving nadenken over een beweging in navolging van de
WABO. Daar zal sprake zijn van één bevoegd gezag. De structuur
moet inderdaad niet gericht zijn op meer samenwerking. Vooral voor de bedrijven
moet het scherper worden. Het moet bij wijze van spreken mogelijk zijn om
met één organisatie zaken te doen die zicht heeft op alle aspecten
waaraan dient te worden voldaan. Dan is het volgens mij ook mogelijk om veel
integraler, specifieker en scherper toezicht te organiseren. Dan is ook te
voorkomen dat handhavingsinstanties uit elkaar worden gespeeld.MinisterCramerMevrouw Spies loopt vooruit op een antwoord dat ik wilde geven. Dat had
betrekking op de domeinen en de relatie die mevrouw Spies legt met de WABO.
Voor de WABO is er al een constructie met één loket. Wij bezien
met provincies en gemeenten in hoeverre milieudiensten zijn om te bouwen tot
leefomgevingsdiensten met alle taken in één pakket. Het is de
bedoeling om toe te werken naar een situatie waarin één ambtenaar
met zijn collega's het organisatorische werk achter de schermen doet en naar één
aanspreekpunt voor bijvoorbeeld een bedrijf. Dat is mogelijk als ook de vergunningverlening
ietwat anders wordt georganiseerd en als gemeenten meer samenwerken. Er moet
sprake zijn van een bundeling van krachten. Anders is het veel lastiger om
dat te laten slagen. Ook die kwestie komt in de strategische handhavingsnotitie.MevrouwSpies(CDA)Ik pleit er nadrukkelijk voor om het wat te verbreden, namelijk tot buiten
de milieukolom, zeker waar het gaat om de rijksinspecties. Wij moeten echt
af van een apart staatstoezicht op de mijnen, een aparte VROM-inspectie enzovoorts.
Wij zijn er stellig van overtuigd dat er dan veel winst is te behalen. Ik
begrijp best dat het niet mogelijk is om de Onderwijsinspectie en het toezicht
op de Kernenergiewet op een hoop te gooien, maar er kan wel veel meer en het
is mogelijk om het veel integraler te doen dan nu aan de orde is. Ook met
het oog op de opdracht om tot één rijksinspectie te komen, pleiten
wij ervoor om een en ander te verbreden buiten de milieukolom.MinisterCramerMevrouw Spies scherpt het nog verder aan. Ik had mijn antwoord inderdaad
vooral gericht op de verbeteringen die de VROM-inspectie kan doorvoeren. Daarover
wordt de Kamer later geïnformeerd. Het ministerie van BZK gaat in het
kader van de herziening van de rijksdiensten na of er een betere afstemming
mogelijk is tussen de verschillende inspecties. Ik ben het met mevrouw Spies
eens dat dat ook van belang is. Zij overvraagt mij echter, want ik weet niet
hoe het er precies mee staat. Ik weet wel dat het ministerie van BZK daarover
in december zal rapporteren.MevrouwSpies(CDA)Ik verzoek de minister om deze gedachte ook op te nemen in de strategische
uitvoeringsnotitie. Als zij dat niet doet, komen wij daarmee. Wij willen wat
dat betreft namelijk echt slagen maken.MinisterCramerIk kan dat verzoek inwilligen.De heerPoppe(SP)Veel industrie ligt in de havengebieden. Er is een verschil tussen datgene
wat op het water gebeurt en dat wat er op het land plaatsvindt. De inspectie
van Verkeer en Waterstaat houdt toezicht op het water en de VROM-inspectie
of lokale milieudiensten houden toezicht op datgene wat er op het land gebeurt.
Het is misschien goed om dat bij elkaar te brengen, zodat daartussen geen
verschil meer is.Het idee van één loket, veel meer samenwerking en eenduidigheid
is prachtig. Het gaat echter ook om de vraag welke wettelijke middelen de
handhavers hebben om op te treden. Wat dat betreft is er vaak nog een grijs
gebied. Hopelijk spreken wij daarover binnenkort. Dat grijze gebied maakt
het onmogelijk om tegen geconstateerde misstanden op te treden. Is de minister
bereid om in het kader van de omslag naar meer eenduidigheid en samenwerking
tussen de handhavingsdiensten, te spreken over de ontbrekende middelen om
op te treden en de middelen die niet deugen? Ik weet van de handhavingswereld
dat er op dat punt nogal eens problemen zijn en dat dat veel bureaucratie
oplevert die tot niets leidt.MinisterCramerIk kan dat op deze manier niet toezeggen. De heer Poppe vraagt mij om
alles op een hoop te gooien, maar zo werkt het niet in het leven. Wij moeten
duidelijke verantwoordelijkheden formuleren.De heerPoppe(SP)Ik heb niet gezegd dat alles op een hoop moet worden gegooid.
Mijn doel is verbeteren door eenheid.MinisterCramerJa, maar eenheid in verscheidenheid. Er zijn verschillende inspecties
die een duidelijk afgebakende taak en verantwoordelijkheid hebben. Wij hebben
daarover ook gesproken tijdens de discussie over de sloopschepen. Die verantwoordelijkheid
en taak moeten duidelijk zijn, zodat men van elkaar weet wie op wat kan worden
aangesproken. Het ministerie van BZK is bezig met de stroomlijning van dat
proces. Ik vind het van belang om ook in de strategische uitvoeringsnotitie
te vermelden op welke manier de VROM-inspectie verantwoordelijkheid neemt
voor haar specifieke taken. De andere ministeries moeten hetzelfde doen. Op
die manier kunnen wij nagaan hoe een en ander is te verbeteren. Dat punt komt
dus zeker terug in de strategische uitvoeringsnotitie.MevrouwNeppérus(VVD)Tot nu toe heb ik over de samenwerking tussen de inspecties in onder andere
het blad Binnenlands Bestuur gelezen dat dat gebeurt. Het werk wordt wel verdeeld
over domeinen, maar de bevoegdheden zijn tot nu toe niet veranderd. Volgens
de voorzitter van de groep die zich daarmee bezighoudt, zal dat nog zo blijven.
Ik verwacht dus ook een stuk over deze kwestie in de notitie van het ministerie
van BZK en tevens in de notitie waarover de commissie zal spreken.MinisterCramerHet punt van mevrouw Neppérus neem ik mee.De heerPoppe(SP)Als de minister zegt zij dat punt meeneemt, zien wij daarover niets meer
terug.De voorzitter:Jawel, dan neemt de minister dat serieus mee in haar notitie.MinisterCramerMevrouw Spies heeft gezegd dat er in de begroting weinig staat over de
taakstelling. Dat is correct. Er is een proces in gang gezet. Wij spreken
niet van een reorganisatie, want dan lijkt het alsof mensen worden ontslagen.
Wij zullen het zo organiseren dat mensen niet gedwongen worden ontslagen.
Minister Ter Horst heeft dat in het kader van die operatie ook toegezegd.
In de loop van de jaren zullen wij die 20% moeten invullen. De algemene
filosofie is dat wij veel meer gaan werken met flexibele dossierteams. Op
die manier proberen wij de inzetbaarheid van ambtenaren wat te verbreden,
opdat wij mogelijkheden hebben om te schuiven als een bepaald onderwerp plotseling
belangrijk wordt. Anders zitten wij altijd vast aan een beperkt percentage
aan menskracht voor een bepaald dossier, terwijl dat eigenlijk meer behoeft.
Wij gaan er op die manier dus in ieder geval voor zorgen dat die flexibiliteit
ontstaat. Verder is er een operatie gaande die betrekking heeft op het maken
van een slag op het communicatieve vlak. Ik doel dan op communicatie met de
burger en het gebruikmaken van ICT. De vraag is hoe wij zaken zowel efficiënter
als communicatiever kunnen maken. Ook voor het ambtelijk apparaat dat ondersteunend
is, komt er een verbeterslag. Op alle fronten zijn wij in een vergevorderd
stadium. De verwachting is dat wij begin volgend jaar meer duidelijkheid kunnen
geven. Tijdens de begrotingsbehandeling zullen wij op dan deze kwestie terugkomen.MevrouwSpies(CDA)Spreken wij dan over de begroting van 2009?MinisterCramerJa.MevrouwSpies(CDA)Dat duurt nog een hele tijd.MinisterCramerJa, maar de kaasschaafmethode wordt in ieder geval niet gebruikt. Dat
is zeker. Wij gaan echt na hoe wij de ambtelijke organisatie efficiënter,
flexibeler en meer gestroomlijnd kunnen laten functioneren. Dat doen wij programmatisch.MevrouwSpies(CDA)Zal bij de begrotingsbehandeling 2009 haarscherp zijn op welke wijze de
minister aan die reductie van 687 fte's vorm en inhoud geeft?MinisterCramerDat proces loopt tot 2011. Het gaat dus stapsgewijs.MevrouwSpies(CDA)Ja, dat begrijp ik.MinisterCramerWat wij in 2009 zullen realiseren, is uiteraard nog niet duidelijk. Wij
zullen wat dit onderwerp betreft steeds scherper worden.De heerPoppe(SP)Er werd wat gelachen toen de minister opmerkte dat het proces loopt tot
2011. Ik weet dat processen die zo lang lopen tussentijds wel tien keer veranderen.
Meestal komt daarvan niets terecht en verdwijnen die processen in het moeras.
Kan de minister daarover wat meer duidelijkheid geven?MinisterCramerEr is geen sprake van dat dit proces in het moeras verdwijnt. Het loopt
namelijk al een dik jaar. Begin volgend jaar zal duidelijk worden wanneer
de eerste tranche wordt afgerond. Dan zal ook duidelijk worden wat wij de
komende jaren gaan doen. Op grond daarvan kunnen wij de Kamer preciezer berichten
over taakstellingen voor de komende jaren.MevrouwSpies(CDA)Ik vind dat de Kamer wat terughoudend moet zijn ten aanzien van dit dossier.
De Kamer moet de minister wel kunnen afrekenen op te leveren prestaties. Dat
geldt ook voor het onderdeel van het kabinetsprogramma reorganisatie rijksdienst.
Dat houdt dus in dat er in de begroting voor 2009 een doorkijkje moet zijn
waardoor wij de garantie krijgen dat de minister in 2011 binnen haar departement
de doelstellingen in het kader van het rijksprogramma behaalt.MinisterCramerWij zullen aan dat verzoek voldoen. Ik heb geprobeerd om te zeggen dat
wij dat doorkijkje zullen geven. Wij gaan eerst verder met de vervolmaking
van de takenanalyse. Het ministerie van BZK heeft de regie en houdt ons bij
de les. In januari 2011 moet de operatie gereed zijn.De voorzitter:De minister merkt dat er een strenge controle is.MinisterCramerMinister van der Hoeven heeft maandag in het overleg al een toelichting
gegeven op de zonne-energie achter de meter. Ik zal haar woorden niet herhalen. Er zit geen licht tussen haar opvattingen daarover en die
van mij.De heer Duyvendak heeft gevraagd naar de inschattingen ten aanzien van
de drie energie- en klimaatdoelstellingen. Hij heeft specifiek gevraagd naar
de windenergie in het programma Schoon en Zuinig. In dat programma staat dat
deze kabinetsperiode 2.6 megaton wind gecommitteerd is. Dat is dus 2000 megawatt.Er komt vandaag of morgen, zoals toegezegd, een brief over Mooi Nederland.
De Kamer heeft die nog niet ontvangen, omdat er maandag nog overleg met de
provincies en de gemeenten is gevoerd over het concept. Wij wilden de provincies
en de gemeenten voorleggen wat de hoofdlijn van de aanpak wordt. Op grond
van hun input is een definitieve versie gemaakt en die is naar de Kamer gestuurd.
Hetzelfde geldt voor de Bovenkerkerpolder. Ook de brief daarover kan de Kamer
deze week tegemoetzien. Ik weet niet waar die brief nu is. Ik heb die al ondertekend,
maar het ministerie van LNV moet hem versturen. Ik zal opdracht geven om te
bellen dat die brief voor de begrotingsbehandeling bij de Kamer moet zijn.De heer Poppe heeft een belangrijk thema aangesneden en dat vanuit verschillende
kanten belicht. Tijdens AO's hebben wij al over dat onderwerp gesproken. De
heer Poppe weet dat het mijn grote aandacht heeft. Ik ben van mening dat het
belangrijk is dat de productketens duurzamer werken, ook buiten onze landsgrens.
Daarover voer ik overleg met de minister voor Ontwikkelingssamenwerking, de
staatssecretaris van Economische Zaken en de minister van LNV, die dezelfde
mening hebben. Wij bereiden een notitie voor over de manier waarop wij omgaan
met non-trade concerns. De vraag is op welke manier wij een koppeling maken
met de activiteiten van het bedrijfsleven op het gebied van maatschappelijk
verantwoord ondernemen, ook in internationaal verband, en de rol die de overheid
daarnaast zou kunnen of moeten spelen om die processen van verduurzaming in
gang te zetten. Al die zaken zullen aan de orde komen in een stuk dat in het
voorjaar van 2008 verschijnt. Dat heeft ook te maken met de vraag hoe wij
omgaan met non-trade concerns die een barrière kunnen zijn voor toetreding
van ontwikkelingslanden op de markt. Wij willen natuurlijk voorkomen dat de
ontwikkelingslanden worden belemmerd omdat zij niet voldoen aan onze eisen.
Die landen moeten juist meer mogelijkheden krijgen om hun producten op de
markt te brengen. Dat betekent dus ook dat wij bij onze aanpak duidelijk moeten
betrekken dat ontwikkelingslanden worden meegenomen in het proces om tot duurzaamheid
te komen. De vraag is ook hoe wij ervoor kunnen zorgen dat de problemen met
die containers waarover de heer Poppe regelmatig spreekt, worden opgelost.
Misschien kunnen wij een proces op gang brengen dat ertoe leidt dat de gezondheidsklachten
van de werknemers in Nederland niet meer voorkomen, of kunnen wij iets aan
het gif doen. Wij kunnen dat echter niet vanuit één ministerie
regelen. De inspectie kan honderd containers openen in plaats van vijftig,
maar dat is niet de fundamentele oplossing. Ik heb al eerder gezegd dat ik
een meer fundamentele oplossing nastreef. Die zal er echter niet van vandaag
op morgen zijn. Het is immers een groot wereldprobleem. Het is dan ook terecht
dat de heer Poppe daarvoor aandacht vraagt. Ik zeg nogmaals dat die kwestie
onze serieuze aandacht heeft. Wij zijn uiteraard wel met concrete acties bezig.
Die zijn ook in de begroting vermeld. Wij hebben actie ondernomen om een aantal
grondstofketens nu al te sluiten. Daaronder vallen biomassa, soja, palmolie,
hout en vis. Dat is een gezamenlijke aanpak om ervoor te zorgen dat wij ervaring
krijgen. Dat is immers ook heel belangrijk. Het is mogelijk om algemene principes
uit te werken, maar het voordeel van het concreet werken met stromen is dat
te zien is waar de haken en ogen zitten en wat er gezamenlijk moet worden
gedaan. Ik doel dan op het bedrijfsleven en de overheid. Dat proces hebben
wij dus al in gang gezet om zowel aan de hand van voorbeelden als vanuit de
algemene principes het beleid duidelijker te ontwikkelen.De heerPoppe(SP)Het gaat mij erom dat als Nederlandse bedrijven zoals Philips en Sony
hun producten elders laten maken, zij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid
dragen voor de arbeidsomstandigheden, het milieu enzovoorts op de locatie
waar geproduceerd wordt. Niet alleen via ontwikkelingshulp kan er steun worden
gegeven om op humane wijze te produceren. De ondernemers moeten er zelf ook
aan meebetalen. Zij moeten niet alleen naar het buitenland gaan vanwege de
winstmaximalisatie. De minister begrijpt ongetwijfeld wat ik bedoel te zeggen.
Ik verzoek de minister om een reactie te geven op het GEO-4, het nieuwe rapport
van de VN.MinisterCramerIk had de heer Poppe graag het boekje met de titel "Duurzaam ondernemen
uit en thuis" gegeven. Daarin staat namelijk uitgebreid beschreven hoe
verduurzaming van ketens in internationaal verband door het bedrijfsleven
kan worden aangepakt in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
In de praktijk wordt dat door MVO Nederland groots uitgedragen. Het is een
omvangrijk programma waaraan MVO Nederland werkt met het mkb en grotere bedrijven.
Dat is één van de speerpunten van die organisatie. Als de heer
Poppe dat boekje niet kent, zal ik ervoor zorgen dat hij dat zo snel mogelijk
ontvangt. Het is een boekje van mijn hand, zoals hij misschien weet.De heerPoppe(SP)De wereld wordt niet alleen beter van boekjes. Dat weet de minister ook
wel.MinisterCramerNee, maar de heer Poppe weet dat ik, voordat ik als minister werd aangesteld,
drie jaar lang hard aan dat boekje heb gewerkt.De heerPoppe(SP)Ik zal het aandachtig lezen en het toetsen aan het beleid dat de minister
nu voert.MinisterCramerDat was een grapje. Het gaat er natuurlijk om dat dit soort ontwikkelingen
door het bedrijfsleven echt serieus wordt genomen. Het is geen pr-zaak. Bedrijven
worden echt op dit thema aangesproken. Zij komen niet weg met een pr-verhaaltje.
Dat is verleden tijd. Er is een maatschappelijke wereld om ons heen die de
bedrijven ook wat dat betreft bij de les houdt.De voorzitter:Als de minister het boekje van mevrouw Cramer naar de Kamer stuurt, moet
zij er wel een brief bij voegen in de functie van minister. Wij moeten immers
precies weten wat wij toegestuurd krijgen en hoe de minister er tegenaan kijkt.MinisterCramerIk zal de Kamer een begeleidende brief sturen.De heerPoppe(SP)Het zou goed zijn als de minister dat kon combineren met het geven van
een reactie op het VN-rapport GEO-4.MinisterCramerDie reactie komt in eerste instantie van het ministerie van Buitenlandse
Zaken in samenwerking met het ministerie van VROM. Wij zijn al met de voorbereiding
van die reactie bezig.Wij hebben uitgebreid gesproken over de afrekenbaarheid en onder andere
gezegd dat niet alles afrekenbaar is. Er zijn zaken waarvoor geldt dat wij
sterk afhankelijk zijn van andere spelers in Nederland of Europa. Een goed
voorbeeld daarvan is het thema geluidshinder. In ons beleidsprogramma staat
dat het wat de geluidsbelasting betreft aanzienlijk zou helpen als wij stillere
banden onder de auto's konden plaatsen. In de toelichting bij de begroting
staat dat wij in Europa zullen pleiten voor stillere banden en de aanscherping
van de richtlijn die betrekking heeft op banden. Gisteren ben ik in Luxemburg
geweest. In de Milieuraad heb ik dat voorstel gedaan en werd door alle interveniërende
landen – dat waren er ongeveer acht – gesteund. De Europese Commissie
zal de Richtlijn in 2008 aanscherpen. Soms lukt een actie dus verbazingwekkend
snel, bijvoorbeeld als wij goed lobbyen in Brussel. Dat hebben wij gedaan
en het resultaat is dat ook landen als Frankrijk, Italië en Duitsland,
de grote autoproducenten dus, dat voorstel onderschrijven. Wij maken dus vorderingen,
maar dat konden wij niet op die manier klip en klaar in prestatie-indicatoren
voor volgend jaar formuleren. Het viel dit keer positief uit, maar op andere
momenten gebeurt het tegenovergestelde.De heer Poppe heeft gesproken over de duurzaamheidcriteria die breed zouden
moeten worden toegepast. Vanaf de eerste dag dat ik minister ben, heb ik mij
daarvoor sterk gemaakt in Europees en internationaal verband. Gisteren werd
tijdens de Milieuraad over een richtlijn ten aanzien van de brandstofkwaliteit
gesproken. Alle vertegenwoordigers van de 27 landen hebben te kennen gegeven
dat zij voorstander zijn van een dergelijke richtlijn, maar zij stelden wel
de voorwaarde dat de biomassa zo snel mogelijk aan duurzaamheidcriteria voldoet.
Zij verwezen allemaal naar de initiatieven van Nederland en het VK op dat
terrein. Ook daar hebben wij dus een positieve bijdragen geleverd om de discussie
over dat onderwerp in Europa eerder op gang te brengen.De heerPoppe(SP)In de duurzaamheidcriteria voor brandstoffen wordt waarschijnlijk ook
rekening gehouden met een mogelijke verdringing van voedselproductie.MinisterCramerDat is juist.De heerPoppe(SP)En geldt dat ook voor het waterverbruik en armoede?MinisterCramerJa, er wordt met al die zaken rekening gehouden. De heer Poppe weet dat
er zes criteria zijn en ook wat de inhoud daarvan is. Het toetsingskader van
de commissie die daarover heeft gerapporteerd, is voor Brussel een basis om
op voort te borduren.De voorzitter:Ik constateer dat diverse Kamerleden behoefte hebben aan een tweede termijn.
Zoals bekend, is het toegestaan om moties in te dienen. Ik geef het woord
aan mevrouw Neppérus.MevrouwNeppérus(VVD)Voorzitter. De minister heeft ten aanzien van de inkoop gezegd dat het
nog een aantal maanden duurt voordat daarover duidelijkheid kan worden gegeven.
Dat kan ik mij voorstellen, maar ik verzoek haar wel om na verloop van tijd
met een tussenstand te komen.De minister heeft mijn vraag over de ICT niet beantwoord. Ik verzoek haar
om dat alsnog te doen.Tot slot merk ik op dat ik aanneem dat in de strategische uitvoeringsnotitie
wordt ingegaan op de bevoegdheden.De voorzitter:De minister heeft al toegezegd dat in die notitie op de bevoegdheden zal
worden ingegaan.MevrouwSpies(CDA)Voorzitter. Ik dank de minister voor haar beantwoording en de toezeggingen
ten aanzien van de tussendoelen die betrekking hebben op het programma Schoon
en Zuinig, de strategische uitvoeringsnotitie handhaving en het doorkijkje
naar de realisatie van de taakstelling rijksprogramma reorganisatie rijksdienst.
In de titel van dat programma wordt het woord "reorganisatie" overigens
wel gebruikt.De afgelopen vijf jaar kreeg de Kamer steeds hetzelfde antwoord op haar
vraag over de bodemsanering. Zij zou het prettig vinden om binnenkort een
ander antwoord te krijgen. Zij heeft de indruk dat er nog steeds wordt gezocht
naar creatieve en innovatieve oplossingen om tot een doorbraak te komen. Aangezien
dat in de afgelopen vijf jaar niet is gelukt, lijkt mij dat een uitdaging
voor de minister. Ik pleit ervoor dat de minister ervoor zorgt dat er binnenkort
ook op dit front meters worden gemaakt.De minister heeft mijn vraag over de overzichtsconstructie milieu niet
beantwoord. In die begrotingsbijlage staat wel dat andere departementen betrokken
zijn bij de realisering van milieudoelstellingen maar niet of zij een financieel
commitment hebben. Verder heb ik gezegd dat het ministerie van Financiën
naar mijn idee in de overzichtsconstructie ten onrechte ontbreekt.De heerPoppe(SP)Voorzitter. De minister heeft veel toezeggingen gedaan. Toch dien ik drie
moties in. Misschien hebben die betrekking op zaken die de minister inmiddels
heeft toegezegd. In dat geval verneem ik graag of de minister de moties beschouwt
als ondersteuning van het beleid.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de kwaliteit van natuur en milieu wereldwijd eerder
achteruit dan vooruit gaat;van mening dat de productie in en voor geïndustrialiseerde landen
daar een grote verantwoordelijkheid in hebben;constaterende dat bedrijven te weinig vooruitgang boeken ten aanzien van
maatschappelijk verantwoord ondernemen en handelen;van mening dat de bescherming en het behoud van natuur en milieu belangrijke
afwegingscriteria moeten zijn bij het maatschappelijk verantwoord ondernemen;verzoekt de regering, te komen met eenduidige criteria voor maatschappelijk
verantwoord ondernemen bij zowel de productie als in de internationale handel
met name ter bescherming en behoud van natuur en milieu,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8 (31200-XI).MevrouwSpies(CDA)Wat voegt deze motie toe aan de motie-Van Gesthuizen over maatschappelijk
verantwoord ondernemen die tijdens de begrotingsbehandeling Economische Zaken
is ingediend en die gisteren door de Kamer is aangenomen? Maatschappelijk
verantwoord ondernemen is een integraal vraagstuk. Ik ben dan ook bijzonder
verrast dat de heer Poppe sectoraal zaken toevoegt.De heerSamsom(PvdA)Ik vraag mij ook af wat deze motie voor toegevoegde waarde heeft. Bovendien
is mij niet duidelijk waarom de heer Poppe die indient ten aanzien van het
begrotingsonderzoek voor VROM. Ik ben altijd bereid om moties te steunen,
maar je kunt het ook te gek maken.De heerPoppe(SP)Dit is niet te gek. Ik begrijp dat de heer Samsom dat vanuit zijn positie
misschien te gek vindt. Dit heeft alles te maken met het nationale en internationale
milieubeleid, ook in de toekomst. Nog deze maand vindt er een rondetafelgesprek
plaats over het maatschappelijk verantwoord ondernemen en het kabinet komt
met een visie op dat onderwerp. Deze motie heeft tot doel om ervoor te zorgen
dat in het rondetafelgesprek met de bedrijven en in de kabinetsvisie het internationale
aspect goed aan de orde komt.De heerSamsom(PvdA)Iedereen heeft het recht om de orde op welke manier dan ook te verstoren.
Dit is echter een begrotingsonderzoek. Het is de bedoeling om de behandeling
van de begroting zo goed mogelijk in kaders te leiden. Daarom is er veelvuldig
gesproken over afrekenbaarheid. Nu komt de heer Poppe met een motie die al
eerder is ingediend en die zelfs is aangenomen. Als de heer Poppe dan nog
niet tevreden is, kan hij dat tijdens de begrotingsbehandeling nog eens aan
de orde stellen. Hij kan dat uiteraard ook in deze vergadering doen. Ik houd
hem niet tegen, maar hecht eraan om te zeggen dat wij ons eigen instrumentarium
dan volstrekt belachelijk maken.De heerPoppe(SP)Dat wat de heer Samsom zegt, is echt onzin. Mijn motie sluit wel degelijk
aan op de discussie. Dat moet hij toch wel toegeven. Ik zal nagaan of de toevoeging
op het punt van het internationale aspect scherp genoeg is ten opzichte van
de motie-Gesthuizen. Ik meen dat er in mijn motie een toevoeging staat, maar
dat zal blijken. Mocht dat niet het geval zijn, dan kan ik nog altijd iets
anders met deze motie doen.Ik dien mijn tweede motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de maatschappelijke milieukosten van onze levensstijl
niet inzichtelijk worden gemaakt;overwegende dat inzicht in de maatschappelijke milieukosten van consumptie
en productie de urgentie van een omslag in consumeren en produceren kan versnellen;verzoekt de regering, met gebruikmaking van de reeds bestaande instrumenten
hiervoor de werkelijke bijdrage van de Nederlandse consumptie, productie en
handel aan de wereldwijde milieubalans inzichtelijk te maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9 (31200-XI).MevrouwSpies(CDA)Ik word een beetje verdrietig. De heer Poppe heeft inderdaad het recht
om moties in te dienen, maar ik meen dat de minister heeft toegezegd dat die
aspecten worden meegenomen in de Milieubalans voor Nederland. Ik heb nog nooit
een wereldwijde milieubalans gezien. Het zou prachtig zijn als die er was.
Het lijkt mij ingewikkeld om een vraag te stellen over iets wat nog niet bestaat.De heerPoppe(SP)Het VN-rapport dat vorige week is verschenen, is ook een soort milieubalans.
Het is in ieder geval een waarneming van de stand van zaken en de ontwikkelingen.
Er vindt op dit moment een negatieve ontwikkeling plaats. In eerste termijn
heb ik gezegd dat het van belang is om ervoor op te passen dat wij ons in
Nederland op het terrein van het milieu bezighouden met mooi weer spelen,
terwijl het echte probleem niet verdwijnt. Dat wordt namelijk als het ware
over de schutting gegooid naar verre landen. Mijn intentie is dat in de nationale
Milieubalans wel degelijk aandacht wordt besteed aan de wereldwijde effecten
van ons economisch en maatschappelijk handelen. Misschien komt de minister
met een toezegging op dat punt. Dan is mijn motie overbodig. Mocht dat niet
gebeuren, dan handhaaf ik mijn motie. Naar mijn idee is daarmee niets mis.De voorzitter:De heer Poppe heeft het recht om tijdens dit WGO moties in te dienen.
Dat neemt niet weg dat het niet gebruikelijk is om het op deze manier te doen.
Ik verzoek de heer Poppe om zijn derde motie in te dienen.De heerPoppe(SP)Dat is wel gebruikelijk. Ik heb dit soort vergaderingen vaker meegemaakt.De voorzitter:Het is misschien zijn gebruik, maar dat is iets anders dan
dat het gebruikelijk is om het op die manier te doen.De heerPoppe(SP)Ik kan die motie tijdens de begrotingsbehandeling indienen, maar daarvan
maakt die nu ook onderdeel uit.De voorzitter:Dat is correct.De heerPoppe(SP)Ik dien mijn derde motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat natuur- en milieu-educatie van groot belang is voor bewustwording
van burger/consument;overwegende dat:- voor bewustwording en kennisoverdracht een structureel aanbod
van voorlichting en natuur- en milieu-educatie moet worden aangeboden;- veel ideële organisaties het grootste deel van hun kostbare tijd
kwijt zijn met acquisitie, het zoeken naar geldbronnen en het invullen van
subsidieverzoeken;- hierdoor een structureel aanbod aan voorlichting en educatie wordt ondermijnd;verzoekt de regering, de mogelijkheden en randvoorwaarden voor herintroductie
van structurele subsidie voor natuur- en milieu-educatieve programma's op
het terrein van natuur en milieu aan de Kamer voor te leggen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Poppe. Naar mij blijkt, wordt zij
voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10 (31200-XI).MevrouwSpies(CDA)Ik meen dat het gebruikelijk is in dit huis om een motie in te dienen
over een onderwerp dat de indiener in eerste termijn heeft ingebracht en waarover
hij met de minister heeft gedebatteerd. De minister kan dan een toezegging
doen. De heer Poppe heeft haar echter niet eens de kans gegeven om een toezegging
op dit punt te doen. Wij maken onszelf als Kamer op deze manier volstrekt
belachelijk.De heerPoppe(SP)Mijn hele betoog in eerste termijn had betrekking op dat onderwerp.MinisterCramerVoorzitter. Ik heb al toegezegd dat wij in het voorjaar van 2008 zullen
rapporteren over de voortgang van duurzaam inkopen.In het debat dat volgende week plaatsvindt, kan ik nader ingaan op de
bodemsanering. Dan kan ik wat meer specifieke informatie geven over de wijzigingen
die wij proberen aan te brengen in de aanpak van bodemsanering, inclusief
de vuilstortplaats. Er zijn bepaalde nieuwe technieken waarmee wij misschien
meer kunnen doen dan dat wij in het verleden konden. Wij kunnen de milieu-effecten in kaart brengen. Gevraagd is of de baten
te oormerken zijn. In onze begroting is een strikte scheiding aangebracht
tussen inkomsten en uitgaven. Het is wel mogelijk om de effecten van de fiscale
maatregelen op te sommen. Oormerken van de baten van milieu-effecten is echter
niet aan de orde. Het lijkt mij verstandig om de overige vragen van mevrouw
Spies over dit onderwerp schriftelijk te beantwoorden, want daarbij is de
minister van Financiën betrokken.MevrouwSpies(CDA)Volgens mij is het veel eenvoudiger. In de bijlage over de overzichtsconstructie
milieu staat namelijk dat op artikel 31 uit de begroting van het ministerie
van Verkeer en Waterstaat een bijdrage wordt geleverd aan veiligheid. Ik zou
het goed vinden als wij vanuit die verschillende begrotingen toevoegden wat
er op een bepaald artikel van de VROM-begroting, op een artikel van de begroting
van Verkeer en Waterstaat enzovoorts feitelijk aan financiële middelen
beschikbaar is voor uitvoering van milieudoelstellingen. Dat is alleen maar
een administratieve exercitie. Ik vind het heel bijzonder dat het ministerie
van Financiën in de overzichtsconstructie ontbreekt. Minister Cramer
heeft gezegd dat dit ministerie geen specifieke beleidsdoelstellingen heeft
op milieugebied en dat er evenmin sprake is van significante uitgaven voor
milieudoelstellingen. Daarin heeft zij weliswaar gelijk, maar het ministerie
heeft wel een fors deel van de vergroeningsopgaven. Ik vind het dus vreemd
dat dit in een overzichtsconstructie milieu helemaal niet voorkomt.MinisterCramerMevrouw Spies licht haar vragen duidelijk toe. Ik heb slechts geantwoord
op haar laatste vraag. En staatssecretaris De Jager rapporteert over de fiscale
vergroening. Mevrouw Spies heeft gelijk dat wij dat kunnen meenemen in onze
stukken. In antwoord op de vraag over de verschillende posten en thema's en
het ontbreken van budgetten zeg ik toe dat wij met het ministerie van Financiën
zullen overleggen over de wijze waarop wij een en ander kunnen specificeren.Ik meen dat ik alle vragen heb beantwoord.MevrouwNeppérus(VVD)Nee. De minister heeft mijn vraag over de ICT nog niet beantwoord. Zij
zou gedurende een halfjaar nagaan hoe bepaalde zaken anders kunnen worden
geregeld. Er zou een evaluatie komen. Dat heeft de minister in augustus jongstleden
toegezegd. Op een bepaald moment wil ik een rapportage ontvangen over de stand
van zaken.MinisterCramerDat zullen wij schriftelijk doen, want dat gebeurt in nauwe samenspraak
met het ministerie van BZK, dat de ICT coördineert.Ik ga in op de moties van de heer Poppe.De heerPoppe(SP)De coalitiepartijen hebben vooral formele bezwaren tegen het indienen
van mijn moties tijdens dit WGO.De voorzitter:Nee, er waren geen formele bezwaren maar politieke.De heerPoppe(SP)Inhoudelijk heb ik niet zoveel kritiek gehoord. Ik houd de moties aan.De voorzitter:Het is aan de heer Poppe om die keuze te maken. Voor de goede orde merk
ik op dat er politieke bezwaren zijn geuit in plaats van formele. Ik zou formele
bezwaren kunnen uiten, maar dat is niet aan de orde. De heer Poppe heeft het
recht om zoveel moties in te dienen als hij wil.De heerPoppe(SP)Gezien de situatie houd ik mijn moties aan. Ik zal daarmee komen tijdens
de begrotingsbehandeling. Ik zal nagaan of de moties iets toevoegen en de
teksten aanscherpen als dat nodig is.De voorzitter:Op verzoek van de heer Poppe stel ik voor, zijn moties (31200-XI, nrs.
8, 9 en 10) van de agenda af te voeren.De voorzitter:Tijdens dit overleg heeft de minister het volgende toegezegd:- Een overzicht van de budgetflexibiliteit, uitgedrukt in euro's
zal naar de Kamer worden gestuurd.- De Kamer ontvangt een overzicht van de regeldruk.- De minister zal bevorderen dat de Kamer uiterlijk op 6 november
2007 wordt geïnformeerd over de tussendoelen per 2010 in het kader van
het programma Schoon en Zuinig. Zo mogelijk zal de minister dat ook doen voor
energiebesparing, duurzame energie en broeikasgasreductie.- Bij de strategische uitvoeringsnotitie over handhaving en toezicht zal
het beleid over stroomlijning, verbetering en integratie van de rijksinspecties
worden betrokken. Daarbij worden ook de bevoegdheden van de rijksinspecties
betrokken.- In de begroting 2009 zal de Kamer worden geïnformeerd over de stand
van zaken die betrekking heeft op de plannen bij VROM voor de reorganisatie
van de rijksdienst. Het betreft de taakstelling van het ministerie van VROM.- Deze week wordt een brief over Mooi Nederland naar de Kamer gestuurd.
Hetzelfde geldt voor de brief over de Bovenkerkerpolder.- De Kamer wordt in het voorjaar van 2008 geïnformeerd over de non-trade
concerns, de koppeling maatschappelijk verantwoord ondernemen en de rol van
de overheid bij de verduurzaming van de productieketen.- De minister van VROM stuurt het boekje met de titel "Duurzaam ondernemen
uit en thuis" met een begeleidende brief naar de Kamer.- Er komt een reactie van het ministerie van Buitenlandse Zaken en dat
van VROM op het VN-rapport GEO-4.- Aangegeven zal worden welke financiële middelen andere ministeries
beschikbaar hebben voor uitvoering van milieudoelstellingen.- De Kamer wordt schriftelijk geïnformeerd over de stand van zaken
op het terrein van ICT.Sluiting 11.30 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: Van Gent (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Snijder-Hazelhoff
(VVD), ondervoorzitter, Depla (PvdA), Van Bochove (CDA), Koopmans (CDA), voorzitter,
Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Haverkamp (CDA), De Krom
(VVD), Samsom (PvdA), Roefs (PvdA), Neppérus (VVD), Van Leeuwen (SP),
Jansen (SP), Jacobi (PvdA), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Vermeij
(PvdA), Madlener (PVV), Ouwehand (PvdD), Bilder (CDA) en Wiegman-van Meppelen
Scheppink (ChristenUnie). Plv. leden: Duyvendak (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP),
Remkes (VVD), Crone (PvdA), Hessels (CDA), Koppejan (CDA), Ormel (CDA), Koşer
Kaya (D66), Leijten (SP), Schreijer-Pierik (CDA), Kamp (VVD), Wolfsen (PvdA),
Vos (PvdA), Zijlstra (VVD), Langkamp (SP), Gerkens (SP), Waalkens (PvdA),
Van Beek (VVD), Schermers (CDA), Besselink (PvdA), Agema (PVV), Thieme (PvdD),
Vietsch (CDA) en Ortega-Martijn (ChristenUnie). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31200-XI-58.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl