Wijziging Wet milieubeheer, Wet openbaarheid van bestuur en enige andere wetten (Wet uitvoering Verdrag van Aarhus); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28835, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

18-07-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28835 nr. 5

16-07-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenGevolgen van het Verdrag voor de Europese UnieProtocol on Pollutant Release and Transfer Registers (PRTR-Protocol)Protocol on Strategic Environmental Assessment (SEA-Protocol)Guidelines on Genetically Modified OrganismsGevolgen van het Verdrag voor NederlandWijziging van de Wet milieubeheer en enige andere wettenWijziging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob)Openbaarheid van milieu-informatieAdministratieve lastenEvaluatieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28835Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 835Wijziging van de Wet milieubeheer, de Wet openbaarheid van bestuur en
enige andere wetten (Wet uitvoering Verdrag van Aarhus)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 16 juli 2003AlgemeenDe regering heeft met instemming kennisgenomen van het feit dat de leden
van de fracties van CDA, VVD en PvdA de doelstellingen van het Verdrag van
Aarhus (verder te noemen: het Verdrag) onderschrijven. Blijkens artikel 1
van het Verdrag gaat het hierbij om het waarborgen van de voor burgers gewaarborgde
rechten betreffende de drie pijlers waarop het Verdrag rust (toegang tot milieu-informatie,
inspraak bij besluitvorming met betrekking tot het milieu en toegang tot de
rechter in milieuaangelegenheden), waardoor een belangrijke bijdrage wordt
geleverd aan de bescherming van het recht van elke burger van zowel de huidige
als toekomstige generaties, om te leven in een milieu dat passend is voor
zijn of haar gezondheid en welzijn.De leden van de PvdA-fractie merkten daarnaast terecht nog op dat het
onderhavige wetsvoorstel slechts een technische uitwerking behelst van hetgeen
in het Verdrag is bepaald. Omdat deze uitwerking een beperkte strekking heeft,
is het naar mijn oordeel mogelijk de door deze leden bepleite spoedige ratificatie
van het Verdrag te realiseren.Hieronder beantwoord ik, mede namens de Minister-President, Minister van
Algemene Zaken, en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
de vragen die door de leden van de fracties van CDA, VVD en PvdA zijn gesteld.Gevolgen van het Verdrag voor de Europese UnieOp verzoek van de leden van de VVD-fractie geef ik onderstaand een overzicht
van de protocollen en richtsnoeren die in het kader van de uitbouw van het
Verdrag zijn geagendeerd. Daarbij wordt tevens aangegeven wat het standpunt
van de regering ten aanzien van die initiatieven is.Daaraan voorafgaand merk ik het volgende op naar aanleiding van de opmerkingen
van de leden van de VVD-fractie over de relatie met de EG-richtlijnen ter
implementatie van het Verdrag op communautair niveau. Zoals deze leden terecht
opmerkten, is in de memorie van toelichting aangegeven dat de regering niet
wilde wachten op de implementatie van bedoelde richtlijnen. Ten tijde van
het in procedure brengen van het wetsvoorstel was het moment van totstandkoming
van deze richtlijnen nog niet duidelijk. Inmiddels zijn de EG-richtlijnen
waarbij de eerste en tweede pijler van het Verdrag op communautair niveau
worden geïmplementeerd, vastgesteld.1 Gebleken
is dat implementatie van deze richtlijnen nog een beperkt aantal wijzigingen
vergt van het openbaarheids- en inspraakregime zoals dat komt te luiden ingevolge
onderhavig wetsvoorstel. Evenals bij het opstellen van onderhavig wetsvoorstel
is namelijk ook bij het opstellen van de richtlijnen het uitgangspunt van
strikte implementatie van het Verdrag gehanteerd. Beide richtlijnen bevatten
een implementatietermijn van 24 maanden.Protocol on Pollutant Release and Transfer Registers (PRTR-Protocol)Dit protocol gaat over registratiesystemen inzake de emissie en verplaatsing
van verontreinigende stoffen. Het is een uitwerking van artikel 5, negende
lid, van het Verdrag, waarin is aangegeven dat Partijen stappen zullen nemen
om coherente emissieregistratiesystemen in te stellen. Het doel van dit protocol
is om de toegang van het publiek tot informatie te vergroten door het oprichten
van coherente, geïntegreerde, nationale emissieregistratiesystemen. Deze
emissieregistratiesystemen kunnen publieke participatie bij besluitvorming
in milieuaangelegenheden faciliteren en bijdragen aan het voorkomen en terugbrengen
van milieuvervuiling.De tekst van het PRTR-Protocol is door de buitengewone Bijeenkomst van
Partijen bij het Verdrag vastgesteld in de context van de 5e Ministeriële
Conferentie «Environment for Europe»
(21 tot en met 23 mei 2003 te Kiev). Het Protocol werd vervolgens voor 36
staten, waaronder het Koninkrijk der Nederlanden, en voor de Europese Unie
ondertekend.Protocol on Strategic Environmental Assessment (SEA-Protocol)Dit protocol gaat over strategische milieubeoordeling. Het is een protocol
bij het op 25 februari 1991 te Espoo totstandgekomen Verdrag inzake milieueffectrapportage
in grensoverschrijdend verband (Espoo-Verdrag; Trb. 1991, 104). Het vormt
tevens een uitwerking van de artikelen 7 en 8 van het Verdrag over publieke
participatie bij plannen, programma's, beleid en wetgeving met betrekking
tot het milieu. Het doel van het SEA-Protocol is het verschaffen van een hoog
niveau van bescherming van het milieu, inclusief gezondheid, met name door
(a) te verzekeren dat milieuoverwegingen, inclusief gezondheid, in ogenschouw
worden genomen bij de ontwikkeling van plannen en programma's, (b) bij te
dragen aan het betrekken van milieuaspecten, inclusief gezondheid, in de voorbereiding
van beleid en wetgeving, (c) het vaststellen van duidelijke, transparante
en effectieve procedures voor strategische milieubeoordeling, en (d) hiermee
milieuaspecten, inclusief gezondheid, te integreren in maatregelen en instrumenten
die versterking van duurzame ontwikkeling beogen.De tekst van het SEA-Protocol is door de Buitengewone Bijeenkomst van
Partijen bij het Espoo-Verdrag vastgesteld in de context van de 5e Ministeriële
Conferentie «Environment for Europe» (21 tot en met 23 mei 2003
te Kiev). Het Protocol werd vervolgens voor 35 staten, waaronder het Koninkrijk
der Nederlanden, en voor de Europese Unie ondertekend.Guidelines on Genetically Modified OrganismsDe richtsnoeren zijn een nadere uitwerking van artikel 6, elfde lid, van
het Verdrag. Deze bepaling gaat over inspraak in de besluitvorming bij doelbewuste
introductie in het milieu van genetisch gemodificeerde organismes (GGO's).
Nederland heeft de totstandkoming van juridisch niet bindende richtsnoeren
tijdens de Eerste Bijeenkomst van Partijen van het Verdrag (Lucca, oktober
2002) gesteund als eerste stap; vervolgens wordt bezien of dit
instrument volstaat. Tijdens de Eerste Bijeenkomst van Partijen is een Werkgroep
ingesteld die als taak heeft verder te onderzoeken welke mogelijkheden er
zijn voor een juridisch bindende benadering voor de toepassing van het Verdrag
op het gebied van GGO's. De mogelijkheden die onderzocht worden, zullen gericht
zijn op:(i) verdere ontwikkeling van publieke participatie bij besluitvorming
bij doelbewuste introductie in het milieu van GGO's, inclusief de introductie
op de markt;(ii) voorwaarden voor publieke participatie bij besluitvorming bij sommige
gevallen van ingeperkt gebruik van GGO's.Nederland zal zich terughoudend opstellen met betrekking tot het ontwikkelen
van een juridisch bindend instrument op dit terrein, aangezien de keuze van
het instrument afhangt van de ervaring die is opgedaan met de richtsnoeren.
Op dit moment kan door Nederland nog geen definitieve keuze voor een instrument
worden gemaakt. De reikwijdte van een juridisch bindend instrument dient zich
in de eerste plaats te beperken tot doelbewuste introductie in het milieu
en introductie op de markt. Een uitbreiding van de reikwijdte zou kunnen zijn
de toepassing van het juridisch bindende instrument bij de vergunningverlening
aan inrichtingen die voor ingeperkt gebruik van GGO's gebruikt zullen worden,
dan wel bij het opstellen van plannen die zijn bedoeld om contact met het
milieu en de mens zoveel mogelijk te beperken ingeval van niet-ingeperkt gebruik.De leden van de VVD-fractie stelden vast dat de regering haar invloed
op de verdere uitbouw van het Verdrag gewenst acht omdat het Verdrag leidend
is bij het opstellen van richtlijnvoorstellen van de Europese Unie. De leden
van de VVD-fractie vroegen in dit verband waarom een aantal lidstaten, in
het licht van dit argument, het Verdrag niet heeft geratificeerd.Voorop moet worden gesteld dat de beslissing om te ratificeren vooruitlopend
op de totstandkoming van EG-regelgeving de resultante is van een belangenafweging,
die per lidstaat verschilt. Hierbij kan met name worden genoemd dat een aantal
lidstaten uit het oogpunt van wetgevingseconomie ervoor kiest om de nationale
ratificatie te koppelen aan de implementatie van de EG-richtlijnen die strekken
ter implementatie in de Europese Unie van de eerste en tweede pijler van het
Verdrag. Zoals hiervoor is aangegeven, heeft Nederland met spoedige ratificatie
gekozen voor maximale beïnvloedingsmogelijkheden bij de totstandkoming
van internationale regelgeving betreffende de drie pijlers van het Verdrag,
teneinde de Nederlandse belangen bij de verdere uitbouw van het Verdrag en
de daarmee samenhangende EG-regelgeving vroegtijdig en effectief te kunnen
beschermen.De redenen waarom de door de leden van de VVD-fractie genoemde landen
het Verdrag nog niet hebben geratificeerd, zijn de volgende. Oostenrijk en
Duitsland hebben beide een federale structuur. De procedures voor aanpassing
van nationale regelgeving zijn dan ook complex. Om deze reden sluiten zij
voor wat betreft de ratificatie aan bij de Europese Unie. Aangezien de EG-richtlijnen
ter implementatie in de Europese Unie van de eerste en tweede pijler van het
Verdrag inmiddels zijn vastgesteld, is Duitsland gestart met het proces van
ratificatie en implementatie. Oostenrijk heeft aangegeven de ontwikkelingen
ten aanzien van toegang tot de rechter te willen afwachten. De Commissie van
de Europese Gemeenschappen heeft onlangs aangekondigd in 2003 een voorstel
voor een richtlijn op dat punt in te dienen.1
Oostenrijk is wel bezig met de implementatie. Spanje heeft aangegeven binnenkort
het Verdrag te ratificeren; hetzelfde geldt voor Portugal. Luxemburg is niet
actief betrokken bij de verdere ontwikkeling van het Verdrag en combineert
daarom ratificatie en implementatie. Gevolgen van het Verdrag voor NederlandDe leden van de fracties van CDA en VVD stelden terecht vast dat de huidige
Nederlandse wetgeving op tal van punten al een bijdrage levert aan de doelstelling
van het Verdrag. De veronderstelling van de leden van de CDA-fractie dat uitvoering
van het Verdrag niet tot ingrijpende wijzigingen in de Nederlandse wetgeving
zou behoeven te leiden, wordt naar mijn mening met het voorliggende wetsvoorstel
bevestigd. Gelet op de reikwijdte van het Verdrag enerzijds en de omvang en
inhoud van de met het Verdrag corresponderende Nederlandse wetgeving anderzijds,
zijn de wijzigingen die het wetsvoorstel bevat als beperkt te beschouwen.
Materieel gezien ligt het zwaartepunt van het wetsvoorstel bij de vertaling
van bepalingen uit de eerste pijler van het Verdrag bij de relativering van
de uitzonderingsgronden bij het verstrekken van milieu-informatie aan de burger.
Wat betreft de tweede pijler wordt ten aanzien van een beperkt aantal plannen
en programma's publieke inspraak geregeld conform de vereisten van het Verdrag
(memorie van toelichting, blz. 19–21). De derde pijler leidt niet tot
aanpassingen van de nationale wetgeving. De implementatie van de eerste en
tweede pijler van het Verdrag is cruciaal teneinde de hoofddoelstelling van
het Verdrag te realiseren. In dit verband benadruk ik nogmaals – dit
naar aanleiding van een vraag van de leden van de VVD-fractie – dat
de voorgestelde aanpassingen in beginsel niet verder gaan dan voor ratificatie
van het Verdrag noodzakelijk is. Strikte implementatie vormt het uitgangspunt
(memorie van toelichting, blz. 10 en 13). Dat wil zeggen dat alleen de juridisch
bindende bepalingen uit het Verdrag leiden tot aanpassing van de nationale
wetgeving.De leden van de VVD-fractie gaven aan van mening te zijn dat de vereiste
aanpassingen van de Nederlandse wetgeving in lijn moeten zijn met het beleid,
gericht op beperking van het aantal inspraakmomenten en versnelling van inspraakprocedures.Naar aanleiding hiervan merk ik het volgende op. Vaststaat dat het Verdrag
enkele harde juridische verplichtingen bevat die ertoe nopen de Nederlandse
wetgeving te wijzigen, ook uitgaande van eerdergenoemd uitgangspunt van strikte
implementatie. Dit leidt onder meer tot een beperkte uitbreiding van het aantal
inspraakmomenten. Dit neemt niet weg dat vervolgens, bij de vormgeving van
deze inspraakprocedures, gestreefd moet worden naar versnelling en stroomlijning.
Dit gebeurt ook, doordat in het wetsvoorstel voor de inspraak aansluiting
is gezocht bij afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht. De in de huidige
afdeling 3.4 opgenomen procedure wordt vervangen een nieuwe openbare voorbereidingsprocedure.
De nieuwe afdeling 3.4 is tot stand gebracht via de Wet uniforme openbare
voorbereidingsprocedure Awb (wet van 24 januari 2002, Stb. 54). Aan laatstgenoemde
wet liggen uitgangspunten van uniformiteit, eenvoud en soberheid van regelgeving
ten grondslag.Op deze wijze is naar mijn mening recht gedaan aan genoemd kabinetsbeleid,
binnen de randvoorwaarden en beperkingen die voortvloeien uit de verplichtingen
van de internationale regelgeving.Voorzover de leden van de VVD-fractie een verband beoogden te leggen tussen
strikte implementatie en het generieke karakter van de procedurele waarborgen
die in de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) worden opgenomen, merk ik wellicht
ten overvloede het volgende op.Zoals in paragraaf 4.4.2 van de memorie van toelichting is vermeld,
zijn enkele algemene, procedurele bepalingen uit de Wob op het niveau van
het Verdrag gebracht. Hierdoor strekt het (hogere) beschermingsniveau van
het Verdrag zich ook uit tot andere verzoeken dan uitsluitend die betreffende
milieu-informatie. Beperking tot strikte implementatie zou in dit geval betekenen
dat belangrijke processuele waarborgen betreffende openbaarheid van milieu-informatie
separaat zouden moeten worden geregeld, waaruit kan worden afgeleid dat de
toegang tot andere informatie dan milieu-informatie procedureel met minder
waarborgen is omgeven. Dit is uit een oogpunt van rechtszekerheid
en uniformiteit ongewenst. Ook is van belang dat het in een aantal gevallen
gaat om codificatie van werkwijzen die in de bestuurspraktijk reeds worden
gevolgd (ik verwijs naar mijn opmerkingen onder het kopje «Wijzigingen
van de Wet openbaarheid van bestuur» in deze nota).Wijziging van de Wet milieubeheer en enige andere wettenZoals hiervoor is opgemerkt, voorziet het wetsvoorstel in invoering van
inspraak bij de totstandkoming van een aantal specifiek op het milieu betrekking
hebbende plannen en programma's. De leden van de CDA-fractie gaven aan te
onderkennen dat deze verplichting voortvloeit uit het Verdrag, maar vroegen
zich af hoe dit zich verhoudt met het kabinetsbeleid gericht op vereenvoudiging
en stroomlijning van (beroeps)procedures en het verminderen van het aantal
inspraakmomenten.In reactie hierop wordt het volgende opgemerkt. Artikel 7 van het Verdrag
bevat een aantal eisen betreffende de wijze van inspraak indien sprake is van plannen, programma's en beleid betrekking hebbende
op het milieu. Artikel 7 heeft dus geen betrekking op de vraag wanneer er plannen, programma's en beleid moeten worden opgesteld.
Artikel 7 stelt aan de wijze waarop de inspraak plaatsvindt, enkele concrete
procedurele eisen. Zo moet de inspraak vroegtijdig plaatsvinden, wanneer alle
opties nog open zijn en de inspraak doeltreffend kan zijn, en dient naar behoren
rekening te worden gehouden met het resultaat van de inspraak. De in afdeling
3.4 van de Algemene wet bestuursrecht getroffen regeling voldoet aan deze
vereisten. Omdat de in het Verdrag opgenomen eisen betreffende de wijze van
inspraak uitsluitend gelden indien in de nationale
wetgeving is voorzien in plannen, programma's en beleid betrekking hebbende
op het milieu, verplicht het Verdrag als zodanig dus niet tot het in het leven
roepen of instandhouden van specifieke planfiguren. In dit licht bezien staat
het Verdrag dus ook niet in de weg aan het schrappen of wijzigen van bestaande
planstelsels. Het Verdrag vormt daarom geen belemmering voor bijvoorbeeld
de nieuwe regels omtrent de ruimtelijke ordening, zoals opgenomen in het wetsvoorstel
dat op 23 mei 2003 bij de Tweede Kamer is ingediend (Wet ruimtelijke ordening,
Kamerstukken II 2002/03, 28 916, nrs. 1–3) en evenmin voor eventuele
voorstellen voor vereenvoudiging van de plansystematiek in het kader van het
project herijking VROM-regelgeving waarover de Tweede Kamer bij brief van
23 oktober 2002 is geïnformeerd (Kamerstukken II 2002/03, 28 600,
nr. 10).De leden van de VVD-fractie spraken in algemene zin de verwachting uit
dat het Verdrag zal leiden tot een toename van het aantal informatieverzoeken,
inspraakmomenten en beroepsprocedures. Zij achtten dit niet in overeenstemming
met het reeds door de leden van de CDA-fractie aangehaalde kabinetsbeleid
en vroegen op dit punt om een nadere toelichting.In reactie hierop merk ik op dat genoemd beleid, zoals vastgelegd in het
hoofdlijnenakkoord van het kabinet (Kamerstukken II 2002/03, 28 637,
nr. 19), met name betrekking heeft op stroomlijning van procedures met betrekking
tot ruimtelijke ontwikkelingen, terwijl onderhavig wetsvoorstel hoofdzakelijk
betrekking heeft op andere onderwerpen. Daarnaast kan de stelling dat het
Verdrag tot een brede toename van het aantal procedures en inspraakmomenten
zou leiden, in haar algemeenheid niet worden onderschreven. Zoals hierboven
is vermeld, ligt het zwaartepunt van het wetsvoorstel wat betreft de eerste
pijler van het Verdrag materieel gezien bij de relativering van de uitzonderingsgronden
bij het op verzoek verstrekken van milieu-informatie aan de burger. Dit betekent
dat het bestuursorgaan bij toepassing van met name de uitzonderingsgrond inzake
bedrijfs- en fabricagegegevens, in elk afzonderlijk geval een belangenafweging
moet maken. Uitgaande van een gelijkblijvend aantal verzoeken om informatie,
zou het aantal bezwaar- en beroepsprocedures kunnen stijgen, indien de verzoeker
een andere kijk heeft op de door het bestuursorgaan gemaakte belangenafweging
(een precieze inschatting hieromtrent is moeilijk te maken, gezien het grote
aantal factoren dat bepaalt of iemand een bezwaar- of beroepsprocedure begint;
memorie van toelichting, blz. 16). Omdat genoemde uitzonderingsgrond nu nog
een absoluut karakter draagt, hoeft een dergelijke belangenafweging thans
niet plaats te vinden. Wat betreft de eerste pijler is deze belangenafweging
juist de kern van het Verdrag en mitsdien essentieel voor het realiseren van
de met het Verdrag beoogde doelstelling. Het voorschrijven van de belangenafweging
is in die gevallen tevens in juridische zin een gegeven. Dit laatste geldt
ook voor de regeling inzake de tweede pijler, zoals hierboven in antwoord
op de vragen van de leden van de CDA-fractie is toegelicht. Onderhavige regeling
is dus een resultante van reeds in internationaal verband aangegane verplichtingen.
In dit verband merk ik op dat de leden van beide fracties in het verslag hebben
aangegeven de doelstelling van het Verdrag te ondersteunen.De leden van de VVD-fractie constateerden voorts dat de door hen verwachte
toename van het aantal informatieverzoeken, inspraakmomenten en beroepsprocedures
zal leiden tot een verhoging van de bestuurlijke lasten, zij het dat geen
evenredige (bedoeld zal zijn: onevenredige toename,
zie paragraaf 4.6.6 van de memorie van toelichting) toename van deze
lasten is te verwachten. Tegelijkertijd stelt de memorie van toelichting dat
die toename moeilijk is in te schatten en afhankelijk is van de bestuurlijke
praktijk. De leden van de fracties van zowel VVD als CDA vroegen een nadere
toelichting ter zake van deze ogenschijnlijke tegenstrijdigheid.De vraag van de leden van genoemde fracties lijkt te zijn ingegeven door
de paragrafen 4.6.5 en 4.6.6 van de memorie van toelichting, waartussen een
koppeling wordt gelegd. In deze paragrafen wordt enerzijds geconstateerd dat
de bestuurspraktijk in belangrijke mate bepalend is voor de lasten, terwijl
anderzijds op basis van aannames wordt geconcludeerd dat geen sprake zal zijn
van een onevenredige stijging van deze lasten. Het feit dat er geen exacte
voorspelling is te maken van de met de uitvoering van de wet gemoeide kosten
neemt niet weg dat, op basis van bepaalde aannames en op de wijze die gebruikelijk
is bij het bepalen van de administratieve lasten bij nieuwe regelgeving, een
inschatting moet worden gemaakt van deze lasten. Zoals in de memorie van toelichting
aangehaald, zijn deze lasten relatief gezien bescheiden. Dit zou ook (nog)
het geval zijn als zou blijken dat de lasten een factor twee of drie hoger
zouden zijn dan de bedragen die in de toelichting staan vermeld.Wijziging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob)De leden van de fracties van CDA en VVD vroegen om een nadere motivering
van de noodzaak om een aantal procedurele verplichtingen uit het Verdrag te
vertalen in nationale wettelijke bepalingen, nu het hierbij gaat om een concretisering
van een bestaande bestuurspraktijk, die bovendien veelal is gebaseerd op de
memorie van toelichting bij de Wob. De keuze voor het expliciet in de wet
vastleggen van bedoelde procedurele verplichtingen houdt verband met de eisen
die worden gesteld aan het juist en volledig uitvoeren van internationale
regelgeving. Voor de duidelijkheid merk ik om te beginnen echter op dat niet
in alle door de leden van genoemde fracties bedoelde gevallen reeds sprake
is van een bestuurspraktijk die in overeenstemming is met de eisen van het
Verdrag. Zoals in de memorie van toelichting (blz. 9–10) is aangegeven,
is alleen bij de verplichting om het publiek behulpzaam te zijn bij het verkrijgen
van informatie en de verplichting om informatie te verstrekken zonder dat
verzoeker een belang behoeft te stellen, sprake van een op de memorie van
toelichting bij de Wob gebaseerde bestuurspraktijk. Ten aanzien van beide
andere onderwerpen (de vorm van, en de termijn voor informatieverstrekking)
ligt dat anders en is de noodzaak van het treffen van wettelijke
voorzieningen evident. Zo geldt voor de vorm van de informatieverstrekking
dat artikel 7, tweede lid, van de Wob afwijkt van de betreffende bepaling
van het Verdrag; daarom wordt voorgesteld deze bepaling van de Wob aan te
passen.Waar de Wob een onderwerp thans niet expliciet regelt, maar wel sprake
is van een bestuurspraktijk die spoort met de bedoelingen van het Verdrag,
is niettemin gekozen voor wettelijke explicitering om de volle werking van
het Verdrag in de Nederlandse rechtsorde te kunnen verzekeren. Zeker nu het
gaat om harde juridische verplichtingen uit het Verdrag die raken aan rechten
en verplichtingen van particulieren, is uitvoering van het Verdrag door middel
van algemeen verbindende voorschriften onontkoombaar. Alleen dan is namelijk
sprake van een dwingend normatief kader. Het enkele bestaan van een met het
Verdrag overeenstemmende bestuurspraktijk is in dat licht onvoldoende. Overigens
wijs ik erop dat de betreffende verplichtingen – de verplichting om
het publiek behulpzaam te zijn bij het verkrijgen van informatie en de verplichting
om informatie te verstrekken zonder dat verzoeker een belang behoeft te stellen –
ook zijn opgenomen in Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de
Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie
en tot intrekking van Richtlijn 90/313/EEG van de Raad (PbEG L 41). De implementatie
daarvan zal tot identieke aanpassingen leiden, gezien de eis dat verplichtingen
uit EG-richtlijnen op voldoende duidelijke en bepaalde wijze moeten zijn verzekerd
om de rechtszekerheid te waarborgen en de personen die een verzoek om informatie
kunnen indienen in staat te stellen van al hun rechten kennis te krijgen.
Met de uitvoering van het Verdrag is de Nederlandse wetgeving op deze punten
reeds in overeenstemming met de eisen die uit Richtlijn 2003/4/EG voortvloeien.Openbaarheid van milieu-informatieDe leden van de VVD-fractie vroegen welke waarborgen kunnen worden geboden
om te voorkomen dat bestuursorganen in vergelijkbare gevallen tot een andere
afweging komen inzake de geheimhouding van vertrouwelijk verstrekte bedrijfsinformatie.Ik merk om te beginnen op dat het relatieve karakter van de uitzonderingsgronden
de kern vormt van het Verdrag; dit is ook in de memorie van toelichting (blz.
11) aangegeven. Dit betekent dat steeds een afweging dient plaats te vinden
tussen enerzijds het belang dat met geheimhouding van milieu-informatie is
gediend, en anderzijds het belang dat is gediend met openbaarmaking daarvan.
De thans nog absoluut geformuleerde uitzonderingsgrond inzake bedrijfs- en
fabricagegegevens krijgt om die reden in het wetsvoorstel een relatief karakter.
Artikel 10 van de Wob kent ook thans al enkele relatief geformuleerde uitzonderingsgronden.
Bij de relativering van de uitzonderingsgrond inzake bedrijfs- en fabricagegegevens
is hierbij aangesloten. Inherent aan het relatieve karakter van een uitzonderingsgrond
is dat per geval door het bestuursorgaan een afweging wordt gemaakt. Die afweging
kan per geval verschillend uitvallen. Van «vergelijkbare gevallen»
zal om die reden niet snel sprake zijn. De controle door de rechter fungeert
als waarborg. Het is uiteindelijk de rechter die bepaalt of het besluit dat
het bestuursorgaan heeft genomen, rechtmatig is. Indien de door het bestuursorgaan
gemaakte belangenafweging in strijd is met het bepaalde in de Wob, kan dit
tot een vernietiging van het betrokken besluit leiden. Een goede uitvoering
van de Wob is hiermee afdoende gewaarborgd.De leden van de VVD-fractie wezen er terecht op dat ook vertrouwelijk
verstrekte bedrijfsgegevens die reeds in het bezit zijn van de overheid, onder
de werkingssfeer van de Wob vallen. Deze leden vroegen in dit verband of de
regering kan toezeggen dat de desbetreffende bedrijven vooraf op de hoogte
worden gesteld van eventuele verstrekking van deze informatie
aan derden. De leden van de CDA-fractie stelden een vergelijkbare vraag en
vroegen of de regering bereid is terzake een voorziening te treffen.In antwoord op deze vragen merk ik het volgende op. Het bestuursorgaan
is gehouden de belangen van derden, zoals het bedrijf dat de gegevens heeft
verstrekt, op verantwoorde wijze in de belangenafweging te betrekken. Dit
kan geschieden door die derde te horen voordat de informatie wordt verstrekt.
De verplichting om een derde op de hoogte te stellen van een voorgenomen verstrekking
en om die persoon vooraf te horen, vloeit voort uit de algemene regels die
de Algemene wet bestuursrecht bevat over het voorbereiden en nemen van besluiten.
Het gaat hierbij met name om de algemene bepalingen van afdeling 3.2 van de
Algemene wet bestuursrecht (zorgvuldigheid en belangenafweging) en de meer
specifieke voorschriften uit hoofdstuk 4 van die wet. Volledigheidshalve wijs
ik erop dat ook de Wob zelf een voorziening bevat die de positie van een derde
waarborgt. Zo heeft een derde, bij een hem rakende positieve beslissing op
een verzoek om informatie, een direct recht op de informatie voorzover die
op hem betrekking heeft (artikel 5, derde lid, van de Wob). Een nadere waarborg
lig besloten in het nieuwe artikel 6, derde lid, dat bepaalt dat indien naar
verwachting een belanghebbende bezwaar heeft tegen de verstrekking, de informatie
niet direct na de positieve beslissing op het verzoek wordt verstrekt, maar
niet eerder dan nadat twee weken verstreken zijn nadat de beslissing is bekendgemaakt.
Dit biedt de belanghebbende voldoende gelegenheid om een bezwaarschrift in
te dienen tegen de beslissing (en eventueel een verzoek om voorlopige voorziening
in te dienen bij de president van de rechtbank).De leden van de CDA-fractie vroegen om een nadere onderbouwing van het
standpunt dat stukken ten behoeve van intern beraad voor openbaarheid in aanmerking
moeten komen.Ik wijs erop dat de principiële vraag of stukken ten behoeve van
intern beraad voor openbaarheid in aanmerking kunnen komen, reeds in het kader
van de huidige Wob is beantwoord, en wel in positieve zin. Uitgangspunt van
de huidige wet is dat documenten opgesteld ten behoeve van intern beraad openbaar
zijn. Aan die openbaarheid stelt artikel 11 vervolgens beperkingen die voortvloeien
uit de omstandigheid dat een openhartige gedachtewisseling tussen bewindspersonen
en ambtenaren mogelijk moet blijven. De wet snijdt de beperking van openbaarheid
toe op de persoonlijke beleidsvorming in het interne beraad van bestuurders
en ambtenaren. Het onderhavige wetsvoorstel brengt ten aanzien van genoemde
principiële vraag geen wijzigingen. Het wetsvoorstel beoogt (slechts)
artikel 11 van de Wob in overeenstemming te brengen met de eisen die het Verdrag
stelt. Het Verdrag noopt ertoe bij toepassing van artikel 11 van de Wob steeds
ook het publieke belang dat met bekendmaking wordt gediend, mee te wegen.
In het huidige artikel 11 is dit niet verdisconteerd; met name het criterium
van het tweede lid spoort niet met het Verdrag. Ook voor milieu-informatie
geldt dat informatie over persoonlijke beleidsopvattingen in niet tot personen
herleidbare vorm kan worden verstrekt maar dat, indien anonimiseren in een
concreet geval niet mogelijk is, openbaarmaking achterwege kan blijven wegens
het grote gewicht dat in de belangenafweging aan het niet kunnen anonimiseren
mag worden toegekend (memorie van toelichting, blz. 34). Hiermee wordt in
feite de algemene benaderingswijze die de Wob thans reeds bevat, doorgetrokken
naar milieu-informatie. Materieel gezien kan het nieuwe vierde lid van artikel
11 voor milieu-informatie derhalve heel wel tot eenzelfde resultaat leiden
als toepassing van het huidige, algemene artikel 11. Administratieve lastenDe leden van de fracties van CDA en VVD stelden enkele vragen over de
administratieve lasten.Zoals hiervoor reeds is genoemd, is strikte implementatie van de uit het
Verdrag voortvloeiende verplichtingen uitgangspunt geweest bij het opstellen
van dit wetsvoorstel. Wat betreft de wettelijke inbedding en de inhoud van
deze verplichtingen is aangesloten bij de bestaande nationale wetgevingssystematiek
en procedures. De toename van de administratieve lasten als gevolg hiervan
is desalniettemin een direct en onvermijdelijk uitvloeisel van reeds in internationaal
verband aangegane verplichtingen en is mitsdien een gegeven. Zoals in paragraaf 4.6
van de memorie van toelichting is aangegeven, is ook onderzoek gedaan naar
de administratieve lasten van het wetsvoorstel door Cap Gemini Ernst &
Young. In dit kader zijn VNO-NCW, MKB-Nederland, de Vereniging van de Nederlandse
Chemische Industrie en de Vereniging van Verf- en Drukinktfabrikanten geïnterviewd.
Het feit dat geen exacte voorspelling is te maken van de met de uitvoering
van de wet gemoeide lasten neemt niet weg dat in nauw overleg met het Adviescollege
toetsing administratieve lasten hiervan een inschatting is gemaakt. Zoals
in de memorie van toelichting aangehaald, zijn deze lasten op basis van de
huidige inzichten relatief bescheiden. Wat betreft de toekomstige ontwikkeling
van deze lasten wordt verwezen naar hetgeen hieronder wordt opgemerkt ten
aanzien van de evaluatie.EvaluatieIn antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie merk ik op dat
ook de regering veel waarde hecht aan het beoordelen van de uitwerking van
de wet in de praktijk, mede gezien de ruime werkingssfeer in relatie tot de
door deze leden aangehaalde ontwikkeling van de administratieve lasten. Zij
zal aan de Staten-Generaal binnen drie jaar na de inwerkingtreding van deze
wet een verslag zenden over de doeltreffendheid en de effecten van de wet
in de praktijk, waarbij ook de ontwikkeling van de administratieve lasten
zal worden betrokken.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van Geel XNoot1Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari
2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking
van Richtlijn 90/313/EEG van de Raad (PbEG L 41) en Richtlijn 2003/35/EG van
het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 tot voorziening in inspraak
van het publiek in de opstelling van bepaalde plannen en programma's betreffende
het milieu en, met betrekking tot inspraak van het publiek en toegang tot
de rechter, tot wijziging van de Richtlijnen 85/337/EEG en 96/61/EG van de
Raad (PbEU L 156).XNoot1Zie de verklaring van de Commissie, PbEU L 156/25. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28835-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl