Wijziging Wet inkomstenbelasting 1964 en Wet loonbelasting 1964 (beperking aftrekbare kosten criminele activiteiten); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25019, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

25-09-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25019 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. De voorgestelde regeling3. De keuze voor de voorgestelde regeling4. Fiscale behandeling in andere landen5. Budgettaire en personele aspecten6. Artikelsgewijze toelichting Artikel I, onderdeel A.1. (artikel 8a, eerste lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Artikel I, onderdeel A.2. (artikel 8a, derde lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Artikel I, onderdeel A.3. (Artikel 8a, vierde tot en met
het zesde lid, van de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Artikel I, onderdeel B (artikel 23, zevende lid, van de
Wet op de inkomstenbelasting 1964)Artikel I, onderdeel C.1. (artikel 36, eerste lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Artikel I, onderdeel C.2. (artikel 36, elfde lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Artikel I, onderdeel D (artikel 64, eerste lid, onderdeel
b, onder 2° van de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Artikel II, onderdeel A (artikel 11, eerste lid, onderdeel
j, onder 1°, van de Wet op de loonbelasting 1964)Artikel II, onderdeel B.1. (artikel 15, eerste lid, onderdelen
o, p, q en r, van de Wet op de loonbelasting 1964)Artikel II, onderdeel B.2. (artikel 15, zevende lid, van
de Wet op de loonbelasting 1964)Artikel IIIArtikel IVOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25019Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 019Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 en de Wet op de loonbelasting
1964 (beperking aftrekbare kosten ter zake van criminele activiteiten)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING 1. AlgemeenIn het kader van de bestrijding van criminele activiteiten komt de laatste
tijd, ook in internationaal verband, veelvuldig de rol van de fiscaliteit
ter sprake. Enerzijds speelt dan de vraag hoe de inkomsten verkregen uit illegale
activiteiten worden belast en anderzijds in hoeverre kosten verbonden aan
criminele activiteiten fiscaal aftrekbaar mogen zijn.In het huidige fiscale regime wordt in Nederland – evenals in andere
Europese landen – de winst die, dan wel het inkomen dat, uit de illegale
activiteit wordt verkregen op normale wijze belast. Bij de vaststelling van
de winst en het inkomen wordt derhalve niet de bruto-opbrengst maar de netto-opbrengst
in aanmerking genomen. Kosten samenhangende met goederen waarvan het bezit
verboden is, dan wel de kosten die in het kader van de illegale activiteit
worden gemaakt kunnen dan ook in aftrek worden gebracht. Bij de huidige stand
van de wetgeving en de jurisprudentie zal het niet altijd makkelijk zijn de
aftrek van de hiervoor bedoelde kosten tegen te gaan, hoezeer dit ook tegen
het rechtsgevoel van de burger kan indruisen.Ik acht het evenwel van een algemeen maatschappelijk belang om criminele
activiteiten tot het uiterste te bestrijden. In het spanningsveld tussen twee
verschillende rechtsgebieden en de daar geldende beginselen van recht –
enerzijds het fiscale recht met als belangrijkste beginsel de fiscale neutraliteit
en anderzijds het strafrecht met als doel het handhaven van onze rechtsorde –
zal dan soms het fiscale element moeten wijken. Dit spanningsveld is in een
eerder stadium uitgebreid aan de orde geweest bij het wetsvoorstel afschaffing
aftrekbaarheid van geldboeten (zie onder meer kamerstukken II 1988/89, 20 857,
nr. 9, blz. 1 en 2, kamerstukken I 1989/90, 20 857, nr. 213, en kamerstukken
I 1990/91, 20 857, nr. 97), waarbij de aftrekbaarheid van geldboeten
aan banden werd gelegd. Met het oog op de eenheid van de Nederlandse rechtsorde
dient thans naar mijn oordeel de fiscale wetgeving te worden aangepast teneinde
de kosten van criminele activiteiten zoveel mogelijk als aftrekpost in de
fiscaliteit te weren.Bij het beperken van de aftrekmogelijkheden gaat het er om dat het maatschappelijk
ongewenst wordt geacht dat de kosten ter zake van criminele activiteiten in
aftrek worden gebracht op de winst. Door deze kosten en lasten uit te sluiten
van aftrek wordt ook in het belastingrecht rekening gehouden met
de maatschappelijke onbetamelijkheid die in het strafrechtelijke oordeel tot
uitdrukking wordt gebracht en wordt een door velen gevoelde ongerijmdheid
tussen het belastingrecht en het strafrecht weggenomen. Bij de uitsluiting
van aftrek van kosten en lasten die verband houden met misdrijven wordt aangesloten
bij strafrechtelijk optreden dat uitmondt in een veroordeling dan wel transactie.
Hiermee wordt voorkomen dat de inspecteur zelfstandig zou moeten beoordelen
of al dan niet sprake is van een misdrijf en aldus op de stoel van de strafrechter
zou moeten gaan zitten.In dit verband wijs ik nog op de vragen van de leden van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal Hirsch Ballin, Leers en Van der Linden waarbij de fiscale
aftrekbaarheid van criminele bedrijfsactiviteiten aan de orde is gesteld (Aanhangsel
van de Handelingen II 1994/95, blz. 413–414). De vragen hadden betrekking
op de fiscale aftrekbaarheid van de aanschaf van materieel, wapens en munitie
alsmede het aanschaffen van waakhonden waaronder pitbulls, ten behoeve van
de uitvoering van criminele bedrijfsactiviteiten door criminelen zoals handelaren
in softdrugs. In mijn antwoord heb ik aangegeven dat de aftrek van dergelijke
kosten naar mijn mening tot het uiterste moet worden bestreden en dat ik de
Belastingdienst zou informeren hoe dit beleid binnen het huidige wettelijke
stelsel optimaal kan worden gevoerd. Tevens heb ik toegezegd dit beleid zo
nodig met nieuwe regelgeving te zullen ondersteunen.In dit kader wijs ik verder nog op de ontwikkelingen in OESO-verband.
In 1994 is een aanbeveling aangenomen om omkoping bij internationale transacties
tegen te gaan. Het onderhavige wetsvoorstel volgt de lijn van deze aanbeveling.
Wordt de betaler van de steekpenningen door een Nederlandse strafrechter veroordeeld,
dan zijn de betaalde steekpenningen niet aftrekbaar. Ook andere landen, waaronder
Duitsland na recente wetgeving, volgen deze lijn. Op de internationale aspecten
wordt in onderdeel 4 nader ingegaan. 2. De voorgestelde regelingDe voorgestelde regeling is tweeledig. In de eerste plaats worden van
de aftrek uitgesloten de kosten en lasten die verband houden met een misdrijf.De bepaling komt er in grote lijnen op neer dat wanneer een belastingplichtige
is veroordeeld voor een misdrijf, de kosten en lasten die met dat misdrijf
verband houden van aftrek zijn uitgesloten. Dit houdt in dat bijvoorbeeld
een handelaar in harddrugs in de belastingheffing wordt betrokken voor zijn
bruto-omzet. De kosten van de inkoop, van bewaking, van vervoer, van versnijden,
van distributie, e.d. komen krachtens de voorgestelde bepaling niet in mindering
op de door hem behaalde verkoopprijs. Door tot uitgangspunt te nemen het criterium
«misdrijf» zullen ook betalingen van steekpenningen aan ambtenaren
waarvoor de betaler is veroordeeld niet in aftrek kunnen worden gebracht.De uitsluiting van aftrek komt eerst aan de orde wanneer er in Nederland
strafrechtelijk wordt ingegrepen door een veroordeling dan wel een transactie
ter zake van een misdrijf. Tussen het moment waarop de kosten en lasten in
aftrek zijn gebracht en het moment van de veroordeling of de transactie zal
een periode liggen van veelal enkele jaren. Daarom is de mogelijkheid geopend
de aftrek van kosten en lasten in de vijf jaren voorafgaande aan het jaar
van de veroordeling in feite ongedaan te maken. In verband met de uitvoering
van deze regeling wijs ik erop dat de fiscus, mede op grond van artikel 67,
eerste lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen bevoegd is om Justitie
op de hoogte te stellen van feiten die een misdrijf kunnen opleveren. Met
het oog daarop ben ik voornemens om het Voorschrift informatieverstrekking
1993 aan te vullen met een op dit wetsontwerp toegespitste alinea. De aftrekbeperking geldt niet waar het veroordelingen ter zake van overtredingen
betreft. De aard en ernst van overtredingen brengt niet met zich dat de bij
dit wetsvoorstel voorgestelde uitsluiting van aftrek die bestaat uit het niet
in aftrek toe laten van alle kosten en lasten samenhangende met normoverschrijdende
activiteiten, van toepassing zou moeten zijn op overtredingen. Het gaat bij
overtredingen immers om minder ernstige inbreuken op de rechtsorde.In de tweede plaats worden van de aftrek uitgesloten kosten en lasten
die verband houden met wapens en munitie alsmede met agressieve dieren waarvan
het bezit is verboden. Deze uitsluiting komt dan ook niet aan de orde indien
de belastingplichtige terzake beschikt over een erkenning, consent, vergunning,
verlof of ontheffing voor het houden van wapens en munitie of in het bezit
is van een dierenpaspoort waaruit blijkt dat deze dieren mogen worden gehouden.
De uitsluiting van de aftrek zal gelden voor de winstsfeer, de sfeer van inkomsten
uit arbeid en voor het loonbegrip van de loonbelasting.In de winstsfeer wordt voorts de uitsluiting van aftrek echter weer teruggenomen
voor kosten en lasten die bestaan uit het ontnomen wederrechtelijk verkregen
voordeel en die voortvloeien uit de vergoeding van de door een misdrijf veroorzaakte
schade. Hierdoor worden allereerst doublures vermeden ingeval zowel het strafrecht
(«Pluk-ze»-wetgeving) als de fiscale wetgeving worden toegepast.
Verder ben ik van oordeel dat het maatschappelijk belang gediend is met het
herstel van schade zodat de aftrekbaarheid van deze kosten niet moet worden
beperkt. Voor de sfeer van inkomsten uit arbeid en het loonbegrip van de loonbelasting
geldt dat de ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel –
voor zover deze zich niet in de vermogenssfeer afspeelt – in de regel
als negatieve inkomsten uit arbeid dan wel als negatief loon in aanmerking
genomen kan worden. Een aparte voorziening is daar dus niet noodzakelijk. 3. De keuze voor de voorgestelde regelingDe keuze voor een regeling zoals hiervoor is aangegeven, is gemaakt na
ampele overwegingen. Diverse andere benaderingen zijn hierbij in de overweging
betrokken. Eén van die benaderingen was om voor de uitsluiting van
aftrek aan te sluiten bij gedragingen die een misdrijf kunnen opleveren. In
de Nederlandse rechtsorde is de strafrechter echter degene die oordeelt of
een gedraging al dan niet een misdrijf oplevert. Bij deze benadering zou de
aftrek al kunnen worden geweigerd voordat er sprake is van een strafrechtelijk
ingrijpen. Alsdan zou de ongewenste situatie ontstaan dat de inspecteur onafhankelijk
van de strafrechter zou moeten beoordelen of de gedraging een misdrijf kan
opleveren; hij zit dan als het ware op de stoel van de strafrechter. Voorts
kan hierbij het probleem rijzen dat de inspecteur van mening is dat de gedraging
een misdrijf kan opleveren, terwijl de strafrechter in een procedure deze
mening niet deelt. Het zou te ver gaan om in die situatie toch de uitsluiting
van de aftrek van kosten in stand te houden. Een in eerste instantie geweigerde
aftrek zou dan wellicht alsnog ongedaan moeten worden gemaakt. Gezien deze
complicaties is een dergelijke benadering dan ook verworpen.Een andere benadering was een regeling met een meer abstract karakter.
In die benadering zouden van de aftrek kunnen worden uitgesloten kosten en
lasten die samenhangen met activiteiten welke een inbreuk maken op –
bijvoorbeeld – de maatschappelijke orde. Deze benadering zou tot gevolg
hebben dat naast het strafrecht, in de fiscale sfeer een afzonderlijk rechtsgebied
zou ontstaan van ongewenste maatschappelijke activiteiten waarover niet de
strafrechter oordeelt maar in eerste aanleg de inspecteur en daarna
de fiscale rechter. Dit zou leiden tot een groot aantal procedures waarin
dit begrip nader zou moeten worden uitgelegd, hetgeen zou leiden tot rechtsonzekerheid
bij de burger. Ook deze benadering is daarom niet gevolgd.Een volgende, meer praktische benadering zou zijn om in de wet dan wel
in een bij wet mogelijk gemaakte ministeriële regeling een lijst op te
nemen van zaken (bedrijfsmiddelen) welke voor criminele activiteiten kunnen
worden gebruikt en daarom van aftrek behoren te zijn uitgesloten. Voordeel
van deze benadering is dat de controle door de Belastingdienst eenvoudig kan
worden verricht. Worden de kosten en lasten van zaken die op de lijst staan
in aftrek gebracht, dan kan deze aftrek worden geschrapt. Nadeel van een dergelijke
limitatieve opsomming is dat daar naar verwachting regelmatig verschil van
mening zal bestaan over wat wel en wat niet op de lijst moet. Ook is een nadeel
dat bij deze benadering op het met de criminele activiteiten behaalde voordeel
dan slechts de kosten en lasten van bepaalde zaken (bedrijfsmiddelen) niet
in aftrek worden gebracht, terwijl kosten van activiteiten (inkoopkosten van
drugs, kosten van vervoer e.d) buiten schot blijven. 4. Fiscale behandeling in andere landenBij het opstellen van de voorgestelde regeling is eveneens de wetgeving
van een aantal andere landen bekeken. In het bijzonder is de wetgeving in
Duitsland en de Verenigde Staten bezien. Voor België, Canada, Denemarken,
Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk werd meer in algemene zin
gekeken of er bijzondere wettelijke regelingen bestaan met betrekking tot
de aftrekbaarheid van kosten en lasten die worden opgeroepen door in de belastingheffing
betrokken inkomsten uit illegale activiteiten.In al die landen kan als algemene lijn worden onderkend dat, indien inkomsten
worden aangemerkt als belastbare inkomsten in principe de kosten en lasten
die samenhangen met het verkrijgen van de inkomsten voor aftrek worden toegelaten.
Bij de toepassing van die fiscaal neutrale heffing op basis van het nettoprincipe
wordt afgezien van een beoordeling van de inkomsten en kosten/lasten op strafrechtelijke,
ethische of morele gronden. Deze symmetrische behandeling van de plussen en
de minnen wordt echter in een aantal landen in wetgeving of jurisprudentie
doorbroken ter zake van bepaalde kosten en lasten.Zo geldt in Duitsland een expliciet geformuleerde fiscale neutraliteit
die op basis van het nettoprincipe zowel voor inkomsten als kosten en lasten
toepassing zou moeten vinden. In de jurisprudentie en de fiscale regelgeving
is desondanks een aantal specifieke kosten en lasten die verband houden met
illegale activiteiten uitgesloten van aftrek. Zo worden in de Duitse rechtspraak
strafrechtelijke vermogenssancties niet voor aftrek toegelaten op grond van
het argument dat de relatie van deze straffen tot de persoon van de dader
zou overheersen boven de betrekking tot de inkomensverwervende activiteit.
Daarnaast is met ingang van 1996 de Duitse fiscale wetgeving ter zake van
de aftrek van bedrijfskosten zo gewijzigd dat verstrekte voordelen niet aftrekbaar
zijn indien ter zake van deze verstrekking of van de ontvangst daarvan een
strafrechtelijke veroordeling heeft plaatsgevonden. Ook bij seponering, bijvoorbeeld
wegens gering belang, of wanneer de verstrekking of de ontvangst van het voordeel
een veroordeling tot een (administratieve) geldboete tot gevolg heeft gehad
worden de verstrekte voordelen niet toegelaten als aftrekbare kosten.Ook in het fiscale stelsel van de Verenigde Staten is de algemene lijn
waar het de belastbaarheid van illegale inkomsten betreft er één
van fiscale neutraliteit zodat ook de mate van legaliteit en moraliteit van
de kosten in principe geen rol speelt. Op het punt van de aftrekbare kosten
kent de Amerikaanse fiscale wetgeving echter een aantal beperkingen van de aftrek. Zo is er een specifieke fiscale bepaling op grond waarvan
geen aftrek (of credit) wordt verleend met betrekking tot alle kosten –
dus ook legale – die samenhangen met de illegale verkoop van drugs.
Voorts is bepaald dat kosten en lasten zoals steekpenningen aan of omkoping
van ambtenaren niet voor aftrek worden toegelaten. De regel vindt ook toepassing
bij soortgelijke betalingen aan buitenlandse ambtenaren indien die betalingen
op basis van Amerikaanse wetgeving als illegaal worden aangemerkt. Ook betalingen
die op grond van een wettelijke (federale of staats)bepaling als illegaal
worden aangemerkt kunnen niet worden afgetrokken. Naast deze wettelijke bepalingen
heeft ook de rechtspraak de aftrekmogelijkheden ingeperkt. Illegale kosten
en lasten waarvan moet worden geconcludeerd dat zij strijdig zijn met algemeen
beleid of belang worden niet in aftrek toegelaten.De voorgestelde regeling heeft min of meer dezelfde achtergrond en doelstelling
als de Duitse en de Amerikaanse wetgeving en is op ongeveer dezelfde wijze
vormgegeven. Uiteraard bestaan daarbij verschillen, die onder andere hun oorsprong
vinden in een ander rechtssysteem of een andere rechtscultuur. In het algemeen
kan echter worden gesteld dat de voorgestelde regeling in lijn ligt met de
Duitse en Amerikaanse wetgeving.Ten aanzien van België, Denemarken, Frankrijk, Italië en het
Verenigd Koninkrijk is het algemene beeld er één van een neutrale
fiscale benadering waarbij zo de opbrengsten van criminele activiteiten in
de heffing worden betrokken de daarmee verband houdende kosten en lasten voor
aftrek worden toegelaten. Ten aanzien van België dient te worden opgemerkt
dat in de rechtspraak beperkingen aan die aftrekbaarheid zijn aangebracht.
In 1987 heeft de Belgische Hoge Raad echter een uitspraak gedaan die de neutraliteit
van de fiscale wet- en regelgeving bevestigt. Canada kent een wettelijke beperking
voor de aftrek van steekpenningen aan bepaalde personen en van kosten die
samenhangen met geheime commissies, rijks- of gemeentelijke fraude. Ook Noorwegen,
Zweden, Oostenrijk, Finland, Ierland, Japan en Portugal kennen een beperking
voor de aftrek van steekpenningen aan bepaalde personen. 5. Budgettaire en personele aspectenDe voorgestelde maatregelen leiden naar verwachting tot een budgettaire
opbrengst. Kosten van criminele activiteiten worden echter niet op beduidende
schaal afgetrokken. De budgettaire opbrengst zal naar verwachting dan ook
zeer beperkt zijn. Zonder deze opbrengst op nihil te willen stellen, past
het mijns inziens om deze als p.m. op te nemen. Het vorengaande geldt eveneens
voor de personele aspecten. Ook deze zou ik op p.m. willen stellen. Het een
en ander neemt niet weg dat van de aftrekbeperking een preventieve werking
uit kan gaan. 6. Artikelsgewijze toelichting Artikel I, onderdeel A.1. (artikel 8a, eerste lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Aan het eerste lid van dit artikel wordt een viertal onderdelen toegevoegd.
De onderdelen d en e betreffen de uitsluiting van kosten die samenhangen met
misdrijven. In de onderdelen f en g worden van aftrek uitgesloten de kosten
en lasten die samenhangen met bedrijfsmiddelen waarvan het bezit niet is gewenst.In de onderdelen d en e is geregeld dat alle kosten en lasten die verband
houden met misdrijven van aftrek worden uitgesloten. Daar deze kosten en lasten
in het geheel niet in aftrek kunnen worden gebracht, zal de gehele bruto omzet
die met het desbetreffende misdrijf is behaald, in de heffing worden betrokken.
Ingeval de onderneming ook andere activiteiten uitoefent, zal
er een splitsing moeten worden gemaakt tussen de kosten die met de criminele
en niet-criminele activiteiten samenhangen.Om te voorkomen dat de inspecteur op de stoel van de strafrechter moet
gaan zitten, komt de uitsluiting van aftrek eerst aan de orde op het moment
dat er sprake is van een strafrechtelijk ingrijpen dat uitmondt in een veroordeling
dan wel een transactie.Onderdeel d ziet op het strafrechtelijke ingrijpen door middel van een
onherroepelijke strafrechtelijke uitspraak bevattende een veroordeling van
de ondernemer. Gekozen is voor een veroordeling van de ondernemer omdat de
bepaling anders een te ruime werking zou krijgen. De aftrek zou, zonder deze
beperking, immers kunnen worden geweigerd bij iedere ondernemer waarbij kosten
en lasten zijn opgekomen die in verband kunnen worden gebracht met het misdrijf.
Te denken valt aan de situatie dat een dief ter zake van een diefstal onherroepelijk
wordt veroordeeld, terwijl de heler van de uit die diefstal afkomstige goederen
(vooralsnog) buiten schot blijft. Zou de uitsluiting van aftrek niet beperkt
zijn tot de veroordeling van de belastingplichtige, dan zou ook de aftrek
kunnen worden geweigerd bij de betreffende heler, alhoewel deze niet is veroordeeld.
In de voorgestelde regeling is de uitsluiting van aftrek pas op de heler van
toepassing nadat ook hij is veroordeeld.In het eerste lid wordt in combinatie met het zesde lid onder de ondernemer
tevens verstaan degene die ten behoeve van de ondernemer opdracht heeft gegeven
tot het misdrijf of degene die ten behoeve van de ondernemer aan het misdrijf
feitelijk leiding heeft gegeven. Hierop wordt nader ingegaan bij de behandeling
van het zesde lid.Onder een onherroepelijke veroordeling wordt ingevolge onderdeel d tevens
begrepen de situatie dat bepaalde misdrijven bij de bepaling van de hoogte
van de straf door de strafrechter worden meegenomen. Deze misdrijven worden
wel de «ad informandum» gevoegde misdrijven genoemd. Een dergelijke
voeging kan zich voordoen indien bijvoorbeeld een verdachte verschillende
diefstallen heeft gepleegd. Het is denkbaar dat hij voor één
diefstal wordt gedagvaard, terwijl hij ook nog zes andere diefstallen heeft
bekend. Het Openbaar Ministerie kan deze zes diefstallen dan voegen in de
procedure ter zake van die ene diefstal en ook de strafrechter zal de zes
diefstallen meenemen in zijn overwegingen ter bepaling van de hoogte van de
straf ter zake van die ene diefstal, mits de verdachte ten overstaan van hem
ook deze andere diefstallen bekent. Het Openbaar Ministerie zal alsdan afzien
van vervolging van de zes gevoegde diefstallen. Omdat deze misdrijven bij
de bepaling van de hoogte van de straf worden meegenomen, kan er eveneens
worden gesproken van een strafrechtelijk ingrijpen, zodat uitsluiting van
aftrek van kosten ook ter zake van deze misdrijven is gerechtvaardigd.Onderdeel e ziet op de uitsluiting van aftrek van kosten en lasten die
verband houden met een misdrijf ter zake waarvan door de Staat met de belastingplichtige
een transactie is aangegaan en de belastingplichtige aan de voorwaarden die
aan de transactie zijn gesteld, heeft voldaan. De transactie is opgenomen
in artikel 74 van het Wetboek van Strafrecht. Ingevolge dit artikel kan het
Openbaar Ministerie vóór de terechtzitting voorwaarden stellen
ter voorkoming van de strafvervolging. Indien de verdachte aan de voorwaarden
heeft voldaan, vervalt het recht tot strafvervolging van rechtswege. Daar
de transactie wordt aangegaan ter voorkoming van een strafrechtelijke vervolging,
acht ik het gewenst ook de transactie in de onderhavige bepaling op te nemen.
Bij de uitsluiting van aftrek van geldboeten is eveneens aangesloten bij de
transactie.De onderdelen f en g zien op de uitsluiting van aftrek van kosten en lasten
die verband houden met bepaalde bedrijfsmiddelen waarvan het ongecontroleerde
bezit of houderschap maatschappelijk gezien, niet wenselijk wordt geacht.
Deze bepaling ziet op alle ondernemers en derhalve niet slechts op de ondernemers
die zich schuldig maken aan een misdrijf. Onderdeel f ziet op
het bezit van wapens en munitie waarvoor de houder geen erkenning, consent,
vergunning, verlof of ontheffing heeft. Onderdeel g ziet op het bezit van
pitbulls waarvoor de houder niet over een geldig dierenpaspoort beschikt.
Worden kosten en lasten die met deze zaken samenhangen in aftrek gebracht,
dan zal de belastingplichtige zijn erkenning, consent, vergunning, verlof
of ontheffing of dierenpaspoort moeten overleggen. In tegenstelling tot de
onderdelen d en e is voor de uitsluiting van aftrek van de hier bedoelde kosten
en lasten geen veroordeling nodig.Gezien het feit dat voor de heffing van de vennootschapsbelasting de winst
wordt bepaald met inachtneming van artikel 8a van de Wet op de inkomstenbelasting
1964, is een aparte voorziening in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969
niet noodzakelijk. Artikel I, onderdeel A.2. (artikel 8a, derde lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)In het derde lid is thans een regeling getroffen voor ondernemingen die
zijn gericht op het vervaardigen of het verhandelen van tot de in het eerste
lid of het tweede lid behorende goederen. In die gevallen is de uitsluiting
van aftrek niet van toepassing. De regeling ziet effectief voor wat betreft
het eerste lid alleen op onderdeel a (relatiegeschenken) en onderdeel b (vaartuigen).
Om te voorkomen dat de bepaling ook van toepassing zou zijn op ondernemingen
die zich bijvoorbeeld bezighouden met het verhandelen van drugs, wordt deze
bepaling voor wat betreft het eerste lid uitdrukkelijk beperkt tot de onderdelen
a en b. Voor alle duidelijkheid zij opgemerkt, dat wanneer de onderneming
zich richt op bijvoorbeeld de handel in vuurwapens de kosten en lasten op
normale wijze in aftrek kunnen worden gebracht mits de desbetreffende onderneming
beschikt over een voor de activiteiten van die onderneming afgegeven erkenning,
consent, vergunning, verlof of ontheffing. Dan is immers de uitsluiting als
genoemd in onderdeel f van het eerste lid niet van toepassing. Artikel I, onderdeel A.3. (Artikel 8a, vierde tot en met
het zesde lid, van de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Aan artikel 8a wordt een drietal leden toegevoegd.In het vierde lid is geregeld dat de uitsluiting van aftrek van kosten
en lasten in een tweetal situaties wordt teruggenomen.Onderdeel a van dit lid ziet op de kosten en lasten ter zake van de ontneming
van het wederrechtelijk verkregen voordeel – dit is het bedrag dat is
betaald of de waarde van de in beslag genomen voorwerpen – op basis
van de zogenoemde «Pluk-ze»-wetgeving. De terugneming van de uitsluiting
van aftrek is mede gestoeld op de gedachte dat waar het wederrechtelijk verkregen
voordeel ingevolge de «Pluk-ze»-wetgeving wordt ontnomen, er geen
reden meer is om ter zake van dit ontnomen voordeel met fiscale middelen op
te treden. Immers de «pluk-ze» maatregel wordt in samenhang met
het veroordelend vonnis opgelegd.Onderdeel b betreft de kosten en lasten die samenhangen met het geheel
of gedeeltelijk goedmaken van de schade die als gevolg van het misdrijf is
ontstaan. In eerste instantie kan hierbij worden gedacht aan de mogelijkheid
die het Openbaar Ministerie ingevolge artikel 74 van het Wetboek van Strafrecht
heeft om als voorwaarde ter voorkoming van strafvervolging te stellen dat
een dergelijke schadevergoeding moet worden betaald. Hierbij kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan de door een milieudelict veroorzaakte schade. Ik ben van
mening dat het maatschappelijk belang ermee is gediend deze kosten en lasten
niet uit te sluiten van aftrek. Gezien de ruime strekking van deze bepaling
kunnen kosten en lasten die de ondernemer vrijwillig maakt om
de schade te herstellen eveneens in aftrek worden gebracht.Zoals hiervoor bij onderdeel A.1. is aangegeven, komt de uitsluiting van
aftrek eerst aan de orde wanneer er sprake is van een veroordeling. De kosten
en lasten die vóór de veroordeling zijn gemaakt, kunnen derhalve
op normale wijze in aftrek worden gebracht. De bepaling zou evenwel een zeer
beperkte strekking hebben ingeval deze aftrek niet gecorrigeerd zou kunnen
worden. Het vijfde lid zorgt voor deze correctie. De kosten en lasten die
vóór de veroordeling of de transactie ten laste van de winst
zijn gebracht, worden alsnog tot de winst uit onderneming gerekend van het
jaar waarin de veroordeling of de transactie plaatsvindt. Mocht de onderneming
reeds zijn gestaakt, dan zal deze winst als nagekomen bedrijfsbate worden
aangemerkt. De termijn voor het terugnemen van de aftrek is vastgesteld op
vijf jaren voorafgaande aan het jaar waarin de veroordeling of de transactie
heeft plaatsgevonden. Een kortere termijn acht ik niet efficiënt nu een
strafrechtelijke procedure meestal een aantal jaren in beslag neemt; een langere
termijn zal de uitvoerbaarheid van deze bepaling niet ten goede komen nu het
na verloop van meer dan vijf jaren voor de Belastingdienst moeilijk is om
op adequate wijze de voor uitsluiting van aftrek benodigde gegevens te verzamelen.
Voorts is een termijn van vijf jaren binnen de belastingheffing bekend, zoals
bijvoorbeeld bij de navordering.Voor alle duidelijkheid wordt opgemerkt dat als gevolg van de omstandigheid
dat de in het verleden in aftrek gebrachte kosten tot de winst worden gerekend
van het jaar waarin de veroordeling plaatsvindt, de normale termijnen voor
het opleggen van een aanslag dan wel navorderingsaanslag van toepassing zijn.
Het instrument van navordering kan derhalve ook in dit kader worden toegepast.Het zesde lid geeft aan dat onder de ondernemer tevens wordt verstaan
degene die ten behoeve van de ondernemer opdracht dan wel feitelijk leiding
heeft gegeven aan het misdrijf. Het zal immers niet altijd zo zijn dat de
ondernemer zelf het misdrijf begaat. Het kan ook de werknemer zijn die deze
gedraging verricht. Mits deze gedraging plaatsvindt ten behoeve van de ondernemer
zal de gedraging ook aan de ondernemer worden toegerekend en derhalve leiden
tot een uitsluiting van aftrek van kosten en lasten die met het misdrijf samenhangen.
Als voorbeeld noem ik de situatie dat een misdrijf is begaan door een rechtspersoon.
Ingevolge artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht kan een werknemer van
een zodanige rechtspersoon, indien deze werknemer opdracht heeft gegeven tot
het begaan van het misdrijf of aan het misdrijf feitelijk leiding heeft gegeven,
ter zake van dit misdrijf worden veroordeeld. Indien de rechtspersoon de kosten
en lasten ter zake van dit misdrijf in aftrek heeft gebracht, zou uitsluiting
niet aan de orde kunnen komen ingeval de rechtspersoon zelve niet is veroordeeld.
Door de bepaling in het zesde lid wordt de veroordeling van de werknemer aan
de rechtspersoon toegerekend. Mitsdien wordt de aftrek van kosten en lasten
bij de rechtspersoon uitgesloten. Ook wanneer de onderneming niet wordt gedreven
in de vorm van een rechtspersoonlijkheid bezittend lichaam zullen de daden
van bijvoorbeeld een werknemer kunnen worden toegerekend aan de ondernemer.
Uiteraard zal het wel moeten gaan om een misdrijf dat wordt verricht ten behoeve
van de ondernemer. Ingeval bijvoorbeeld de werknemer in een auto van de zaak
een misdrijf buiten arbeidstijd begaat, dan zal dit er niet toe leiden dat
de aftrek van kosten en lasten (zoals de lease-prijs) van die auto bij de
ondernemer komt te vervallen. Artikel I, onderdeel B (artikel 23, zevende lid, van de
Wet op de inkomstenbelasting 1964)Aan artikel 23 wordt een zevende lid toegevoegd. Doel van deze bepaling
is om onbelaste vergoedingen die zijn genoten in een of meer van
de vijf jaren voorafgaande aan het jaar van de veroordeling dan wel het voldoen
aan de voorwaarden ter voorkoming van strafvervolging in de heffing van inkomstenbelasting
te kunnen betrekken. Geregeld is dan ook dat deze onbelaste vergoedingen in
het jaar van de veroordeling dan wel het voldoen aan de transactievoorwaarden
tot de inkomsten uit arbeid worden gerekend. Net als in de winstsfeer geldt
een termijn van vijf jaren. Het aanmerken van de in het verleden ontvangen
vergoedingen als inkomsten uit arbeid geldt niet alleen voor inkomsten uit
andere arbeid, maar ook voor vergoedingen die een werknemer in het kader van
de dienstbetrekking heeft ontvangen.Het nieuwe zevende lid verwijst naar de nieuwe onderdelen o en p van artikel
36, eerste lid, van de Wet op de inkomstenbelasting 1964. Deze onderdelen
komen overeen met de nieuwe onderdelen d en e van artikel 8a van de Wet op
de inkomstenbelasting 1964. Voor een nadere toelichting wordt daarnaar verwezen. Artikel I, onderdeel C.1. (artikel 36, eerste lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Aan het eerste lid van artikel 36 wordt een viertal onderdelen toegevoegd.
Deze onderdelen, o tot en met r, zijn van gelijke strekking als de onderdelen
die zijn toegevoegd aan het eerste lid van artikel 8a van deze wet.Dit artikel is met name van belang ingeval sprake is van het begaan van
een misdrijf in het kader van andere inkomsten uit arbeid. Ook hier geldt
dat de kosten samenhangende met een misdrijf niet in aftrek kunnen worden
gebracht ingeval er sprake is van strafrechtelijk ingrijpen. De kosten die
samenhangen met wapens dan wel pitbulls kunnen eveneens niet in aftrek worden
gebracht. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar hetgeen onder A.1.
van deze memorie van toelichting is opgenomen.Een onderscheid met de winstsfeer betreft het terugnemen van de uitsluiting
ingeval het met het misdrijf verkregen voordeel wordt ontnomen. De kosten
die in het kader van de «Pluk-ze»-wetgeving worden gemaakt, worden –
voor zover de ontneming zich niet in de vermogenssfeer afspeelt – in
de regel gerekend tot het negatief inkomen; zij kunnen in dat geval ingevolge
het systeem van de wet in mindering worden gebracht op het inkomen. Artikel I, onderdeel C.2. (artikel 36, elfde lid, van
de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Aan artikel 36 wordt een elfde lid toegevoegd. Doel van deze bepaling
is om de kosten die reeds vóór de veroordeling zijn gemaakt
en in aftrek zijn gebracht terug te kunnen nemen. Deze kosten worden aangemerkt
als negatieve aftrekbare kosten van het jaar waarin de veroordeling plaatsvindt
dan wel waarin wordt voldaan aan de gestelde voorwaarden ter voorkoming van
strafvervolging. Voor de bepaling van de zuivere inkomsten worden de inkomsten
derhalve vermeerderd met deze negatieve kosten. Daar de kosten ook in het
jaar waarin de veroordeling heeft plaatsgevonden kunnen zijn gemaakt, en als
aftrekbare kosten in aanmerking kunnen zijn genomen, worden tot de negatieve
aftrekbare kosten ook deze kosten gerekend. Daarnaast geldt een termijn van
vijf jaren zoals ook bij de winstsfeer is opgenomen. Voor alle duidelijkheid
zij opgemerkt dat wanneer de belastingplichtige deze kosten niet ten laste
van het inkomen heeft gebracht er eveneens geen negatieve aftrekbare kosten
zullen ontstaan. Artikel I, onderdeel D (artikel 64, eerste lid, onderdeel
b, onder 2° van de Wet op de inkomstenbelasting 1964)Voor het opleggen van een aanslag dient ingevolge artikel 64 van de Wet
op de inkomstenbelasting 1964 de zogenaamde aanslaggrens of de grens voor
neveninkomsten te zijn overschreden. Voorgesteld wordt hierbij voortaan ook
rekening te houden met de negatieve aftrekbare kosten. Artikel II, onderdeel A (artikel 11, eerste lid, onderdeel
j, onder 1°, van de Wet op de loonbelasting 1964)Het opnemen van de nieuwe onderdelen o tot en met r van het eerste lid
van artikel 15 van de Wet op de loonbelasting 1964 in artikel 11, eerste lid,
onderdeel j, onder 1°, bewerkstelligt dat deze in artikel 15 opgenomen
posten niet tot onbelaste vergoedingen, kunnen leiden; vergoeding voor deze
posten is derhalve loon. Artikel II, onderdeel B.1. (artikel 15, eerste lid, onderdelen
o, p, q en r, van de Wet op de loonbelasting 1964)De tekst van de onderdelen o tot en met r van het eerste lid van artikel
15 komt overeen met de tekst van de nieuwe onderdelen van artikel 8a van de
Wet op de inkomstenbelasting 1964. Voor een nadere toelichting wordt dan ook
daarnaar verwezen. Artikel II, onderdeel B.2. (artikel 15, zevende lid, van
de Wet op de loonbelasting 1964)Ingevolge het zevende lid van dit artikel worden tot de negatieve aftrekbare
kosten gerekend de kosten die vóór de veroordeling of het voldoen
aan de voorwaarden ter voorkoming van strafvervolging zijn gemaakt en reeds
in aftrek zijn gebracht; de aftrek wordt daarmee teruggenomen. Dit lid komt
overeen met het nieuwe elfde lid van artikel 36 van de Wet op de inkomstenbelasting
1964. In de praktijk is deze bepaling slechts van belang voor de eventuele
toepassing van een beschikking vermindering loonbelasting ex artikel 30 van
de Wet op de loonbelasting 1964 in het jaar van de veroordeling of het voldoen
aan de voorwaarden. Artikel IIIOm te voorkomen dat kosten, die reeds in aftrek zijn gebracht dan wel
voor aftrek in aanmerking komen, voor het in werking treden van deze wet alsnog
zouden kunnen worden teruggenomen omdat de veroordeling plaatsvindt na de
inwerkingtreding van deze wet, voorziet de wet in een overgangsregeling. Deze
overgangsregeling houdt in dat correcties slechts mogen worden aangebracht
ter zake van kosten en lasten die eerst in aanmerking kunnen worden genomen
na de datum van inwerkingtreding van deze wet. Dit betekent dat moet worden
vastgesteld wanneer de kosten zijn gemaakt dan wel de lasten zijn opgekomen.
Voor de winstsfeer dient daarbij te worden aangesloten bij het goed koopmansgebruik.
In de sfeer van de inkomsten uit arbeid en loon uit dienstbetrekking wordt
dit moment bepaald met inachtneming van de artikelen 38 van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 en 30 van de Wet op de loonbelasting 1964. Artikel IVDeze wet treedt in werking met ingang van de dag na de uitgifte van het
Staatsblad waarin zij wordt geplaatst.De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25019-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl