Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting; Brief staatssecretaris
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23817, nr. 41

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

07-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23817 nr. 41

28-06-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. De taken van de toegelaten instellingen2.1. De afbakening van de werkzaamheden2.2. Deelneming in andere rechtspersonen2.3. Leefbaarheid3. De sector als revolving fund4. Het beleidsplan en de prestatie-afspraken5. Voorgenomen prestaties6. Toezicht6.1. Huidige regelgeving toezicht6.2. Huidige toezichtspraktijk6.3. Nieuwe positionering toezicht6.4. College van Advies Toezicht Toegelaten Instellingen7. Vertegenwoordiging van huurders in het bestuur van
het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting8. Aanpassingen BBSHOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23817Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 817Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvestingnr. 41BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING
EN MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 28 juni 1995 1. InleidingBij de behandeling van het wetsvoorstel Balansverkorting geldelijke steun
volkshuisvesting (Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 23 817)
is een aantal moties ingediend en zijn mondelinge en schriftelijke toezeggingen
gedaan. Deze zijn er vooral op gericht de sociale taak van corporaties duurzaam te waarborgen, de doelmatigheid en doeltreffendheid van de
sector te vergroten en het (financieel en volkshuisvestelijk) toezicht te
verbeteren en te verduidelijken. Aan het een en ander zal ik in deze brief
in samenhang nader invulling en uitwerking geven.De rol van de rijksoverheid in de volkshuisvesting is gericht op het scheppen
van voorwaarden die het partijen mogelijk maakt hun taken te realiseren. Naast
de algemene taak van ordenende en sturende wetgeving kan in dit verband onder
meer gedacht worden aan het vaststellen van de woningbehoefte en het op basis
daarvan indiceren van bouwprogramma's; aan faciliterende taken zoals
het beschikbaar stellen en toedelen van middelen; aan de monitoring van de
resultaten en aan het uitoefenen van toezicht om te beoordelen of partijen
zich binnen de afgesproken kaders bewegen en hun verantwoordelijkheid waarmaken.Lokale en regionale partijen zijn – door overdracht van bevoegdheden,
verantwoordelijkheden en budgetten – in staat gesteld zelf integrale
afwegingen te maken en dus meer verantwoordelijkheid voor de volkshuisvesting
te dragen. De gemeente vervult haar taak op het gebied van de volkshuisvesting
onder meer door het vaststellen van bestemmingsplannen; door grondverwerving,
exploitatie en gronduitgifte; door middel van een woonruimteverdelingsbeleid;
door het beheer en de toewijzing van subsidies; door beheer van publieke ruimten
in buurten en wijken; maar ook door het voeren van overleg met woningcorporaties
en de toetsing van hun prestaties. De gemeente is bij de uitoefening van haar taak op het gebied van de volkshuisvesting
tevens aangewezen op de toegelaten instellingen en andere partijen. In die
verantwoordelijkheidsverdeling komt het erop aan dat gemeenten, corporaties
en andere lokale en regionale marktpartijen tot een goede samenwerking op
het gebied van de volkshuisvesting komen. De verzelfstandigde woningcorporaties
vormen het hart van de sociale volkshuisvesting. Dit betekent dat corporaties –
ook na de brutering – moeten functioneren binnen het wettelijk kader
van o.m. de Woningwet, het Besluit beheer sociale-huursector en de Huisvestingswet.
Zij zijn onverkort aanspreekbaar op de uitvoering van hun sociale taak, zowel
waar het gaat om de rechtmatigheid van hun handelingen (dat wil zeggen in
overeenstemming met wet en regelgeving) als om de doelmatigheid.Corporaties mogen alleen op het gebied van de volkshuisvesting werkzaam
zijn. Wat daaronder in dit verband voor corporaties verstaan moet worden is
limitatief beschreven in artikel 11 van het BBSH. Het speelveld van het sociaal
ondernemerschap is daarmee bepaald.In het algemeen hebben sociale verhuurders ondanks de zorgen van ingrijpende
structurele interne en externe veranderingen de afgelopen jaren goede prestaties
geleverd. Uit de verslaglegging over 1993 komt een financieel sterke sector
naar voren.De sector staat daarbij voor een grote opgave. Minder dan voorheen kan
worden gerekend op rijksbijdragen. Voor de komende jaren is de opgave vergelijkbaar
met de afgelopen jaren, maar dient zij meer dan voorheen op eigen kracht te
worden verricht.De sector heeft verder een grote rol gespeeld bij de integratie van grote
groepen nieuwkomers in de Nederlandse samenleving. De ervaringen met de huisvesting
van statushouders in de afgelopen twee jaar, geven mij vertrouwen in het vermogen
van de sector op nieuwe ontwikkelingen in te blijven spelen.Verder wil ik noemen de wijze waarop de corporaties zijn omgegaan met
de verminderde directe rijksbetrokkenheid bij de woningverbetering. De corporaties
hebben ook deze taak goed opgepakt. In 1993 werden ruim 58 000 woningen
verbeterd met investeringen van minder dan 50 000 gulden, terwijl ruim
12 500 woningen werden verbeterd met hogere investeringsbedragen. Dit
was een stijging van 30% ten opzichte van het jaar daarvoor.De verantwoordelijkheidsverdeling die ik hiervoor heb aangeduid is voor
mij het uitgangspunt bij het uitwerken van de moties en toezeggingen. Deze
ordening is nog jong, de prestaties zijn in het algemeen goed. Het BBSH functioneert
sinds 1993, gemeenten hebben in de tweede helft van 1994 voor de eerste maal
de jaarverslagen conform het BBSH beoordeeld, de bruteringsoperatie moet nog
worden uitgevoerd. Alle partijen: gemeenten, woningcorporaties, huurders en
hun organisaties en ook het Rijk zijn bezig de concrete invulling van hun
taken en verantwoordelijkheden zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen.Binnen dit kader ben ik mede naar aanleiding van de discussie met de Tweede
Kamer (bij gelegenheid van het wetsvoorstel Balansverkorting) van mening dat
op een aantal punten een verheldering of aanvulling van de regelgeving op
zijn plaats is.In het navolgende komende de volgende onderwerpen aan de orde. Allereerst
ga ik in op de taken van de toegelaten instellingen. In de tweede plaats ga
ik in op de sector als revolving fund. Vervolgens komen het beleidsplan van
de corporatie en de prestatie-afspraken tussen corporatie en gemeente(n) aan
bod. De inrichting van het toezicht en de rapportage over de prestaties
komen daarna aan de orde. Tot slot zal ik een overzicht geven van voorgenomen
wijzigingen van de regelgeving. 2. De taken van de toegelaten instellingenDe primaire taak van de gezamenlijke woningcorporaties en gemeentelijke
woningbedrijven is het beheer van twee en een half miljoen mede met gemeenschapsgeld
gerealiseerde huurwoningen en het zorgen voor deugdelijke en passende huisvesting
voor de doelgroep van beleid. Van corporaties wordt verwacht dat zij maatschappeIijke
verantwoording afleggen over hun taak. In het BBSH is geregeld dat dit gebeurt
op vier verantwoordingsvelden.Corporaties dienen (bij voorrang) de doelgroep te huisvesten, dat wil
zeggen de mensen die door hun inkomen of andere omstandigheden moeilijkheden
ondervinden bij het vinden van passende woonruimte. Meer in het algemeen is
het huisvesten van bijzondere groepen zoals ouderen, jongeren, gehandicapten,
allochtonen en statushouders een taak van de toegelaten instelling. Van corporaties
wordt verwacht dat ze hun huurders zullen betrekken bij het beheer en beleid.
Woonconsumenten en hun organisaties zijn partij en hebben dus een plaats.
Verder dienen de corporaties de financiële continuïteit te waarborgen.
Dit betekent dat corporaties zorgvuldig moeten omgaan met het beschikbare
kapitaal. Tot slot hebben zij tot taak de kwaliteit van het woningbezit op
peil te houden.Meer algemeen mag gezien de wettelijk geregelde status van corporaties
en hun betrokkenheid bij de uitvoering van een grondwettelijk vastgelegde
overheidstaak, worden verwacht dat zij maatschappelijk verantwoord gedrag
ten toon spreiden.In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de begrenzing van het taakveld
en op de werkzaamheden van de toegelaten instellingen alsmede op de uitbreiding
van hun taken op het gebied van de leefbaarheid in buurten en wijken. 2.1. De afbakening van de werkzaamhedenCorporaties mogen – op grond van de Woningwet (Ww) en het huidige
BBSH – alleen activiteiten ondernemen die op het gebied van de volkshuisvesting
liggen (artikel 11 BBSH). Bovendien moeten alle activiteiten «in het
belang van de volkshuisvesting» zijn (artikel 70 Ww) én moeten
de corporaties zich richten op hun primaire taak: het huisvesten van de doelgroep
(tot uiting komend in de vier verantwoordingsvelden). Voor alle activiteiten
van de corporatie geldt dat er een direct causaal verband moet zijn, dat wil
zeggen een duidelijk aantoonbare bijdrage aan de realisatie van volkshuisvestingsdoelstellingen
(de verantwoordingsvelden).Indien bepaalde (neven)activiteiten nodig zijn voor het naar behoren uitvoeren
van de kerntaak en andere op dit gebied actieve partijen (bijv. gemeentelijke
diensten, projectontwikkelaars) deze activiteiten niet oppakken dan kan er
onder omstandigheden een taak liggen voor de toegelaten instelling. Altijd
geldt dan dat de activiteiten plaatsvinden op het gebied van de volkshuisvesting
zoals omschreven in artikel 11 BBSH èn dat deze activiteiten alleen
kunnen plaatsvinden binnen de randvoorwaarde dat er een duidelijk aantoonbare
bijdrage wordt geleverd aan de realisatie van volkshuisvestingsdoelstellingen.
Het BBSH maakt het corporaties bijvoorbeeld mogelijk aan huurders diensten
te verlenen die rechtstreeks verband houden met hun (toekomstige) huisvesting.Deze activiteiten maken onderdeel uit van het beleidsplan (zie paragraaf
4) en worden verantwoord via de jaarverslaglegging. Tegen winstgevendheid van activiteiten bestaat geen bezwaar indien de
winstgevendheid voortkomt uit activiteiten die een duidelijk aantoonbare bijdrage
leveren aan de realisatie van volkshuisvestingsdoelstellingen. Activiteiten
die uitsluitend zijn gericht op financieel gewin (ook al komt die winst uiteindelijk
ten goede aan de doelgroep) acht ik dus niet toelaatbaar. 2.2. Deelneming in andere rechtspersonenHet BBSH bepaalt onder meer dat de corporatie een overzicht geeft van
haar activiteiten op het gebied van beleggingen en deelnemingen in andere
rechtspersonen. Consolidatie van deze activiteiten hoeft in het jaarverslag
niet plaats te vinden (art. 26 BBSH). Indien een corporatie zowel een financieel
belang als bestuurlijke zeggenschap in een andere rechtspersoon verwerft,
dient zij dit als besluit van aanmerkelijk belang aan de gemeente voor te
leggen (art. 34 BBSH, lid 2b).Bij de uitvoering van het BBSH is onduidelijkheid opgetreden over de vraag
wanneer sprake is van een deelneming. Ik ben van mening dat gesproken dient
te worden over een deelneming in een andere rechtspersoon als er sprake is
van bestuurlijke binding en/of een corporatie door middel van die rechtspersoon
een financieel belang heeft, waardoor financiële risico's worden gelopen.
Dit is een ruimere definitie dan het Burgerlijk Wetboek geeft, dat bij deelnemingen
vooral uitgaat van vennootschappen en niet van stichtingen en verenigingen.
Tevens vind ik dat activiteiten die een corporatie via een deelneming onderneemt,
moeten voldoen aan de criteria van artikel 11 van het BBSH.Terughoudendheid bij het aangaan van deelnemingen is gepast. Het uitgangspunt
daarvoor is hierboven omschreven. Allereerst moet de relatie een duidelijke
toegevoegde volkshuisvestelijke waarde hebben. Bovendien moet het aangaan
van die relatie noodzakelijk zijn (dus hetzelfde doel is niet of slechts moeizaam
op een andere manier te bereiken). De corporatie zal zowel de toegevoegde
waarde als de noodzaak moeten aantonen. Dit zal in de regel het geval zijn
als een corporatie deelneemt in een stichting woonruimteverdeling, een beheersstichting
voor kleine woningcorporaties, een stichting huisvesting statushouders of
een stichting voor de integrale verbetering van oude wijken. Voor het onderbrengen
in een dochter van een corporatie-kerntaak als het verhuren van woningen,
zal nimmer voldoende reden zijn. De aard van de regelgeving omtrent corporaties
laat dit ook niet toe.Ook voor deelnemingen geldt dat zij onderdeel moeten uitmaken van het
beleidsplan en moeten worden verantwoord via de jaarverslaglegging. De toegelaten
instelling dient in de verslaglegging de banden met die rechtspersoon en zijn
activiteiten helder te beschrijven.Overigens geldt het voorgaande ook voor deelnemingen via inzet van het
eigen werkapparaat of via personele unies. De corporatie dient ook hier te
zorgen voor een goede verslaglegging en voor het voorkomen van belangenverstrengeling. 2.3. LeefbaarheidDe leefbaarheid van buurten en wijken is – als complement van het
wonen – van directe invloed op het welzijn van alle burgers. Leefbaarheid
is de verantwoordelijkheid van alle betrokken partijen, zoals gemeenten, sociale
en particuliere verhuurders en bewoners. Het verbeteren en op peil houden
van een goed leef- en woonklimaat is een vorm van «investeringsbescherming».
Het maatschappelijk rendement van het in de volkshuisvesting en stadsvernieuwing
geïnvesteerde vermogen kan nauw samenhangen met de kwaliteit van de leefbaarheid.
Als het sociale klimaat in een wijk achteruit gaat, heeft dat ook invloed
op de exploitatie van de woningen. Corporaties hebben niet alleen
belang bij een goed leef- en woonklimaat, zij kunnen er – vanuit hun
verantwoordelijkheid voor het woningaanbod – ook belangrijke invloed
op hebben. Zij kunnen bijvoorbeeld bijdragen aan de totstandkoming van een
gedifferentieerd woningbestand.Artikel 11 BBSH, tweede lid, onderdeel c, geeft expliciet aan, dat de
toegelaten instelling haar activiteiten mede kan richten op de woonomgeving
direct grenzend aan de woningen, voorzover niet de verantwoordelijkheid van
een derde. Ik ben van mening dat corporaties aan hun mede-verantwoordelijkheid
op het gebied van de leefbaarheid een invulling moeten kunnen geven die verder
gaat dan alleen de zorg voor de woonomgeving voorzover die direct aan de woningen
grenst. Dit kan bijvoorbeeld door ondersteuning van wijk- en buurtbeheersactiviteiten
en het bevorderen van betrokkenheid van buurtbewoners. Ik zal daarom aanpassing
van het BBSH op dit punt ter hand nemen.Inmiddels zijn met de grote steden concept-convenanten gesloten, teneinde
het leefbaarheidsvraagstuk integraal aan te pakken. Dat daarbij een rol is
weggelegd voor de toegelaten instellingen, als beheerder van woningen in wijken
met een verminderd sociaal klimaat, is duidelijk. Dit wordt door corporaties
ook opgepakt. Om deze ontwikkeling verder te stimuleren zal ik bevorderen
dat in het BBSH een vijfde verantwoordingsveld wordt opgenomen over de wijze
waarop de corporatie met de gemeente en andere partijen bijdraagt aan het
bevorderen van een goed leef- en woonklimaat, zodat in het jaarverslag hierover
verantwoording wordt afgelegd.De activiteiten in het kader van de leefbaarheid komen uiteraard, en zeker
niet in de laatste plaats, de huisvesting van specifieke groepen zoals ouderen,
jongeren, gehandicapten, allochtonen en statushouders ten goede. Meer in het
algemeen is het huisvesten van deze bijzondere groepen een taak van de toegelaten
instelling die de nodige aandacht vraagt. Ook hierbij kan van een toegelaten
instelling worden verwacht adequaat op de ontwikkelingen te reageren: de corporatie
draagt zorg voor het in voldoende mate beschikbaar zijn van woningen die aan
de specifieke behoeften van deze groepen voldoen.Eventueel kunnen werkzaamheden in de facilitaire sfeer worden verricht
die zoals artikel 11 BBSH, lid 2, onderdeel g, stelt, noodzakelijkerwijs voortvloeien
uit de werkzaamheden gelegen op het gebied van de volkshuisvesting. Te denken
valt aan het overnemen van huurdersonderhoud en het aanstellen van een huismeester.In het kader van de ouderenhuisvesting is het organiseren of verlenen
van intramurale zorg evenwel een taak van de zorgsector. Deze taak vloeit
niet noodzakelijk voort uit het huisvesten van de doelgroep en dient derhalve
niet door de toegelaten instelling te worden uitgevoerd. Ik zal nog bezien of het BBSH hier dient te worden verduidelijkt. 3. De sector als revolving fundDe toegelaten instellingen hebben zoals gezegd onder meer de opgave om
op verantwoorde wijze en in voldoende mate nieuwbouw voor de doelgroep tot
stand te brengen, te investeren in de woningvoorraad en een bijdrage te leveren
aan een goed, veilig en duurzaam leef- en woonklimaat. Daarvoor ligt de verantwoordelijkheid
in de eerste plaats bij de instellingen zelf. Dit betekent dat de instellingen
gezamenlijk ook verantwoordelijk zijn voor het realiseren van voldoende prestaties
binnen de gehele sector. Ik zal dan ook niet nalaten de sector als geheel
(via de weg van de individuele corporatie) nadrukkelijk verantwoordelijk te houden voor de in nationaal verband te verrichten volkshuisvestingstaken,
zoals deze onder meer tot uitdrukking komen in:– investeringen in nieuwbouw en verbeteringen;– passende huisvesting van de doelgroep waaronder ouderen;– ontwikkeling van de huren;– activiteiten in het kader van leefbaarheid;– financiële positie en de mogelijkheid tot het doen van onrendabele
investeringen.Deze opgave is relatief eenvoudig in tijden met een lage rente op de kapitaalmarkt.
Dan kunnen betaalbare woningen en investeringen in de voorraad op kostendekkende
basis worden gerealiseerd. Bij een hoger renteniveau en andere ongunstige
omstandigheden kan sprake zijn van een minder eenvoudige opgave. Toch zijn
er goede mogelijkheden om deze opgave ook dan op te pakken.Bij het realiseren van betaalbare nieuwbouw moeten in de eerste plaats
de mogelijkheden van de huursombenadering optimaal worden benut. Voor een
optimale huursombenadering bestaat bij veel instellingen de ruimte. ln bepaalde
gevallen kunnen de extra inkomsten die zijn gegenereerd voor verlaging van
de aanvangshuren bij de nieuwbouw worden ingezet. Bovendien kan de gemeente
de stimuleringsbijdrage en bereikbaarheidstoeslag op grond van het Besluit
woninggebonden subsidies 1995 gericht inzetten ten behoeve van instellingen
die moeilijkheden ondervinden bij het realiseren van hun nieuwbouwtaakstelling.De toegelaten instelling zal in het beleidsplan aangeven welke onrendabele
investeringen zij wil gaan plegen. Zij zal daartoe in elk geval moeten aangeven
welk duidelijk aantoonbaar volkshuisvestingsbelang aan de investering is verbonden.
Tevens zal zij vooraf de accountant vragen mededeling te doen dat de financiële
continuïteit van de corporatie niet in gevaar komt. Ik zal nog met het
Beraad Centrales Woningcorporaties overleg voeren over de voorwaarden waaronder
en de wijze waarop onrendabele investeringen plaats mogen en kunnen vinden.
Hierover zal ik binnen afzienbare tijd apart rapporteren. 4. Het beleidsplan en de prestatie-afsprakenToegelaten instellingen moeten jaarlijks een beleidsplan gaan opstellen
met daarin de prestatievoornemens voor het komende jaar en een doorkijk naar
de komende jaren. Op deze wijze ontstaat op lokaal niveau inzicht in de door
de corporatie te leveren prestatie. Het BBSH dient hiertoe te worden aangepast.
Het beleidsplan moet expliciet inzicht geven in de beleidsvoornemens voor
de vijf verantwoordingsvelden. Verder zal de corporatie inzicht moeten geven
in de samenhang tussen de noodzakelijke investeringen, de reserves en de huurontwikkeling
in relatie tot de exploitatie van de voorraad. Tot slot dienen de beleidsvoornemens
over verwerving, bezwaren, sloop en verkoop van woningen en financiële
en/of bestuurlijke deelnemingen expliciet in het beleidsplan te worden vermeld.
Ook de voornemens over grondverwerving en de aankoop van overig onroerend
goed anders dan woningen zullen hiertoe gaan behoren. In het plan dienen derhalve
ook (voorgenomen) activiteiten te worden opgenomen die nu zijn aan te merken
als een besluit van aanmerkelijk belang (BAB). Het beleidsplan past in de
gebruikelijke procedure rond de begrotingsvoorbereiding van de corporatie.De corporatie is verantwoordelijk voor de inhoud van het beleidsplan en
de voorgenomen prestaties maar moet over dat plan overleg voeren met de gemeente.
Het gaat er dan vooral om dat concrete afspraken worden gemaakt over de prestaties
van de corporatie in het komend jaar (met een doorkijk naar volgende jaren)
op de vijf verantwoordingsvelden. Regionaal werkende instellingen
zullen streven naar afspraken met alle gemeenten waar zij werkzaam zijn (tenzij
gemeenten op grond van art. 47 BBSH overeenkomen om gezamenlijk afspraken
te maken).Naast de prestatie-afspraken dienen ook de voornemens die nu nog in de
BAB-procedure zijn geregeld, te worden vastgelegd.Als resultaat van het overleg over de afspraken over de prestaties en
de voornemens over de «BAB's» zijn een tweetal situaties mogelijk,
te weten:a. Er is overeenstemming. Partijen voeren de wederzijds gemaakte afspraken
uit. Wanneer sprake is van tussentijdse wijziging of niet-voorziene activiteiten
die nu nog als Besluit van aanmerkelijk belang worden aangeduid, dan blijft
de BAB-procedure gehandhaafd.b. Indien een corporatie geen overeenstemming over de voorgenomen prestaties
bereikt met de gemeente(n) waar zij werkzaam is, dan dient de corporatie op
grond van haar eigen beleidsplan en voorgenomen prestaties en conform de kaders
van het BBSH haar activiteiten te verrichten. Besluiten van aanmerkelijk belang
moeten ook in dat geval conform de huidige procedure aan de gemeente worden
voorgelegd.Indien naar het oordeel van de gemeente sprake is van taakverwaarlozing
of onrechtmatig handelen vindt melding aan het Rijk plaats. Hier komt de toezichtsrol
van het Rijk in beeld. Ik kom daar apart op terug. In geval van taakverwaarlozing
of onrechtmatig handelen zal ook de instemming ontbreken voor het beleidsplan.
Daarmee geldt tevens wat onder «b» is gezegd.Het ligt overigens voor de hand dat de gemeente voor het maken van wederzijdse
prestatie-afspraken ook zelfbeschikt over een duidelijk volkshuisvestingsbeleid. 5. Voorgenomen prestatiesOm inzicht te krijgen in de verwachtingen over de door de sector als geheel
te leveren prestaties zenden de toegelaten instellingen voor 1 december van
het jaar X aan het Rijk (in casu het Directoraat-Generaal van de Volkshuisvesting)
het beleidsplan. Daarbij wordt gemeld of de gemeente instemt met de daarin
opgenomen prestatievoornemens en de voornemens die nu nog als besluit van
aanmerkelijk belang zijn aangemerkt. Het Rijk gebruikt het beleidsplan alleen
als indicatie om te rapporteren over de beleidsvoornemens.Het verplicht stellen van een beleidsplan met prestatievoornemens maakt
het mogelijk een landelijke vooruitblik te geven door middel van een landelijke
doorsnede van de geformuleerde prestatievoornemens. Ik zal de Kamer jaarlijks
informeren over de voorgenomen prestaties van de sector als geheel. Op grond
van deze vooruitblik kan ik in overleg met de sector nadere afspraken maken
en knelpunten signaleren. De verantwoordelijkheid van het Rijk voor de volkshuisvesting
kan op deze wijze in een vroeg stadium tot zijn recht komen.Gezien het lange-termijnkarakter van de volkshuisvestelijke en financiële
prestaties van de sector zal de monitoring in elk geval een analyse bevatten
van de samenhang tussen de noodzakelijke investeringen (inclusief leefbaarheid),
de ABR-ontwikkeling en de huren. Het inzichtelijk maken van deze samenhang
acht ik belangrijk mede in relatie tot de sector als revolving fund.Mijn rapportage op basis van de prestatie-afspraken zal jaarlijks medio
mei plaatsvinden. Er is derhalve geen sprake van preventief toezicht. Dat zou immers nadrukkelijk in strijd zijn met mijn streven partijen hun
eigen verantwoordelijkheid te laten nemen. 6. ToezichtIn deze paragraaf zal ik eerst het huidige toezichtskader uiteenzetten,
daarna ga ik in op de ervaringen in 1993 en 1994 met dit toezichtskader en
vervolgens zet ik mijn voornemens tot aanpassing uiteen. 6.1. Huidige regelgeving toezichtHet huidige BBSH bepaalt dat de corporatie zich verantwoordt over haar
volkshuisvestingsprestaties op vier verantwoordingsvelden: de huisvesting
van de doelgroep, de instandhouding van de kwaliteit van het woningbezit,
de betrokkenheid van bewoners bij beleid en beheer en het financieel beleid.De gemeente baseert zich nu bij zijn toezichtstaak op het door de accountant
geverifieerde jaarverslag en de kerngegevens. De verantwoordelijkheid voor
het toezicht op de dagelijkse gang van zaken ligt bij de eigen Raad van Toezicht.
Thans moet de jaarverslaglegging van de woningcorporaties ook reeds voldoen
aan vrijwel alle eisen die Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek stelt aan de
jaarverslaglegging van de winstbeogende instellingen. De externe accountant
geeft een verklaring over de getrouwheid van de jaarrekening, vermeldt mogelijke
tekortkomingen in het volkshuisvestingsverslag en doet mededeling over de
kerngegevens welke zijn ontleend aan het jaarverslag.De gemeente vormt zich momenteel jaarlijks een oordeel over de prestaties
van de corporatie. Het BBSH geeft de gemeenten daarbij de mogelijkheid om,
indien zij op onderdelen of het geheel van de jaarlijkse verslaglegging tot
een niet-positief oordeel komt, de minister te informeren en om een oordeel
te vragen.Het Rijk toetst thans de kerngegevens en is verantwoordelijk voor het
toezicht op de corporaties mede op basis van de gemeentelijke rapportage.
Dit laat onverlet dat de minister uit hoofde van de eigen verantwoordelijkheid
ook zelf kan overgaan tot nader onderzoek. De sanctiebevoegdheid is aan het
Rijk voorbehouden.Het BBSH maakt voor een beperkt aantal omstandigheden preventief toezicht
mogelijk via het besluit van aanmerkelijk belang. De gemeente dient vooraf
toestemming te geven voor het verwerven, bouwen, vervreemden of slopen van
woongelegenheden en onroerende aanhorigheden, dan wel inzake het verwerven
van zowel een financieel belang als bestuurlijke zeggenschap in een andere
rechtspersoon. 6.2. Huidige toezichtspraktijkDe bestuurlijke organisatie van corporaties is – mede als gevolg
van de invoering van het BBSH – in beweging gekomen. Alle corporaties
op ongeveer dertig na hebben inmiddels hun statuten aangepast aan de vereisten
van het BBSH.Voor het interne toezicht geldt dat in de huidige situatie het nog regelmatig
voorkomt dat de aandacht te sterk gericht is op het nieuwe ondernemerschap
zonder dat de bijbehorende «checks and balances» zijn aangebracht.De instellingen werken momenteel hard aan de afstemming van hun organisatorische
structuur aan de veranderde eisen van regelgeving en woningmarkt. Met name
directie/bestuur zijn veelal geprofessionaliseerd, zij het dat deze professionalisering
vooral het traditionele terrein van de volkshuisvesting betreft.
Ook het financieel management is sterk in ontwikkeling. Daarentegen vraagt
de deskundigheid in de Raden van Toezicht nog nadrukkelijk de aandacht.De kwaliteit van het interne toezicht en de rol van de externe accountant
is essentieel voor een adequate verantwoording door de corporatie. Voor de
externe accountant is een belangrijke rol weggelegd. De accountantsverklaring
vormt namelijk de verbinding tussen het interne beleid en de externe verantwoording.De gemeenten pakken hun beoordelingstaak wel op, maar nog niet in voldoende
mate, zo blijkt uit een rapportage van de Inspectie Volkshuisvesting over
de verslaglegging 1993. Toezicht krijgt vooral vorm in de grotere gemeenten
die beter in staat zijn ambtelijke capaciteit vrij te maken voor de uitoefening
van hun toezichtstaak. Uit de rapportage blijkt dat ruim een vijfde van de
corporaties niet tijdig de verantwoordingsstukken heeft ingediend. Veertig
procent van de corporaties had de verantwoordingsstukken niet compleet ingediend.
In dit opzicht is een parallel te trekken met het inzendgedrag van de kerngegevens
naar het Rijk.Vooral de kleine gemeenten hebben de toezichtstaak onvoldoende ingevuld.
Dit geldt voor het maken van prestatie-afspraken, afspraken over besluiten
van aanmerkelijk belang, de toetsing op BBSH-voorschriften alsmede de beoordeling
van de verantwoordingsvelden. De gemeenten geven wel aan in hoge mate de financiële
continuïteit te hebben getoetst. Van de gemeenten heeft ook een vijfde
zijn oordeel niet kenbaar gemaakt aan de corporatie.Slechts een vijfde van de gemeenten heeft in 1994 met corporaties afspraken
gemaakt over de te leveren prestaties. In de meerderheid van de gemeenten
die nog geen prestatieafspraken hebben gemaakt, wordt daaraan wel gewerkt.
Uit overig onderzoek blijkt dat de gemeente vaak het probleem heeft dat overleg
over het huisvestingsbeleid en het toezicht op de corporatie door elkaar heen
lopen. Daardoor wordt het toezicht voornamelijk opgepakt vanuit het overleg
over prestaties en niet over de rechtmatigheid. De afspraken over volkshuisvestingsprestaties
worden bovendien vaak op ad-hoc basis gemaakt, dus niet op basis van een beleidsplan
met vooraf geformuleerde prestatie-afspraken.In 1994 heeft een groot aantal corporaties statutaire regionale gebiedsuitbreiding
aangevraagd. Deze verzoeken zijn gehonoreerd voor zover het werkgebied blijft
binnen de grenzen van de WGR-regio. In de praktijk blijkt dat corporaties
nog nauwelijks inhoud geven aan een verkregen regionale toelating, hetgeen
begrijpelijk is gezien de korte periode dat regionale toelating op deze schaal
aan de orde is.Het Rijk heeft zich sinds de inwerkingtreding van het BBSH terzake van
het toezicht terughoudend opgesteld. In voorkomende gevallen waar de rechtmatigheid
in het geding was is door het Rijk gericht geïntervenieerd. Inzake de
afhandeling van de aanwijzingen inzake de rentederivaten heb ik u apart geïnformeerd
bij brief van 27 februari 1995 (TK 23 900 hfdst IX, nr. 52). 6.3. Nieuwe positionering toezichtDe huidige ervaringen met het toezicht brengen mij ertoe het Rijk een
zwaardere taak te geven bij het toezien op de rechtmatigheid van het handelen.
Het Rijk zal hiertoe in afwijking van de huidige regeling de beschikking krijgen
over het jaarverslag, de accountantsverklaring, alsmede de rapportage hierover
van de gemeente.Voorop staat dat de corporatie zelf eerstverantwoordelijke is om ervoor
zorg te dragen dat Raad van Toezicht voldoende effectieve controle op het bestuur kan uitoefenen. Voor verbetering van de interne verantwoording
kan de gedragscode waaraan de sector momenteel werkt, een belangrijke bijdrage
gaan leveren. Ook de landelijke centrales zal worden gevraagd om een professioneel
toezicht in de sector verder te bevorderen. Met de betrokken beroepsorganisaties
zal het overleg worden geopend over een protocol voor accountantsverklaringen
bij de verslagen van woningcorporaties in het kader van het Besluit beheer
sociale-huursector. Dit protocol zal als bijlage bij het BBSH worden opgenomen.In het BBSH zal worden opgenomen dat de minister een nadere controle kan
doen instellen op door hem te bepalen onderwerpen («review»).
Op basis van de mij toegezonden jaarverslagen en accountantsverklaringen,
ingericht volgens het bovengenoemde protocol, is het vervolgens mogelijk te
bezien of een review noodzakelijk is.Tevens zal ik gebruik maken van de door de gemeente aangeleverde rapportage
indien het gemeentelijk oordeel over het jaarverslag en accountantsverklaring
daartoe aanleiding geeft. Tot slot zal ik op basis van de jaarverslagen en
accountantsverklaringen een toezichtsprogramma opzetten, met
specifieke aandacht voor de financiële continuïteit van de instellingen.
Over dit programma zal ik mij laten adviseren door het hieronder te beschrijven
College van Advies Toezicht Toegelaten Instellingen.Ik zal de inspectie volkshuisvesting van het departement de taken laten
uitvoeren die zijn verbonden met het toezichtsprogramma. Daartoe zal ik maatregelen
nemen om te kunnen beschikken over kwalitatief hoogwaardige financieel-economische
en juridische kennis in het kader van de rechtmatigheidstoetsing.De sanctiebevoegdheid in individuele gevallen blijft bij het Rijk. Dit
laat overigens onverlet dat ik de sanctieprocedure nog zal bezien op zijn
bruikbaarheid en zo nodig tot aanpassing zal overgaan.De rapportage op grond van de jaarverslagen, kerngegevens, rapportages
door de gemeenten en reviews zal jaarlijks in december plaatsvinden.Ik voldoe op deze wijze tevens aan de toezegging in mijn brief van 2 maart
jl. ter zake van de brutering om jaarlijks te rapporteren over de huurontwikkeling
alsmede over de samenhang met andere beleidsterreinen binnen de context van
de sociaal-economische verantwoordelijkheid van het Rijk.De hier gekozen verantwoordingsstructuur is vergelijkbaar met de in de
Wet op de stads- en dorpsvernieuwing opgenomen structuur, die destijds in
overleg met de Algemene Rekenkamer tot stand is gekomen. 6.4. College van Advies Toezicht Toegelaten InstellingenTer uitvoering van het verzoek in de motie nr. 37 (Duivesteijn c.s.) tot
instelling van een onafhankelijk instituut belast met het financieel toezicht,
heeft overleg plaatsgevonden met de Algemene Rekenkamer. Daarbij ben ik uitgegaan
van de volgende overwegingen:1. Het toezicht op de sociale-huursector dient op grond van de essentiële
rol die huisvesting speelt in het leven van de burger en op grond van het
grote maatschappelijke vermogen dat werd en wordt geïnvesteerd in de
woningbouw, te worden uitgeoefend onder rechtstreeks politieke en democratische
verantwoordelijkheid.2. Toezicht op rechtmatigheid en toezicht op doelmatigheid zijn wel te
onderscheiden, maar in redelijkheid niet te scheiden. De taakstelling om de
doelgroep te huisvesten is in algemene termen geformuleerd en daarmee krijgt
de rechtmatigheid tevens trekken van doelmatigheid, omdat de mogelijkheden
die een specifieke lokale situatie biedt, in redelijkheid niet in algemene
termen kunnen worden aangegeven.Het voorgaande betekent dat het handhavingsbeleid en de daarbij behorende
eventuele sancties in mijn handen dienen te blijven, onverlet de gemeentelijke
taak bij het signaleren van onrechtmatigheden.Deze uitgangspunten leiden er toe niet tot instelling van een zelfstandig
bestuursorgaan over te gaan. Dit geldt des te meer gezien het standpunt van
de regering over het rapport van de Algemene Rekenkamer inzake de zelfstandige
bestuursorganen.Het College van Advies Toezicht Toegelaten Instellingen krijgt tot taak
het adviseren van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer (i.c. de Staatssecretaris) over de te hanteren kaders en normen
bij de uitoefening van de wettelijke toezichtstaak. Deze kaders en normen
hebben concreet betrekking op de verantwoordingsvelden als bedoeld in het
Besluit beheer sociale-huursector, alsmede de toetsing van de rechtmatigheid
van het handelen van toegelaten instellingen. Het College adviseert daartoe over de criteria bij de beoordeling van
de geleverde prestaties, het inspectieprogramma op grond waarvan ik mijn handhavings-
en sanctiebeleid zal uitvoeren en het te verrichten toezicht. Ook kan ik advies
vragen over specifieke onderwerpen die hiermee verband houden.Aangezien het departement de secretariaatswerkzaamheden ten behoeve van
het College verricht, heeft het College geen operationele taken. Er is aldus
geen sprake van een dubbele inspectie.De leden van het College worden door de minister benoemd. Bij de samenstelling
van het College zal zowel worden gelet op deskundigheid op het financiële
vlak als op het terrein van de volkshuisvesting. Ik denk daarbij aan financieel
deskundigen op het gebied van de verslaglegging en controle en ervaring op
beleggingsbeleid, alsmede onafhankelijke deskundigen met een bestuurlijke
en/of juridische achtergrond die (mede) kennis van de volkshuisvesting hebben. 7. Vertegenwoordiging van huurders in het bestuur van
het Centraal Fonds voor de VolkshuisvestingDe Kamer heeft verzocht na gaan of het mogelijk is een vertegenwoordiging
van de huurders op te nemen in het bestuur van het Centraal Fonds voor de
Volkshuisvesting. Ik heb hierover overleg gevoerd met de Woonbond en het Centraal
Fonds. De Woonbond heeft daarbij te kennen gegeven dat indien het Centraal
Fonds binnen de huidige taakstelling opereert voor een toetreding tot het
bestuur geen aanleiding bestaat. Het Centraal Fonds is van mening dat de huidige
taakstelling gehandhaafd dient te worden. Vooralsnog sluit ik mij daarbij
aan. 8. Aanpassingen BBSHGelet op het gestelde in paragraaf 2 en 3 ben ik voornemens op de volgende
punten aanpassing van het BBSH ter hand te nemen:1. Opnemen dat activiteiten niet alleen dienen plaats te vinden op het
gebied van de volkshuisvesting, maar ook dat er een direct causaal verband
moet zijn, dat wil zeggen een duidelijk antoonbare bijdrage moeten leveren
aan de realisatie van volkshuisvestingsdoelstellingen.2. Opnemen dat bij deelnemingen in andere rechtspersonen en de verslaglegging
daarover aantoonbaar moet zijn dat de betrokkenheid een duidelijk aantoonbare
bijdrage aan de realisatie van volkshuisvestingsdoelstellingen levert.3. Deelnemingen dienen voorafgaand instemming van de gemeente te krijgen
bij bestuurlijke en/of financiële deelnemingen.4. Aanpassen van het werkgebied op het punt van de leefbaarheid van buurten
en wijken en opnemen van een vijfde verantwoordingsveld dienaangaande.5. De wetstechnische mogelijkheden worden onderzocht hoe de individuele
corporatie kan bijdragen aan de in nationaal verband te verrichten volkshuisvestingstaken.6. Opname van een verplichting voor een beleidsplan en prestatievoornemens
en het aanpassen van de BAB-procedure hieraan.7. Corporaties sturen voor 1 december van het jaar x hun meerjaren beleidsplan
en hun prestatievoornemens voor hetjaar x+1 naar het Rijk.8. In het BBSH wordt als bijlage een protocol ten aanzien van de accountantsverklaring
opgenomen met in ieder geval als doel de rechtmatigheid vast te stellen van
de activiteiten op het gebied van de volkshuisvesting en de getrouwheid van
de in het jaarverslag vermelde prestaties op de verantwoordingsvelden.9. Corporaties zullen voor 1 juli de jaarstukken en de accountantsverklaring niet alleen aan de gemeente, maar ook aan het Rijk insturen
naast de kerngegevens;10. De gemeente zal voor 1 september een toezichtsrapportage leveren niet
alleen aan de toegelaten instelling, maar ook aan het Rijk;11. Het Rijk zal jaarlijks in mei de Kamer rapporteren over de monitoring
van voorgenomen activiteiten («mei-brief») en in december over
de geleverde prestaties en het toezicht op toegelaten instellingen («december-brief»);12. Er komt een nieuw op te richten onafhankelijk College van Advies Toezicht
Toegelaten Instellingen.Met hetgeen is gesteld in paragraaf 2 heb ik aangegeven hoe ik mij voorstel
de motie nr. 29 over wijziging dan wel aanvulling van artikel 11 van het BBSH
(Duivesteijn c.s.) uit te zullen voeren.Op grond van het gestelde in paragraaf 3 meen ik te kunnen voldoen aan
de motie nr. 27 over de prestatie-eisen ten aanzien van de besteding van het
maatschappelijk kapitaal (Versnel-Schmitz c.s.). Op basis van hetgeen is gesteld
in paragraaf 3 en 5 zal ik mede voldoen aan de moties nr. 26 over de rapportage
over de financiële positie van sociale verhuurders (Duivesteijn en Versnel-Schmitz)
en nr. 32 over de jaarlijkse bespreking van de kaders van het huurbeleid (Duivesteijn
en Versnel-Schmitz).Hetgeen in paragraaf 4 is gezegd over het beleidsplan en de prestatie-afspraken
dient er mede toe uitvoering te geven aan de motie nr. 30 over wijziging dan
wel aanvulling van het BBSH met een meerjaren beleids- en activiteitenplan
(Duivesteijn en Versnel-Schmitz).De aanpassingen in het toezicht, zoals vermeld in paragraaf 6, zullen
ervoor zorgen dat wordt voldaan aan de motie nr. 37 (Duivesteijn c.s.) over
het financiële toezicht op toegelaten instellingen.De motie nr. 28 over versterking van de positie van de huurders (Versnel-Schmitz/Duivesteijn)
leidt niet tot aanpassing in het bestuur van het Centraal Fonds Volkshuisvesting.Mijn voornemens leiden tot organisatorische aanpassingen, waarvan de omvang
en de financiële gevolgen zodanig zijn dat deze binnen de begroting zijn
in te passen.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,D. K. J. Tommel 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23817-41.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl