Invoeringswet Wet ruimtelijke ordening; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30938, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

05-07-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30938 nr. 7

28-06-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Intergemeentelijke samenwerking in stedelijke
gebieden3. De thans door de regering voorgestelde regeling
in hoofdstuk 5 Wro (memorie van toelichting 2.1.2)4. Nieuwe ontwikkelingen ter zake van het middenbestuur
en de richtinggevende uitspraken van de Tweede Kamer over de bevoegdheden
van de Wgr-plusregio’s (memorie van toelichting 2.1.3)5. Omzetten van Wro-instrumenten in bestaande wetgeving
(memorie van toelichting 3.1)6. Inpassing van de beheersverordening in de bestaande
wetgeving7. Aanpassing Woningwet (memorie van toelichting
3.3.3)AlgemeenBouwvergunning en bestemmingsplanAanhouding en doorbrekingIntrekking bouwvergunning8. Aanpassing Wet milieubeheer9. De begeleiding bij de inwerkingtreding van de
Wro en de Invoeringswet Wro10. Toetsing van de gevolgen van het wetsvoorstel
(memorie van toelichting hoofdstuk 7)11. Artikelsgewijze toelichting (memorie van toelichting
hoofdstuk 8)Artikel 7.8, onderdelen A en B (Spoedwet wegverbreding)
en artikel 7.9 (Tracéwet)/Advies Raad van State en Nader rapportNatuurbeschermingswet 1998 en Interimwet stad- en milieubenaderingInwerkingtredingOndertekeningBIJLAGE 1
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30938, nr. 7 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30938Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 94 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 938Aanpassing van een aantal wetten met het oog op de inwerkingtreding
van de Wet ruimtelijke ordening alsmede regeling van overgangsrecht (Invoeringswet
Wet ruimtelijke ordening)nr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 28 juni 2007Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over
haar bevindingen inzake bovenvermeld wetsvoorstel. Ik ga hieronder in op de
opmerkingen en vragen waartoe het wetsvoorstel de leden van de commissie aanleiding
heeft gegeven.1. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie geven aan kennis te hebben genomen van het
wetsvoorstel. Naar hun oordeel voorziet het wetsvoorstel in de noodzakelijke
aanpassing van bestaande wetgeving ten behoeve van de inwerkingtreding van
de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro). Deze leden onderstrepen het grote
maatschappelijke belang van een zorgvuldige, maar vooral ook zo spoedig mogelijke
inwerkingtreding van de Wro. Immers de Wro maakt een meer adequate aanpak
en realisatie van de ruimtelijke ordening mogelijk, hetgeen van directe invloed
is op het verminderen van de bestuurlijke drukte en een meer slagvaardig optreden
van de overheid ten behoeve van een beter woon-, werk- en leefklimaat.De leden van de PvdA-fractie geven aan met belangstelling kennis te hebben
genomen van het wetsvoorstel en nog enkele nadere opmerkingen en vragen te
hebben.Ook de leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel dat voorziet in het gewenste nieuwe kader voor de inrichting
van ruimtelijk Nederland.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel. Deze leden geven aan veel waarde te hechten aan de uitvoering
van de Nota Ruimte. Hiervoor is volgens deze leden spoedige invoering noodzakelijk
van de nieuwe Wro, met haar nieuwe stelsel van bevoegdheden, wettelijke figuren
en procedures. De invoeringswet draagt bij aan een soepele overgang van het
oude naar het nieuwe stelsel. Ook bewerkstelligt het een vereenvoudiging van
de huidige goedkeuringsprocedure in het kader van de Natuurbeschermingswet
1998 en de Interimwet Stad en Milieu-benadering. Deze leden geven
aan desondanks enkele opmerkingen te hebben bij het wetsvoorstel.De leden van de PVV-fractie geven aan eveneens met belangstelling te hebben
kennisgenomen van het wetsvoorstel.De leden van de ChristenUnie-fractie tenslotte, hebben kennis genomen
van het wetsvoorstel. Zij stellen dat de Wro op tal van terreinen gerelateerd
is aan andere wetten en regelingen. Ten gevolge van de invoering van de Wro
behoeven al deze wetten en regelingen aanpassing, welke aanpassingen met dit
wetsvoorstel worden gerealiseerd. Deze leden geven aan in te stemmen met de
doelstellingen, waarbij de aanpassingen van bestaande wetgeving geen verschuivingen
van bevoegdheden beogen, de overgangsbepalingen een zo soepel mogelijke overgang
van het oude naar het nieuwe stelsel effectueren en de intrekkingsbepalingen
bijdragen aan een overzichtelijker stelsel van wetgeving.Ik ben verheugd te constateren dat een groot aantal fracties het voorliggende
wetsvoorstel positief benadert. Zoals enkele fracties reeds constateren, beoogt
het wetsvoorstel een zo soepel mogelijke overgang te regelen van de huidige
Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) naar de nieuwe Wet ruimtelijke ordening
(Wro).2. Intergemeentelijke samenwerking in stedelijke
gebiedenOnder verwijzing naar het motto «Samen werken, samen leven»,
zijn de leden van de PvdA-fractie van mening dat de overheid bondgenoot van
open land en groene steden is. Ruimtelijke ordening moet het publieke belang
veiligstellen, ook daar waar de ordening langs de lijnen van het private initiatief
verloopt. Deze leden willen dat de samenwerking tussen gemeenten onderling
wordt gestimuleerd. Zij vragen of de regering kan aangeven op welke wijze
binnen de Invoeringswet gezorgd wordt dat gemeenten in gezamenlijkheid ruimtelijke
ontwikkelingen vormgeven, zeker daar waar het om het bouwen van woningen en
het aanleggen van nieuwe bedrijventerreinen gaat? De ruimtelijke hoofdstructuur
is onvoldoende helder. Zij vragen of de Invoeringswet voldoende aanknopingspunten
biedt om inhoud te geven aan de regiefunctie van de rijksoverheid.De leden van de SP-fractie constateren dat de Wro een grote mate van afstemming
en samenwerking tussen verschillende overheden impliceert. Deze leden zien
echter de handvatten hiervoor niet terug in het wetsvoorstel en vragen of
hierdoor geen patstelling zal ontstaan, die vervolgens naar de mening van
deze leden uiteindelijk weer zal leiden tot veel tekentafelretoriek. Deze
leden stellen dat de inrichting van het Groene Hart laat zien wat daar in
de praktijk van komt. Er zijn vele bestuurslagen en particuliere partijen
bij het Groene Hart betrokken. Prachtige ambities en plannen worden opgesteld
en ondertussen slibt het Groene Hart gewoon dicht. De leden van de SP-fractie
zien daarom graag meer regie op de ruimtelijke inrichting van ons land. Zijn
vragen of de regering van mening is dat een beoordelingstructuur op subsidiariteit
en complementariteit moet bepalen welke bestuurslaag verantwoordelijk is voor
programma’s en projecten. Zo de regering deze mening is gedaan, vragen
de leden van de SP-fractie hoe dat vorm moet krijgen en zo dit niet het geval
is, waarom niet?De opvatting van de aan het woord zijnde leden over de noodzaak van samenwerking
en afstemming van het ruimtelijk beleid tussen gemeenten onderschrijf ik geheel.
Immers, veel ruimtelijke opgaven gaan over de lokale of gemeentelijke grenzen
heen. In de stedelijke gebieden zijn de gemeentegrens overschrijdende
vraagstukken over het algemeen manifester, waardoor met name daar een op elkaar
afgestemd planologisch beleid des te meer wenselijk is. Maar ook in de meer
landelijke gebieden spelen bovengemeentelijke ruimtelijke vraagstukken, zoals
de vraag hoe de behoeften aan woningbouw, landbouw en veeteelt, recreatie
of natuur kunnen worden geaccommodeerd. Een evenwichtige beantwoording door
gemeenten van ruimtelijke vraagstukken kan volgens mij niet zonder een regionale
oriëntatie en dikwijls ook een regionale strategische aanpak en afstemming.
Het kabinet hecht belang aan een goede samenwerking van gemeenten, zowel in
de sterk verstedelijkte zones als in de plattelandsgebieden, zodat een gezamenlijke
visievorming op de ruimtelijke ontwikkeling van het stedelijk netwerk en van
de andere gebieden tot stand komt. De behoefte aan een bovenlokale strategische
visie zal in de toekomst nog manifester worden. Ik zie dan ook overal in het
land dat deze regionale afstemming gestalte krijgt in de vorm van structurele
of projectgerichte overlegvormen, waaraan dikwijls ook vertegenwoordigers
van de provincie deelnemen.Voor structurele samenwerkingsvormen biedt de Wet gemeenschappelijke regelingen
toereikende mogelijkheden om tot regionale samenwerkingsverbanden te komen.
Voor de regio’s waarin de samenwerking bij en de afstemming van het
ruimtelijk beleid urgent is, kent die wet sinds 1 januari 2006 een voorziening
om die samenwerking ook een verplichtend karakter te geven. Dit heeft vorm
gekregen in het nieuwe hoofdstuk XI «Plusregio’s». Op die
specifieke vorm van regionale samenwerking ga ik hierna onder punten 3 en
4 nog nader in.Waar dat aan de orde is kunnen gemeenten gezamenlijk het regionale en
het lokale ruimtelijk beleid op één lijn brengen. De vorm van
die samenwerking en beleidsafstemming (van strategische allianties tot verplichtende
samenwerkingsafspraken, neergelegd in een gemeenschappelijke regeling krachtens
de Wet gemeenschappelijke regelingen) heeft de wetgever overgelaten aan de
decentrale overheden.De Wet ruimtelijke ordening biedt een toereikende opzet om het ruimtelijke
beleid op regionaal niveau af te stemmen. Zo voorziet de Wet ruimtelijke ordening
in artikel 2.1, vierde lid, in de mogelijkheid dat de raden van samenwerkende
gemeenten gezamenlijk een structuurvisie kunnen vaststellen.Waar gemeenten niet in staat blijken te zijn intergemeentelijke strategische
visie te ontwikkelen of zich onttrekken aan de mogelijk voor een gemeente
onaantrekkelijke uitkomst van een regionaal afwegingsproces, zal de provincie
haar verantwoordelijkheid kunnen nemen. De provincie is in beginsel het aangewezen
bestuurlijke niveau voor bovenlokale ruimtelijke vraagstukken en ontwikkelingen.
Vanzelfsprekend is dat een provinciebestuur in gevallen waarin het ziet dat
een bovenlokaal beleid niet van de grond komt, door middel van bestuurlijk
overleg de gemeenten op hun verantwoordelijkheid zal wijzen, en hen zal aansporen
om tot een regionaal ruimtelijk beleid te komen. In regio’s waar de
noodzaak voor een regionaal beleid manifest is maar dit om welke reden ook
ontbreekt, zal het provinciaal bestuur zijn verantwoordelijkheid kunnen nemen
door zelf voor de desbetreffende gedeelten van de provincie een structuurvisie
vast te stellen.Uit de inbreng van de leden van zowel de PvdA- als de SP-fractie lees
ik een bezorgdheid over de regiemogelijkheden die de Rijksoverheid heeft om
het door het Rijk voorgestane beleid in de praktijk te (doen) realiseren.
Ik deel die bezorgdheid niet: de Wet ruimtelijke ordening biedt naar het oordeel
van het kabinet toereikende mogelijkheden om bestuurlijke en wettelijke bevoegdheden
in te zetten om het Rijksbeleid te doen doorwerken in het beleid van gemeenten
en provincies en waar dat nodig is rijksbelangen veilig te stellen. Momenteel
wordt bij het ministerie van VROM en overigens ook door een groot aantal provincies
voorgesorteerd op de komst van de nieuwe Wro. Het gaat daarbij
om het instrumenteren van het rijks- en provinciaal beleid met de bevoegdheden
van de nieuwe Wro. De suggestie van de leden van de SP-fractie om een beoordelingstructuur
op subsidiariteit en complementariteit te ontwikkelen, aan de hand waarvan
bepaald moet worden welke bestuurslaag verantwoordelijk is voor programma’s
en projecten acht ik dan ook niet noodzakelijk.3. De thans door de regering voorgestelde regeling
in hoofdstuk 5 Wro (memorie van toelichting 2.1.2)Onder paragraaf 2 van het verslag vragen de leden van de CDA-fractie
zich af of ten aanzien van de voorgestelde invulling van hoofdstuk 5 van de
Wro gekozen is voor een juiste aanpak. Het kabinet heeft blijkens de memorie
van toelichting zich gebaseerd ophet overleg dat in 2002 plaatsgevonden met
IPO, VNG en de kaderwetgebieden ten aanzien van de taakverdeling in de ruimtelijke
ordening. Nadien zijn vele discussies en ontwikkelingen gevolgd over onder
meer bestuurlijke effectiviteit, democratische besluitvorming, procedures,
wet- en regelgeving op het terrein van de ruimtelijke ordening. Deze leden
zijn benieuwd of de regering heeft geverifieerd of de opvattingen in 2002
van partijen nog actueel zijn en vragen zich af of het niet beter zou zijn
geweest om eerst de discussie over de toekomst van het middenbestuur in Nederland
af te ronden alvorens nieuwe wetgeving te introduceren die de bevoegdheden
van het middenbestuur wijzigt. Deze leden hebben daarover grote twijfels en
geven aan zich daarom vooralsnog hiermee niet te kunnen verenigen.Ook de leden van de ChristenUnie-fractie memoreren dat het kabinet over
de voorgestelde invulling van hoofdstuk 5 Wro, in 2002 bestuurlijk overleg
heeft gevoerd met VNG en IPO en dat dat overleg tot overeenstemming heeft
geleid. Zij constateren echter ook dat in weerwil daarvan rond de Wgr-plusregio’s
nog steeds, of weer, uiteenlopende opvattingen blijken te leven. Deze leden
baseren dit oordeel op de reacties die zij van zowel het IPO als van verschillende
afzonderlijke provinciebesturen ontvingen. Die leden vragen naar het oordeel
van het kabinet met betrekking tot de door het IPO uitgesproken voorkeur om
hoofdstuk 5 voorlopig «leeg» te laten en invulling daarvan mede
afhankelijk te maken van de discussie in het kader van de inrichting van het
(midden)bestuur. Dit provinciale pleidooi spreekt de leden van de ChristenUnie-fractie
in ieder geval aan. Deze leden achten de Wro of de invoeringswet niet het
forum om een dergelijke principiële discussie te voeren. Het «procedurevoorstel»
van het IPO voorkomt vergaande vertraging van de inwerkingtreding van zowel
de Wro als de Invoeringswet Wro. Tot het moment dat beleidsmatige keuzes zijn
gemaakt over het middenbestuur kunnen provincies en Wgr-plusregio’s
op basis van samenwerking de zich voordoende problemen tot oplossing brengen.De opmerkingen van de leden van de fracties van het CDA en van de ChristenUnie
hangen nauw samen met de aantekeningen die deze andere leden van de commissie
hebben laten opnemen onder paragraaf 4 van het verslag. Om pragmatische
redenen geef ik er de voorkeur aan om de bovengestelde vragen daarbij te betrekken
en van een reactie te voorzien.4. Nieuwe ontwikkelingen ter zake van het middenbestuur
en de richtinggevende uitspraken van de Tweede Kamer over de bevoegdheden
van de Wgr-plusregio’s (memorie van toelichting 2.1.3)De leden van de fractie van het CDA wijzen op de mede namens het CDA ingediende
motie Lenards c.s. d.d. 14 februari 2006 (28 916 nr. 29), waarin
de regering wordt verzocht niet met nadere voorstellen te komen voor extra bevoegdheden voor intergemeentelijke openbare lichamen, zoals
Wgr-plusgebieden, op het gebied van de ruimtelijke ordening. Die leden willen
weten waarom het kabinet er niet voor kiest om conform deze motie hoofdstuk
5 ongewijzigd te laten. Zij achten dit voor de hand liggend omdat in het debat
over deze motie een grote kamermeerderheid zich ondubbelzinnig heeft uitgesproken
tegen een uitbreiding van wettelijke bevoegdheden van plusregio’s. Bovendien
wordt naar de mening van de leden van de CDA-fractie in het wetsvoorstel geen
bijdrage geleverd aan het punt in het regeerakkoord waarin wordt gesteld dat
vermindering van bestuurlijke drukte wordt bevorderd door het aantal bestuurslagen
dat zich met een bepaald onderwerp bemoeit stelselmatig te verminderen.Deze leden vragen ook of het in democratisch opzicht niet ongewenst is
om bevoegdheden over te dragen aan de besturen van plusregio’s, zeker
daar waar het gaat om bij wet de provincies te verplichten een deel van hun
bevoegdheden af te staan? Immers, de in hoofdstuk 5 bedoelde bevoegdheden
zijn rechtstreeks bindend voor burgers en anderen. Gemeente- en provinciebesturen
worden rechtstreeks democratisch gekozen, en besturen van plusregio’s
niet.Die fractieleden vragen of het wettelijk verplicht opleggen van het maken
van een knip in de ruimtelijke ordening tussen het regionale belang (verantwoordelijkheid
plusregio) en het bovenregionale belang (verantwoordelijkheid provincie) contraproductief
kan werken voor de beleidsdoelstellingen om: bestuurlijke drukte te verminderen,
de ruimtelijk fysieke opgaven voortvarend en zonder vertraging te realiseren,
en voor burgers en anderen om de duidelijkheid op dat terrein te vergroten.
Zij zijn verder benieuwd of het kabinet de mening van die leden deelt dat
het voor een spoedige inwerkingtreding van de Wro beter ware om vanuit die
optiek vooralsnog hoofdstuk 5 van de Wro niet te wijzigen middels de onderhavige
Invoeringswet.De leden van de PvdA-fractie oordelen dat de provincie uiteindelijk het
bevoegd gezag is over het te voeren ruimtelijk beleid voor zover dat de provinciale
belangen raakt. In hun ogen dienen Wgr-plusgebieden zich binnen die kaders
te bewegen. Provincies moeten leidend zijn ten aanzien van de kaders voor
een eigenstandig ruimtelijk beleid. Deze leden zijn van mening dat provincies
onvoldoende instrumenten in handen hebben om adequaat regie te voeren. Met
de voorgestelde regeling inhoudende dat provincies voor langere tijd verordenings-
en aanwijzingsbevoegdheden delegeren aan regio’s en dat de regio’s
de formele bevoegdheid krijgen tot het nemen van een projectbesluit, achten
deze leden onvoldoende gevolg gegeven aan de uitvoering van de motie van het
lid Lenards c.s., waar ook de leden van de CDA-fractie op wezen.De leden van de SP-fractie delen de mening van het Interprovinciaal Overleg
over de sluipende uitbreiding van taken en bevoegdheden van de plusregio’s
dat haar beslag krijgt in hoofdstuk 5 van de Wro. Verplichte delegatie van
provinciale en gemeentelijke taken en geldstromen aan deze ondemocratische
vierde bestuurslaag is ongewenst. Deze leden verzoeken de regering het oordeel
van de vaste kamercommissie Binnenlandse Zaken en de minister van Binnenlandse
Zaken te vragen over dit voorstel van wet, alvorens ze een definitief oordeel
kan vellen over de rol en bevoegdheden van deze plusregio’s. Zij zien
een betere oplossing in provinciale gebiedscommissies die de belangen van
de betreffende plusregio’s beoordelen en behartigen. Geldstromen die
specifiek aan de regio toekomen kunnen via die commissie gestroomlijnd worden.
Zij vragen het kabinet een reactie te geven op deze variant.Ook de leden van de VVD-fractie zijn van mening dat dit wetsvoorstel de
positie van plusregio’s ongewenst fors versterkt, ten koste van de positie
van de provincies. Zij memoreren eveneens aan de motie Lenards c.s. Hoewel
er feitelijk geen sprake is van «dubbel werk», omdat de provincie
haar bevoegdheden (verplicht) overdraagt aan de plusregio en dezelfde bevoegdheid
dus niet bij twee verschillende bestuurslagen ligt, hebben deze leden moeite
met dit onderdeel van het wetsvoorstel. Het tast de positie van het provinciebestuur
aan en gaat lijnrecht in tegen de vrijwel kamerbreed aangenomen motie Lenards
c.s. Zij zien graag een nadere argumentatie van het kabinet waarom het ervoor
heeft gekozen te handelen in strijd met de motie Lenards c.s. en waarom zoveel
waarde wordt gehecht aan het compromis tussen IPO en VNG uit 2003, dat het
IPO ondertussen heeft opgezegd. Deze leden zien graag een visie op het middenbestuur
in ons land, wat betreft de bevoegdheidsverdeling van de taken rond de ruimtelijke
ordening.De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de regering haar
keuze om hoofdstuk 5 wél in te vullen motiveert tegen de achtergrond
van de recentelijk gestarte politieke en bestuurlijke meningsvorming over
de toekomst van het zogenaamde middenbestuur. Deze leden vragen ten aanzien
van de lopende discussie over de inrichting van het middenbestuur het kabinet
bereid is de benadering van de gezamenlijke provincies over te nemen, d.w.z.
het leeg laten van hoofdstuk 5, en dit door middel van een nota van wijziging
duidelijk te maken. Deze leden achten dit een begaanbare weg omdat ook de
regering in de memorie van toelichting aangeeft dat de discussie over het
middenbestuur kan leiden tot een heroriëntatie van de Wro en de invoering
daarvan.Over de beantwoording van de vele indringende vragen van de leden van
de Commissie en de heldere politiek-bestuurlijke standpunten die de afzonderlijke
fracties in hun vragen hebben verwoord heb ik overleg gevoerd met de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). In reactie op de vraag
van de leden van de SP-fractie, kan ten overvloede worden opgemerkt dat de
onderstaande beantwoording door de staatssecretaris van BZK wordt onderschreven.Ik constateer op basis van de hierboven weergegeven inbreng dat een grote
meerderheid van de commissie grote aarzelingen heeft bij de keuze die de regering
heeft gemaakt over de regeling van bevoegdheden voor de Wgr-plusregio’s
in het wetsvoorstel, in het bijzonder de verplichte delegatie van provinciale
bevoegdheden in het wetsvoorstel. Met de fractie van de ChristenUnie ben ik
van mening dat de nieuwe Wro niet het forum zou moeten zijn om die principiële
discussie over de Wgr-plus te voeren. In dat verband wordt ook door de CDA-fractie
verwezen naar de discussie over het middenbestuur. Het coalitieakkoord maakt
duidelijk dat een grootschalige structuuraanpassing niet voor de hand ligt.
De discussie over het middenbestuur is daarmee nu niet aan de orde.De aangetoonde meerwaarde van de samenwerking in de stedelijke gebieden
heeft geleid tot de wettelijke regeling voor de plusregio’s in de Wet
gemeenschappelijke regelingen, die per 1 januari 2006 in werking is getreden1. Het is in dat licht begrijpelijk dat de regering bij
haar afwegingen in de fase van de totstandkoming van het wetsvoorstel zich
voor een belangrijk deel heeft laten leiden door de uitkomst van de beraadslagingen
tussen IPO, VNG en de voormalige Kaderwetgebieden en de Ministers van BZK
en VROM in 2002 en 2003 over de onderlinge relaties tussen de gemeenten, regio’s
en de provincie ter zake van de ruimtelijke besluitvorming. Uitgangspunt was
en is dat dubbel werk of onnodige afhankelijkheden zouden worden vermeden
en een heldere complementariteit tussen de plusregio’s en de provincies
zou worden bereikt. Die uitkomst was immers ook de basis voor het toenmalige
wetsvoorstel Wgr-plus, dat door beide Kamers is aanvaard.Zoals door de leden van de VVD-fractie in hun bijdrage wordt onderkend,
voorkomt de voorgestelde bevoegdhedenregeling van de Wgr-plus regio’s een drie- of viervoudige nevenschikkende ordening of stapeling van
bevoegdheden, waardoor er extra bestuurlijke competenties worden gecreëerd,
en voorkomt het voorstel dat dezelfde werkzaamheden door regio en provincie
worden uitgevoerd. In die zin kan de regeling in de ogen van het kabinet bijdragen
aan het voorkomen van «bestuurlijke drukte». Ik ben verder ook
van mening dat de voorgestelde regeling van bevoegdheden in de Wgr-plus regio’s
perspectief biedt om op regionaal niveau voortvarend de ruimtelijke opgaven
aan te pakken en tegenstellingen tussen gemeenten op te lossen. De eenduidige
afbakening van bevoegdheden tussen het regionaal en provinciaal bestuur draagt
bij aan de duidelijkheid voor burgers en bedrijven. Daarom onderschrijf ik
niet de aarzelingen die de leden van de CDA-fractie in hun bijdrage ten aanzien
daarvan hebben verwoord.Met het geheel leeg laten van hoofdstuk 5 Wro worden evenwel ook elementen
ongeregeld gelaten die in de ogen van het kabinet niet gemist kunnen worden.
In het bijzonder wijs ik hierbij op het volgende. Hoe ook gedacht kan worden
over de bestuurlijke organisatie in de stedelijke gebieden, over de noodzaak
van een regionale strategie en aanpak van grote opgaven, op het terrein van
wonen, bedrijven, infrastructuur en groen is eigenlijk iedereen het eens.
De toekomst van de centrumsteden wordt bepaald door de vitaliteit en leefbaarheid
daarvan. Die worden bepaald door sterk samenhangende factoren, zoals gedifferentieerde
woningbouw, levendige centra, potentievolle werkgelegenheid. De steden kunnen
dat niet alleen bewerkstelligen en zijn voor het realiseren van deze doelen
mede afhankelijk van de randgemeenten. Omgekeerd zijn deze voor veel voorzieningen
afhankelijk van de centrumstad. Concurrente ontwikkelingen tussen de gemeenten
die afbreuk doen aan de noodzakelijk gemeenschappelijke opgaven moeten worden
voorkomen en vergen ook een regionale regie. Bovendien leiden de afzonderlijke
ruimteclaims voor de toekomstige ontwikkelingen tot complexe bovenlokale afwegingsstructuren.In verband hiermee hebben de staatssecretaris van BZK en ik getracht in
overleg met het IPO en de VNG in het licht van de opmerkingen van uw Kamer
in het verslag over het onderhavige wetsvoorstel tot een voor ieder bevredigende
regeling in de Wro te komen. Ik ben verheugd dat dit is gelukt. De in de nota
van wijziging voorgestelde regeling, die ook zal worden opgenomen in de bestuursakkoorden
tussen rijk en gemeenten en rijk en provincies, houdt het volgende in.Het kabinet is van mening dat het wenselijk is de verplichte samenwerking,
zoals geregeld via het hoofdstuk XI Plusregio’s van de Wet gemeenschappelijke
regelingen, ook voor de ruimtelijke ordening in te vullen. Daarom is het noodzakelijk
dat de in die regio’s samenwerkende gemeenten verplicht moeten blijven
gezamenlijk een ruimtelijk beleid te formuleren en dit vast te leggen in een
regionale structuurvisie. Daarmee wordt tevens een verdere invulling gegeven
aan artikel 118 Wgr.Ook is het buitengewoon wenselijk dat het de deelnemende gemeenten mogelijk
wordt gemaakt voor concrete ontwikkelingsprojecten de bevoegdheid tot het
vaststellen van bestemmingsplannen en projectbesluiten en in het verlengde
daarvan andere bevoegdheden zoals het exploitatieplan over te dragen aan de
regio. Immers, voor gemeentegrensoverschrijdende regionale gebiedsontwikkelingen
(bijv. een nieuwe regionale woninguitleglocatie, industrieterrein) kan het
buitengewoon efficiënt zijn dat niet meerdere gemeenten elk de afzonderlijke
samenhangende besluiten moeten nemen maar dat dit kan worden gedaan door één
bestuur. Dit vergt een wettelijke basis. Daarmee wordt ook ook aansluiting
gevonden bij het gemeenschappelijk grondbeleid dat krachtens artikel 119 Wgr
verplicht is en bij hoofdstuk 6 «Grondexploitatie» van de Wro
waarin bij amendement de mogelijkheid is gecreëerd voor bovenplanse
verevening bij gebiedsontwikkeling, mits hiervoor een basis is gelegd in een
structuurvisie. Met het voorgaande wordt materieel de status quo gehandhaafd.Het kabinet is van mening dat het voor de regionale aanpak van opgaven
noodzakelijk kan zijn dat een provincie en een plusregio desgewenst verdergaande
afspraken kunnen maken. Daarom biedt het kabinet de provincies de mogelijkheid
om op vrijwillige basis hun verordende bevoegdheid op grond artikel 4.2 Wro
in het belang van een goede regionale ruimtelijke ordening aan een plusregio
over te dragen.Om de voorgaande redenen stel ik voor de eerste twee artikelen van de
in het wetsvoorstel opgenomen invulling van hoofdstuk 5 Wro te handhaven en
het oorspronkelijke artikel 5.4 te wijzigen in een zgn. kan-bepaling. Als
sluitstuk van de regeling en in aansluiting op het Coalitieakkoord stel ik
vast dat indien een individuele gemeente binnen een regio zich onverhoopt
niet gebonden mocht achten aan het gezamenlijk overeengekomen regionale beleid
en uitvoeringsbesluiten (bijvoorbeeld besluiten tot vaststelling van een bestemmingsplan
of projectbesluiten) neemt die met dit beleid in strijd zijn, het nationale
belang met het oog op een goede ruimtelijke ordening mij ertoe kan noodzaken
gebruik te maken van mijn interventiebevoegdheden op basis van de Wro.Het kabinet zal de voorgaande regeling betrekken in de evaluatie van de
Wgr-plus en deze evaluatie vervroegen naar 2009 (in plaats van de in de Wgr
genoemde uiterste termijn van 2011). Hierbij wordt bezien of provincies, regio’s
en gemeenten, gegeven de mogelijkheden die hoofdstuk 5 biedt, gezamenlijk
een goede taak- en bevoegdheidsverdeling weten te organiseren opdat een adequaat
ruimtelijk beleid wordt gerealiseerd. Per provincie/plusregio kan –
gelet op de problematiek en onderlinge verhoudingen – tot een maatwerkoplossing
worden gekomen.Naar aanleiding van de vraag van de CDA-fractie over bestuurlijke drukte
in relatie tot de Wgr-plus merk ik op dat naar mijn oordeel het thans voorgestelde
wettelijke kader voor partijen voldoende ruimte biedt om hier in concrete
zin afspraken over te maken. De complexiteit van de ruimtelijke ordening,
met name in de randstad, vraagt naar mijn oordeel dan ook om maatwerk en differentiatie.
De voorgestelde regeling biedt naar mijn oordeel alle ruimte om gegeven de
specifieke regionale problematiek en verhoudingen tot maatwerkafspraken te
komen op het terrein van bevoegdheidsverdelingen tussen provincie, regio en
gemeenten. Het is dus niet meer zo dat alle plusregio’s via de wetgever
bevoegdheden krijgen, maar dat decentrale partijen gezamenlijk verantwoordelijk
worden voor een goede afbakening. De wijze waarop zij daaraan invulling geven,
zal worden meegenomen bij de evaluatie van de Wgr-plus, die in 2009 zal plaatsvinden.
Voor deze benadering pleit mijns inziens ook dat het lastig blijkt om op rijksniveau
tot een eensluidende visie met een lange houdbaarheid te komen over de wijze
van inrichting in met name de grootstedelijke gebieden in de randstad.5. Omzetten van Wro-instrumenten in bestaande wetgeving
(memorie van toelichting 3.1)De leden van de PvdA-fractie vragen hoe landelijk vastgesteld beleid doorwerkt.
De juridische doorwerking kan worden bereikt door het stellen van algemene
regels bij amvb of provinciale verordening, het geven van een aanwijzing of
het vaststellen van een inpassingsplan. Deze leden vragen op welke wijze en
door wie hierop wordt toegezien: is hier het ministerie van VROM leidend,
of toetsen de provincies gemeentelijke plannen aan landelijk beleid? Deze
leden constateren dat in de huidige WRO de provincie bestemmingsplannen en
bestemmingsplanwijzigingen toetst aan het streekplan. Zij vragen
op welke wijze en door welke instantie in de nieuwe Wro plannen worden getoetst.
Voorts vragen deze leden of er daarbij een onderscheid bestaat waar het nationale
plannen betreft (structuurvisies, PKB’s) en provinciale plannen? Op
welke wijze wordt gehandeld als een ontwerpbestemmingsplan níet in
overeenstemming is met een landelijke structuurvisie, bijvoorbeeld wanneer
een venster op de snelweg wordt bebouwd?In antwoord op deze vragen merk ik het volgende op. Eén van de
kernelementen van de Wet ruimtelijke ordening is dat op elk overheidsniveau
de verplichting rust de hoofdlijnen van het op dat niveau te voeren ruimtelijk
beleid neer te leggen in een structuurvisie. Van belang is het tevens te onderkennen
dat dat document tevens een beeld moet geven hoe die overheid zich voorstelt
dat beleid te verwezenlijken. Voor die overheid is een structuurvisie het
beleidskader en het richtinggevend kader voor haar bestuurlijk handelen en
is zij formeel-juridisch niet bindend voor andere overheden. Zoals de leden
van de PvdA-fractie terecht stellen, wordt de vrije beslissingsruimte van
andere overheden strikt juridisch gezien niet ingekaderd door een structuurvisie
maar door normstelling, opgenomen in een amvb of een verordening. Dit wordt
ook in de structuurvisie aangekondigd. Ook onder de huidige WRO heeft een
planologische kernbeslissing van het Rijk of een streekplan van de provincie
strikt juridisch geen «verticale doorwerking». Dat karakter hebben
alleen de als zodanig aangemerkte elementen daarvan: de concrete beleidsbeslissingen
(cbb’s). Lang niet alle pkb’s of streekplannen bevatten dergelijke
elementen. Zo bevat de thans vigerende Nota Ruimte geen cbb’s. Zoals
ook onder de huidige WRO zullen de structuurvisies van het Rijk en de provincies
politiek-bestuurlijk van groot gewicht zijn en zullen de andere overheden
deze visies wel degelijk bij de opstelling van hun beleid en bij het nemen
van uitvoeringsbesluiten betrekken. Er is geen aanleiding te veronderstellen
dat deze bestuurlijke doorwerking onder de nieuwe Wro anders zal worden. In
de praktijk zal een andere overheid bij het opstellen van haar ruimtelijke
plan niet voorbij willen gaan aan het beleid van een hogere overheid neergelegd
in een structuurvisie. Hiermee kan worden voorkomen dat achteraf bestuurlijke
conflicten ontstaan met de hogere overheid en dat dwingend instrumentarium
wordt ingezet, zoals de aanwijzing en de bevoegdheid tot het vaststellen van
een inpassingsplan.De nieuwe Wro gaat er vanuit dat elke overheidslaag verantwoordelijk is
voor het eigen ruimtelijke beleid. Die verantwoordelijkheid impliceert dat
bij de vaststelling van een structuurvisie rekening wordt gehouden met de
taken en verantwoordelijkheden die andere overheidsniveaus binnen ons overheidsbestel
dragen. Zoals bij de vaststelling van een nationale structuurvisie vanzelfsprekend
rekening wordt gehouden met belangen en posities van gemeenten en provincies,
zal bij een provinciale structuurvisie rekening worden gehouden met rijksbelangen
en met gemeentelijke verantwoordelijkheden. Bestuurlijk overleg en afstemming
tijdens het totstandkomingsproces van structuurvisies biedt waarborgen voor
consistentie van overheidsbeleid op de te onderscheiden niveaus. Formele toezichtsarrangementen
zijn hierbij niet noodzakelijk.De juridische borging van essentiële elementen wordt, zoals hierboven
gesteld, bewerkstelligd door algemene regels. Uitvoeringsbesluiten van andere
overheden moeten hiermee in overeenstemming zijn. Omdat die regels strekken
ter bescherming van gedefiniëerde belangen, zullen bestuurders die respecteren.
Waar dat niet het geval zou zijn, biedt het systeem van de totstandkoming
van besluiten, zoals het bestemmingsplan en het projectbesluit, alle gelegenheid
aan burgers en maatschappelijke organisaties om die strijdigheid te signaleren
en zo nodig aan de rechter voor te leggen. Bovendien worden ontwerpen van
de genoemde besluiten ook toegezonden aan de diensten van het Rijk en de provincies,
die belast zijn met de behartiging van de belangen die in het betreffende besluit in het geding zijn. De Wro biedt die instanties de mogelijkheid
zo nodig corrigerend te handelen. Op deze wijze biedt de Wro een evenwichtig
stelsel waarbinnen beleidsconsistentie tussen de overheidsniveaus kan worden
bewerkstelligd.6. Inpassing van de beheersverordening in de bestaande
wetgevingDe leden van de CDA-fractie wijzen erop, dat zij bij de introductie van
de mogelijkheid om in gebieden waar geen of nauwelijks ruimtelijke ontwikkelingen
spelen gemeenten een beheersverordening vast kunnen stellen, er vanuit zijn
gegaan dat het in het bestemmingsplan toegestane gebruik in de beheersverordening
wordt gehanteerd (de zogenaamde «ruime opvatting» van het begrip
bestaand gebruik). Deze leden willen onder meer voorkomen dat er sprake kan
zijn van planschade.De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd met het instrument beheersverordening,
maar hebben wel vragen ten aanzien van de definitie die hieraan gegeven wordt
of kan worden. Zij krijgen graag nadere toelichting op de mogelijkheden en
de onmogelijkheden van de beheersverordening. Gesproken wordt over enerzijds
een luchtfoto van bestaand gebruik en anderzijds het vastleggen van een nog
niet bestaande, gewenste toekomstige functie. In het eerste geval kunnen de
leden de redenering volgen dat geen bezwaar en beroep mogelijk is: immers
de situatie verandert niet. In het tweede geval, waarbij de toekomstige functie
afwijkt of kan gaan afwijken van de huidige situatie zouden belanghebbenden
hiertegen in de ogen van deze leden wel de mogelijkheid van bezwaar en beroep
moeten hebben. Verder stellen deze leden dat de beslissing een beheersverordening
op te stellen in plaats van een bestemmingsplan kan worden aangevochten bij
de civiele rechter. Ook kan de bestuursrechter de rechtmatigheid van een beheersverordening
indirect toetsen. Deze leden stellen de vraag op welke wijze wordt ondervangen
dat een gebied planologisch vogelvrij is als de rechtsgrond voor de beheersverordening
vervalt. Geldt in dat geval een regime zoals bij het huidige voorbereidingsbesluit?De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of beide interpretaties van
de beheersverordening (de enge en ruime interpretatie) in den lande naast
elkaar kunnen bestaan. Indien dit niet het geval is, wanneer wordt dan duidelijk
welke interpretatie geldend is? Indien dit wel het geval is vragen zij of
dat niet zal leiden tot onduidelijkheid en verwarring en welke mogelijke consequenties
kan dat hebben?De beheersverordening is in de Wro opgenomen door middel van het amendement
Verdaas/Van Bochove/Lenards1.In een beheersverordening kan het bestaande gebruik worden vastgelegd
in een gebied waar geen ruimtelijke ontwikkeling is voorzien. Omdat de verordening
het bestaande gebruik vastlegt, dus vastlegt wat er al is of wat mogelijk
is, geldt geen totstandkomingprocedure met de mogelijkheid tot het indienen
van zienswijzen en is er geen beroepsmogelijkheid.Sinds de Wro in het Staatsblad is verschenen, is in het land discussie
ontstaan over het begrip bestaand gebruik. Ten aanzien van de invulling van
dit begrip is een enge en een ruime interpetatie mogelijk. De enge opvatting
houdt in dat alleen het feitelijk bestaande gebruik
wordt vastgelegd. Hierbij wordt uitgegaan van de feitelijke gebruiksvormen
op het moment van vaststelling van de verordening. De beheersverordening is
in die opvatting een bevriezing van de bestaande situatie («luchtfoto»).
De ruime opvatting houdt dat in de beheersverordening het in het voor dat
gebied geldende bestemmingsplan toegestane gebruik wordt vastgelegd ook
al is dat nog niet gerealiseerd. Dit planologisch toegestane gebruik behoeft dus op het moment van vaststelling van de beheersverordening
nog niet het feitelijk bestaande gebruik te zijn. Van een bevriezing van de
bestaande situatie behoeft in die opvatting geen sprake te zijn.Naar de figuur van de beheersverordening is in opdracht van het Ministerie
van VROM onderzoek gedaan1. Het onderzoeksrapport
stuur ik ter informatie mee. In het onderzoeksrapport is de conclusie opgenomen
dat de wetgever omtrent de term bestaand gebruik meer duidelijkheid moet verschaffen.
In paragraaf 3.2 van de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel
heeft het kabinet in eerste instantie aangegeven uit te gaan van de enge opvatting,
derhalve het feitelijk bestaande gebruik. Deze interpretatie was ingegeven
vanuit de gedachte van de «luchtfoto», waarover in het kader van
het amendement steeds is gesproken.Hierop is kritiek gekomen vanuit het veld. De kritiek houdt in dat ten
gevolge van de enge opvatting het instrument beheersverordening in feite onbruikbaar
wordt. Als argument wordt in de eerste plaats aangegeven dat het uitgaan van
het feitelijk bestaand gebruik leidt tot bevriezing van de bestaande situatie
zonder rekening te houden met wat er volgens het voorheen geldende bestemmingsplan
nog wel was toegestaan. Hierdoor wordt als het ware een krimpfolie over het
gebied gelegd. Dit geldt te meer indien zou worden uitgegaan van een enge
interpretatie van het begrip «gebruik» als zodanig, namelijk dat
hiermee niet de gebruiksvorm detailhandel wordt verstaan, maar het gebruik
als slager, bakker of groentenwinkel. Een ander bezwaar is dat ten gevolge
van het niet rekening houden met planologisch toegestaan gebruik eventuele
gebruiksmogelijkheden die op basis van het bestemmingsplan bestaan maar nog
niet feitelijk zijn gerealiseerd met de beheersverordening teniet worden gedaan.
Ingevolge artikel 6.1 Wro is dit een grond voor een verzoek om tegemoetkoming
in de schade. Tenslotte leidt het feit dat voor aangewezen beschermde stads-
en dorpsgezichten als bedoeld in de Monumentenwet 1988 altijd een bestemmingsplan
moet worden gemaakt tot een beperking van de reikwijdte van het instrument
beheersverordening, ten aanzien van gebieden die vanwege het beschermde karakter
op het eerste gezicht bij uitstek voor toepassing van de verordening geschikt
lijken.Het kabinet heeft geenszins de bedoeling het instrument van de beheersverordening
onbruikbaar en daarmee het amendement zinledig te maken. Daarom heeft het
kabinet de interpretatie van het begrip bestaand gebruik nader in beschouwing
genomen. De signalen uit en gesprekken met het veld hebben tot de conclusie
geleid dat ook de ruime interpretatie van het begrip mogelijk moet kunnen
zijn. De tekst van artikel 3.38 Wro verzet zich daartegen niet.Indien voor een gebied een bestemmingsplan geldt,
moet een gemeente ervoor kunnen kiezen in een beheersverordening het in dat
gebied in het bestemmingsplan toegestane gebruik vast te leggen. De reeds
in het bestemmingsplan opgenomen bouwmogelijkheden kunnen worden gerealiseerd.
Nieuwe bouwmogelijkheden van kleine omvang kunnen worden toegestaan door middel
van door de gemeente in de verordening op te nemen ontheffingsmogelijkheid
(de «binnenplanse» ontheffing), via de in het nieuwe Besluit ruimtelijke
ordening op te nemen lijst van kleine «buitenplanse» ontheffingen.
Ten behoeve van de verwezenlijking van een project van gemeentelijk belang
kan de gemeente een projectbesluit nemen. Indien het geldende bestemmingsplan
functies bevat die al jarenlang niet zijn benut, kan de gemeente er ook voor
kiezen daarvoor het feitelijk bestaand gebruik in een beheersverordening vast
te leggen. De functie wordt dan in feite wegbestemd en de ontwikkelingsmogelijkheid wordt in lijn met het doel van de verordening beëindigd. Deze
keuze kan in de toelichting bij de verordening worden onderbouwd met het argument
dat de ontwikkelingsmogelijkheid wordt beëindigd vanwege het feit dat
deze jarenlang niet is benut en het nut van het realiseren van de functie
kennelijk niet wordt ingezien. Het vervallen van de functie onderstreept het
laagdynamische karakter van het gebied. Een eventueel verzoek om een tegemoetkoming
in de schade kan met deze argumenten tegemoet worden getreden. Als voorbeeld:
voor een in de wijk gelegen stuk groen waar volgens het bestemmingsplan al
jarenlang een school mag worden gebouwd, maar die nog steeds niet is gerealiseerd,
wordt als bestaand gebruik het feitelijk gebruik als groenvoorziening vastgelegd.
In de toelichting op de verordening wordt te dien aanzien uitgelegd dat met
het vaststellen van de beheersverordening in lijn met het doel van de verordening
de ontwikkeling van een school niet meer mogelijk is. Het nut van het realiseren
van de schoolfunctie is kennelijk al die jaren niet ingezien.Indien in een gebied geen bestemmingsplan geldt,
is het alleen mogelijk het feitelijk bestaande gebruik vast te leggen. Bouwmogelijkheden
kunnen worden geboden door in de verordening een regeling voor «binnenplanse»
ontheffing op te nemen, of via een buitenplanse ontheffing op grond van de
Bro-lijst dan wel door middel van een projectbesluit.De eerdergenoemde enge interpretatie van het begrip gebruik wordt door
het kabinet niet gedeeld. De opvatting dat met gebruik uitsluitend wordt gedoeld
op de feitelijke functie van bijvoorbeeld bakker in plaats van de functie
detailhandel vindt geen steun in en kan niet worden afgeleid uit de bedoelingen
van het amendement Verdaas/Van Bochove/Lenards.Ter toelichting van het voorgaande het voorbeeld van een woonwijk, die
in de 70-er jaren is gebouwd. Zowel in de ogen van de gemeente als van de
bewoners is de wijk «af»: met uitzondering van kleine uitbreidingen
van woningen of de bouw van dakkapellen, zijn er geen bouwactivivteiten meer
en er is ook niemand die dat anders wil. Het is een laagdynamisch gebied,
waar een bestemmingsplan geldt. Het is mogelijk voor deze wijk een beheersverordening
vast te stellen, die het planologisch toegestane gebruik vastlegt. Dit betekent
dat de bestaande situatie wordt vastgelegd. Inspraak, zienswijzen en beroep
ten aanzien van die mogelijkheden zijn destijds al geboden bij de totstandkoming
van het bestemmingsplan en zijn derhalve nu niet opnieuw nodig. Andere gewenste
bouwmogelijkheden kunnen worden geboden door in de verordening een regeling
voor «binnenplanse» ontheffing op te nemen, via een buitenplanse
ontheffing op grond van de Bro-lijst dan wel door middel van een projectbesluit.
De twee laatstgenoemde besluiten komen tot stand met toepassing van de uniforme
openbare voorbereidingsprocedure van de Awb met de mogelijkheid van de indiening
van zienswijzen en beroep.Concluderend kan worden gesteld dat bij de invulling van het begrip bestaand
gebruik door de gemeente zelf voor het desbetreffende gebied kan worden gekozen
voor de enge of de ruime opvatting. De ruime opvatting is evenwel alleen mogelijk
indien in een gebied reeds een bestemmingsplan geldt.In artikel 36 van de Monumentenwet 1988 is bepaald dat voor gebieden die
door de Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer zijn aangewezen als beschermd stads-
en dorpsgezicht een ter bescherming strekkend bestemmingsplan wordt vastgesteld.
Dit betekent dat met dit plan de bescherming van dat gezicht wordt gewaarborgd
in de vorm van een duurzaam en kwalitatief hoogwaardig toekomstperspectief.
Het wetsvoorstel Invoeringswet Wro voorziet niet in een wijziging van deze
bepaling, hetgeen betekent dat voor deze gebieden geen beheersverordening
kan worden vastgesteld. Dit is in het publieke debat naar aanleiding van de
Invoeringswet opgevallen vanuit de gedachte dat de beschermde stads- en dorpsgezichten
vanwege hun karakter zich in eerste aanleg bij uitstek lijken te lenen voor
de vaststelling van een beheersverordening. Een en ander heeft tot gevolg
dat in bepaalde gemeenten, bijvoorbeeld Den Haag, grote delen van de stad
zijn uitgesloten van de mogelijkheid om in plaats van een bestemmingsplan
een beheersverordening vast te stellen, terwijl deze gebieden daarvoor mogelijk
wel geschikt worden geacht.Met mijn ambtgenoot van van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heb ik overleg
gevoerd over deze kwestie. Geconstateerd is dat een aanwijzing tot beschermd
stads- of dorpsgezicht thans ingevolge artikel 36 van de Monumentenwet 1988
in de regel dient te worden gevolgd door een bestemmingsplan, waarin de bescherming
van dat gezicht wordt gewaarborgd. Als echter een bestaand bestemmingsplan
al de nodige bescherming biedt, kan bij het aanwijzingsbesluit worden bepaald
dat geen nieuw bestemmingsplan behoeft te worden vastgesteld. Gelet op het
karakter van een beheersverordening wordt nu, door aanpassing van het onderhavige
wetsvoorstel, de mogelijkheid geboden om bij het aanwijzingsbesluit te bepalen
dat in plaats van een bestemmingsplan ook een beheersverordening mag worden
vastgesteld. Hiervan zal sprake kunnen zijn als het beschermingsniveau geen
nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen vereist, er daarnaast binnen het beschermde
gezicht evenmin andere nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen worden verwacht en
derhalve de bestaande situatie overeenkomt met de aanwijzing. Voorts zou het
mogelijk moeten zijn om, indien in het verleden overeenkomstig de aanwijzing
een beschermend bestemmingsplan is gemaakt of bij de aanwijzing een bestaand
bestemmingsplan als voldoende bescherming biedend is aangemerkt en dat bestemmingsplan
geactualiseerd moet worden, in overeenstemming met het karakter van de beheersverordening
in plaats van een bestemmingsplan nieuwe stijl, een beheersverordening vast
te stellen. In de nota van wijziging is het wetsvoorstel overeenkomstig het
voorgaande aangepast. Daarbij is bepaald dat, voordat de gemeenteraad een
beheersverordening voor een dergelijk gebied vaststelt, de Rijksdienst voor
Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) moet worden gehoord. Per
geval verdient de vraag of gekozen wordt voor een beschermend bestemmingsplan
of een beheersverordening een zorgvuldige afweging. Het doel van de aanwijzing
van een, historisch gegroeid of ontworpen, gebied tot beschermd stads- of
dorpsgezicht is immers niet de bestaande toestand – een samenstel van
historische structuur, functies en beeld – te bevriezen, maar te bevorderen
dat cultuurhistorische waarden duurzaam worden behouden of dat een zorgvuldige
doorontwikkeling plaatsvindt met respect voor de historische waarden. Daartoe
kan het nodig zijn bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen die de cultuurhistorische
waarden negatief beïnvloeden te weren of het kan wenselijk zijn bepaalde
ruimtelijke ontwikkelingen te stimuleren om ervoor te zorgen dat het beschermde
gezicht zijn maatschappelijke vitaliteit behoudt. Het gemeentelijk ruimtelijk
beleid moet daartoe de juiste voorwaarden scheppen, waarbij naast de cultuurhistorische
waarden ook andere maatschappelijke belangen moeten worden meegewogen. Dit
vereist per beschermd stads- of dorpsgezicht een specifieke afweging van waarden
en belangen, en van de vraag wat vanuit het oogpunt van behoud en ontwikkeling
het meest geëigende planologische instrument is: het bestemmingsplan
of de beheersverordening.Mocht de vastgestelde beheersverordening onverhoopt toch niet de gewenste
bescherming bieden, dan bestaat uiteraard de mogelijkheid de gemeente een
aanwijzing ingevolge artikel 4.4, eerste lid, onder a, van de Wet ruimtelijke
ordening te geven waardoor alsnog een beschermend bestemmingsplan moet worden
vastgesteld.Het kabinet verwacht dat de op dit moment in het veld gesignaleerde belemmeringen
voor de inzet van de beheersverordening met de voorgaande beschouwingen en
de daaraan gekoppelde wijziging van het wetsvoorstel zijn weggenomen. In de
invoeringsbegeleiding zal overeenkomstig de toezegging aan uw Kamer aan de
beheersverordening actief aandacht worden besteed. Bij de evaluatie van de
Wro, die is voorgeschreven 5 jaar na de inwerkingtreding van de wet, zal het
gebruik en de werking van de beheersverordening in de praktijk expliciet in
beschouwing worden genomen.Tenslotte kan ten aanzien van de vraag van de leden van de PvdA welk regime
in een gebied geldt nadat ten gevolge van een gerechtelijke uitspraak de rechtsgrond
aan de beheersverordening komt te ontvallen het volgende worden opgemerkt.Ten aanzien van beheersverordeningen is niet voorzien in bestuursrechtelijke
rechtsbescherming. Dat betekent dat de burgerlijke rechter kan worden benaderd,
maar dat deze een beheersverordening geheel of gedeeltelijk buiten werking
zou stellen is niet erg waarschijnlijk. Praktisch gesproken is eerder denkbaar
dat de bestuursrechter, naar aanleiding van een beroep tegen een besluit dat
op een beheersverordening is gebaseerd, oordeelt dat een onderdeel van die
verordening onverbindend is, bijvoorbeeld wegens strijd met een hogere regeling.
Dat oordeel zal ook gelden voor vergelijkbare gevallen, zodat er een «gat»
ontstaat. Hierbij is van belang dat het oude bestemmingsplan niet meer geldt
en ook niet herleeft. Dat plan is immers vervallen op grond van artikel 3.39
Wro.Als er een groter of kleiner gat ontstaat in de beheersverordening zal
de gemeente hierin moeten voorzien door daarvoor een (herziene) beheersverordening
vast te stellen.Hiernaast kan de gemeente een voorbereidingsbesluit nemen en hieraan de
nodige bescherming in de vorm van een aanleg- en sloopvergunningenstelsel
of een verbod tot wijziging van het gebruik koppelen. Vervolgens zal zij dan
een bestemmingsplan moeten vaststellen.7. Aanpassing Woningwet (memorie van toelichting
3.3.3)De leden van de CDA-fractie willen graag een nadere verduidelijking zien
hoe het intrekken van een bouwvergunning in de praktijk gaat uitwerken indien
door de vergunningverlener zelf een fout is gemaakt.Ook de leden van de PvdA-fractie hebben de nodige vragen bij de voorgestelde
wijzigingen in de Woningwet waardoor bouwvergunningen die niet verstrekt hadden
mogen worden ongeldig worden verklaard. Vooral de verhouding met de wijziging
in de Woningwet die bouwvergunningen en bestemmingsplanwijzigingen aan elkaar
koppelt en deze na vier weken als vergund beschouwt leidt hierbij huns inziens
tot onduidelijkheid. Zij vragen zich af hoe wordt voorkómen dat bouwvergunningen
van rechtswege zouden worden verstrekt (als na vier weken niet is gereageerd)
op plaatsen waar dit vanwege geluidshinder, natuurwaarden (Vogel en Habitatrichtlijn),
externe veiligheid of fijnstof niet geoorloofd zou zijn? Immers de bouwvergunning
die is verleend, ook van rechtswege, wijzigt in het nieuwe stelsel meteen
het bestemmingsplan.Gemeenten zullen financiële verantwoordelijkheid dragen voor onterecht
toegekende bouwvergunningen die achteraf ongeldig blijken. Welke instanties
gaan hierop handhaven?Ook vragen deze leden zich af hoe, indien een vergunning van rechtswege
wordt verleend, eventuele belanghebbenden hiervan dan op de hoogte worden
gesteld? Op welke wijze worden de rechten van bezwaar en beroep en termijnen
uit de Awb gewaarborgd? Wie oefent controle uit op gemeenten of zij tijdig
en voldoende breed belanghebbenden informeren?Genoemde leden vragen voorts hoe gewaarborgd is dat bij bouwvergunningen
de passende beoordeling wordt uitgevoerd voor ontwikkelingen in en rond Natuurbeschermingswetgebieden.
Hoe wordt bepaald in welke gevallen sprake zou kunnen zijn van externe werking?
Hoe wordt voorkomen dat «vergeten» wordt in zulke gevallen een
passende beoordeling uit te voeren? Wat gebeurt er met de bedrijven die zonder
Natuurbeschermingswetvergunning in het verleden zijn uitgebreid nabij natuurgebieden?
Vallen deze ook onder het regime dat geldt voor vergunningen die nooit verstrekt
hadden mogen worden en derhalve als niet verstrekt moeten worden beschouwd?
Wat is de consequentie als een bouwvergunning ten onrechte of van rechtswege
is verleend en deze vervolgens kan worden geëffectueerd? Welke instantie
bepaalt dit? Welke instantie communiceert hierover met de aanvrager? In dat
geval, wat gebeurt er met die bedrijven?Voorgesteld wordt om in de Woningwet in artikel 50 een bepaling op te
nemen dat B&W een bouwvergunning kunnen verlenen als deze in overeenstemming
is met een in voorbereiding zijnd bestemmingsplan (derde lid, onder a). Hiervoor
was in de ogen van de leden van de PvdA-fractie het projectbesluit bedoeld.
Dat besluit kent een zorgvuldige voorbereiding, met inspraak, watertoets en
dergelijke. In artikel 50 van de Woningwet wordt in het vierde lid bepaald
dat de openbare voorbereidingsprocedure van toepassing is, maar dan alleen
voor bouwaanvragen als bedoeld in het derde lid, sub b, (projectbesluiten)
en niet als bedoeld in het derde lid, sub a. Op verzoek van de Kamer is de
projectprocedure in de wet opgenomen. Juist om bouwwerken met enige spoed
te kunnen realiseren, vooruitlopend op een nieuw bestemmingsplan.De leden van de fractie van de VVD verzoeken eveneens om een nadere toelichting
op de voorwaarden waaronder, volgens het wetsvoorstel, bouwvergunningen ingetrokken
kunnen worden. Wat zijn de mogelijkheden voor gemeenten om, indien na vergunningverlening
blijkt dat er bij de vergunningverlening een fout is gemaakt aan gemeentelijke
zijde, deze bouwvergunning alsnog in te trekken? Kan de regering voor de volledigheid
ook ingaan op de mogelijkheden voor gemeenten om bij gebleken fouten aan de
kant van de vergunningaanvrager, een al verleende bouwvergunning in te trekken?
Om wat voor soort fouten gaat het?Het wetsvoorstel zal, naar de leden van de ChristenUnie-fractie begrepen
hebben, nog via een nota van wijziging worden aangepast, waardoor een vergunning,
die aantoonbaar in strijd met het bestemmingsplan is verleend, kan worden
ingetrokken. Deze leden vragen zich af of een dergelijke bepaling niet tot
grote onzekerheid zal leiden bij degenen aan wie een bouwvergunning is verleend?
Kunnen mensen er nog wel vanuit gaan dat een verleende bouwvergunning terécht
is verleend? Tot wanneer kan een, achteraf bezien onterecht verleende bouwvergunning,
weer worden ingetrokken? Hoe zal bijvoorbeeld worden gehandeld in het geval
dat de bouw van een woning, op basis van een, achteraf bezien, onterecht verleende
bouwvergunning reeds heeft plaats gevonden? Dient bij deze mogelijkheid tot
intrekking niet een zodanige beperking te worden aangebracht dat de mogelijkheden
hiertoe in de tijd worden begrensd? Wie is in een dergelijke situatie verantwoordelijk
voor eventuele schade en reeds gemaakte kosten? Is deze risicoaansprakelijkheid
afdoende geregeld? Zo ja, hoe?AlgemeenDe gang van zaken rond de besluitvorming op aanvragen om een (reguliere)
bouwvergunning is als volgt.Als een vergunningaanvraag wordt ingediend moet deze getoetst worden aan
de criteria die in artikel 44, eerste lid, van de Woningwet zijn opgenomen. Voldoet de aanvraag aan al deze criteria dan moet de vergunning
worden verleend. Het besluit hiertoe moet binnen twaalf weken worden genomen.
Gebeurt dit niet of niet tijdig dan is de bouwvergunning van rechtswege verleend.Indien een bouwvergunning van rechtswege is verleend, moeten buren hiervan
ingevolge artikel 58 van de Woningwet schriftelijk op de hoogte worden gesteld
binnen twee weken na die verlening. Als hieraan geen gevolg wordt gegeven
en de buren overschrijden de bezwarentermijn bij het indienen van een bezwaarschrift,
dan is die overschrijding verschoonbaar, mits zij zo snel mogelijk (volgens
de jurisprudentie in beginsel twee weken) nadat zij met het bestaan van de
bouwvergunning bekend waren dan wel bekend hadden kunnen zijn, alsnog bezwaar
hebben gemaakt.Bouwvergunning en bestemmingsplanIngevolge artikel 46 van de Woningwet is bovengenoemde (fatale) beslistermijn
niet van toepassing op aanvragen die betrekking hebben op bouwwerken voor
het bouwen waarvan slechts vergunning kan worden verleend na het verlenen
van vrijstelling ingevolge de Wet op de Ruimtelijke Ordening (in het nieuwe
ruimtelijke ordeningsstelsel: ontheffing ingevolge de Wet ruimtelijke ordening
of projectbesluit). Een dergelijke aanvraag wordt dan geacht mede een verzoek
om de benodigde vrijstelling/ontheffing in te houden. Als hiervan sprake is
moet eerst besloten worden omtrent die vrijstelling/ontheffing, waarmee de
strijdigheid met het bestemmingsplan wordt opgeheven, en vervolgens binnen
vier weken omtrent de bouwvergunning. In veel gevallen worden beide besluiten
(nagenoeg) gelijktijdig genomen.Wordt, na het verlenen van de vrijstelling/ontheffing, evenwel niet binnen
die vier weken omtrent de bouwvergunning beslist dan geldt er een vergunning
van rechtswege.Het is dus niet zo dat, als een aanvraag in strijd is met een bestemmingsplan,
er sprake kan zijn van een vergunning van rechtswege zonder dat eerst uitdrukkelijk
is besloten vrijstelling/ontheffing te verlenen.Het stelsel zoals hiervoor beschreven is al sinds oktober 1992 in de Woningwet
verankerd en wordt door de Invoeringswet Wro niet gewijzigd. Evenmin is dit
overigens het geval bij het aanhangige wetsvoorstel tot wijziging van de Wet
geluidhinder en enkele andere wetten (Kamerstukken II 2006/07, 30 848).
Bij deze laatste wijziging wordt slechts dit stelsel dat nu over de artikelen
46 en 49 van de Woningwet is gespreid, gestroomlijnd en in één
artikel, artikel 46, ondergebracht.De in de nota van wijziging, behorend bij deze nota naar aanleiding van
het verslag, voorgestelde aanpassing van artikel 46 van de Woningwet, strekt
er slechts toe de wijziging die genoemd wetsvoorstel in de Woningwet aanbrengt,
redactioneel met de nieuwe Wro in overeenstemming te brengen.Bij de discretionaire beslissing omtrent een aanvraag voor een ontheffing
kunnen in voorkomend geval belemmerende omstandigheden als geluidhinder, natuurwaarden,
externe veiligheid of fijnstof juist een doorslaggevende rol spelen om op
die aanvraag negatief te besluiten.Als in het nieuwe ruimtelijke ordeningsstelsel sprake is van een projectbesluit
zal dit nog sterker gelden. Hierbij moet immers aan dezelfde eisen worden
voldaan als bij de voorbereiding van een bestemmingsplan. Een goede ruimtelijke
onderbouwing eist een zorgvuldige belangenafweging, waarbij wettelijk bepaalde
zoneringen of contouren randvoorwaarden vormen.Aanhouding en doorbrekingIndien voordat de bouwaanvraag is ingekomen een voorbereidingsbesluit
is genomen of een bestemmingsplan in ontwerp ter inzage is gelegd en er geen
grond is de vergunning te weigeren, wordt ingevolge artikel 50 van de Woningwet
de beslissing omtrent de bouwvergunning aangehouden. Deze aanhouding kan worden
doorbroken indien de aanvraag in overeenstemming is met het toekomstige bestemmingsplan.
Deze regeling is bij de Invoeringswet Wro voornamelijk redactioneel en technisch
aangepast. In het nieuwe derde lid, onder a, is de mogelijkheid, die nu in
het vierde lid van artikel 50 van de Woningwet is opgenomen, gehandhaafd.
Het gaat hierbij om aanvragen voor bouwwerken die zowel in het oude als in
het nieuwe plan passen en die niet nodeloos behoeven te worden opgehouden.
Dergelijke aanvragen doorlopen de normale voor bouwaanvragen geldende procedure.
In het nieuwe derde lid, onder b, is de mogelijkheid die nu in het vijfde
lid van dat artikel is vervat, vertaald naar het projectbesluit. Het gaat
hierbij om de verwezenlijking van een project, dat onder meer bouwwerken omvat,
dat afwijkt van het geldende bestemmingsplan en waarvoor dit plan buiten toepassing
blijft. Ten behoeve hiervan kan eveneens de aanhouding worden doorbroken.
De ruimtelijke onderbouwing geeft aan waarom die afwijking nuttig en nodig
is, welke belangen daarbij zijn afgewogen en hoe de planologische structuur
wordt vormgegeven. Bij de daarop volgende wijziging van het bestemmingsplan
binnen één onderscheidenlijk drie of vijf jaar wordt deze structuur
overeenkomstig het projectbesluit vastgesteld. Bij een dergelijk projectbesluit
dient de voor dat besluit voorgeschreven procedure van afdeling 3.4 van de
Awb te worden gevolgd. Dit is vastgelegd in artikel 50, vierde lid.Bij de beantwoording van deze vraag van de leden van de PvdA-fractie is
mij gebleken dat er in den lande geluiden klinken als zou het projectbesluit
een teruggang betekenen naar het oude artikel 19 WRO, zoals dit luidde voor
de introductie van de zelfstandige projectprocedure met ingang van 3 april
2000. Onderbouwing hiervan wordt gevonden in de koppeling van het projectbesluit
aan het bestemmingsplan ten gevolge van het in de Wro ten aanzien van een
projectbesluit opgenomen inpasbaarheidsvereiste. Hierdoor zou bij de besluitvorming
omtrent een project het normenkader van het bestemmingsplan gelden.Deze interpretatie wil ik toch met nadruk afwijzen. Zij strookt niet met
de bedoelingen achter de desbetreffende bepalingen in de Wro. Niet alleen
het vereiste van een goede ruimtelijke onderbouwing weerlegt reeds dit standpunt,
maar bovendien kan een projectbesluit onafhankelijk van een bestemmingsplan
in procedure of een voorbereidingsbesluit worden voorbereid en vastgesteld.
In zoverre lijkt het op de huidige zelfstandige projectprocedure. Deze heeft
echter het nadeel dat zij geheel onafhankelijk is van een latere verwerking
in het bestemmingsplan. Dat nadeel wordt nu opgeheven door voor te schrijven
dat het projectbesluit moet worden gevolgd door een bestemmingsplan dat in
overeenstemming is met dat projectbesluit. Deze «administratieve afhechting»
zorgt voor de actualiteit van het betrokken bestemmingsplan. Bovendien zal
het sluitstuk van de regeling van het projectbesluit, het opschorten van de
bevoegdheid leges te innen en, bij niet tijdige aanpassing van het bestemmingsplan
aan het projectbesluit, het vervallen van die bevoegdheid als zodanig, een
stok achter de deur zijn om daadwerkelijk het bestemmingsplan tijdig overeenkomstig
dat projectbesluit vast te stellen. Het is duidelijk dat het projectbesluit
hierbij leidend is en het bestemmingsplan volgend. Het projectbesluit geeft
de beoogde wijziging aan, vervolgens wordt een nieuw bestemmingsplan voorbereid
dat de regels voor het beheer van die nieuwe bestemming vastlegt. Tenslotte
merk ik in dit verband nog op dat voor de bij het projectbesluit betrokken
grond het projectbesluit toetsingskader is zolang het bestemmingsplan
nog niet hiermee in overeenstemming is gebracht.Om buiten twijfel te stellen dat het projectbesluit werkelijk iets anders
is dan de oude artikel 19-vrijstelling van vóór 3 april
2000 is bij nota van wijziging de redactie van artikel 3.13 in dit opzicht
nog verduidelijkt.Intrekking bouwvergunningIn de Invoeringswet is in artikel 8.17, onderdeel K, de mogelijkheid opgenomen
om wanneer een bouwvergunning ten onrechte is verleend deze in te trekken.
Bij de voorbereiding van deze regeling zijn abusievelijk de voorwaarden waaronder
van deze intrekkingsmogelijkheid gebruik kan worden gemaakt niet anders geformuleerd
dan dat het zou moeten betreffen een vergunning die had moeten worden geweigerd
dan wel had moeten worden aangehouden. Dit is veel te algemeen gesteld en
schept rechtsonzekerheid voor de vergunninghouder, zoals bovengenoemde leden
terecht stellen.Bij nota van wijziging zijn dan ook de voorwaarden aangescherpt, zodat
duidelijk is dat het om uitzonderlijke situaties moet gaan om deze bevoegdheid
te gebruiken.Bij de voorbereiding van het voorstel tot aanpassing van artikel 59 is
uitgegaan van de noodzaak een situatie te voorkomen als zich in het verleden
heeft voorgedaan in Valkenswaard, waar willens en wetens in flagrante strijd
met het bestemmingsplan bouwvergunning werd verleend (uitspraken van de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State van 20 november 2002, AB 2003,
nrs. 1 en 2). Slechts na buitengewoon veel bestuurlijke lasten kon aan die
bewuste niet naleving van het bestemmingsplan een einde worden gemaakt.Naleving van de bij een bestemmingsplan door de gemeente zelf vastgelegde
normen geschiedt immers met name door beslissingen op bouwaanvragen.Het gaat daarbij dan dus in de eerste plaats om ruimtelijk gerelateerde
toetsingsgronden. Artikel 44, eerste lid, onder c, van de Woningwet noemt
in dit verband strijd met het bestemmingsplan of de krachtens zodanig plan
gestelde eisen. Daarnaast moet ten gevolge van de in artikel 8.17, onderdeel
A, van de Invoeringswet opgenomen wijziging van de Woningwet bij de beoordeling
van een bouwaanvraag ook aan een inpassingsplan of beheersverordening worden
getoetst. Voorts worden in artikel 8.17, onderdeel D, twee ruimtelijk gerelateerde
toetsingsgronden aan artikel 44, eerste lid, van de Woningwet toegevoegd.
Dit zijn de provinciale verordening en de algemene maatregel van bestuur –
voor zover deze regels bevatten als bedoeld in het derde lid van artikel 4.1.
respectievelijk 4.3 Wro – en een exploitatieplan of de krachtens zo’n
plan gestelde eisen.Niet zonder meer elke vergunning die in strijd met dergelijke ruimtelijke
toetsingscriteria is verleend, zal voor intrekking in aanmerking moeten kunnen
komen. Het is denkbaar dat de met het bestemmingsplan strijdige situatie door
het alsnog verlenen van ontheffing of het nemen van een projectbesluit of
door het alsnog aanpassen van het bestemmingsplan met het bestemmingsplan
in overeenstemming wordt gebracht. Indien dit echter niet wordt overwogen
of niet is toegestaan, kan er sprake zijn van ontoelaatbaar ernstig nadelige
gevolgen voor de ruimtelijke ordening. In dat geval kan een intrekking van
de vergunning overwogen worden.Natuurlijk kan hierbij niet voorbijgegaan worden aan de belangen van degene
die te goeder trouw een (in rechte onherroepelijke) vergunning heeft verkregen.
In beginsel moet deze er toch vanuit kunnen gaan dat de vergunningverlener
de toetsingscriteria goed heeft nageleefd en de vergunning terecht is verleend.
Wordt na afweging van alle belangen uiteindelijk toch tot intrekking
overgegaan, dan ligt een vergoeding van de door de vergunninghouder geleden
schade op voet van artikel 3:4, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht
in de rede indien hij een onevenredig nadeel zou leiden. Dat zal in het bijzonder
aan de orde zijn indien de vergunninghouder reeds gebruik heeft gemaakt van
de vergunning of in aanloop daartoe reeds investeringen heeft gepleegd. Daarnaast
geldt mogelijk dat de gemeente jegens de vergunninghouder onzorgvuldig heeft
gehandeld door in strijd met de wet een vergunning te verlenen en hij met
een beroep op onrechtmatige overheidsdaad een claim jegens de gemeente indienen
bij de civiele rechter.Voor een gerechtvaardigde claim spelen wel allerlei aspecten een rol.
Indien bijvoorbeeld aangenomen kan worden dat de vergunninghouder wist of
redelijkerwijs had moeten weten dat de vergunning hem niet verleend had mogen
worden en dat ook een ontheffing niet tot de reële mogelijkheden behoorde,
dan behoeven zijn belangen toch beduidend minder zwaar te wegen. Ook dit wordt
bij een dergelijke schadeclaim wegens onrechtmatige overheidsdaad door de
rechter meegewogen.Het sluitstuk van deze regeling zit in artikel 7.6 van de Wro en in het
nu bij nota van wijziging voorgestelde, daarmee overeenkomstige, artikel 100aa
van de Woningwet. De Minister van VROM kan als dat in het belang van een goede
ruimtelijke ordening geboden is de intrekking van de bouwvergunning vorderen
en indien hieraan geen gevolg wordt gegeven hiertoe zelf overgaan. Het ligt
in de rede dat slechts bij zeer ernstige gevallen of grove nalatigheid hieraan
toepassing zal worden gegeven.Met het voorstel voor de bevoegdheid voor gedeputeerde staten ingevolge
artikel 7.7 van de Wro, en het daarmee corresponderende artikel 100ab van
de Woningwet, om, indien dat met het oog op een goede ruimtelijke ordening
ter behartiging van provinciale belangen geboden is, de gemeente te verzoeken
om tot intrekking van een aanleg-, sloop of bouwvergunning over te gaan, is
beoogd buiten twijfel te stellen dat gedeputeerde staten onder dergelijke
omstandigheden als belanghebbend zijn aan te merken.Ik kom dan tenslotte op de relatie met de Natuurbeschermingswet 1998 (Nb-wet),
die de leden van de PvdA-fractie aan de orde hebben gesteld.Wat betreft de waarborg voor het uitvoeren van een passende beoordeling
op grond van de Nb-wet voor ontwikkelingen in en rond Natuurbeschermingswetgebieden
merk ik op, dat dit eigenlijk geen vraag is over de Invoeringswet Wro, de
Wro of de Woningwet. De algemene notie is dat men in wetten niet kan regelen
dat ze altijd correct nageleefd worden. Een gemeentebestuur zou voldoende
alert moeten worden gemaakt dat bij een bestemmingsplanherziening, een projectbesluit
of een bouwvergunning mede toetsing nodig is aan de Nb-wet. Overigens is het
zo dat als bij de voorbereiding van een bestemmingsplan, projectbesluit of
bouwvergunning een MER of een strategische milieubeoordeling moet worden gemaakt,
deze mede een passende beoordeling bevat.Ook is in de Nb-wet een coördinatiemogelijkheid geboden. Het bevoegd
gezag bevordert dat in geval van een Nb-wetvergunning de aanvrager in kennis
wordt gesteld van de noodzakelijkheid van andere vergunningen, ontheffingen
of besluiten. Indien de bouwvergunning niettemin wordt verleend, is het mogelijk
dat deze wegens strijd met de Nb-wet niet kan worden geëffectueerd. De
Wro of de Woningwet bieden echter geen grondslag voor intrekking om deze reden.In dit kader wijs ik erop, dat een Handreiking voor de Vergunningverlening
Natuurbeschermingswet 1998 is opgesteld die een methode aanbeveelt om de relevantie
van de externe werking van het beschermingsregime na te gaan.Op de vraag naar de situatie met betrekking tot bedrijven die in het verleden
zonder Nb-wetvergunning zijn uitgebreid in de nabijheid van natuurgebieden,
is niet zonder meer een eenduidig antwoord te geven; dit is mede afhankelijk
van onder meer het moment waarop die uitbreiding heeft plaatsgevonden en van
de op dat moment geldende eisen.8. Aanpassing Wet milieubeheerDe leden van de VVD-fractie refereren aan het besluit naar aanleiding
van de vuurwerkramp in Enschede om de Wet milieubeheer aan te passen, zodat
milieubelastende activiteiten in het kader van de vergunningverlening op grond
van de Wet milieubeheer mede getoetst kunnen worden op de consequenties daarvan
voor de kwaliteit van de ruimtelijke leefomgeving. Dit om bijvoorbeeld het
vestigen of in stand houden van bepaalde milieubelastende bedrijven nabij
woonwijken te kunnen voorkomen, of om de mogelijkheid te hebben om hieraan
bepaalde voorschriften te kunnen verbinden. Deze wijziging van de Wet milieubeheer
wordt doorgevoerd in dit wetsvoorstel. Deze leden vragen of de regering kan
toelichten om wat voor voorschriften het hierbij gaat? Waar in de wet worden
(de bevoegdheden voor het stellen van) deze voorschriften nader gespecificeerd?
Worden er hiervoor bijvoorbeeld bepaalde minimale afstanden gehanteerd, dan
wel zones die moeten worden aangehouden?Het wetsvoorstel voorziet door middel van artikel 8.8 (wijziging van de
de Wet milieubeheer), meer in het bijzonder onderdeel B, in een aanvulling
van de Wet milieubeheer in die zin dat het gezag dat de milieuvergunning verleent,
ervoor zorg dient te dragen dat bij de vergunningverlening geen strijd ontstaat
met de regels die mede bij of krachtens de Wro voor die inrichting gelden.
Verder voorziet onderdeel C erin dat een milieuvergunning tevens geweigerd
moet worden in het geval dat door verlening daarvan strijd zou ontstaan met
een bestemmings- of inpassingsplan, een beheersverordening of regels gesteld
bij of krachtens een provinciale verordening of een algemene maatregel van
bestuur als bedoeld in artikel 4.1, derde lid, onderscheidenlijk artikel 4.3,
derde lid, van de Wet ruimtelijke ordening.In antwoord op de vragen van de leden van de fractie van de VVD kan allereerst
worden opgemerkt dat op dit moment bij de Wro zelf geen eisen worden gesteld
voor bedrijfsmatige activiteiten. Krachtens de Wro kunnen via het bestemmingsplan
evenwel eisen aan (vestigingsmogelijkheden van) bedrijven worden gesteld.Het bestemmingsplan is op gemeentelijk niveau het afstemmingskader tussen
milieubeleid en ruimtelijk beleid. Een optimaal samenspel tussen milieu en
ruimtelijke ordening zou moeten leiden tot een juiste afweging van milieubelastende
en milieugevoelige bestemmingen, die vervolgens wordt vastgelegd in bestemmingsplannen
en (gebruiks)voorschriften. Deze zijn vanwege hun normerend karakter bindend
voor een ieder en dienen als toetsingskader bij bouw- en aanlegvergunningen.
Maar gezien de thans vigerende wetgeving en de op basis daarvan ontwikkelde
jurisprudentie moet worden vastgesteld dat in situaties waarin naast een vergunning
krachtens de Wet milieubeheer niet tevens een bouwvergunning is vereist, de
aanvraag om de milieuvergunning niet kan worden getoetst aan het geldende
bestemmingsplan.Bestemmingsplannen kunnen normen bevatten ter bescherming van het milieu
zoals vestigingsnormen en collectieve normen (geluidszones, veiligheidszones
etc.). Op grond daarvan kan de toelaatbaarheid van individuele bedrijven binnen
het bestemmingsplankader worden beoordeeld. Het wetsvoorstel voorziet erin
dat een aanvraag om een milieuvergunning voor het oprichten, veranderen of
in werking hebben van een inrichting direct kan worden getoetst aan de normen
in het bestemmingsplan. Het voorkomt dat een vergunning om strikt milieuhygiënische redenen zou moeten worden afgegeven, terwijl er tegelijkertijd een
strijdigheid is met het planologisch regime.De regeling voorziet overigens ook in een voorziening voor het geval dat
een bestemmingsplan bij nadere beschouwing niet of niet adequaat een «vertaling»
bevat van eisen die krachtens hoofdstuk 4 van de Wro in een amvb of verordening
zijn gesteld. In dit verband kan als voorbeeld worden gewezen op het Besluit
externe veiligheid inrichtingen. De formulering omvat mede de opdracht aan
het bevoegd gezag de aanvraag van de milieuvergunning te toetsen aan die regels.9. De begeleiding bij de inwerkingtreding van de
Wro en de Invoeringswet WroDe leden van de PvdA-fractie geven aan van mening te zijn dat invoeringsbegeleiding
essentieel is om problemen te voorkomen en goed gebruik van de gewijzigde
wet te bevorderen. Deze leden vragen op welke wijze de Kamer hier meer zicht
op kan krijgen opdat haar controlerende taak goed tot uiting kan komen. Deze
leden stellen bovendien dat gebruik en betekenis van het instrumentarium afhangt
van de wijze van gebruik, en vragen hoe de regering het gebruik en de meerwaarde
van het nieuwe instrumentarium in relatie tot het bereiken van inhoudelijke
doelstellingen ziet. En wat zijn de doelen die onderscheiden kunnen worden?De leden van de fractie van de ChristenUnie geven, ook in dit kader, aan
blij te zijn dat door het Ministerie van VROM het begeleidingsproject «Invoering
Wro» is opgezet.Om betrokkenen in het werkveld goed voor te bereiden op de nieuwe Wro,
is binnen mijn departement een apart project «Invoeringsbegeleiding
nieuwe Wro» opgezet. Dit project loopt sinds een kleine twee jaar en
zal dit jaar de piek van zijn activiteiten kennen. Doel van het project is
om ervoor te zorgen dat op het moment van inwerkingtreding de noodzakelijke
kennis bij de doelgroepen aanwezig is en dat zij tijdig over de voor hen noodzakelijke
informatie beschikken om hun werkprocessen aan te kunnen passen. Activiteiten
die gedurende de afgelopen periode hebben plaatsgevonden, zijn onder andere:
de organisatie van bijeenkomsten voor bestuurders en ambtenaren van provincies
en gemeenten rond het drieluik Nota Ruimte – nieuwe Wro – grondbeleid,
bijeenkomsten met provinciale en gemeentelijke ambassadeurs voor de nieuwe
Wro, die als scharnier fungeren tussen mijn departement en hun achterban,
de productie van informatiemateriaal alsmede voorbereidende werkzaamheden
voor het vervolg van het project. Activiteiten die voor het vervolg van 2007
gepland staan zijn onder andere: verdiepingsbijeenkomsten voor departementen,
provincies, gemeenten en waterschappen, installatie van een helpdesk, opstellen
van een procesbeschrijving van de bestemmingsplanprocedure onder de werking
van de nieuwe Wro, inclusief de organisatie van de digitale processen, en
het vervaardigen van één of meerdere handboeken. Het spreekt
vanzelf dat deze activiteiten in nauwe samenwerking met betrokkenen in en
uit het werkveld tot stand komen. Via de website van mijn ministerie zal ook
informatie beschikbaar worden gesteld die voor betrokkenen van belang is.
Ter informatie stuur ik een schematisch overzicht mee van het activiteitenprogramma
zoals ik dat nu voor ogen heb (zie bijlage).De nieuwe Wro beoogt onder meer stroomlijning van procedures, heldere
rolverdeling tussen de overheden, waarbij de provincies voor provinciaal belang
en het rijk voor nationaal belang verantwoordelijk zijn, en een duidelijk
onderscheid in rol en status van bevoegdheden (structuurvisie voor beleid,
bestemmings- c.q. inpassingsplan en projectbesluit voor uitvoering en algemene
regels en de aanwijzing voor doorwerking); kortom een ruimtelijk ordeningsstelsel
dat werkt! Ik ben het eens met de leden van de PvdA-fractie dat
het bereiken van deze doelstellingen in grote mate afhankelijk is van de aanwezigheid
van de juiste kennis bij de actoren binnen het speelveld van de ruimtelijke
ordening. Zoals ik hierboven heb aangegeven speelt de invoeringsbegeleiding
hierin een wezenlijke rol, enerzijds door het aanreiken van kennis en informatie,
anderzijds door het stimuleren en faciliteren van deze actoren om ook zelf
reeds aan de slag te gaan met de nieuwe wet. De opmerking van de leden van
de ChristenUnie-fractie terzake beschouw ik als een steun in de rug om door
te gaan op deze weg. Op de hierboven geschetste wijze geef ik bovendien invulling
aan de toezegging gedaan aan uw Kamer tijdens de behandeling van het wetsvoorstel
Wro dat ik betrokken ambtenaren en bestuurders in het land actief zal informeren
over de nieuwe Wro.De leden van de SP-fractie constateren bij gemeenten een tekort aan kennis
en vaardigheden op het gebied van de ruimtelijke ordening. De snel op elkaar
volgende moderniseringen van de VROM-regelgeving maken het voor gemeenteambtenaren
nagenoeg onnavolgbaar. Ook de nieuwe Wro brengt weer veel veranderingen met
zich mee. Slechts degenen die dagelijks de politiek en rechterlijke uitspraken
volgen, zijn in staat alle implicaties te overzien, aldus deze leden. In de
praktijk laten gemeenten zich daarom graag bijstaan door architecten, projectontwikkelaars
en adviesbureaus. De verrommeling van het landschap toont aan dat dit geen
gewenste ontwikkeling is. Is het mogelijk, zo vragen de leden van de SP-fractie,
om in aansluiting op de digitalisering van bestemmingsplannen (DURP) een standaardisering
in bestemmingen en componenten aan te brengen? Dit maakt zowel de uitvoering
door betrokken ambtenaren als de handhaving door de VROM-Inspectie overzichtelijk
en eenduidig. De leden van de SP-fractie vragen om diezelfde reden ook hoe
de Invoeringswet Wro zich zal verhouden tot de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,
de Wabo, die mogelijk al in 2008 zal worden ingevoerd. Is het voor het begrip
en ter voorkoming van bureaucratische verwarring niet zinvol de ingangsdatum
te synchroniseren met die van de Invoeringswet Wro, zo vragen deze leden.Het wetgevingstraject van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening met de daarbij
behorende Invoeringswet Wro is in principe een apart traject ten opzichte
van het wetsvoorstel algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De Invoeringswet
Wro is nodig om de nieuwe Wro, die reeds in november 2006 in het Staatsblad
is geplaatst, in werking te kunnen laten treden. De Wabo bevindt zich in een
ander stadium van het wetgevingstraject dan de Wro. Mede gelet op de geluiden
uit het werkveld dat het tijd wordt dat de nieuwe Wro in werking treedt, ben
ik er geen voorstander van om de datum van inwerkingtreding van de Invoeringswet
Wro afhankelijk te maken van die van de Wabo. Dit zou geen goed signaal zijn
naar al die provincies en gemeenten die bezig zijn, met juist die datum in
het achterhoofd, zich op die inwerkingtreding voor te bereiden. Koppeling
van deze data zou bovendien betekenen dat gemeenten in één keer
met een extra werklast geconfronteerd zouden worden.Ik ben het wel eens met de leden van de SP-fractie dat getracht moet worden
de nieuwe ontwikkelingen en veranderingen die zullen optreden zo duidelijk
en volledig mogelijk over het voetlicht te brengen. Hiervoor verwijs ik deze
leden naar mijn uiteenzetting over het project Invoeringsbegeleiding nieuwe
Wro. Overigens ontvang ik regelmatig signalen dat men in het land goed op
stoom geraakt met de voorbereiding op het nieuwe wettelijk stelsel. Ik heb,
zonder de rol van mijn departement hierin te veronachtzamen, vertrouwen in
de kwaliteiten van provincies en gemeenten op het gebied van de ruimtelijke
ordening.Voor wat betreft de digitalisering wil ik het volgende opmerken. In het
nieuwe wettelijk stelsel zullen ruimtelijke plannen digitaal beschikbaar gesteld moeten worden. Binnen mijn departement loopt sinds 2001 het
stimulerings- en implementatieprogramma Digitale Uitwisseling in Ruimtelijke
Processen (DURP) dat zich hiermee bezig houdt. Na het aanvankelijk alleen
nog stimuleren van alle overheden om met digitale plannen aan de slag te gaan,
is daar nu een extra component bijgekomen. Dit betreft de zogenaamde wettelijke
verankering. In het Besluit ruimtelijke ordening, dat op dit moment voorhangt
bij uw Kamer, alsmede een ministeriële regeling (met de werktitel Regeling
ruimtelijke documenten) zullen de vereisten worden neergelegd die noodzakelijk
zijn om tot beschikbaarstelling, vergelijkbaarheid en gebruik van digitale
ruimtelijke plannen te komen. In genoemde Regeling ruimtelijke documenten,
die momenteel in voorbereiding is, zullen standaarden worden neergelegd die
bij het opstellen van ruimtelijke plannen in acht genomen moeten worden. Voor
bestemmingsplannen is reeds een standaard voor vergelijkbaarheid ontwikkeld.
De standaardisering van bestemmingen, waarop de leden van de SP-fractie wijzen,
is al klaar en zal in vernoemde regeling wettelijk worden verankerd. Dit zal,
zo ben ik met deze leden eens, bijdragen aan verbeteringen van de toegankelijkheid
van ruimtelijke plannen en verbetering van de handhaving; kortom grotere transparantie,
kwaliteit en dienstverlening van de overheid.10. Toetsing van de gevolgen van het wetsvoorstel
(memorie van toelichting hoofdstuk 7)De Rijksplanologische Dienst constateerde in februari 2000 dat er behoefte
was aan nieuwe bestuurlijke verhoudingen rond de ruimtelijke inrichting, verheldering
van begrippen, minder bureaucratie en minder juridificering van planvorming
en projectuitvoering. De leden van de SP-fractie vragen na bestudering van
het wetsvoorstel of met dit nieuwe wettelijk kader deze taakstellingen zijn
bereikt. Om de Invoeringswet hierop zorgvuldig te kunnen beoordelen is in
de eerste plaats meer inzicht in de begripsbepalingen nodig. Wat of wie zijn
bijvoorbeeld belanghebbenden? Wat is rijksbelang en wat provinciebelang? Hoe
wordt de ruimtelijke kwaliteit gedefinieerd?De Wet ruimtelijke ordening sluit aan bij de hedendaagse opvattingen over
bestuurlijke verhoudingen. Dit betekent dat bemoeienis van een hogere overheid
met een lagere aan de orde is wanneer dit vanuit het specifieke belang van
die hogere overheid noodzakelijk is. De Wet ruimtelijke ordening legt het
zwaartepunt bij de gemeente als het meest geschikte overheidsniveau. Op dat
niveau kan in het algemeen gesproken bij ruimtelijke normstelling beter rekening
worden gehouden met relevante feiten en omstandigheden. Indien de aard of
de schaal van de problematiek er toe nopen dat een hoger bestuursniveau een
aangelegenheid moet aanpakken, maakt de Wet ruimtelijke ordening dat mogelijk.
Dit houdt in dat normstelling en eventueel uitvoering op dát niveau
plaatsvindt dat op democratisch gelegitimeerde wijze verantwoordelijk en ook
het meest geschikt wordt gehouden om op een effectieve wijze het maatschappelijk
vraagstuk op te lossen. De bevoegdheid volgt dus de verantwoordelijkheid.Het wetsvoorstel koppelt de inzet van de bevoegdheid van het hogere bestuursorgaan
aan het criterium dat er sprake moet zijn van een provinciaal of nationaal
belang. Het zijn de politieke, sociaal-economische en maatschappelijke opvattingen
die op een gegeven moment bepalen op welk niveau en door welk bestuursorgaan
een bepaalde kwestie adequaat kan en dient te worden aangepakt. In onze ruimtelijke
ordeningstraditie is dit al jaren zo en werkt het ook. Procedurele voorzieningen
in het wetsvoorstel waarborgen dat rijk en provincies zorgvuldig met hun bevoegdheden
zullen omgaan. Om onnodige doublures in de parlementaire stukken te voorkomen,
wil ik de aan het woord zijnde leden voor een nadere verdieping
van het bovenstaande graag verwijzen naar het antwoord op een gelijksoortige
vraag van de Eerste Kamer in het onderdeel«Begrippen» van de Memorie
van Antwoord bij wetsvoorstel 28 916 (Wet ruimtelijke ordening).Het belanghebbende-begrip komt in de Wet ruimtelijke ordening enkele malen
voor. Hier geldt de definitie van artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb): onder een belanghebbende wordt verstaan degene wiens belang rechtstreeks
bij een besluit is betrokken. De Awb bepaalt in dat artikel tevens dat ten
aanzien van rechtspersonen als hun belangen mede worden beschouwd de algemene
en collectieve belangen die zij krachtens hun doelstellingen en blijkens hun
feitelijke werkzaamheden in het bijzonder behartigen. De algemene omschrijving
van het belanghebbende-begrip in de Awb is in de jurisprudentie nader geconcretiseerd.
Daaruit kan een aantal criteria worden afgeleid die bepalend zijn of iemand
ook als belanghebbende moet worden aangemerkt. Het belang dat iemand stelt
te hebben, moet Objectief zijn (een persoonlijke beleving is onvoldoende),
het moet Persoonlijk zijn en Eigen (geen belangen van anderen buiten de persoonlijke
kring), Rechtstreeks geraakt (dat wil zeggen er mag niets tussen zitten, bijvoorbeeld
een grote afstand) en Actueel (het belang moet nú aanwezig zijn en
dus geen potentieel belang in de toekomst). In de Wro worden geen beperkingen
of verruimingen van het belanghebbende-begrip van de Awb aangebracht.Het begrip «duurzame ruimtelijke kwaliteit» treft men alleen
aan in de considerans van de Wet ruimtelijke ordening. Ik erken dat het bij
een eerste benadering als een abstract streefbeeld kan worden ervaren.Het begrip ziet op een evenwicht tussen enerzijds voldoende ruimte voor
bestaande en toekomstige maatschappelijke behoeften, en anderzijds het behoud
of de verbetering van de fysieke ruimte en het gebruik daarvan in termen van
belevingswaarde en duurzaamheid en de zorg voor kwetsbare belangen, zoals
die van de sociaal zwakke groeperingen, natuur en milieu. Het streven naar
dit evenwicht waarborgt dat geen collectieve belangentegenstellingen ontstaan.De eisen die onze samenleving stelt aan de fysieke ruimte zijn hoog. Te
denken is aan kwaliteitseisen ten behoeve van de gezondheid en veiligheid
van mensen, maar ook aan kwaliteitseisen met ruimtelijke implicaties op het
gebied van het waterbeheer, de ontwikkeling van natuur en/of recreatie, de
bescherming van culturele en archeologische waarden, de energievoorziening
(bijvoorbeeld locaties voor windmolens). Voor verschillende beleidsterreinen
zijn kwaliteitsnormen geformuleerd die direct van invloed zijn op de ruimtelijke
besluitvorming. Een goede ruimtelijke ontwikkeling verlangt dat de overheid
telkens alle in het geding zijnde belangen met een ruimtelijke dimensie afweegt
en de besluitvorming over het ruimtegebruik zo inricht dat dit leidt tot een
kwalitatief goede ruimtelijke en maatschappelijke ordening, die niet alleen
voor de korte termijn tevredenheid geeft maar ook aan de toekomstige generaties.
Dit vergt een visie op, en een beschrijving van, de voor het betrokken gebied
wenselijk geoordeelde ruimtelijke ontwikkeling.Ik meen dat met de verdieping die de Nota Ruimte aan dat begrip heeft
gegeven, het streefbeeld van het overheidshandelen op het terrein van de ruimtelijke
ordening, te weten duurzame ruimtelijke kwaliteit, veel minder abstract is
dan het in eerste opzicht lijkt.De leden van de SP-fractie geven aan uit de woorden van voormalig Minister
Winsemius op te maken dat algemene maatregelen van bestuur (amvb’s)
de stofzuigers worden voor de nadere uitwerkingen van de nieuwe Wro. Deze
leden nemen aan dat het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) dat ook zal zijn.
De leden van de SP-fractie vragen wanneer de Kamer het Bro en de aanvullende
amvb’s kan verwachten, of aan de amvb’s voorhangprocedures
zijn verbonden, en als dat het geval is, of deze amvb’s dan wel tijdig
gereed zijn voor de beoogde inwerkingtreding van de Wro.Net zoals de huidige Wet op de Ruimtelijke Ordening nader is uitgewerkt
in het Besluit op de ruimtelijke ordening 1985 (Bro 1985), heeft ook de nieuwe
Wet ruimtelijke ordening als uitvoeringsbesluit een Besluit ruimtelijke ordening
(Bro). Het Bro is noodzakelijk om de nieuwe Wro in werking te kunnen laten
treden. In het Bro, een algemene maatregel van bestuur die zijn grondslag
vindt in een groot aantal artikelen van de Wro, worden onder andere de volgende
onderwerpen geregeld: inhoud en vormgeving van bestemmingsplannen en andere
planologische besluiten, procedures, subsidies en onderwerpen verband houdende
met grondexploitatie (kostensoortenlijst).De nieuwe Wro voorziet in een zogeheten voorhangprocedure, alsmede voorpublicatie
gedurende een periode van 4 weken. Deze voorhangprocedure houdt in dat het
ontwerp-Bro aan Tweede en Eerste Kamer wordt toegezonden, waarna beide Kamers
gedurende een periode van vier weken de gelegenheid hebben op dit ontwerp
te reageren. Bovendien is bij de behandeling van het wetsvoorstel grondexploitatie
toegezegd dat de kostensoortenlijst, onderdeel van het nieuwe Bro, zal worden
voorgehangen. Het ontwerp-Bro is op het moment van schrijven van deze nota
reeds is aangeboden aan uw Kamer en de Eerste Kamer ten behoeve van de voorhang.
Uw Kamer heeft inmiddels vragen gesteld in het kader van deze voorhangprocedure.
Ik streef ernaar deze vragen voor het einde van het zomerreces te beanwoorden.
De Eerste Kamer heeft te kennen gegeven nadat het wetsvoorstel Invoeringswet
Wro bij de Eerste Kamer is ingediend (naar verwachting september/oktober)
met mij van gedachten te willen wisselen over het ontwerp. Daarna zal het
ontwerp om advies aan de Raad van State worden voorgelegd. Na ommekomst van
dit advies dient een nader rapport te worden opgesteld en kan het definitieve
Bro na bekrachtiging in het Staatsblad worden geplaatst. De beoogde datum
van inwerkingtreding is 1 juli 2008.Naast het Bro, geeft de Wet ruimtelijke ordening in artikel 4.3 onderscheidenlijk
artikel 4.1, vierde lid, de mogelijkheid om bij amvb algemene regels te stellen
omtrent de inhoud van gemeentelijke bestemmingsplannen of provinciale verordeningen.
De figuur van de amvb als hier bedoeld is één van de mogelijkheden
waarmee het Rijk beleid kan laten doorwerken naar lagere overheidsniveau’s.
Deze, meer beleidsinhoudelijke, amvb’s kennen ook een voorhang en voorpublicatie.
Dit is terug te vinden in artikel 4.3, vijfde lid, van de Wro.Momenteel beraad ik mij, in overleg met betrokken andere departementen,
over de inhoud van amvb’s als hier bedoeld.De leden van de ChristenUnie-fractie geven aan zich te kunnen vinden in
de benadering van de regering waar het gaat over de mogelijke incidentele
kosten voor gemeenten die het gevolg zijn van de invoering van de Wro. Weliswaar
is een aantal zaken daarbij nog onduidelijk, aldus deze leden, maar het is
zo dat ook onder de vigerende WRO reeds een tienjaarlijkse herzieningsverplichting
geldt. Voor het grondgebied waar dus reeds een bestemmingsplanverplichting
geldt, is een geldverslindende inhaalslag dan ook niet aan de orde. Het zou
deze leden niet verbazen als de financiële meevallers voor gemeenten
en provincies, bijvoorbeeld ten gevolge van de introductie van de beheersverordening,
dan wel ten gevolge van eenvoudiger goedkeuringsprocedures of vereenvoudigde
wetssystematiek met betrekking tot aan de Wro gerelateerde wetten, groter
zullen zijn dan de mogelijke financiële nadelen. De leden van de ChristenUnie
verzoeken de regering de Tweede Kamer te zijner tijd te informeren
over de uitkomsten van het overleg terzake, dat met zowel het IPO als de VNG
gevoerd zal worden.Ik ben verheugd te constateren dat de leden van de fractie van de ChristenUnie
mijn standpunt delen waar het incidentele kosten voor gemeenten betreft ten
gevolge van de invoering van de Wro. Zoals al in de memorie van toelichting
bij het onderhavige wetsvoorstel wordt opgemerkt zal het kabinet in de komende
jaren de ontwikkelingen monitoren en bezien of naar aanleiding daarvan compensatie
moet worden geboden. Dit zal meegenomen worden in het traject van evaluatie
van de nieuwe Wro, die in artikel 10.10 van de Wro is voorgeschreven.Daar waar nodig zal ik uw Kamer op de hoogte stellen van de uitkomsten
van overleg met VNG en IPO terzake.De leden van de SP-fractie voorzien dat de ruimte voor interpretatie over
begrippen en bevoegdheden leidt tot verdere juridificering van de ruimtelijke
ordening. Ook de procedures rond beheersverordeningen en projectbesluiten,
die veel weg hebben van de oude artikel 19-valkuil, zullen aanleiding zijn
voor extra rechtspraak. Deze leden vragen hoe de Raad van State zich hierop
voorbereidt qua menskracht en middelen en welke instantie in de gaten houdt
of de Invoeringswet inderdaad leidt tot meer of minder juridificering. Zij
vragen wanneer de Kamer (tussentijdse) resultaten van dat toezicht kan verwachten?De uitspraak van de leden van de SP-fractie dat de begrippen en procedures
in de nieuwe Wro zullen leiden tot een verdere juridificering en extra rechtspraak
kan naar mijn mening in zijn algemeenheid niet worden gedaan. Begrippen als
nationaal en provinciaal belang worden ook in de huidige Wro en in andere
wetgeving gehanteerd en hebben in de afgelopen jaren geen aanleiding gegeven
tot juridische vraagstukken. De verschillen tussen het projectbesluit en het
oude artikel 19 WRO heb ik eerder in deze nota uiteengezet. Het amendement
van de beheersverordening is door de Tweede Kamer breed aanvaard. Of de nieuwe
Wro zal leiden tot extra rechtspraak en een zwaardere belasting van de Raad
van State zal dus nog moeten worden bezien, mede in het licht van de algehele
evaluatie van de wet, die 5 jaar na de inwerkingtreding is voorgeschreven.
De Kamer wordt hierover uiteraard te gelegener tijd geïnformeerd.De leden van de SP-fractie maken zich ook zorgen over de inspraak voor
belanghebbenden. Zij menen dat met de structuurvisie de eerste stap in de
fuik van rechtsgang is gezet. Het streven moet zijn naar een zo vroeg mogelijke
betrokkenheid van belanghebbenden. De praktijk leert dat mensen pas alert
worden op het moment dat ze persoonlijk geraakt worden. Het actief meepraten
en meedenken tijdens het opstellen van structuurvisies is niet reëel
te verwachten. Deze leden vragen in hoeverre de kans aanwezig is dat de bezwaren
van een belanghebbende bij wijzigingen van een bestemmingsplan gehonoreerd
worden als die wijzigingen wel in lijn zijn met de eerder al vastgestelde
structuurvisie. Deze leden menen dat het gevaar dat mensen tegen een voldongen
feit aanlopen omdat ze te laat bekend zijn met geplande veranderingen moet
worden voorkomen. De leden van de SP-fractie pleiten daarom voor een duidelijk
eerste meldmoment om mensen in een vroegtijdig stadium te informeren over
implicaties van, en te betrekken bij het opstellen van structuurvisies en
bestemmingsplannen. Zij vragen of de regering bereid is de overheden te verplichten
via een multimediale melding het juridische belang van dit moment van planwijziging
expliciet te markeren. Ook zijn deze leden van mening dat belanghebbenden
te allen tijde recht op inspraak, bezwaar en beroep hebben bij het vaststellen
van beheersverordeningen en projectbesluiten. Zij vragen of de regering ook
van mening is dat dit een vastgelegd recht moet zijn en niet
aan de bevoegdheid en beoordeling van de gemeente overgelaten kan worden?In het nieuwe Bro zal worden bepaald dat bij een structuurvisie dient
te worden aangeven op welke wijze burgers en maatschappelijke organisaties
bij de voorbereiding daarvan zijn betrokken. In de regel zal de gemeentelijke
inspraakverordening op de structuurvisie van toepassing zijn. Dit is het eerste
moment waarop een belanghebbende burger zijn mening kan geven over een nieuwe
ontwikkeling. Ik verwacht dat indien een belanghebbende burger daartoe in
de gelegenheid wordt gesteld, hij ook gebruik zal maken van de inspraakmogelijkheid.
Daarnaast is niet denkbeeldig dat structuurvisies kaders stellen voor ontwikkeling
van actitiveiten waarop de m.e.r. wet- en regelgeving van toepassing is. De
in dat kader te volgen stappen voorzien naar mijn mening in een adequate betrokkenheid
van burgers en maatschappelijke organisaties. De volgende stap is de vaststelling
van een bestemmingsplan of projectbesluit om de beoogde ontwikkeling planologisch
mogelijk te maken. Ook in deze fase zal in de regel de mogelijkheid tot inspraak
via toepassing van de inspraakverordening worden geboden. Een ontwerp-bestemmingplan
of projectbesluit doorloopt vervolgens de uniforme openbare voorbereidingsprocedure
van de Algemene wet bestuursrecht. Deze biedt de mogelijkheid van zienswijzen
en beroep. Een ingesteld beroep zal door de rechter worden beoordeeld rechtstreeks
in relatie tot het belang van degene die het beroep heeft ingesteld. De vraag
welke rol een belanghebbende wel of niet heeft gespeeld bij de voorbereiding
van de beleidsvoornemens die aan de wijziging van het planologische regime
ten grondslag hebben gelegen, speelt daarbij niet.Ten aanzien van de beheersverordening bestaat geen directe bezwaar- en
beroepsmogelijkheid. De indieners van het amendement hebben hiervoor bewust
gekozen, omdat het een vastlegging van de bestaande situatie betreft. Eerder
in deze nota zijn de mogelijkheden van de beheersverordening uiteengezet,
mede in relatie tot de belangen van betrokken burgers.Bij de behandeling van het wetsvoorstel Grondexpoitatiewet in de Eerste
Kamer heb ik gesteld te hechten aan burgerparticipatie en aangekondigd begin
september mogelijkheden voor versterking hiervan te zullen presenteren. Momenteel
wordt door het departement in overleg met het IPO, de VNG en de Neprom gewerkt
aan een in het nieuwe Bro op te nemen meldingsplicht voor ontwikkelingsinitiatieven
die vergelijkbaar is met de meldingsplicht in artikel 7.11c Wet milieubeheer.
In laatstgenoemd artikel is bepaald dat de gemeente via een openbare kennisgeving
een voornemen tot het voorbereiden van plan zo spoedig mogelijk algemeen bekend
dient te maken, waardoor voor burgers de mogelijkheid ontstaat daarop te reageren.
Dit betreft dus de fase van de vroege planvoorbereiding. Daarnaast bevat het
ontwerp-Bro, dat in het kader van de voorhangprocedure bij u bekend is, ook
al een verantwoordingsplicht die inhoudt dat in ruimtelijke plannen en besluiten
dient te worden aangegeven op welke wijze burgers en maatschappelijke organisaties
bij de totstandkoming van het plan zijn betrokken. Ik stel mij voor om u aan
het eind van het zomerreces een voorstel voor een meldingsplicht als hiervoorbedoeld
te doen toekomen. In het kader van de voorhangprocedure van het ontwerp-Bro
en desgewenst bij de behandeling van het wetsvoorstel Invoeringswet Wro zo
mogelijk direct na het zomerreces kunnen wij daarover dan van gedachten wisselen.11. Artikelsgewijze toelichting (memorie van toelichting
hoofdstuk 8)Artikel 7.8, onderdelen A en B (Spoedwet wegverbreding)
en artikel 7.9 (Tracéwet)/Advies Raad van State en Nader rapportDe leden van de PvdA-fractie vragen of het juist is dat bij wegenaanleg
een projectbesluit binnen een jaar wordt gevolgd door een bestemmingsplanherziening,
zoals dit ook geldt voor «gewone» projectbesluiten. Afgezien van
deze omissie vinden deze leden, dat de nieuwe Wro aanleiding had moeten zijn
om de betreffende verkeerswetten nader te bezien. In hun ogen moet de initiatiefnemer
verantwoordelijk zijn voor een goede inpassing in de omgeving en dit zou volgens
deze leden dus bij voorkeur moeten gebeuren door middel van een inpassingsplan.
Coördinatie met vergunningverlening kan dan plaatsvinden op grond van
de coördinatieregeling in de Wro (de oude rijksprojectenprocedure). Eventueel
kan gebruik gemaakt worden van het projectbesluit uit de Wro, maar dan is
volgens deze leden in elk geval duidelijk dat de initiatiefnemer er ook verantwoordelijk
voor is dat binnen een jaar een inpassingsplan ter visie wordt gelegd. Zij
vragen of een deel van de Tracéwet kan worden vervangen door verwijzing
naar de procedures in de Wro en wat hiervan de consequenties voor de inspraak
van burgers zouden zijn.De leden van de PVV-fractie vragen of met het oog op een voortvarende
realisering van infrastructurele werken, zoals wegverbredingen, de Spoedwet
wegverbreding en de Tracéwet dusdanig worden aangepast dat de minister
sneller een besluit op grond van het wegaanpassingsbesluit respectievelijk
tracébesluit door kan voeren, indien deze besluiten niet in overeenstemming
zijn met een bestemmingsplan.De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de regering de opvatting
van de Raad van State, aangaande de onderbouwing of motivering van de voorgestelde
aanpassing, niet deelt en dat de regering deze aanpassing aanmerkt als een «technische
wijziging». Deze leden vragen de regering of het niet te denken moet
geven dat de Raad van State de betreffende wetswijziging blijkbaar nadrukkelijk
anders heeft geïnterpreteerd. Blijkbaar kan dit artikel met zodanige
andere ogen gelezen worden, dat de door de Raad van State bepleitte aanvulling
van de memorie van toelichting juist wenselijk is. Deze leden vragen of de
regering bereid is de ten aanzien van dit onderdeel blijkbaar bestaande onduidelijkheid
in de toelichting alsnog weg te nemen.In reactie op de vraag van de leden van de PvdA-fractie wil ik aangeven
dat reeds naar aanleiding van het amendement-Feenstra (Kamerstukken II 1999/2000,
26 343, nr. 19/21) in de Tracéwet een bepaling is opgenomen dat
het (ontwerp-)tracébesluit een beschrijving bevat van de wijze waarop
de inpassing van de nieuwe infrastructuur zal geschieden en, waar dat in redelijkheid
niet kan worden verlangd, welke compenserende maatregelen zullen worden getroffen
(het huidige artikel 11, tweede lid, onder b, van de Tracéwet, overgenomen
in artikel 4, tweede lid, onder d, van de Spoedwet wegverbreding). De Tracéwet
bepaalt verder dat de gemeenteraad verplicht is om binnen een jaar na het
onherroepelijk worden van het tracébesluit het bestemmingsplan overeenkomstig
dat tracébesluit vast te stellen of te herzien (het huidige artikel
15, negende lid, van de Tracéwet: artikel 11, elfde lid, van de Spoedwet
wegverbreding).Ten aanzien van de vraag van de leden van de PvdA-fractie over het nader
bezien van de Tracéwet en de Spoedwet wegverbreding in relatie tot
de nieuwe Wro, kan ik u mededelen dat mijn ministerie de Universiteit Utrecht
de opdracht heeft gegeven om voor een aantal wetten (waaronder de Tracéwet)
de mogelijkheden van integratie in de nieuwe Wro in kaart te brengen.
Een en ander in het licht van de door de Kamer aanvaarde motie Verdaas/Bochove
(Kamer II, 2005/0628 916, nr. 30). Deze resultaten van deze studie worden
de Kamer toegezonden. In die studie wordt ook ingegaan op de vergelijking
van de coördinatieregelingen.In antwoord op de vraag van de leden van de PVV-fractie wil ik aangeven
dat ook nu reeds op basis van het tracébesluit of het wegaanpassingsbesluit
kan worden gestart met de uitvoering van het project, ook indien dit niet
in overeenstemming is met het gemeentelijke bestemmingsplan.De vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie zijn voor mij aanleiding
geweest om het advies van de Raad van State opnieuw te lezen. Ik ben tot de
conclusie gekomen dat de opmerkingen van de Raad van State niet zozeer –
zoals aanvankelijk gedacht – betrekking hebben op de voorgestelde wijzigingen
van artikel 6, tiende lid, artikel 11, achtste lid, van de Spoedwet wegverbreding,
en artikel 15, zesde lid, van de Tracéwet, maar met name op de wijziging
van artikel 6, elfde lid en het vervallen van artikel 11, elfde lid van de
Spoedwet wegverbreding en op artikel 19, negende lid, van de Tracéwet.Het wetsvoorstel Invoeringswet Wro regelt dat een tracébesluit
de status heeft van een projectbesluit als bedoeld in artikel 3.29 van de
Wro, m.a.w. een projectbesluit van het rijk. In artikel 3.29 Wro, tweede,
echter is artikel onder meer 3.13 van overeenkomstige toepassing verklaard
met dien verstande dat Onze Minister in de plaats treedt van de gemeenteraad.
Dit betekent dat volgens de Wro niet de gemeenteraad maar het rijk binnen
een jaar na het onherroepelijk worden van het projectbesluit een ontwerp van
een inpassingsplan ter inzage legt. Door het in artikel 3.29, tweede lid,
van overeenkomstige toepassing verklaren van onder meer artikel 3.13 is niet
langer de gemeenteraad maar de minister van VROM de bestemmingsvaststeller.
Dat is niet de bedoeling van de regering en zeker niet te beschouwen als een
technische wijziging. Het nader rapport gaat dan ook in onvoldoende mate in
op de opmerkingen van de Raad van State. De leden van de ChristenUnie-fractie
hebben daar terecht opgewezen.De Invoeringswet Wro wil een technische wijziging doorvoeren van de Tracéwet
en heeft geenszins ten doel om het rijk in plaats van de gemeenteraad het
bestemmingsplan vast te laten stellen. Om die reden bevat de nota van wijziging
een wijziging van het wetsvoorstel, waarmee bereikt wordt dat overeenkomstig
het systeem dat van de huidige Tracéwet en de Spoedwet wegverbreding
geen verandering wordt aangebracht in de huidige verplichting voor de gemeenteraad
het bestemmingsplan overeenkomstig het onherroepelijke tracébesluit
of wegaanpassingsbesluit aan te passen. De nota van wijziging bevat een zelfde
wijziging van het wetsvoorstel ten aanzien van de Wet mobiliteit en bereikbaarheid,
die weliswaar niet door de Raad van State is genoemd, maar wat juridische
regeling betreft, niet afwijkt van de Tracéwet en de Spoedwet wegverbreding.De coördinatie van de voor het project benodigde uitvoeringsbesluiten
geschiedt door middel van een coördinatieregeling die inhoudelijk –
ook ten aanzien van de regeling van de inspraak – gelijk is aan de in
de Wro opgenomen regeling. De mogelijkheid om deze regelingen om te vormen
tot een uniforme wettelijke regeling zal worden bezien in het kader van de
in voorbereiding zijnde regeling samenhangende besluiten in de Algemene wet
bestuursrecht.Natuurbeschermingswet 1998 en Interimwet stad- en milieubenaderingDe leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat het wetsvoorstel
een wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 bevat waarbij
wordt bepaald (zie bijvoorbeeld de leden 9 en 10 van artikel 19j NB 1998)
dat, wanneer gedeputeerde staten niet binnen de daarvoor gestelde termijn
een besluit tot onthouding van goedkeuring hebben genomen, het besluit wordt
geacht te zijn goedgekeurd. De leden van de ChristenUnie-fractie zijn bezorgd
dat een eventuele nalatigheid van gedeputeerde staten zou kunnen leiden tot
een ongewenste schade aan natuurgebieden. Zij achten het ook niet ondenkbaar
dat de beoogde bepaling zou kunnen leiden tot een vorm van beloning voor het
niet of onvoldoende beoordelen van in procedure gebrachte plannen. Datzelfde
geldt ook voor de Interimwet Stad- en milieubenadering (art. 8.2).In reactie op de opmerkingen van de leden van de fractie van de ChristenUnie
kan ik het volgende antwoorden.Met het voorstel tot het invoegen van de leden 6 tot en met 11 in artikel
19j van de Natuurbeschermingswet 1998 (Nb-wet), zoals opgenomen in artikel
5.3, onderdeel D, van het wetsvoorstel, wordt een inhoudelijke en procedurele
samenhang aangebracht tussen de procedure tot vaststelling of wijziging van
een bestemmingsplan of het nemen van een projectbesluit van de Wro en de toetsing
van deze besluiten door gedeputeerde staten op basis van de Nb-wet. De nieuwe
leden bewerkstelligen dat de Nb-wet goedkeuring wordt geïntegreerd in
het stelsel van de Wro. Het belang van deze vervlechting wordt eigenlijk door
niemand betwijfeld.De regeling zoals die nu wordt voorgesteld, voorziet erin dat gedeputeerde
staten én de VROM-inspecteur elk voorstel voor een bestemmingsplan
of projectbesluit, waarvoor een strategische milieubeoordeling annex beoordeling
conform de Habitat- en Vogelrichtlijn moet worden gemaakt, moeten toetsen
op de naleving van de terzake geldende bepalingen van de Nb-wet. Als die bedoelde
beoordeling blijkens de stukken niet heeft plaatsgevonden, zijn gedeputeerde
staten dan wel de inspecteur verplicht een zienswijze in te dienen waarbij
op het verzaken van die verplichting wordt gewezen. Het betekent dat de gemeente
de bedoelde beoordeling alsnog moet opstellen. In gevallen waarin een gemeente
die zienswijzen bij het nemen van het besluit niet of niet volledig honoreert,
wordt de goedkeuring op grond van het tiende lid geacht te zijn onthouden.
Die onthouding, zo bepaalt het elfde lid, wordt gelijk gesteld met een reactieve
aanwijzing op grond van de Wro. Een planonderdeel waarop die reactieve aanwijzing
betrekking heeft in verband met de gevolgen van het plan voor een natuurlijke
habitat, zal op grond van artikel 3.8, zesde lid Wro, niet in werking kunnen
treden. Dit sluit aan bij de eisen en doelen van de Habitatrichtlijn. Het
goedkeuringsvereiste dat onder omstandigheden geldt ingevolge het eerste of
het tweede lid van artikel 19j Nb-wet, dient om te waarborgen dat een passende
beoordeling plaatsvindt als bedoeld in de Habitatrichtlijn.Indien blijkens de beoordeling van de gevolgen van het ontwerpplan of
-besluit op basis van de Habitat- of Vogelrichtlijn de belangen van de natuur
en de mogelijkheden tot bescherming daarvan onvoldoende zijn behartigd, zullen
gedeputeerde staten en de VROM-inspecteur dat oordeel als zienswijze indienen
en zal bij een niet opvolgen van die zienswijze eveneens de goedkeuring geacht
te zijn onthouden.Ik meen dat de bezorgdheid die de leden van de fractie van de ChristenUnie
hebben verwoord, niet nodig is. Op de eerste plaats stel ik vast dat de provincies
hun verantwoordelijkheden terzake van de natuurbescherming buitengewoon serieus
nemen en de wettelijke en buitenwettelijke taken een hoge prioriteit toekennen.
Ik ga er daarom niet vanuit dat de in het wetsvoorstel getroffen voorziening
tot het stroomlijnen van de procedures en de vermindering van de administratieve
lasten een reden zal vormen voor een vermindering van de aandacht voor de
natuurbescherming. Op de tweede plaats moet worden onderkend dat met de aanwijzing van de Natura 2000-gebieden de focus van de gemeenten, provincies
en rijksinstanties ook gebiedsgerelateerd kan worden gericht. Ik bedoel daarmee
dat de aandacht kan worden gericht op die ontwerpen voor bestemmingsplannen
of projectbesluiten die gelegen zijn in of naburig zijn aan de bedoelde gebieden.
De kans dat daarmee onbedoeld plannen aan de aandacht ontglippen, wordt daarmee
beperkt. Natuurlijk kan ik niet uitsluiten dat er zich incidentele gevallen
kunnen voordoen waarbij een bestemmingsplan in procedure wordt gebracht dat
ten onrechte niet voorzien is van de Habitattoets en dat dit gedeputeerde
staten ontgaat. Ik stel evenwel vast dat de behartiging van de natuur niet
exclusief aan gedeputeerde staten is toebedeeld. Ook de diensten van de Ministeries
van LNV en VROM zetten zich daarvoor in en zijn erop bedacht dat gemeenten
krachtens de Nb-wet verplichtingen hebben. De VROM-inspecteur zal dan ook
vanuit die verantwoordelijkheid contact onderhouden met de provincie en zonodig
zelf zienswijzen indienen.Tenslotte voorzien zowel de voorbereidingsprocedure als de procedures
voor rechtsbescherming erin dat belangenorganisaties mede een juiste toepassing
van de Nb-wet kunnen waarborgen.Het hierboven gegeven antwoord geldt mutatis mutandis ook voor de soortgelijke
regeling in de Interimwet stad- en milieunadering. Hierbij teken ik nog aan
dat de lage frequentie waarin het «stap drie besluit» wordt genomen
leidt tot een hoge attentiewaarde bij burgers, regionale media en politiek.
Die wet voorziet eveneens in een nauwe betrokkenheid van de provincie bij
de gemeentelijke besluitvorming in dat kader. Daarom denk ik dat de vrees
van de fractie van de ChristenUnie ongegrond is.InwerkingtredingDe leden van de VVD-fractie stellen tenslotte dat uit het wetsvoorstel
niet duidelijk blijkt wat de voorziene datum van inwerkingtreding is. Wordt
hierbij uitgegaan van 1 januari 2008? Deze leden stellen verder dat weliswaar
wordt aangegeven dat inwerkingtreding van de Wro en van de Invoeringswet Wro
bij hetzelfde koninklijk besluit wordt geregeld, maar vragen of de regering
hierover nadere informatie kan geven.Omdat ik in het najaar nog met de Eerste Kamer van gedachten zal wisselen
over het ontwerp-Bro ga ik inmiddels uit van inwerkingtreding van het nieuwe
wettelijk stelsel per 1 juli 2008. Deze datum geldt voor de Wet ruimtelijke
ordening zelf, inclusief het onderdeel grondexploitatie, dat op 22 mei
jl. door de Eerste Kamer is aanvaard, de Invoeringswet Wro en het Besluit
ruimtelijke ordening. Bij koninklijk besluit zal dit tijdstip worden vastgelegd.
Het zal hier naar verwachting één koninklijk besluit betreffen
voor alle hierboven genoemde regelgeving.In de communicatie naar betrokkenen wordt de datum van 1 juli 2008
ook actief uitgedragen.Ik ben de leden van de vaste commissie buitengewoon erkentelijk voor hun
opmerkingen en vragen. Zij hebben mij aanleiding gegeven het wetsvoorstel
nog op enige punten te corrigeren. Ik spreek de hoop uit dat ik met mijn beantwoording
u in staat stel de behandeling van het wetsvoorstel met voortvarendheid af
te ronden.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. M. CramerBIJLAGE 1SpeerpuntenWanneerDoelgroepInhoud1.  Dynamische lijst van vragen en antwoorden
(online) MeiVakambtenaren
en geïnteresseerden In nauwe samenwerking
met o.a. de provinciale ambassadeurs voor de nieuwe Wro is een dynamische
lijst van vragen en antwoorden tot stand gekomen. Het document is op de VROM-site
gepubliceerd, zonder dat er rechten aan kunnen worden ontleend. Het is tot
stand gekomen in samenwerking met de provincies, IPO, VNG. Het is een handreiking
dat frequent zal worden geactualiseerd.     2. Procesbeschrijving bestemmingsplanprocedure «nieuwe
stijl» Najaar 2007 Vakambtenaren Er wordt momenteel
een product ontwikkeld dat in het najaar beschikbaar zal worden gesteld, namelijk
de procesbeschrijving van de bestemmingsplanprocedure «nieuwe stijl»,
inclusief de beschrijving van digitale processen van a t/m z. Dit houdt in
van beleidsvoor- bereiding tot en met beroep bij de RvS.     3. Internetmiddelen VROM.nl up to date in mei Een ieder; Rijk, provincies,
gemeenten, burgers etc.De VROM site is informatievoorzienend voor bezoekers (ambtenaren en burgers)
en bevat o.a. factsheets, nieuwsberichten, wettekstten, vragen en antwoorden
en diverse handreikingen (www.vrom.nl/wro) Ruimteforumjuni Vakambtenaren en geinteresseerden Het Ruimteforum betreft uitsluitend Interactie tussen professionals. Het Ruimteforum zal een dossier Wro gaan bevatten en zal worden
gevoed door o.a. diverse interviews, opiniepeilingen, thematische behandeling
van onderwerpen, overzicht en voorbereiding van Wro bijeenkomsten    4. Handboek Grex najaar/
november gemeentes De VNG, VVG, SDU en VROM zullen een handboek publiceren, waarin o.a. voorbeelden
van een exploitatieplan en checklists zijn opgenomen. Het wordt een eenmalige
publicatie en het plan is dat alle gemeenten en leden van de VVG een exemplaar
krijgen toegestuurd (ook te downloaden via de websites). Extra papieren exemplaren
zijn daarnaast te koop bij de SDU.     5. Helpdesk eind 2007 Een ieder die werkt met de Wro VROM stimuleert namelijk de kennisontwikkeling- en overdracht
en voelt zich daar ook voor verantwoordelijk. De functie van de helpdesk is
dat medewerkers van gemeenten, provincies, waterschappen, rijksinpecties en
ook departementen vragen kunnen stellen over de toepassingsmogelijkheden van
de nieuwe Wro. De intentie is om de helpdesk minimaal een jaar operationeel
te laten zijn.    6. Overige Infobladen Wro, Grondexploitatiewet, DurpMei Allen Compacte, duidelijke weergave in informatiebladen (factsheets)
die overzicht geeft wat de veranderingen zijn. Folder burger en bedrijfsleven september Burgers Integrale en duidelijke weergave die overzicht geeft wat de veranderingen
zijn.Overleg ambassadeurs (provinciaal&gemeentelijk) Frequentie 2 keer p/mnd Provincies en gemeenten Door
het IPO en VNG geselecteerde ambassadeurs die bijdragen in de totstandkoming
van (bepaalde) producten, bijdragen bij invoeringsactiviteiten en provinciale/
gemeentelijke geluiden en signalen aanhoren en uitdragen    7. Verdiepingsbijeenkomsten oktober 2007 – begin 2008gemeenten, provincies,
departementen bestuurders en vakambtenarenVROM
biedt na een brede inventarisatie van thema’s en onderwerpen een standaardpakket
aan voor de verdiepingsbijeenkomst. Dit pakket vindt aansluiting bij wat wenselijk
is vanuit de praktijk en is vanuit VROM ook realiseerbaar. Van meer algemeen-bestuurlijke
presentaties tot diverse specifieke workshops.XNoot1Wet van 24 november 2005, Stb. 2005, 666.XNoot1Kamerstukken II, 2005/06, 28 916, nr. 26.XNoot1De beheersverordening in de Wro. Een verkennend onderzoek naar de reikwijdte
en de toepassingsmogelijkheden van de beheersverordening, mr. A.G.A. Nijmeijer
m.m.v. mr. T.E.P.A. Lam, Radboud Universiteit Nijmegen, Faculteit der Rechtsgeleerdheid,
Nijmegen, 13 november 2006 en is ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30938-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl