Wijziging Algemene Bijstandswet en andere wetten (terugvordering en verhaal ivm herziening debiteurenbeleid); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25661, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

19-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25661 nr. 6

17-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Maatregelen 2.1. Verruiming van terugvorderingsbepalingen2.2. Wijziging van de financiële verhouding ontvangsten
terugvordering en verhaalTabel: opvoeringen en inlossingen per jaar (in mln) terugvordering
en verhaal 2.3. Technische wijzigingen verhaal 2.3.1. Gebruik van verhaalsuitspraken door verschillende
gemeenten 2.3.2. Verplichting tot meewerken aan de uitvoering van
een rechterlijke uitspraak/buitenland2.3.3. Vergemakkelijken van gegevensverkrijging van de
onderhoudsplichtige/wettelijke mogelijkheden2.3.4. Overige opmerkingen3. UitvoeringsaspectenArtikelgewijs Artikel I, onderdeel AArtikel I, onderdeel DArtikel I, onderdeel FArtikel XVOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25661Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 661Wijziging van de Algemene bijstandswet, de Wet inkomensvoorziening oudere
en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, de Werkloosheidswet,
de Ziektewet, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de Algemene
Arbeidsongeschiktheidswet, de Toeslagenwet, de Algemene Ouderdomswet, de Algemene
Kinderbijslagwet, de Algemene nabestaandenwet, de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
met betrekking tot terugvordering en verhaal (terugvordering en verhaal in
verband met herziening van het debiteurenbeleid)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 17 november 1997 1. AlgemeenDe regering heeft met belangstelling kennis genomen van het verslag en
is verheugd dat het merendeel van de fracties de voorgestelde maatregelen
positief benadert. Duidelijk is dat de Kamer op een aantal punten behoefte
heeft aan een nadere toelichting. Onder andere is er een aantal vragen gesteld
over de wijze waarop de versoepeling van de terugvorderingsbepalingen is vormgegeven.
De overige vragen hebben betrekking op de financiële incentive en de
technische wijzigingen verhaal. 2. Maatregelen 2.1. Verruiming van terugvorderingsbepalingenDe leden van de PvdA-fractie, de CDA-fractie en VVD-fractie vragen zich
af waarom het kabinet afziet van een verschillende benadering van fraudeschulden
en andere schulden als het gaat om de 5-jaarstermijn. Voorts vragen de leden
van de PvdA-fractie of er in geval van fraudeschulden nog beperkende bepalingen
zijn. De leden van de VVD-fractie vragen waarom voor fraudeschulden
niet voor een minder ruime versoepeling is gekozen en of de omvang van de
schuld daarbij een rol speelt.Op het moment dat de verplichte terugvordering na vijf jaar omgezet wordt
in een bevoegdheid kunnen de uitvoeringsorganen zelf aan de hand van elk individueel
geval bepalen of van verdere terugvordering wordt afgezien. In de wet zijn
geen criteria aangegeven, waarop een uitvoeringsorgaan zou moeten besluiten
om de terugvordering te beëindigen. Het uitvoeringsorgaan is vrij om
in elk individueel geval redenen aan te geven die het afzien van terugvordering
rechtvaardigen. Voor deze benadering is bewust gekozen. Het geven van een
limititatieve opsomming in de wet van gronden om van terugvordering af te
zien zou uitvoeringsorganen onvoldoende mogelijkheden geven om per individuele
zaak een gepast besluit te nemen. De regering kan zich echter voorstellen
dat bij fraudevorderingen over het algemeen door uitvoeringsorganen een strenger
regime wordt gehanteerd dan bij overige vorderingen.Het zou echter onvoldoende recht doen aan de achterliggende gedachte van
de herziening van het debiteurenbeleid om fraudevorderingen als groep uit
te sluiten van de versoepeling. Een individuele benadering per vordering,
waarbij het ter beoordeling van het uitvoeringsorgaan is of de aard en/of
de omvang van de vordering in het concrete geval er voor zorgt dat de terugvordering
wordt voortgezet doet recht aan de doelmatigheid die bij het huidige beleid
wordt nagestreefd.De leden van de CDA-fractie en de VVD-fractie vragen zich af of in het
wetsvoorstel niet teveel rekening wordt gehouden met de schuldenaar. De leden
van de CDA-fractie constateren in dit verband dat gemeenten zich vaak moeten
inspannen om schulden terugbetaald te krijgen. Deze inspanning mag niet, zo
vinden zij, een reden zijn om niet in te vorderen. Ook de inspanning van de
schuldenaar zal duidelijk aantoonbaar moeten zijn. Zij vragen de regering
aan te geven of de 3-jaarstermijn die nu in de Abw wordt gehanteerd tot het
verleden zal behoren of dat het toch mogelijk is om een kortere periode dan
5 jaar vast te stellen.De regering is het met de vragenstellers eens dat zowel inspanning van
de schuldenaar als het uitvoeringsorgaan mag worden verwacht om zoveel mogelijk
onterecht betaalde uitkeringsgelden bij de uitvoering te laten terugkomen.
Met nadruk wordt verwezen naar de passage in de memorie van toelichting waarin
is aangegeven dat de aanscherping van het handhavingsbeleid, zoals in de Wet
boeten, maatregelen, terug- en invordering Sociale Zekerheid (Stb. 1996, 248)
is gedaan, door de regering nog steeds wordt onderschreven. Het zoveel mogelijk
terugvorderen van onterecht uitgekeerde uitkeringsgelden staat daarmee voorop.
Met de huidige wetswijziging wordt getracht deze doelstelling zoveel mogelijk
te verwezenlijken door uitvoeringsorganen gedurende een te overziene periode
stringent in te laten vorderen. Handhaving van de verplichte terugvordering
zolang niet aan de vijf jaar afbetaling is voldaan, brengt bovendien tot uitdrukking
dat ook aan de schuldenaar inspanningen worden gevraagd, alvorens eventueel
van terugvordering kan worden afgezien. Het is dan ook niet mogelijk voor
uitvoeringsorganen om op grond van dit voorstel een kortere periode dan 5
jaar te hanteren om van terugvordering af te zien.Indien vijf jaar lang voldoende inspanningen zijn verricht om tot incasso
te komen, maar toch geen afbetaling op de schuld heeft plaatsgevonden zal
door uitvoeringsorganen moeten worden beoordeeld of aflossing op de schuld
nog valt te verwachten. In de artikelsgewijze toelichting is aangegeven dat
hiervan sprake kan zijn als op andere schulden wordt afgelost. Immers, in
dat geval is de schuldenaar in staat om betalingen te verrichten. Ook dit
voorbeeld geeft aan dat uitsluitend in de situatie waarin incasso-activiteiten
geen enkele zin meer hebben en de inspanningen van het uitvoeringsorgaan naar
verwachting geen resultaat zouden hebben, vanuit doelmatigheidsoogpunt
afgezien kan worden van terugvordering.De 3-jaarstermijn, waarop deze leden doelen ziet op de aflossing van leenbijstand.
Ingaande 1 augustus 1991 is de decentralisatie van bijzondere bijstand een
feit geworden. Daarmee zijn, onder andere, de artikelen 7a tot en met 7f van
het voormalige Bijstandsbesluit landelijke normering komen te vervallen. In
deze artikelen stond geregeld op welke manier de gemeenten de aflossing van
leenbijstand moesten regelen. Aflossingsbedragen en aflossingsduur (in beginsel
3 jaar) werden concreet genoemd.De bedoeling van de decentralisatie was de gemeenten in staat te stellen
om flexibeler om te gaan met deze aflossing. Ook onder de nieuwe Abw is de
gemeente in beginsel vrij op dit punt een eigen beleid te voeren. In dit verband
wordt verwezen naar artikel 21, tweede lid, van de Abw. Veel gemeenten hebben
er voor gekozen hun beleid zo gestalte te geven dat per saldo het totaal af
te lossen bedrag en de daarbij behorende termijnen niet hoger, respectievelijk
langer, uitkomen dan onder de oude bepalingen van het Bijstandsbesluit landelijke
normering. Ook gaan veel gemeenten in de praktijk nog van de hiervoor bedoelde
3-jaarstermijn uit.Het onderhavige wetsvoorstel ziet niet op de aflossing van leenbijstand.
Eerst als de belanghebbende de uit de verstrekte leenbijstand voortvloeiende
verplichtingen niet nakomt, dan is, ingevolge artikel 83, eerste lid, van
de Abw, terugvordering aan de orde.De leden van de VVD-fractie vragen of het juist is dat de gemeenten de
bevoegdheid houden om een eenmaal genomen besluit te herzien indien achteraf
blijkt dat onjuiste of onvolledige gegevens door de schuldenaar zijn verstrekt
en of het door de Raad van State geconstateerde probleem hiermee is ondervangen.
Ook de leden van de SGP-fractie verzoeken de regering nader op dit onderdeel
in te gaan.De Raad van State heeft voorgesteld om artikel 78b van de Algemene bijstandswet
(Abw) aan te vullen met een bepaling dat het besluit tot het afzien van terugvordering
of tot het gedeeltelijke afzien van verdere terugvordering wordt ingetrokken
of ten nadele van de belanghebbende wordt gewijzigd, indien onjuiste of onvolledige
gegevens zijn verstrekt en de verstrekking van juiste en volledige gegevens
tot een ander besluit zou hebben geleid.De Raad van State heeft hierbij een relatie gelegd met het per 1 juli
1997 in werking getreden artikel 78a van de Abw. Dit artikel beoogt evenwel
niet de herzieningsmogelijkheid in het leven te roepen, maar om burgemeester
en wethouders te verplichten in de aldaar gegeven situatie van die mogelijkheid
gebruik te maken.Volgens de geldende opvattingen is geen uitdrukkelijke wettelijke grondslag
voor het intrekken of ten nadele van de belanghebbende wijzigen van besluiten
vereist. Wel moet de herzieningsbevoegdheid worden getoetst aan de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur, in het bijzonder het vertrouwensbeginsel.
In dit verband wordt gewezen op de uitspraak van de Voorzitter van het College
van Beroep voor het Bedrijfsleven van 20 juli 1989 (AB 1990, 88) waarin hij
overweegt: «dat indien verweerder tot het oordeel komt dat door of namens
hem rechten zijn toegekend hoewel daarop gezien de algemeen verbindende regeling
geen aanspraak bestond, het niet valt in te zien waarom hij niet bevoegd zou
zijn – indien hij daartoe, mede uit een oogpunt van gelijke behandeling
van veehouders in gelijke omstandigheden, al niet verplicht zou zijn –
op zijn aanvankelijke begunstigende besluit terug te komen, ook zonder een
daartoe strekkende wettelijke grondslag. Of die bevoegdheid, mede gelet op
de verstreken tijd en eventueel bij de veehouder bestaande verwachtingen,
aan beperkingen en grenzen onderworpen is, hangt af van de concrete omstandigheden
van het individuele geval.» Voor dergelijke besluiten gelden
alle eisen die overigens aan een belastende beschikking worden gesteld.Met het voorgestelde artikel 78b van de Abw wordt, voor zover het gaat
om de in dat artikel gegeven situaties, aan de gemeenten de bevoegdheid gegeven
om van terugvordering of van verdere terugvordering af te zien. Het ligt daarbij
niet voor de hand, om in gevallen dat de gemeente «bevoegd» is
om van terugvordering of van verdere terugvordering af te zien, diezelfde
gemeente in gevallen dat het besluit achteraf gezien onjuist is geweest, in
de wet te «verplichten» om tot intrekking, respectievelijk ten
nadele van de belanghebbende wijzigen, over te gaan. Het vorenstaande laat
onverlet dat, gelet op de hiervoor geciteerde uitspraak, onder omstandigheden
een gemeentelijke plicht tot herziening uit de algemene beginselen van behoorlijk
bestuur moet worden afgeleid.De leden van de RPF-fractie verzoeken de regering aan te geven in welke
mate momenteel door gemeenten nog inspanningen worden verricht om na vijf
jaar nog actief bezig te zijn met terugvordering en inhoeverre gemeenten financieel
nadeel ondervinden als zij op dat punt geen actief beleid ontwikkelen. Zij
verzoeken de regering tevens aan te geven hoeveel uitstaande vorderingen betrekking
hebben op een periode langer dan vijf jaar. De CDA-fractie vraagt zich af
of de regering niet bevreesd is dat het op grond van in een persoon gelegen
factoren en andere omstandigheden afzien van invordering of overgaan tot 50%
afkoop of tot 5 jaar betalen, een te ruime bevoegdheid aan het beoordelende
instantie wordt gegeven.Bij de gekozen maatregelen is rekening gehouden met het onderzoeksgegeven
dat gemeenten met de huidige financiële verhouding op de ontvangsten
terugvordering en verhaal voor wat betreft incasso-activiteiten niet altijd
tot het uiterste gaan, omdat de investering in een bepaalde zaak groter is
dan de baten. Dit heeft ertoe geleid dat deze negatieve incentive op incassobeleid
is verwijderd. In plaats hiervan is een positieve financiële prikkel
geïntroduceerd, die gemeenten naar verwachting zal stimuleren om in te
vorderen waar dit mogelijk is. Deze financiële prikkel om daadkrachtig
te incasseren, maakt ook dat het verantwoord is om gemeenten na vijf jaar
verplichte terugvordering zelf een keuze te laten maken of verdere invorderingsactiviteiten
nog doelmatig en wenselijk zijn.De verwachting is dat de financiële incentive en de versoepeling
van de terugvorderingsbepalingen elkaar in evenwicht zullen houden en beide
maatregelen ervoor zorgen dat een doelmatig en efficiënt debiteurenbeleid
kan worden gevoerd.Op grond van onderzoek (Effecten van de nieuwe verhaalsparagraaf, oktober
1996) is aangetoond dat in de onderzochte gemeenten in 1994 ca. 12% van de
totale terugvorderingsvorderingen langer dan 4 jaar in de debiteurenadministratie
was opgenomen. Welk percentage van de vorderingen op dit moment langer dan
vijf jaar in de debiteurenadministraties zit, valt niet aan te geven.De leden van de RPF-fractie hebben begrip voor het voorstel om het debiteurenbeleid
enigszins te versoepelen. Zij vinden echter dat weinig aandacht wordt besteed
aan de oorzaken van het aantal debiteuren. Deze leden verzoeken de regering
meer expliciet aandacht te besteden aan deze oorzaken. Voorts vragen de leden
van de RPF-fractie zich af waarom niet wordt overgegaan tot het instellen
van een centrale gegevensbank. Zij verwachten dat door een dergelijke bank
eerder signalen kunnen worden gegenereerd over onrechtmatige betalingen, waardoor
de terugvorderingsproblematiek (deels) wordt voorkomen.Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven is aan de uiteindelijk
gekozen maatregelen een intensief voortraject voorafgegaan. Onder andere heeft
een inventarisatie van knelpunten en achterliggende oorzaken plaatsgevonden,
waarbij gemeenten zeer nauw betrokken zijn geweest. Het oplopen
van het debiteurenbestand is mede veroorzaakt door intensivering van fraudebestrijding.
Gemeenten werden in dit kader verplicht om met terugwerkende kracht bestandsvergelijkingen
te laten plaatsvinden. Hierdoor is niet alleen het aantal vorderingen fors
toegenomen, maar ook het bedrag per vordering steeg hiermee. Met de invoering
van de terugvorderings- en verhaalsplicht zijn gemeenten vervolgens gehouden
om ten aanzien van al deze vorderingen de terugvordering voor onbeperkte duur
in gang te zetten. Ook in de gevallen, waarbij na verloop van tijd geconstateerd
moet worden dat niet meer valt in vorderen moeten de gemeenten deze vorderingen
onderhouden. Voor wat betreft de toename van het aantal vorderingen wordt
opgemerkt dat gegevensvergelijking nu in het reguliere proces van bijstandsverlening
plaats vindt, waardoor onrechtmatigheden worden voorkomen of op een eerder
moment worden ontdekt. De regering is het derhalve eens met de analyse dat
een beter gebruik van de beschikbare gegevensbestanden kan leiden tot het
verminderen van het aantal terugvorderingen respectievelijk de hoogte daarvan.
Zij acht het echter niet nodig en ook onwenselijk om dit gebruik te realiseren
door een centrale gegevensbank op te richten. De voorkeur gaat er dan ook
naar uit om de gegevensuitwisseling te realiseren via een systeem van bestandskoppelingen.
Bij koppeling van bestanden blijven de gegevens in handen van de publieke
instantie die voor de gegevens verantwoordelijk is en derhalve op de kwaliteit
daarvan kan worden aangesproken. In de sociale zekerheidssector wordt de gegevensuitwisseling
nu gestructureerd via het RINIS-initiatief (Routeringsinstituut (Inter)-Nationale
Informatie Stromen). Kenmerkend voor RINIS is dat iedere sector (sociale diensten,
UVI's, SVB ed.) een elektronisch sectoraal aanspreekpunt heeft.In de gemeentelijke sector bestaat een dergelijk sectorloket echter niet.
In het kader van de pilotprojecten voor het Cliënt Volg Communicatie
Stelsel in het kader van Samenwerking Werk en Inkomen wordt hiermee voor een
voorshands beperkt aantal gemeenten geëxperimenteerd. Binnen deze pilots
zal een aantal gemeenten de elektronische controle van inkomensgegevens van
GSD-cliënten bij de UVI's beproeven. Deze gegevens zullen worden uitgewisseld
via het experimenteel gemeentelijk sectorloket. (eerder gepresenteerd onder
de naam: «gemeentelijk inlichtingenbureau»).Via deze uitwisseling kan eventuele inkomensfraude al na enkele weken
worden opgespoord terwijl dit op dit moment nog 1 a 1,5 jaar duurt, omdat
de gegevens van de belastingdienst pas na afloop van het kalenderjaar naar
de gemeenten worden gezonden. Hiermee wordt de door u bepleite aanpak van
de oorzaak van het terugvorderings-probleem beoogd: fraude wordt veel eerder
geconstateerd waardoor de hoogte van de vorderingen sterk terug zal lopen.Hierbij zij overigens opgemerkt dat de knelpunten die een aanzienlijk
aantal GSD'en hebben met hun automatiseringssystemen beperkingen inhouden
voor de snelheid waarmee dergelijke ontwikkelingen kunnen worden geïmplementeerd.De leden van de fracties van CDA, de VVD, de SGP en de SP hebben vragen
gesteld over de versoepeling van de terugvorderingsbepalingen in relatie tot
cliënten. De leden van de fracties van de VVD en de SP vragen zich daarbij
af op welke wijze een beroep kan worden gedaan op de nieuwe bepalingen en
of cliënten toepassing van deze bepalingen kunnen afdwingen. De leden
van de SGP-fractie vragen zich af of met een beroep op het gelijkheidsbeginsel
toch niet het stopzetten van de verplichting tot verdere terugbetaling kan
worden afgedwongen.Allereerst wordt opgemerkt dat er een positieve invloed wordt verwacht
van de nieuwe terugvorderingebepalingen als het gaat om betalingsbereidheid
bij de schuldenaar. Op dit moment bestaat voor cliënten in ieder geval
een uitzichtloze situatie aangezien – met uitzondering van de dringende
reden en de schuldregeling bedoeld in artikel 78a Abw – niet van terugvordering
kan worden afgezien. De nieuwe terugvorderingsbepalingen bieden mogelijkheden
om goed betalingsgedrag te belonen door de restschuld kwijt te schelden. Een
positief te verwachten houding bij cliënten past in de doelstelling om
gedurende vijf jaar stringent in te vorderen en zoveel mogelijk de onterecht
betaalde uitkering gedurende die periode terug te vorderen.De gegeven bevoegdheid aan de uitvoeringsorganen om van terugvordering
af te zien betekent geenszins een afdwingbaar recht voor de schuldenaar. Weliswaar
bestaat er de mogelijkheid voor de schuldenaar om de uitvoeringsorganen te
verzoeken om van terugvordering af te zien, maar dit betekent niet dat op
grond van dit verzoek uitvoeringsorganen een voor de schuldenaar positief
besluit dienen te nemen. Zoals op eerdere vragen is geantwoord is het aan
uitvoeringsorganen overgelaten op verzoek van de schuldenaar of ambtshalve
een besluit te nemen om wél of niet van terugvordering af te zien.
Aangezien de gronden waarop het uitvoeringsorgaan kan afzien van terugvordering
niet limitatief in de wet zijn opgesomd, maar afhankelijk zijn gesteld van
elk individueel geval, ligt de discretionaire bevoegdheid voor wat betreft
toepassing ervan volledig bij het uitvoeringsorgaan.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de SGP-fractie met betrekking
tot het gelijkheidsbeginsel wordt verwezen naar een analoge situatie zoals
geldt bij de dringende reden. Ook bij de dringende reden heeft het uitvoeringsorgaan
de volledige beoordelingsvrijheid om gezien de omstandigheden van persoon
en gezin geheel of gedeeltelijk af te zien van terugvordering. Nadrukkelijk
geldt steeds dat van geval tot geval aan de hand van alle omstandigheden,
de situatie van betrokkene moet worden beoordeeld. Dit neemt niet weg dat
indien zich identieke gevallen voordoen het uitvoeringsorgaan wordt geacht
op een zelfde wijze te reageren aangezien het gelijkheidsbeginsel dit vereist.In antwoord op een aantal vragen van de leden van de RPF-fractie over
de afkoopmogelijkheid merk de regering het volgende op.De afkoopmogelijkheid zal in de uitvoeringspraktijk uitsluitend worden
gehanteerd in het geval dat de reële verwachting bestaat, dat afkoop
van de uitkeringsschuld meer oplevert dan wanneer de gebruikelijke incassoprocedures
worden gevolgd. Zo een geval doet zich bijvoorbeeld voor indien de schuldenaar
voornemens is naar het buitenland te vertrekken. Het initiatief kan zowel
van het uitvoeringsorgaan als van de schuldenaar uitgaan. De afkoop kan op
elk moment na het genomen terugvorderingsbesluit tot stand komen. Wanneer
het uitvoeringsorgaan niet afziet van verdere terugvordering kan zij als nog
besluiten om indien de omstandigheden zich voordoen, de schuld af te laten
afkopen.Wanneer zich een schuldsaneringsregeling voordoet kan de gemeente op dit
moment alleen op basis van artikel 78a Abw (minnelijke schuldsaneringsregeling
voor niet-fraudeschulden) in een schuldregeling worden betrokken. Mocht een
dergelijke situatie zich voordoen dan kan ook binnen de 5-jaarstermijn van
verdere terugvordering worden afgezien. Aan de voorwaarden die artikel 78a
Abw stelt, moet dan wel zijn voldaan. Zo dient de vordering van de gemeente
ten minste te worden voldaan naar evenredigheid met de vorderingen van de
schuldeisers van gelijke rang.De leden van de PvdA-fractie vergelijken het onderhavig wetsvoorstel met
het wetsvoorstel tot wijziging van de Faillissementswet in verband met de
sanering van schulden van natuurlijke personen (kamerstukken I 1995/96, 22 969).
Zij vragen zich af of met het onderhavig wetsvoorstel een strenger regime
wordt gehanteerd en waarom niet de gebruikelijke 3-jaarstermijn wordt gehanteerd.
Tevens vrezen deze leden dat het beroep op de rechter hierdoor zal toenemen. Toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling op basis van de Faillissementswet
kan eerst plaatsvinden wanneer redelijkerwijs is te voorzien dat de schuldenaar
niet zal kunnen voortgaan met het betalen van zijn schulden of indien hij
in een toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen. De terugvorderingsbepalingen
in het kader van de sociale zekerheid zijn van andere orde. In beginsel wordt
ervan uitgegaan dat de schuldenaar zijn schuld wél kan af betalen.
Gezien de verschillende uitgangspunten tussen deze regelingen is het derhalve
niet mogelijk voor de schuldenaar – wanneer zich geen problematische
schuldsituatie voordoet – om te kiezen tussen de wettelijke schuldsaneringsregeling
en terugbetalen in het kader van de sociale zekerheid. Mocht de schuldenaar
worden toegelaten tot de schuldsaneringsregeling dan prevaleert die regeling
boven de terugvorderingsbepalingen in de verschillende sociale zekerheidswetten. Aan de toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling is veelal
een lang invorderingstraject voorafgegaan dat uiteindelijk heeft geresulteerd
in een problematische schuldsituatie die ertoe leidt dat niet meer kan worden
voortgegaan met afbetaling van de schulden. In deze situatie acht ik een 3-jaarstermijn
overigens redelijk. Een dergelijke termijn ligt vanwege het andere karakter
van de terugvorderingsbepalingen voor de sociale zekerheid niet voor de hand.
Bij de versoepeling van de terugvorderingsbepalingen is getracht een evenwicht
te vinden tussen het uitgangspunt dat onterecht uitbetaalde uitkeringen zoveel
mogelijk moet worden teruggevorderd en dat deze terugvordering ter beoordeling
van de uitvoeringsorganen kan worden beëindigd indien daartoe goede gronden
bestaan. De regering merkt hierbij op dat met de versoepeling van de terugvorderingsbepalingen
wél kan worden voorkomen dat een schuldenaar komt te verkeren in een
problematische schuldsituatie.De leden van de CDA-fractie vragen op welke termijn mag worden verwacht
dat het debiteurenbestand zal afnemen. Als vergelijking van de gegevensbestanden
tot de normale werkzaamheden behoort mag dat toch volgens deze leden worden
verwacht.De toename van het debiteurenbestand van gemeenten in de afgelopen jaren
is te wijten geweest aan een combinatie van factoren. De jaarlijkse hoge nieuwe
opboekingen vloeiden voort uit het met terugwerkende kracht over meerdere
jaren vergelijken van belastingsignalen met de uitkeringsadministratie. Tevens
bleven de ontvangsten daarbij achter vanwege de hoge kosten die invordering
met zich mee brengt en tevens de geringe vrijheden die gemeenten hadden om
het invorderingsproces zo doelmatig mogelijk te laten verlopen.De inhaalslag van de vergelijking van belastingsignalen over oude jaren
is inmiddels bijna afgerond. Daarnaast vindt gegevensvergelijking nu in het
reguliere proces van bijstandsverlening plaats zodat op een eerder moment
door gemeenten onrechtmatigheden in de bijstandsverlening zullen worden ontdekt.
Het ontstaan van nieuwe debiteuren kan zodoende in een aantal gevallen worden
voorkomen. De verwachting is dat op termijn het debiteurenbestand hierdoor
zal dalen.Tevens is het voor de leden van de CDA-fractie onduidelijk waarom de financiële
uitkomsten van de incassoverruiming voor de SV-sector 0 is. Omdat LISV en
SVB eerst bevoegd en sinds 1996 verplicht zijn te innen mag toch volgens deze
leden worden verwacht dat zij voor 1996 al enige ervaring hebben opgedaan
met een debiteurenbestand. Het Lisv en de SVb hebben pas vanaf 1 augustus
1996 ervaring opgedaan met de verplichting om onverschuldigd betaalde uitkeringen
terug te vorderen. Dit in tegenstelling tot de gemeenten die deze verplichting
al veel langer kennen. De ervaring met langlopende terugvorderingen (als gevolg
van de verplichte terugvordering) is dan ook nog maar gering. De verwachting
is dat ook de SVb en het Lisv, als gevolg van de verplichte terugvordering, (zonder de voorgestelde wijziging) te maken zullen krijgen met een
debiteurenbestand zoals gemeenten die kennen. Het financieel effect is om
deze reden alleen in kwalitatieve zin onderbouwd.Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie zich af ten laste van welk
budget de afboekingen worden gebracht in de gevallen waarin bij een door de
rechter uitgesproken schuldsanering uitkeringsschulden worden gesaneerd.Door het meenemen van een uitkeringsschuld in de wettelijke schuldsaneringsregeling
wordt (een gedeelte) van deze schuld als gevolg van de sanering kwijtgescholden.
Hierdoor is het voor een uitvoeringsorgaan niet meer mogelijk ontvangsten
op deze vordering te genereren, waardoor er gesproken kan worden van een potentieel
financieel verlies. Dit verlies wordt bij de huidige financiële verhouding
bij de algemene bijstand voor 90% gedragen door het Rijk en komt voor 10%
voor rekening van de gemeente. 2.2. Wijziging van de financiële verhouding ontvangsten
terugvordering en verhaalDe leden van de fracties van de VVD, de SP en de SGP zien gaarne een toelichting
op de totstandkoming van het macro-drempelbedrag van 350 mln tegemoet.De leden van de fractie van de SP willen weten of dit bedrag hoog of laag
is. De leden van de SGP-fractie willen geïnformeerd worden over de jaarlijkse
ontvangsten van de gezamenlijke gemeenten uit hun terugvorderingsbeleid.Randvoorwaarde voor de incentive debiteurenbeleid vormt budgettaire neutraliteit
voor het Rijk. Dit houdt in dat het rijksaandeel in de ontvangsten na invoering
van de incentive minimaal even groot moet zijn als het rijksaandeel in de
ontvangsten bij ongewijzigd beleid. Indien gemeenten hun invorderingsbeleid
naar aanleiding van de getroffen maatregelen niet zouden wijzigen, levert
dit voor rijk en gemeenten geen voordeel of nadeel op. Deze budgettaire neutraliteit
is alleen te waarborgen indien het drempelbedrag wordt gesteld op het niveau
van de te verwachten ontvangsten bij ongewijzigd beleid. Bij deze raming van
de te verwachten ontvangsten zijn de macro-ontvangsten terugvordering en verhaal
uit het verleden betrokken. Deze bedroegen in 1992 313 mln, in 1993 329 mln,
in 1994 340 mln en in 1995 f 367 mln. De stijgende tendens van de ontvangsten
in deze jaren is niet doorgetrokken. De reden hiervan is dat het jaarlijks
te verwachten op te boeken bedrag aan nieuwe vorderingen zal gaan teruglopen.
De inhaaloperatie waarin met terugwerkende kracht belastingsignalen zijn vergeleken
met de uitkeringsadministratie is inmiddels bijna afgerond. Bovendien zal
door een intensieve toegangspoortcontrole bij toepassing van de Abw het aantal
vorderingen afnemen.Samenvattend wordt gesteld dat het bedrag van 350 mln volgens de regering
een reëel karakter heeft en voldoende gemeenten in staat zal stellen
om de individuele drempel te overschrijden.De leden van de PvdA-fractie willen weten wat het volume aan geld is dat
jaarlijks wordt opgeboekt in het debiteurenbestand en wat het volume in geld
is dat jaarlijks wordt terugbetaald als reguliere inlossing van de schuld.
Tevens verzoeken zij de regering aan te geven wat het volume is aan uitstaande
vorderingen waarop deze regeling betrekking heeft en wat het volume in geld
is dat zal worden afgeboekt vanwege de voorgestelde regeling. Tevens wensen
zij geïnformeerd te worden over het volume in geld van de vorderingen
op grond van de bijstandswet in 1996. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in het volume aan geld dat
jaarlijks wordt opgeboekt en dat jaarlijks wordt terugbetaald als reguliere
aflossing van de schuld. Tabel: opvoeringen en inlossingen per jaar (in mln) terugvordering
en verhaal  1992199319941995Opvoeren bedrag aan vorderingen502674737601Reguliere inlossingen van schuld313329340367Het volume van uitstaande vorderingen waarop de voorgestelde regeling
betrekking heeft bedroeg eind 1995 ca. f 1,5 miljard.Op dit moment valt niet aan te geven wat op grond van de voorgestelde
regeling het volume in geld zal zijn dat jaarlijks zal worden afgeboekt. De
verwachting is dat de bevoegdheid om af te zien van terugvordering tezamen
met de financiële incentive elkaar in evenwicht zullen houden en dat
het aantal af te boeken vorderingen beperkt zal blijven tot die categorieën
vorderingen, die niet meer inbaar zijn. Aangezien de debiteurenbestanden op
dit moment zijn vervuild met oude (deels) oninbare vorderingen, die op grond
van de huidige terugvorderingsbepalingen niet mochten worden afgeboekt, zou
direct na het in werking treden van de nieuwe bepalingen een toename van het
aantal afboekingen kunnen gaan ontstaan.Over het openstaande bedrag aan vorderingen in 1996 kan op dit moment
geen uitspraak worden gedaan. De jaardeclaraties waarin de gemeenten dit cijfer
opgeven zijn nog niet verwerkt.Met betrekking tot de vraag van de leden van de PvdA-fractie welke terugbetalingen
onder de 75%-regeling vallen kan worden gemeld dat alle ontvangsten met betrekking
tot terugvordering en verhaal onder de 75%-regeling vallen.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts op welke wijze het drempelbedrag
per gemeente wordt vastgesteld en vragen om een overzicht van drempelbedragen
per gemeente. Tevens vragen zij of bij de verdeling ook rekening wordt gehouden
met het volume aan openstaande vorderingen of met de manier waarop gemeenten
een actief fraudebestrijdingsbeleid hebben gevoerd. Een zelfde vraag hebben
de leden van de RPF-fractie. Zij vragen zich af of de gemeenten, die een actief
fraudebeleid hebben gevoerd toch niet op enigerlei wijze een tegemoetkoming
kunnen krijgen. Het drempelbedrag per gemeente wordt vastgesteld door het landelijke drempelbedrag
van f 350 mln. over gemeenten te verdelen aan de hand van het relatieve
aandeel in de totale ontvangsten terugvordering en verhaal in het jaar 1992.Bij het uitwerken van de incentive regeling is een van de uitgangspunten
van de regering geweest dat alle gemeenten, dus ook de gemeenten die de afgelopen
jaren een stringent invorderingsbeleid hebben gevoerd, moeten kunnen profiteren
van de incentive. De regering heeft daarom gezocht naar een methode om alle
gemeenten een gelijke uitgangspositie te verschaffen. Die gelijke uitgangspositie
is volgens de regering bereikt door het landelijke drempelbedrag te verdelen
op basis van de ontvangsten die gemeenten in 1992 hebben gerealiseerd. Hierbij
wordt verondersteld dat gemeenten tot de invoering van de verplichte terugvordering
en verhaal eind 1992, in gelijke mate gebruik hebben gemaakt van de invorderingsbevoegdheid.
Door de gekozen verdeling wordt aan gemeenten een min of meer gelijke uitgangspositie
geboden en worden de gemeenten, die na 1992 een actief fraudebeleid hebben
gevoerd niet benadeeld. De regering ziet dan ook geen aanleiding om deze groep
actieve gemeenten te compenseren. Er wordt bij de verdeling van het landelijke drempelbedrag geen rekening
gehouden met het volume aan openstaande vorderingen. Dergelijke indicatoren
geven geen aanknopingspunt over de wijze waarop het gemeentelijk invorderingsbeleid
in het verleden is vormgegeven en bieden eveneens geen garantie op mogelijkheden
om daadwerkelijk te kunnen incasseren.Op dit moment is nog geen lijst beschikbaar waarin de drempelbedragen
per gemeente zijn weergegeven. Deze drempelbedragen zullen via nadere regelgeving
zo spoedig mogelijk aan de gemeenten kenbaar worden gemaakt.De leden van de fractie van de VVD vragen welke alternatieven zijn onderzocht
bij het bepalen van een verdeelmaatstaf en waarom het relatieve aandeel in
het jaar 1991 niet is gekozen.Het uitgangspunt bij het bepalen van de verdeelmaatstaf is geweest dat
uit simulaties zou moeten blijken dat een zo groot mogelijk aantal gemeenten
het voorgestelde drempelbedrag in potentie zou moeten kunnen halen. Uit simulaties
bleek dat bij verdeelmaatstaven gemaakt op basis van het aantal bijstandsgerechtigden,
het aantal debiteuren of gemiddelden van gerealiseerde debiteurensaldi/ontvangsten
er relatief veel gemeenten zouden zijn, die de individuele drempel niet zouden
halen. Een relatief klein aantal gemeenten zou bij deze verdeelmaatstaven
disproportioneel kunnen profiteren van de incentive. Derhalve is gekozen voor
een verdeelmaatstaf die impliciet van een nulsituatie uitgaat voor wat betreft
het gevoerde debiteurenbeleid, namelijk het jaar 1992. Dit is het meest recente
jaar waarbij de verplichte terugvordering en verhaal nog niet doorwerkt in
de ontvangstencijfers. Voor gemeenten wordt met deze verdeelmethode zoveel
mogelijk een gelijke startsituatie gecreëerd.De leden van de RPF-fractie geven aan moeite te hebben met het feit dat
gemeenten met dit voorstel als het ware worden beloond voor het uitvoeren
van de wet. Dreigt daarbij bovendien niet een soort bijstandstoerisme te ontstaan,
naar die gemeenten die een soepel invorderingsbeleid voeren, zo vragen deze
leden zich af.Uit recent onderzoek is gebleken dat de kosten die gemeenten moeten maken
om vorderingen te innen vaak aanzienlijk kunnen zijn. Van de door hen gerealiseerde
ontvangsten mag indien het gaat om terugvordering en verhaal slechts 10 %
worden behouden. In veel gevallen wegen deze baten niet op tegen de hoge kosten
die bij invordering moeten worden gemaakt. Volgens de visie van de regering
is er daarom geen sprake van een beloning voor het goed uitvoeren van de wet,
maar eerder van een tegemoetkoming in de hoge kosten die gemeenten voor incasso
moeten maken. Overigens zullen verschillen in invorderingsbeleid niet leiden
tot een soort bijstandstoerisme. In dit verband wordt er op gewezen dat de
gemeente die onterecht de bijstand heeft uitgekeerd altijd tot inning bevoegd
blijft, ook wanneer de debiteur verhuisd is naar een andere gemeente. Het
is voor een debiteur niet mogelijk om aan inning te ontkomen door naar een
andere gemeente te verhuizen.De leden van de SGP-fractie stellen dat de voorgestelde maatregel niet
in alle gevallen het gewenste effect zal hebben. De mate waarin gemeenten
worden aangespoord om relatief lage onterecht toegekende uitkeringen terug
te vorderen is geheel afhankelijk van de mate waarin het drempelbedrag door
de betreffende gemeente wordt overschreden. Blijven gemeenten die met veel
relatief lage invorderings bedragen te maken hebben niet met het bestaande
probleem kampen, vragen deze leden zich af.Gemeenten met veel relatief lage invorderingsbedragen komen na invoering
van de maatregelen in een andere situatie te verkeren. Ten eerste wordt opgemerkt
dat het invorderen van lage bedragen niet altijd gepaard gaat
met hoge kosten. In dit verband zijn ook lage vorderingen interessant om het
drempelbedrag te kunnen halen. Ten tweede is de incentive bedoeld om incasso
van kleine vorderingen voor een gemeente aantrekkelijker te maken omdat de
kosten en baten van invordering in totaliteit meer in evenwicht worden gebracht
met de gunstige financiële verhouding boven het drempelbedrag. 2.3. Technische wijzigingen verhaal 2.3.1. Gebruik van verhaalsuitspraken door verschillende
gemeenten De leden van de SP-fractie hebben grote bezwaren tegen deze wijziging
en vinden het moeilijk te aanvaarden dat een rechterlijke uitspraak voor heel
Nederland gaat gelden. Bovendien, zo stellen deze leden kan bij verhuizing
de draagkracht van de verhaalsplichtige volkomen veranderen. In deze situatie
wordt de verhaalsplichtige gedwongen om te gaan procederen om een wijziging
van de rechterlijke uitspraak te vragen.Naar aanleiding van deze opmerking merkt de regering op dat de wetswijziging
beoogt te voorkomen dat, wanneer de bijstandsgerechtigde verhuist, de nieuwe
verhalende gemeente verplicht is om een nieuwe uitspraak van de rechter te
verkrijgen, in een situatie waarin sprake is van dezelfde omstandigheden en
de verhuizing van de bijstandsgerechtigde geen invloed heeft op de draagkracht
van de onderhoudsplichtige. Het voeren van dergelijke procedures is zowel
voor de gemeente als wel voor de onderhoudsplichtige kostbaar en overbodig. 2.3.2. Verplichting tot meewerken aan de uitvoering van
een rechterlijke uitspraak/buitenlandDe leden van PvdA-fractie vragen de regering of er bewust voor gekozen
is dat er beperkt gebruik kan worden gemaakt van het Verdrag van New York
en vragen of dit betekent dat de gemeente bij ontstentenis van zo een uitspraak
geen verhaalsactie kan starten. Tevens vragen deze leden of indien een afzonderlijk
executieverdrag is gesloten het Landelijke Bureau Onderhoudsbijdragen (L.B.I.O.)
dan niet ingeschakeld hoeft te worden. Tot slot vragen deze leden of gemeenten
kunnen afzien van verhaal als de onderhoudsplichtige buiten Nederland woont
en niet onder de werking van artikel 108 Abw valt. De leden van de SP-fractie
hebben met deze wijziging grote problemen. Volgens deze leden worden de ex-partners
tegen hun wil met elkaar geconfronteerd. Zij vernemen graag of de regering
deze bezwaren onderschrijft.Naar aanleiding van deze vragen wordt opgemerkt dat deze wijziging niet
de bedoeling heeft om de verhaalsplicht voor onderhoudsplichtigen, die in
het buitenland verblijven ten opzichte van diegene die in Nederland wonen,
aan te scherpen. Uit signalen van gemeenten blijkt echter dat verhaal in het
buitenland zeer moeizaam verloopt. Het Verdrag van New York biedt in zoverre
uitkomst dat met een volmacht van de onderhoudsgerechtigde en inschakeling
van het L.B.I.O. de onderhoudsbijdragen ook voor deze groep onderhoudsplichtigen
geïnd kan worden. Op deze wijze wordt voorkomen dat onderhoudsplichtingen
afhankelijk van hun verblijfplaats verschillend zouden worden behandeld.In antwoord op de vragen van de leden van de PvdA-fractie betreffende
de beperkte toepassing van het Verdrag, merk de regering het volgende op.
Alleen in de situatie zoals bedoeld in artikel 108 onderdeel b van de Abw
kan de verplichting tot het geven van een volmacht, aan de bijstand worden
verbonden. Dit betekent echter niet dat inning van onderhoudsbijdragen voor
de restgroep onmogelijk wordt gemaakt. De onderhoudsgerechtigde kan ook zelf
het L.B.I.O. inschakelen om de onderhoudsbijdragen te laten innen. Door de
beperkte mogelijkheid van het opleggen van de verplichting tot het geven van
een volmacht kan het Verdrag van New York niet in alle gevallen
volledig worden benut. Dit heeft als ongewenst effect dat op deze wijze nog
steeds tussen onderhoudsplichtigen onderscheid wordt gemaakt. Ruimere toepassing
van het Verdrag zou echter tot gevolg hebben dat voor deze groep onderhoudsgerechtigden
impliciet een alimentatievoorwaarde aan de bijstand wordt verbonden. In de
huidige Abw is dit uitsluitend mogelijk indien de alimentatievordering wordt
ingesteld met een verzoek tot echtscheiding. De regering vindt een verruiming
van de mogelijkheid tot het opleggen van een alimentatievoorwaarde aan de
bijstand, te ver gaan. De reden hiervoor is dat directe contacten tussen de
(ex) partners wanneer dat mogelijk is moet worden vermeden. De regering is
het dan ook niet eens met de leden van de SP-fractie dat in de voorgenomen
maatregelen deze directe contacten worden geïntensiveerd. Het vragen
van een volmacht uitsluitend met de bedoeling om de reeds bestaande rechterlijke
uitspraak te effectueren geeft voor de onderhoudsgerechtigde nauwelijks extra
betrokkenheid. Aangezien het L.B.I.O. als gevolmachtigde van de onderhoudsgerechtigde
optreedt is er geen direct contact noodzakelijk tussen de onderhoudsgerechtigde
en de onderhoudsplichtige.Tot slot wordt opgemerkt dat het L.B.I.O. ook gebruik maakt van de afzonderlijke
executieverdragen om eventueel een Nederlandse uitspraak in de bij die verdragen
aangesloten landen ten uitvoer te leggen. De gemeenten kunnen vanwege de deskundigheid
en contacten die het L.B.I.O. in het buitenland heeft ook in deze gevallen
het L.B.I.O. inschakelen. 2.3.3. Vergemakkelijken van gegevensverkrijging van de
onderhoudsplichtige/wettelijke mogelijkhedenDe leden van de RPF-fractie vragen naar de inlichtingenplicht, zoals opgenomen
in artikel 101 Abw. Uit de reactie van de minister op het advies van de Raad
van State leiden zij af dat niet principiële overwegingen ten grondslag
liggen aan het niet overnemen van het advies, maar wetstechnische.Aan deze leden kan worden gemeld dat de redenen om het voorgestelde artikel
101 Abw niet aan te passen zowel principieel als wetstechnisch van aard zijn.
Er is in het wetsvoorstel voor gekozen om de inlichtingenplicht nauw aan te
laten sluiten bij de reeds in de Abw voor de bijstandsgerechtigde en derden
opgenomen informatieplicht.Het ligt binnen het stelsel van de wet niet voor de hand om onderscheid
te maken tussen degene op wie verhaal wordt gezocht en – bijvoorbeeld –
een werkgever die ingevolge artikel 121, eerste lid, van de Abw informatieplichtig
is. In beide gevallen kunnen er immers bij de persoon aan wie de inlichtingen
worden gevraagd bezwaren bestaan om de door de gemeente gevraagde informatie
te verstrekken. In principe wordt van het gemeentebestuur verlangd dat het
uit eigen beweging de nodige kennis vergaart voor de uitoefening van zijn
verhaalsbevoegdheid. Dit uitgangspunt ligt mede ten grondslag aan artikel
3:2 van de Algemene wet bestuursrecht. Voor zover er bij de informatieplichtige
reële bezwaren tegen gegevensvertrekking aanwezig zijn, zal de gemeente
daaraan niet zonder meer voorbij kunnen gaan, maar tot een redelijke belangenafweging
moeten komen. Overigens is het niet zo dat de gemeente bij de toepassing van
artikel 101 Abw zonder enige restrictie inlichtingen mag vragen, maar slechts
die informatie die voor het verhaalsbesluit van belang is.De leden van de fractie van het CDA vragen op welke wijze de inlichtingenplicht
wordt geëffectueerd en of eraan wordt gedacht de inlichtingenplicht expliciet
op te nemen bij het vaststellen van de alimentatieplicht. In de huidige Abw is voor de onderhoudsplichtige geen wettelijke plicht
opgenomen om relevante informatie te verstrekken. Dit geeft in de praktijk
veel uitvoeringsproblemen. In recente jurisprudentie is bepaald dat de gemeente
de opdracht heeft om informatie te verkrijgen omtrent de verhaalsplichtige.
Indien de gemeente die gegevens niet kan bemachtigen wordt de gemeente in
haar verhaalsverzoek niet-ontvankelijk verklaard. De wettelijke plicht tot
het verstrekken van inlichtingen zal voor de rechter naar verwachting voldoende
aanknopingspunt bieden om, wanneer de verhaalsplichtige weigert aan de gemeenten
de nodige gegevens te verstrekken, de opdracht hiertoe alsnog bij de verhaalsplichtige
te leggen. Het is derhalve niet noodzakelijk om de inlichtingenplicht expliciet
op te nemen bij het vaststellen van alimentatieplicht.De leden van de fracties van de PvdA en D66 vragen naar een nadere onderbouwing
voor de keuze van de strafrechtelijke sanctie op het niet nakomen van de informatieplicht.
De leden van de fractie van de PvdA vragen hierbij om een vergelijking met
andere sancties op het niet nakomen van de informatieplicht, die niet-fraude
gerelateerd zijn.Het opleggen van een administratieve boete in plaats van een strafrechtelijke
sanctie heeft als nadeel dat de mogelijkheid van het indienen van bezwaar
en beroep veel extra uitvoeringslasten voor gemeenten met zich mee brengt.
Tevens zou de eventueel te voeren beroepsprocedure terzake van de boetenoplegging
de verhaalsprocedure onnodig kunnen vertragen. De keuze van de strafrechtelijke
handhaving zal in de praktijk niet tot een substantieel aantal strafrechtelijke
zaken leiden, zodat de belasting van de rechterlijke macht bij een strafrechtelijke
handhaving minimaal wordt ingeschat. De reden hiervoor is dat de wettelijke
inlichtingenplicht met name een rol speelt in de verhaalsprocedure, waarbij
de rechter de plicht tot het verstrekken van de noodzakelijke gegevens bij
de onderhoudsplichtige kan leggen. Voor het overige is de verwachting dat
de wettelijke plicht om informatie te verstrekken en de dreiging van strafrechtelijke
vervolging bij niet-nakoming, in het merendeel van de gevallen zal leiden
tot het geven van voor verhaal noodzakelijke informatie. Een vergelijking
kan worden getrokken met de informatieplicht voor de werkgever van de (ex)
bijstandsgerechtigde en/of verhaalsplichtige. Deze derde is op grond van artikel
121 Abw verplicht de inlichtingen te verstrekken omtrent feiten en omstandigheden
die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de Abw. Deze plicht wordt eveneens
strafrechtelijk gehandhaafd (artikel 143 Abw). Dit voorbeeld geeft eveneens
antwoord op de opmerkingen van de leden van de fractie van de SP over het
niet kunnen opleggen van een inlichtingenplicht aan een derde. Overigens hoeft
de onderhoudsplichtige alleen desgevraagd de inlichtingen aan de gemeente
te verschaffen, zodat het door de leden van de SP-fractie naar voren gebrachte
probleem betreffende onduidelijkheid aan welke gemeente de inlichtingen moeten
worden gegeven zich niet voor zal doen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom de informatieplicht
bij verhaal van onterechte betaling van uitkeringen sociale zekerheid op derden
niet in andere sociale zekerheidswetten is opgenomen.In tegenstelling tot de Abw kennen de sociale verzekeringswetten geen
wettelijke verhaalsplicht. Gelet hierop is er geen reden in de sociale zekerheidswetten
een informatieplicht op te nemen, overeenkomstig de informatieplicht bij verhaal
als bedoeld in de Abw.Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie tot hoever de informatieplicht
strekt. De inlichtingenplicht is beperkt tot voor verhaal van belang zijnde
inlichtingen. Deze inlichtingen kunnen betrekking hebben op een periode gelegen
voor de ingangsdatum van verhaal. Een voorbeeld hiervan is dat voor
de berekening van de draagkracht (TREMA-normen) relevante lasten uit de huwelijkse
periode van belang kunnen zijn. 2.3.4. Overige opmerkingenOp de vraag van de leden van de PvdA-fractie of de regering ook heeft
overwogen om verhaal op nalatenschappen vanwege doelmatigheidsredenen te laten
vervallen, merk ik het volgende op.In gezamenlijk overleg met gemeenten is besloten dat verhaal op nalatenschappen
en schenking in de huidige vorm zullen worden gehandhaafd. Hoewel deze vormen
van verhaal in de praktijk niet veel voorkomen, hebben zij voornamelijk een
preventieve werking. Dit is de reden waarom de mogelijkheid van verhaal op
nalatenschappen en schenking wordt gehandhaafd. 3. UitvoeringsaspectenDe leden van de VVD-fractie vragen welke voorstellen van de VNG, Divosa
en gemeenten niet zijn overgenomen.Zoals in de memorie van toelichting gesteld is de herziening van het debiteurenbeleid
in nauw overleg met VNG, Divosa en gemeenten tot stand gekomen. Ten aanzien
van de versoepeling van de terugvorderingsbepalingen en de financiële
incentive kon volledig op de ideeën van de uitvoering worden ingespeeld.
Voor wat betreft verhaal blijft een gedeelte van de gesignaleerde knelpunten
direct voortvloeien uit de aansluiting van verhaal bij het alimentatierecht.
Vanwege de grote mate van rechterlijke vrijheid bij toepassing van het alimentatie-
en verhaalsrecht blijven gemeenten in de praktijk problemen ondervinden. Aansluiting
op het alimentatierecht heeft de mogelijkheden van het vinden van een oplossing
voor een aantal problemen beperkt. In het kader van de huidige wetswijzingen
acht de regering het vooralsnog niet gewenst ingrijpende wijzigingen in het
verhaalsrecht aan te brengen.Voorts vragen deze leden of er al een statistiek wordt gehanteerd of wanneer
de aangekondigde statistiek operationeel zal zijn.Op dit moment is nog geen debiteurenstatistiek voorhanden. Aan de hand
van de declaratiestaten van de gemeenten kan achteraf bij benadering worden
afgeleid hoeveel debiteurenposten bij gemeenten aanwezig zijn en hoeveel gelden
uitstaan. De onderscheidende kenmerken van vorderingen zijn echter niet bekend
noch naar gemeentegrootte noch naar debiteurensoort.De regering streeft ernaar de debiteurenstatistiek per 1 januari 1999 –
dus gelijktijdig bij invoering van de voorgenomen wetswijzigingen –
volledig in werking te laten treden.De leden van de fractie van D66 vragen de regering naar het functioneren
van het L.B.I.O en vragen welke knelpunten er bestaan ten aanzien van de uitvoering
van de taken van deze organisatie. Deze leden vragen zich af of deze organisatie
bij machte is om een toename te verwerken van het aantal zaken die het invorderen
van een verhaalsbijdrage in het buitenland betreffen.Het L.B.I.O. heeft problemen ondervonden bij de overdracht van zaken,
die van de Raden van de Kinderbescherming afkwamen. Voor wat betreft de taken
die het L.B.I.O. voor gemeenten uitvoert is de afgelopen periode een voortuitgang
geboekt als het gaat om de voortgang van af te handelen zaken. Tussen de gemeenten,
Divosa, SZW en het L.B.I.O. is een regulier overleg gestart waarin de samenwerking
en de problemen tussen gemeenten en L.B.I.O. regelmatig worden besproken.
Er zijn diverse afspraken gemaakt, die er toe moeten leiden dat de informatievoorziening naar gemeenten toe wordt verbeterd, afhandelingstermijnen worden bekort
en regelmatig overzichten zullen worden verstrekt over lopende zaken.Het L.B.I.O. heeft voor de extra te verwachten zaken financieel een compensatie
gekregen van 0,75 mln. per jaar. Artikelgewijs Artikel I, onderdeel AHoe wordt de aflossingscapaciteit bepaald bij een schuld die vijf jaar
onbetaald is gebleven vanwege onvoldoende aflossingscapaciteit bij de belanghebbende,
zo vragen de leden van de VVD-fractie. Tevens vragen zij welke factoren/criteria
daartoe in ogenschouw worden genomen en waarop de 50% afkoop is gebaseerd.In de sociale zekerheidswetten is bij de tenuitvoerlegging geregeld dat
de belanghebbende moet blijven beschikken over een inkomen gelijk aan de beslagvrije
voet zoals bedoeld in artikel 475c en d van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
Derhalve zijn voor de aflossingscapaciteit van de belang alle inkomsten die
boven de beslagvrije voet liggen. Bij afkoop moet minimaal 50% in keer worden
afgelost. Dit is de absolute ondergrens, waarbij het bovendien niet de bedoeling
is om dit percentage automatisch in alle gevallen toe te passen. De uitvoeringsorganisatie
zal afhankelijk van de situatie, zelf een percentage bepalen voor de desbetreffende
afkoop. Artikel I, onderdeel DHeeft op grond van de redactie van dit artikel de informatieplicht alleen
betrekking op verhaal, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Heeft de in
artikel 141 Abw opgenomen sanctie ook alleen betrekking op de verhaalsverplichting
op derden in het kader van de Abw.De informatieplicht met bijbehorende sanctie is bedoeld voor diegene waarop
verhaal wordt gezocht in het kader van Hoofdstuk VII van de Abw. Hieronder
valt niet alleen de onderhoudsplichtige, maar bijvoorbeeld ook de begiftigde
bedoeld in artikel 99 van de Abw. Artikel I, onderdeel FWelke verplichtingen kunnen B en W opleggen in verband met de uitvoering
van de rechterlijke uitspraak, zo vragen de leden van de fractie van de PvdA
en mag uit de redactie van dit artikel gelezen worden dat oude vorderingen
niet vallen onder de voorgestelde regeling. Zoals in de artikelsgewijze toelichting staat vermeld kan de verplichting
aan de bijstand ook ten aanzien van oude vorderingen worden opgelegd, zij
het dat deze verplichting alleen voor de toekomst kan gelden. Een voorbeeld
is de verplichting tot het geven van volmacht om in het buitenland via het
verkrijgen van een exequatur de uitspraak ten uitvoer te laten leggen. Ook
wanneer de rechterlijke uitspraak in Nederland ten uitvoer moet worden gelegd
kan aan de bijstand de verplichting tot het geven van een volmacht worden
verbonden. Artikel XVDe leden van de fractie van de PvdA vragen wanneer de voorgestelde sanctie
in werking treedt. Zij vragen zich af wie optreedt en wie beslist, wanneer,
over de hoogte van de sanctie ingeval van niet-nakomen van de informatieverplichting.De voorgestelde sanctie treedt tegelijkertijd met artikel 101 Abw in werking.
Mocht daartoe aanleiding bestaan dan kan via de gebruikelijke weg
van de strafrechtelijke procesgang aangifte bij het Openbaar Ministerie worden
gedaan door de uitvoerende instantie. De strafrechter zal de hoogte van de
straf bepalen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. P. W. Melkert 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25661-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl