Bestrijding internationaal terrorisme; Verslag algemeen overleg op 6 febrauri 2002
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27925, nr. 47

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-03-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27925 nr. 47

28-02-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27925Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 925Bestrijding internationaal terrorismenr. 47VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 februari 2002De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Defensie2 hebben op
6 februari 2002 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken, minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking en minister De Grave
van Defensie over:– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken en van Defensie d.d. 21 januari 2002 inzake de stand van zaken terrorismebestrijding
en ISAF (27 925, nr. 41);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 28 januari
inzake de stand van zaken terrorismebestrijding en ISAF (27 925, nr.
43);– de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking inzake
de resultaten van de donorconferentie in Tokio (27 925, nr. 44).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Koenders (PvdA) denkt dat de installatie
van de nieuwe regering Afghanistan nieuwe hoop geeft. Om dit een positief
vervolg te geven, moeten de komende tijd stabiliteit en veiligheid in het
land veilig worden gesteld, zodat de interim-regering kan functioneren. Verder
moet de hulpverlening aan de bevolking goed worden gecoördineerd. Op
de korte termijn moet aandacht worden gegeven aan financiële ondersteuning
van de overheid, expertise uit de Afghaanse diaspora, heldere coördinatie
door de VN, een goede verstandhouding met de buurlanden – hier ligt
ook een taak voor Europa – en een duidelijk mandaat voor en goede uitvoering
van ISAF.Veiligheid is een basisvoorwaarde waarzonder andere zaken niet mogelijk
zijn. Hoe zijn de eerste ervaringen van de Nederlandse militairen met het
werk en de patrouillering in Kabul? Wat is het schema voor de komst van de
andere militairen en de bewapening? Hoe staat het met de problemen ten aanzien
van de inzet van F-16's in het kader van timing en landingsmogelijkheden?
Hoe loopt de samenwerking met de Duitsers? Er zijn nog grote risico's voor de stabiliteit in Afghanistan. De mogelijkheden
voor de regering voor het uitoefenen van macht en het uitvoeren van projecten
in het gehele land zijn nog beperkt. Dit kan niet worden opgelost met een
VN-bezettingsmacht; leger en politie moeten zoveel mogelijk door Afghanen
zelf worden bevolkt. Het bestaande mandaat voor ISAF is naar de mening van
de heer Koenders desondanks onvoldoende. De Afghaanse regering heeft verzocht
om een uitbreiding naar andere grote steden, Mazar-I-Sharif, Jalalabad en
Herat. Deze uitbreiding is van groot belang voor het veiligheidsgevoel van
de bevolking, die de vredesmacht verwelkomt. Westerse landen kunnen zo hun
betrokkenheid bij de toekomst van het land tot uitdrukking brengen. De Amerikanen
en Engelsen lijken het hiermee eens te zijn, hoewel juist deze landen op korte
termijn vertrekken. Hoe staat de regering hiertegenover? Kunnen de Engelsen
nog worden overtuigd om na april aan te blijven als lead nation? Het gevaar
bestaat dat na de Amerikanen ook de Europeanen hun handen van de vredesoperatie
aftrekken, waarna de VN het alleen moeten opknappen. Wat gebeurt er als Engeland
stopt als lead nation? Duitsland wil deze taak blijkbaar niet uitvoeren. Is
Turkije aanvaardbaar in deze rol in het licht van command en control en committering?
Het is gevaarlijk dat de wil om het mandaat uit te breiden, gepaard gaat met
minder betrokkenheid van een aantal belangrijke landen. Onduidelijkheid hierover
nodigt de warlords uit om ISAF te testen. Er moeten lessen worden getrokken
uit het verleden. Een heldere bredere aanwezigheid in het land is van belang.Wat gebeurt er aan ontwapening, demobilisatie en reïntegratie? Gezien
de grote hoeveelheid wapens in het land en de positie van de warlords is het
misschien beter om te beginnen met reïntegratie en demobilisatie.ISAF kan eigenlijk pas vertrekken als het land een eigen krijgsmacht en
politie heeft opgezet. Wie organiseert en financiert dat? De Amerikanen willen
een beperkte rol spelen bij het opzetten van een leger. Duitsland wil een
kleine bijdrage leveren aan de politie. Het valt te betwijfelen of dit voldoende
is. Is er een rol weggelegd voor de Nederlandse troepen bij de training van
een Afghaans leger?De VN hebben tot op zekere hoogte goed werk verricht ten aanzien van de
humanitaire hulpverlening, maar in het algemeen is volstrekt onduidelijk wie
er verantwoordelijk is. De Afghaanse regering is er nog niet toe in staat.
De Internationale organisatie voor migratie (IOM) zou taken op zich nemen,
maar ter plekke blijkt dat niet te gebeuren. Het Wereldvoedselprogramma (WFP)
verstrekt enig voedsel en er zijn enkele ngo's actief, maar niemand is verantwoordelijk.
Wie is er verantwoordelijk voor de internally deplaced people (IDP's)?De minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft zich ingezet voor de
reconstructie. In het licht van de donorcoördinatie is de instelling
van het trustfund een goede zaak, maar onenigheid hierover moet niet leiden
tot vertraging. Hoeveel nieuw geld is er en gaat het daarbij om leningen of
giften? Zijn de pledges geoormerkt volgens de wensen van de regering? Hoe
staat het met afsluiten door de VN van een gedragscode met de ngo's? Deze
organisaties verliezen personeel aan de VN, wat niet de bedoeling is.Voor een succesvolle reconstructie van het land moeten de buurlanden van
Afghanistan worden betrokken bij de reconstructie. In dit licht is de houding
van de Verenigde Staten ten opzichte van Iran onverstandig. Het is natuurlijk
belangrijk om een signaal af te geven over massavernietigingswapens, maar
als Iran niet wordt betrokken bij het proces, gaat het mis. In overleg met
het United Nations development program (UNDP), Iran en Pakistan moet de rol
van de buurlanden bij de opbouw worden bepaald.Na jaren van kaderzuiveringen in Afghanistan is er een gebrek aan goed
opgeleide mensen ontstaan. In dat licht moeten de 30 000 vluchtelingen
in Nederland worden betrokken bij de opbouw van hun land. De heer Koenders vindt dat de Nederlandse regering dat op korte termijn moet invullen,
ook financieel. Naast multilaterale hulp voor de internationale organisatie
voor de Afghaanse diaspora, moet er ook bilateraal iets worden gedaan. Kan
de regering de Kamer hierover een plan van aanpak toezenden?Mevrouw Karimi (GroenLinks) vraagt of de regering
nog aanvullende informatie heeft over Enduring Freedom. Zijn er nog strijders
van de Taliban en Al-Qaeda aanwezig in het land en welke activiteiten kunnen
zij nog ontplooien? Op welke manier wordt de Nederlandse regering over dit
onderwerp geïnformeerd?De regering heeft terecht uitgesproken dat ten aanzien van de gevangen
Taliban- en Al-Qaedastrijders in Afghanistan en Cuba internationale rechtsnormen
moeten worden gerespecteerd. Hoe reageren de Verenigde Staten achter de schermen
op de inbreng van Europa en Nederland in het bijzonder?Afghaanse krijgsheren houden Pakistaanse krijgsgevangenen vast in de hoop
op losgeld van Pakistan of de familie. Zij dreigen deze gevangenen anders
te doden. In hoeverre trekt de internationale gemeenschap zich het lot van
deze gevangenen aan?In de State of the Union werd nauwelijks aandacht besteed aan het wegnemen
van de voedingsbodem voor terrorisme en extremisme, zaken als het oplossen
van vergeten conflicten, mensenrechten en vrede. Het was helaas vooral oorlogsretoriek,
waarbij Irak, Iran en Noord-Korea op één hoop werden gegooid
als de «as van het kwaad». Is een uitbreiding van de strijd te
verwachten naar deze landen? Hoe zullen de EU en de Nederlandse regering reageren
op deze zorgwekkende ontwikkelingen?De opbouw van leger en politie heeft op de agenda gestaan bij de Algemene
Raad. Is hier een rol voor de EU weggelegd? In het licht van het streven naar
veiligheid zijn de berichten over onderlinge gevechten tussen krijgsheren
zorgwekkend, met name waar het gaat om de verhouding tussen de minister van
defensie en zijn vice-minister. ISAF is nog steeds niet op volle sterkte aanwezig.
Wat zijn daarvan de oorzaken? Mevrouw Karimi sluit zich aan bij de inbreng
van de heer Koenders ten aanzien van de uitbreiding naar andere grote steden
en verlenging van ISAF.De afstemming tussen VN en interim-regering is niet altijd goed. De interim-regering
moet in deze periode haar gezag vestigen. Wat is in dat licht de rol van de
speciale VN-gezant Brahimi?Het is verheugend dat de Tokioconferentie heeft geleid tot het instellen
van een trustfund. Met name de Verenigde Staten leggen echter de nadruk op
bilaterale hulp en werken de multilaterale aanpak min of meer tegen. Kan de
minister voor Ontwikkelingssamenwerking dit bevestigen en hoe reageert zij
dan daarop? Het is overigens schandalig dat er zo weinig geld ter beschikking
wordt gesteld en dat Nederland weer als eerste een bijdrage moest leveren.De United Nations high commissioner for refugees (UNHCR) heeft gewaarschuwd
dat de situatie in Afghanistan nog niet veilig genoeg is voor terugkeer van
vluchtelingen. Wat vindt de regering? Mevrouw Karimi sluit zich aan bij de
opmerkingen van de heer Koenders over de terugkeer van Afghaanse vluchtelingen
in het kader van de wederopbouw. Afghanen in Nederland moeten vanaf het eerste
moment daarbij worden betrokken. Heeft de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
hierover al contact gehad met de organisaties van Afghanen?Hoe staat het met de ontmijning? Dit is een groot probleem, mede in het
licht van de terugkeer van vluchtelingen.De heer Hoekema (D66) vraagt in navolging
van Amnesty International aandacht voor de mensenrechten. De minister van
Buitenlandse Zaken is in de media en met zijn brief ingegaan op de positie
van de gevangenen op de Guantánamo-basis. Hij heeft terecht aangegeven
dat zij volgens de Geneefse conventies moeten worden behandeld. Er wordt echter
door sommigen anders over gedacht. Kan de minister dit nader toelichten?
In het verdere verloop moeten deze gevangenen op een zorgvuldige wijze worden
berecht. Heeft de minister hierover contacten binnen de EU en met de Amerikaanse
regering?Naast de opbouw van een bestuur is ook de opbouw van het justitiële
apparaat van groot belang. Heeft de VN daarvoor voldoende aandacht? Voor het
proces van verzoening en wederopbouw, ook van de maatschappelijke orde, is
het van belang dat oorlogsmisdaden worden berecht. Is daar al enig zicht op?De minister voor Ontwikkelingssamenwerking vond de Tokioconferentie «redelijk
succesvol». Op welke punten was er volgens haar geen succes? Nederland
heeft in het kader van de front-loading 3 mln dollar op tafel gelegd voor
de broodnodige opbouw van de administratie. Hebben andere landen hiervoor
vergelijkbare bedragen toegezegd? Voor 2002 is er 1,8 mld dollar toegezegd,
maar het is onduidelijk welk gedeelte daarvan op korte termijn beschikbaar
is. Er zijn berichten dat half maart de salarissen niet meer kunnen worden
betaald en dat UNDP de bankbiljetten invliegt en in een safehouse van de VN
moet opslaan. Dit zijn praktische problemen die praktisch en snel moeten worden
opgelost. Nederland levert een goede bijdrage en staat hopelijk niet alleen.Onderwerpen als ownership, multilaterale aanpak, voorkomen van overload
aan bilaterale hobby's en hulpprogramma's, vrouwen- en gendersensitiviteit,
trustfund, consultatieve groep, burden sharing en transparantie, die op de
Tokioconferentie aan de orde zijn geweest, zijn de heer Hoekema uit het hart
gegrepen. Het lijkt erop dat de minister op deze punten voor een groot deel
haar zin heeft gekregen.Zijn de genoemde bedragen van de bilaterale donoren voor 2002 –
bij de Verenigde Staten gaat het bijvoorbeeld om 279 mln dollar – bedoeld
voor het multilaterale Immediate and transitional assistance programme for
the Afghan people (ITAP), of wordt het geld bilateraal besteed? Aangezien
er waarschijnlijk te weinig geld gaat naar multilaterale programma's, moet
de regering zich inzetten om binnen de EU meer te werken via ITAP. De Verenigde
Staten zijn waarschijnlijk moeilijker te overtuigen. De verdienste van ITAP
is verder dat de gap-problematiek wordt omzeild; humanitaire hulp, rehabilitatie
en reconstructie worden goed bij elkaar gebracht. Blijkbaar zijn er door de
omstandigheden doorbraken tot stand gekomen in de VN-systematiek; de betrokkenheid
van UNDP en internationale financiële instellingen is op een nieuwe leest
geschoeid.De koude winter, slechte wegen en moeilijke bereikbaarheid van met name
kampen zorgen nog steeds voor een barre humanitaire situatie. De heer Hoekema
sluit zich aan bij de inbreng van de heer Koenders over de verantwoordelijkheidverdeling
ten aanzien van de vluchtelingen. Hoeveel terugkerende IDP's en vluchtelingen
uit Pakistan en Iran zijn er, waar gaan deze mensen heen en hoe worden zij
begeleid? In dit licht is de voedselvoorziening van groot belang. In hoeverre
kan het WFP-plan om voedsel te sturen naar de kampen snel worden uitgevoerd?In het verleden waren er mislukte gefaciliteerde terugkeerprojecten voor
Angola en de Hoorn van Afrika. In Afghanistan kan volgens de heer Hoekema
gefaciliteerde terugkeer echter wel succesvol zijn. Het is te makkelijk om
het land veilig te verklaren en de vluchtelingen te laten terugkeren. Het
is wel van belang de aanwezige professionele expertise bij de 30 000
Afghaanse vluchtelingen in Nederland te benutten. In dat licht kunnen bijvoorbeeld
uitkeringsrechten worden getransporteerd om het salaris in Afghanistan aan
te vullen. Kan de regering hiervoor een concreet plan opstellen?Een gevaar is dat de VN en ngo's de Afghaanse expertise wegtrekken uit
de lokale situatie, waar deze veel meer nodig is en beter tot haar recht komt.
Kan dit worden voorkomen? Hoe zal het salarisniveau worden van deze werknemers? De heer Karzai heeft een pleidooi gehouden voor uitbreiding van ISAF in
menskracht en mandaatgebied. In algemene zin heeft hij steun gekregen van
de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk ten aanzien van training van
politie en justitie. Om verklaarbare redenen is er geen zicht op een Amerikaanse
deelname aan ISAF. In hoeverre is er zicht op een uitbreiding van het mandaatgebied?
Dit lijkt mogelijk en wenselijk omdat ISAF is verwelkomd door de bevolking
in Kabul. Hoe zeker is het vertrek van het Verenigd Koninkrijk op 30 april
als lead nation? Is er al een akkoord over Turkije als lead nation? Hoe zal
de politie- en legertraining door Duitsland, de Verenigde Staten en waarschijnlijk
Nederland plaatsvinden? Hervorming van politie en krijgsmacht is van groot
belang.Het slaags raken van facties in Gardez en de spanning in Herat maken duidelijk
dat de veiligheidssituatie nog niet geheel stabiel is. Wat is op dit punt
de relatie tussen ISAF en Enduring Freedom? Is er in de praktijk een waterdichte
afstemming tussen de activiteiten van de Amerikanen en ISAF?Het is jammer dat Nederland ten aanzien van de Hercules C130 en de KDC-10
geen nationale jurisdictie heeft kunnen bedingen over het eigen personeel.
Kan de minister van Defensie daarop ingaan?De heer Van Middelkoop (ChristenUnie) vindt
het vreemd dat wordt aangegeven dat de VN-sancties tegen de Taliban en leden
van Al-Qaeda in stand blijven. Wanneer is er, aangezien er geen sprake meer
is van een staat, nu sprake van het overtreden van deze regels?De gevangenen in Cuba moeten uiteraard correct worden bejegend. De Nederlandse
regering is echter nogal stellig over het van toepassing zijn van de Geneefse
conventies. Sommigen beweren dat deze conventies alleen gelden voor oorlogen
en dat daarvan in dit geval geen sprake is. In dat geval betreft het normale
arrestanten. Kan de regering haar standpunt juridisch nader beargumenteren?De militaire operatie lijkt grotendeels te verlopen zoals verwacht in
december. De afgesproken rules of engagement zijn er gekomen en de Nederlandse
militairen kunnen functioneren in lijn met het mandaat. Is de termijn van
zes maanden inderdaad ingegaan op 21 januari, zodat Nederland tot 21 juli
onderdeel uitmaakt van ISAF? Hoe zit het met de termijn van de andere deelnemende
naties, inclusief lead nation Verenigd Koninkrijk?De Engelsen blijken helaas niet langer te kunnen blijven. Kan Duitsland
nog bereid worden gevonden de taak van lead nation op zich te nemen, mede
gezien de relaties binnen Europa? Dit zou kunnen leiden tot een opwaardering
van de positie van Duitsland. Is er voor Nederland als participerende natie
geen taak weggelegd om enige aandrang op de Duitsers uit te oefenen?Hoe denkt de regering over het belang van ISAF voor de stabiliteit in
Afghanistan? Als de aanwezigheid van ISAF inderdaad een noodzakelijke voorwaarde
voor stabiliteit is, ligt verlenging van het mandaat voor de hand. De heer
Van Middelkoop is echter nog niet zover en is sceptisch over het belang van
ISAF. Er moet worden voorkomen dat Afghanistan een protectoraat wordt van
de VN. Verder is het uitbreiden van het mandaat naar andere steden makkelijker
gezegd dan gedaan. Dit zou leiden tot een ongewenste structurele uitbreiding
en opwaardering van de operatie. Er moet terughoudendheid worden betracht
bij het verlengen en uitbreiden van het mandaat. «As van het kwaad»
is het product van Amerikaanse speech-writersretoriek, vergelijkbaar met het
«evil empire» van Reagan. Als je daardoorheen prikt, kun je echter
over de desbetreffende landen slechts een negatief politiek oordeel vellen.De Hr. Ms. Van Amstel is vertrokken naar de Arabische Golf. Valt er iets
te melden over de precieze taken van de fregatten daar? De Amerikanen schijnen vanwege de nasleep van 11 september op Aruba hun
toegezegde investeringen in de forward operations locations (FOL) op sterk
water te zetten. Wat is hiervan waar?De heer Verhagen (CDA) vindt de installatie
van een nieuwe regering en de donorconferentie in Tokio – waarmee de
internationale gemeenschap aangaf blijvend geïnteresseerd te zijn in
de wederopbouw – positieve ontwikkelingen. Voorkomen moet worden dat
Afghanistan in de toekomst weer een uitvalsbasis wordt voor het terrorisme.
In hoeverre gebruiken de Taliban en Al-Qaeda Afghanistan op dit moment nog
voor het voorbereiden van terroristische activiteiten?In het licht van de oproep van Amnesty International daartoe moeten de
mensenrechten worden gerespecteerd. Er moet voor worden gewaakt dat mensenrechtenschenders
uit het verleden weer een rol zullen spelen in het nieuwe Afghanistan, wat
verificatiemechanismen noodzakelijk maakt.Met betrekking tot de ontplooiing van ISAF sluit de heer Verhagen zich
aan bij de inbreng van de heer Koenders. Tijdens het vorige AO over dit onderwerp
werd aangegeven dat ISAF een beperkte periode, tot de installatie van de Loya
Jirga, een beperkte rol zou spelen in de regio Kabul. In het kader van IDP's
en de onveiligheid in andere delen van het land is er nu een begrijpelijke,
maar ook gevaarlijke discussie over uitbreiding van de rol van ISAF aan de
gang. De Veiligheidsraadsleden Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk speculeren
hier openlijk op, terwijl dit met het huidige mandaat en de huidige omvang
van ISAF niet mogelijk is. Waar staan de bewindslieden in deze discussie?
Er moet worden voorkomen dat er valse verwachtingen ten aanzien van de veiligheid
worden gewekt. De veiligheid blijft natuurlijk wel een punt van zorg, mede
gezien de elkaar bevechtende krijgsheren. Tijdens het AO in december heeft
de minister van Buitenlandse Zaken toegezegd dat de Nederlandse deelname tijdens
de gehele periode onder dezelfde condities zou plaatsvinden. De Engelsen lijken
niet bereid om na eind april als lead nation door te gaan. Aangezien Duitsland
niet wil, lijkt Turkije de opvolger te worden van Veiligheidsraadlid en militaire
grootmacht Verenigd Koninkrijk. De heer Verhagen vindt dat dit slecht is voor
de geloofwaardigheid van ISAF in het licht van vertrouwen en afschrikking
en dat daarmee de condities voor de Nederlandse deelname veranderen. Kan de
minister garanderen dat er met Turkije als lead nation op eenzelfde wijze
kan worden geopereerd? Zijn eerdere toezegging maakt dat hij ook een beroep
zou moeten doen op bijvoorbeeld Frankrijk. Verder moet niet klakkeloos worden
aanvaard dat de Verenigde Staten niet deelnemen aan ISAF.Voor de stabiliteit in Afghanistan is het van groot belang dat een eigen
leger en politie worden opgebouwd. Hoe is daarin voorzien? Binnen ISAF zijn
daarvoor onvoldoende mogelijkheden. De Verenigde Staten hebben de bereidheid
en ook plannen om hieraan bij te dragen. Het is de heer Verhagen echter gebleken
dat men daarvan niets wist bij de VN. Hoe verloopt de coördinatie op
dit punt? Bij zulke essentiële zaken moet de internationale gemeenschap
eensluidend en eensgezind optreden.De inzet van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking bij de Tokioconferentie
verdient waardering. Zij streeft terecht naar een gecoördineerde aanpak
die recht doet aan de noodzakelijke eigen rol van de Afghanen bij de wederopbouw.
Bij die wederopbouw is in het algemeen een multilaterale aanpak gewenst, maar
de minister wil dat te ver doorvoeren. Soms kan een «nationaal vlaggetje»
in het kader van bilaterale hulp nuttig zijn. Zo is het begrijpelijk dat de
Amerikanen willen laten zien dat zij niet alleen bombarderen, maar ook bijdragen
aan de wederopbouw. Een ander voorbeeld waarbij bilaterale hulp passend is,
is de terugkeer van Afghanen uit Nederland, die volgens de minister moet lopen
via een apart loket bij het trustfund. De heer Weisglas (VVD) vraagt een nadere toelichting
op de door de regering geuite zorg over mogelijke wapenzendingen door Iran
naar bepaalde delen van Afghanistan.De rechten van de gevangenen moeten uiteraard worden gerespecteerd. Kan
dit volgens de minister ook los van de Geneefse conventies? Heeft de minister
aanwijzingen dat de rechten van deze gevangenen op dit moment níét
worden gerespecteerd?Het is goed dat uit de rules of engagement het karakter van de operatie
naar voren komt. De omstandigheden die ISAF noodzakelijk maakten, zijn sinds
december niet wezenlijk veranderd. Ondertussen zijn alle twijfels over de
rol van de Verenigde Staten bij een eventuele evacuatie weggenomen.Het Verenigd Koninkrijk zal helaas zijn taak als lead nation neerleggen.
Van belang is dat de regering kan hardmaken dat voorwaarden en omstandigheden
hetzelfde blijven, inclusief die in verband met een eventuele evacuatie. Indien
deze garanties er zijn, staat de heer Weisglas open voor elke opvolger.De stationering van F-16's was, ook in symbolische zin, een essentieel
onderdeel van de Nederlandse bijdrage. Deze heeft helaas nog niet plaatsgevonden.De bevoegdheden van de Nederlandse fregatten in de Arabische Golf zijn
nog onduidelijk, terwijl de Amerikanen wel kunnen overgaan tot arrestatie
van verdachten. Uit de brief van de minister komt naar voren dat de juridische
discussie hierover helaas nog steeds niet is afgerond. Kunnen de bewindslieden
hierop ingaan?Er is zorg over de conflicten tussen verschillende facties buiten de regio
Kabul, met name over die facties die gelieerd zijn aan de minister van defensie,
respectievelijk de vice-minister van defensie.Ten aanzien van uitbreiding en verlenging van het mandaat van ISAF voelt
de heer Weisglas zich het meest thuis bij de opmerkingen daarover van de heer
Verhagen en de heer Van Middelkoop. Er moet een zekere terughoudendheid worden
betracht.De Nederlandse inbreng op de Tokioconferentie ten aanzien van zaken als
ownership, goed bestuur, multilaterale aanpak, de rol van vrouwen en burden
sharing, verdient waardering. Is de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
tevreden op het punt burden sharing? In het algemeen heeft de minister een
juiste visie over het belang van een multilaterale aanpak. De heer Verhagen
heeft echter gelijk dat ten aanzien van de terugkeer van vluchtelingen uit
Nederland een bilaterale aanpak meer passend is.Is er nog een rol weggelegd voor Nederland bij de narcoticabestrijding
in Afghanistan? Eerder is geopperd dat Nederland zijn agrarische kennis kan
aanwenden voor het ontwikkelen van alternatieven voor de Afghaanse opiumteelt.De heer Van Bommel (SP) vraagt zich af of
de Nederlandse regering de acties in Afghanistan geslaagd vindt. In ieder
geval zijn niet alle verantwoordelijken, zoals mastermind Bin Laden, opgepakt
en berecht. Hoe is de tussenstand met betrekking tot zaken als aanhoudingen
en (burger)slachtoffers?Is ISAF nog wel zinvol nu facties in Afghanistan met elkaar zijn slaags
geraakt? De humanitaire situatie is rampzalig. De heer Van Bommel constateert
dat het land in chaos is en dat de regering in Kabul niet kan zorgen voor
veiligheid. Delen de bewindslieden deze zienswijze?Is de inzet van Nederlandse F-16's nog aan de orde? Wat zouden hun taken
zijn en gedurende welke periode?Wordt er op dit moment nog gebombardeerd en, zo ja, wat? Is de regering
op de hoogte van de bezwaren van de Afghaanse interim-regering daartegen en
wat is haar visie daarop?Wat gebeurt er als Nederlandse militairen arrestaties verrichten? Worden
de aangehoudenen dan overgedragen aan het gezag in Kabul? De heer Van Bommel vindt dat de regering onduidelijk is over de (krijgsgevangenen)status
van de gevangengenomen strijders en de toepasbaarheid van de Geneefse conventies.
Kan de regering hierover duidelijkheid verschaffen? Is er sprake van een gewapend
conflict zoals bedoeld in de Geneefse conventies? De strijders worden vastgehouden
op Cuba omdat er geen capaciteit beschikbaar is in Afghanistan zelf. Wordt
deze capaciteit uitgebreid of is het per definitie beter om, gezien de veiligheidssituatie
in Afghanistan, deze strijders over brengen naar Cuba?Hoe staat het met het onderzoek naar de gebeurtenissen in het fort in
de omgeving van Mazar-I-Sharif? Wat is de Nederlandse bijdrage aan het tot
stand komen van dat onderzoek?Nederland zet zich terecht in voor de verbetering van de humanitaire situatie
en de wederopbouw in Afghanistan. Er zijn echter verontrustende berichten
over ondervoeding. De beschikbare voedselhulp bereikt vaak niet de juiste
plaats. Het uitbreken van tuberculose vestigt de aandacht op de slechte gezondheidssituatie.
Heeft de minister voor Ontwikkelingssamenwerking nadere informatie hierover?Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Buitenlandse Zaken geeft aan
dat met de Tokioconferentie, de ontplooiing van ISAF en de instelling van
een interim-regering de vooruitzichten voor Afghanistan zijn verbeterd, hoewel
er natuurlijk nog veel zorgen zijn en zullen blijven. De rivaliteit tussen
clans en krijgsheren zal niet zomaar verdwijnen. Te groot optimisme en het
gebruik van een westerse meetlat ten aanzien van de Afghaanse situatie zijn
dan ook niet verstandig. Positief is wel dat de internationale gemeenschap,
inclusief de Verenigde Staten, zich duidelijk heeft gecommitteerd aan het
tot stand brengen van een langetermijnoplossing. De komende jaren zal moeten
worden voorkomen dat het land opnieuw afglijdt tot een «failed state».Er is nooit afgesproken dat ISAF slechts zes maanden zou duren. Dit is
de gebruikelijke termijn in VN-verband. Naar aanleiding van verzoeken van
de interim-regering-Karzai en de VN-gezant, Brahimi, zal er de komende tijd
worden gesproken over verlenging. Het is moeilijk om te bepalen hoe lang het
politieke proces in het kader van de op 22 juni a.s. bijeenkomende Loya Jirga
zal duren. Er is een zekere discrepantie tussen dit proces en de aanwezigheid
van ISAF in Kabul. In dat licht is het verstandig dat de internationale gemeenschap
en de VN zich nu al buigen over de periode daarna. Er zijn verder onderling
afspraken gemaakt door de Europese deelnemers aan ISAF om zich met deze kwestie
bezig te houden. De Veiligheidsraad zal dezer dagen discussiëren over
verbreding van het mandaat naar andere delen van Afghanistan. Het is echter
duidelijk dat het ondoenlijk is om een vredesmacht op de been te krijgen die
de veiligheid in heel Afghanistan garandeert. Het is goed om nu de discussie
te voeren, in de eerste plaats binnen de Veiligheidsraad, over uitbreiding
van het mandaat naar andere Afghaanse steden. De rol van Nederland staat hier
overigens los van.Op dit moment is nog niet te zeggen welk land na het verwachte vertrek
eind april van het Verenigd Koninkrijk de rol van lead nation op zich zal
nemen. Er wordt uiteraard wel over gesproken, waarbij Nederland als deelnemer
aan ISAF een belangrijk stem in het kapittel heeft. De minister herhaalt dat
een oplossing politiek- en militairbestuurlijk gelijkwaardig moet zijn aan
de huidige situatie. De lead nation moet vergelijkbaar zijn – wat niet
noodzakelijkerwijs inhoudt dat het moet gaan om een Veiligheidsraadlid –
en het samenstel aan afspraken moeten worden gehandhaafd. Een belangrijk ijkpunt
daarbij is dat de afspraken over een eventuele evacuatie gelijk blijven. Ook
na eind april zullen de Britten, in ieder geval tot het einde van het verlopen
van de huidige Nederlandse verplichtingen, in ISAF aanwezig blijven. Dit geldt
overigens ook voor de Duitsers. De minister geeft aan goed te
hebben geluisterd naar de inbreng van de Kamer op dit punt.Op de Tokioconferentie is duidelijk geworden dat Duitsland zal bijdragen
aan het opzetten van een Afghaanse politie. Het aanwezige Nederlandse leger
zou kunnen helpen bij de opbouw van Afghaanse legereenheden, waarmee in financiële
zin al rekening is gehouden. Ook de Britten hebben hiervoor plannen.Iran heeft meteen na 11 september goed gereageerd en is belangrijk geweest
in de coalitie. Het land is ook een van de grotere donoren in het kader van
de Tokioconferentie. Vanuit het land vinden echter ook activiteiten plaats
die beter niet zouden kunnen gebeuren. De EU en Nederland hebben de Iraanse
regering daarop aangesproken. Zij heeft aangegeven niet betrokken te zijn
bij mogelijke ongewenste activiteiten over de grens heen.De operatie in Afghanistan is alleen al geslaagd te noemen omdat er nu
een ander regime zit. Op zeer beperkte schaal worden nog bombardementen uitgevoerd
om restanten van Al-Qaeda uit te schakelen, waarvan er zich naar schatting
nog zo'n 5000 strijders in met name het Noordoosten van het land bevinden.
Verder vinden beperkte doelgerichte zoekacties op de grond plaats. De Verenigde
Staten verwachten dat deze operatie nog enkele maanden zal duren. Tot nu toe
is gebleken dat de Amerikanen al het mogelijke doen om burgerslachtoffers
te voorkomen, hoewel er ook fouten zijn gemaakt.De Nederlandse regering heeft zich niet verdiept in de juridisch ingewikkelde
vraag wat de status is van de gevangenen in Guantánamo Bay, mede omdat
zij te weinig informatie heeft over hun achtergrond. Zij kan zich echter vinden
in het EU-standpunt dat de Geneefse conventies moeten worden toegepast. Er
is geen juridische basis in de internationale rechtsorde voor het door de
Amerikanen gebruikte «unlawful combattant». Verder hebben de Britten
en het Internationale comité van het Rode Kruis (ICRC) ter plaatse
de detentieomstandigheden beoordeeld, waarop moet worden vertrouwd. De omstandigheden
ten aanzien van voedsel- en kledingverstrekking, mogelijkheden voor gebed
en celruimte lijken voldoende. De EU vindt dat een competent tribunaal de
status van de gevangenen moet vaststellen, wat duidelijk is gemaakt aan de
Verenigde Staten.De berechting van oorlogsmisdadigers is een gevoelig punt, waarover in
Bonn geen overeenstemming is bereikt. Het maakt onderdeel uit van een verzoeningsproces
op langere termijn, wat niet zo slecht is in het licht van eerdere voorbeelden.De minister van Defensie constateert dat de
meeste zaken lopen zoals in december was verwacht. Er is een zekere vertraging,
wat niet verrassend is gezien de complexe logistiek. De oorzaak is dat alles
door de lucht moet worden aangevoerd via een beperkt aantal vliegvelden, die
ook voor humanitaire operaties worden gebruikt. Het Nederlandse detachement
is nu voor driekwart op sterkte. Het Duitse contingent is minder ver en het
zal nog enkele weken duren voor het compleet is. De samenwerking met Duitsland,
dat dezelfde logistieke problemen heeft, loopt goed. De rest van het Nederlandse
detachement zal deze maand worden ingevlogen, waarmee het totale aantal Nederlandse
militairen op 220 uitkomt. Dit is iets meer dan in december werd verwacht.De Nederlandse militaire bijdrage was vanaf 21 januari operationeel,
wat betekent dat de halfjaartermijn tot 21 juli loopt, waarbij er na drie
maanden roulatie plaatsvindt. Het huidige mandaat van ISAF, dat natuurlijk
zou kunnen worden verlengd, loopt af op 19 juni.De risico's wijken eigenlijk weinig af van het beeld in december. De Patria's
zijn nog niet ingevlogen, maar staan binnen enkele weken daarvoor wel op de
rol. Dit beperkt voorlopig de mogelijkheden van het operationele optreden.
De indruk is echter dat in het licht van de veiligheidssituatie
het gemis van de Patria's niet tot grote problemen leidt. De Amerikaanse garanties
ten aanzien van de evacuatie zijn voldoende en helder.De stationering van de F-16's heeft helaas door operationele beperkingen
niet plaatsgevonden. De situatie is echter niet veranderd en er zal dus alsnog
tot plaatsing worden overgegaan als de operationele problemen zijn opgelost.De bevoegdheden inzake de Nederlandse fregatten vormen een ingewikkeld
juridisch probleem. Overigens werkt het nu in de praktijk goed en zijn er
geen acute problemen. De fregatten mogen wel patrouilleren, waarnemen en waarschuwen.
Als er iets aan de hand is, worden de Amerikanen gewaarschuwd, waarna zij
overgaan tot boarding. De andere bondgenoten hebben trouwens vergelijkbare
juridische problemen. Ten eerste gaat het dan om de rechtsgrond. Ten tweede
is er het probleem aan wie arrestanten moeten worden overgedragen. In Canada
zijn er over dit vraagstuk grote politieke problemen ontstaan, nadat Al-Qaedaleden
waren gearresteerd en overgedragen aan de Amerikanen. De Nederlandse regering
wil dat het goed wordt geregeld en dat er een juridische basis komt op grond
waarvan de Nederlandse fregatten kunnen boarden en eventueel arresteren. Daarvoor
is afstemming nodig met de bondgenoten. Tijdens de Kosovo-operatie waren er
overigens vergelijkbare problemen, die toen niet konden worden opgelost. De
minister zegt toe de Kamer te informeren over de resultaten van zijn zoektocht
naar een oplossing. Hij zegt verder toe de vraag over het opgeven van de Nederlandse
jurisdictie over het personeel van de twee transportvliegtuigen schriftelijk
te beantwoorden. De chef defensiestaf vindt het verantwoord om de militairen
op deze basis uit te zenden. Er is ook overlegd met de bonden, die inmiddels
met het besluit hebben ingestemd.Gezien de hoge kosten in het kader van Enduring Freedom, heeft het Amerikaanse
budget office moeten schrappen in de lopende uitgaven. Om budgettaire redenen
zijn de uitgaven voor FOL Aruba daarom doorgeschoven naar volgend jaar. Er
is dus geen sprake van afstel maar van uitstel, aangezien de Amerikanen FOL
Aruba nog steeds nodig vinden.De minister kan zich vinden in een Duitse rol als lead nation, maar voor
Duitsland ligt dat vanwege politieke, personele en budgettaire redenen lastig.
In Nederland wordt dit soort operaties gefinancierd in het kader van de Homogene
groep internationale samenwerking (HGIS), terwijl het in Duitsland via de
Defensiebegroting loopt.Nederland is gevraagd om door middel van het verkenningsbataljon mee te
werken aan het opleiden van een Afghaanse verkenningseenheid. Nederland heeft
daarvoor de expertise. In overleg met zijn collega van Buitenlandse Zaken
heeft de minister ermee ingestemd. De kosten zullen mogelijk worden gedekt
uit het Vredesfonds.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
zegt de Tokioconferentie nogal surrealistisch te hebben gevonden. Er werd
al gesproken over de wederopbouw, terwijl zeker het komende jaar de nadruk
nog ligt op humanitaire hulpverlening, die overigens nog steeds gebrekkig
is. Bovendien heeft de winter nu toegeslagen, wat naast de gebrekkige infrastructuur
de bereikbaarheid extra bemoeilijkt. De toegang tot het land is licht verbeterd
door de opening van de Vriendschapbrug, drie maanden geleden, en de opening
van het vliegveld van Kabul. Ook de onveilige situatie zorgt voor moeilijkheden.
Verder is er in sommige delen van het land sprake van wateroverlast en in
andere delen van droogte.Gezien alle problemen heeft Nederland tijdens de conferentie benadrukt
dat het niet alleen moest gaan om wederopbouw, maar ook om humanitaire hulp.
Nederland heeft daarvoor ook financiële toezeggingen gedaan. Mede op
aandrang van de minister en mevrouw Ogata zijn humanitaire VN-instellingen,
zoals UNHCR, uitgenodigd op de conferentie. Helaas waren de ministers toen
al vertrokken. Er is een geografische verdeling gemaakt ten aanzien van de verantwoordelijkheid
voor de IDP's. De problemen blijven echter voorlopig. Het is de verantwoordelijkheid
van the Office for the co-ordination of humanitarian affairs (OCHA) om te
bepalen wie waar lead agency wordt. De minister zegt toe onderzoek te doen
naar de bevindingen van de heer Koenders dat dit in de praktijk niet functioneert.
Verder zal zij bij de VN navraag doen naar de af te sluiten gedragscode met
ngo's. Hierover zijn toezeggingen gedaan, maar de minister heeft er niets
meer over gehoord.Het is goed dat de internationale gemeenschap haar verantwoordelijkheid
neemt ten aanzien van Afghanistan, maar ook de Afghanen zelf moeten deze nieuwe
kans aangrijpen. In dat verband is het zorgelijk dat leden van de Afghaanse
regering op dit moment vooral over de wereld reizen. De Afghaanse interim-regering
opereert matig in haar relatie met internationale instellingen. Zo slaagt
zij er niet altijd in de benodigde gegevens te verstrekken voor het uitbetalen
aan ambtenaren. Daarnaast is er het gevaar van etnische rekrutering; de Afghaanse
regering moet aangeven op basis waarvan mensen worden gerekruteerd. Verder
heeft men nog niet kunnen besluiten welke munteenheid men wil invoeren, zodat
UNDP wacht met het grootschalig invliegen van dollarbiljetten. Invoering van
de dollar moet overigens ernstig worden overwogen, omdat de regering onvoldoende
controle heeft op het drukken van afghani's. De Afghaanse regering beseft
nog onvoldoende dat de wittebroodsweken voorbij zijn en dat men aan het werk
moet. Er moet een beleidsdialoog komen tussen de interim-regering en de internationale
instellingen.In het kader van het trustfund en burden sharing was de minister positief
verrast door de pledges van Pakistan en Saoedi-Arabië. Dit laatste land
heeft toegezegd 20% van zijn bijdrage te storten in het trustfund. Zij had
meer verwacht van de G7-landen. Het aantal landen dat bijdraagt aan het trustfund
is hoger dan verwacht. Het oorspronkelijke voorstel ten aanzien van het trustfund
was dat een viermanschap bestaande uit de Europese Commissie, de Verenigde
Staten, Saoedi-Arabië en Japan zou beslissen over de gelden. Voor Nederland
was die zeggenschapsstructuur niet aanvaardbaar. Het nieuwe voorstel is dat
de «major donors» over de besteding zullen besluiten. De grens
ligt daarbij voorlopig op een bijdrage van 5 mln dollar. De onderhandelingen
over de vormgeving van het trustfund zijn echter nog gaande. Hopelijk worden
de interim-structuren vervangen door de consultatieve groep (CG). Daarbij
is nog wel de vraag of het verstandig is om volledig over te gaan op een CG-structuur
zolang er nog een interim-regering is. Hopelijk is deze zomer de CG-structuur
in werking getreden. In Kabul gaat in ieder geval de lokale CG van start.De terugkeer uit Nederland van Afghaanse vluchtelingen moet op de een
of andere manier worden gefaciliteerd. Er moet worden voorkomen dat het momentum
verloren gaat. Het opbouwen van het land is niet mogelijk zonder de diaspora
omdat deze relatief zeer hoog is geschoold. De diaspora zal echter niet teruggaan
zolang er niet is opgebouwd. Deze vicieuze cirkel moet worden doorbroken door
het creëren van incentives om terug te keren, wat kan worden gefinancierd
uit het trustfund. Het gaat daarbij met name om belangrijke functies in de
publieke sector, bij de centrale bank, de treasury, en de beheerders van het
donorgeld. Daarnaast betreft het ook bijvoorbeeld artsen en onderwijzers.
Mensen in de diaspora willen graag meewerken aan de wederopbouw, maar willen
niet gelijk alle schepen achter zich verbranden. Dit geldt in nog hogere mate
voor mensen die in private sector gaan werken. Daarom moet er worden gewerkt
met terugkeergaranties en financiële bijdragen. De minister wil daarvoor
al het mogelijke doen, maar tekent daarbij aan dat in het verleden eigen bilaterale
terugkeerprojecten niet effectief bleken te zijn. De terugkeer naar Bosnië
en Kosovo onder verantwoordelijkheid van IOM en gedeeltelijk UNHCR was juist
wel succesvol. Het opbouwen van een bilaterale uitvoeringsstructuur kost onnodig
veel tijd en geld. Wel is het van belang dat er één loket komt
dat de Afghanen de weg wijst naar de verschillende multilaterale
organisaties. Aan het eind van de maand is er een vergadering met organisaties
van Afghanen in Nederland waarin alle informatie zal worden verstrekt. De
informatie is op dit moment nog niet geheel duidelijk, omdat er nog onderhandelingen
plaatsvinden over bijvoorbeeld het trustfund. Zo vindt de minister, in tegenstelling
tot haar Britse en Duitse collega's, dat de salarissen in de publieke sector
relatief hoog moeten zijn. Dat is volgens haar de enige manier om capabele
mensen te krijgen en corruptie te voorkomen. De minister zegt toe binnen een
maand de Kamer een overzicht te geven met betrekking tot de stand van zaken
ten aanzien van de terugkeer.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De Hoop SchefferDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe waarnemend griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van ToorXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), De Hoop Scheffer (CDA),
voorzitter, Van den Berg (SGP), Van Middelkoop (ChristenUnie), Valk (PvdA),
Apostolou (PvdA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, Hessing (VVD), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), M.B. Vos (GroenLinks),
Dijksma (PvdA), Van 't Riet (D66), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), Verburg
(CDA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Remak (VVD), Wilders (VVD),
Molenaar (PvdA) en Çörüz (CDA).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), Van den Akker (CDA), De
Graaf (D66), Rouvoet (ChristenUnie), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA), Eurlings
(CDA), Cherribi (VVD), De Haan (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van Bommel (SP),
Harrewijn (GroenLinks), Gortzak (PvdA), Ter Veer (D66), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Albayrak (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Bussemaker (PvdA), Rijpstra (VVD), Balemans (VVD), Duivesteijn (PvdA) en Van
Oven (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Valk (PvdA), voorzitter, Zijlstra
(PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), ondervoorzitter, Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (ChristenUnie), Van Lente (VVD),
Verhagen (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den Doel (VVD),
De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD), Albayrak
(PvdA), Balemans (VVD) en Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Van Oven (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Arib (PvdA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66), Van Middelkoop
(ChristenUnie), De Swart (VVD), Van der Hoeven (CDA), Pitstra (GroenLinks),
Bakker (D66), Blaauw (VVD), Ten Hoopen (CDA), Hindriks (PvdA), Ross-van Dorp
(CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA), Marijnissen (SP),
Van Baalen (VVD), Wilders (VVD) en Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27925-47.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl