Ruimtevaartbeleid; Brief minister over uitgangspunten ruimtevaartinspanningen 2008
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24446, nr. 37

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-04-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

24446 nr. 37

14-04-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding1. De ontwikkelingen in het ruimtevaartbeleid 2001–20072. Visie en doelstelling van het ruimtevaartbeleidHet Europese ruimtevaartbeleid (European Space Policy,
ESP)De nationale visie en doelstellingen3. Inhoudelijke keuzes en focusKeuzes binnen de drie domeinen: wetenschap, maatschappelijk
gebruik en infrastructuurWetenschapMaatschappelijk gebruikInfrastructuurContouren ruimtevaartprogrammaa. De inzet voor de ESA-ministersconferentieb. De optie om in samenwerking met andere landen
het atmosfeermeet-instrument TROPOMI te bouwenc. Nationaal beleid: ondersteuning van de inzet in
Europese programma’s en overdracht van technologied. Stimulering van gebruik4. Organisatie van het ruimtevaartbeleidBeleidUitvoering5. VervolgtrajectOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 24446, nr. 37 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24446, nr. 37 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24446, nr. 37 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24446Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 122 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 446Ruimtevaartbeleidnr. 37BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 april 2008InleidingDe ruimtevaart is in 2008 nationaal en Europees volop in beweging. Onlangs
werd succesvol het Europese ruimtelaboratorium Columbus aan het International
Space Station (ISS) gekoppeld. Nederlandse bedrijven ontwikkelden de software
voor de computers en voor de experimenten voor dit laboratorium. In het ISS
staan drie door Nederland gebouwde gloveboxen (experimentenomgevingen). De
eerste Europese ruimtevrachtsloep ATV met Nederlandse zonnepanelen is onlangs
gelanceerd. Later dit jaar volgen enkele andere ESA-missies zoals Herschel
en de aardobservatiesatelliet GOCE met belangrijke Nederlandse bijdragen.In deze Beleidsbrief ruimtevaart 2008 geef ik u inzicht in de uitgangspunten
van de ruimtevaartinspanningen van Nederland in de komende periode. Daarmee
is de brief tegelijkertijd een kabinetsreactie op hoofdlijnen op de recente
evaluatie van het ruimtevaartbeleid 2001 en het Actieplan Ruimtevaart uit
2004.Ik bied u de brief aan mede namens de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap en de bewindslieden van Verkeer en Waterstaat.De beleidsevaluatie is gematigd positief over het bereiken van de eerder
geformuleerde doelstellingen, maar is tegelijkertijd ook kritisch. Het beleid
is – aldus de evaluatie – niet transparant genoeg, bevat te weinig
visie en leidt onvoldoende tot scherpe keuzes. Kort samengevat wordt dan ook
aanbevolen een duidelijke visie te vormen, heldere keuzes te maken, een adequatere
sturing op te zetten en beter te communiceren. Ondanks de kritische teneur
van de evaluatie is er naar mijn mening zeker ook reden om positief te zijn
over de Nederlandse positie in de ruimtevaart. Nederlands wetenschappelijk
ruimteonderzoek staat internationaal in hoog aanzien. Nederland beschikt over
kennis en technologische expertises, waar in Europa vraag naar is. De Europese
programma’s Galileo en GMES bieden volop mogelijkheden voor industrie
en gebruikers in Nederland. Tenslotte huisvest Nederland de belangrijkste
ESA-vestiging (ESTeC). Dat geeft ons een bijzondere verantwoordelijkheid,
maar schept vooral ook kansen.Ik neem de conclusies uit de evaluatie ter harte. Ruimtevaart is een wetenschappelijk
en technologisch hoogstaand beleidsterrein. Nederland moet daarin een vooraanstaande
rol blijven spelen. Daarom wil ik met deze brief, samen met mijn collega’s,
een nieuwe impuls geven aan het ruimtevaartbeleid. Ik wil bovendien het rendement
van onze investeringen in de ruimtevaart verhogen. Ik ga daartoe kijken of
een Innovatieprogramma «gebruik van satellietgegevens» mogelijk
is. In deze brief presenteer ik een aangescherpte visie en een helder inhoudelijk
afwegingskader op basis waarvan keuzes gemaakt kunnen worden. Daarnaast stel
ik voor de uitvoering van het ruimtevaartbeleid anders te organiseren. Zo
wil ik samen met alle betrokkenen zorgen voor nieuw elan in de ruimtevaart.Op basis van het beleid zoals ik dat nu voorstel, zal een meerjarenprogramma
ruimtevaart worden ontwikkeld. Een nieuwe organisatie – voorlopig aangeduid
als Netherlands Space Office (NSO) – gaat dat programma uitvoeren. Dit
NSO zal in ieder geval bestaan uit onderdelen van de huidige uitvoeringsorganisaties
NIVR en NWO/SRON (het programmabureau), aangevuld met, overigens bescheiden,
capaciteit van het KNMI, dat zich met het nationale aardobservatiebeleid bezighoudt.
Het nationaal aardobservatiebeleid is een integraal onderdeel van het ruimtevaartbeleid
en moet daarmee in samenhang worden georganiseerd. Meer daarover staat verderop
in deze brief onder paragraaf 4 over de organisatie. De contouren van
het meerjaren Programma ruimtevaart stuur ik u later dit jaar met daarin ook
de voorgestelde Nederlandse inzet voor de ESA-ministersconferentie van november
2008 in Den Haag.Paragraaf 1 van de brief geeft kort de ontwikkelingen in de afgelopen
jaren weer. Paragraaf 2 bevat visie en doelstellingen van de overheid
op het gebied van ruimtevaart. Paragraaf 3 geeft inzicht in het inhoudelijke
afwegingskader en de te maken keuzes. In paragraaf 4 staat hoe een nieuwe
organisatie het beleid gaat uitvoeren. Tot slot wordt kort het vervolgtraject
aangegeven.Bijlage 1 bevat het evaluatierapport en de bijlagen en in bijlage 2 is
een rapportage over de activiteiten van 2006–2007 opgenomen.11. De ontwikkelingen in het ruimtevaartbeleid 2001–2007De laatste beleidsbrief over ruimtevaart dateert uit 2001. Sindsdien is
de Europese Unie (EU) zich meer en meer gaan interesseren voor ruimtevaartbeleid.
De EU toont vooral belangstelling voor het gebruik van ruimtesystemen om daarmee
bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Belangrijke
mijlpalen in dat opzicht zijn Galileo (tijd- en plaatsbepaling) en GMES (Global
Monitoring for Environment and Security). De afgelopen periode zijn deze programma’s
stevig verankerd in Europa.In 2004 hebben de EU en ESA een samenwerkingsverband gesloten. De samenwerking
vindt op ministerieel niveau plaats in de Joint Space Council, een gezamenlijke
vergadering van de Raad voor Concurrentiekracht en de ESA Raad. In 2007 is
in de Joint Space Council het Europese ruimtevaartbeleid (ESP)2 aanvaard. Het ESP mondt in 2008 uit in het Europees ruimtevaartprogramma.
Dat programma vormt de basis waarop ruimtevaartactiviteiten van ESA, EU en
van hun respectievelijke lidstaten op elkaar afgestemd worden. Er waren de afgelopen jaren de nodige hoogtepunten in de Europese ruimtevaart.
Bijvoorbeeld de landing van de sonde Huygens op de maan Titan bij Saturnus
in 2005, de wetenschappelijke Mars en Venus express missies, de lancering
van de aardobservatiesatellieten ENVISAT en METOP, het weer in gebruik nemen
van de Ariane 5 raket (2005) en de al eerder genoemde succesvolle lancering
van Columbus. Ook de lancering van de eerste Europese ruimtevrachtsloep ATV
met voedsel, experimenten en brandstof voor het ISS is een belangrijke gebeurtenis.Via het in 2001 geformuleerde beleid heeft Nederland bijgedragen aan de
Europese ontwikkelingen op het gebied van de onafhankelijke Europese toegang
tot de ruimte, de wetenschap, de industrieel-technologische capaciteiten en
de verdere stimulering van het gebruik van ruimtevaartgegevens.In het Actieplan Ruimtevaart van 20041 is
het beleid uit 2001 verder uitgewerkt en aangescherpt. Daarbij werden alle
in de ruimtevaart actieve partijen (wetenschap en kennisinstellingen, industrie
en gebruikers) betrokken. Het Actieplan legde ook meer nadruk op het operationeel
gebruik van ruimtevaartdata. In de tijd dat het Actieplan verscheen, liepen
de budgetten voor het Nederlandse ruimtevaartbeleid terug door bezuinigingen,
oplopend tot 10 mln structureel in 2007. Door deze bezuinigingen dreigde verslechtering
van de Nederlandse industriële positie in Europa. Dit effect werd versterkt
doordat andere Europese landen met vergelijkbare posities juist hun budgetten
in ESA-verband verhoogden. In 2006 is deze ontwikkeling gekeerd door een budgetverhoging
oplopend tot 20 mln structureel vanaf 2008. Eind 2007 heeft u besloten
13 mln van het ruimtevaartbudget eenmalig in te zetten voor andere instrumenten.De Nederlandse ruimtevaart kende de afgelopen jaren een aantal mooie hoogtepunten.
Het in Nederland gebouwde instrument SCIAMACHY levert sinds 2002 op de ENVISAT-satelliet
belangrijke gegevens voor de monitoring van het wereldwijde klimaat. Ook het
Ozone Monitoring Instrument (OMI) dat op de EOS-AURA (NASA) vliegt, is een
Nederlands succes. Zeer geslaagd was daarnaast de reis van de Nederlandse
astronaut André Kuipers naar het ISS in 2004. In 2007 leverde Nederland
het instrument HIFI af. Dat is het meest gecompliceerde wetenschappelijke
ruimte-instrument dat ooit onder Nederlandse leiding is gebouwd. HIFI is bestemd
voor de Herschel-missie van ESA, die in de verre ruimte onder andere gaat
zoeken naar water. De activiteiten in het Geomatica Business Park krijgen
steeds meer momentum, waardoor het commercieel gebruik van ruimtevaartdata
in Nederland toeneemt.De positie van ESTeC werd versterkt doordat terrein voor nieuwe aan ruimtevaart
gerelateerde activiteiten beschikbaar kwam en door de vernieuwing van de zetelovereenkomst
met ESA.In 2007 is het ruimtevaartbeleid geëvalueerd. Daarbij is zowel gekeken
naar het beleid uit 2001 als naar het Actieplan uit 2004. Het evaluatierapport
geeft op hoofdlijnen aan dat de feiten een redelijk positief beeld opleveren,
in de zin dat de gestelde doelen zijn behaald, maar is ook kritisch. Het beleid
is niet transparant genoeg, bevat te weinig visie en leidt onvoldoende tot
keuzes. Er wordt aanbevolen om in de toekomst in het beleid meer keuzes te
maken op basis van een inhoudelijk afwegingskader. Beleid en uitvoering moeten
meer worden gescheiden. De uitvoering moet via een programmering, cyclisch,
voor de lange termijn, transparant en betrouwbaar worden ingericht. De coördinatiemechanismen
moeten worden herzien en in dat licht ook de financiële verhoudingen.
Tenslotte heeft de communicatie over het beleid te kort geschoten. In het evaluatierapport worden de aanbevelingen als volgt in samenhang
gepresenteerd.In deze brief ga ik in op de hoofdpunten uit dit schema. Ik presenteer
eerst de visie van het Kabinet, vervolgens het afwegingskader en het keuzeproces
daarbinnen. In een meerjarenprogramma ruimtevaart worden het afwegingskader
en de keuzes concreet uitgewerkt. Ook het punt van betere communicatie krijgt
daarin een duidelijke rol. Organisatorische aanpassingen krijgen vorm in het
Netherlands Space Office (NSO).2. Visie en doelstelling van het ruimtevaartbeleidGeen enkel Europees land is in staat zelfstandig een complete ruimtevaartinfrastructuur
op te bouwen en te onderhouden. Het ruimtevaartbeleid wordt dan ook in Europees
verband ontwikkeld en uitgevoerd, door ESA, de Europese Organisatie voor de
Exploitatie van Meteorologische Satellieten (EUMETSAT) en de EU.Het Europese ruimtevaartbeleid (European Space Policy,
ESP)Nederland stond – als EU-voorzitter in 2004 en als voorzitter van
de ESA-ministerraad vanaf 2005 – aan de wieg van het Europese ruimtevaartbeleid.
In mei 2007 hebben de lidstaten van EU en ESA het Europese ruimtevaartbeleid
bekrachtigd via het aannemen van een gezamenlijke resolutie in de Joint Space
Council.Het Nederlandse kabinet staat volledig achter de Europese ambities. De
Nederlandse inspanningen zijn geënt op het Europese beleid en moeten
bijdragen aan de daaruit voortvloeiende doelstellingen. In 2001 duidden we
dat aan als de «politieke dimensie» van ons beleid: het leveren
van een loyale bijdrage aan de Europese ambities, zoals die nu grotendeels
verwoord zijn in het ESP.De Europese strategie legt de nadruk op de bijdrage van de ruimtevaart –
via het ontwikkelen van technologie en diensten – aan het bereiken van
de Lissabon-doelstellingen. Ruimtevaart kan ook bijdragen aan oplossingen
op het gebied van duurzame ontwikkeling, veiligheidsbeleid, klimaatverandering
en humanitaire hulp. Europa wil een wereldwijde speler blijven op het gebied
van ruimtevaarttechnologie(ontwikkeling) entoepassingen met als doel de levenskwaliteit
te verbeteren van burgers in Europa en de wereld. Concreet richt het Europese ruimtevaartbeleid zich op:• Toepassing van ruimtevaart in grote gebruikersgerichte initiatieven
zoals Galileo (plaats- en tijdbepaling) en GMES (milieu en veiligheid).• Veiligheid en defensie, waarbij militair gebruik van Galileo en
GMES alleen is toegestaan zolang geen afbreuk wordt gedaan aan het beginsel
dat beide civiele systemen zijn onder civiel toezicht.• Het garanderen van een onafhankelijke, betrouwbare en kostenefficiënte
toegang tot de ruimte door middel van een Europese lanceersector.• Het benadrukken van het politieke, wetenschappelijke en technologische
belang van het ISS en het belang van planetaire exploratie.• Wetenschappelijke programma’s van wereldniveau en een leidende
rol op geselecteerde gebieden van wetenschap en technologieontwikkeling.• Behoud van een Europese, kostenefficiënte en wereldwijd concurrerende
ruimtevaartindustrie, een eerlijke verdeling van activiteiten binnen Europa
en een cruciale rol voor het MKB.• Een stevige positie van Europa in wereldwijde samenwerking om zo
de ambities van Europese ruimtevaartprogramma’s zo efficiënt mogelijk
te bereiken.De nationale visie en doelstellingenDe manier waarop Nederland bijdraagt aan de Europese doelstellingen wordt
uiteraard bepaald door de onderwerpen op wetenschappelijk, industrieel en
technologisch gebied, waar we in excelleren. Die vooraanstaande posities bepalen
aan welke activiteiten Nederland in Europees verband deelneemt. In sommige
gevallen nemen we zelf initiatieven. Met onze deelname proberen we ook onze
excellente posities in stand te houden en verder te versterken.Zeker zo belangrijk is om ernaar te streven de resultaten van de Europese
inspanningen in Nederland zo goed mogelijk te benutten. Het gebruik van ruimtevaartgegevens
kan ook in ons land bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken.
We bevorderen ook de toepassing van in de ruimtevaart ontwikkelde technologie
in andere sectoren en activiteiten.Onze nationale inspanningen zijn er ook op gericht om een goed gastland
te zijn en te blijven voor ESTeC, de grootste ESA-vestiging in Europa, omdat
hiermee veel (meer) synergie te behalen is.In de volgende paragraaf staat welke sterke wetenschappelijke posities
we kiezen, wat onze bijdrage aan de ruimte-infrastructuur zal zijn en hoe
we bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen en onze kansen
op dat gebied benutten. Kortom: de keuzes die het Kabinet maakt.3. Inhoudelijke keuzes en focusNederland kan niet over de hele linie in de ruimtevaart vooraanstaand
zijn. We moeten heldere keuzes maken en focus en massa aanbrengen. Dat is
een centrale aanbeveling in de evaluatie. Aanleiding voor deze aanbeveling
is onder meer dat de Nederlandse inzet in ESA-programma’s nogal versnipperd
is. De overheid moet zorgen voor een transparant keuzeproces. Daarbij komen
verschillende, onderling samenhangende keuzes aan de orde:• welke accenten leggen we in de ESA-programma’s en andere
internationale verplichtingen;• welke accenten leggen we binnen de domeinen wetenschap, maatschappelijk
gebruik en infrastructuur;• hoe verhouden bijdragen aan Europese activiteiten zich tot nationale
activiteiten; • welke accenten leggen we binnen de industrieel/technologische excellenties.In de komende maanden gaan we een aantal van die keuzes maken, bijvoorbeeld
of we samen met andere landen een nieuw aardobservatie-instrument gaan bouwen
(TROPOMI). Dit instrument past in beginsel uitstekend binnen de in Nederland
aanwezige wetenschappelijke en technologische expertise op het gebied van
instrumentenbouw. Het zal maatschappelijk nuttige informatie leveren over
de samenstelling van de atmosfeer en het klimaat.We moeten die keuzes op een meer heldere en scherpere manier maken dan
voorheen. Natuurlijk houden we daarbij rekening met eerder gemaakte keuzes
en aangegane verplichtingen. Maar we moeten ook vernieuwen en daar is zeker
ruimte voor. Op de ESA-ministerconferentie in november 2008 moeten we aangeven
aan welke programma’s ons land de komende jaren deelneemt. Bovendien
maken we duidelijk met welke flankerende nationale inspanningen dat gepaard
gaat. Ik wil samenhangende keuzes maken, zodat we de beschikbare financiële
middelen zo effectief mogelijk benutten.Keuzes binnen de drie domeinen: wetenschap, maatschappelijk
gebruik en infrastructuurWetenschapDe KNAW heeft in 2005 het Nederlandse wetenschappelijke ruimteonderzoek
geëvalueerd1. In haar advies heeft de KNAW
erop gewezen dat bij ruimteonderzoeksprojecten met hun lange looptijd het
ontwikkelen van geavanceerde instrumenten via Principal Investigator (PI)
rollen van wezenlijk belang is. Op basis daarvan geeft het Kabinet prioriteit
aan drie wetenschappelijke onderzoeksgebieden, waarbij de Nederlandse expertise
optimaal aansluit bij Europese programma’s. Een vierde onderzoeksgebied
uit het advies van de KNAW, (het microgewichtonderzoek) is hiermee geen prioriteit
meer. De gekozen prioriteiten zijn:1. Astronomisch ruimteonderzoek is in Nederland van excellente kwaliteit.
Nederland is wereldleider, met name op het gebied van röntgen en infrarood/submillimeterastrofysica,
en wil deze positie vasthouden.2. Nederland scoort zeer goed in het aardgerichte ruimteonderzoek, in
het bijzonder op het gebied van atmosfeer en vaste aarde. Nederland wil deze
positie, waar mogelijk, verder versterken.3. De wetenschappelijke interesse in Nederland voor planeetonderzoek groeit,
zowel vanuit de aardwetenschappen als vanuit de astronomische gemeenschap.
Nederland wil deze wetenschappelijke interesse ondersteunen en uitbouwen tot
een internationaal erkende positie.Maatschappelijk gebruikIn toenemende mate groeit het besef dat benutting van satellietdata belangrijke
maatschappelijke meerwaarde kan opleveren. De Europese Unie is sterk gericht
op het gebruik van satellietdata. Ook op dit terrein kiest het Kabinet ervoor
deel te nemen aan Europese programma’s. Het gaat dan vooral om Galileo
en GMES. GMES is tegelijkertijd de Europese bijdrage aan het mondiale initiatief
van de «Group on Earth Observations» (GEO). GEO zet zich in voor
brede maatschappelijke benutting van satellietdata die wereldwijd beschikbaar
zijn en komen. Voor het GMES-programma heeft Nederland lucht en water2 als prioriteiten aangewezen. Daarnaast blijft Nederland
investeren in weer en klimaat en zijn er verschillende initiatieven op het
gebied van landbouw, verkeer en vervoer.InfrastructuurInfrastructuur ten behoeve van ruimtevaart bestaat uit lanceercapaciteit, het International Space Station (ISS) en satellieten. Nederland heeft
de afgelopen jaren, vooral via ESA, bijgedragen aan een Europese lanceercapaciteit.
Deze capaciteit bestaat uit het ontwikkelen van de Europese familie van lanceervoertuigen
(Ariane, Vega en Sojoez), en het onderhouden van een lanceerbasis (Kourou
in Frans Guyana). Op verschillende terreinen is er in Europa vraag naar Nederlandse
kennis en technologie. Nederland ondersteunt ook bemande ruimtevaart bijvoorbeeld
via bijdragen aan de exploitatie van het ISS. De bijdrage van Nederland aan
de bouw en het onderhoud van de satellieten, bijvoorbeeld voor Galileo en
GMES, valt ook hieronder.NIVR en SRON, de twee adviseurs van het ruimtevaartbeleid, hebben op basis
van het ESA «Technology Master Plan» de industrieel-technologische
activiteiten in Nederland in kaart gebracht. Bij het maken van keuzes gaan
we uit van bestaande excellenties. Vervolgens kijken we in hoeverre activiteiten
bijdragen aan de wetenschappelijke prioriteiten, de doelen voor maatschappelijk
gebruik en de infrastructuur. Op dit moment geven we prioriteit aan de volgende
drie clusters:1. (Wetenschappelijke) instrumentenbouw in het bijzonder ten behoeve van
atmosfeeronderzoek, astrofysica en planetaire exploratie2. Satellietonderdelen3. Onderdelen voor lanceervoertuigenNIVR en SRON zullen in de aanloop naar de ESA-ministersconferentie een
verdere selectie voorstellen op basis van een helder afwegingskader. We zetten
daarbij in op behoud van onze vooraanstaande posities. Posities waar Nederlandse
partijen slechts een geringe bijdrage leveren, zullen dan vervallen. Mogelijke
kandidaten daarvoor lijken bijvoorbeeld hete structuren en vaste brandstoffen.
Vanzelfsprekend doen we dit in overleg met de industrieel-technologische partijen.
Daarna kijken we hoe de uitkomsten van dit keuzeproces zich verhouden tot
de plannen van ESA voor de komende jaren. Samenhang met Europese inspanningen
staat immers voorop.In september 2008 zal ik u informeren over de uitkomsten van dit proces,
in combinatie met de Nederlandse inzet bij de ESA-ministersconferentie.Contouren ruimtevaartprogrammaHet ruimtevaartbeleid krijgt handen en voeten in een meerjarenprogramma
ruimtevaart dat in de loop van dit jaar wordt opgesteld. Het nieuwe Netherlands
Space Office gaat het programma verder uitwerken en uitvoeren. In 2008 moet
een aantal samenhangende beslissingen worden genomen die beslag leggen op
de financiële middelen voor de komende periode met gevolgen voor dit
programma. Het gaat om:a De inzet voor de ESA-ministersconferentie 2008b De optie om het atmosfeermeetinstrument TROPOMI te bouwenc Nationaal beleid: ondersteuning van de inzet in Europese programma’s
en overdracht van technologied Stimulering van gebruika. De inzet voor de ESA-ministersconferentieTijdens de ESA-ministersconferentie op 25 en 26 november 2008 in
Den Haag gaat Nederland voor de komende jaren inschrijven in ESA-programma’s.
Deze inschrijvingen moeten passen in het inhoudelijk afwegingskader en dragen
bij aan de excellenties in de domeinen wetenschap, maatschappelijk gebruik
en infrastructuur. Daarnaast moet besloten worden over het zogenaamde «Level
of Resources» voor het verplichte ESA Science Programme.In de afgelopen periode werd ongeveer 70% van het Nederlandse ruimtevaartbudget
ingezet via ESA. De keuzes die Nederland daarbij maakt, bepalen dus voor een
groot deel de uitvoering van het ruimtevaartbeleid in de komende
jaren. Vanaf voorjaar 2008 werken we, op basis van voorstellen van ESA en
de bevindingen van NIVR en SRON, aan het bepalen van de inzet voor de ESA-ministersconferentie.b. De optie om in samenwerking met andere landen
het atmosfeermeet-instrument TROPOMI te bouwenOp dit moment wordt de haalbaarheid onderzocht van de ontwikkeling en
bouw – in internationale context – van het atmosfeermeetinstrument
TROPOMI. TROPOMI zou de opvolger moeten zijn van de zeer succesvolle instrumenten
OMI en SCIAMACHY. Met dit project kan Nederland de expertise op het gebied
van instrumentenbouw voor atmosfeermonitoring in stand houden en benutten.
TROPOMI kan ook bijdragen aan de Nederlandse wetenschappelijke expertise op
het gebied van klimaat en atmosfeeronderzoek Dit instrument draagt ook bij
aan het operationeel gebruik van specifieke meetgegevens in weermodellen en
t.b.v. luchtkwaliteit. Het zal maatschappelijk nuttige informatie leveren
over de samenstelling van de atmosfeer en het klimaat. Als het TROPOMI-project
doorgaat zal dat, gezien de kosten, forse gevolgen hebben voor de financiële
inzet op andere onderdelen in het ruimtevaartprogramma.c. Nationaal beleid: ondersteuning van de inzet in
Europese programma’s en overdracht van technologieNederland wil zo goed mogelijk meedoen in Europese programma’s.
Om dat mogelijk te maken zijn ook gerichte nationale inspanningen nodig. We
moeten wetenschappelijke gebruikers ondersteunen en helpen bij het voorbereiden
van PI rollen. Het ondersteunen van technologieontwikkeling blijft onderdeel
van het nationaal beleid. De prioriteiten voor deze ondersteuning worden toegespitst
op de concrete keuzes in het nieuwe meerjaren Programma ruimtevaart. Tenslotte
willen we bevorderen dat ruimtevaarttechnologieën en -producten die met
overheidsinspanningen zijn ontwikkeld, ook buiten de ruimtevaart worden ingezet.
Het ruimtevaartprogramma zal instrumenten bevatten om Nederlandse partijen
te ondersteunen en overdracht van technologie te bevorderen.d. Stimulering van gebruikHet gebruik van ruimtevaartgegevens kan voorzien in een maatschappelijke
behoefte. In de telecommunicatie is dat intussen een vertrouwde toepassing
voor iedereen. Een trend die zich ook begint af te tekenen op het gebied van
navigatie. Voor het gebruik van aardobservatiegegevens is dat, afgezien van
meteorologische toepassingen nog in mindere mate het geval. Hoewel «Google
Earth» ook op dit terrein vele gebruikers letterlijk meer zicht biedt.Het ligt in de rede dat ook de overheid het middel ruimtevaart toepast,
wanneer zij daarmee effectiever en efficiënter kan opereren. Het Ministerie
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bestudeert hoe satellietgegevens
in zijn beleid en uitvoering kunnen worden gebruikt bijvoorbeeld bij het volgen
vanuit de ruimte van veevervoer en in de precisielandbouw. De Minister voor
Ontwikkelingssamenwerking zet zich in voor het gebruik van ruimtegegevens
bij de internationale monitoring van ontbossing. Het Ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieu steunt handhaafbare afspraken hierover. Ook
wil dit ministerie dergelijke afspraken kunnen maken om de duurzaamheid van
de productie van biomassa te kunnen vaststellen, o.a. met behulp van satellietdata.
De minister van Verkeer en Waterstaat bekijkt de inzet van satelliettechnieken
bij het inningsysteem van Anders Betalen voor Mobiliteit. Zoals gezegd sluit
het Kabinet via deelname aan GMES en Galileo aan bij een internationale aanpak. Door de behoefte van de (overheids)gebruiker centraal te stellen kan het
ruimtevaartbeleid worden gericht op thema’s, die maatschappelijk relevant
zijn. Zo kan ruimtevaart meer worden verankerd in de Nederlandse samenleving.
De inzet van ruimtevaartdata wordt gefinancierd door eigen middelen via de
beleidsbegrotingen. We moeten kijken hoe we dat vanuit het ruimtevaartbeleid
zo goed mogelijk kunnen stimuleren.Om het gebruik te stimuleren zijn twee randvoorwaarden cruciaal. Ten eerste
moeten data zo veel mogelijk vrij beschikbaar en toegankelijk zijn, waarbij
misbruik dient te worden voorkomen. Dat bevordert ook innovatie in de ruimtevaartsector.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bereidt voorstellen
voor over het gebruik van data. Het is de bedoeling het gebruik van ruimtevaartdata
daarop te laten aansluiten. Tweede randvoorwaarde is adequate en continue
informatievoorziening: partijen moeten goed weten welke data beschikbaar zijn
of komen. Alleen dan kunnen zij optimaal inspelen op ontwikkelingen en mogelijkheden
vanuit de ruimtevaart.Ik onderzoek de mogelijkheden om een Innovatieprogramma op te zetten om
het gebruik van ruimtevaartdata te vergroten. Zo’n programma moet enerzijds
de institutionele toepassing van ruimtevaart bevorderen, anderzijds de commerciële
markt voor applicaties met behulp van ruimtevaartdata stimuleren. Op die markt
opereert een innovatieve sector met interessante groeikansen bijvoorbeeld
door koppeling van ruimtevaartdata aan geo-informatie(systemen). We kunnen
die versterken door een beperkte inzet van bestaande financiële middelen,
maar vooral ook door goede voorwaarden te scheppen. Een actieve opstelling
van Nederland in de EU gericht op een «level playing field» is
daarvan onderdeel. Commercieel gebruik kan ook toenemen als we inzetten op
keuzes die de keten wetenschap-technologie-gebruik versterken. Tenslotte kunnen
departementen als «launching customer» private partijen aansporen
om nieuwe diensten en producten te ontwikkelen.4. Organisatie van het ruimtevaartbeleidUit de evaluatie blijkt dat de uitvoering van het ruimtevaartbeleid niet
transparant noch efficiënt is georganiseerd. Uit een eerdere benchmark
studie naar de organisatie van de uitvoering in het buitenland kwamen de volgende
aanbevelingen naar voren:a. Versterk samenwerking door het ruimtevaartbeleid door één
organisatie met de uitvoering te belasten.b. Zorg voor een door het veld herkende taakverdeling waarbinnen ministeries
en uitvoeringsorganisatie tot hun recht komen.BeleidOp beleidsniveau ben ik primair verantwoordelijk voor de coördinatie
van het ruimtevaartbeleid en draag daarnaast de verantwoordelijkheid voor
het domein infrastructuur. De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
is verantwoordelijk voor het wetenschapsdomein, terwijl het maatschappelijke
domein een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is van de gebruikersdepartementen
zoals Verkeer en Waterstaat (mobiliteit, weer en klimaat), waarbij ik de coördinatie
voor mijn rekening neem. Voor de coördinatie van het beleid benut mijn
Ministerie de Interdepartementale Commissie Ruimtevaart (ICR). Deze commissie
is het inhoudelijk voorportaal voor de besluitvorming via de onderraad richting
de Ministerraad.UitvoeringOp basis van de benchmarkstudie en de evaluatie hebben de drie departementen –
zoals al eerder gezegd – besloten om één ruimtevaartbureau
(Netherlands Space Office, NSO) te formeren en daartoe gezamenlijk een taakopdracht uit te werken. Ook andere gebruikersdepartementen kunnen
daarbij worden betrokken. Aan de inrichting van het NSO en de onderlinge rolverdeling
van alle betrokken partijen wordt nog gewerkt. Het NSO gaat in ieder geval
bestaan uit onderdelen van het NIVR, het programmabureau ruimteonderzoek van
NWO/SRON en aangevuld met, overigens bescheiden, capaciteit vanuit het KNMI
dat zich met nationaal aardobservatiebeleid bezighoudt. Kern van het voorstel
is dat het invulling geeft aan de gewenste bundeling van activiteiten voor
de uitvoering van het ruimtevaartbeleid. Het mandaat van het NSO zal voldoende
mogelijkheden bieden voor een efficiënte uitvoering van het beleid. Door
middel van een convenant tussen de betrokken bewindslieden en de betrokken
partijen (zoals NWO) zal het NSO worden opgericht.Het NSO gaat bijdragen aan de beleidsvoorbereiding en zal het meerjaren
Programma ruimtevaart uitwerken en uitvoeren. Daarnaast krijgt het NSO een
belangrijke functie in het verbeteren van de communicatie tussen overheid,
industrie, kennisinstellingen, dienstverleners en de communicatie naar het
publiek. Dat alles leidt tot grotere slagvaardigheid, meer synergie, een herkenbaar
gezicht voor het veld en één gesprekspartner voor de overheid.
En daardoor tot een effectiever ruimtevaartbeleid.5. VervolgtrajectIn een brief in september 2008 zal ik u samenhangend en meer gedetailleerd
informeren over de inzet voor de ESA-ministersconferentie, de besluitvorming
rondom TROPOMI, de uitwerking van het nationale beleid en de inrichting van
het NSO. Deze brief zal ook een uitgewerkt financieel meerjarenoverzicht bevatten.
Om daarbij zo goed mogelijk rekening te kunnen houden met de inbreng van de
Kamer stel ik het op prijs met u te overleggen over deze beleidsbrief.De minister van Economische Zaken,M. J. A. van der Hoeven XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Raad 10037/7.XNoot1Kamerstuk nr 24 446, nr. 27.XNoot1Kamerstuk nr. 24 446, nr. 33, bijlage 5.XNoot2Brief Minister van VenW, 22 november 2004, TK 24 446, nr. 28. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24446-37.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl