Nota 'De kenniseconomie in zicht'; Brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27406, nr. 145

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

09-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

27406 nr. 145

29-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27406Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 406Nota «De kenniseconomie in zicht»nr. 145BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 mei 2009Hierbij bied ik u de kabinetsreactie aan op het advies Nederlandse Roadmap
Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten dat eind oktober 2008 aan mij is gepresenteerd
door de Commissie Van Velzen en waarop de commissie in februari 2009 nog een
aanvulling heeft gezonden.1De roadmap omvat 25 voorstellen voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten.
Van acht projecten is door de Commissie aangegeven dat deze prioriteit hebben
in verband met de aansluiting op de Europese Roadmap van ESFRI (European Strategy
Forum on Research Infrastructures). Inmiddels is voor 5 van deze 8 projecten
het startsein gegeven. Ik heb de Kamer daarover geïnformeerd met mijn
brief van 26 november 2008, kamerstuk 21 501-30/22 112, nr. 197.Daarnaast loopt een aantal projecten momenteel mee in de aanvraagprocedure
voor het FES. De besluitvorming hierover wordt binnenkort afgerond.De implementatie van de door de commissie genoemde Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten
zal de komende jaren de nodige aandacht vragen. Voor de verdere uitwerking
zal, zoals door de commissie geadviseerd, een werkgroep worden samengesteld.
Deze werkgroep krijgt tot taak de implementatie van de roadmap verder te stimuleren
en deze op relevante agenda’s te brengen en te houden en daarbij ook
alternatieve financieringsvormen te verkennen.De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R. H. A. Plasterk KABINETSREACTIE NEDERLANDSE ROADMAP GROOTSCHALIGE ONDERZOEKSFACILITEITEN1. Inleiding en contextIn december 2007 bracht het kabinet de Strategische Agenda voor het Hoger
Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid (Kamerstuk 31 238, nr. 1)
uit. Daaruit sprak de overtuiging dat goede faciliteiten voor onderzoek, met
name grootschalige onderzoeksfaciliteiten, van groot belang zijn voor de kwaliteit
van het Nederlandse onderzoek.Het Innovatieplatform heeft in het rapport «Kennisambitie en researchinfrastructuur»
(juni 20051 ) eerder al gewezen op het belang
van grootschalige onderzoeksfaciliteiten en aandacht gevraagd voor meer en
structurele investeringen hierin. In antwoord op dit rapport werd door het
vorige kabinet eind 2005 een impuls gegeven van € 100 miljoen, waarmee
vijf grote faciliteiten zijn gerealiseerd op verschillende wetenschapsterreinen.Verder bevatte dit IP-rapport de aanbeveling om een fonds in te stellen
voor de financiering van grootschalige onderzoeksfaciliteiten. Daarmee is
een start gemaakt door vanaf 2008 aan de NWO-begroting middelen toe te
voegen oplopend tot € 20 miljoen structureel vanaf 2011.Door Europese partijen is het belang van goede onderzoeksfaciliteiten
ook onderkend. Mede op Nederlands initiatief is in november 2004 door de Raad
voor Concurrentievermogen aan het European Strategy Forum
on Research Infrastructures (ESFRI, opgericht in 2002) gevraagd een
eerste Europese agenda, een «roadmap» voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten
op te stellen. Verschillende landen waren op dat moment al bezig met een eigen
nationale roadmap, terwijl andere landen daar nog aan moesten beginnen. De
ESFRI-roadmap is in het najaar van 2006 gepubliceerd, en in december 2008
is er een update van deze roadmap verschenen2.Op 9 juli 2007 heb ik de Commissie Nationale Roadmap Grootschalige
Onderzoeksfaciliteiten ingesteld om een Nederlandse roadmap op te stellen.
Met de instelling van deze commissie werd beoogd aansluiting te houden bij
de internationale ontwikkelingen in de wetenschap. Ook vond het kabinet het
belangrijk om een wegingskader te hebben, zodat niet telkens ad hoc besluiten
zouden moeten worden genomen over het bouwen van of in internationaal verband
participeren in grootschalige onderzoeksfaciliteiten. De commissie, onder
voorzitterschap van de heer Van Velzen, heeft de nationale roadmap grootschalige
onderzoeksfaciliteiten in november uitgebracht en ik heb de roadmap vervolgens
op 13 november 2008 aan de Tweede Kamer aangeboden (Kamerstuk 27 406,
nr. 124).De Europese Commissie en ook ESFRI hebben met instemming kennisgenomen
van de roadmap en de eerste reactie op de roadmap. De voorzitter van ESFRI
benadrukte dat hij vooral de wil tot samenwerking bij deze grootschalige faciliteiten
van grote waarde vond en hoopt dat dit een stimulerend effect zal hebben op
de andere landen. Vooral de hoge kwaliteit van de Nederlandse onderzoekers
staat volgens hem garant voor de te verwachten hoge opbrengsten die de investeringen
meer dan waard zullen zijn.Ook het Innovatieplatform heeft zijn waardering uitgesproken voor het
advies van de roadmapcommissie tijdens de presentatie hiervan door de heer
Van Velzen op de Innovatieplatformvergadering van 21 januari 2009. Het Innovatieplatform hechtte er vooral aan dat er meer structurele
middelen beschikbaar komen voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten en zag
dit als één van de belangrijke middelen om te investeren in
de kenniseconomie. Ook de aanbeveling om alternatieve financieringsvormen
uit te werken kreeg instemming.De roadmap is in feite een «agenda» voor investeringen in
grote onderzoeksfaciliteiten. Er staan 25 voorstellen op die zijn geselecteerd
uit ongeveer 60 door het onderzoeksveld aangedragen voorstellen. Deze lijst
biedt idealiter de bouwstenen voor nieuwe onderzoeksinfrastructuur.Bij het opstellen van de roadmap heeft de commissie vooral gekeken naar
de criteria die zijn genoemd in het rapport «Kennisambitie en researchinfrastructuur»
van het Innovatieplatform (dezelfde criteria die ook zijn gebruikt voor het
opstellen van de Europese roadmap): de kans op wetenschappelijke doorbraken,
de potentie tot brain gain, het belang voor maatschappij of bedrijfsleven,
samenwerking en concurrentie, financiële aspecten en technische haalbaarheid
en technische uitdagingen.Specifiek voor de Nederlandse situatie heeft de commissie daar nog een
aantal criteria aan toegevoegd. Deze hebben betrekking op de gebruikersgemeenschap
in Nederland, de mate van samenwerking binnen die gemeenschap en de maatschappelijke
en economische impact van grootschalige onderzoeksfaciliteiten in Nederland.
In dit verband heeft de commissie onder andere gekeken naar de relatie met
de sleutelgebieden van het Innovatieplatform. De commissie heeft ook breder
gekeken naar andere terreinen. De sleutelgebieden betreffen immers de terreinen
waar zowel wetenschap als industrie sterk zijn in Nederland. Er zijn echter
ook gebieden waar de industriële belangen minder groot zijn, maar waar
juist de maatschappelijke belangen voorop staan.Het kabinet heeft veel waardering voor de zorgvuldige procedure die de
commissie heeft gevolgd. Daardoor heeft zij – mede op basis van onafhankelijke
peer review – een objectief oordeel kunnen geven over het belang en
de kwaliteit van de ingediende voorstellen.Twee van de nieuwe voorstellen uit de ESFRI roadmap 2009 zijn ook opgenomen
in de Nederlandse roadmap, mede vanwege de leidende rol die ons land binnen
deze onderzoeksfaciliteiten speelt. Dit geldt bijvoorbeeld voor het High Field
Magnet Laboratory (HFML) in Nijmegen dat met een relatief kleine investering
kan uitgroeien tot het leidend centrum in Europa.In het onderstaande geeft het kabinet een reactie op de nationale roadmap.
In paragraaf 2 wordt allereerst een reactie gegeven op de overweging
van de commissie met betrekking tot het belang van grootschalige onderzoeksfaciliteiten:
het belang van grootschalige onderzoeksfaciliteiten voor toponderzoek, het
maatschappelijk en economisch belang, de rol van grote faciliteiten bij het
aantrekken van onderzoekers en de knooppuntfunctie van grootschalige onderzoeksfaciliteiten.
In paragraaf 3 wordt ingegaan op de concrete aanbevelingen van de commissie
voor de korte en de middellange termijn.De hoofdboodschap van dit kabinetsstandpunt is dat op de eerste plaats
alle inzet gericht moet zijn op de implementatie van de nationale roadmap. 2. Het belang van grootschalige onderzoeksfaciliteitenIn aansluiting op het rapport «Kennisambitie en researchinfrastructuur»
noemt de commissie een aantal aspecten die het belang van investeringen in
grootschalige onderzoeksfaciliteiten onderstrepen:a. Het belang van grootschalige onderzoeksfaciliteiten
voor (top)onderzoekDe commissie noemt grootschalige onderzoeksfaciliteiten essentiële
werktuigen voor wetenschappelijke vooruitgang en voor het verrichten van toponderzoek.De commissie wijst er daarbij op dat wetenschappelijke vooruitgang voortkomt
uit een combinatie van het talent van creatieve onderzoekers en de beschikbaarheid
van goede onderzoeksfaciliteiten. Onderzoekers hebben in toenemende mate behoefte
aan steeds omvangrijkere onderzoeksinfrastructuur. Dit gaat samen met een
verschuiving van een solistische onderzoekstraditie naar een cultuur waarin
multidisciplinaire samenwerking de norm is geworden. De toekomst van wetenschappelijke
vooruitgang en het kunnen verrichten van toponderzoek worden volgens de commissie
in toenemende mate bepaald door een samenspel van onderzoeksteams uit verschillende
wetenschapsgebieden, waarbij hoogwaardige en grootschalige onderzoeksfaciliteiten
een grote rol spelen.b.  Maatschappelijk en economisch belangDe commissie kent aan grootschalige onderzoeksfaciliteiten een groot maatschappelijk
en economisch belang toe. Grootschalige onderzoeksfaciliteiten hebben doorgaans
een hoogwaardige technische component, waarbij state of the art technologie
wordt gebruikt. Het onderzoek met behulp van grote onderzoeksfaciliteiten
levert ook vaak nieuwe industriële en maatschappelijk relevante toepassingen.
De directe en indirecte uitgaven voor investeringen en exploitatie van de
grote faciliteiten komen vaak ook ten goede aan de lokale en regionale economie
(een voorbeeld is ESTEC, met een multipliereffect van 3 tot 5 per geïnvesteerde
euro). Grootschalige onderzoeksfaciliteiten kunnen via het open innovatiemodel
bovendien een positieve impact hebben op de ontwikkeling van het onderzoek
bij het middenen kleinbedrijf en van startende ondernemingen.c. Aantrekken van onderzoekersVoorts merkt de commissie op dat grootschalige onderzoeksfaciliteiten
veelal leiden tot een hoge concentratie van menselijk kapitaal. State of the
art faciliteiten hebben een grote aantrekkingskracht op de beste onderzoekers
en de beste studenten. Volgens de commissie ontstaat «brain gain»
daar waar de beste onderzoeksinfrastructuur en een inspirerende werkomgeving
beschikbaar zijn. Internationale voorbeelden van dergelijke inspirerende werkomgevingen
zijn Genève (met CERN) en Heidelberg (met EMBL).d. Grootschalige onderzoeksfaciliteiten als knooppuntTot slot merkt de commissie op dat grootschalige onderzoeksfaciliteiten
fungeren als knooppunt van technologie, mensen en kapitaal. Bij grootschalige
onderzoeksfaciliteiten gaat het immers om een combinatie van hoogwaardige,
voortdurend innoverende technologie en van hooggeschoold personeel dat werkt
in een inspirerende leeromgeving. Bij grootschalige onderzoeksfaciliteiten
gaat het bovendien niet alleen primair om technologie maar om een dynamische
samenwerking tussen technologie, mensen en kapitaal. KabinetsreactieHet kabinet onderkent het belang van grootschalige state-of-the-artonderzoeksfaciliteiten
voor de wetenschap, en ook voor economie en maatschappij. Zonder goede «tools
for science» kan een wetenschappelijk onderzoeker niet goed presteren.
Bijzondere faciliteiten trekken excellente onderzoekers aan, waardoor het
ook gemakkelijker wordt om deze onderzoekers in Nederland te houden of uit
het buitenland naar Nederland te halen (brain gain). Hun activiteiten kunnen
ook leiden tot innovatieve economische activiteiten (bij de opbouw en het
onderhoud van de faciliteiten) en tot nieuwe toepassingen die voor de maatschappelijke
en economische ontwikkeling van belang kunnen zijn.De aanwezigheid van goed opgeleide onderzoekers is voor het R&D-intensieve
bedrijfsleven vaak van belang als vestigingsplaatsfactor. Gemakkelijke toegang
tot veel potentieel hoogwaardig personeel is immers heel aantrekkelijk voor
dit type bedrijven. Verder ontstaat er rond grote onderzoeksfaciliteiten-
o.a. door kennis-spillovers en spin-offs – een innovatieve omgeving,
waarbij fundamentele onderzoekers en kleine en grote bedrijven elkaar als
het ware stimuleren.Een duidelijk stimulerende rol van een concentratie van grote faciliteiten
is (naast de al genoemde voorbeelden van CERN en ESTEC) het Sciencepark in
Grenoble – met de Europese synchrotronfaciliteit (European Synchrotron
Radiation Facility, ESRF) en de neutronenreactor (Institut Laue-Langevin,
ILL), Deze heeft een aantrekkende kracht gehad op allerlei bedrijven en onderzoeksinstellingen,
en waaruit ook bedrijven ontstonden. Bovendien is dit een goed voorbeeld van
multidisciplinair gebruik doordat een zeer groot deel van de gebruikers niet
uit de deeltjesfysica maar juist afkomstig is uit de biologie, de medische
wetenschappen of zelfs de archeologie.Voor het bedrijfsleven en voor de maatschappij in het algemeen is de aanwezigheid
van goede wetenschappers en goed opgeleide onderzoekers een belangrijk gegeven.
Het innovatieve bedrijfsleven heeft zoals gezegd belang bij een pool van goed
opgeleide mensen voor zijn eigen laboratoria. Ook is het voor bedrijven van
belang om met onderzoekers uit de publieke onderzoeksinstituten te kunnen
samenwerken en om van hun faciliteiten gebruik te kunnen maken. Daarnaast
is het bedrijfsleven gebaat bij de bouw en het onderhoud van onderzoeksfaciliteiten.
Diverse gespecialiseerde bedrijven leveren onderdelen of complete apparatuur
voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten (in Nederland o.a. FEI of Philips)1.3. Aanbevelingen van de commissieDe commissie doet zowel voor de korte als voor de middellange termijn
een aantal aanbevelingen. Onderstaand per aanbeveling een reactie.3.1. Aanbevelingen voor de korte termijn1. Ga uit van de in de roadmap gemaakte prioritering
en zorg op korte termijn voor financiering van acht faciliteiten uit de Europese
roadmap, gebruik hiervoor de middelen die aan NWO zijn toegewezen voor grootschalige
onderzoeksfaciliteiten.Het kabinet onderschrijft deze aanbeveling. De roadmap omvat 25 grootschalige
onderzoeksfaciliteiten. De Nederlandse roadmap bevat 10 voorstellen voor nationale
grote faciliteiten en 15 voorstellen die ook op de Europese roadmap staan.
Deze laatste zijn voorstellen van faciliteiten waarin Nederland een leidende
positie heeft of kan verwerven, en waar Nederlandse wetenschap veelal ook «in
kind» kan bijdragen doordat onderdelen in Nederland zelf
zullen worden ontwikkeld. Het is ook van belang dat deze keuze mede gestoeld
was op de selectiecriteria, genoemd op pagina 2, waaronder aansluiting bij
de sleutelgebieden van het innovatiebeleid.Vooruitlopend op haar definitieve rapport heeft de commissie geadviseerd
om met voorrang financiële steun te verlenen aan acht faciliteiten op
de roadmap die ook voorkomen op de Europese roadmap.Aan NWO heb ik gevraagd om mij over deze acht projecten apart te adviseren
met het oog op de vraag in hoeverre deze te financieren zijn uit het bedrag
dat hiervoor bij NWO beschikbaar is in deze kabinetsperiode. Het advies van
NWO, opgesteld door een commissie onder leiding van Van Duinen, heb ik overgenomen.
De Kamer heb ik hierover geïnformeerd (brief 26 november 2008,
kenmerk OWB/WG-83484, zie bijlage).Van de acht projecten zullen er vijf bekostigd kunnen worden uit de middelen
voor grote onderzoeksfaciliteiten die aan het NWO-budget zijn toegevoegd (in
totaal € 63 miljoen). Door de selectie van deze vijf projecten uit
de Europese roadmap wordt het voor de Nederlandse onderzoekers die hierbij
betrokken zijn mogelijk gemaakt een vooraanstaande positie op te bouwen in
de geselecteerde onderzoeksfaciliteiten. Ook kunnen zij hierdoor een leidende
rol claimen of zelfs bewerkstelligen dat de hoofdvestiging in Nederland komt.
Nederland is hiermee binnen ESFRI één van de eerste landen (na
Zweden, Finland, Ierland, Verenigd Koninkrijk en Spanje) die een keus heeft
gemaakt welke projecten op de Europese roadmap zij financieel zullen steunen.Voor een aantal nationale voorstellen van de Nederlandse roadmap wordt
op dit moment getoetst of zij in aanmerking komen voor financiering in de
lopende FES-rondes, waarvan één speciaal gericht op grootschalige
onderzoeksfaciliteiten. Het gaat daarbij vooral om die faciliteiten die in
Nederland worden gebouwd, maar die mogelijk een internationale uitstraling
hebben. Besluitvorming over deze rondes vindt plaats in de Ministerraad vóór
de zomer.Na aanbieding van de roadmap is door de commissie nog een project aan
de roadmap toegevoegd. Dit betreft het project PALLAS dat zich richt op nucleair
onderzoek. Vanwege het afwijkende karakter van dit project is hiervoor een
aparte procedure opgezet die geleid heeft tot het voorstel om PALLAS aan de
Nederlandse roadmap toe te voegen. De Commissie Van Velzen meent wel de dat
verschillende onderdelen van dit project nog een nadere uitwerking behoeven
alvorens aan de constructie hiervan begonnen kan worden. Met betrekking tot
dit project hebben de Ministers van EZ, VROM en VWS aan de Tweede Kamer een
notitie toegezegd over de Toekomstige Onderzoekreactoren. Deze zal u komende
zomer worden toegezonden.\E 2. Ontwikkel bij de implementatie van de roadmap
ook het noodzakelijke flankerend beleid:• ontwikkeling van toptalent• het stimuleren van samenwerking• clustervorming• een stimulerend arbeidsvoorwaardenbeleid• de ontwikkeling van de ICT-infrastructuur• het nemen van initiatieven om het wettelijk
kader voor Europese onderzoeksinfrastructuur zo snel mogelijk in te voerenHet kabinet is het met de commissie eens dat voor het succes van de geselecteerde
onderzoeksfaciliteiten flankerend beleid van groot belang is. Het kabinet
heeft er in de Strategische Agenda voor het Hoger Onderwijs-,
Onderzoek- en Wetenschapsbeleid voor gekozen om onderzoeksmiddelen zo veel
mogelijk in competitie in te zetten om ervoor te zorgen dat de middelen bij
de beste onderzoekers terechtkomen. Zo heeft het kabinet onder meer besloten
om de Vernieuwingsimpuls voort te zetten en uit te breiden.Samenwerken en het vormen van clusters zijn echter eveneens van groot
belang. Ook hierbij geldt dat middelen zo veel mogelijk in competitie moeten
worden ingezet om excellentie in het onderzoek te bevorderen. Een voorbeeld
hiervan zijn de projecten uit de FES-rondes waarbij wetenschappers uit de
onderzoeksinstellingen samen werken met andere onderzoeksinstellingen en met
het bedrijfsleven. In consortia werken op die manier mensen samen die dit
eerder niet hebben gedaan. Dit is eveneens het geval in verschillende andere
vormen van open innovatie. Het is gebleken dat dit veel nieuwe inzichten oplevert,
zowel voor het bedrijfsleven als voor de wetenschap.Ook de arbeidsvoorwaarden spelen een belangrijke rol in het flankerend
beleid met betrekking tot grootschalige onderzoeksfaciliteiten. Het is daarbij
vooral belangrijk om onderzoekers zo veel mogelijk ruimte te bieden. Het zijn
de instellingen die verantwoordelijkheid dragen voor goede en stimulerende
arbeidsvoorwaarden. Daarnaast voert de overheid beleid (zie o.a. Vernieuwingsimpuls)
om meer ruimte te creëren voor (top)onderzoekers.Een apart vraagstuk binnen de arbeidsvoorwaarden vormen de pensioenen
van onderzoekers in relatie tot hun mobiliteit. Hierover dienen in internationaal
verband afspraken te worden gemaakt, zodat het voor onderzoekers gemakkelijker
wordt om het pensioen mee te nemen naar een ander land. De Europese Commissie
laat dit vraagstuk binnenkort onderzoeken en zal hierover waarschijnlijk eind
2009 of begin 2010 een rapport uitbrengen. Het Ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid is hierbij eerstverantwoordelijke. Ik volg de ontwikkelingen
op de voet, want het is een belangrijk aspect bij de mobiliteit van onderzoekers
en dus ook om hen naar Nederland te halen.Voorts acht het kabinet, evenals de commissie, een goede ICT-infrastructuur
van zeer groot belang. Een aantal van de geselecteerde grootschalige onderzoeksfaciliteiten
is zelfs geheel afhankelijk van een goede infrastructuur voor ICT. Dit betreft
met name de faciliteiten in de sociaal-economische wetenschappen en de biobanken.
Ongeveer tegelijkertijd met deze kabinetsreactie brengt het kabinet een reactie
uit op het advies van ICTRegie over de ICT-infrastructuur, dat met recht grootschalige
onderzoeksinfrastructuur genoemd mag worden. In dit advies wordt nader ingegaan
op het grote belang van een goede ICT-infrastructuur voor wetenschap en technologie.
Zonder een state of the art ICT-infrastructuur kan een kennisintensieve samenleving
als de onze niet floreren. In dit verband is het verheugend te noemen dat
Wetenschap & Technologie Centrum Watergraafsmeer (WTCW) de vestigingsplaats
zal worden van het centrum voor het European Grid Initiative, waardoor ons land zich nog beter kan ontwikkelen als Europees knooppunt
op het terrein van ICT-infrastructuren.Het kabinet is van mening dat er snel een wettelijk kader moet komen voor
een Europese infrastructuur. Om te voorkomen dat er door onderhandelingen
over een internationale juridische status veel tijd verloren gaat bij de oprichting
van een Europese onderzoeksfaciliteit is het van belang dat op Europees niveau
op korte termijn nadere stappen worden gezet in de besluitvorming over het
voorstel om een European Research Infrastructures Consortium (ERIC) te kunnen oprichten waarbij in één keer deze
status wordt gerealiseerd. 3. Kom over twee jaar met een update van de roadmap.
Een roadmap is geen statisch document. Het is belangrijk om met een zekere
regelmaat te bezien of de keuzes die in de nu voorliggende roadmap zijn gemaakt
nog steeds de juiste zijn.Het kabinet is het ermee eens dat de roadmap geen statisch document mag
zijn. De wetenschap is voortdurend in beweging. Bovendien kan na enkele jaren
blijken dat voor sommige faciliteiten geen plaats meer is op de roadmap en
dat voor andere elders financiering is gevonden. Ook de ESFRI-roadmap is na
twee jaar vernieuwd, al was dat in zeer beperkte mate. Voor dit moment geeft
het kabinet voorrang aan de implementatie van de roadmap. Het is aan een volgend
kabinet om over twee jaar de instelling van een nieuwe roadmapcommissie te
overwegen.3.2. Aanbevelingen voor de middellange termijn1. Toets kritisch hoe de grootschalige onderzoeksfaciliteiten
thans worden gefinancierd en besteed bij de besluitvorming over de nieuwe
FES-ronde expliciet aandacht aan de «bewezen wil tot samenwerking»
en open toegang. Reserveer een gedeelte van de FES-ronde 2009/2010 voor grootschalige
onderzoeksfaciliteiten op basis van de door de Commissie van Wijzen (CvW)
bepleite transparante procedures en stel paal en perk aan de door de CvW gesignaleerde
overlap. Vraag het Rathenau Instituut de uitgaven voor onderzoeksinfrastructuur
in kaart te brengen. Stel een werkgroep in om alternatieve financieringsvormen
op hun mérites te beoordelen.Het kabinet is het met de commissie eens dat overlap tussen verschillende
instrumenten moet worden vermeden. Daarop is bijvoorbeeld ook de huidige FES-ronde
gericht. Deze FES-ronde is bij uitstek bedoeld om overlap te voorkomen en
samenwerking te bevorderen. Daarnaast is het hoofddoel van FES om een financiële éénmalige
impuls te geven aan de ontwikkeling van kennis, innovatie en onderwijs, door
middel van publiek – private samenwerking. Echter, voor een implementatie
van de roadmap van grootschalige onderzoeksfaciliteiten is een impulsinstrument
als het FES niet het meest geschikt Tegelijkertijd zijn er goede ervaringen
daar waar men vanuit andere bron al gezorgd heeft voor een goede inbedding
en exploitatie van de faciliteit voor een langere periode wordt gegarandeerd.Het kabinet is het voorts met de commissie eens dat er een goed overzicht
moet zijn van (huidige en toekomstige) uitgaven voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten.
Dit geldt met name waar het onderzoeksinfrastructuren van substantiële
omvang betreft waaraan Nederland substantieel bijdraagt, zowel nationaal als
internationaal. Het rapport van het Rathenau Instituut «Groot in 2008»1 geeft hiervoor een eerste aanzet. Ook in Europees verband
wordt gewerkt aan het in kaart brengen van grootschalige onderzoeksfaciliteiten2.Voor de verdere uitwerking van alternatieve financieringsmogelijkheden,
zoals geadviseerd door de commissie, zal een werkgroep worden samengesteld.
Deze werkgroep zou kunnen bestaan uit vertegenwoordigers van VSNU, NFU, KNAW,
NWO/SenterNovem, TNO en Grote Technologische Instituten, het bedrijfsleven
en een gedeputeerde uit een van de provincies. Deze werkgroep krijgt tot taak
de implementatie van de roadmap verder te stimuleren en deze op de relevante
agenda’s te brengen en te houden en daarbij ook alternatieve financieringsmogelijkheden
te verkennen, zoals bijvoorbeeld in het kader van provinciale en regionale
ontwikkelingen. Ook relevant in dit kader is een recent uitgebracht rapport
van het Rathenau Instituut over Investeren in onderzoeksfaciliteiten32. Laat alternatieve financieringsarrangementen uitwerken.
Sluit aan bij het advies van het Innovatieplatform voor de instelling om een
fonds (van € 125 miljoen) in te stellen voor infrastructuurprojecten,
te financieren uit renteopbrengsten van het FES, neem een budgetlijn in de
begroting van OCW op van dezelfde omvang en sluit aan op de systematiek van
het bouwfonds van universitaire ziekenhuizen.Zoals in het rapport ook al is aangegeven, is impulsfinanciering niet
een geëigend instrument om grootschalige onderzoeksfaciliteiten duurzaam
te bekostigen. Met name omdat het met de faciliteiten gerelateerde onderzoek
vaak langer doorloopt dan de periode van impulsfinanciering duurt. Hierdoor
ontbreekt het vaak aan middelen om de exploitatie voort te zetten en noodzakelijke
investeringen te doen.Het kabinet is het daarom eens met de commissie dat juist het beschikbaar
stellen van structurele financiering recht doet aan het karakter van dit soort
investeringen. Juist om die reden heb ik voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten
een bescheiden, maar structureel bedrag toegevoegd aan het budget van NWO.
De commissie noemt een aantal mogelijkheden voor structurele middelen, waaronder
een apart fonds.Zoals eerder aangegeven wordt op dit moment bovendien getoetst of nationale
projecten via de lopende Fes-ronden voor financieringen in aanmerking komen.
Hierover vindt voor de zomer besluitvorming plaats. Daarnaast kan via verschillende
financieringsopties (bijvoorbeeld waar mogelijk met matching met structuurfondsen)
nog veel bereikt worden. Het is dus zaak alert te blijven op structurele of
incidentele mogelijkheden die zich voordoen. Het verdient aanbeveling dat
conform het advies van de commissie deze aspecten verbonden aan investeringen
in grootschalige onderzoeksfaciliteiten nader onderzocht worden. Het zou goed
zijn als de werkgroep zoals hiervoor beschreven (in 3.2.1.) ook naar dit type
aspecten van investeringen in grootschalige onderzoeksfaciliteiten zou kijken.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Innovatieplatform: Kennisambitie & researchinfrastructuur; investeren
in grootschalige kennisinfrastructuur, juni 2005 (rapport Nijkamp).XNoot2European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI): European
Roadmap for Research Infrastructures – Roadmap 2008.XNoot1In het rapport van het ERID-Watch (6e Kaderprogramma European Research
Infrastructures Development Watch) worden de verschillende voordelen voor
het bedrijfsleven van grootschalige onderzoeksfaciliteiten uitgebreid beschreven.
(www.eridwatch.eu)XNoot1Horlings, E. en A. Versleijen, Groot in 2008, Momentopname van Grootschalige
Onderzoeksfaciliteiten in de Nederlandse Wetenschap, Rathenau Instituut, 2008.XNoot2Op www.riportal.eu is een doorzoekbare database over onderzoeksfaciliteiten
te vinden. Deze is helaas verre van compleet, en moet worden aangevuld.XNoot3Horlings, E., Investeren in onderzoeksfaciliteiten-Prioritering, financiering.
Den Haag, Rathenau Instituut SciSA rapport 0910. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27406-145.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl