Verandering Grondwet tot aanvulling van bepalingen over verkiezing volksvertegenwoordigers bij zwangerschap, ziekte; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28727, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

01-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28727 nr. 6

06-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingAlgemeenProcedurele aspectenOverige politieke ambtsdragersOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 28727, nr. 6 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28727Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 727Wetsvoorstel verandering in de Grondwet, strekkende tot aanvulling van
bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer der
Staten-Generaal, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met
de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziektenr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 6 mei 2004InleidingMede namens de Minister-president, Minister van Algemene Zaken, danken
wij de leden van de fracties voor hun inbreng. Meerdere fracties gaven aan
wat in algemene zin hun opvatting was over het wetsvoorstel dat met het oog
op de tweede lezing aanhangig is gemaakt. De PvdA-fractie gaf in het verslag
aan verheugd te zijn dat het voorstel in eerste lezing door de Eerste Kamer
was goedgekeurd. Zij hoopten dat het voorstel ook in tweede lezing voldoende
steun zal krijgen. De leden van de PvdA-fractie hadden de afgelopen tijd signalen
ontvangen, met name ook van gemeenteraadsleden, dat het ontbreken van een
goede regeling vrouwen voor problemen stelt. De leden konden ook instemmen
met een vervangingsregeling bij (ernstige) ziekte). De fractie van D66 onderstreepte
evenzeer de wenselijkheid van het wetsvoorstel, dat beoogt een mogelijke belemmering
voor vrouwen ter vervulling van het ambt van politiek ambtsdrager weg te nemen.De regering moet constateren dat enkele fracties nog bezwaren hebben tegen
het onderhavige wetsvoorstel. Zo verwees de SGP-fractie naar door hen bij
eerdere gelegenheden ingebrachte staatsrechtelijke en praktische bezwaren
tegen een vervangingsregeling. De leden van de CDA-fractie gaven aan dat de
materie bij de eerste lezing op veel facetten was besproken en dat nog restte
te onderzoeken of er nieuwe aspecten beoordeeld dienen te worden. Van de ChristenUnie
herinnerden de leden eraan dat zij niet hadden ingestemd met de eerste lezing,
gelet op de uitbreiding met de toepassing van de vervangingsregeling ook in
geval van ziekte.De leden van de VVD-fractie hadden zonder instemming kennisgenomen van
het voorstel en verwezen daarbij eveneens naar eerder geuite bezwaren. Zij
waren sindsdien nog niet van mening veranderd.Met deze nota willen wij vragen die nog bij verschillende fracties leven
beantwoorden en ingaan op de diverse aspecten die in het verslag aan de orde
worden gesteld. We betreuren het dat de inzending van deze nota naar aanleiding
van het verslag te lang op zich heeft laten wachten. Wij willen ons ervoor
inzetten dat de verdere afhandeling van het voorstel voortvarender geschiedt
en dat ook de verdere voorbereiding van de uitvoeringsregelgeving adequaat
ter hand wordt genomen.Aan de voorgestelde vervangingsregeling liggen twee belangrijke motieven
ten grondslag.Het eerste betreft het opheffen van een belemmering voor vrouwen om vanwege
het ontbreken van een adequate vervangingsregeling bij zwangerschap en bevalling
volwaardig gebruik te maken van het passieve kiesrecht. De overheid kan daarmee
een bijdrage leveren aan het verbeteren van de positie van vrouwen in het
openbaar bestuur. De tijdelijke vervanging betekent dat men na ommekomst van
de vervangingstermijn weer van rechtswege lid wordt van het vertegenwoordigend
lichaam. Men is op deze wijze niet afhankelijk van vrijwillige afspraken.Het tweede motief betreft het gezondheidsaspect. Door de introductie van
de mogelijkheid om zich tijdelijk te laten vervangen bij zwangerschap en bevalling,
evenals in geval van ziekte, wordt voorkomen dat volksvertegenwoordigers zich
gedwongen zouden voelen ten koste van hun gezondheid of van de gezondheid
van hun toekomstig kind door te blijven werken. Ook na tijdelijke vervanging
wegens ziekte wordt men van rechtswege weer lid van het vertegenwoordigende
lichaam. Op deze wijze toont men respect voor de persoon die het ambt uitoefent.AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie constateerden dat inmiddels de contouren
van een uitvoeringsregeling waren gepresenteerd. Zij verzochten de regering
aan te geven wat de reactie van IPO en VNG was op deze proeve van een uitvoeringsregeling.De ontwerpregeling is voor een reactie aan VNG en IPO gezonden waarbij
tevens aandacht is gevraagd voor de wenselijkheid om een vervangingsregeling
te treffen voor wethouders en gedeputeerden. Gelet op de kiesrechtelijke aspecten
is de ontwerpregeling tevens voor advies aan de Kiesraad gezonden. Zowel het
IPO, de VNG als de Kiesraad hebben inmiddels gereageerd en hebben in hun reactie
laten weten in te stemmen met de proeve met inachtneming van een aantal opmerkingen.1 Wij staan positief tegenover de meeste suggesties die
het IPO, de VNG en de Kiesraad in hun reacties hebben gegeven. Verder in de
nota gaan wij hier inhoudelijk op in.Opgemerkt zij dat wij ons niet hebben kunnen verenigen met de suggestie
van de Kiesraad om de vervanging vorm te geven door een opschorting van het
lidmaatschap van de te vervangen volksvertegenwoordiger. De Kiesraad is van
mening dat het tijdelijk ontslag van de volksvertegenwoordiger in verband
met zwangerschap of ziekte een onduidelijke juridische positie oplevert. De
zwangere of zieke volksvertegenwoordiger verliest tijdelijk de kiesrechtelijke
status. Strikt genomen betekent dit dat de vervangen volksvertegenwoordiger
op dat moment niet aan de vereisten voor het lidmaatschap hoeft te voldoen
en bijvoorbeeld een onverenigbare functie zou kunnen vervullen, een verboden
handeling zou kunnen verlenen, ontslag nemen of kan komen te overlijden. De
vervanging van deze persoon zou dan toch doorlopen totdat de periode van 16
weken verstreken is.De Kiesraad meent dat de zwangere of zieke volksvertegenwoordiger om deze
reden de kiesrechtelijke status moet behouden. Dit kan alleen wanneer het
lidmaatschap wordt opgeschort. Indien een volksvertegenwoordiger wiens functie
tijdelijk is opgeschort, niet langer voldoet aan de vereisten van het lidmaatschap,
kan het lidmaatschap tijdens de periode van afwezigheid beëindigd worden.
Zo eindigt dan ook van rechtswege de vervanging.De opvatting van de Kiesraad dat tijdelijke opschorting van het lidmaatschap
een beter alternatief voor het tijdelijk ontslag van de volksvertegenwoordiger
is, wordt niet door ons gedeeld. Men is volksvertegenwoordiger of men is het
niet. Het is niet mogelijk om het lidmaatschap van Tweede of Eerste
Kamerleden op te schorten terwijl zij vervangen worden wegens zwangerschap
of ziekte. Immers, het aantal Tweede en Eerste Kamerleden is grondwettelijk
vastgesteld op 150 respectievelijk 75 Kamerleden. Bij tijdelijke opschorting
zou degene die vervangen wordt de kiesrechtelijke status behouden. Ook de
vervanger zou de tijdelijk de kiesrechtelijke status verwerven. Hierdoor zou
het aantal Kamerleden boven de grondwettelijk vastgelegde aantallen komen.
De redenering van de Kiesraad, dat bij tijdelijke opschorting feitelijk 150
respectievelijk 75 Kamerleden werkzaam zijn kunnen wij niet volgen. Er zijn
dan immers meer Kamerleden met de kiesrechtelijke status, dan het aantal dat
grondwettelijk is voorzien. De constructie van tijdelijk ontslag lijkt de
enig juiste benadering. Na de periode van vervanging herleeft voor betrokkene
het lidmaatschap van rechtswege onder de condities en omstandigheden als ware
het lidmaatschap niet tijdelijk voor de vervangingsperiode tijdelijk onderbroken.De leden van de CDA-fractie verzochten de regering het verschil van inzicht
met de Raad van State nog eens kort toe te lichten en te motiveren waarom
de regering niet kiest voor het instrument van de stemoverdracht.Voor deze argumentatie verwijst de regering naar het bij de eerste lezing
uitgebrachte nader rapport en naar de nota naar aanleiding van het verslag.1 De belangrijkste motivering om niet voor het instrument
van stemoverdracht te kiezen is het feit dat de vervanger met betrekking tot
de overgedragen stem geen democratische legitimatie van de kiezer heeft en
dat stemoverdracht bovendien een aanzienlijke verzwaring van de werkzaamheden
van de vervanger kan betekenen. Vooral voor leden van kleine fracties vormt
dit een probleem. Bij eenpersoonsfracties is stemoverdracht helemaal niet
mogelijk, tenzij aan een volksvertegenwoordiger van een andere partij stemoverdracht
zou plaatsvinden. Deze oplossing strookt echter niet met het feit dat de volksvertegenwoordiger
verbonden is aan de door zijn of haar politieke partij behaalde zetel. De
kiezer heeft zijn stem immers uitgebracht op een kandidaat, lid van een bepaalde
politieke partij.De leden van de PvdA-fractie wezen erop dat ingevolge het voorstel tot
Grondwetsherziening binnen vier jaar na de herziening de wettelijke vervangingsregeling
zal moeten zijn gerealiseerd. De fractie stelde de vraag welk tijdspad de
regering voor ogen heeft voor de realisatie van deze regeling.De toegezonden proeve van een uitvoeringsregeling betreft een concept
dat de basis biedt voor overleg met de belanghebbenden en hun organisaties
alsmede met de beide Kamers der Staten-Generaal. Het ontwerp voorziet in regelingen
met betrekking tot de tijdelijke vervanging van leden van de Tweede Kamer,
de Eerste Kamer, de gemeenteraden en provinciale staten wegens zwangerschap
en bevalling of ziekte. Het betreft met name procedurele bepalingen over de
wijze waarop het tijdelijk ontslag en de vervanging geschiedt (Kieswet) alsmede –
ten aanzien van de kamerleden – de daarbij behorende financiële
en rechtspositionele voorzieningen. Naar aanleiding van de beraadslagingen
en ontvangen reacties en adviezen, kan worden bezien op welke wijze de uitvoeringsregeling
bijstelling en aanvulling behoeft. Vervolgens zal – wanneer de Grondwetsherziening
is gerealiseerd – de wetgevingsprocedure kunnen worden aangevat. We
gaan er vanuit dat de benodigde uitvoeringsregelgeving ruimschoots binnen
de gestelde termijn van vier jaar tot stand kan worden gebracht. De regering
hecht sterk aan de totstandkoming van een vervangingsregeling en wil deze
dan ook snel realiseren zodra de Grondwet daartoe de mogelijkheid biedt.De leden van de PvdA-fractie vroegen de regering om een overzicht van
de overige activiteiten om de participatie van vrouwen in de politiek te vergroten.
Het antwoord op deze vraag hangt samen met het antwoord op de vraag naar de
resultaten die geboekt zijn ten aanzien van de kieslijsten en het kiesstelsel,
politiek en arbeid en zorg, politieke cultuur, lokale politiek en Europese
en internationale politiek.Wat de kieslijsten en het kiesstelsel betreft, kunnen wij mededelen dat
een leidraad voor rekrutering van politici is gepubliceerd op de internetsite www.vernieuwingsimpuls.nl. In deze leidraad wordt door
middel van een stappenplan een handreiking gegeven voor het rekruteren voor
politieke functies in gemeenten. Aan de orde komen achtereenvolgens het zoeken
van kandidaten, het betrokken houden van kandidaten, het professionaliseren
van de selectieprocedure en het aantrekkelijker maken van het vervullen van
politieke functies.Speciale aandacht in deze handreiking gaat uit naar het rekruteren van
vrouwelijke en allochtone politici om zo tot meer diversiteit van de politici
en een betere representativiteit van de bevolking te komen. Daarbij wordt
in het bijzonder ook aandacht besteed aan de scholing en vorming voor politieke
functies. Een diverse samenstelling naar sekse, leeftijd en etniciteit is
belangrijk. Oog hebben voor diversiteit betekent overigens ook een brede maatschappelijke
betrokkenheid van alle raadsleden. Er zij tenslotte op gewezen dat uiteindelijk
de samenstelling en de diversiteit van de kandidatenlijsten voor verkiezingen
een verantwoordelijkheid van de politieke partijen zelf is. Een betere afspiegeling
van de samenleving leidt tot verbetering van de politieke cultuur en lokale
democratie, onder andere omdat de besluitvorming breder gelegitimeerd is.
Met de partijen wordt periodiek gesproken over deze en andere kwesties.Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid publiceert om de twee
jaar de resultaten van de emancipatiemonitor, waarbij o.a. gekeken wordt naar
de bevorderingen van emancipatie op het terrein van politieke en maatschappelijke
besluitvorming. Op het terrein van de lokale politiek is bovendien onder meer
de uitstroom van vrouwen gemonitord. De resultaten van deze monitoring zijn
opgenomen in twee rapporten, uitgebracht door de SGBO.1 Deze rapporten bevatten niet alleen een overzicht van de uitstroommotieven,
maar bijvoorbeeld ook een analyse van de oorzaken van het relatief lage aantal
vrouwen in de provinciale staten en in de raad. Tevens is er onderzoek gedaan
naar de aantrekkelijkheid van statenof raadswerk voor vrouwen.Verder wordt er door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
jaarlijks een voortgangsrapportage opgesteld, getiteld «vrouwen in politiek
en openbaar bestuur». In deze rapportage wordt onder andere aandacht
besteed aan de streefcijfers van het aantal vrouwen in de politiek en het
openbaar bestuur. Tevens bevat dit rapportageverslag cijfermateriaal, waarin
de ontwikkeling van het aandeel vrouwen in politiek en openbaar bestuur op
allerlei terreinen wordt weergegeven.Aan de hand van de resultaten van bovenstaande onderzoeken en overzichtsrapportages,
tracht men een beter inzicht te krijgen in de randvoorwaarden waarbinnen vrouwen
functioneren, op het gebied van de politiek en het openbaar bestuur. Het inspelen
op deze randvoorwaarden zou kunnen leiden tot een groter aandeel van vrouwen
als politiek ambtsdrager.Tot slot kan vermeld worden dat een aantal organisaties een projectsubsidie
ontvangt, meestal met het oog op verkiezingen, ter ondersteuning van bevordering
van vrouwen in de politiek en het openbaar bestuur. Op deze wijze wordt getracht
organisaties te stimuleren om projecten te blijven uitvoeren ter
bevordering van de stijging van het aantal vrouwen in de politiek en het openbaar
bestuur.De leden van de PvdA-fractie vroegen om in te gaan op de stand van zaken
ten aanzien van het onderzoek naar de wensen van lokale politici, in het bijzonder
om daarbij ook de combinatie van arbeid en zorg voor politici op te nemen,
waar in een motie van het lid Rehwinkel c.s. naar was gevraagd.1 Het antwoord op deze vraag wordt gegeven in de onderzoeksrapporten
naar de uitstroommotieven van lokale politici. Het onderzoek naar de uitstroommotieven
van lokale politici was gericht op het verkrijgen van nader inzicht. Daartoe
werd in enquêtes aan gestopte raadsleden – mannen en vrouwen –
gevraagd wat de belangrijkste redenen zijn geweest voor hun vertrek. In de
brief aan uw Kamer in antwoord op de motie, werd reeds naar deze onderzoeken
verwezen, waarvan de resultaten toen nog niet bekend waren. De onderzoeksrapporten
en de bevindingen zijn aan uw kamer gezonden.2
Uit deze onderzoeken blijkt dat de combinatie van arbeid en zorg voor lokale
politici als mogelijk uitstroommotief wordt genoemd.De leden van de PvdA-fractie wensten tevens te vernemen hoeveel vrouwen
bij de provinciale statenverkiezing zijn gekozen en hoe dit zich verhoudt
tot voorgaande jaren. In 2003 zijn er 203 vrouwen gekozen bij de provinciale
statenverkiezing.3 Dit is ongeveer 26% van het
totale aantal verdeelde zetels. Voor de verkiezingen van maart 2003 was dit
nog 30%.4 Een stijging in het aantal vrouwelijke
provinciale statenleden na de verkiezingen van maart 2003 is alleen waar te
nemen bij provinciale statenleden van GroenLinks. In de voortgangsrapportage
«Vrouwen in politiek en openbaar bestuur» van 2002 is in tabel
1 af te lezen dat tussen 1992 en 2001 het aandeel van vrouwelijke provinciale
statenleden gestegen is met slechts 0,3%.De samenstelling van het huidige kabinet laat andere cijfers zien. Thans
maken 5 vrouwelijke ministers (16 ministers in totaal) en 5 vrouwelijke staatssecretarissen
(10 staatssecretarissen in totaal) deel uit van het kabinet Balkenende II.
De Tweede Kamer telt sinds 3 juni 2003 een recordaantal (57) vrouwelijke
kamerleden. De Eerste Kamer heeft sinds 17 juni 2003 voor het eerst in
haar geschiedenis een vrouwelijke voorzitter.Onder herhaling van hun bezwaren tegen een regeling voor tijdelijke vervanging
vroegen de leden van de SGP-fractie om, voor het geval het zou komen tot een
regeling voor tijdelijke vervanging, opnieuw de wenselijkheid van adoptieverlof
te overwegen. Het is begrijpelijk dat, nu ten opzichte van het eerdere wetsvoorstel
een verruiming wordt voorgestaan van de vervangingsregeling, de vraag zich
voordoet of ook andere gevallen van afwezigheid onder de regeling gebracht
zouden moeten worden en dus of meerdere vervangingsgronden in de wet zouden
moeten worden opgenomen. In het kader van dat vraagstuk is bij eerste lezing
van het onderhavig wetsvoorstel ook stilgestaan bij een mogelijkheid van vervanging
wegens adoptieverlof en bijvoorbeeld ook van ouderschapsverlof.5 Daarbij dient een afweging te worden gemaakt. In eerste lezing heeft
de regering het standpunt verwoord dat de regeling, naast zwangerschap, tevens
een vervangingsmogelijkheid wegens ziekte dient te omvatten, maar dat –
ook gelet op het bijzondere van het ambt van volksvertegenwoordiger –
verdere verruimingen niet aangewezen zijn. Het persoonlijke karakter van het
ambt stelt beperkingen aan de mogelijkheid van vervanging. De gemaakte afwegingen
hebben hun weerslag gekregen in het wetsvoorstel dat nu ter tweede lezing
aanhangig is gemaakt. Bij deze behandeling in tweede lezing kan verdere verruiming
van de vervangingsregeling niet aan de orde zijn. Het is natuurlijk mogelijk
dat in de toekomst de grondwetgever tot andere afwegingen komt.Procedurele aspectenDe leden van de D66-fractie bespeurden een principieel verschil tussen
vervanging wegens zwangerschap en bevalling en vervanging wegens ziekte. De
leden wezen erop dat bij ziekte het principiële argument ontbreekt van
een ongelijke uitgangspositie van mannen en vrouwen. Immers, beide geslachten
kunnen in gelijke mate door ziekte getroffen worden. Gezien de geschiedenis
van eerdere vergelijkbare voorstellen tot wijziging van de Grondwet, vermoeden
deze leden dat de regering het element vervanging wegens ziekte met name aan
onderhavig wetsvoorstel heeft toegevoegd om de politieke haalbaarheid van
de Grondwetswijziging te vergroten.De wettelijke uitvoeringsregeling van vervanging wegens ziekte leek deze
leden ook velen malen gecompliceerder dan de regeling van vervanging wegens
zwangerschap en bevalling. Acht de regering het mogelijk dat de regeling van
vervanging van politieke ambtsdragers wegens zwangerschap en bevalling eerder
in werking treedt dan de regeling van vervanging van politiek ambtsdragers
wegens ziekte, zo vroegen deze leden.Het is juist dat de motieven voor de voorgestelde vervangingsregeling
bij ziekte een ander accent hebben dan vervanging wegens zwangerschap, zoals
ook in de inleiding van deze nota is beschreven. Anderzijds is er natuurlijk
ook een duidelijk verband. Door de introductie van de mogelijkheid om zich
tijdelijk te laten vervangen bij zwangerschap, bevalling en ziekte wordt voorkomen
dat volksvertegenwoordigers zich gedwongen zouden voelen ten koste van hun
gezondheid of van de gezondheid van hun toekomstig kind, door te werken. Zoals
gezegd, wordt op deze wijze uitdrukking gegeven aan respect voor de persoon
die het ambt uitoefent. Voor de uitvoeringsaspecten wordt verwezen naar de
eerder toegezonden proeve van een uitvoeringsregeling.Ook de leden van de fractie van de ChristenUnie stelden vragen over de
uitvoering van de vervangingsregeling. Daarbij zou een oplossing moeten worden
gevonden voor enkele complexe vraagpunten, met name met betrekking tot situaties
van vervanging in verband met ziekte. De leden van de ChristenUnie hadden
kennisgenomen van de proeve van een uitvoeringsregeling en vroegen of daarin
voldoende rekening wordt gehouden met knelpunten die bij de behandeling van
de eerste lezing van de beoogde Grondwetswijziging in het parlement waren
gesignaleerd. Tijdens de behandeling in de Eerste Kamer was door de toenmalige
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties toegezegd dat bij de
verdere uitwerking nadrukkelijk aandacht zal worden besteed aan de vraag hoe
de vervangingsregels bij ziekte zich verhouden tot de situatie dat men tevens
een nevenfunctie vervult.In de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer is op eenzelfde vraag van
de fractieleden van de VVD geantwoord dat de voorziening ziet op situaties
van ziekte van een dusdanige aard, dat de functie voor langere duur niet kan
worden uitgeoefend. Hieruit vloeit logischerwijze voort dat praktisch gezien
andere reguliere beroepsfuncties in die situatie ook niet vervuld kunnen worden.
Een ziekteverlof voor een andere maatschappelijke hoofd- of nevenbetrekking
betekent uiteraard niet automatisch dat de vervangingsregeling als volksvertegenwoordiger
ook aan de orde is.Het medische advies van een onafhankelijke geneeskundige moet uitwijzen
of er een medische noodzaak is om het volksvertegenwoordigerschap tijdelijk
te staken. In dit medisch advies wordt in de uitvoeringsregeling voorzien.
Wij hebben verheugd vernomen dat de Kiesraad instemt met de gedachte dat de
bevoegdheid om te beslissen op het verzoek tot verlof, op alle niveaus bij
de voorzitter van het vertegenwoordigend orgaan is gelegd. De Kiesraad stelt
daarbij dat de beslissing van de voorzitter van het vertegenwoordigend orgaan
op verzoek van de zwangere of zieke volksvertegenwoordiger, zo
spoedig mogelijk genomen moet worden. Met name in geval van ziekte kan een
beslissing op korte termijn gewenst zijn. Daarom wordt de termijnbepaling
van de beslissing van de voorzitter op verzoek aangepast. Tevens adviseert
de Kiesraad om bij een andere gelegenheid ook de bevoegdheden die op grond
van de artikelen X4, X5, X7 en X8 van de Kieswet die thans bij de colleges
berusten, bij de voorzitter van het vertegenwoordigend orgaan neer te leggen.
Dit alles in de geest van het dualisme. Wij staan hier positief tegenover
en zullen dit in overweging nemen.Zowel het IPO, de VNG als de Kiesraad hebben ten aanzien van het medisch
advies opgemerkt, dat het de voorkeur heeft om bij het verzoek om tijdelijk
ontslag het medisch advies, leidend te doen zijn. Er zouden geen redenen kunnen
zijn om van de verklaring van de verloskundige of arts af te wijken. Er zou
sprake moeten zijn van een gebonden beslissing. De mogelijkheid zoals voorzien
in de proeve om wegens «zwaarwegende omstandigheden» van de medische
verklaring af te wijken, zou niet aanwezig moeten zijn. Ook de VNG acht het
bevreemdend dat er bij ziekte of zwangerschap en bevalling van de medische
verklaring zou kunnen worden afgeweken. Bovendien zou het bezwaarlijk zijn
om een voorzitter in de positie te brengen om hierover te moeten oordelen.
Van een werkgever-werknemersrelatie kan ook geen sprake kan zijn. Ook het
IPO wijst op deze aspecten en ziet niet in waarom in een weigeringgrond zou
moeten worden voorzien, temeer daar ook niet goed is aan te geven in welke
omstandigheden het verzoek geweigerd zou kunnen worden.Gelet op de overwegingen in de commentaren zal in de uitvoeringsregeling
het advies worden overgenomen om de uitwijkmogelijkheid van «zwaarwegende
omstandigheden» te laten vervallen. De beslissing tot tijdelijk ontslag
krijgt daarmee een gebonden karakter. De voorzitter neemt het besluit in overeenstemming
met het medisch advies van de arts of verloskundige.De Kiesraad merkte op dat de mogelijkheid tot beroep tegen het besluit
van de voorzitter van het vertegenwoordigend orgaan tot afwijzing van een
verzoek tot tijdelijk ontslag overbodig wordt, als de mogelijkheid voor de
voorzitter van het vertegenwoordigend orgaan om een verzoek tot tijdelijk
ontslag wegens «zwaarwegende omstandigheden» te weigeren wordt
geschrapt. Voorgesteld wordt immers dat de voorzitter niet kan afwijken van
het verzoek tot tijdelijk ontslag wegens zwangerschap of ziekte wanneer een
verklaring van de arts of verloskundige wordt overlegd. Het is op zich juist
dat door het gebonden karakter van de beslissing van de voorzitter, er weinig
aanleiding zal zijn om daartegen bezwaar aan te tekenen. Het zou ons inziens
echter te ver gaan, om daarom een bezwaar- en beroepsmogelijkheid op voorhand
uit te sluiten. Er moeten zeer goede gronden zijn om een gebruikelijke vorm
van rechtsbescherming te ontnemen. We zouden de mogelijkheid derhalve willen
handhaven, wetende dat het gebruik daarvan in de praktijk zeer sporadisch
zal zijn.Tevens stelden de leden van de fractie van de ChristenUnie de vraag of
gesteld kan worden dat uit de voorgelegde proeve kan worden afgeleid dat herhaling
van de vervanging in principe niet wettelijk wordt begrensd, behalve dan door
het einde van de zittingstermijn van het vertegenwoordigend orgaan als geheel.
Ook het IPO en de VNG stellen in hun reactie op de proeve, dat een duidelijke
regeling die in een bepaalde mate van begrenzing voorziet, wenselijk is. De
ontwerpregeling bevat voor de vervangingsperiode een exact bepaalde termijn
(16 weken). De VNG stelt de vraag of op basis van een medische advies een
verlenging mogelijk zou moeten zijn. Ook volgens het IPO zou een verlenging
mogelijk moeten zijn, bijvoorbeeld als ziekte zou aansluiten op een periode
van zwangerschap en bevalling. In de eerdere proeve van een uitvoeringsregeling
was slechts aangegeven dat een opeenvolging van vervangingen wettelijk niet is uitgesloten. Het IPO acht een duidelijke regeling hiervan gewenst,
waarbij ook een maximum zou moeten worden gesteld aan het aantal malen dat
de periode van 16 weken kan worden verlengd. Het is immers niet wenselijk
dat een volksvertegenwoordiger door cumulatie van vervangingsperioden een
aanzienlijke periode het lidmaatschap van de volksvertegenwoordiger niet uitoefent.
Er is – zo geeft het IPO aan – een moment waarop de volksvertegenwoordiger
voor de keuze komt te staan het lidmaatschap definitief neer te leggen. Het
IPO denkt aan beperking van vervanging tot maximaal drie perioden van 16 weken.Terecht wijzen VNG en IPO op het belang van een duidelijk regeling. Het
betreft het functioneren en de positie van volksvertegenwoordigers. Het voorstel
is om de suggestie van het IPO over te nemen. In de uitvoeringsregeling zal
daartoe worden opgenomen dat vervanging mogelijk is tot maximaal driemaal
een periode van 16 weken (artikel X 10 Kieswet). Daarmee wordt – in
antwoord op de vraag van de fractie van de ChristenUnie – de herhaling
van de vervanging op een eenduidige wijze wettelijk begrensd.Ook in ander opzicht wordt een verduidelijking van de regeling wenselijk
geacht. De Kiesraad adviseerde wat betreft de datum van ingang van het tijdelijk
ontslag, zowel bij bevalling als bij ziekte, in de bepaling vast te leggen
wanneer het tijdelijk ontslag ingaat. Zo heeft de voorzitter van het vertegenwoordigend
orgaan geen ruimte om van de voorkeursdatum van de betrokkene bij bevalling
af te wijken, noch kunnen politieke motieven op deze manier een rol spelen
bij de bepaling van de ingangsdatum van tijdelijk ontslag wegens ziekte. Deze
verduidelijking van de ingangsdatum van het tijdelijk ontslag zal worden overgenomen
in de uitvoeringsregeling.Zowel het IPO als de VNG merkten voorts op dat in de proeve van regeling
het moment waarop het zwangerschapsverlof ingaat, namelijk op de dag die ligt
tussen de zes en drie weken voor de vermoedelijke datum van de bevalling,
afwijkt van de Wet arbeid en zorg. De uitvoeringsregeling zal dit punt worden
aangepast, wat betekent dat het moment waarop het zwangerschapsverlof ingaat,
zal komen te liggen op de dag die ligt tussen de zes en vier weken voor de vermoedelijke datum van de bevalling.Tevens zal op advies van de Kiesraad in de toelichting worden uiteengezet
waarom gekozen wordt voor een vaste periode voor het tijdelijk ontslag van
16 weken.Tot slot vroegen de leden van de fractie van de ChristenUnie naar de mogelijkheid
dat de tijdelijke vervanger vervangen kan worden en naar het standpunt van
de regering over een mogelijkheid van een lijst van secundi, ofwel een aparte
lijst van vervangers. Voor dit laatste voelt de regering niets. Ook de tijdelijke
vervanger is afkomstig van de lijst zoals deze na de verkiezingen is vastgesteld.
Immers tijdelijk of niet: betrokkene is volksvertegenwoordiger en dient dan
ook volgens het systeem van de Kieswet op de kandidatenlijst te zijn geplaatst.
Dit betekent dat men – indien niet gekozen – in aanmerking kan
komen voor een tijdelijke vacature voor een periode van 16 weken als vervanger
van een volksvertegenwoordiger die wegens ziekte of wegens zwangerschap en
bevalling tijdelijk geen volksvertegenwoordiger is. De vervanger kan –
in theorie – ook weer vervangen worden, maar alleen in diens plaats
van tijdelijk volksvertegenwoordiger voor de duur van 16 weken. Immers na
die periode komt het oorspronkelijke lid weer van rechtswege op die plaats
terecht.Ook de Kiesraad heeft in haar advies gewezen op de mogelijkheid van voortijdig
ontslag van het tijdelijk vervangend lid. Denkbaar is ook dat het vervangend
lid tussentijds overlijdt of dat hij niet langer aan de vereisten voor het
lidmaatschap voldoet of een onverenigbare functie gaat vervullen. Tevens moet
rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat het tijdelijk
lid ontslag neemt, namelijk in de situatie dat er een reguliere functie ontstaat.
Het expliciet bepalen dat een zetel niet vervuld
wordt indien de vervanger voortijdig ontslag neemt, zou grote bezwaren met
zich meebrengen. Een zetel zou dan voor enige tijd onopgevuld blijven, hetgeen
gevolgen kan hebben voor de stemverhoudingen binnen het vertegenwoordigend
orgaan. Naar het oordeel van de Kiesraad dient in geval van een voortijdig
vertrek van de vervanger, de tijdelijke zetel opnieuw voor de resterende termijn
vervuld te worden. De raad meent daarom dat de voorzitter van het centraal
bureau een nieuwe tijdelijke vervanger dient te benoemen. Wij stellen voor
dit advies van de Kiesraad over te nemen en de mogelijkheid van voortijdige
beëindiging van de vervanging expliciet in het wetsvoorstel op te nemen.
In de uitvoeringsregeling zal daartoe worden opgenomen dat een vervanger ophoudt
lid te zijn met ingang van de dag waarop 16 weken zijn verstreken, onverminderd
de mogelijkheid dat het vervangend lidmaatschap ingevolge de Kieswet op een
eerder tijdstip eindigt. Bij voortijdig vertrek van de vervanger benoemt de
voorzitter van het centraal stembureau (overeenkomstig de Kieswet) opnieuw
een vervanger voor de resterende termijn.Voor raads- en statenleden zal, op advies van de Kiesraad, een bijzondere
bepaling in de uitvoeringsregeling worden opgenomen voor de situatie waarin
zij voortijdig ontslag nemen als vervanger om voor een reguliere functie in
aanmerking te komen. Op grond van artikel X 6 van de Kieswet zullen zij ook
na ontslag lid van het vertegenwoordigend orgaan, totdat hun opvolger onherroepelijk
is toegelaten. Dit betekent dat zij lid blijven totdat het geloofsbrievenonderzoek
van hun opvolger is afgerond, wat in de praktijk zeker een maand kan duren.
Tussentijdse functies dienen echter binnen veertien dagen opgevuld te worden
(artikel W1 Kieswet). Artikel X 6 zal om deze reden niet van toepassing worden
verklaard voor staten- en raadsleden die een functie als vervanger vervullen.Overige politieke ambtsdragersDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering van oordeel is dat ook
voor de leden van het Europees Parlement een regeling tot stand zou behoren
te komen. Het Europees Parlement kent een eigen regeling. Dit ook in antwoord
op de vragen van de leden van de fractie van D66. De leden van het Europees
Parlement die in verwachting zijn, mogen gedurende een periode van 3 maanden
voorafgaande aan de geboorte afwezig zijn. Daarbij dienen zij een medische
verklaring te overleggen waarin de geplande datum van bevalling wordt aangegeven.
Na de bevalling kan het lid afwezig zijn gedurende een periode van 6 maanden.
Het parlementslid dient daarbij wel een geboortecertificaat te overleggen.
In geval van ziekte kan de voorzitter van het EP afwezigheid toestaan. Daartoe
dient binnen 2 maanden na de datum van eerste afwezigheid betrokkene aan het
college van Questoren een doktersverklaring te overleggen.1 Gezien deze Europese regeling ligt het niet voor de hand om als lidstaat
een aparte, nationale en andersoortige regeling op te stellen.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering voornemens is de beoogde
regeling ook van toepassing te doen zijn op de leden van waterschapsbesturen.Tot nu toe heeft de toepassing van de regeling op de leden van waterschapsbesturen
geen deel uitgemaakt van de overwegingen van de regering. De regering bedankt
de leden van de CDA-fractie derhalve voor deze suggestie. Dit voorstel tot
wijziging van de Grondwet strekt zich weliswaar niet uit tot de leden van
waterschapsbesturen, omdat het lidmaatschap van deze organen niet grondwettelijk
geregeld wordt, maar het is het overwegen waard om voor de leden van de waterschapsbesturen
een vergelijkbare regeling te treffen. Ter aanvulling zij erop gewezen
dat het IPO een vervangingsregeling voor gedeputeerden, analoog aan die voor
volksvertegenwoordigers, wenselijk acht. Ook de VNG staat een overeenkomstige
regeling voor wethouders voor. Het zou bezwaarlijk zijn om de afwezigheid
van een wethouder binnen het college op te vangen, met name in gemeenten waar
het wethouderschap een deeltijdfunctie is. Ook feitelijke waarneming door
de burgemeester stuit volgens de VNG op bezwaren. Gewezen wordt op de politieke
verantwoordelijkheden en het belang van juiste stemverhoudingen binnen het
college.De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties,Th. C. de GraafDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J.W. RemkesXNoot1De reacties van IPO, VNG en de Kiesraad op deze proeve van een uitvoeringsregeling
zijn als bijlage aan de nota n.a.v. het verslag toegevoegd; ter inzage gelegd
bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Kamerstukken II, 2001/2002, 28 051 A, blz. 3 en kamerstukken
II, 2001/2002, 28 051, nr. 5, blz. 10.XNoot1«Afscheid van de staten. Een terugblik op het lidmaatschap van provinciale
staten» en «Afscheid van de raad. Een terugblik op het raadslidmaatschap».
Juni 2002.XNoot1Kamerstukken II, 28 051, nr. 7.XNoot2Zie brief d.d. 8 juli 2002 van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
«aanbieding rapportages uitstroommotieven van raads- en statenleden»,
kenmerk 2/78 273.XNoot3Gegevens van 2003 zijn afkomstig van tellingen, verricht aan de hand van
de officiële provinciale staten-verkiezingsuitslagen. Fouten zijn voorbehouden.XNoot4Gegevens zijn afkomstig uit de voortgangsrapportage 2002 «Vrouwen
in politiek en openbaar bestuur».XNoot5Kamerstukken II, 2001/2002, 28 051, nr. 5, blz. 3 en 4 en Handelingen
II, 7 februari 2002, 48–3431.XNoot1Artikel 28 Rules governing the payment of expenses and allowances to members. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28727-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl