Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale vereenvoudigingswet 2010); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk Advies Raad van State en nader rapport
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST134748
 2009-2010
 
 32 130
 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale
vereenvoudigingswet 2010)
 
 
 
 
 Nr. 
 4
 ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT
 Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 7 september
2009 en het nader rapport d.d. 11 september 2009, aangeboden aan de Koningin
door de staatssecretaris van Financiën. Het advies van de Raad van State
is cursief afgedrukt.
 
 Bij Kabinetsmissive van 1 september 2009, no. 09.002219, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Financiën, bij
de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot
wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale vereenvoudigingswet
2010), met memorie van toelichting.
 
 
 Het voorstel omvat voorstellen voor vereenvoudigingen in de inkomstenbelasting,
loonheffingen, accijnzen en motorrijtuigenbelasting, alsmede enkele formeelrechtelijke
vereenvoudigingen. Het voorstel maakt deel uit van het fiscale pakket 2010.
De Raad van State maakt naar aanleiding van het wetsvoorstel een aantal opmerkingen
met betrekking tot de eigen woningregeling, de werkkostenregeling en de vermogensrendementsheffing.
Hij is van oordeel dat in verband daarmee aanpassing van het voorstel wenselijk
is.
 
 
 Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 1 september
2009, no. 09.002219, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 7 september 2009, no. W06.09.0339/III, bied ik
U hierbij aan.
 
 
 Het kabinet is de Raad erkentelijk voor de voortvarendheid waarmee het
advies inzake het bovenvermelde voorstel is uitgebracht.
 
 
 Naar aanleiding van het advies merk ik het volgende op.
 
 
 1. Vereenvoudiging
 Het begrip vereenvoudiging is in de toelichting geplaatst in de sleutel
van de uitvoeringseisen. In het bijzonder geldt dit voor de inkomstenbelastingheffing
als aanslagbelasting, omdat bij deze belasting in beginsel alle inwoners betrokken
zijn. De omstandigheid dat van hen niet verwacht mag worden dat zij over fiscale
kennis beschikken brengt mee, dat aan de kenbaarheid van het object van de
inkomstenbelasting («waarover wordt geheven») hoge eisen moeten
worden gesteld, voor zover zij met betrekking tot dit object bij de aanslagregeling
worden ingeschakeld. Het inkomensbegrip zou dan ook vanuit deze kenbaarheid
moeten worden benaderd.
 Voor een goede uitvoerbaarheid van de inkomstenbelastingheffing geldt
dat, onder meer, zou moeten worden voldaan aan de volgende (rand)voorwaarden:
 
 – uit het inkomensbegrip dienen oncontroleerbare elementen geëlimineerd
te worden;
 
 – niet voor tegenbewijs vatbare forfaits dienen in de plaats te
komen van de mogelijkheid voor het leveren van bewijs door de belastingplichtige
van aftrekbare kosten en uitgaven door het overleggen van bewijsstukken;
 
 – van de belastingplichtige wordt in de aangifte geen opgave verlangd
van gegevens die door derden aan de belastingdienst worden gerenseigneerd
teneinde dubbel werk en het maken van fouten bij het overschrijven van die
gegevens in de aangifte te voorkomen;
 
 – van de belastingplichtige wordt in de aangifte geen opgave verlangd
van gegevens die kennis van belastingwetgeving of rechtspraak vragen, omdat
bij gebrek aan die kennis de opgave onbetrouwbaar is;
 
 – aan de belastingplichtigen worden geen keuzen gelaten, omdat elke
keuze dwingt tot het volledig beoordelen van de beide varianten, hetgeen leidt
tot dubbel werk en onzekerheid of de keuze uiteindelijk goed is gedaan, terwijl
een nieuwe keuzemogelijkheid moet worden geboden indien tijdens de aanslagregeling
wijzigingen worden aangebracht in elementen van de aangifte.
 
 Met betrekking tot de eerste randvoorwaarde volgt reeds
uit de Algemene wet inzake rijksbelastingen, dat niet van alle belastingplichtige
inwoners verlangd kan worden dat zij een controleerbare administratie van
hun inkomsten en uitgaven bijhouden. Voor de controle van de voor de belastingheffing
noodzakelijke inkomensgegevens zullen dan ook als uitgangspunt de administraties
van de overheid, de ondernemers en de inhoudingsplichtigen genomen dienen
te worden. Voor zover inkomensgegevens niet kunnen worden ontleend aan deze
administraties, dienen zij niet in het inkomensbegrip te worden opgenomen.
 
 
 De Wet IB 2001 voldoet (nog) niet aan al deze (rand)voorwaarden.
Uit de toelichting op het wetsvoorstel is af te leiden dat in het kader van
het Belastingdienstproject VIA (Vooringevulde aangifte) per rubriek uit de
aangifte onderzoek plaatsvindt naar de mogelijkheid van die rubriek de gegevens
voor in te vullen. Vanuit dat project worden naar aanleiding van die analyse
van de aangifterubrieken in dit wetsvoorstel neergelegde voorstellen gedaan
voor vereenvoudigingen van wettelijke bepalingen die het voorinvullen van
de aangifte op meer punten mogelijk maken.
 
 
 De Raad merkt op, dat het voor een goede uitvoerbaarheid
van de inkomstenbelastingheffing niet alleen gaat om ten aanzien van meer
inkomensbestanddelen uit te kunnen gaan van objectief vast te stellen gegevens.
Het gaat om een meeromvattend proces waarbij het inkomensbegrip vooral vanuit
de kenbaarheid zou kunnen worden benaderd, en niet enkel het resultaat zou
moeten zijn van theoretische en pragmatische beschouwingen zoals nog is geschied
bij de Wet IB 2001. Dit kan er toe leiden dat meer dan in de Wet IB 2001 inkomensbestanddelen
die tot de draagkracht van de belastingplichtige bijdragen, buiten het inkomensbegrip
worden gelaten op grond van uitvoeringsoverwegingen.
 
 
 De Raad adviseert in de toelichting uitgebreid aandacht
te geven aan het Belastingdienstproject en de uitkomsten van de onderzochte
aangifterubrieken op te nemen waarbij tevens het (financiële) belang
van de aangifterubriek en de mogelijkheden voor die rubriek om objectief vast
te stellen gegevens te verzamelen, aangegeven worden.
 
 
 
 1. Vereenvoudiging
 Het betoog van de Raad komt erop neer dat de kenbaarheid van de grondslag
voor de inkomstenbelasting van groot belang is. De Raad beschrijft daarbij
uitgangspunten voor de uitvoerbaarheid waaraan moet worden voldaan. Daarbij
noemt de Raad onder meer het elimineren van oncontroleerbare gegevens, het
niet meer verlangen van de opgave van renseigneerbare gegevens en het schrappen
van keuzeregelingen. Volgens de Raad gaat het hierbij niet alleen om het baseren
van de inkomensbestanddelen op objectief vast te stellen gegevens zoals bij
het project met betrekking tot de vooringevulde aangifte. Uitvoeringsredenen
kunnen er volgens de Raad toe leiden dat bepaalde inkomensbestanddelen buiten
de heffing blijven. De Raad adviseert om in de toelichting in te gaan op de
uitkomsten per aangifterubriek van het project met betrekking tot de vooringevulde
aangifte (VIA).
 
 
 Allereerst merk ik op dat ik de door de Raad beschreven uitgangspunten
voor de uitvoerbaarheid onderschrijf. Het onderhavige wetsvoorstel betreft
geen algehele herziening van de Wet IB 2001; de meeste wijzigingen van de
Wet IB 2001 vloeien voort uit het VIA-project. Dat neemt niet weg dat veel
van de door de Raad genoemde elementen ook een rol spelen in het onderhavige
wetsvoorstel. Zo worden diverse keuzeregelingen geschrapt, zoals de keuzevrijheid
om te worden aangemerkt als partner en de terugwentelingsmogelijkheid voor
lijfrenten. Ook is een aantal wijzigingen opgenomen om ervoor te zorgen dat
in de aangifte geen opgave meer nodig is van gegevens die kunnen worden gerenseigneerd.
Een voorbeeld is de invoering van één peildatum waarmee voorinvulling
van veel box 3 gegevens mogelijk wordt. Verder wordt het begrip «gezamenlijke
huishouding», in diverse bepalingen vervangen door inschrijving op hetzelfde
woonadres volgens de gemeentelijke basisadministratie. Dit mede ter verbetering
van de controleerbaarheid.
 
 
 Het voorgaande laat onverlet dat altijd een afweging moet plaatsvinden
van uitvoeringsaspecten tegenover de andere relevante aspecten, zoals draagkracht
en maatschappelijk draagvlak. Dat is ook gebeurd met de uitkomsten van het
vooronderzoek VIA. In het kader van dat onderzoek is onder meer geïnventariseerd
welke mogelijkheden er zijn om de huidige renseigneringen te optimaliseren
en nieuwe gegevensstromen op gang te brengen om voorinvulling mogelijk te
maken. Daarbij is ook onderzocht welke wetswijzigingen nodig zijn om tot volledige
voorinvulling van de aangifte te komen. In het wetsvoorstel zijn alle gesuggereerde
wetswijzigingen opgenomen waarbij de voordelen voor de uitvoering en administratieve
lasten opwegen tegen alle andere relevante aspecten. Een voorbeeld is de afschaffing
van de terugwentelingsmogelijkheid voor lijfrentepremies, waarmee renseignering
van lijfrentepremies wordt verbeterd en voorinvulling van lijfrentepremies
mogelijk wordt.
 Het voert te ver om alle niet overgenomen suggesties uit het vooronderzoek
VIA in de memorie van toelichting op het wetsvoorstel te bespreken. Ter illustratie
zullen hierna wel enkele voorbeelden worden gegeven. Bijvoorbeeld giften.
Deze kunnen niet worden vooringevuld. Een oplossing die is genoemd, is om
de giftenaftrek te schrappen of om alleen aftrek toe te staan indien de Belastingdienst
een renseignement heeft ontvangen. Dit zal echter op teveel maatschappelijke
weerstand en in het laatste geval ook op uitvoeringsproblemen stuiten. Een
ander voorbeeld is de grondslag in box 3. Een deel van de vermogensbestanddelen
kan niet worden gerenseigneerd. Te denken valt bijvoorbeeld aan onderhandse
vorderingen, of aandelenbelangen in bv’s van minder dan 5%. Een
theoretische oplossing is om de grondslag in box 3 te versmallen tot renseigneerbare
elementen. Dit komt echter teveel in strijd met het draagkrachtbeginsel en
kan leiden tot ontgaansmogelijkheden.
 
 
 2. Eigen woning
 Een van de voorstellen om de eigen woningregeling te vereenvoudigen betreft
de regeling voor tijdelijke verhuur van de eigen woning (artikel 3.113 Wet
IB 2001). Dit artikel bevat de regeling die was opgenomen in artikel 42a,
achtste lid, Wet IB 1964 en in de Wet IB 2001 zonder inhoudelijke wijziging
is overgenomen. In verband met het ook in aanmerking nemen van het eigen woningforfait
over de periode van tijdelijke verhuur wordt de redactie van artikel 3.113
Wet IB 2001 aangepast en het te belasten voordeel op 70% van de huuropbrengst
gesteld.
 Bij dit voorstel is geen aandacht gegeven aan de uitvoerbaarheid van de
regeling. Indien in het licht van de in punt 1 van dit advies aangeduide (rand)voorwaarden
het voorstel op uitvoerbaarheid zou worden getoetst, zou de uitkomst negatief
zijn. De Raad wijst er hierbij op dat de regeling in het kader van het massale
proces van aanslagregeling niet controleerbaar is, omdat alleen aan de administratie
van de belastingplichtige ontleend kan worden of er sprake is van tijdelijke
verhuur. Er zijn geen gegevens bij administratieplichtigen voorhanden die
gerenseigneerd kunnen worden, tenzij de tijdelijke verhuur plaatsvindt aan
een ondernemer ten behoeve van zijn personeel. Bovendien dient de huuropbrengst
te worden gesplitst in de huur in enge zin en de vergoeding voor het ter beschikking
stellen van de inventaris en het gebruik van energie. Ook valt onder de regeling
het met gesloten beurzen ruilen van woningen gedurende een vakantieperiode.
 De regeling vergt ook specifieke kennis van belastingwetgeving en rechtspraak.
De grenzen tussen de gevallen van tijdelijke verhuur, permanente verhuur of «andere
voordelen» van de eigen woning (artikel 3.112, eerste lid, Wet IB 2001)
zijn moeilijk te trekken. Ook het begrip «tijdelijk
ter beschikking stellen» is problematisch. De artikelsgewijze toelichting
op de Wet IB 2001 gaat op dit aspect niet in. Onder de Wet IB 1964 is onder
het begrip«tijdelijk» ook één of enkele jaren begrepen.
De voor de uitvoering van de tijdelijke verhuurregeling noodzakelijke fiscale
kennis zal bij veel particuliere verhuurders niet aanwezig zijn.
 Gelet op de uitvoerbaarheid van de regeling zou deze niet in de Wet IB
2001 opgenomen dienen te worden. Dit zou anders kunnen zijn, indien de budgettaire
opbrengst zodanig hoog is dat deze opbrengst zwaarder weegt dan de uitvoerbaarheid
van de regeling. Deze budgettaire opbrengst is in de toelichting niet vermeld.
Dit dient alsnog te gebeuren.
 De Raad adviseert in het licht van het vorenstaande het opnemen van artikel
3.113 Wet IB 2001 opnieuw te overwegen.
 
 
 2. Eigen woning
 De Raad vraagt aandacht voor de uitvoerbaarheid van de regeling betreffende
de tijdelijke verhuur van de eigen woning.
 De voorgestelde maatregel laat het regime van de tijdelijke verhuur voor
een belangrijk deel onveranderd. De opmerkingen van de Raad lijken derhalve
niet zozeer gericht op de in het wetsvoorstel voorgestelde maatregel maar
meer op de regeling voor tijdelijke verhuur in het algemeen.
 De invulling van het begrip «tijdelijke verhuur» onder de
Wet IB 2001 verschilt op zich niet van die onder de Wet op de inkomstenbelasting
1964. Wel is er een verschil in toepassingsgebied. Onder de Wet op de inkomstenbelasting
1964 gold de regeling ook voor de tweede woning (vakantiewoning), die tot
2001 ook onder de forfaitaire eigenwoningregeling viel. Onder de Wet IB 2001
valt de tweede woning in box 3. De regeling betreffende tijdelijke verhuur
ziet derhalve alleen nog op tijdelijke verhuur van de eigen woning die wordt
aangemerkt als hoofdverblijf als bedoeld in artikel 3.111, eerste lid, van
de Wet IB 2001. Dit is bijvoorbeeld het geval bij vakanties en kortstondig
verblijf in het buitenland. Het verschil tussen
tijdelijke verhuur en permanente verhuur is feitelijk. Vanuit de praktijk
zijn hierover thans geen knelpunten bekend.
 
 
 Voorgesteld wordt nu dat het eigenwoningforfait ook blijft gelden tijdens
de periode van tijdelijke verhuur. Daarmee kan ook bij tijdelijke verhuur
voorinvulling van het eigenwoningforfait plaatsvinden. In de bestaande regeling
is dit niet mogelijk. Het eigenwoningforfait moet thans immers in verband
met de tijdelijke verhuur worden «geknipt», maar de periode van
verhuur is niet kenbaar voor de Belastingdienst. Ter compensatie wordt de
forfaitaire vaststelling van de inkomsten gesteld op 70% in plaats
van op 75%. Dit werkt budgettair neutraal uit. De wijziging is voor
de uitvoeringspraktijk een belangrijke vereenvoudiging.
 
 
 Om tegemoet te komen aan de bezwaren van de Raad over de uitvoerbaarheid
van de regeling zal ik laten beoordelen of het voorlichtingsmateriaal moet
worden aangepast. De particuliere verhuurder kan voor vragen over zijn fiscale
positie ook altijd terecht bij de Belastingtelefoon.
 
 
 Gezien het voorstaande heeft het kabinet besloten de wijziging van artikel
3.113 Wet IB 2001 te handhaven.
 
 
 3. Werkkostenregeling
 De voorgestelde werkkostenregeling ligt in de lijn van de hiervoor geformuleerde
(rand)voorwaarden door de forfaitair begrensde vrijstelling voor vergoedingen
en verstrekkingen zonder nadere bewijsvoorschriften. De uitvoerbaarheid van
de regeling wordt daardoor aanmerkelijk vergroot. In de praktijk zal de werkkostenregeling
haar betekenis nog moeten gaan bewijzen, maar als nieuw concept is het een
goede zaak. De Raad beperkt daarom de inhoudelijke opmerkingen tot enkele
kanttekeningen.
 
 – Uit de toelichting is af te leiden dat de hoogte van het forfait
van 1,5% in verband met budgetneutraliteit is gebaseerd op het aan
het EIM-onderzoek ontleende niveau van de thans onbelast verstrekte vergoedingen.
Op werkgeversniveau zal het forfait als gemiddelde voor de helft van de gevallen te hoog en voor de andere helft te laag zijn ten opzichte
van de thans uitgekeerde vergoedingen en verstrekte verstrekkingen. Voor zover
het forfait te hoog is, zal opvulling met «zwak» loon van de mogelijk
gemaakte ruimte plaats gaan vinden, voor zover het forfait te laag is, zal
druk ontstaan om een grotere ruimte toe te staan gelet op het zakelijke karakter
van de tot de eindheffingsbestanddelen te rekenen en hoog belaste vergoedingen
en verstrekkingen. Deze spanning kan worden verminderd door het tarief voor
deze eindheffingsbestanddelen te matigen. Het voorgestelde tarief bedraagt
80%; het gebruteerde tarief bij een tabeltarief van 42% bedraagt
72,4%. In de toelichting is geen nadere onderbouwing van het tarief
gegeven. Dit dient alsnog te gebeuren.
 
 – Systematisch brengt de invoering van de werkkostenregeling een
uitbreiding van het loonbegrip (artikel 10 Wet LB 1964) mee. De Raad merkt
op, dat in deze uitbreiding niet zijn opgenomen de andere vergoedingen voor
zover zij naar algemene maatschappelijke opvattingen niet als beloningsvoordeel
worden ervaren, hoewel deze vergoedingen thans mede als vrije vergoedingen
worden aangemerkt (artikel 15 Wet LB 1964). Dit behoeft alsnog toelichting.
 De uitbreiding van het loonbegrip werkt ook door naar loon dat van een
buitenlandse werkgever wordt genoten. Indien de werknemer van die buitenlandse
werkgever vergoedingen of verstrekkingen ontvangt ter behoorlijke vervulling
van zijn dienstbetrekking worden deze vergoedingen en verstrekkingen in de
inkomstenbelastingheffing betrokken, terwijl de daartegenover staande (zakelijke)
uitgaven niet aftrekbaar zijn. In de toelichting wordt hieromtrent gesteld,
dat een bijzondere bepaling niet nodig is, omdat de werkgever, door zich aan
te melden als inhoudingsplichtige, toch de kosten buiten het loon van de werknemer
kan houden en gebruik kan maken van de werkkostenregeling. Deze benadering
roept spanning op met de Europese regelgeving inzake het vrije verkeer. De
regeling ten aanzien van loon, waarop de Nederlandse loonheffing niet wordt
ingehouden, dient nader bezien te worden.
 
 – De werkkostenregeling is alleen van toepassing op loon uit tegenwoordige
arbeid. Dit brengt mee, dat bijvoorbeeld het verstrekken van een kerstpakket
aan gewezen werknemers of het hen laten deelnemen aan een personeelsfeest
bij hen tot belastingheffing leidt. In de toelichting is aan dit aspect geen
aandacht gegeven. Dit dient alsnog te gebeuren.
 
 De Raad adviseert het voorstel ten aanzien van het
loon van een buitenlandse werkgever opnieuw te bezien en in de toelichting
aan de overige aspecten aandacht te geven.
 
 
 
 3. Werkkostenregeling
 De Raad merkt terecht op dat de hoogte van het forfait van 1,5%,
dat vanwege de eis van budgetneutraliteit op basis van de huidige inzichten
met betrekking tot het niveau van thans onbelast verstrekte vergoedingen en
verstrekkingen is vastgesteld, een zekere spanning met zich brengt. Voor zover
het forfait te hoog is, wordt het mogelijk opgevuld met tot nu toe belast
loon, en voor zover het forfait te laag is, zal er druk ontstaan om een grotere
ruimte toe te staan. Een lager tarief neemt deze spanning niet weg, maar maakt
het des te aantrekkelijker – met name bij hogere inkomensgroepen –
om regulier belast loon om te zetten in loon dat onder de nieuwe eindheffing
van 80% valt. Daarentegen mag het tarief ook niet dermate hoog zijn
dat het een onredelijke afwijking zou zijn van de huidige gemiddelde belasting-
en premiedruk. Een tarief van 80% eindheffing komt overeen met een
marginale druk van 44%, welke vergelijkbaar is met de gemiddelde marginale
druk (inclusief de werkgeversheffingen) op het loon. De toelichting is op
dit punt aangevuld.
 De Raad signaleert dat de invoering van de werkkostenregeling systematisch
een uitbreiding van het loonbegrip met zich brengt. Hierbij merk ik eerst
op dat het niet zozeer gaat om een systematische uitbreiding, maar meer om
een expliciete uitbreiding. Ook binnen het huidige systeem vallen vergoedingen
en verstrekkingen onder het loonbegrip, tenzij zij uitdrukkelijk zijn vrijgesteld.
In deze uitbreiding mist de Raad andere vergoedingen, voor zover zij naar
algemene maatschappelijke opvattingen niet als beloningsvoordeel worden ervaren.
Deze zijn thans mede als vrije vergoeding aangemerkt. Ik heb in de opmerking
van de Raad aanleiding gezien om de formulering «ter vervulling van
de dienstbetrekking» te vervangen door «in het kader van de dienstbetrekking» om te benadrukken dat ook bedoelde vergoedingen binnen
de uitbreiding vallen. De toelichting is daarop aangepast.
 De Raad heeft aandacht gevraagd voor de doorwerking van de uitbreiding
van het loonbegrip naar werknemers van buitenlandse werkgevers, voorzover
deze niet onder de Nederlandse loonheffing vallen. Op dit punt is een wijziging
in het voorstel aangebracht. In de Wet inkomstenbelasting 2001 is een regeling
opgenomen die werknemers met een niet-inhoudingsplichtige werkgever –
naast een aantal specifieke vrijstellingen uit de werkkostenregeling –
een vrijstelling geeft van 1,5% van het loon.
 Aan de werkkostenregeling is, zoals de Raad adviseert, een onderdeel toegevoegd
dat het mogelijk maakt personeelskortingen en verstrekkingen die de werkgever
aan zijn postactieve werknemers geeft eveneens als eindheffingsbestanddeel
aan te merken.
 
 
 4. Vermogensrendementsheffing
 
 Eén peildatum
 
 Voorgesteld wordt voor het bepalen van het in box 3 te belasten vermogensrendement
uit te gaan van één peildatum en niet meer dit rendement te
berekenen over het gemiddelde van de waarden van het vermogen op twee peildata.
De Raad wijst er op, dat door dit voorstel het voordeel uit sparen en beleggen
materieel het karakter van een vermogensbelasting krijgt door de wijze van
berekening van dat voordeel; een fictieve opbrengst van 4% die wordt
belast tegen een vast tarief van 30%, is niet anders dan een heffing
van 1,2 pro mille over de waarde van het vermogen op de peildatum. Hiermee
wordt nog verder afstand genomen van een heffing naar inkomen die enige relatie
heeft met draagkracht, omdat de wijzigingen die gedurende het jaar optreden
in het vermogen als afspiegeling van genoten inkomen, worden genegeerd. In
de toelichting is geen aandacht gegeven aan het karakter van dit onderdeel
van de inkomstenbelastingheffing na invoering van het voorstel. Dit dient
alsnog te gebeuren.
 Tevens is er in de toelichting geen aandacht aan gegeven in hoeverre de
wijziging van de vermogensrendementsheffing tot materieel een vermogensbelasting
van betekenis is voor de toepassing van de verdragen ter voorkoming van dubbele
belasting.
 De Raad adviseert in de toelichting alsnog aandacht te geven aan deze
aspecten.
 
 Vrijstelling contanten
 
 Voorgesteld wordt voor de aangifterubriek contant geld en overige vorderingen
een vrijstelling in te voeren van € 500 per belastingplichtige.
Deze vrijstelling is ingegeven teneinde het voorinvullen van de aangifte zoveel
mogelijk mogelijk te maken. Een dergelijke vrijstelling is op zich een goede
zaak. De Raad merkt in dit kader op, dat als tegenhanger van deze vrijstelling
de drempel van € 2 800 voor de schulden kan worden aangemerkt.
Deze doelmatigheidsdrempel voor kleine schulden is indertijd mede gemotiveerd
door er op te wijzen, dat daarmee wordt voorkomen dat belastingplichtigen
die vrijwel geen betekenende schulden hebben, zich vanwege de vermogensrendementsheffing
genoodzaakt zouden voelen om op de peildatum alle kleine nog openstaande schulden
te inventariseren. Gelet op deze motivering zou
er reden zijn ook de vrijstelling voor contanten en overige vorderingen, die
evenzeer ziet op kleine vorderingen, op een gelijk bedrag te bepalen. In de
toelichting is geen aandacht aan deze mogelijke gelijkstelling gegeven.
 De Raad adviseert de hoogte van de vrijstelling voor contanten en overige
vorderingen in dit licht opnieuw te bezien.
 
 
 4. Vermogensrendementsheffing
 
 Eén peildatum
 
 Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad over de strekking van box
3 na invoering van één peildatum wordt opgemerkt dat sprake
blijft van de heffing van inkomstenbelasting over een verondersteld forfaitair
rendement over het vermogen. De invoering van één peildatum
leidt feitelijk slechts tot een verschuiving van de heffing over
de helft van de waardemutaties in het kalenderjaar naar het daaropvolgende
jaar. De heffing is voorts volledig ingebed in de inkomstenbelasting. Hierbij
kan bijvoorbeeld worden gewezen op het in aanmerking nemen van persoonsgebonden
aftrek en de verrekening van heffingskortingen. Gelet op het voorgaande worden
geen nieuwe discussies met verdragspartners verwacht over de aard van de vermogensrendementsheffing.
Naar aanleiding van het advies van de Raad wordt in de toelichting nader ingegaan
op de genoemde aspecten.
 
 Vrijstelling contant geld
 
 Om verschillende redenen is de voorgestelde vrijstelling voor contanten
van € 500 niet gelijk aan de doelmatigheidsgrens voor kleine schulden
van € 2900 (bedrag 2009) zoals de Raad suggereert. Beide bedragen
zijn zodanig gekozen dat maatschappelijk geen sprake is van contanten of schulden
van betekenis. Tegenwoordig hebben de meeste belastingplichtigen geen grote
bedragen aan contanten meer in hun portemonnee. Zeker na de reclamecampagne «klein
bedrag, pinnen mag». Het grootste deel van de belastingplichtigen blijft
onder het gekozen bedrag van de vrijstelling voor contanten van € 500.
Het is niet de bedoeling een vrijstelling voor andere situaties te creëren.
Een verlaging van de doelmatigheidsgrens voor kleine schulden tot € 500
is ook ongewenst. Dit zou er namelijk toe leiden dat een relatief grote groep
belastingplichtigen toch kleine schulden, zoals te betalen bedragen aan internetwinkels,
moet gaan inventariseren.
 
 
 5. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij
het advies behorende bijlage.
 
 
 5. Overige onderwerpen
 Met betrekking tot de redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft in de bijlage bij zijn advies, merk ik het volgende op.
 
 
 Aan de eerste kanttekening is gedeeltelijk gevolg gegeven door de voorgestelde
wijziging in een apart zesde lid (nieuw) op te nemen. Aan de overige suggesties
is geen gevolg gegeven. Artikel 3.112, zesde lid, Wet IB 2001 (nieuw) ziet
alleen op de eigen woning als bedoeld in artikel 3.111, eerste lid, Wet IB
2001. Deze bepaling is niet van toepassing op een eigen woning als bedoeld
in artikel 3.111, eerste lid, Wet IB 2001 indien registratie van de belastingplichtige
op het adres van de eigen woning in de basisadministratie persoonsgegevens
niet mogelijk is of indien artikel 3.111, achtste lid, Wet IB 2001 toepassing
vindt. Voor de eigen woning als bedoeld in de overige leden van artikel 3.111,
Wet IB 2001 blijft de huidige systematiek van de feitelijke verhuisdatum gelden.
 Aan de tweede, zesde en zevende kanttekening is gevolg gegeven.
 
 
 De redactionele kanttekeningen van de Raad ten aanzien van de werkkostenregeling
(derde, vierde en vijfde kanttekening) zijn overgenomen, met uitzondering
van de opmerking over de doorwerking van de wijzigingen naar de Wet schadeloosstelling
leden Tweede Kamer. In overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijkrelaties is daartoe besloten aangezien daar reeds een wijziging
van de Wet schadeloosstelling leden Tweede Kamer in voorbereiding is. De doorwerking
in overige regelgeving is beoordeeld, en, waar nodig, is aanpassing reeds
in het onderhavige wetsvoorstel opgenomen.
 
 
 Ten slotte is van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal redactionele
en technische verbeteringen in het wetsvoorstel en in de memorie van toelichting
aan te brengen.
 
 
 De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.
 
 
 De Vice-President van de Raad van State,
 H. D. Tjeenk Willink
 
 
 Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.
 
 
 De staatssecretaris van Financiën,
 J. C. de Jager
 
 
 Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W06.09.0339/III
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft
 – In het in artikel I, onderdeel D, opgenomen artikel 3.112, vierde
lid, tweede volzin (nieuw), Wet IB 2001, «als bedoeld in artikel 3.111,
eerste lid,» schrappen, gelet op de aanhef van artikel 3.111, eerste
lid, Wet IB 2001 en op het gebruik van het begrip »eigen woning«
in de overige leden van artikel 3.112 Wet IB 2001. Voorts de in dat onderdeel
D opgenomen twee nieuwe volzinnen – die voorzien in een aansluiting
bij de basisregistratie persoonsgegevens – niet opnemen in artikel 3.112,
vierde lid, Wet IB 2001 (welk lid alleen ziet op de bijzondere situatie van
leegstand), maar in een apart lid, aangezien de aansluiting bij de basisregistratie
persoonsgegevens ook moet gelden in de reguliere situatie van artikel 3.112,
eerste lid, Wet IB 2001; daarbij tevens aangeven welke de huidige systematiek
is die geldt indien de tweede volzin niet van toepassing is (verhuisdatum)
en daarbij het niet van toepassing zijn van die tweede volzin concretiseren,
bijvoorbeeld met verwijzingen naar artikel 3.111 (onder meer vierde, vijfde
en zesde lid) Wet IB 2001, in overeenstemming met de artikelsgewijze toelichting
ter zake.
 – Het in artikel I, onderdeel Q, tweede lid, opgenomen artikel 5.20,
tweede lid (nieuw), Wet IB 2001 in overeenstemming brengen met de artikelsgewijze
toelichting ter zake.
 – In artikel V, onderdeel B, eerste lid, een zodanige wijziging
opnemen van artikel 11, eerste lid, onderdeel s, Wet LB 1964 dat de puntkomma
aan het slot van dat onderdeel s wordt vervangen door een punt, gelet op het
vervallen van artikel 11, eerste lid, onderdeel t, Wet LB 1964.
 – Het in artikel V, onderdeel D, eerste lid, opgenomen artikel 13,
eerste lid (nieuw), Wet LB 1964 (het «in rekening gebrachte bedrag»),
en de artikelsgewijze toelichting ter zake («het factuurbedrag»)
met elkaar in overeenstemming brengen. Voorts het in onderdeel D, tweede lid,
van dit artikel opgenomen artikel 13, tweede lid (nieuw), Wet LB 1964, redigeren
als een fictiebepaling («in rekening zou worden gebracht»), de
tekst («het aan deze derde in rekening gebrachte bedrag») en de
toelichting ter zake («de consumentenprijs») met elkaar in overeenstemming
brengen en de toelichting met betrekking tot «voor het overige overeenkomstige
omstandigheden» verduidelijken. Ten slotte in onderdeel D, derde lid,
van dit artikel, in de te vervallen tekst voor «ander» invoegen:
van.
 – Nu ingevolge artikel V, onderdeel E, hoofdstuk IIA Wet LB 1964
vervalt, ook verwijzingen naar dit hoofdstuk of naar daarin opgenomen artikelen
aanpassen, zoals de verwijzing in artikel 7, eerste lid, van de Wet schadeloosstelling
leden Tweede Kamer naar artikel 16b – correct zou zijn artikel 16a –
Wet LB 1964.
 – Artikel XII, onderdeel A, eerste en tweede lid, zodanig aanpassen
dat artikel 47, eerste lid, onderdeel c, Wbm wordt afgesloten met een puntkomma
en wordt verletterd tot onderdeel a, zodat de bij elkaar horende onderdelen
v, w, x en y daar op kunnen volgen. Daarbij tevens een zodanige wijziging
opnemen van het te verletteren onderdeel y, dat de punt aan het slot daarvan
wordt vervangen door een puntkomma.
 – In de artikelsgewijze toelichting op het in artikel XII, onderdeel
D, opgenomen artikel 51 (nieuw) Wbm aangeven waarom de voorwaarde uit het
huidige artikel 51 Wbm dat het verbruik uit de administratie moet blijken,
komt te vervallen en waarom daarvoor in de plaats delegatiebepalingen komen
(bij algemene maatregel van bestuur te stellen voorwaarden en beperkingen
alsmede bij ministeriële regeling te stellen nadere uitvoeringsregels).
 
 
 
 
 De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Zie ook het advies van 20 augustus 2009 inzake het voorstel van Wet
Belastingwet BES, no. W06.09.0159/III/B.
 
 
 Zie onder meer de hieromtrent gewezen arresten onder de Wet IB 1964 (H.R.
4 april 1984, BNB 1984/144, en H.R. 2 december 1992, BNB 1993/92).
 
 
 Zie onderdeel 6.2 van het besluit van 12 september 2008, nr. CPP2008/93M.
 
 
 Kamerstukken II 1999/00, 26 727, nr. 19.