Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat van het Waddenfonds voor het jaar 2010; Brief minister over onder meer verbetering financiële functie VROM
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137972
 2009-2010
 
 32 123 XI
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat van het
Waddenfonds voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 17
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEER
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 25 november 2009
 
 Tijdens het Wetgevingsoverleg, d.d. 24 juni 2009, over het Jaarverslag
VROM 2008 (31 924 XI, nr. 12) heb ik toegezegd uw Kamer te informeren
over de stand van zaken met betrekking tot de verbetering van de financiële
functie van VROM alsmede de stand van zaken met betrekking tot een drietal
specifieke onderwerpen: afvalfonds, bodemsanering en luchtkwaliteit.
 
 Ik zal in deze brief achtereenvolgens ingaan op deze onderwerpen.
 Financiële functie VROM
 Zoals al aangegeven bij het Wetgevingsoverleg wil ik de financiële
functie van VROM structureel op orde brengen. Met de financiële functie
bedoel ik het geheel van verantwoordelijkheden, taken, functies, regels, procedures,
processen, systemen, administratie en rapportages van het departement dat
wordt ingezet om te zorgen dat het primaire proces en de weerslag daarvan
in de financiële administratie rechtmatig en doelmatig geschiedt.
 De verbetering wil ik bereiken door een verhoging van het financieel bewustzijn
binnen VROM teneinde de naleving van de (interne) procedures te verhogen en
(rechtmatigheids)fouten te voorkomen.
 
 Daarbij ga ik uit van de verwachting dat de cultuur daadwerkelijk ten
goede zal veranderen als alle betrokkenen, zowel managers als medewerkers,
in de financiële functie beschikken over de juiste instrumenten (o.a.
kennis en kunde, procedures, ondersteuning, werkinstructies, informatie) om
hun verantwoordelijkheden en taken uit te kunnen oefenen. Maar ook dat iedereen
aanspreekbaar is, en indien nodig ook aangesproken wordt, op zijn functioneren.
 
 Al de noodzakelijke maatregelen om de financiële functie te verbeteren
zijn bijeen gebracht in het Verbeterplan financiële functie dat is bedoeld om het proces van verbetering te kunnen monitoren en bijsturen. Het
grootste deel van de maatregelen uit het verbeterplan zal, conform planning,
in 2009 zijn afgerond, de daadwerkelijke verbetering van de financiële
functie zal voor een deel in 2009 zichtbaar worden en voor een groter deel
in 2010 en verder. Alle maatregelen dragen bij aan de noodzakelijke veranderingen
zowel met betrekking tot verhogen bewustzijn maar ook ten aanzien van het
effectiever en efficiënter maken van de financiële functie. Ze zijn
te verdelen in de categorieën: verbetering organisatie en instrumenten
en verbeteren sturing binnen de financiële kolom.
 Verbetering organisatie en instrumenten
 Hieronder vallen de maatregelen die zijn gericht op stroomlijnen en verbeteren
van de vormgeving van de financiële functie (organisatorische veranderingen),
het effectiever en efficiënter maken van de financieel administratieve
processen binnen het kerndepartement en het verbeteren van de te gebruiken
instrumenten (o.a. werkinstructies, rapportages e.d.).
 
 Voorbeelden van maatregelen, die inmiddels zijn doorgevoerd, zijn de nieuwe
organisatie van de financiële functie, de hierop aangepaste nieuwe financieel
administratieve processen, de financiële opleidingen voor medewerkers
en directeuren. Maar ook is er al een verbeterslag gemaakt met betrekking
tot de financiële administratie.
 Verbeteren sturing binnen financiële kolom
 Dit gaat over zowel het aanspreekbaar zijn als het aangesproken worden
op het functioneren van managers en medewerkers ten aanzien van de verantwoordelijkheden
en taken binnen de financiële functie. Voorbeelden van maatregelen die
zijn/worden genomen betreft verhogen kennis van de geldende regels en procedures
op financieel gebied, verbeteren van de managementinformatie zodat er betere
en directere sturing kan plaatsvinden op functioneren, het functioneren op
het gebied van de financiële functie is expliciet onderdeel geworden
bij de beoordeling van managers binnen VROM.
 
 De verandering van de cultuur op het gebied van de financiële functie
zal niet van de ene dag op de andere zijn gerealiseerd. In 2010 zal de gewenste
cultuurverandering nadrukkelijk binnen VROM op de agenda blijven staan. Wel
is er mijns inziens al een aantal verbeteringen zichtbaar. Voorbeelden hiervan
zijn een nieuwe VROM-breed werkende interne controle functie, een verbetering
bij het naleven van de betaaltermijn van 30 dagen en een nieuwe managementrapportage
waarmee managers sneller worden geïnformeerd over o.a. enkele aspecten
van de financiële functie en daardoor sneller kunnen bijsturen.
 Stand van zaken op inhoudelijke dossiers:
 Tijdens het Wetgevingsoverleg Jaarverslag 2008 heeft uw Kamer mij gevraagd
om in deze brief eveneens in te gaan op de stand van zaken met betrekking
tot de bodemsanering, de Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit en
het Afvalfonds. Hierna komen deze onderwerpen achtereenvolgens aan de orde.
 Bodemsanering
 In 2010 zullen de budgetten voor de aanpak van bodemverontreiniging (geleidelijk)
gedecentraliseerd worden. De Wbb-bijdrage gaat per 1 januari 2010 over
naar de Decentralisatie-Uitkering Bodem (DUB). Voor het Investeringsbudget
Stedelijke Vernieuwing geldt dat deze vanaf 2011 overgaat naar een Decentralisatie-Uitkering.
 
 De nieuwe financieringswijze via het gemeente- en provinciefonds met de
daaraan verbonden bestedingsvrijheid heeft gevolgen voor de correcte afwikkeling
van het laatste meerjarenprogramma voor bodemsanering (periode 2005–2009)
en voor het plan dat daarvoor is opgesteld. Vanaf 2010 vereist het Rijk
niet meer dat er een meerjarenprogramma geschreven wordt voor de DUB. Er zullen
geen nieuwe afspraken over te leveren prestaties in termen van bodemprestatie-eenheden
worden gemaakt. Wel zullen de afspraken leidend zijn uit het convenant «Bodemontwikkelingsbeleid
en aanpak spoedlocaties», dat op 10 juli 2009 door de Minister
van Volkshuisvestiging, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, de Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de Staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat en de vertegenwoordigers van het Interprovinciaal Overleg, de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen is ondertekend.
Hierbij zijn afspraken gemaakt over de aanpak van spoedlocaties, het benutten
van kansen in de ondergrond en een verdere integratie van het bodembeleid
met het energie-, water- en ruimtelijk ordeningsbeleid.
 
 Om de overgang van de bijdrageregeling Wbb naar een decentralisatie-uitkering
goed te laten verlopen, is een overgangsbeleid voor de afwikkeling van de
meerjarenprogramma’s 2005–2009 bepaald. Het overgangsbeleid heeft
betrekking op twee onderwerpen: het (bodemsanerings)budget dat is toegekend
voor de uitvoering van het meerjarenprogramma Wbb in de periode 2005 tot en
met 2009 en de prestaties (uitgedrukt in bodemprestatie-eenheden oftewel b.p.e.)
die daarvoor geleverd zouden worden. Het beleid is er op gericht om binnen
het bestaande kader van de Wbb ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk van de
geplande milieudoelen c.q. bodemprestaties gerealiseerd worden, ook als aan
het eind van de programmaperiode nog niet alle te leveren prestaties zijn
gerealiseerd. Het terugvorderen van toegekende budgetten is alleen aan de
orde als er geen zicht is op het alsnog realiseren van de nog te leveren prestaties.
Over het overgangsbeleid zal overleg met de Algemene Rekenkamer plaatsvinden.
 Financieel beheer Luchtkwaliteit
 Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is op 30 juli
2009 vastgesteld en in werking getreden op 1 augustus 2009 (TK 2008–2009,
30 175, nr. 88)
 In de bijgaande brief (d.d. 28 oktober
jl., DGM/NSL 2009058663) informeerde ik de mede-overheden, zijnde de subsidieontvangers,
over de inhoudelijke en financiële manier van verantwoorden van de te
ontvangen NSL-middelen en de herziening van de beschikkingen. Daardoor wordt
zekergesteld dat het voor de subsidieontvanger duidelijk is hoe zij op basis
van de verstrekte prestatieverantwoordingen en SISA informatie dienen te verantwoorden.
 In het document «Verantwoording en afrekening van lokale maatregelen
luchtkwaliteit, werkwijze en procedure» zijn deze bekende voorwaarden
nog eens in samenhang bij elkaar gebracht.
 Afvalfonds
 Bij de verplichtingen van het Afvalfonds is door de Algemene Rekenkamer
een onrechtmatigheid gesignaleerd van circa € 26 mln. Bij de toekenning
van twee subsidies in het kader van het Afvalfonds heeft VROM niet gezorgd
voor een wettelijke grondslag en een juridische verplichting.
 
 In mijn reactie op het rapport van de Algemene Rekenkamer heb ik aangegeven
dat er mijns inziens wel degelijk een wettelijke grondslag voor deze toekenning
is, alleen is deze abusievelijk niet vermeld in de toekenningen. Bij de subsidievaststelling
van de beide toekenningen zal ik alsnog de juiste wettelijke grondslag in
de beschikking opnemen. De daadwerkelijk vaststelling wacht op nadere informatie
van de accountants van de subsidieontvangers. Zodra deze informatie is ontvangen
en antwoord geeft op de gestelde vragen zal de subsidievaststelling worden
afgerond.
 
 Nadat de subsidievaststelling is afgerond is mijn inziens de omissie met
betrekking tot het Afvalfonds gerepareerd.
 Afstemming met de toezichthouders
 Het Verbeterplan financiële functie is ambtelijk besproken met de
toezichthouders; Algemene Rekenkamer, DG Rijksbegroting en de Rijksauditdienst.
Zij kunnen zich vinden in de opzet van het Verbeterplan financiële functie.
Een oordeel over de bereikte resultaten geven zij pas in de rapporten bij
het Jaarverslag. Zoals aan uw Kamer is toegezegd is de inhoud van deze brief
ambtelijk besproken met de toezichthouders.
 Beleidsdoorlichtingen 2010
 Ik wil deze brief graag ook nog even gebruiken voor het onderwerp beleidsdoorlichtingen
2010. In de rijksbegroting voor 2010 zijn drie evaluaties aangekondigd, die
dit jaar zouden starten of afgerond zouden worden: Integrale ruimtelijke projecten
van betekenis (beleidsartikel 2, Realisatie nationaal ruimtelijk beleid),
Behouden en ontwikkelen van de ruimtelijke kwaliteit (beleidsartikel 2, Realisatie
nationaal ruimtelijk beleid) en Tegengaan geluidhinder (artikel 10, Leefomgevingskwaliteit).
Inmiddels zijn er in het kader van de grote rijksbrede heroverwegingsoperatie
20 studiegroepen van start gegaan, waaronder één voor Leefomgevingskwaliteit
en Natuur, waarin het ingezette beleidsinstrumentarium onderwerp van onderzoek
zal zijn. De aangekondigde beleidsevaluaties zullen derhalve worden opgeschort.
Na de oplevering van en besluitvorming over de voorstellen uit de heroverweging
zal bezien worden of een beleidsevaluatie op deze onderwerpen alsnog opportuun
is.
 
 Ik hoop dat ik met deze brief uw Kamer voldoende heb kunnen overtuigen
dat ik werk maak van de noodzakelijke verbetering van de financiële functie
binnen VROM. Ik ga ervan uit dat deze verbetering ook in de dagelijkse praktijk
van het handelen binnen VROM zichtbaar zijn.
 
 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
 J. M. Cramer
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.