Mediawet 20..; Brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136482
 2009-2010
 
 31 356
 Vaststelling van een nieuwe Mediawet (Mediawet 20..)
 
 
 
 
 I
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 27 oktober 2009
 
 Bij de behandeling van de Mediabegroting 2009 heeft de Tweede Kamer mij
verzocht een brief over de regionale omroep te sturen. Aan dat verzoek kom
ik graag tegemoet, want er is alle aanleiding om vijf jaar na de laatste kabinetsbrief uitgebreid stil te staan bij de publieke regionale omroep.
 
 De Eerste Kamer heb ik tijdens de behandeling van de Mediawet 2008 op
16 december 2008 toegezegd om het belang van de regiotalen bij de regionale
omroepen te benadrukken. Hierop ga ik aan het slot van deze brief in.
 
 In 2006 is de financiering van de regionale omroep van het rijk naar de
provincies overgeheveld. Eind 2008 heeft het Commissariaat voor de Media de
doeltreffendheid en de effecten van de financieringsstructuur over de periode
2006–2008 geëvalueerd. Dit rapport heb ik op 19 december 2008
naar de Tweede Kamer gestuurd met de toezegging in de beleidsbrief over de
regionale omroep inhoudelijk op de resultaten te reageren.
 
 In juni 2008 verscheen het advies Kracht in de Regio. In opdracht van
ROOS en het IPO heeft een commissie daarin het
begrip kwalitatief hoogwaardige programmering –
een term waarvan sprake is in het wetsartikel dat de overheveling van de financiering
naar de provincies regelt – geprobeerd nader uit te werken.
 
 In november 2008 presenteerde CDA-Kamerlid Atsma de initiatiefnota Stemmen
uit de regio waarin hij voorstellen doet voor
de versterking van de positie van de publieke regionale omroep.
 
 In deze brief geef ik mijn reactie op de evaluatie door het Commissariaat
voor de Media en ga ik in op ontwikkelingen bij de publieke regionale omroep. Daarbij betrek ik het advies Kracht
in de Regio en de nota Stemmen uit de regio.
 Hoofdstuk 1 beschrijft de ontwikkelingen bij de regionale publieke omroep.
In hoofdstuk 2 reageer ik uitgebreid op de evaluatie van het Commissariaat
voor de Media van de overdracht van de financiering van de regionale omroep
van het rijk naar de provincie. In hoofdstuk 3 ga ik in op de vraagstukken
van de regionale omroepen en geef ik aan op welke wijze ik steun van het rijk
wil vormgeven. De minister van Binnenlandse Zaken heeft zeer recent een brief
naar uw Kamer gestuurd met een reactie op het advies van de Commissie Koetje
over de regionale omroep als rampenzender. Dit
onderwerp zal ik daarom in deze brief niet behandelen.
 1. Regionale publieke omroep anno 2009
 Het advies Kracht in de Regio verwoordt de functie van de publieke regionale
omroep kernachtig: «Het verzorgen van regionale nieuwsprogramma’s
en het belichten van de achtergronden ervan is de kerntaak van de regionale
publieke omroep. Regionale omroepen leveren daarmee een belangrijke bijdrage
aan de kwaliteit van de discussie over zaken, die de regionale samenleving
en haar burgers aangaan».
 
 Nederland kent een wijdvertakt aanbod van regionale omroep, iedere provincie
heeft sinds 1988 zijn eigen publieke regionale omroep. Wat aanvankelijk begon als streekradio over provincies heen, is uitgegroeid
tot een multimediaal aanbod op radio, televisie (sinds 1995) en internet in
elke provincie.
 In geen ander land met een klein taalgebied is er een dergelijk zelfstandig
en fijnmazig regionaal publiek media-aanbod. In de meeste Europese landen
is sprake van een nauwe relatie met de landelijke publieke omroep. In veel
landen wordt regionale omroep gemaakt onder verantwoordelijkheid van de landelijke
publieke omroep en veelal via zogenaamde vensterprogrammering in afzonderlijke
regio’s uitgezonden.
 
 Het uitgebreide zelfstandige aanbod heeft als voordeel dat de regionale
omroep goed kan aansluiten bij gebeurtenissen en ontwikkelingen in zijn provincie.
Het betekent echter ook dat de schaalgrootte van een regionale omroep in Nederland
per definitie beperkt is. Dit vraagt veel creativiteit en efficiëntie
van de regionale omroepen bij de besteding van hun middelen.
 Niettemin functioneert de regionale omroep al jaren goed. De omroep vervult
een belangrijke rol in de informatievoorziening op regionaal niveau. De regionale
radiostations hebben hoge luistercijfers en een (gezamenlijk) marktaandeel
van 13,8 % in 2008. Dit is royaal boven de grootste landelijke commerciële
zender Radio 538 (11,1%) en de grootste landelijke publieke zender
Radio 2 (10,3%).
 Regionale publieke radio heeft gemiddeld een wat ouder luisterpubliek
(vanaf 40 jaar) en is vooral populair in de landelijke gebieden. In het
noorden van het land is het marktaandeel van publieke regionale radio bijna
25%.
 
 Het marktaandeel van de regionale televisie is (landelijk gemeten) gemiddeld
2%, het maandbereik gemiddeld 80%. In het grote aanbod van televisiekanalen
in Nederland ondervindt de regionale omroep stevige concurrentie van andere
zenders. Het aandeel en bereik van regionale televisie neemt geleidelijk af.
Daartegenover staat een stijging van het bezoek aan de internetsites van de
regionale omroepen.
 
 Het mediagebruik van mensen verandert onder invloed van digitalisering,
commercialisering en internationalisering. De verwachting is dat de algemene
radio- en televisiezenders voorlopig nog het grootste gedeelte in de kijk- en luistertijd houden. Maar daarnaast kiezen mensen gericht tussen
gespecialiseerde zenders en websites, zoeken zij inhoud op in archieven als «Uitzending
Gemist», abonneren zij zich op podcasts en bekijken zij op hun mobiele
telefoon de headlines van het nieuws. De jongste generaties zijn de eerste
die al deze nieuwe media benutten.
 
 Voor de regionale omroep biedt het versterken van het crossmediale aanbod
nog grote kansen. Volgens het rapport Kracht in de Regio is het verder ontwikkelen
van een crossmediale benadering door de regionale omroep een essentiële
voorwaarde voor het behoud van een volwaardige positie in het medialandschap
en in het publieke bestel. De heer Atsma wijst in zijn nota Stemmen uit de
regio eveneens op het belang van nieuwe media, temeer omdat via nieuwe platforms
een jonger publiek kan worden bereikt door de regionale omroep.
 In beide rapporten krijgt de regionale omroep verder de aanbeveling om
de onderlinge samenwerking tussen de regionale omroepen en de samenwerking
met de landelijke publieke omroep (vergaand) te intensiveren. In hoofdstuk
3 kom ik daar op terug.
 2. Financieringsstructuur en verdeling verantwoordelijkheden
 Tot 2006 werd de regionale omroep duaal gefinancierd door zowel het rijk
als de provincie. In die situatie was niet altijd
helder aan wie de regionale omroep verantwoording af moest leggen over zijn
activiteiten en prestaties. Het IPO en ROOS hebben in 2004 gezamenlijk aangegeven
dat de verantwoordelijkheid voor de regionale omroep het beste past bij het
provinciaal bestuur. Sinds 1 januari 2006
ligt de financiële verantwoordelijkheid voor de regionale omroep volledig
bij de provincies. Zoals bij de overheveling
van de financiering is bepaald, houdt die verantwoordelijkheid in dat een
provincie tenminsteéén regionale publieke omroep financiert
en wel op zo’n manier dat een kwalitatief hoogwaardig media-aanbod mogelijk
is, de continuïteit van de financiering gegarandeerd is en het niveau
van de activiteiten van 2004 gehandhaafd blijft.
De Mediawet 2008 bepaalt tevens dat deze financieringsstructuur iedere drie
jaar wordt geëvalueerd. Het Commissariaat voor de Media heeft de eerste
evaluatie over de periode 2006–2008 vorig jaar afgerond.
 
 Wettelijk kader regionale omroep
 In de Mediawet 2008 ligt de algehele publieke mediaopdracht van de landelijke,
regionale en lokale publieke omroep vast. De
regionale omroep moet een orgaan, dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt,
hebben dat representatief is voor de belangrijkste in de provincie aanwezige
maatschappelijke, culturele of geestelijke stromingen. Het Commissariaat wijst
pas een regionale omroep aan als het provinciebestuur heeft geadviseerd dat
deze instelling voldoet aan de wettelijke vereisten. Verder wordt deze instelling
pas aangewezen als het provinciebestuur zich bereid heeft verklaard voor de
bekostiging zorg te dragen.
 Op grond van de Mediawet 2008 hebben de provincies de zorgplicht voor
ten minste één publieke regionale omroep.
 2.1 Evaluatie gewijzigde financieringsstructuur regionale
publieke omroepen
 Bekostiging en zorgplicht
 De belangrijkste bevinding van het Commissariaat is dat de financiële
verantwoordelijkheid voor de regionale publieke omroepen inderdaad geheel
bij de provincies is komen te liggen en dat de provincies hebben voldaan aan
hun «minimale zorgplicht». In elke provincie draagt het provinciebestuur
zorg voor de bekostiging van het functioneren van ten minste een regionale
omroepinstelling. Bij alle omroepen is een «reële index»
toegepast op het jaarlijkse subsidiebedrag waardoor het niveau van activiteiten
van 2004 in stand is gehouden.
 
 Onderstaande tabel toont hoe het gezamenlijk budget van de regionale omroep
zich heeft ontwikkeld. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2004
 2005
 2006*
 2007
 2008
 
 
 
 
 Bekostiging regionale omroep*
 116 462 157
 120 297 712
 122 966 026
 126 057 910
 132 082 490 
 
 
 Aanvullende subsidie provincies
 3 006 958
 1 470 179
 2 701 009
 2 784 834
 1 741 702
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Reclameopbrengsten
 25 404 601
 25 369 943
 29 605 084
 31 198 635
 n.n.b
 
 
 
 
 * Sinds 2006 alleen nog bekostiging door provincies.
 
 Het Commissariaat stelt vast dat de financiering van de regionale omroep
door de overheveling eenvoudiger en transparanter is geworden. Wel wijst het
erop dat er discussie en onduidelijkheid bestaat over de vraag waar de zorg
en eindverantwoordelijkheid voor de regionale publieke omroep ligt. Provincies
en omroepen vinden dat provincies geen financiële eindverantwoordelijkheid
hebben voor de regionale omroepen, terwijl ik van mening ben dat de provincies
sinds de overdracht binnen de wettelijke kaders de gehele verantwoordelijkheid
dragen voor hun regionale omroep. Het Commissariaat adviseert mij dit nogmaals
toe te lichten, ik kom daar verderop in dit hoofdstuk op terug.
 Onafhankelijkheid programmering
 Regionale omroepen hebben de afgelopen jaren in alle onafhankelijkheid
kunnen functioneren. Er zijn door de provincies geen voorwaarden gesteld aan
de in de Mediawet 2008 vastgelegde redactionele onafhankelijkheid van omroepen.
Het Commissariaat constateert dat een enkele provincie zich te veel in laat
met de programmering. Dat betreft dan niet inhoudelijke bemoeienis met specifieke
programma’s, maar eerder bemoeienis met het programmabeleid in meer
algemene zin. Het Commissariaat meent dat provincies zich terughoudend moeten
blijven opstellen en niet op zoek moeten gaan naar programmatische afspraken
en inhoudelijke voorwaarden.
 Kwalitatief hoogwaardige programmering
 Het Commissariaat merkt op dat de voorwaarden waaraan kwalitatief hoogwaardige
programmering moet worden afgemeten niet zijn ingevuld. Daarom kan het de
vraag of het totale aanbod van de regionale omroep aan deze kwalificatie voldoet
niet beantwoorden. Het Commissariaat vindt dat er criteria moeten worden ontwikkeld
waarmee kwalitatief hoogwaardige programmering kan worden gemeten en adviseert
mij daarover de discussie te bevorderen en daarin de kwaliteitsopvatting van
de Commissie kwalitatief hoogwaardige programmering te betrekken.
 
 De centrale functie van regionale omroepinstellingen is het bieden van
nieuws en achtergrondinformatie over een reeks van onderwerpen. Het Commissariaat
signaleert dat de investeringen van regionale omroepen in internet en crossmediale
activiteiten deels ten koste zijn gegaan van opinie- en achtergrondjournalistiek.
Het Commissariaat vindt dat omroepen zich sterker moeten maken voor het behoud
van opinie- en achtergrondjournalistiek op radio en televisie en meer garanties
moeten bieden om dit veilig te stellen.
 Verder merkt het Commissariaat op dat de regionale omroep gebaat zou zijn
bij een duidelijkere taakverdeling tussen de landelijke, regionale en lokale
omroep. Het Commissariaat gaat hierbij uit van een aanvullende rol van
de regionale omroep ten opzichte van de landelijke en lokale omroepen. Aanscherping
van taak en opdracht dwingt de regionale omroep om prioriteiten te stellen
waardoor de omroep beter tot zijn recht kan komen. Het Commissariaat adviseert
mij het beleid ten aanzien van de gehele publieke omroep met name op het onderdeel
taakverdeling tussen de landelijke, regionale en lokale omroep nader uit te
werken. Ik kom daar in hoofdstuk 3 van mijn brief op terug.
 2.2 Verantwoordelijkheid voor de regionale omroep
 De provincies zijn nu ruim drie jaar verantwoordelijk voor de financiering
van hun regionale omroep en het Commissariaat concludeert dat de overheveling
goed is verlopen. De provincies hebben voldaan aan hun «minimale zorgplicht»,
het niveau van de activiteiten van de regionale omroep is in standgehouden
en het budget is geïndexeerd met een reële index die IPO en ROOS
samen zijn overeengekomen. De financiering is
door de gewijzigde vorm eenvoudiger en transparanter geworden. IPO en ROOS
hebben aan mij gemeld de conclusies van het Commissariaat te delen.
 
 Ook ik ben van mening dat de overheveling van de financiering geslaagd
is en wil mijn waardering uitspreken voor de inzet van IPO en de provincies
voor het succesvol laten verlopen van de overheveling en hun (extra) inspanningen
voor de regionale omroep in de afgelopen jaren. Daarnaast hebben ook het Commissariaat,
ROOS en IPO actief bijgedragen aan het laten welslagen van de overheveling,
bijvoorbeeld door het gezamenlijk ontwikkelen van een financieel handboek
en het opstellen van een uitgangspuntennotitie over artikel 2 170 van
de Mediawet 2008.
 Verdeling verantwoordelijkheid rijk en provincie
 Hoewel er tevredenheid is bij IPO en ROOS over de wijze waarop de overheveling
is verlopen, constateert het Commissariaat tegelijkertijd dat er discussie
en onduidelijkheid is over de vraag waar de zorg en eindverantwoordelijkheid
voor de regionale publieke omroep ligt. IPO en ROOS hebben dit punt in de
evaluatie ingebracht en hebben ook mondeling en schriftelijk mijn aandacht
voor dit onderwerp gevraagd. Ik wil in deze brief graag nog een keer toelichten
hoe de verdeling van verantwoordelijkheden tussen rijk en provincie er naar
mijn mening uitziet.
 
 De kaders voor de verdeling van de financiële verantwoordelijkheden
tussen rijk en provincies worden allereerst gegeven in de Financiële-verhoudingswet.
Het budget voor de regionale omroep is niet geoormerkt binnen het provinciefonds.
De provincie is autonoom over de besteding van zijn middelen. De provincie
moet uiteraard wel rekening houden met de minimale zorgplicht die voortvloeit
uit de Mediawet 2008. In de Financiële-verhoudingswet is verder bepaald
dat als door rijksbeleid een wijziging plaatsvindt in de taken of activiteiten
van de provincies, de financiële gevolgen van deze wijziging moeten worden
aangegeven en ook via welke bekostigingswijze deze financiële gevolgen
voor de provincies kunnen worden opgevangen.
 
 In 2004 zijn door mijn voorganger de verantwoordelijkheden tussen rijk,
provincie en regionale omroep toegelicht (zie kader hieronder) en is afgesproken
dat specifieke wijzingen in het mediabeleid die gevolgen hebben voor provincies
of gemeenten altijd worden besproken in het bestuurlijk overleg met IPO en
VNG. Dit was de afgelopen jaren de praktijk en dat blijft wat mij betreft
ook zo. 
 
 Toelichting bij verantwoordelijkheden rijk en provincie:
 «Op landelijk niveau ligt de politieke verantwoordelijkheid voor
het publieke omroepstelsel, inclusief de regionale en lokale publieke omroep.
Ik denk daarbij aan regels ter bescherming van de programmatische autonomie,
voor reclame en sponsoring of voor de doorgifteplicht voor publieke omroep
via de kabelnetten. Op het terrein van regionale en lokale omroep denk ik
aan hun programmavoorschrift, maar ook aan de overige eisen die de Mediawet
stelt aan deze omroepinstellingen. De landelijke overheid schept op die manier
voorwaarden waarbinnen regionale en lokale omroepen kunnen functioneren, maar
is er niet verantwoor-delijk voor dat alle provincies en gemeenten ook daadwerkelijk
over een publieke omroep beschikken. Die verantwoordelijkheid is gedelegeerd
naar provincies en gemeenten zelf.»
 
 In de rapporten, brieven en gesprekken stellen IPO en ROOS één
knelpunt centraal: de beperkte budgettaire ruimte van regionale omroepen en
daarmee beperkte mogelijkheden voor verdere ontwikkeling van een crossmediale
organisatie en aanbod. Ook stippen zij aan dat het bekostigingsniveau van
2004, dat verhoogd is met een reële index, onvoldoende is om volwaardig
invulling te geven aan de taken en ambities van de regionale omroep, in het
bijzonder in enkele dunbevolkte provincies.
 
 Aan de hand van de knelpunten en ambities wil ik toelichten hoe ik het
speelveld rond de publieke regionale omroep voor mij zie. Er zijn allereerst
kaders voor het aanbod van de regionale omroep. Deze liggen enerzijds besloten
in de wettelijke taak waaraan een regionale omroep minimaal moet voldoen en
anderzijds in de ambities waarmee een regionale omroep invulling geeft aan
zijn rol. Verder zijn er de hiervoor genoemde kaders voor de financiële
verantwoordelijkheid tussen rijk en provincie. Daaruit volgt in mijn visie
de volgende verantwoordelijkheids-verdeling tussen partijen:
 Verantwoordelijkheid provincie – regionale omroep:
 1) Primaire proces en autonome ontwikkelingen.
Het gaat om kosten die te maken hebben met de productie en distributie van
radio, televisie en internetaanbod en de autonome ontwikkelingen daarin. Die
ontwikkelingen betreffen bijvoorbeeld digitalisering, technologische veranderingen
op het gebied van media of nieuwe distributieplatforms. Maar ook het wijzigen
van het productieproces en de ontwikkeling om meer digitaal en crossmediaal
te werken.
 2) Incidenteel stimuleren van ambities. Dit
betreft kosten voor specifieke keuzes en ambities van een regionale omroep
waarbij in overleg met de provincie prioriteiten worden gesteld. De provincie
kan een regionale omroep desgewenst meer ondersteunen en afspraken maken over
de inzet van de bestaande middelen, uiteraard met in achtneming van de redactionele
autonomie.
 Verantwoordelijkheid rijk:
 3) Als direct gevolg van rijksbeleid. Het
gaat dan om kosten die rechtstreeks voorvloeien uit beleidskeuzes van de rijksoverheid
en die direct van invloed zijn op de taak van de regionale omroep. Zo heeft
het rijk zijn verantwoordelijkheid genomen bij de omschakeling van analoge
ethertelevisie (switch over) en de gevolgen daarvan voor regionale omroep.
 4) Aansluiting regio bij landelijke voorzieningen. Het is wenselijk en logisch om regionale omroepen waar mogelijk
mee te laten profiteren van landelijke voorzieningen. Te denken valt aan het
mediafonds, audiovisueel archief, uitzending gemist, uitwisseling nieuwsdiensten.
Het rijk draagt bij aan extra kosten die voortvloeien uit het realiseren van
deze aansluiting. 
 
 Met deze verdeling van verantwoordelijkheden als uitgangspunt geef ik
in het volgende hoofdstuk mijn visie op een aantal vragen en opgaven waarvoor
de regionale omroep zich geplaatst ziet in de nabije toekomst. Ik hecht er
aan te vermelden dat besluiten over financiering van activiteiten van de regionale
omroep de afgelopen jaren naar mijn mening al grotendeels via deze lijnen
zijn genomen. Zo is de regionale omroep buiten beschouwing gebleven bij de
korting op het mediabudget in 2006 en 2007 en hebben zowel provincie als rijk
sinds 2006 op basis van de hierboven beschreven verantwoordelijkheidsverdeling
extra financiering beschikbaar gesteld voor activiteiten van de regionale
omroep (zie voor een overzicht bijlage 1 en 2).
 3. Vraagstukken rond de regionale omroep
 3.1 Programmering, taakafbakening en samenwerking
 Programmering en taakafbakening
 Het Commissariaat voor de Media en de Commissie kwalitatief hoogwaardige
programmering van publieke regionale omroepen besteden in hun rapporten aandacht
aan (veranderingen in) de programmering van de regionale omroepen in de afgelopen
jaren. Het rapport Kracht in de Regio doet een waardevolle aftrap voor de
discussie over de kwaliteit van de programmering van de regionale omroepen
en een juiste programmatische balans daarin. Het Commissariaat roept mij op
om de discussie daarover verder te bevorderen en de taakverdeling tussen de
landelijke, regionale en lokale omroep nader uit te werken. Beide partijen
laten overigens doorschemeren dat zij het geen goede zaak vinden dat er bij
de regionale omroepen te weinig aandacht is voor kwalitatief goede achtergrondjournalistiek,
mede omdat omroepen steeds meer prioriteit geven aan andere genres.
 
 Op hoofdlijnen is er naar mijn mening geen onduidelijkheid over de reikwijdte
en taakafbakening van de publieke regionale omroep. Zoals eerder betoogd is
zijn rol complementair aan die van de landelijke omroep.
 IPO en ROOS hebben in aansluiting op het rapport Kracht in de regio samen
een nadere invulling gegeven aan het begrip kwalitatief hoogwaardige programmering
en komen tot drie elementen:
 1. De continuïteit in de programmering van de kleinste regionale
omroepen op radio en televisie moet groter worden; onder meer door het realiseren
van een adequate weekendprogrammering en het versterken van de kwaliteit van
de doordeweekse programmering.
 2. Alle regionale publieke omroepen moeten een crossmediale aanpak kunnen
gebruiken om zoveel mogelijk mensen te bereiken via televisie, radio en internet.
 3. Regionale omroepen moeten als onderdeel van de crossmediale ontwikkelingen
gebruik kunnen maken van het digitale omroeparchief.
 
 Ik kan deze praktische benadering van IPO en ROOS volgen en zie geen specifieke
rol voor mij weggelegd bij de verdere invulling van het begrip kwalitatief
hoogwaardige programmering. De discussie over het kwaliteitsniveau van de
programmering en de prioriteiten in het aanbod is wat mij betreft in de eerste
plaats een aangelegenheid van de regionale publieke omroepen en de provincies.
 Het rapport Kracht in de Regio beveelt aan een gecoördineerd systeem
van regionale visitaties in te voeren. Aansluiting bij de landelijke systematiek
ligt daarbij voor de hand. Bij de landelijke publieke omroep en sinds kort
ook de Wereldomroep wordt de volgende beleids- en verantwoordingscyclus gevolgd:
een meerjarig beleidsplan ter invulling van de wettelijke publieke taakopdracht,
gevolgd door prestatieafspraken ter vastlegging daarvan en afgesloten met
visitaties ter verantwoording en beoordeling. De regionale omroep
zou deze cyclus kunnen overnemen. Daarbinnen kunnen provincies en omroepen
het gesprek aangaan over prioriteiten en ambities aan de ene kant en prestaties
aan de andere kant. Als provincies en omroepen het wenselijk vinden dat daaraan
een wettelijke basis wordt gegeven, ben ik bereid daar naar te kijken.
 
 Al een aantal jaren is er zorg over de continuïteit van de kleinste
regionale omroepen. Vanuit mijn visie op de verantwoordelijkheden voor de
regionale omroep vind ik dit in de eerste plaats een zaak van de provincies
zelf. In Stemmen uit de regio stelt het CDA voor te onderzoeken wat de oorzaak
is van de financiële moeilijkheden. Ook stelt de heer Atsma voor om een
omroepreserve te creëren, die net als bij de landelijke omroep tegenvallers
kan opvangen bij de regionale omroep. Ik kan mij voorstellen dat een dergelijk
onderzoek inzicht kan geven in mogelijke oplossingen voor de problematiek
van kleinere provincies. Ook vind ik het denkbaar dat daarbij eventuele herverdeeleffecten
en de eigen vermogens van de regionale omroep
tegen het licht worden gehouden. Als betrokken partijen dit willen onderzoeken,
ben ik bereid aan dat onderzoek bij te dragen.
 Programmatische samenwerking
 Zoals gezegd is de regionale omroep complementair aan de landelijke omroep.
Je zou de landelijke omroep kunnen zien als grote broer die door de schaalgrootte
en centrale coördinatie een publieke mediadienst biedt waar ook andere
partijen, zoals regionale omroep maar ook de pers van kunnen profiteren. De
Nederlandse mediamarkt is zeer concurrerend. Dit betekent: strijd om programma’s,
rechten, creatief en journalistiek talent, aandacht van het publiek en strijd
om inkomsten.
 
 Het lijkt mij in het publieke belang dat de publieke omroepen op alle
niveaus dan ook goed samenwerken. Een verdergaande samenwerking op programmaniveau
tussen de landelijke en de regionale publieke omroepen juich ik dan ook zeer
toe. Het biedt kansen om wederzijds de programmering te versterken. Er wordt
al samengewerkt op diverse niveaus (doorprikken journaal, aankoop programma’s
zoals regiosoaps, gebruik van beeldmateriaal). De samenwerking kan worden
uitgebouwd door bijvoorbeeld onderling (meerjarige) afspraken te maken over
gezamenlijke mediaproducties. Ook kan gedacht worden aan regionale vensterprogrammering.
 
 Juist in de uitwisseling en samenwerking – ook op de werkvloer en
in aanpak van de bedrijfsvoering – valt winst te boeken. De landelijke
publieke omroep heeft mij laten weten voor meer samenwerking te voelen en
heeft met de regionale omroepen een traject ingezet om verdere samenwerkingsmogelijkheden
te verkennen, zowel programmatisch als in het domein van de nieuwe media. In de meerjarenbegroting 2010–2014 reserveert de
landelijke publieke omroep vanaf 2011 ook middelen voor het versterken
van de samenwerking met de regionale omroep.
Doel hiervan is zowel kwaliteit bevorderen als het benutten van schaalvoordelen
van een gezamenlijke aanpak. Op mijn beurt wil ik samen met de betrokken partijen
de mogelijkheden van vergaande samenwerking tussen de landelijke en regionale
omroep serieus verkennen, waarbij ook het model van vensterprogrammering wordt
betrokken. Dit kan mogelijk ook bijdragen aan het verzekeren van een regionale
journalistieke voorziening van voldoende omvang.
 Regionale mediacentra
 De commissie Brinkman, die voor mij de toekomst van de journalistiek in
Nederland heeft onderzocht, heeft een innovatief voorstel gedaan om de samenwerking
tussen de pers en de regionale omroep te stimuleren, namelijk
de vorming van virtuele of fysieke regionale mediacentra. Deze mediacentra zouden een oplossing kunnen bieden voor de problemen
in de regionale en lokale pers. Op dit niveau stemt het beeld in de journalistiek
namelijk weinig vrolijk en eisen teruglopend aantal abonnees en teruglopende
advertentie-inkomsten hun tol. Vanwege de kleinere schaal drukken de ontwikkelingen
daar zwaarder op de journalistieke infrastructuur dan bij de landelijke pers
het geval is. Nu al vertoont het correspondentennetwerk in de regio gaten
en slibben de fijnste haarvaten voor de toestroom van het nieuws dicht. Het
publieke debat in de regio mist daardoor belangrijke journalistieke voeding
en dat is een verarming voor de regionale en lokale democratie.
 
 Het voorstel van de commissie spreekt zeer tot mijn verbeelding: stimuleer
de vorming van fysieke of virtuele regionale mediacentra. In deze regionale
mediacentra zouden zowel de print- en omroepmedia als de nieuwe (online) initiatieven
crossmediaal kunnen samenwerken. Een sterke regionale nieuwssite zou in dit
samenwerkingsverband prioriteit kunnen krijgen. In Engeland wordt momenteel
nagedacht over de inrichting van vergelijkbare lokale en regionale journalistieke
eenheden. In Nederland hebben organisaties zelf
al stappen in deze richting gezet. Zo willen de regionale dagbladen en regionale
publieke omroepen in Gelderland en Brabant de krachten bundelen. En het Stimuleringsfonds
voor de Pers heeft recent WijLimburg.nl gesteund, een crossmediaal samenwerkingsverband
van Limburgse media.
 
 In mijn reactie op het advies van de commissie Brinkman heb ik geschreven
dat ik de mogelijkheden voor regionale mediacentra verder wil verkennen, uiteraard
in overleg met provincies, gemeenten, regionale omroepen en dagbladen. Zo nodig ben ik bereid de Mediawet 2008 hiervoor te verruimen.
Bovendien volg ik het advies van de commissie om een deel van de innovatiemiddelen
van het Stimuleringsfonds voor de Pers speciaal te bestemmen voor regionale
samenwerking tussen omroep en pers, en voor de ontwikkeling van sterke regionale
nieuwssites.
 3.2 Crossmediale benadering
 Regionale omroepen functioneren net als andere media-aanbieders in een
medialandschap dat onder invloed van digitalisering ingrijpend wijzigt. Het
publiek kijkt en luistert weliswaar voornamelijk nog algemene radio- en televisiezenders,
maar er komen steeds nieuwe manieren bij om media-aanbod te gebruiken: gespecialiseerde
zenders en websites, archieven als «Uitzending Gemist» en mobiele
internetdiensten. De jongste generaties zijn vaak de eersten die al deze nieuwe
media benutten.
 De Mediawet is volledig herzien waardoor alle publieke omroepen de mogelijkheid
hebben gekregen om hun taken op een multimediale wijze nog beter te vervullen. De Mediawet 2008 biedt regionale omroepen kansen om hun
publiek cross- en multimediaal beter te bereiken. In het Verenigd Koninkrijk
geeft de regionale omroep BBC Oxford hier een aansprekend voorbeeld van. Deze
omroep werkt multimediaal en efficiënt. Het snelste medium wordt als
eerste ingevuld: internet, gevolgd door radio en dan televisie. En dat alles
met een relatief beperkt budget van 2,9 miljoen pond (ca. 3,2 miljoen euro). Regionale omroepen zijn overigens, mede vanwege hun schaalgrootte
al vaak als eerste gestart met crossmediaal werken, veelal ook om bedrijfsmatige
redenen. Immers, crossmedialiteit en digitaal werken is efficiënt en
levert vaak een besparing op.
 
 In de diverse rapporten wordt desondanks geconstateerd dat de regionale
omroepen vooralsnog achterblijven als het gaat om internet en nieuwe media.
Het CDA stelt voor dat rijk en provincie de regionale omroepen eenmalig extra
financiering toekennen voor de ontwikkeling van internet en nieuwe
media. Hiermee zouden zij gezamenlijk snel een aantal stappen kunnen zetten
op dit terrein. Diverse provincies hebben vanuit hun verantwoordelijkheid
al extra bijdragen geleverd aan de omroepen om deze overgang mogelijk te maken.
Dit zal ook de komende jaren nodig blijven. Een incidentele impuls kan de
overgang naar efficiënter, crossmediaal werken bevorderen. Daar wil ik
eenmalig aan bijdragen. In totaal heb ik hiervoor in 2009 een incidenteel
bedrag van 2 miljoen euro beschikbaar. Dit bedrag wordt via de ROOS beschikbaar
gesteld aan de regionale omroepen.
 3.3. Distributie via kabel, ether en satelliet
 Toegankelijkheid van het media-aanbod is een van de doelstellingen van
het mediabeleid. Het is immers van belang dat het publieke aanbod, ook regionaal,
niet alleen wordt geproduceerd maar ook bekeken en beluisterd kan worden.
In de Mediawet en de Telecommunicatiewet zijn daarom specifieke garanties
voor distributie van de landelijke, regionale en lokale publieke omroep opgenomen.
Er komen echter meer en meer platformen bij, vooral digitaal. Het is aan de
publieke omroepen zelf om te bepalen op welke platforms zij verder nog aanwezig
willen zijn en daarover met distributeurs te onderhandelen.
 
 Waar mogelijk en nodig faciliteert de rijksoverheid de distributie door
bijvoorbeeld frequentieruimte beschikbaar te stellen zoals bij digitale etherradio.
Ook is de rijksoverheid de regionale omroep in 2006 sterk tegemoet gekomen
bij de omschakeling naar digitale ethertelevisie. Sinds de omschakeling («switch
over») zenden nu alle 13 regionale omroepen via de digitale ethertelevisie
uit, terwijl eerder maar 8 omroepen via analoge ethertelevisie uitzonden.
Via de landelijke publieke omroep betaalt het rijk de bijkomende distributiekosten
van 1,9 miljoen per jaar. In die tijd zijn de meeste regionale omroepen ook
begonnen met satellietuitzendingen. Daarvoor mochten zij de besparing op de
analoge distributie inzetten (3,6 miljoen) en heeft het kabinet incidenteel
1,6 miljoen beschikbaar gesteld. De verspreiding per satelliet is overigens
een keuze van de regionale omroep zelf. Niet alle omroepen hebben hiervoor
gekozen.
 
 De doorgifte van de regionale omroep op de kabel is wettelijk geregeld.
In het analoge kabelpakket is de regionale omroep vlak na de landelijke publieke
en commerciële algemene zenders te vinden. Op de digitale kabel zijn
de regionale omroepen gebundeld in één pakket boven kanaal 700
of 900. De bundeling van de regionale omroepen heeft voordelen en nadelen.
De regionale omroepen worden als één blok doorgegeven en zijn
daardoor als geheel beter te vinden. Maar in zijn eigen provincie verliest
een regionale omroep zijn plaats binnen de eerste 15 kanalen. De regionale
omroepen stellen dat de huidige positie (boven de 700 en 900) in het digitale
pakket een negatief effect heeft op hun kijktijdaandeel en dus reclame-inkomsten.
Een belangrijke reden is dat de kijker niet meer kan «doorzappen»
naar de regionale omroep om vervolgens naar regionaal aanbod te kijken, wat
nu in het analoge aanbod wel het geval is.
 
 De vindbaarheid van de regionale omroep in het uitgebreide digitale pakket
is terecht een zorgpunt. Dit speelt ook bij de lokale omroepen, de themakanalen
van de landelijke publieke omroep en publieke HDTV kanalen. Het is in de eerste
plaats aan de omroepen en distributeurs om hier goede afspraken over te maken.
Kabelbedrijven en ROOS zijn momenteel in overleg over een prominentere positie
van de regionale omroep in de EPG in hun eigen verzorgingsgebied. Ik hoop
uiteraard dat partijen hier goed uitkomen. Maar gelet op het belang van goede
vindbaarheid van alle publieke mediadiensten, zal ik hierover
in overleg treden met de kabelbedrijven.
 3.4 Landelijke voorzieningen en de regionale omroep
 Zoals ik in hoofdstuk 2 van deze brief betoogde, vind ik het wenselijk
en logisch om regionale omroepen, waar mogelijk, mee te laten profiteren van
landelijke voorzieningen. Daarmee profiteert ook het publiek van de regionale
omroepen van deze publieke voorzieningen. Op een aantal terreinen ligt aansluiting
voor de hand: het mediafonds, audiovisueel archief, uitzending gemist en uitwisseling
tussen nieuwsdiensten.
 Stimulering culturele producties via het Mediafonds
 Sinds 2000 is het Mediafonds ook opengesteld voor de regionale publieke
omroep. Via dit fonds ondersteun ik de regionale omroepen bij de ontwikkeling
van regionaal drama en regionale culturele programmering. Het Mediafonds vergoedt
90% van de productiekosten en biedt begeleiding bij projecten. De regionale
omroep draagt 10% van de kosten. Het geoormerkte budget voor de regio
binnen het Mediafonds bedroeg 1,6 miljoen euro in 2008. Ter uitvoering van
de motie Atsma/Remkes wordt dit bedrag met ingang
van 2011 verhoogd naar 3,6 miljoen euro. Ik
vind het van wezenlijk belang dat deze middelen in een apart fonds zitten.
Daarmee wordt gegarandeerd dat deze middelen ook daadwerkelijk voor het stimuleren
van nieuwe en bijzondere producties door de regionale omroep worden gebruikt.
 Mogelijkheden tot bundeling van functies Uitzending gemist
 Uitzending gemist is in korte tijd een bekende en veel gebruikte dienst
geworden, zowel van de landelijke publieke omroep, en in navolging daarvan
de commerciële omroepen. Ook regionale publieke omroepen hebben eigen «uitzending
gemist» diensten op internet. Er is echter geen aansluiting tussen regionale
omroepen onderling en met de landelijke publieke omroep, terwijl met de bundeling
van de «uitzending gemist» diensten juist synergie kan worden
behaald. Als de programma’s in één database staan kan
de kijker vanaf de site van een regionale omroep ook programma’s uit
andere provincies met vergelijkbare onderwerpen vinden. Met een koppeling
aan de database van de landelijke publieke omroep komt dat aanbod er ook nog
bij. Een gezamenlijke «uitzending gemist» dienst biedt bovendien
meer mogelijkheden voor de verkoop van reclame.
 
 De landelijke publieke omroep en ROOS zijn in overleg over de mogelijkheden
van samenwerking. Om de koppeling te realiseren moet een uniforme werkwijze
worden ingevoerd waarbij de database van de regionale omroepen (content management
system CMS) moet kunnen «praten» met die van de landelijke publieke
omroep en vice versa. Dat vergt bereidheid van partijen, maar ook investeringen.
ROOS heeft gevraagd of een bedrag van 450 000 euro ingezet kan worden
voor de ontwikkeling van een gezamenlijk content management systeem (CMS).
Dit bedrag is over uit de 1,6 miljoen euro die het rijk beschikbaar had gesteld
voor satellietverspreiding van regionale omroepen (zie paragraaf 3.3).
Ik ga daarmee akkoord als het CMS voor alle regionale omroepen beschikbaar
komt en daarmee aansluiting gezocht wordt bij de landelijke diensten.
 Openstellen archieffunctie Instituut voor Beeld en Geluid
 De meeste regionale omroepen hebben nog weinig tot geen ervaring met het
digitaal archiveren van hun beeldmateriaal. Veel beeldmateriaal wordt uiteindelijk «op
de plank» bewaard en is op termijn lastig te hergebruiken of terug te
vinden. Dat is zonde. Ik heb daarom laten verkennen of het mogelijk
is programma’s van de regionale omroep te laten archiveren bij het Instituut
voor Beeld en Geluid. Regionale omroepen kunnen
in principe aansluiten op het archiveringssysteem van Beeld en Geluid. Op
dit moment is echter nog niet duidelijk welke kosten en knelpunten dat met
zich mee brengt. Daarom stelt Beeld en Geluid voor eerst een pilot uit te
voeren met enkele regionale omroepen. In die pilot staan twee vraagstukken
centraal:
 1) eisen aan archiveringssysteem regionale omroep (zie kader). Dit is
overigens een ander systeem dan bij de «uitzending gemist» diensten;
 2) selectie van te archiveren programma’s. Programma’s die
(ook) via de landelijke publieke omroep worden uitgezonden, worden via de
landelijke publieke omroep gearchiveerd. Programma’s van nationaal belang
zal Beeld en Geluid vanuit zijn eigen taak en functie archiveren. Voor het
overige moet de regionale omroep afwegen of zij een programma wel of niet
archiveren. Aan de opslag zijn immers structurele kosten verbonden. Deze kosten
zijn direct terug te leiden naar het programma-aanbod van een regionale omroep
en komen dus ook voor rekening van die omroep.
 
 Ter dekking van de kosten van de pilot wil ik in 2010 eenmalig een budget
voor ontwikkeling toekennen aan Beeld en Geluid van 300 000 euro.
 
 De archivering van de programma’s van de landelijke publieke omroep
is volledig geautomatiseerd. De programma’s worden via de Digitale Voorziening direct opgeslagen bij het Instituut voor Beeld
en Geluid. Om andere partijen zoals commerciële
omroepen en regionale omroepen ook digitaal te laten archiveren, ontwikkelt
Beeld en Geluid momenteel het archiveringssysteem (Pro-Archive ).
 3.5 Regiotalen
 Tijdens de behandeling van de Mediawet 2008 in de Eerste Kamer op 16 december
2008 heeft het lid De Boer (CU) mij gevraagd om in het gesprek met de regionale
omroepen het gebruik van regionale erkende talen door deze omroepen te stimuleren. Aanleiding hiervoor was het rapport van het Committee of Experts of the European Charter for Regional and Minority Languages. De thematiek heb ik aan de orde gesteld
omdat ik het belang van het gebruik van regiotalen onderschrijf. Het verheugt
mij dan ook dat regionale omroepen in toenemende mate aandacht hebben voor
de eigen streektaal. Dit blijkt onder andere uit de regiosoaps die mede met
steun van het Mediafonds tot stand komen.
 Binnenkort komen de aanbevelingen van de commissie van deskundigen over
het Limburgs en Nedersaksisch beschikbaar. Deze zullen onder de aandacht worden
gebracht van de provinciale overheden, zodat zij hiermee rekening kunnen houden
bij de ontwikkeling van een eigen taal- en cultuurbeleid.
 Voor de Friese taal is er sinds 2001 een bestuursafspraak Friese taal
en cultuur van het rijk met de provincie Fryslân (Stscrt. 2001, 125).
Op basis hiervan is in 2009 een nieuw uitvoeringsconvenant gesloten met de
provincie.
 Tot slot
 Met de overheveling in 2006 is er een nieuwe bestuurlijke verhouding ontstaan
tussen de regionale publieke omroep en de overheid. De provincies hebben voldaan
aan hun minimale zorgplicht en de regionale omroepen hebben zich verder kunnen
ontwikkelen. Met deze brief heb ik duidelijkheid willen geven over de verschillende
verantwoordelijkheden van de regionale omroep, de provincie en het rijk. De
verschillende vraagstukken over de regionale omroep die in de rapporten en
notities zijn beschreven, moeten binnen deze kaders worden bekeken.
Vanuit hun eigen verantwoordelijkheid zullen de regionale omroepen in overleg
met hun provincie keuzes moeten maken en prioriteiten moeten stellen. Vanuit
het rijk ondersteun ik de regionale omroep door de landelijke voorzieningen
zoals Mediafonds, Instituut voor Beeld en Geluid en Uitzending gemist meer
toegankelijk te maken en stel ik incidenteel extra geld beschikbaar voor crossmediaal
werken. Daarnaast wil ik de mogelijkheden voor verdere samenwerking met de
landelijke publieke omroep onderzoeken en het ontwikkelen van regionale mediacentra
verkennen.
 Ik zie er naar uit op korte termijn met de Kamer over mijn voorstellen
te spreken.
 
 De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 R. H. A. Plasterk 
 
 
 BIJLAGEN:
 1. Overzicht van de extra bijdragen van de rijksoverheid sinds 2006
 2. Overzicht van de extra bijdragen van de provincies.
 Bijlage 1: Extra bijdragen rijksoverheid aan regionale
omroepen sinds 2006 
 
 
 
 
 
 
 
 Euro:
 
 
 
 
 
 Structureel:
 
 
 
 
 Deels nieuw: Stimuleringsfonds vanaf 2011 structureel
 3 600 000 
 
 
 2006: Financiering digitale etherverspreiding via NPO (t/m 2010)
 1 900 000
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal structureel
 
 
 5 500 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Incidenteel:
 
 
 
 
 Nieuw: Bijdrage crossmediale ontwikkeling
 2 000 000 
 
 
 Nieuw: Herbestemming overschot satellietgelden Uitzendinggemist
 450 000 
 
 
 Nieuw: Onderzoek naar openstelling Beeld en Geluid
 300 000 
 
 
 2006: Impuls satellietdistributie (1 600 000 -/- 450 000)
 1 150 000
 
 
 2008: Vrijval fonds zenderkosten bij ROOS*
 1 100 000
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal incidenteel
 
 
 5 000 000
 
 
 
 
 
 * Het fonds zenderkosten is overbodig geworden na de afschaffing
van de analoge etherdistributie. De ROOS heeft het fonds in beheer en zal
het inzetten ten behoeve van de regionale omroepen. 
 Bijlage 2: Overzicht extra bijdragen provincies regionale
omroepen 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Provincie
 structureel
 Incidenteel 2008
 Incidenteel 2009 
 
 
 
 
 Groningen 
 – 
 Programmering € 100 000 
 p.m. 
 
 
 Fryslân 
 t/m 2010: € 1
mln: verbreding verdieping, programmering, cross-mediaal, ondertiteling
 – 
 € 200 000
ontsluiten en digitaliseren van audio-visueel materiaal. 
 
 
 Drenthe 
 p.m. 
 € 192 000: ondertiteling
 p.m. 
 
 
 Overijssel 
 – 
 – 
 € 50 000
programmaparticipatie 
 
 
 Gelderland 
 € 1 074 000:
ondertiteling, programma’s, Calamiteitenfunctie 
 –
 –
 
 
 Utrecht 
 € 20 000
ondertiteling 
 € 435 000: programmering 
 p.m. 
 
 
 Flevoland 
 € 150 000:
optie (onder voorwaarde van bijdrage van OCW n.a.v. nota Atsma) 
 Via reserves
 – 
 
 
 Noord-Holland 
 € 50 000–60 000:
programma’s
 € 1 mln: o.a. cross-mediale
communicatie produkten 
 –
 
 
 Zuid-Holland 
 Tot 2012 € 390 000:
ondertiteling, algemeen (2009–2012) 
 € 450 000:
co-producties 
 € 200 000
 
 
 Zeeland 
 € 75 000:
interregionale TV (m.u.v. 2008)
 € 512 000:
digitaliseren archief 
 p.m. 
 
 
 Noord-Brabant
 – 
 € 495 000: programmering 
 – 
 
 
 Limburg 
 –
 € 23 500: ondertiteling € 221 313:
overig
 € 23 500: ondertiteling
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kamerstukken II, 2004–2005, 28 856, nr. 7.
 
 
 Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 VIII, nr. 129.
 
 
 Kracht in de Regio. Advies van de Commissie kwalitatief hoogwaardige programmering
van de publieke regionale omroepen in opdracht van IPO en ROOS, juli 2008.
 
 
 Stemmen uit de Regio, november 2008. Kamerstukken II, 2008–2009,
31 788, nrs. 1–2.
 
 
 Lokale publieke omroep blijft in deze brief buiten beschouwing. Recentelijk
is de financiering gewijzigd met als ingangsdatum 2010. Over de uitwerking
daarvan zal ik uw Kamer later informeren.
 
 
 Kamerstukken II, vergaderjaar 2008–2009, 31 117, nr. 34.
 
 
 In de provincie Zuid Holland zijn twee regionale omroepen actief, Omroep
West en RTV Rijnmond; dit is een gevolg van toenmalige plannen voor het «openbaar
lichaam Rijnmond».
 
 
 Cijfers uit Jaarverslag ROOS, 2008.
 
 
 Zie verder de memorie van toelichting bij de Mediawet 2008. Kamerstukken
II, vergaderjaar 2007–2008, 31 356, nr. 3.
 
 
 Vanaf 2000, in dat jaar werd een deel van het Rijksbudget overgeheveld
naar het Provinciefonds. Zie Kamerstukken II, 1998–1999, 26 707,
nr. 1–2.
 
 
 Brief ROOS/IPO aan staatssecretaris Van der Laan van 23-06-2004, nr 30 061/04
en van 26-10-04, nr 47012/04. Beiden toegevoegd als bijlage bij Kamerstukken
II, vergaderjaar 2004–2005, 28 856, nr. 7.
 
 
 Kamerstukken II, vergaderjaar 2002–2003, 28 856, nrs. 1–2.
 
 
 Mediawet 2008, artikel 2.170.
 
 
 Kamerstukken II, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VIII, nr. 129.
 
 
 Mediawet 2008, artikel 2.1.
 
 
 Mediawet 2008, artikel 2.62, eerste en tweede lid.
 
 
 De index bedroeg 2,34% in 2006, 2,67% in 2007 en 4,78%
in 2008.
 
 
 Het Financieel handboek en de Uitgangspuntennotitie zijn in juli 2009
door het Commissariaat voor de Media gepubliceerd. Zie www.cvdm.nl.
 
 
 Betreft citaat uit brief aan Tweede Kamer, Kamerstukken II, 2004–2005,
28 856 nr. 7.
 
 
 De rol van de regionale omroepen is een aanvullende rol op landelijke
publieke omroep: op grond van artikel 2.70 van de Mediawet 2008 verzorgen
regionale omroepen een aanbod dat in het bijzonder betrekking heeft op de
provincie waarvoor het aanbod bestemd is.
 
 
 Uit de jaarverslagen van de verschillende omroepen blijkt dat sommige
omroepen aanzienlijke eigen vermogens hebben.
 
 
 Zie Terugblik 2008 Landelijke Publieke Omroep, p. 75.
 
 
 NPO, Meerjarenbegroting 2010–2014, p. 44.
 
 
 Adviesrapport Tijdelijke Commissie Innovatie en Toekomst Pers, 23 juni
2009. Kamerstukken II, vergaderjaar 2008–2009, 31 777, nr. 15.
 
 
 Zie: www.culture.gov.uk/images/publications/digitalbritain-finalreport-jun09.pdf
 
 
 Kamerstukken II, 2009–2010, 31 777, nr. 17.
 
 
 De nieuwe Mediawet 2008 is op 1 januari 2009 in werking getreden.
 
 
 Presentatie Steve Taschini BBC Oxford, ROOS dagen,11 februari 2009.
 
 
 Kamerstukken II, 2008–2009, 31 804, nr. 39.
 
 
 De verhoging met 2 miljoen euro maakt onderdeel uit van de 25 miljoen
euro enveloppenmiddelen die op de aanvullende post bij Financiën onder
voorbehoud van besluitvorming bij voorjaarsnota 2010 is gereserveerd.
 
 
 Vanuit het oogpunt van het bewaren, behouden en toegankelijk maken van
het cultureel erfgoed, niet zozeer als bedrijfsarchief.
 
 
 www.dedigitalevoorziening.nl
 
 
 http://instituut.beeldengeluid.nl/index.aspx?ChapterID=8633
 
 
 Handelingen I, 2008–2009, nr. 15 – blz. 746.
 
 
 http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/default_en.asp.