Cultuurnota 2001-2004; Brief staatssecretaris over de stimulering van de onafhankelijke film- en documentairesector
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27432, nr. 34

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-07-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27432 nr. 34

04-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Distributeurs en vertonersGeschiedenis filmhuizen en filmtheaters2. Internationale ontwikkelingenDigitaliseringSchaalvergroting van de profit en non-profit vertoningsplaatsenKnelpunten in de distributie en vertoning van de kwaliteitsfilm3. Rol van de rijksoverheid, lagere overheden en Europese
Unie inzake de distributie, vertoning en publieksbereikSubsidieregeling incidentele filmfestivals, filmmanifestaties
en investeringen filmtheatersEuropese ondersteuningInspanningen van de rijksoverheid, provincies en gemeentenFilmeducatieHandreiking Filmtheaters en CultuurbeleidNederlandse film4. Positie van de documentaireToekomstige permanente distributie- en vertoningsmogelijkheden
voor de documentaire5. Rol van de publieke omroepPositie van de (maatschappelijke) documentaire bij de
publieke omroepAankoopbeleid6. Samenvatting stimuleringsmaatregelen voor de distributie
en vertoning vanuit de rijksoverheidDigitaliseringDistributie, vertoning en publieksbereik inzake de kwetsbare
kwaliteitsfilmDistributie, vertoning en publieksbereik inzake de Nederlandse
filmToekomstige permanente distributie- en vertoningsmogelijkheden
voor de documentairePublieke omroepOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 432Cultuurnota 2001–2004nr. 34BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 4 juli 2001Tijdens de Kamerbehandeling van 13 november 2000 heeft de Tweede Kamer
via de motie van kamerlid Halsema (Tweede Kamer, 2000, 27 432, nr. 24)
mij verzocht mijn voorstellen inzake de stimulering van de onafhankelijke
film- en documentairesector schriftelijk nader toe te lichten. Via deze motie
wordt de distributie en vertoning van de onafhankelijke kunstzinnige film
en documentaire in relatie tot het aankoopbeleid van de publieke omroep aan
de orde gesteld en verzoekt zij de regering te zoeken naar mogelijkheden voor
een verdere versterking van de onafhankelijke kunstzinnige film en documentaire.
Met deze brief kom ik aan dit verzoek van de Tweede Kamer tegemoet.Ik zal ten eerste een algemene beschrijving geven van de huidige Nederlandse
distributie- en vertoningssituatie. Ten tweede worden een aantal internationale
ontwikkelingen en relevante knelpunten op dit gebied beschreven. Ten derde
zal ik een beschrijving geven van de ondersteuning die er vanuit de rijksoverheid,
lagere overheden en de Europese Unie wordt gegeven op het gebied van distributie
en vertoning. Vervolgens zal ik aandacht besteden aan de positie van de documentaire
en ten slotte zal ik ingaan op het aankoopbeleid van de publieke omroep.1. Distributeurs en vertonersIn Nederland is er een rijk aanbod van verschillende distributeurs en
vertoners. Op het terrein van de distributie bevinden zich naast de majors –
de grote distributeurs die zijn aangesloten bij de Amerikaanse (Hollywood)
studio's: Buena Vista, Columbia Tristar, Fox Films, United
International Pictures en Warner Bros–
ook een aantal onafhankelijke distributeurs zoals RCV,
Paradiso, Shooting Star Film Distribution, Upstream Pictures en A-Film. Op het gebied van de documentaire zijn er een
aantal producenten die zelf documentaires distribueren, zoals Pieter van Huystee Film & TV (Public Film) en Lava Film. Daarnaast bestaan er gesubsidieerde distributeurs die met name kwetsbare
kwaliteitsfilms distribueren, te weten Cinemien, Contact
Film Cinematheek, Nederlands Filmmuseum-distributie en Park Junior. De laatste distributeur richt zich specifiek op de distributie
van films voor kinderen en jongeren.1Het gesubsidieerde Internationaal Film Festival Rotterdam(IFFR) distribueert een aantal kwetsbare kwaliteitsfilms onder de
naam Tiger Releases.Distributeurs en filmfestivals zoals het IFFR zijn erg belangrijk voor
het scouten, aankopen en uitbrengen van films. Zij fungeren in feite als doorgeefluik
van het internationaal geproduceerde filmaanbod. Met name de gesubsidieerde
distributeurs en filmfestivals zijn ontdekkers van cinematografisch waardevolle
films en nieuwe genres die een waardevolle culturele aanvulling zijn op het
merendeel van het aanbod dat bestaat uit commerciële films uit de Verenigde
Staten.2Uiteindelijk bepalen de vertoners en de vertoningsmogelijkheden wanneer,
hoelang en welke films er worden vertoond. Dit is sterk afhankelijk van de
plaatselijke situatie, het economisch rendement en/of de cinematografische
waarde van de film, in combinatie met de doelstelling en rendementseisen van
de vertoner (i.c. profit of non-profit/bioscoop, arthouse of filmtheater,
etc.).Op vertoningsgebied opereren verschillende soorten vertoners. Er bestaan bioscoopketens zoals Pathé,
Jogchem's, Minerva en Wolff Cinema Groep, zelfstandige
bioscopen zoals bijvoorbeeld Delfia in Delft en arthousesdie grote kwaliteitsfilms vertonen, zoals bijvoorbeeld Cinecitta in Tilburg, The Movies in
Amsterdam, Babylon in Den Haag en De Uitkijk in Amsterdam.Geschiedenis filmhuizen en filmtheatersOnder de non-profit vertoners bevinden zich de Nederlandse filmhuizen
en filmtheaters. Zij vormen in internationaal opzicht een uniek netwerk van
filmvertoners die een veelzijdig internationaal aanbod van (kwetsbare) kwaliteitsfilms
en documentaires presenteren voor een nog steeds groeiend publiek. Dit netwerk
is voortgekomen uit het zogenoemde Vrije Circuit.Dit circuit ontstond aan het begin van de jaren zeventig in navolging
van de Nederlandse Filmliga (1927–1933)
en de Cineclubs uit de jaren zestig. Dit was een landelijk verband bestaande
uit filmmakers, -distributeurs en -huizen, maar ook -producenten én
-consumenten.Het Vrije Circuit groeide in nog geen tien jaar uit tot een verband van
meer dan 180 organisaties, waarin daadwerkelijk een alternatief geboden kon
worden voor het commerciële aanbod. Mede door interne perikelen en mislukte
pogingen tot reorganisaties werd Het Vrije Circuit in 1984 opgeheven. In 1983
hadden de vijf grootste en professioneel georganiseerde filmhuizen in de steden
Den Haag, Groningen, Nijmegen, Rotterdam en Utrecht zich al afgescheiden van
Het Vrije Circuit en een nieuw informeel samenwerkingsverband gevormd: de Associatie van Nederlandse Filmtheaters (ANF). Vanwege
de aanzienlijke professionalisering die de grote non-profit vertoners hebben
doorgemaakt, worden zij niet meer aangeduid als filmhuizen, maar als filmtheaters.Anno 2000 zijn er ruim 100 vertoners aangesloten bij de ANF met in totaal
circa 120 doeken. De filmtheaters hebben een relatief klein marktaandeel in
het totale bioscoopbezoek, namelijk 5 à 7%, maar er is wel sprake van
een groeiend aantal bezoekers. In het jaar 2000 zijn er circa 1,2 miljoen
bezoekers behaald.3De programmering, professionalisering en investeringen in accommodatie
en personeel, hebben zeker geleid tot de stijgende bezoekcijfers van de filmtheaters
en daarmee tot de versterking van de inkomensvormende functie.2. Internationale ontwikkelingenTot ongeveer twintig jaar geleden waren er mondiaal maar twee wijzen om
een filmproductie te vertonen: via de bioscoop of televisie. In de jaren tachtig
kwam de video als nieuwe distributie- en vertoningsmogelijkheid voor het bekijken
van films in de eigen huiskamer. Mede door deze ontwikkeling zagen de bioscopen
een teruggang in de bezoekcijfers. Door professionalisering van de exploitatie
en verbeteringen in onder andere de accommodatie, de service, het comfort
en de introductie van nieuwe projectie- en geluidstechnieken als Dolby Surround, kregen de vertoners het publiek gedeeltelijk weer
terug in de bioscoopstoelen. Na de malaise van de jaren tachtig is het nationale
bioscoopbezoek weer gestegen van 14,8 miljoen in 1988 naar 21,6 miljoen bezoekers
in 2000.1De internationale technologische veranderingen op het terrein van de filmproductie,
-distributie en -vertoning gaan steeds verder, volgen elkaar steeds sneller
op en verweven zich steeds meer met elkaar: er is sprake van convergentie.
De filmwereld zal door de convergentie met andere disciplines zoals beeldende
kunst en nieuwe media over een aantal jaren er anders uit zien.Daarnaast is er ook sprake van concentratie en horizontale integratie. Grote ondernemingen uit verschillende
bedrijfskolommen en sectoren fuseren met elkaar om een zo groot mogelijke
controle te hebben op de markt waarin zij opereren. Ondernemingen op het gebied
van Internet, kabel, telecom en computersoftware fuseren met ondernemingen
uit de culturele industrie, waardoor er steeds
minder sprake is van daadwerkelijk onafhankelijk opererende organisaties.DigitaliseringInmiddels zijn er tal van nieuwe technologieën en vertoningsmogelijkheden
op het gebied van de televisie (Pay TV, Pay Per View), DVD en het Internet, waardoor de consument nog meer mogelijkheden
heeft om thuis naar een film te kijken. De filmsector zoekt mede hierdoor
naar nieuwe mogelijkheden om het publiek te blijven trekken naar de bioscoop.
Binnen een aantal jaren zal de digitale projectie een feit zijn en zal de
filmdistributie zoals wij die nu kennen achterhaald zijn. Het invoeren van
een digitaal projectiesysteem is op dit moment zeer kostbaar en bedraagt circa
1 miljoen gulden per zaal. Over vijf jaar zal dit waarschijnlijk goedkoper
zijn (naar verwachting f 100 000,– per zaal), maar vooralsnog
zijn de investeringen voor de meeste distributeurs en vertoners te hoog.De Amerikaanse majors zullen bereid zijn de benodigde investeringen te
doen voor de digitale projectie-apparatuur in de multiplexen en bioscopen
waar zij hun films uitbrengen. Hierdoor kunnen zij immers een grotere controle
uitoefenen op de vertoners: zij kunnen dan bepalen welke film er draait, wanneer
en in welke zaal. De vertoning zal vanuit één plek en per satelliet
geregeld kunnen worden. In Nederland en veel andere Europese landen is het
digitale systeem nog niet (volledig) ingevoerd, maar vast staat dat de digitale
ontwikkelingen een grote invloed zullen hebben op de gehele filmsector en
een bedreiging kunnen vormen voor de (kwetsbare) kwaliteitsfilm en de Europese
filmvertoning in het algemeen. Op Europees niveau wordt reeds onderzoek verricht
naar de eventuele gevolgen, waarbij onder andere wordt gekeken naar maatregelen
om de negatieve effecten tegen te gaan. Een voorbeeld hiervan
is het European Digital Cinema Forum dat op initiatief
van het Zweedse voorzitterschap is opgericht. Ik neem mij voor om een soortgelijk
onderzoek ook op nationaal niveau te laten uitvoeren.Schaalvergroting van de profit en non-profit vertoningsplaatsenDe economische en technologische veranderingen zullen op het niveau van
de uitbreng- en vertoningsmogelijkheden van films zorgen voor een nieuwe marktordening, oftewel een herdefiniëringvan de distributie- en vertoningssituatie.Tot voor kort bestonden er alleen uitbreng- en vertoningsmogelijkheden
in traditionele vertoningsplaatsen zoals de bioscopen, arthouses en filmtheaters.
Inmiddels zijn er al zogenoemde multiplexen: grote
en goed geoutilleerde vertoningsplaatsen met minstens 8 tot 16 zalen.1Nederland heeft vooralsnog één van het laagst aantal multiplexen
in Europa. Het aandeel van multiplexen binnen het totale bioscopenaantal is
in 2000 slechts 6,3%.2 In landen zoals België
en Engeland is het aantal multiplexen aanzienlijk hoger, namelijk respectievelijk
43,50% en 51,03%.3In het voorgaande is reeds beschreven dat het totale filmaanbod in Nederland
al jarenlang voor een groot gedeelte bestaat uit films afkomstig uit de Verenigde
Staten. Hierdoor is er een slechte balans tussen het kwetsbare aanbod van
cinematografisch waardevolle kwaliteitsfilms en het meer commerciële
aanbod van (Amerikaanse) populaire films. In de filmsector wordt gesproken
van een zogenoemd «doekentekort», waarbij de meer commerciële
films in verhouding vaker, langer, in betere zalen en op betere tijdstippen
worden vertoond. Veel kwetsbare films kunnen niet optimaal worden vertoond
(ze draaien te kort, op slechte tijdstippen, in kleine en slechte vertoningszalen,
etc.).Uit diverse internationale onderzoeken en buitenlandse praktijkvoorbeelden
is gebleken dat door de realisatie van multiplexen er nog «meer van
hetzelfde» wordt vertoond en dat het aanbod aan (kwetsbare) kwaliteitsfilms
verschraalt. Dit is reeds geconstateerd in landen (zoals in bovenstaande voorbeelden)
waar reeds multiplexen op grote schaal zijn gerealiseerd. Voorts bestaat de
kans dat er op den duur sprake zal zijn van een «doekenoverschot».
In de Verenigde Staten is dit na de bouw van vele multiplexen al het geval.
Het is nog afwachten wat de gevolgen zullen zijn voor de Nederlandse filmsector.
Een uitbreiding van het aantal doeken is in ieder geval geen garantie voor een verbetering van de huidige vertoningssituatie voor
de (kwetsbare) kwaliteitsfilm.Bioscopen die zich niet vernieuwen of voldoen aan de wensen van het publiek
ten aanzien van zaken zoals comfort, geluid en service verdwijnen. Zodoende
wordt onder andere in een Duits onderzoek van RMC Medien
Consult gesproken van een zogenoemde Darwinian
marketplace, waarbij er in hoge mate sprake is van overleven van
de sterksten.4Om een sterkere marktpositie te verwerven, zoeken ook de grotere non-profit
filmtheaters naar een uitbreiding van de vertoningsmogelijkheden. Enerzijds
door het creëren van meer ruimte voor de programmering binnen het filmtheater
zelf, namelijk een uitbreiding van het aantal doeken binnen de bestaande vertoningsplaatsen.
Anderzijds door het realiseren van geheel nieuwe vertoningsplaatsen met een
schaalvergroting van de vertoningsmogelijkheden, in de vorm van zogenoemde artplexen.De non-profit vertoners willen geen afwachtende houding aannemen ten opzichte
van de profit bioscoopbranche. Vooral omdat zij (onder meer door bezoekcijfers
en marketingrapporten) beseffen dat er een relatief groot én groeiend
publiek voor de kwaliteitsfilm is te bereiken. Dit publiek heeft behoefte
aan locaties waar het zo goed en zo comfortabel mogelijk naar films kan kijken.In de komende jaren zal de schaalvergroting van de vertoningsmogelijkheden
met name in de profit sector plaatsvinden. Ook anno 2005 zullen er in de non-profit
vertoningssector meer filmtheaters dan artplexen zijn. Wanneer er een optimistische
schatting wordt gemaakt, zullen er niet meer dan vijf artplexen zijn. Er zullen
dus naar verwachting meer uitbreidingen van de
vertoningsmogelijkheden binnen de bestaande vertoningsplaatsten
gerealiseerd worden dan het creëren van geheel nieuwe vertoningsplaatsen
in de vorm van artplexen.Vooralsnog is het lastig gebleken om op lokaal niveau artplexen te realiseren.
In Nederland is er zodoende nog maar één artplex, namelijk LUX in Nijmegen. Dit plan van Filmtheater
Cinemariënburg maakte onderdeel uit van een grote stadsvernieuwing.
Het Amsterdamse plan voor een artplex, het zogenoemde Nationaal Filmtheater, zal bij het vierde onderdeel inzake de positie
van de documentaire worden besproken.Knelpunten in de distributie en vertoning van de kwaliteitsfilmNaast het feit dat er een grote diversiteit aan distributeurs en vertoners
bestaat, is er tevens sprake van een grote versnippering. Mede hierdoor is
er geen optimale afstemming en verspreiding van de kwaliteitsfilm. Hierbij
speelt het aantal kopieën waarmee films uitgebracht worden een grote
rol. Met name kwetsbare kwaliteitsfilms worden in een beperkt aantal kopieën
gedistribueerd (circa één tot en met vijf kopieën). De
meeste kwaliteitsfilms gaan eerst uit in de grote randstedelijke filmtheaters
en worden pas drie maanden tot een half jaar na de premièredatum in
de provinciale vertoningsplaatsen vertoond. De landelijke publiciteit is dan
al achter de rug, waardoor het nog lastiger wordt om een groot publiek te
bereiken.Ook de professionalisering en zwakke financiële positie van de filmtheaters
spelen een rol. In het voorgaande is reeds beschreven dat de programmering,
professionalisering en verrichte investeringen in gebouw en personeel, zeker
hebben geleid tot de stijgende bezoekcijfers van de filmtheaters en daarmee
tot een versterking van de inkomensvormende functie. De ondersteuning vanuit
lagere overheden is echter zeer wisselend: sommige filmtheaters worden zwaarder
gesubsidieerd dan andere filmtheaters. Mede hierdoor hebben de meeste non-profit
vertoners doorgaans onvoldoende financiële middelen tot hun beschikking
voor een geheel professioneel betaalde organisatie. Zodoende wordt er in veel
filmtheaters nog een beroep gedaan op vrijwilligers of ID-medewerkers (melkertbanen)
en hebben zij een gebrek aan programmeringsbudgetten voor kwetsbare kwaliteitsfilms
en professionele marketinginstrumenten. Ten gevolge hiervan zijn een groot
aantal filmtheaters meer grotere publiekstrekkers en minder risicovolle kwaliteitsfilms
gaan vertonen. Deze situatie gaat met name ten koste van de distributie en
vertoning van de kwetsbare kwaliteitsfilm die door de rijksoverheid gesubsidieerde
distributeurs worden aangeboden.Uit recente berekeningen van het Sociaal Cultureel
Planbureaublijkt dat er bij de filmtheaters in vergelijking met andere
culturele instellingen efficiënter met de subsidies om: per subsidiegulden
worden er meer voorstellingen gegeven en meer bezoekers behaald. Zoals eerder
beschreven stijgt het aantal bezoekers voor de kwaliteitsfilm, maar het is
ook mijn overtuiging dat er onder andere door een heldere beleidsvisie
en het inzetten van strategische marketinginstrumenten er een nog groter en
breder publiek te bereiken is voor de (kwetsbare) kwaliteitsfilm.3. Rol van de rijksoverheid, lagere overheden en Europese
Unie inzake de distributie, vertoning en publieksbereikHet vigerende rijksoverheidsbeleid is gebaseerd op de taakverdeling, waarbij
de rijksoverheid zorg draagt voor het aanbod, de provincies voor de spreiding
en de lagere overheden voor de afname c.q. vertoning. Naast het subsidiëren
van de reeds genoemde distributeurs Cinemien, Contact Film
Cinematheek en Nederlands Film Museum-distributie, geeft de rijksoverheid tevens meerjarige subsidies via de Cultuurnota
aan grote filmfestivals, zoals het Nederlands filmfestival, het Internationaal Film Festival Rotterdam (IFFR),
het Internationaal Documentaire Festival Amsterdam (IDFA)
en het Holland Animation Film Festival (HAFF),De verantwoording voor de meerjarige subsidiëring op het gebied van
accommodaties voor de structurele vertoning en programmering van kwaliteitsfilms
c.q. Nederlandse speelfilms en documentaires ligt bij de lagere overheden.
De subsidiëring van dergelijke activiteiten past niet in het vigerende
beleid van de rijksoverheid.Subsidieregeling incidentele filmfestivals, filmmanifestaties
en investeringen filmtheatersDe rijksoverheid heeft echter wel mogelijkheden voor het subsidiëren
van incidentele projecten op het gebied van filmfestivals en -manifestaties
en mogelijkheden voor subsidiebijdragen ten behoeve van investeringen in accommodaties
via de subsidieregeling incidentele filmfestivals, filmmanifestaties en investeringen filmtheaters.Ter versterking van de positie van filmtheaters en filmhuizen in de stedelijke
en regionale infrastructuur te versterken, heb ik via de Cultuurnota 2001–2004
het budget inzake de regeling incidentele filmfestivals en filmmanifestaties
uitgebreid van f 200 000,– naar f 400 000,–
en het budget voor investeringssubsidies verhoogd van f 200 000,–
naar f 300 000,–. Hierdoor wordt de regeling ook toegankelijk
voor kleinere structurele filmfestivals en filmmanifestaties met complementaire
taken ten aanzien van de grote filmfestivals. Stedelijke of regionale festivals
of filmevenementen kunnen hierdoor aanspraak maken op een rijksbijdrage uit
het complementaire budget voor versterking van de programmering,de kwaliteit van de filmcultuur en het bereik van nieuwe doelgroepen. Daarnaast komt er meer
ruimte vrij voor de subsidiëring van investeringen in filmtheaters.Ik neem mij voor om de subsidieregeling binnenkort te laten evalueren.
Ik zal mede op basis van de evaluatie tevens advies vragen aan de Raad voor
Cultuur. Voor een verdere stimulering en verbetering van de distributie, vertoning
en marketing inzake de kwetsbare kwaliteitsfilm zoek ik naar mogelijkheden
om op termijn aansluiting te vinden bij het programmeringsfonds.Europese ondersteuningOok op Europees niveau is er ondersteuning voor de distributie en vertoning
van Europese films, namelijk via het MEDIA-programma van de Europese Unie.
Ten aanzien van de distributie worden distributeurs aangemoedigd om te investeren
in de productie, aankoop, marketing en promotie van niet-nationale Europese
filmproducties. Dit gebeurd door het verlenen van voorschotten
(onder de noemer «selective support»)
en steunverlening in samenhang met het aantal vertoningszalen («automatic support»). Voorts zijn er maatregelen voor sales agents, on line c.q. off linedistributie en televisie-uitzendingen.Het belangrijkste instrument voor de distributie en vertoning bij de automatische
steunverlening is het netwerk van Europa Cinemas.Hierbij
krijgen exploitanten die aangesloten zijn bij Europa Cinemas via het MEDIA-programma
een financiële bijdrage bij het vertonen van een bepaald percentage aan
niet-nationale Europese films binnen hun totale programmering ter ondersteuning
van inhoudelijke en marketingactiviteiten voor deze films.Het doel van Europa Cinemas is het verkrijgen van een grotere, internationale
spreiding van (niet-nationale) Europese films door het stimuleren van de distributie,
vertoning en gecoördineerde marketingstrategieën. Hiermee wordt
het bereiken van een groter en breder (met name jonger) publiek voor Europese
films beoogd. De bijdrage is onder andere afhankelijk van het aantal stoelen
en het land waarin het filmtheater is gevestigd.Anno 2000 ontvingen 302 vertoners uit 183 Europese steden via deze regeling
subsidie van Europa Cinemas. In het totaal gaat het hier om 17 Europese landen
en 755 doeken. In hetzelfde jaar ontvingen 17 Nederlandse vertoners met een
totaal van 46 vertoningszalen circa € 470 000 via Europa Cinemas.1 In vergelijking met andere Europese is het Nederlandse
profijt van deze steunverlening landen hoog, onder andere vanwege het feit
dat er sprake is van een voorkeursbeleid ten aanzien van kleine landen.Deze vorm van ondersteuning lijkt in Europa zijn vruchten af te werpen.
In 1999 is er ten opzichte van 1998 een aanzienlijke stijging van Europese
films bij Europa Cinemas te constateren: 64,5% van alle vertoningen betreft
een niet-nationale Europese film (versus 58,8% in 1998). Deze vertoningen
hebben in het totaal 19,8 miljoen getrokken (versus 15,5 miljoen in 1998).
Dit is een stijging van 28%.2Inspanningen van de rijksoverheid, provincies en gemeentenIn de plannen voor de jaren 2001–2004 blijkt dat de filmtheaters
vrijwel niet vertegenwoordigd zijn in de Stedelijke en
Provinciale Programma's Cultuurbereik. Dit terwijl de filmtheaters
de culturele instellingen bij uitstek zijn om een brede doelgroep te bereiken.
Mede omdat de filmtheaters een divers programma-aanbod hebben met films uit
niet-westerse landen, lage toegangsprijzen hebben en ook qua bezoek laagdrempelig
zijn.Naar mijn oordeel zou de ANF actiever richting de lokale overheden kunnen
opereren, zodat het filmtheatercircuit meer bij de plannen betrokken kan worden.
Dit zou er tevens toe kunnen leiden dat de filmsector prominenter op de agenda
wordt gezet bij de convenantbesprekingen tussen de rijksoverheid, provincies
en lokale overheden.Ik zal bij evaluatie van de Stedelijke en Provinciale Programma's Cultuurbereik
bezien in hoeverre de filmsector in de plannen is vertegenwoordigd.FilmeducatieEducatie is zeer belangrijk om culturele minderheden en jongeren al op
vroege leeftijd in aanraking te brengen met film. Via educatieve activiteiten kunnen zij leren om naar beelden te kijken en gestimuleerd worden
om zelf, naast populaire films in de bioscopen, ook kwaliteitsfilms te gaan
zien in de filmtheaters: «jong geleerd, is oud gedaan».Voorbeelden van filmtheaterprogramma's die positieve resultaten behalen,
zijn Film Fan, de Rotterdam
Film Course(een educatief filmprogramma voor jongeren, georganiseerd
door het Internationaal Film Festival Rotterdam dat jaarlijks wordt gehouden
in een groot aantal filmtheaters) en de MovieZone (elke
vrijdagmiddag worden in filmtheaters een selectie van kwaliteitsfilms vertoond
voor jongeren).Zeker wanneer rekening wordt gehouden met het feit dat Nederland binnenkort
voor een groot deel uit zogenoemde Nieuwe Nederlanderszal bestaan, is de investering in filmeducatie en cultuureducatie
in zijn algemeen, zelfs onmisbaar.Het Nederlands Intituut voor Filmeducatie (NIF)
dat in het kader van de Cultuurnota 2001–2004 gesubsidieerd wordt, speelt
hierbij een cruciale rol. Het NIF is op advies van de Raad voor Cultuur in
2001 ontstaan door middel van een fusie tussen vier instellingen, te weten Film Educatie, de Intermediair voor Filmeducatie (IF), MEI (Media, Educatie, Informatie) en de eerdergenoemde
Filmfan en MovieZone. Het NIF zou op langere termijn veel kunnen betekenen
voor de educatie in de filmsector en het bereiken van een groter en breder
publiek. Hierbij zijn onder andere de CKV-vakkenen
speciale programma's zoals Cultuur & School tevens
belangrijke instrumenten. Via het CKV krijgen de scholieren vouchers. Het
is gebleken dat de CKV-vouchers voor een groot
deel worden besteed aan filmbezoek. Onder andere via het NIF zou onderzocht
kunnen worden in hoeverre het mogelijk is om de educatieve activiteiten in
relatie tot het filmtheaterbezoek te kunnen bevorderen.Handreiking Filmtheaters en CultuurbeleidDe filmsector is sterk aan verandering onderhevig. Er wordt massaal geïnvesteerd
in grootschalige accommodaties en nieuwe technologieën, waardoor films
niet alleen in de bioscopen, arthouses en filmtheaters vertoond kunnen worden,
maar ook in de huiskamers van de consumenten zelf.Omdat onder andere uit diverse onderzoeken, statistieken van de ANF en
beleidsplannen van de filmtheaters is gebleken dat de provinciale en gemeentelijke
overheden verschillende beleidsuitgangspunten hebben ten aanzien van de non-profit
filmsector, is meer informatie nodig over het functioneren van de filmtheaters
en hun rol ten aanzien van de distributie en vertoning van kwetsbare kwaliteitsfilms.Ter ondersteuning van het beleid voor filmtheaters op provinciaal en gemeentelijk
niveau en ter verbetering van de kwaliteit van de programmering en exploitaties,
hebben twee overkoepelende filmorganisaties, de Nederlandse
Federatie voor de Cinematografie(NFC) en de Associatie van Nederlandse
Filmtheaters (ANF), het initiatief genomen om een zogenoemde Handreiking Filmtheaters en Cultuurbeleid te maken. Door middel van
een informatief overzicht willen zij meer betrokkenheid van beleidsmakers
en ondersteuning voor het filmbeleid stimuleren, maar ook de rol van de filmtheaters
bevorderen. De initiatiefnemers van de Handreiking verwachten daarmee de vertoning
van met name het meest kwetsbare filmaanbod en het artistiek beleid van filmtheaters
te kunnen stimuleren. Dat kan vooral door meer inzicht te geven in het functioneren
van de filmtheaters. De Handreiking is met name bedoeld voor beleidsmakers,
subsidiënten, sponsors, andere cultuurinstellingen en de filmsector zelf. De totstandkoming van de Handreiking wordt gezamenlijk gefinancierd door
de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG),
NFC en het Ministerie van OCenW en zal naar verwachting eind 2001, begin 2002
verschijnen. Hierin zullen zaken aan de orde komen zoals de organisatie van
de filmsector, de taakverdeling tussen de rijksoverheid, provincies en gemeenten,
de positie van de filmtheaters, actuele ontwikkelingen in de filmsector, doelstellingen
en organisatie van de filmtheaters. Voorts zal er aandacht besteed worden
aan nieuwe ontwikkelingen zoals filmeducatie en de opkomst van nieuwe publieksgroepen
en zullen er praktijkvoorbeelden worden gegeven aan de hand van het profiel
van een aantal lokale filmtheaters.Nederlandse filmDe distributie, vertoning en het publieksbereik inzake de Nederlandse
films verloopt vooralsnog moeizaam. Met name door investeringen in de productie
van Nederlandse films, is het aantal filmproducties in de periode 1991–2000
aanzienlijk gestegen van 14 naar 34 per jaar. Het aantal bezoekers voor de
Nederlandse film steeg in dezelfde periode van 372 500 (2,5% van het
totale nationale bioscoopbezoek, te weten 14,9 miljoen) naar 922 200
(5,8% van het totale nationale bioscoopbezoek, te weten 21,6 miljoen).1 Niettemin bleef het aantal bezoekers laag. Mede vanwege
een imagoprobleem en het feit dat Nederlandse films moeilijk hun weg weten
te vinden naar de bioscoop, worden er onvoldoende bezoekers behaald in verhouding
met de ondersteuning die er vanuit de rijksoverheid wordt geleverd.In de brief aan de Tweede Kamer d.d. 11 juni 2001 (Tweede Kamer, 2000–2001,
25 434, nr. 5) inzake de tussentijdse evaluatie van de structuurversterkende
maatregelen voor de filmindustrie zijn de resultaten van het evaluatierapport
dat door het bureau Research voor Beleid is verricht,
gepresenteerd. Eén van de conclusies van de onderzoekers was dat er
een accentverschuiving dient plaats te vinden van investeerders naar filmmakers.
Hierbij dient de relatie tussen filmmakers en sales agents onderzocht te worden
en gestimuleerd te worden dat zij zich maximaal inzetten voor de afzetmogelijkheden
van een filmproductie. Naar het oordeel van de onderzoekers maakt een dergelijke
verschuiving een betere beheersing van de kosten van de stimuleringsmaatregelen
mogelijk en leidt het uiteindelijk tot een betere balans tussen de publieke
bijdragen en de opbrengsten voor de filmindustrie.Ook uit overleg met professionals uit de filmsector is naar voren gekomen
dat de marketing en promotie voor Nederlandse filmproducties nog onderontwikkelde
gebieden zijn en dat er een accentverschuiving dient plaats te vinden richting
distributie en vertoning. Ik neem mij daarom voor in de komende twee jaar
meer aandacht hieraan te besteden.De succeskansen van de stimuleringsmaatregelen voor de Nederlandse filmindustrie
en het publieksbereik van Nederlandse films worden vergroot, wanneer binnen
het totale pakket aan stimuleringsmaatregelen meer aandacht wordt gegeven
aan de marketing, promotie, distributie én vertoning. In het kader
van het stimuleringsbeleid neem ik mij voor om maatregelen uit te werken ten
behoeve van een beter publieksbereik voor de Nederlandse film in de vorm van publiek private samenwerking (PPS).Ik wil deze maatregel treffen, omdat wordt gevreesd dat een belangrijk
deel van de Nederlandse filmindustrie nog niet in staat zal zijn om met behulp
van de nieuwe fiscale maatregel voldoende durfkapitaal uit de markt aan te
trekken. Hierdoor zou er een scherpe terugval kunnen optreden ten opzichte
van het gemiddelde productieniveau gedurende de periode 1999–2000
(de eerste jaren dat de stimuleringsmaatregelen van kracht waren). Deze maatregel
zal, ook gezien de aanbevelingen van het bureau Research en Beleid, erop gericht
zijn pre sales voor films te verruimen, investering
in marketing en promotie van Nederlandse films te stimuleren en coördinatie
tussen de audiovisuele fondsen te optimaliseren. Over het model dat hiervoor
wordt ontwikkeld, vindt binnenkort overleg tussen de rijksoverheid en vertegenwoordigers
van de Nederlandse filmsector plaats. Vervolgens zal met de betrokken fondsen
en de publiek omroep hierover worden gesproken. De Tweede Kamer wordt op een
later tijdstip ingelicht over de uitwerking van deze maatregel.4. Positie van de documentaireIn het voorgaande is reeds het IDFA genoemd. Dit festival heeft zich in
twaalf jaar tijd ontwikkeld tot de grootste en belangrijkste documentairefestival
ter wereld. IDFA houdt zich niet alleen bezig met de artistieke en cinematografische
aspecten van de documentaire, maar ook met culturele en sociaal-maatschappelijke
aspecten. Daarnaast functioneert het festival als internationale ontmoetingsplaats
voor documentairemakers, producenten, omroepmedewerkers en andere professionals,
met name door middel van de aan IDFA gelieerde markt voor co-financiering
van documentaires, namelijk Forum. Het IDFA weet
met zijn activiteiten een groot succes te boeken in het bereiken van een groot
publiek voor de documentaire. In het jaar 2000 behaalde het festival een recordaantal
bezoekers: het aantal steeg van 62 000 naar 65 000.1Toch is de huidige positie van de documentaire precair en zou het verbeterd
kunnen worden. De structurele uitbreng en vertoning van de documentaire is
vrijwel volledig afhankelijk van uitbreng in de filmtheaters. Circa 90 tot
95% van de documentaires wordt uitsluitend vertoond in de filmtheaters. Enkele
documentaires – gemiddeld 1 per jaar – zijn ook te zien in arthouses.
In zeer uitzonderlijke gevallen, wordt een documentaire ook vertoond in de
bioscoop. Een goed voorbeeld hiervan is de documentaire André Hazes, Zij gelooft in Mij.Deze documentaire behaalde
circa 160 000 bezoekers en geldt als de best bezochte documentaire in
de afgelopen vier jaar. In dezelfde periode behaalden slechts zes andere documentaires
meer dan 10 000 bezoekers, namelijk Lagrimas Negras (35 000), Ajax, daar hoorde zij Engelen zingen (21 370 tot nu toe), In het Huis van mijn
Vader (16 012), Het Ondergronds Orkest(13 772), O Amor Natural (12 930) en De
Grote Postweg (10 000). Naast de eerder genoemde Ajax-film,
hebben alleen drie andere films een bezoekersaantal tussen de 1000 tot 3500
behaald. De overige 21 uitgebrachte titels kwamen niet boven de grens van
1000 bezoekers.2De wijze waarop documentaires in omloop worden gebracht, vormt een belangrijk
knelpunt. Net als bij de distributie van kwetsbare kwaliteitsfilms, worden
documentaires doorgaans met 1 of 2 kopieën uitgebracht. In het jaar
2000 zijn drie titels uitgebracht door RCV, Hungry Eye
Pictures en Cinemien. De overige 22 titels
zijn uitgebracht door de producenten zelf, onder andere via de eerdergenoemde
Public Film en Lava Film.3Vanwege een gebrek aan het aantal kopieën, zijn vrijwel alle documentaires
ongeveer drie tot zes maanden na de premièredatum buiten de randstad
te zien, waardoor ook hierbij geldt dat de landelijke publiciteit reeds heeft
plaatsgevonden en dat het derhalve zeer lastig is om nog een groot publiek
te bereiken.Daarnaast is er onvoldoende afstemming in de uitbreng en vertoning, waardoor
documentaires vaak onnodig met elkaar concurreren. Hieruit kan geconcludeerd
worden dat er meer aandacht nodig is voor de marketing, promotie
en afstemming inzake de distributie en vertoning van de documentaire.Ook de kwaliteit van de uitgebrachte documentaires is zeer wisselend.
Een substantieel aantal films is niet geschikt voor reguliere vertoning door
bijvoorbeeld afwijkende lengtes. Vaak worden documentaires dan ook gemaakt
in meerdere versies voor vertoning in de bioscoop en uitzending op televisie.
Daarnaast verschijnen de meeste documentaires onregelmatig in de filmtheaters
en worden zij vaak op een incidentele wijze geprogrammeerd.Een voorbeeld van een structurele documentaireprogrammering is de wekelijkse Documentaire Salon. Dit documentaireprogramma wordt elke
zaterdag door Filmtheater Rialto georganiseerd,
onder andere in samenwerking met de Documentary Independent
Film Association (DIFA) en het Nationaal Audiovisueel
Archief(NAA). De Documentaire Salon blijkt een succesformule dat
goed bezocht wordt, met name omdat de voorstellingen op een speciale manier
worden gepresenteerd en begeleid met debatten, lezingen en in aanwezigheid
van de regisseur of andere betrokkenen. Bovendien kan het publiek rekening
houden met het regelmatig terugkerende tijdstip van het documentaireprogramma.Toekomstige permanente distributie- en vertoningsmogelijkheden
voor de documentaireHet Nederlands Fonds voor de Film ontwikkelt
een plan om in tien filmtheaters circa 40 documentaires per jaar uit te brengen
door middel van een structurele documentaireprogrammering. De tien filmtheaters
krijgen door middel van een leasecontract een professionele video beam. Op een relatief goedkope wijze kunnen er hierdoor kopieën
van de uit te brengen documentaires gemaakt en gedistribueerd worden. Daarnaast
kan vanuit één centraal punt de uitbreng op elkaar afgestemd
worden en gezamenlijke, strategische marketingcampagnes opgezet worden voor
het bereiken van een groot publiek. Ik neem mij voor om met het bestuur van
het Nederlands Fonds voor de Film in overleg te treden over dit plan.Het IDFA heeft tevens plannen voor een eigen zogenoemde Documentaire Instituut. Hiermee wil het IDFA zich naast zijn festivalperiode
(eind november, begin december) ook het gehele jaar door profileren. Dit plan
is op advies van de Raad voor Cultuur in het kader van de Cultuurnota 2001–2004
afgewezen. De Raad voor Cultuur is van mening dat de subsidiëring van
de rijksoverheid zich moet richten op de kernfunctie, namelijk het versterken
van de festivalprogrammering en de vertoningscondities.De rijksbijdrage aan het IDFA is voor de Cultuurnotaperiode 2001–2004
verhoogd, maar is nadrukkelijk niet bestemd om de uitbreiding van nevenfuncties
buiten de festivalperiode te ondersteunen. De Amsterdamse Kunstraad heeft
in zijn advies inzake filmfestivals voor het gemeentelijke Kunstenplan 2001–2004
een gelijksoortige conclusie getrokken: het is goed om te zorgen voor een
verdere ontwikkeling en verbreding, maar festivals moeten
vooral herkenbaar blijven als festivals.1In paragraaf 2 is het Nationaal Filmtheater reeds
genoemd. Dit plan is van oorsprong een initiatief van Filmtheater Rialto.
De betrokken partners zijn tot op heden: NOS, NPS, NRC Handelsblad en Stichting
Doen. Dit plan valt onder verantwoording van de Gemeente Amsterdam dat een
haalbaarheidsonderzoek heeft laten verrichten. De resultaten hiervan worden
binnenkort officieel bekend gemaakt. In het Nationaal Filmtheater zullen naast
documentaires tevens (inter)nationale (kwetsbare) kwaliteitsfilms, Nederlandse
films en omroepproducties van hoge kwaliteit worden vertoond.
Op het terrein van de documentaireprogrammering heeft het Nationaal Filmtheater
aangegeven graag samen te werken met het IDFA.Naast de reguliere uitbreng van documentaires in de filmtheaters vormt
televisie natuurlijk een zeer geschikt medium voor de spreiding van documentaires
en andere filmproducties. Met name de publieke omroep levert een belangrijke
bijdrage aan de productie en verspreiding van documentaires, in het bijzonder
met betrekking tot documentaires die zonder omroepparticipatie veelal niet
tot stand zouden komen. Dit onderwerp zal ik in de volgende paragraaf behandelen.
Overigens valt in dit verband ook de betekenis te vermelden van Kunstkanaal,
dat ik in het kader van de Cultuurnota 2001–2004 onder voorwaarden ondersteun.5. Rol van de publieke omroepVanuit de Tweede Kamer is gewezen op mogelijke negatieve neveneffecten
van de zenderprofilering voor de positie van de kunstzinnige film en documentaire
op de publieke zenders. Als gevolg van het hiermee samenhangende aankoopbeleid
van de publieke omroep is gezegd dat er sprake is van negatieve effecten ten
aanzien van de distributie- en vertoningsmogelijkheden voor dit soort filmproducties.In de afgelopen jaren heb ik de publieke omroep consequent aangesproken
op zijn bijzondere betekenis voor het klimaat in Nederland, zowel op het terrein
van de productie als (in mindere mate) de vertoning van speelfilms en documentaires.
Ik heb dit onder andere gedaan bij de wetswijziging. Dit met het oog op de
verlening van de concessie aan de publieke omroep en de nieuwe concessieperiode
(Tweede Kamer, 1998–1999, 2660, nr. 3).Echter, de publieke omroep heeft naast de wettelijke programmavoorschriften
voor culturele en kunstzinnige programma's (25%, respectievelijk 12,5% van
de zendtijd) en de wettelijke eis om minimaal 25% onafhankelijke producties
uit te zenden, geen specifieke verplichtingen op het gebied van kunstzinnige
films en documentaires. Vanwege de programmatische autonomie van de publieke
omroep acht de wetgever het niet wenselijk dat bij de concessieverlening dergelijke
specifiekere programmatische voorwaarden worden gesteld.Wel heb ik in mijn brief bij de concessieverlening op 29 augustus
2000 de NOS gevraagd om jaarlijks in het programmatisch jaarverslag bij de
Meerjarenbegroting in te gaan op de bereikte resultaten en nieuwe voornemens
met betrekking tot film en documentaire. Dat deed ik mede tegen de achtergrond
van het advies van de Raad voor Cultuur over het concessiebeleidsplan van
de publieke omroep, waarin de Raad nadrukkelijk aandacht vroeg voor kwetsbare
en bedreigde culturele programmacategorieën, zoals kunstzinnige films
en documentaires. Met het oog op het kabinetsbeleid gericht op de structuurversterkende
maatregelen voor de Nederlandse filmindustrie heb ik bovendien de NOS dit
voorjaar verzocht zijn visie en voornemens op het gebied van de Nederlandse
film en documentaire te concretiseren. De NOS heeft mij geantwoord in zijn
brief van 20 juni 2001. Deze doe ik u als bijlage bij deze brief toekomen.1Op 30 januari 2000 heb ik reeds mijn reactie gegeven op de vragen van
het kamerlid Bakker inzake de ontwikkelingen binnen de publieke omroep (Handelingen
Tweede Kamer 43–3347–3351). Ik duidde destijds aan dat, waar het
programmatische vraagstukken betreft, eerst het programmatische jaarverslag
bij de Meerjarenbegroting afgewacht dient te worden. De NOS zal deze in september
2001 bij mij indienen. De Meerjarenbegroting zal namelijk tevens een evaluatie
bevatten van één jaar zenderprofilering. Ik heb
tevens aangegeven dat ik van plan ben om gebruik te maken van de mogelijkheid
die ik bij de indiening van de Concessiewet heb genoemd, namelijk om jaarlijks
over de programmatische aspecten van de meerjarenbegroting advies te vragen
aan de Raad voor Cultuur.Zoals reeds is aangekondigd in de brief aan de Tweede Kamer inzake de
structuurversterkende maatregelen voor de filmindustrie, zal ik het initiatief
nemen tot nader overleg met de publieke omroep en de direct betrokken fondsen
over de voortgang van het Telefilmproject in de periode 2002–2003. Dit
in het bredere kader van mijn visie op de rol van de publieke omroep op het
terrein van film- en documentaireproducties en de verdere uitwerking van de
kabinetsvoornemens gericht op versterking van de Nederlandse filmindustrie.
Bij dit overleg zal ik de brief van de NOS van 20 juni jl. uiteraard
betrekken. Ik ben verheugd dat de NOS in deze brief nadrukkelijk redeneert
vanuit een gezamenlijk (omroep en filmsector) gevoeld belang. Hoewel ik erken
dat de publieke omroep mede afhankelijk is van het aanbod van filmproducties
uit de filmsector zelf, zal ik er bij de NOS op aandringen dat minimaal het
huidige investeringsvolume in de komende jaren op peil wordt gehouden en dat
de publieke omroep zijn belangrijke stimulerende rol voor de productie van
Nederlandse speelfilms en documentaires zal blijven vervullen.In het kader van de onderhavige brief wil ik nog nader ingaan op twee
specifieke onderdelen van deze brief: het beleid van de publieke omroep met
betrekking tot de documentaire en het aankoopbeleid van de publieke omroep
met betrekking tot onafhankelijke kunstzinnige films en documentaires.Positie van de (maatschappelijke) documentaire bij de
publieke omroepUit de brief van de NOS maak ik op dat de documentaire een sterkere positie
heeft gekregen in het programmabeleid van de publieke omroep. Een inventarisatie
van de Dienst Kijk- en Luisteronderzoek over het seizoen 1999–2001 wijst
op een substantieel volume van documentaires (1243 met een duur van 935 uur).In overleg tussen programmadirecties, de werkgroep documentaire en de
netcoördinatoren zijn vanaf het seizoen 2000–2001 duidelijk gemarkeerde
tijdslots in de genreschema's opgenomen. Hierbij kunnen vrijwel alle soorten
van documentaires op courante tijdstippen aan bod komen. Als gevolg hiervan
zijn op bijna alle dagen van de week en ook in het weekeinde documentaires
te zien.Op Nederland 3 wordt in het seizoen 2001–2002 een extra late avondslot
gentroduceerd, terwijl ook tijdslots met een lengte van circa 85 minuten zullen
worden opgenomen. Hierdoor is het mogelijk langere documentaires uit te zenden.
Ik ben tevreden over het feit dat na een jarenlange impasse, inmiddels afspraken
zijn gemaakt tussen de DIFA, de werkgroep documentaire en de NOS. Met deze
afspraken kan er een meer adequate registratievorm gecreëerd worden,
dat de kwantitatieve én de kwalitatieve analyse van het documentaire
aanbod van de publieke omroepen mogelijk maakt. De resultaten hiervan kunnen
in de toekomst een rol vervullen in het programmatisch jaarverslag.Binnen het kader van de Cultuurnota 2001–2004 heb ik het budget
van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproductiesverhoogd met 3 miljoen gulden. Deze verhoging brengt het totale budget
van het Stimuleringsfonds op 34 miljoen gulden per jaar, waarvan in 2001 8,9
miljoen gulden beschikbaar is voor het stimuleren van de productie van documentaires.
Ik hoop hiermee het fonds meer armslag te geven voor programma's
met een vernieuwend karakter, waaronder documentaires over maatschappelijke
thema's. De laatste categorie is kostbaar door de grondige research, de lange
opnametijd en de overwogen afwerking die ervoor nodig zijn. De afgelopen jaren
is het aantal aanvragen bij het Stimuleringsfonds voor deze documentaires
toegenomen. Het Stimuleringsfonds verhoogt het beschikbare budget met 1,8
miljoen gulden en de NOS stelt 2 miljoen gulden beschikbaar voor de maatschappelijke
documentaires. De NOS wil met deze reservering, afkomstig uit het Fonds Omroepreserve, de positie van de omroepen op dit
terrein verder versterken.AankoopbeleidDe NOS benadrukt dat de publieke omroep meer doet dan het traditionele,
zeer gewaardeerde kunstzinnige aanbod op Nederland 3. Op Nederland 1 zal gedurende
alle weken van het jaar op zaterdagavond een slot worden ingeruimd voor de
betere film, waarvan de KRO er 26 voor haar rekening neemt. De NOS geeft aan
dat de genre- en programmaschema's een breed aankoopbeleid vergen en dat budgetten
over een breed scala van producties moeten kunnen worden verdeeld. In reactie
op de discussie in de Tweede Kamer inzake onafhankelijke distributeurs geeft
de NOS tevens aan dat er geen sprake is van een machtspositie. Laat staan
misbruik daarvan bij de aankoop van films en documentaires.Ik deel de opvatting van de NOS dat naast een doelmatig optreden van de
publieke omroep ook een optimale afstemming van het aankoopbeleid van individuele
omroeporganisaties (op het niveau van de publieke omroep als geheel of binnen
de drie televisienetten) is vereist. Hierdoor wordt niet alleen prijsopdrijving
voorkomen, maar staat de publieke omroep ook sterker op een rechtenmarkt die
zich kenmerkt door internationalisering, commercialisering en schaalvergroting.Ik kan mij voorstellen dat deze «verzakelijking» van het aankoopbeleid
van de publieke omroep negatieve consequenties kan hebben voor bepaalde distributeurs.
Ik heb hier echter begrip voor, want voor de publieke omroep dienen immers
de programmatische en zakelijke overwegingen centraal te staan.In dit verband dient naar mijn oordeel niet gesproken te worden van een
«misbruik van een monopolie» zoals door distributeurs wel is gedaan.
Echter, mochten distributeurs de indruk hebben dat de publieke omroep zijn
positie misbruikt ten opzichte van zijn leveranciers, dan staat het hen uiteraard
vrij om aan de hiervoor geëigende weg te behandelen door hun klacht aan
de Nationale Mededingingsauthoriteit (NMA) ter beoordeling voor te leggen.6. Samenvatting stimuleringsmaatregelen voor de distributie
en vertoning vanuit de rijksoverheidIn het voorgaande heb ik aangegeven op welke terreinen ik verder actie
zal ondernemen:Digitalisering• Op Europees niveau wordt reeds onderzoek verricht naar de eventuele
gevolgen van de internationale digitale ontwikkelingen, waarbij onder andere
wordt gekeken naar maatregelen om de negatieve effecten tegen te gaan. Ik
neem mij voor om een soortgelijk onderzoek ook op nationaal niveau te laten
uitvoeren. Distributie, vertoning en publieksbereik inzake de kwetsbare
kwaliteitsfilm• Ik neem mij voor om de subsidieregeling incidentele filmfestivals,
filmmanifestaties en investeringen filmtheaters binnenkort te laten evalueren.
Mede naar aanleiding van de evaluatie zal ik tevens advies vragen aan de Raad
voor Cultuur. Voor een verdere stimulering en verbetering van de distributie,
vertoning en marketing inzake de kwetsbare kwaliteitsfilm zoek ik naar mogelijkheden
om op termijn aansluiting te vinden bij het programmeringsfonds.• Ter ondersteuning van het beleid voor filmtheaters op provinciaal
en gemeentelijk niveau en ter verbetering van de kwaliteit van de programmering
en exploitaties financier ik samen met de VNG en het NFC de realisatie van
de Handreiking Filmtheaters en Cultuurbeleid. Distributie, vertoning en publieksbereik inzake de Nederlandse
film• De succeskansen van de stimuleringsmaatregelen voor de Nederlandse
filmindustrie worden vergroot, wanneer binnen het totale pakket aan stimuleringsmaatregelen
meer aandacht wordt gegeven aan de distributie en vertoning. Ter verbetering
van de distributie, vertoning en publieksbereik van Nederlandse films wordt
een instrument in de vorm van publiek private samenwerking (PPS) door mij
uitgewerkt in relatie tot de filminvesteringsaftrek door mij uitgewerkt.Toekomstige permanente distributie- en vertoningsmogelijkheden
voor de documentaire• Het Nederlands Fonds voor de Film ontwikkelt een plan om in tien
filmtheaters circa 40 documentaires per jaar uit te brengen door middel van
een structurele documentaireprogrammering. Ik neem mij voor om met het bestuur
van het Nederlands Fonds voor de Film in overleg te treden over dit plan.Publieke omroep• Ik zal het initiatief nemen tot overleg met de publieke omroep
en de direct betrokken fondsen inzake het Telefilmproject. Dit in het kader
van mijn beleidsvisie op de rol van de publieke omroep op het terrein van
Nederlandse film- en documentaireproducties en de verdere uitwerking van de
kabinetsvoornemens gericht op versterking van de Nederlandse filmindustrie.• Inzake de programmatische aspecten van de Meerjarenbegroting voor
de landelijke publieke omroep zal ik dit najaar advies vragen aan de Raad
voor Cultuur, waarbij tevens de evaluatie van de effecten van de netprofilering
(voor onder andere onafhankelijke filmproducties en documentaires) kan worden
betrokken.• Over de effectiviteit van de extra stimulansen op het gebied van
de televisiedocumentaire zal ik nog in overleg treden met de NOS, DIFA en
het Stimuleringsfonds, waarvoor de verbeterde kwantitatieve en kwalitatieve
analyse van het documentaire aanbod een goede basis vormt.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,F. van der PloegXNoot1 De distributeur Park Junior komt voort uit het LOKV en is in 2001 een
samenwerking aangegaan met het Filmmuseum.XNoot2In de periode 1989 t/m 1998 zijn in Nederland de marktaandelen van films
afkomstig uit de Verenigde Staten gestegen van 75,6% naar 89,8%. Media Salles.
European Cinema Yearbook 1999 (Milaan 2000), p. 90. In het jaar 2000 lag het
Amerikaanse marktaandeel lager, namelijk 79,5%. Media Salles. European Cinema
Yearbook 2000 (Milaan 2001), p. 84.XNoot3ANF (Amsterdam 2001).XNoot1NFC (Amsterdam 2001). De jaren tachtig waren vooral voor de profit bioscopen
slechte jaren. Uit gegevens van de ANF blijkt dat deze periode voor de non-profit
filmtheaters goed was.XNoot1Een megaplex is een vertoningsplaats met minimaal 16 zalen. Nederlanders
gaan relatief gezien minder naar de film dan Amerikanen of de gemiddelde Europeaan.
Daarnaast zijn de infrastructurele mogelijkheden of fysieke ruimte beperkt.
Hierdoor is het sterk de vraag of er in de komende tien jaar daadwerkelijk
voldoende motivatie van investeerders is ter realisering van een groot aantal
megaplexen in Nederland.XNoot2Media Salles. European Cinema Yearbook 2000 (Milaan 2001), p. 77.XNoot3Idem.XNoot4RMC Medien Consult. Cinema study. The cinemas of Germany: structural changes
and the long term outlook for the movie theatre industry. Based on the examples
of North Rhine-Westphalia and Hamburg. Samenvatting (Wuppertal 1998), p. 9
en 14.XNoot1MEDIA Desk Nederland (Hilversum 2001).XNoot2Europa Cinemas (Brussel, Parijs 2000).XNoot1NFC (Amsterdam 2001).XNoot1IDFA (Amsterdam 2001).XNoot2Nederlands Fonds voor de Film (Amsterdam 2001).XNoot3Idem.XNoot1Zie hiervoor tevens het rapport Amsterdam Mainport Filmmuseum en Filmtheater
Amsterdam van de Dienst Welzijn Amsterdam. Afdeling Kunst en Cultuur. (Amsterdam
1999).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27432-34.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl