Volkshuisvestingsbeleid; Verslag algemeen overleg over de voortgang woningbouw in 1995, uitbreiding 1995-2000, en over het voortgangsrapport stedelijk knooppuntenbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24508, nr. 12

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-11-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24508 nr. 12

31-10-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de bewindsliedenDiscussie in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24508Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 508Volkshuisvestingsbeleidnr. 12VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 31 oktober 1996De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft op 19 juni 1996 overleg gevoerd met minister De
Boer en staatssecretaris Tommel van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer over de voortgang woningbouw in 1995 en de verwachte
uitbreidingsproductie 1995–2000 (brief van 26 april 1996, Kamerstuk
24 508, nr. 7) en over hetvoortgangsrapport stedelijk knooppuntenbeleid (VROM-96-444).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Verbugt (VVD) stelde vast dat in de brief van 26 april
een optimistisch beeld wordt geschetst van de woningbouwproductie tot 2000.
Op basis van de stukken meende zij echter dat dit optimisme enige bijstelling
behoeft. Ook uit het veld komen bezorgde geluiden, o.a. van de Nationale woningraad
en het Algemeen verbond bouwbedrijf (AVBB).In de brief wordt gesteld dat de gemiddelde bouwproductie behoorlijk op
peil ligt. Uit de brief blijkt evenwel ook dat deze in 1995 op ruim 80 000
is uitgekomen, terwijl de productie volgens de Vinex 85 000 woningen
per jaar zou moeten bedragen. In 1995 is de productie dus toch circa 5% lager
uitgekomen. Bovendien moet worden bedacht dat zich in 1995 bijzondere omstandigheden
hebben voorgedaan die de vraag naar vooral koopwoningen sterk hebben opgedreven.
In het bijzonder de lage rente, gecombineerd met de nieuwe tweeverdienersregeling
in de hypotheekvoorwaarden, heeft in 1994 geleid tot een sterk stijgende vraag
en de afgifte van veel bouwvergunningen. Desondanks is in 1995, ondanks de
hausse op de markt, het Vinex-streefcijfer niet gehaald en zal volgens becijferingen
van het AVBB ook in 1996 de Vinex-taakstelling niet gehaald worden. Mevrouw
Verbugt was daar bezorgd over. Het volkshuisvestingsbeleid heeft zich inmiddels
naar de marktsector gekeerd en zij betwijfelde of het Vinex-beleid daar voldoende
op is afgestemd. Het lijkt erop dat dit beleid nog niet zo is geïnspireerd
door het marktconforme gedachtengoed.Op dit moment zijn de marktomstandigheden nog steeds buitengewoon gunstig:
de rentestand is laag en er is een grote vraag naar koopwoningen. Anderzijds
gaan de grote Vinex-locaties, als alles meezit, pas na 1997 lopen.
Wat zullen dan de gevolgen zijn als tegen die tijd de rente weer gaat stijgen,
of regionale woningmarkten geconfronteerd worden met een zeer groot aantal
woningen dat in één keer op de markt komt? Op dat punt is er
het gevaar dat het volkshuisvestingsbeleid en het Vinex-beleid gaan wringen.
Dit zal trouwens waarschijnlijk niet alleen beperkt blijven tot de koopsector,
maar ook doorwerken naar de huursector. De staatssecretaris doet wel een oproep
aan de corporaties om nu gebruik te maken van de lage rentestand voor het
bouwen van betaalbare woningen, maar uit de stukken blijkt ook dat de regio
Amsterdam (het ROA) waar deze betaalbare woningen het hardst nodig zijn, tot
2001 nog vrij krap zit in beschikbare harde bouwlocatiecapaciteit.Zij vroeg dan ook hoe de bewindslieden hier tegenaan kijken en hoe ze
denken over de kritiek vanuit de marktsector op de brief van 26 april. Valt
te verwachten dat de staatssecretaris binnenkort bij de minister aan de bel
moet trekken? Gezien deze kritiek kan de staatssecretaris toch niet zonder
meer optimistisch blijven? De buitengewoon gunstige marktomstandigheden zouden
ertoe moeten leiden dat er op korte termijn veel gebouwd wordt, vooral in
die gebieden waar nog steeds een gespannen woningmarkt aanwezig is. Uit de
stukken blijkt dat er veel woningen zijn gebouwd in gebieden waar dat volgens
de Vinex niet was gepland en dat vijf van de twaalf provincies lager uitkomen
dan was voorzien bij het sluiten van de Vinex-convenanten. Behalve Gelderland
en Noord-Brabant zijn dat ook de drie Randstadprovincies Utrecht, Noord-Holland
en Zuid-Holland, waar de druk op de woningmarkt juist het grootst is. Verder
ligt in de zeven BON-gebieden de bouwproductie ruim 24 000 woningen achter
bij de Vinex-taakstelling. Het tekort wordt gecompenseerd door grotere bouwactiviteiten
buiten de stadsgewesten. Mevrouw Verbugt was daar op zichzelf niet zo verbaasd
over, want de markt kruipt nu eenmaal waar ze gaan kan. Zij had er ook niet
zoveel moeite mee, voorzover de verstedelijking niet in strijd is met de in
de streekplannen beoogde ontwikkelingen. Er sluipen nu echter ook ontwikkelingen
binnen die niet in streekplannen zijn voorzien en het is de vraag of dat wel
wenselijk is. Vooral als het gaat in de vorm van een ongebreidelde uitwaaiering
over de ruimte, vond zij dat een verkeerde ontwikkeling. Anderzijds moet worden
bedacht dat de druk zeer groot is.De nu geuite kritiek zou genuanceerd kunnen worden als op korte termijn
voldoende harde bouwcapaciteit beschikbaar zou komen om de beoogde woningproductie
tot stand te komen, maar uit het overzicht per provincie blijkt dat op regionaal
niveau nog allerlei weerbarstige problemen overwonnen moeten worden voordat
de beoogde woningproductie daadwerkelijk tot stand kan worden gebracht. Zo
kampt het BON-gebied Twente nog met hardnekkige bodemsaneringsproblemen die
volgens de nota Woningbouw tot 2000 nog een spaak in het wiel kunnen steken,
en heeft het knooppunt Arnhem/Nijmegen de Waalsprong nog niet hard gemaakt
heeft, terwijl in Utrecht vooral de binnenstedelijke productie achterblijft.
De regio Amsterdam kampt nog met problemen bij het tot ontwikkeling brengen
van de grote bouwlocaties en de Rotterdamse en de Haagse regio's zullen de
grote uitleglocaties niet voor het einde van de twintigste eeuw in ontwikkeling
kunnen nemen. Ook in Brabant zijn nog de nodige hordes te nemen: er zijn berichten
over stagnaties bij Breda, Den Bosch en Eindhoven en uit de op tafel liggende
cijfers blijkt dat Brabant nog grote inspanningen moet leveren om aan de taakstelling
te voldoen. De problemen op provinciaal en regionaal niveau zijn dus nog niet
de wereld uit en met het oog hierop deelde mevrouw Verbugt het optimisme van
de staatssecretaris niet. Vooral in de regio's waar de woningmarkt het meest
onder druk staat, liggen er op basis van de Vinex nog een aantal problemen.In dit verband vroeg zij waar het plan blijft om bij te dragen aan de
woonmilieudifferentiatie in stedelijke gebieden, het zogenaamde antisegregatieplan.
Bij de jongste begrotingsbehandeling is daar door de hele Kamer om gevraagd.Hoewel de VVD-fractie zich indertijd zeer kritisch heeft opgesteld ten
opzichte van het Vinex-beleid, wilde mevrouw Verbugt de Vinex-afspraken, nu
deze eenmaal met instemming van de Kamer zijn gemaakt, uiteraard respecteren.
Wel pleitte zij ervoor dat bij de actualisering van de Vinex lering wordt
getrokken uit de signalen die nu uit het veld komen. Deze wijzen erop dat
de woningbouwontwikkeling op de afgesproken plaatsen achterblijft en dat de
productie voor een belangrijk deel in gebieden plaatsvindt die niet in het
Vinex-beleid zijn aangewezen. In ieder geval moet worden voorkomen dat de
komende tijd regionaal stagnatie in de woningproductie gaat optreden. Waar
nodig zal dan ook in samenwerking met provincie en gemeenten meer flexibiliteit
moeten worden betracht, zonder de gemaakte Vinex-afspraken geheel overboord
te zetten. Anders is er het risico dat woningbouw over de verkeerde plaatsen
gaat uitwaaieren. Zij pleitte ervoor in overleg met de betrokken provincie
oplossingen te zoeken voor die plaatsen waar een ongecoördineerde overloop
dreigt te ontstaan. Die oplossingen zouden moeten passen in het streekplankader
en ook goed hanteerbaar moeten zijn.Ook wilde zij, mede gezien de nu aan de orde zijnde productiecijfers,
het marktconforme volkshuisvestingsbeleid meer nadrukkelijk een plaats geven
bij de actualisering van de Vinex. Zij ging ervan uit dat de provincies op
dat punt een belangrijke inbreng kunnen leveren; vooral zij immers kunnen
voor het regionale maatwerk zorgen. Zijn de bewindslieden bereid daar meer
ruimte voor te bieden?Het voortgangsrapport over het stedelijk knooppuntenbeleid vond zij een
weinig bezielend stuk. Er zijn enige positieve ontwikkelingen voor de knooppuntgemeenten
te noemen: er wordt gebouwd, er wordt infrastructuur verbeterd en de laatste
jaren is ruim 200 mln. besteed aan verbetering van het bedrijfsvestigingsklimaat.
Onduidelijk is echter in hoeverre deze ontwikkelingen direct voortvloeien
uit het knooppuntenbeleid. Er is veel geld naar de knooppuntgemeenten gegaan,
o.a. uit de extra aardgasbaten en de werkgelegenheidsimpuls, maar dat is steeds
gegaan op basis van ad-hocbeslissingen en nooit ingebed in structureel beleid.
Bovendien is inmiddels weer veel nieuw beleid ontwikkeld, met weer zijn eigen
knooppunten. Zo is er nu het grotestedenbeleid, waarbij onderscheid wordt
gemaakt tussen de G4-, de G15- en de C20-gemeenten. Het leek haar dan ook
nodig dat de minister van VROM op dit punt wat intensiever haar coördinerende
taak uitoefent, vooral ten aanzien van de ministeries van Economische Zaken
en van Binnenlandse Zaken.De kritiek op de uitwerking van het knooppuntenbeleid komt voor een deel
van de knooppuntgemeenten zelf, maar ook van provincies en marktpartijen.
Vooral de kritiek van de zijde van de marktpartijen vond mevrouw Verbugt opmerkelijk,
omdat het knooppuntenconcept juist is opgezet vanuit een marktgerichte benadering.
De knooppunten zouden, zo was de bedoeling, internationaal concurrerend moeten
zijn in de slag om de stuwende investeringen die voor nieuwe werkgelegenheid
zouden moeten zorgen, maar in de praktijk blijken de knooppunten vooral elkaars
concurrent te worden. Zij vond daarom dat de profielschetsen toe zijn aan
een herijking en meer onderscheidend moeten worden, waarbij vooral de sterke
kanten van de knooppuntgemeenten moeten worden beklemtoond. Het leek haar
nodig dat dit punt wordt betrokken bij de actualisatie van de Vinex.Ook de provincies blijken niet goed uit de voeten te kunnen met het huidige
knooppuntenbeleid en pleiten daarom voor een brede regionale ontwikkeling,
gedragen door het betreffende knooppunt. Zij stond daar niet afwijzend tegenover
en had begrepen dat ook de bewindslieden dat niet doen. Hoe denken zij dit
punt verder met de provincies uit te werken?Om het knooppuntenbeleid kans van slagen te geven, dient het in ieder
geval meer elan te krijgen en meer enthousiasmerend te worden uitgevoerd.
Knooppunten zouden in de concurrentiestrijd met het buitenland een soort magneet
moeten worden die investeringen aantrekt welke anders voor Nederland verloren
zouden gaan, en behoren niet onderling concurrerend te zijn of ontwikkelingen
in niet-knooppuntgemeenten te doorkruisen. Het beleid moet dus duidelijker
gericht worden op het bereiken van meerwaarde, hetgeen eveneens een sterkere
coördinatie van de beleidsinzet van de diverse ministeries vergt. Bovendien
zullen de knooppunten ook zelf tot een betere onderlinge afstemming moeten
komen.De heer Jeekel (D66) zag bij de algemene lijn van de brief
van 26 april (de woningproductie in de periode 1995–2000 is ruim voldoende
en het woningtekort komt per 2000 onder de 2%) toch een aantal probleemvelden.
Daarbij wees hij er in de eerste plaats op dat circa 15% van de woningen niet
op de meest gewenste plek wordt gebouwd, terwijl dat percentage nog iets hoger
uitvalt als wordt gelet op de trendbrief van 17 november 1995. Hij vroeg of
deze woningen die primair in de categorie «overige gebieden» gebouwd
zullen worden, in het algemeen worden gerealiseerd op plaatsen die passen
in de betreffende streekplannen en de overige kaders. Verder vroeg hij wat
het effect van deze woningen zal zijn op de Vinex-realisatie. Hij ging ervan
uit dat marktpartijen zullen voorkomen dat op ongeveer hetzelfde moment zeer
veel woningen tegelijk op de markt komen en zag daarom het risico dat de Vinex-woningen,
waarbij zich toch al vertraging voordoet, nóg later worden gerealiseerd.
Daarnaast wees hij op het gevaar dat in die overige gebieden na enige jaren,
namelijk op het moment dat de Vinex-bouw echt op gang komt, de woningbouwproductie
sterk zal teruglopen. Met het oog hierop kon hij zich voorstellen dat wordt
geprobeerd in de komende jaren de woningbouw in die overige gebieden te temporiseren.Voor het tweede probleemveld verwees hij naar de reactie van het AVBB,
waarin een aantal redenen worden genoemd waarom volgens het verbond de woningbouw
dreigt te stagneren. Zijn deze punten inderdaad terecht aangevoerd en moet
ervan worden uitgegaan dat ze ook in de komende jaren nog belemmerend zullen
werken? Zo ja, wat kan de rijksoverheid daar dan aan doen?In de derde plaats merkte hij op dat er twee regio's zijn waar de geplande
woningproductie zeker niet wordt gehaald: het ROA en Noord-Brabant. Dit probleem
moet, aldus de stukken, in eerste instantie opgelost worden door de betrokken
besturen van provincies en gemeenten. Op welk moment wordt dan door de bewindslieden
gedacht aan ingrijpen en waaruit zou dat «ingrijpen» dan kunnen
bestaan?De relatief grote woningproductie in de drie noordelijke provincies, Overijssel
en Zeeland beschouwde hij als het vierde probleemveld. Deze bouw vindt vooral
in de categorie «overige gebieden» plaats en juist in die gebieden
blijkt het steeds moeilijker te worden om een aantal bestaande huurwoningen
te verhuren. Als hier niets aan wordt gedaan, zal er in 2000 in deze regio's
een veel te groot aantal woningen zijn, waardoor er ook veel leegstand zal
optreden, een situatie die zowel uit volkshuisvestelijk als uit ruimtelijk
oogpunt ongewenst is. Hij had met instemming in bijlage I bij de brief van
26 april gelezen dat er in de noordelijke provincies en Zeeland op gelet moet
worden dat de grote productie daar niet leidt tot problemen in de bestaande
voorraad, maar de vraag is dan natuurlijk wel wie daarop zal letten en op
welke wijze eventueel kan of zal worden ingegrepen door de rijksoverheid.
In het algemeen overleg op 24 januari jl. over de trendbrief 1995 had de heer
Jeekel al gevraagd om een notitie over leegstand en leegstandsdreiging en
hij vroeg wanneer deze te verwachten is. In ieder geval vond hij dat in die
gebieden waar nu al leegstand in de huursector is of dreigt, geen nieuwe woningen
meer gebouwd dienen te worden in dezelfde of de naastliggende prijsklasse,
totdat er duidelijkheid is over het beleid inzake huurwoningen,
waaronder mogelijke sloop of verkoop van huurwoningen. Hij zou graag zien
dat wordt nagegaan welke gemeenten op dit punt al in de gevarenzone zitten
of dreigen te komen. Leeuwarden is in dat verband een bekend voorbeeld, maar
er zullen er zeker méér zijn.In bijlage III bij de brief van 26 april wordt geconcludeerd dat vanaf
1997 vrijwel geen sociale woningbouw meer nodig is, met uitzondering van de
herstructureringsnieuwbouw. In algemene zin onderschreef hij die conclusie,
maar hij wees hierbij wel op de zogenaamde uitstelvraag, bijvoorbeeld van
mensen die lang op kamers blijven wonen, maar op een bepaald moment toch een
zelfstandige woning willen. Die uitstelvraag is lastig te ramen. Bovendien
wordt in de stukken aangegeven dat er in de sector sociale woningbouw in 2000
nog een woningtekort van gemiddeld 2,4% zal zijn, terwijl het streven erop
is gericht om in 2000 landelijk onder de 2% uit te komen. Al met al had hij
dan ook de indruk dat er ook na 1997 nog wel enige sociale woningbouw nodig
is.In dit verband merkte hij nog op dat zich in de afgelopen periode een
verdere stijging van de huren in de nieuwbouw heeft voorgedaan, terwijl in
andere sectoren de huurstijging aan het afnemen is. Nu biedt de individuele
huursubsidie wel enige compensatie, maar het beste is uiteraard om te proberen
ook in de nieuwbouw de huurstijging minder groot te laten zijn.Hij ging vervolgens in op het stedelijk knooppuntenbeleid. Dit beleid
dient een ruimtelijk-economisch wervend concept te zijn en het is daarom van
groot belang dat ook de marktpartijen hier iets in zien. Zij stellen echter
dat de selectie van de knooppunten niet strikt genoeg is geweest, waardoor
er in feite te veel knooppunten zijn, en ook hij meende dat bij de actualisering
van de Vinex nagegaan moet worden of het aantal knooppunten beperkt kan worden.Van belang is voorts dat er alleen ad-hocfinanciëlemiddelen voor
de knooppunten zijn, niet of nauwelijks specifieke middelen. Hij begreep dat
dit mede te maken heeft met de gebruikelijke weerbarstigheid van interdepartementale
coördinatie, maar hij drong er toch op aan dat wordt geprobeerd om de
geldstroom duidelijker te oormerken. Het projectbudget voor de haalbaarheidsstudies
leek hem waardevol.Ook hij had de indruk dat er maar een gebrekkige samenhang is tussen het
stedelijk knooppuntenbeleid en het grotestedenbeleid. Zo is de indeling van
gemeenten in het grotestedenbeleid weer net iets anders dan die in het kader
van het stedelijk knooppuntenbeleid. Wat is nu precies de relatie tussen het
«stadseconomiedeel» van het grotestedenbeleid en het stedelijk
knooppuntenbeleid?Hij wees erop dat zich ook ontwikkelingen voordoen die inwerken tegen
het stedelijk knooppuntenbeleid, zoals grootschalige detailhandelsvestigingen
buiten het centrum, bijvoorbeeld in Rotterdam-Alexanderpolder. Verder noemde
hij de perifere detailhandelsvestigingen. Voortzetting van het huidige beleid
op dat punt zal, zo was zijn indruk, leiden tot uitholling van de stedelijke
knooppunten.De kantorenontwikkeling bij stations loopt op dit moment op een aantal
plaatsen nogal stroef, omdat strenge parkeernormen worden gesteld. Op zichzelf
is dat goed voor het woon-werkverkeer, maar voor het zakelijk bezoek is dat
vooral lastig. Is het mogelijk om de parkeernorm voor het zakelijk bezoek
enigszins te verruimen, nu kantorenontwikkeling bij stations algemeen van
groot belang wordt geacht, ook in het kader van het stedelijk knooppuntenbeleid?In veel steden in het buitenland vormen stuwende industriële activiteiten
de motor van de economische ontwikkeling. In Nederland komt dat maar weinig
voor en zijn de stedelijke knooppunten vooral gericht op dienstverlening,
waardoor de stuwende industriële activiteiten vaak in de periferie terechtkomen.
Hij betreurde dat.In de evaluatie van het stedelijk knooppuntenbeleid was hem de zin opgevallen
dat provincies het niet als hun verantwoordelijkheid zien om vooral
aandacht te schenken aan de stedelijke knooppunten. Hij vroeg op welke manier
de provincies gestimuleerd kunnen worden om daar wél veel aandacht
aan te geven.De conclusie van de evaluatie dat de knooppunten zelf maar matig tevreden
zijn met de geboden mogelijkheden, hield voor hem in dat er iets moet veranderen
in die mogelijkheden. Verder wordt in de evaluatie geconcludeerd dat er een
glijdende beweging lijkt te zijn naar de regio rond de knooppunten, dat er
te veel knooppunten met te weinig onderlinge profilering zijn en dat provincies
te veel een eigen beleid voeren. Met het oog hierop pleitte hij ervoor dat
in het kader van de actualisering van de Vinex de meest kansrijke knooppunten
worden geselecteerd en zeer actief worden bevorderd. Als «meest kansrijke»
zag hij die knooppunten die liggen op de verbindingsassen naar het Europese
achterland. Ook het sectorale beleid van andere ministeries zou op die meest
kansrijke knooppunten geconcentreerd moeten worden. Verder vond hij dat de
stuwende industriële activiteiten in de regio rond het stedelijk knooppunt
ten dienste van het knooppunt zouden moeten worden ingezet.Mevrouw Assen (CDA) constateerde op haar beurt dat de brief
van 26 april optimistisch van toon is over de uitbreidingsproductie. Zij had
uit deze brief ook opgemaakt dat niet meer krampachtig wordt vastgehouden
aan een tekort van tenminste 2%, maar dat daar ook onder gekomen mag worden.
Wel komen er uit het veld zorgelijke geluiden over de vraag of het realiseren
van deze woningproductie haalbaar is. Daarnaast roept de spreiding van de
woningproductie over de gebieden vragen op; er wordt in een aantal gevallen
niet op de meest juiste plek gebouwd. Vooral in de BON-gebieden blijft de
woningproductie achter, terwijl elders de productie hoger ligt dan de taakstelling.
Bovendien wordt niet altijd in overeenstemming met de streekplanontwikkelingen
gebouwd. In feite betekent het een verdere spreiding van de bebouwing, in
plaats van concentratie van woningbouw op aangewezen plaatsen. Willen de bewindslieden
vasthouden aan dat beleid van concentratie en, zo ja, wat doen zij dan om
de huidige scheefgroei in de woningproductie te corrigeren?In ieder geval is duidelijk dat de taakstelling niet op de afgesproken
wijze wordt gerealiseerd. Alleen het niet gereed zijn van Vinex-locaties is
onvoldoende reden voor overschrijding in andere gebieden. Wat doen de bewindslieden
om die locaties sneller te doen ontwikkelen? Zijn beleid en aansturing op
dit punt misschien te gering en wordt het bouwen geheel aan de markt overgelaten?
Is het misschien stilzwijgend toch een ander beleid, een soort laissez-fairebeleid?
Welke sturingsmogelijkheden hebben de bewindslieden en welke willen zij hier
gaan inzetten?Opmerkelijk vond mevrouw Assen dat het met de ongesubsidieerde woningbouw
zo goed gaat, en met de premiewoningen en de huurwoningen zo slecht. Zijn
hier, naast de grote vraag naar koopwoningen en de geringe vraag naar sociale
woningbouw, nog andere oorzaken voor aan te geven? Als die grote vraag naar
koopwoningen structureel is, wordt het toekomstige bouwprogramma daaraan dan
aangepast?Vooral in het ROA en overig Flevoland, maar ook in het kader van de herstructurering
van de grote steden resteert er nog behoefte aan sociale woningbouw. Het is
volgens de stukken de bedoeling dit pas aan het einde van de programmaperiode
te verrekenen. Waarom gebeurt dat zo laat? Ontstaat hierdoor niet een te grote
druk op de sociale woningvoorraad in de betreffende regio's?Vanuit Overijssel en Gelderland had zij bezorgde geluiden gehoord over
de BWS-herverdeling, vooral wat betreft de gevolgen voor de woningbouw in
de sociale sector, met alle consequenties van dien voor de Vinex-locaties.
Of betekent dit wellicht dat «ingebroken» wordt op de Vinex-contracten
in deze twee provincies? Zij ging vervolgens in op het stedelijk knooppuntenbeleid. Door decentralisatie
en verzelfstandiging van voormalige rijksinstellingen en door de afronding
van de herhuisvesting van de rijkskantoren heeft de rijksoverheid minder sturingsmogelijkheden
dan in het verleden, maar de stelling dat de verantwoordelijkheid voor het
knooppuntenbeleid nu bij de knooppuntsteden zelf is komen te liggen, is het
andere uiterste. Zij vroeg zich af of het wellicht juister is om de regiefunctie
en de financiële ondersteuning van het knooppuntenbeleid bij het Rijk
te laten, naar analogie van eerdere investeringsimpulsen. Wordt er nog een
speciaal investeringsprogramma in dit beleidskader uitgevoerd, dan wel geëntameerd?Het bestuurlijk concept voor het knooppuntenbeleid wijzigt zich steeds.
Het is niet duidelijk hoe daarmee wordt omgegaan ten aanzien van knooppunten,
al dan niet onder de BON vallend. Een samenhangende Vinex-locatiebenadering
kan toch niet ineens los gezien worden van de oorspronkelijke ondertekenaars
van de convenanten? Wat doet het ministerie van VROM om de hier en daar weinig
stimulerende houding van de provincies om te zetten tot een positieve impuls?
Welke concrete afspraken zijn hierover met de provincies gemaakt?Daarnaast vroeg mevrouw Assen welke afspraken met de knooppuntsteden zijn
gemaakt inzake een zinvolle rapportage over de evaluatie van het beleid. Hoe
staat het met de nadere verdieping van de analyse van de voortgangsrapportage
en met de nadere invulling van de profielschetsen van de knooppunten?Vervolgens stelde zij nog een aantal vragen.– Is er een prioriteitstelling voor de stedelijke knooppunten bij
de sanering van verontreinigde bodems? Hoeveel geld is voor die sanering uitgetrokken?– Zij vroeg om inzicht in de voorkeursbehandeling van de stedelijke
knooppunten bij de besteding van de extra aardgasbaten in 1992 en 1993, in
relatie tot de overige gemeenten.– Hoeveel van de 73 goedgekeurde projecten en welk deel van de 1,4
mld. aan investeringen valt in de stedelijke knooppunten?– Hoe valt de wijziging van de Financiële verhoudingswet uit
voor de knooppuntgemeenten?– Hoe verhoudt het knooppuntenbeleid zich tot het grotestedenbeleid?Al met al was mevrouw Assen, evenals de knooppuntgemeenten, nogal teleurgesteld
over het voortgangsrapport. Mede gezien het verslag van het bestuurlijk overleg
van de minister met de stedelijke knooppunten op 18 januari jl. vroeg zij
zich af in hoeverre de minister nog serieus aan een knooppuntenbeleid werkt,
zeker nu de verantwoordelijkheid bij de knooppunten zelf is komen te liggen.
Is het in dat geval wellicht zinvoller om het knooppuntenbeleid in te passen
in het grotestedenbeleid?De heer Duivesteijn (PvdA) sprak eerst de hoop uit dat de komende
nota's op het gebied van de ruimtelijke ordening, vooral die over de Randstad,
gelegenheid zullen bieden om meer fundamenteel in te gaan op de stedelijke
knooppunten en de voortgang van de woningbouw in die steden. Zelf vond hij
het aantal van dertien stedelijke knooppunten voor een land als Nederland
aan de hoge kant, maar nu daar eenmaal voor gekozen is dient er met alle kracht
voor gezorgd te worden dat de ontwikkelingen vooral in die knooppunten plaatsvinden,
hetgeen ook betekent dat een restrictief beleid gevoerd dient te worden ten
aanzien van concurrerende ontwikkelingen elders. Daarbij is uiteraard het
financieel instrumentarium van groot belang, niet alleen voor de betrokken
gemeenten, maar ook om de knooppunten voor marktpartijen aantrekkelijk te
laten zijn.Hij pleitte dan ook voor het ontwikkelen van financiële instrumenten
die specifiek zijn toegesneden op de stedelijke knooppunten, waarbij hij overigens
betwijfelde of het verstandig is om dat weer in te passen in het grotestedenbeleid,
alleen al omdat er nu eenmaal méér grote steden dan stedelijke
knooppunten zijn. In de praktijk werkt bij de sleutelprojecten de inbreng
van de Rijksgebouwendienst al vaak als een soort motor en in feite is dat
al een verkapte subsidie. De rijksoverheid investeert daarmee immers gericht
op plekken waar investeringen gewenst zijn. Hij zou dat graag willen uitbreiden,
in die zin dat voor alle ministeries de verplichting ontstaat om bij de besteding
van sectorale gelden zoveel mogelijk prioriteit aan de knooppunten te geven.
Ook zou hij er niet tegen zijn als het kabinet daarnaast nog met een bonusregeling
zou komen, om de ontwikkeling van de knooppunten een extra impuls te geven.Ingaande op de voortgang van de woningbouw in 1995 en de verwachte uitbreidingsproductie
in de komende jaren merkte hij eerst op dat het gebruikelijk is dat in grote
bouwlocaties (zoals de Vinex-locaties) de productie niet zo snel op gang komt.
Op dat punt maakte hij zich dus niet veel zorgen. Zorgen maakte hij zich wel
over de woningbouw buiten de Vinex-locaties, omdat deze concurrerend is ten
opzichte van de woningbouw op de Vinex-locaties. Door het tolerante beleid
op dit punt van provincies en rijksoverheid dreigen de doelstellingen van
het Vinex-beleid te worden ondergraven.Vervolgens wees hij op de relatie tussen de leefbaarheid van wijken en
het woningtekort, in die zin dat bij het vrijwel verdwijnen van het woningtekort
aantasting van de leefbaarheid dreigt. Als een woningtekort in een bepaald
gebied omslaat in een woningoverschot, kan dat zelfs zeer ernstige consequenties
hebben voor de leefbaarheid in het hele gebied, omdat mensen dan niet alleen
wegtrekken uit de minst aantrekkelijke buurten, maar ook uit de minder goede
woningen in overigens wel aantrekkelijke buurten. Een dergelijk verschijnsel
heeft zich in de praktijk al voorgedaan, bijvoorbeeld in het Engelse Liverpool.
Ook in Nederland is het al te zien, met name in Leeuwarden, een gemeente met
een substantieel woningoverschot, waar nu al in één wijk een
leegstand van circa 25% aanwezig is, hoewel het op zichzelf om een vrij aantrekkelijke
wijk gaat die in de Randstad behoorlijk gewild zou zijn. Die leegstand heeft
grote financiële consequenties voor de betrokken woningbouwvereniging:
zij moet enerzijds grote investeringen doen om de kwaliteit van deze wijk
te verbeteren, en krijgt anderzijds te weinig huur binnen door de leegstand.
Bovendien is zij gedwongen om de huren te verlagen. Daarnaast wordt er elders
in Leeuwarden gewoon doorgebouwd, o.a. door projectontwikkelaars die nieuwe
huizen aan de onderkant van de koopwoningenmarkt realiseren. De heer Duivesteijn
besefte dat daar vraag naar is en vond het ook begrijpelijk dat mensen graag
naar een kwalitatief betere woning trekken en dat een gemeente zichzelf wil
vernieuwen, maar door deze ontwikkeling verwachtte hij wel in de toekomst
grote problemen. In dat verband vond hij het ook merkwaardig dat juist Leeuwarden
in BWS-kader vrij veel woningen toegewezen heeft gekregen.Hierna signaleerde hij dat er nog steeds geen goede instrumenten zijn
om de strategische kernvoorraad van goedkope sociale huurwoningen in stand
te houden. Het is in de praktijk sterk afhankelijk van het overleg tussen
gemeentebesturen en corporaties en er zijn op dit punt dus geen waarborgen,
met alle risico's van dien voor de betaalbaarheid van woningen. Een wettelijk
instrumentarium op dit punt leek hem dan ook noodzakelijk. Ter illustratie
wees hij op het recente beleidsplan van de Amsterdamse federatie van woningcorporaties,
waarin wordt gezegd dat in een periode van slechts enkele jaren het bestand
goedkope woningen (met een huur tot f 345 per maand) bijna gehalveerd
zal worden. Dat betekent bovendien dat zeer veel mensen afhankelijk zullen
worden van individuele huursubsidie. In een ander rapport wordt gesproken
over een halvering van de betaalbare woningvoorraad in Haarlem, in een periode
van circa tien jaar.Hij wees tenslotte nog op de passages op blz. 7 van bijlage III, waarin
wordt aangegeven dat voor een gezonde toekomst van de vier grote steden
een gedifferentieerde bevolkingssamenstelling nagestreefd dient te worden.
Hij was op zichzelf niet tegen dat streven, maar het betekent wel dat dan
in de grote stad de betaalbare woningvoorraad kleiner wordt, zonder dat er
garanties zijn dat dit in de regiogemeenten wordt gecompenseerd door een toeneming
van het aantal betaalbare woningen dat beschikbaar is voor mensen uit de grote
stad. Zo is onlangs in de regio Haaglanden een gemeenschappelijke woonruimteverdelingsverordening
afgesproken, maar de afzonderlijke gemeenten kunnen nog steeds zelf eisen
stellen op het punt van inkomen en huur. In dat kader heeft de gemeente Leidschendam
de gebruikelijke fiatteringsgrens van f 300 huursubsidie (als iemand
méér dan dit bedrag aan huursubsidie nodig zou hebben, mag hij
de betreffende woning niet in) verlaagd naar f 180. Op zichzelf moge
de achterliggende bedoeling hiervan begrijpelijk zijn, namelijk voorkomen
dat mensen sterk afhankelijk worden van individuele huursubsidie, maar het
betekent tegelijk dat grote groepen mensen met een minimuminkomen worden uitgesloten.
De heer Duivesteijn drong erop aan dat de staatssecretaris hiertegen optreedt.
Hij vond dat gemeenten geen eigen fiatteringsgrenzen behoren te hanteren. Antwoord van de bewindsliedenDe minister herinnerde eraan dat bij de behandeling van de
Vinex, waar het stedelijk knooppuntenbeleid een onderdeel van is, door de
Kamer het aantal stedelijke knooppunten is vastgesteld op de huidige dertien,
in afwijking van het voorstel van het toenmalige kabinet. Het gaat bij de
knooppunten om een netwerk van sterke steden, die een motor dienen te zijn
voor de ruimtelijk-economische ontwikkelingen in de regio. Het Rijk vervult
daarbij een ondersteunende rol; de knooppunten en de provincies moeten het
verder zélf waarmaken.Het leek haar niet verstandig om nu met een voorstel tot beperking van
het aantal knooppunten te komen. Het zou een breuk betekenen met de besluitvorming
in het kader van de behandeling van de Vinex en de overheid (dus ook het Rijk)
hoort te staan voor nakoming van aangegane verplichtingen. Zij vond het dus
niet juist om halverwege de uitvoering van afgesproken beleid daarop terug
te komen. Bovendien gaat het bij het stedelijk knooppuntenbeleid om een beleid
op langere termijn, hetgeen op zichzelf al een reden is om niet al te snel
tot wijzigingen over te gaan. Verder meende zij dat dit punt niet thuishoort
in de actualisering van de Vinex. Wel kan het aan de orde komen in de voortgangsrapportage
ruimtelijke perspectieven die volgend jaar zal verschijnen en de opmaat zal
zijn voor de nieuwe nota over het ruimtelijk beleid in Nederland. In het verband
van die nota is het terecht om na te gaan of vastgehouden zou moeten worden
aan het stedelijk knooppuntenbeleid.Het grotestedenbeleid was aanvankelijk alleen gericht op de vier grote
steden, maar is in een later stadium uitgebreid tot de twintig grotere steden,
waaronder ook alle stedelijke knooppunten. Daarmee is er dus een betrokkenheid
van de bewindslieden van Binnenlandse Zaken en van VROM en zij plegen ook
regelmatig overleg over het te voeren beleid. Het ministerie van VROM is in
het knooppuntenbeleid nog steeds het coördinerende ministerie. Inmiddels
is de minister van VROM ook voorzitter van het bestuurlijk overleg met de
stedelijke knooppunten. Voorheen was dat een burgemeester van een stedelijk
knooppunt.Inderdaad zijn in de voortgangsrapportage op een aantal punten kritische
opmerkingen gemaakt over het knooppuntenbeleid, zoals over vorm en inhoud
van het financiële instrumentarium en de te grote nadruk op voorzieningen
en zakelijke dienstverlening. Daarnaast is o.a. aangegeven dat de profielen
van de stedelijke knooppunten te veel op elkaar lijken, maar de minister zag
niet dat daar veel aan te doen is. In de praktijk blijkt het immers vrijwel
onmogelijk te zijn om af te spreken dat een knooppunt zich op bepaalde zaken
concentreert en andere zaken aan andere knooppunten overlaat.
Aanvankelijk is in het knooppuntenbeleid vooral ingezet op het realiseren
van hoogwaardige voorzieningen in de knooppunten en in dat kader zijn inmiddels
ook regionale voorzieningen op het vlak van gezondheidszorg, cultuur, hoger
onderwijs e.d. in de knooppunten geconcentreerd, terwijl daarnaast een herhuisvesting
van de rijkskantoren heeft plaatsgevonden. Op dat punt is het beleid echter
inmiddels vrijwel afgerond, al blijft natuurlijk gelden dat nieuwe grootschalige
voorzieningen (waaronder nieuwe rijkshuisvesting) in de eerste plaats in de
knooppunten zullen worden gerealiseerd.Dit betekent dat het, wat de stimuleringsmogelijkheden betreft, vooral
gezocht zal moeten worden in subsidieregelingen. Tot 1995 gold de subsidieregeling
bedrijfsomgevingsbeleid, een regeling van het ministerie van Economische Zaken
die geheel was gericht op de stedelijke knooppunten. Bij de evaluatie van
die regeling is door Economische Zaken de conclusie getrokken dat een nieuwe
regeling op dit punt niet meer uitsluitend op knooppunten zou moeten worden
gericht, omdat zich ook in andere steden en regio's kansrijke ontwikkelingen
voordoen. In dat verband moet worden bedacht dat het knooppuntenbeleid nooit
is bedoeld om alle ontwikkelingen elders tegen te houden, maar is gericht
op het stimuleren van kansen en ontwikkelingen in de knooppunten zelf. Met
het oog hierop is het ministerie van Economische Zaken vervolgens, ter vervanging
van de subsidieregeling bedrijfsomgevingsbeleid, met de Stirea-regeling gekomen
die nog wel primair op knooppunten is gericht, maar ook ingezet kan worden
ten behoeve van andere regio's met kansrijke ontwikkelingen. De bewindsvrouwe
kon zich voorstellen dat de knooppunten hier enige moeite mee hebben, omdat
de nieuwe Stirea-regeling minder onderscheidend werkt dan de subsidieregeling
bedrijfsomgevingsbeleid, maar zij vond de door Economische Zaken gemaakte
keuze wel geheel verantwoord. Als andere regio's dan de knooppunten geen enkele
steun zouden kunnen ontvangen, is er immers het risico dat schade wordt toegebracht
aan kansrijke ontwikkelingen, terwijl dat nooit de bedoeling van het knooppuntenbeleid
is geweest.Zij merkte in dit verband nog op dat het bij die «andere regio's»
alleen gaat om gebieden waar in het kader van het nationaal ruimtelijk beleid
ook ontwikkelingen worden voorzien. Ten aanzien van gebieden die daarbuiten
liggen, wordt uiteraard door het Rijk geen stimulerend beleid gevoerd. Bij
die «andere regio's met kansrijke ontwikkelingen» kan gedacht
worden aan bijvoorbeeld Den Bosch of Assen.In het kader van de Stirea-regeling is een jaarlijks bedrag van 25 mln.
geoormerkt voor de vier grote steden. Zij nemen immers in het nationale beleid
toch een bijzondere positie in, in vergelijking met de andere steden. Vanwege
het ministerie van VROM is in 1996 een bedrag van circa 2 mln. beschikbaar
voor stimulerend beleid ten aanzien van de overige knooppuntgemeenten, hetgeen
in het jaar 2000 zal oplopen tot circa 2,5 mln.In het knooppuntenbeleid wordt niet alleen ingezet op zakelijke dienstverlening.
Er bestaat ook oog voor stuwende industriële activiteiten die eveneens
belangrijk kan zijn voor de werkgelegenheid in een regio.Vastgesteld moet worden dat de provincies verschillend tegen het knooppuntenbeleid
aankijken. Verder kan het een provincie die geen knooppunt op haar grondgebied
heeft liggen, niet kwalijk worden genomen als ze toch geneigd is om bijvoorbeeld
de provinciehoofdstad extra te stimuleren, teneinde die stad althans enigszins
het imago van een knooppunt te geven. In het geval een provincie die wél
een knooppunt binnen haar grenzen heeft, toch kiest voor stimulering van een
andere gemeente, is er zeker reden, zo vond de minister, om met die provincie
nader in overleg te treden. Tot nu toe had zij overigens geen concrete aanwijzingen
dat dit verschijnsel zich zou voordoen.Onlangs is in een algemeen overleg over grootschalige detailhandelsvestigingen
toegezegd dat het beleid op dit vlak over twee jaar wordt geëvalueerd.
Tot nu toe heeft alleen de gemeente Rotterdam een locatie voor grootschalige
detailhandelsvestigingen; de andere knooppunten hebben dat niet.In het bestuurlijk overleg met de knooppunten op 18 januari jl. is gebleken
dat ook zij zich beraden op de vraag wat het kenmerkende van het knooppuntenbeleid
precies is, wat verwacht mag worden van de provincie en het Rijk en wat zij
zelf kunnen doen. Hierover is afgesproken dat de knooppunten zelf een beleidsnota
opstellen, de zogenaamde perspectievennota, waarin zal worden ingegaan op
de economische ontwikkeling en zaken die ondersteunend daarbij zijn, zoals
het regionaal openbaar vervoer, de hoofdinfrastructuur en de stedelijke herstructurering
van werklocaties. Zodra deze nota gereed is, zal daar bestuurlijk overleg
over plaatsvinden.In reactie op de opmerking over parkeernormen voor kantoren bij stations
zei de bewindsvrouwe dat het juist voor locaties vlakbij stations aangewezen
is om strenge normen te hanteren, om te bereiken dat het woon-werkverkeer
vrijwel volledig plaatsvindt per openbaar vervoer. De nog resterende parkeerplaatsen
dienen dan inderdaad te worden gebruikt ten behoeve van het zakelijk vervoer.Over de besteding van de extra aardgasbaten wordt informatie gegeven in
een bijlage bij de voortgangsrapportage. Vrijwel 100% van die baten is ingezet
in de knooppunten. Verder is bij de behandeling van de Vinex niet afgesproken
om nog extra middelen voor de knooppunten in te zetten. De herverdeling van
het Gemeentefonds pakt overigens in het algemeen heel goed uit voor de knooppunten,
door de centrumfunctie die zij vervullen. Alleen Maastricht neemt hierin een
bijzondere positie in.Bodemverontreiniging geeft geen absolute prioriteit. Wel wordt voorrang
gegeven aan bodemsaneringen als er problemen zijn met de volksgezondheid.
In het rapport-Welschen over dit onderwerp is geconcludeerd dat er binnen
de stedelijke knooppunten niet echt sprake is van oponthoud in de strategische
projecten.De minister leidde vervolgens de behandeling van het onderwerp «voortgang
woningbouw en verwachte uitbreidingsproductie» in door harerzijds eerst
te reageren op een aantal opmerkingen die samenhangen met het ruimtelijk beleid.
Daarbij merkte zij eerst op dat het ruimtelijk beleid en het volkshuisvestingsbeleid
elkaar ondersteunen en zodoende elkaar ook versterken.Er is niets tegen dat er, nu nog niet overal de Vinex-locaties bouwrijp
zijn, ook gebouwd wordt op niet-Vinex-locaties, mits die locaties passen in
de betreffende streek- en bestemmingsplannen. Wel moet de vinger aan de pols
worden gehouden, voor het geval over enige jaren gemeenten waar nu op niet-Vinex-locaties
wordt gebouwd, stellen dat zij extra bestemmingsplancapaciteit nodig hebben
voor de huisvesting van de eigen woningzoekenden omdat de capaciteit is opgebruikt
voor die bouw op niet-Vinex-locaties. Die extra capaciteit dient er in het
algemeen niet te komen, want de woningzoekenden uit die gemeenten behoren
dan huisvesting te vinden in de Vinex-locaties. Dat is ook in het belang van
die locaties, want anders is er het gevaar dat ze onvoldoende tot ontwikkeling
kunnen worden gebracht. Overigens wordt ervan uitgegaan dat met een en ander
rekening wordt gehouden in het regionale volkshuisvestingsbeleid.Een nieuw overloopbeleid, al dan niet gecoördineerd, is niet aan
de orde, alleen al omdat een dergelijk beleid de stedelijke concentraties
zou uithollen. Binnen de regio zal bewaakt moeten worden dat er geen overloop
plaatsvindt naar niet-woningbouwlocaties. Ook zal binnen de regio bewaakt
moeten worden dat niet alle woningen van de Vinex-locaties in die regio in
één keer op de markt komen. Het was haar bekend dat in diverse
regio's beleid in die zin wordt ontwikkeld.Tenslotte wilde de minister de mogelijk bestaande indruk wegnemen dat
indertijd min of meer van bovenaf, dus door het Rijk, is bepaald waar de Vinex-locaties zouden moeten komen. Op die manier is beslist niet
gehandeld, want er is over alle locaties intensief overleg gepleegd met alle
betrokkenen, in het bijzonder de provincies. Een enkele locatie is misschien
wat minder enthousiast onderschreven door de betrokken provincie, maar in
het algemeen konden de provincies zich goed vinden in de gekozen locaties.De staatssecretaris wilde niet van optimisme, maar van realisme
spreken, aangezien de inventarisatie berust op gegevens over realisatie en
planning die door de regio's zelf zijn aangeleverd. Het totaalbeeld ziet er
goed uit: het voortschrijdend twaalfmaandsgemiddelde van verleende bouwvergunningen
komt in 1996 op circa 100 000 en in veel gebieden zal naar verwachting
het woningtekort in 2000 onder de 2% zal uitkomen. Dat neemt niet weg dat
er ook gebieden zijn waar het nog niet goed loopt en daar mag niet afgewacht
worden, maar dient actie genomen te worden. De aard daarvan is echter sterk
afhankelijk van de plaatselijke situatie. In die gebieden waar het beter had
kunnen lopen, ligt het voor de hand om de betrokken bestuurders nadrukkelijk
op hun verantwoordelijkheden te wijzen. Ter illustratie noemde de bewindsman
de gemeente Breda waar het niet goed loopt en waar o.a. door de inspectie
al enige keren erop is gewezen dat de planvorming te langzaam verloopt. Voor
hem was het de vraag of perikelen rond een gemeentelijke herindeling altijd
wel een goede reden zijn om niet met volle kracht aan bouwplannen te werken.
Anderzijds zijn er ook gebieden, zoals het ROA, waar de betrokken gemeenten
er wel hard aan trekken, maar waar er nog allerlei onzekerheden zijn, bijvoorbeeld
over de locatie IJburg in Amsterdam. In zulke gebieden zijn er nauwelijks
mogelijkheden om tot een versnelling te komen. Wel wordt vanuit het ministerie
in nauw contact met de betreffende gemeenten de vinger aan de pols gehouden.Ook in de gebieden met nu nog flinke woningtekorten, zoals het ROA en
Utrecht en omgeving, ziet de wat verdere toekomst er helemaal niet somber
uit. Naar verwachting komen eind 1997 de grote Vinex-locaties in productie,
zoals het gebied Leidsche Rijn bij Utrecht. Dat is inderdaad wat later dan
destijds werd gedacht, maar sinds de vertraging die in de beginfase is opgetreden,
is geen verdere vertraging opgetreden. Het mag trouwens ook geen verwondering
wekken dat het enige tijd kost om zo'n grote en complexe locatie als Leidsche
Rijn in productie te brengen. Bovendien wordt er in het algemeen op de grote
Vinex-locaties ook behoorlijk geïnvesteerd in kwaliteit, hetgeen de bewindsman
verheugend vond. Overigens is, toen duidelijk werd dat de woningbouw in de
Leidsche Rijn wat langer op zich zou laten wachten, er bewust voor gekozen
om voor de tussenperiode de locatie-Zenderpark tot ontwikkeling te brengen.Tenslotte is in een aantal delen van Nederland, wat meer in de periferie
gelegen, inmiddels evenwicht op de woningmarkt ontstaan en is er op bepaalde
plekken zelfs een woningoverschot gekomen. De bezorgde geluiden van het AVBB
kunnen dus in ieder geval voor die delen van Nederland niet gelden. Hij kon
zich voorstellen dat het AVBB pleit voor meer bouwmogelijkheden, maar bedacht
moet wel worden dat het AVBB niet een organisatie van projectontwikkelaars
is, maar van bouwers die niet zelf het risico van eventuele leegstand dragen.
Op dat punt is al terecht het voorbeeld van Leeuwarden genoemd en de staatssecretaris
kon nog meer plaatsen noemen, zoals Veendam, Winschoten en Stadskanaal. Daar
wordt het bouwen in de vrije sector bewust bevorderd, omdat iedere gemeente
graag haar eigen inwoners vasthoudt, terwijl de provincie hier in het streekplan
ook zeer veel ruimte voor geeft. In de praktijk heeft dit echter tot gevolg
dat gemeenten elkaar met lage grondprijzen beconcurreren. Voor woningkopers
is dat plezierig, want een woning in de vrije sector kan in die gemeenten
tegen zeer lage prijzen worden aangekocht, maar anderzijds leidt dat wel tot
leegstand in de sociale sector, in de orde van grootte van 4%
à 5%, met zeer ernstige financiële gevolgen. Overigens wordt geprobeerd
die gevolgen zo goed mogelijk op te vangen door gezamenlijk tot een herstructurering
te komen, o.a. door het verkopen van bestaande corporatiewoningen, waarbij
het meestal om de wat duurdere voorraad gaat.Met het oog hierop leek het hem nodig om tijdig woningbouw op bepaalde
plaatsen af te remmen. Dat betekent overleg met provincie en gemeenten over
de vraag hoeveel ruimte in streekplannen gegeven zou moeten worden, hetgeen
vooral speelt op het moment dat een streekplan herzien wordt. Verder dient
in dit verband aan de gemeenten voorgehouden te worden dat leegstand niet
alleen grote financiële consequenties voor de corporaties heeft, maar
ook voor de gemeente zelf. Het is immers de gemeente die een wijk met leegstand
weer aantrekkelijk zal moeten maken, bijvoorbeeld door investeringen te doen
om een hoger kwaliteitsniveau te bereiken. Per regio zal de bouwproductie
dus goed afgestemd moeten worden op de vraag, waarbij enerzijds rekening moet
worden gehouden met de trek van veel mensen naar de koopsector, o.a. door
de huidige lage rentestand, maar anderzijds ook acht geslagen zal moeten worden
op de gevolgen daarvan voor de sociale huursector die een gemeente niet zonder
meer kan laten liggen voor de corporaties.Al met al is het van belang om te bedenken dat de tientallen jaren bestaande
situatie van een woningtekort in héél Nederland zich nu snel
aan het wijzigen is in een gedifferentieerde situatie: vooral in de Randstad
is er nog een tekort, in een aantal gebieden is er een evenwicht en op sommige
plaatsen is er ook duidelijk sprake van een overschot. Overigens heeft een
evenwicht op de woningmarkt of een beperkt woningoverschot het belangrijke
pluspunt dat via het marktmechanisme de prijzen een dalende tendens gaan vertonen,
hetgeen zich ook al in de praktijk voordoet, zowel in de koop- als in de huursector.
Als het overschot echter in de orde van grootte van 4% à 5% komt te
liggen, worden de negatieve consequenties duidelijk zichtbaar.Een notitie over een en ander zal worden opgenomen in de begrotingsstukken-1997,
als onderdeel van een uitvoerig hoofdstuk over herstructurering. In dat verband
zal tevens een reactie worden gegeven op de motie over ruimtelijke segregatie.
Herstructurering zag de staatssecretaris namelijk niet alleen als een probleem
van de grote stad, maar ook als een probleem van de overschotgebieden, en
daarom was het zijn bedoeling om in het hoofdstuk over herstructurering ook
aandacht te geven aan het punt van de ruimtelijke segregatie. Met de grote
gemeenten wordt overigens al gesproken over het per gemeente opstellen van
een plan om ruimtelijke segregatie tegen te gaan.In reactie op de voorstellen van het AVBB merkte hij op dat in de afgelopen
tijd, waar nodig, alternatieve bouwlocaties voor de korte termijn zijn gestimuleerd.
Op dit moment zag hij geen noodzaak om dit opnieuw te doen, nu de bouw in
de grote Vinex-locaties voor de deur staat en de bouwproductie toch al op
een hoog niveau ligt. Het weer ontwikkelen van alternatieve bouwlocaties (ervan
uitgaand dat dit snel zou kunnen gebeuren) zou ook het risico geven dat ze
de Vinex-locaties concurrentie gaan aandoen, met het gevaar dat geen enkele
locatie meer rendabel is, en zou ook leiden tot een verdere uitwaaiering van
de woningbouw die niet gewenst is. Verder noemde hij in dit verband de passage
in zijn brief dat uit gesprekken met de regio's duidelijk is geworden dat
er de komende tijd, waarin de Vinex-locaties nog geen productie leveren, niet
hoeft te worden gevreesd voor het opraken van de bouwlocaties en dus ook niet
voor een dip in de bouwproductie. Bovendien wees hij hierbij op het behoorlijke
aandeel (zo'n 30%) dat de sociale woningbouw moet hebben in de bouw op de
Vinex-locaties. Als dan nu toch nog alternatieve bouwlocaties zouden worden
ontwikkeld, zou het aandeel van de sociale woningbouw op de Vinex-locaties
evenredig lager uitkomen, terwijl sociale woningbouw op die locaties juist zo gewenst is. Met het oog hierop had hij voor het ROA-gebied, waar
op dit moment weinig bouwcapaciteit aanwezig is, overwogen dat er al veel
in de pijplijn zit en dat het daarom acceptabel is dat de woningen die nu
«statistisch tekort worden gekomen», in latere jaren worden gerealiseerd.Inderdaad is er het risico dat in een regio op hetzelfde moment te veel
aan dezelfde soort woningen op de markt komt. Dit risico kan echter worden
weggenomen door een goede afstemming binnen de regio en de Vinex-contracten
worden dan ook niet voor niets gesloten met alle betrokken besturen in een
regio. Naarmate de situatie van evenwicht op de markt dichterbij komt, zal
de behoefte aan afstemming door de regio trouwens alleen maar toenemen.Daarnaast heeft de regio een taak ten aanzien van de bestaande voorraad.
Zeker als de bestaande voorraad in de centrumgemeente wordt geherstructureerd,
behoort het niet voor te komen dat randgemeenten pogingen doen om instroom
van bewoners van de centrumgemeente met lage inkomens te belemmeren. De bewindsman
was zeer gekant tegen dergelijke selectiepogingen en zegde toe deze met kracht
tegen te zullen gaan, niet alleen met het oog op de selectie als zodanig,
maar ook omdat het dan voor de centrale stad onmogelijk zou worden om tot
herstructurering van de bestaande voorraad te komen. Hij had hierover recent
een brief aan de Kamer gezonden, naar aanleiding van nader overleg met VNG
en IPO over de Huisvestingswet. Dit overleg heeft nu tot overeenstemming geleid,
maar het heeft wel veel tijd en inspanning gevergd om af te komen van de trend
dat iedere gemeente voor zichzelf wilde zorgen. In ieder geval zal de inspectie
de komende tijd nauwlettend erop toezien dat gemeenten niet opnieuw selectiepogingen
gaan doen, bijvoorbeeld door fiatteringsgrenzen voor individuele huursubsidie
te misbruiken. De hoofdlijn van de met VNG en IPO bereikte overeenstemming
is duidelijk: de regio is verantwoordelijk voor de huisvesting van alle mensen
uit de regio. Verder is duidelijk dat, als de centrale stad zijn voorraad
goedkope woningen moet herstructureren en in dat verband ook woningen verdwijnen,
de betrokken bewoners dan elders in de regio een plek moeten kunnen vinden,
in de uitbreidingen of in de bestaande voorraad van de randgemeenten.Aanvullend merkte hij op dat er ook een instrument is om de geschetste
selectiepogingen tegen te gaan, namelijk toetsing van huisvestingsverordeningen
aan de Huisvestingswet, in het bijzonder op de vraag of al dan niet oneigenlijke
argumenten worden gebruikt om bepaalde grenzen te stellen. In het belang van
de volkshuisvesting is veel mogelijk, maar dat moet dan wel duidelijk beargumenteerd
kunnen worden. In dit verband herinnerde hij ook nog aan de gemaakte afspraak
om de wet te wijzigen en tot die tijd de status quo met de huisvestingsverordeningen
te handhaven. Er wordt naar gestreefd zo snel mogelijk tot die wetswijziging
te komen, opdat de verordeningen aan de nieuwe wetstekst getoetst kunnen worden.In de reactie van het AVBB wordt ook gewezen op de problemen met bodemsaneringen.
In de Vinex en in de Vinex-contracten is op dit punt een zekere flexibiliteit
ingebouwd, in die zin dat wanneer bepaalde locaties bijvoorbeeld door problemen
met bodemsaneringen wat later in productie komen, andere Vinex-locaties eerder
in ontwikkeling kunnen worden genomen. De regio heeft derhalve mogelijkheden
om door middel van «uitruil» de taakstelling te halen. Verder
wordt het juridisch instrumentarium toegepast, hetgeen ook een opbrengst moet
genereren, zodat de overheden daar belang bij hebben. Weliswaar kan dit instrumentarium
niet overal ten volle worden toegepast, maar met het oog hierop zijn er ook
onderhandelings- en procesteams die ervoor moeten zorgen dat er voldoende
tempo in de bouw blijft.In dit verband heeft het AVBB ervoor gepleit dat zo nodig vooruitlopend
op een verhaalsactie de budgetten toch kunnen worden gebruikt. In principe
kan inderdaad gekozen worden voor een kostenverhaal achteraf en
in een aantal gevallen is die keuze ook gemaakt. De afweging hiervan is aan
het bevoegd gezag, na advisering door de onderhandelings- en procesteams.
Wel blijft dan gelden dat er minimaal 20% moet komen uit de verhaalsactie.
Verder is het budget niet zó ruim dat voorfinanciering steeds eenvoudig
mogelijk is. Bovendien is er het risico dat er minder animo is om achteraf
nog een verhaalsactie in te stellen, als daarop vooruitlopend toch al het
budget kan worden gebruikt. Al met al wilde de bewindsman zich daarom toch
voorzichtig opstellen op dit punt.Het AVBB heeft zich ook afgevraagd of er niet een maximering van de grondprijzen
zou moeten komen. Voor een marktgerichte organisatie vond hij dat een wat
wonderlijke vraagstelling en hij wilde dit punt daarom verder maar onbesproken
laten. Geheel eens was hij het daarentegen met het pleidooi van het AVBB over
het stimuleren van regionaal overleg tussen gemeenten, ontwikkelaars en corporaties.
In de praktijk zijn er ook al allerlei contacten tussen deze drie partijen.Voor de betaalbaarheid is het behoud van de goedkope kernvoorraad sociale
woningen cruciaal. Ook vond hij, mede uit een oogpunt van het tegengaan van
segregatie, dat het zou moeten gaan om een kernvoorraad die gespreid is over
de hele gemeente. In ieder geval zullen tussen gemeente en corporaties concrete,
wederzijds bindende afspraken gemaakt moeten worden over het behoud van die
goedkope voorraad. Dergelijke afspraken worden al hier en daar gemaakt, o.a.
in Haarlem, en ook elders begint dit proces op gang te komen. De komende wijziging
van het BBSH zal trouwens een bijdrage leveren aan een betere structurering
van het overleg tussen gemeente en corporaties, op basis van volkshuisvestingsplannen
die door de corporaties zijn opgesteld.Hij voelde er niet voor om ten behoeve van het betaalbaar houden van woningen
uitsluitend het instrument van de individuele huursubsidie in te zetten. Individuele
huursubsidie zag hij vooral als een vangnet, terwijl het behoud van de goedkope
voorraad in de gemeente zelf voorop moet staan, ook in het kader van herstructureringsprocessen.Hij beaamde dat een gematigde huurontwikkeling in de nieuwe voorraad mede
moet worden betaald uit de bestaande reserves van de corporatie en de opbrengsten
die de corporatie verkrijgt uit de huurontwikkeling in de bestaande voorraad.
Een gematigde huurontwikkeling is echter van groot belang voor het voorkomen
van segregatietendensen in de nieuwe voorraad, want als de huren in de nieuwe
voorraad kostendekkend zouden moeten zijn, zouden ze voor grote groepen onbetaalbaar
zijn. Hij ging in dit verband nog steeds uit van het aanbod voor een nationaal
plan volkshuisvesting: een gemiddelde huur van rond de f 700 in de uitbreidingslocaties
(prijspeil 1995). Omdat het om een gemiddelde gaat, zullen er ook huizen met
een lagere huur dan f 700 gebouwd worden en daar kunnen dan zonder fiattering
mensen met een laag inkomen huisvesting vinden. Daarbij mag het niet alleen
gaan om kleine woningen; er zullen ook vierkamerwoningen voor gezinnen bij
moeten zijn. Verder ging hij ervan uit dat er in het kader van dat nationaal
plan gebouwd zal worden naar gelang de behoefte, waaronder ook behoefte als
gevolg van herstructurering. Indien met het oog op herstructurering in de
binnensteden goedkope woningen worden vervangen door duurdere, dienen daartegenover
in de buitenwijken dus goedkope woningen gebouwd te worden.Aanvullend merkte hij in dit verband op dat binnenkort, uiterlijk in de
begrotingsstukken, een overzicht zal worden gegeven van de financiële
situatie van de corporaties. Als dat overzicht er eenmaal is, is het beeld
compleet. Verder kan de Kamer waarschijnlijk in januari 1997 de rapportages
over de herijking Belstato tegemoet zien, inclusief de omgevingsverkenningen
van de naoorlogse wijken.De afgelopen jaren hebben beleggers weinig laten bouwen, zeker in de huursector
(zoals de premiehuur), maar uit het overleg met de ROZ blijkt dat er weer
in toenemende mate interesse bij beleggers is om te investeren
in de volkshuisvesting. De bewindsman zou het toejuichen als dit ook tot concrete
plannen leidt, al moet worden bedacht dat de wat duurdere huursector op dit
moment sterke concurrentie ondervindt uit de koopsector.In reactie op de vraag over de BWS-herverdeling wees hij er tenslotte
op dat het BWS-budget beperkt is, waardoor een optimale verdeling van groot
belang is. Af en toe wordt dan ook overleg gevoerd over een nieuwe verdeling
van het BWS-budget, welk overleg altijd in vertrouwelijkheid plaatsvindt.
Hij betreurde het dat de provincie Overijssel die vertegenwoordigd was in
het overleg over de verdeling van het budget, gemeend heeft over dat overleg
in het openbaar mededelingen te moeten doen, zelfs inclusief een persbericht.
Verder merkte hij op dat het advies over de herverdeling hem nog niet had
bereikt en dat hij er dus ook nog geen beslissing over had genomen. Het is
de bedoeling om hier in de komende begrotingsstukken meer informatie over
te geven. Op zichzelf begreep hij overigens de zorgen van de provincie Overijssel,
want de subsidiemogelijkheden zijn inderdaad maar bescheiden. Discussie in tweede termijnMevrouw Verbugt (VVD) vroeg of het feit dat de minister van
VROM nu het overleg met de stedelijke knooppunten voorzit, ook een strakkere
coördinatie van het stedelijk knooppuntenbeleid door het ministerie van
VROM betekent.Het pleidooi van PvdA-zijde om de ontwikkelingen vooral op de knooppunten
te concentreren en concurrerende ontwikkelingen elders zoveel mogelijk af
te remmen, bijvoorbeeld waar het gaat om de aanleg van bedrijfsterreinen,
ging haar te ver. Zij meende dat stimulering van ontwikkelingen in stedelijke
knooppunten niet ten koste mag gaan van niet-knooppuntgemeenten en had begrepen
dat ook de minister er zo over denkt. Dat neemt niet weg dat er wel enige
accentverschuivingen zullen moeten plaatsvinden, om het knooppuntenbeleid
meer elan te geven en het meer vruchten te laten afwerpen. Zo zouden de profielen
van de knooppunten meer onderscheidend moeten worden, opdat ze zich ook beter
naar de marktsector toe kunnen profileren.Er is door de minister gesteld dat het ruimtelijk beleid en het volkshuisvestingsbeleid
elkaar ondersteunen en versterken, maar anderzijds moet worden vastgesteld
dat de Vinex-taakstellingen voor 1996 en 1997 niet worden gehaald. Bovendien
wordt de nieuwbouw voor een groot deel gerealiseerd op niet-Vinex-locaties.
Zij had begrepen dat dit wel past in de capaciteit van vigerende streek- en
bestemmingsplannen, zodat er in feite sprake is van een gecoördineerde
overloop en niet van een brede uitwaaiering van woningbouw over verkeerde
plaatsen. Met zo'n gecoördineerde overloop had zij weinig moeite, maar
het betekent wel het realiseren van woningen op niet-Vinex-locaties en dat
was juist niet de bedoeling van de Vinex. Verder is indertijd bij het kiezen
van Vinex-locaties vertraging ontstaan, door allerlei bestuurlijke strubbelingen,
en die vertraging is nu de belangrijkste oorzaak dat de locaties nog niet
beschikbaar zijn. Daarnaast blijken op een aantal locaties de marktpartijen
moeilijk uit de voeten te kunnen met de bindende afspraken over de invulling
van die locaties.Naar aanleiding van de stelling van de staatssecretaris dat het niet nodig
is om nieuwe locaties te ontwikkelen en dat op bepaalde plaatsen zelfs op
de rem getrapt moet worden, betoogde mevrouw Verbugt dat er op andere plaatsen
toch extra gas gegeven zal moeten worden, zoals in het ROA-gebied en in Twente,
waar er problemen met de bodemsanering zijn. Zij betwijfelde of dat soort
problemen voldoende opgevangen kan worden door de flexibiliteit die er volgens
de bewindslieden is in de Vinex-contracten. Tenslotte betreurde zij het dat pas in de komende begrotingsstukken een
schets van een antisegregatiebeleid zal worden gegeven. Is het mogelijk om
op een eerder tijdstip de Kamer inzicht te geven in althans de hoofdlijnen
van dit beleid?De heer Jeekel (D66) had in het verslag van het bestuurlijk
overleg met de knooppuntgemeenten op 18 januari jl. gelezen dat de knooppunten
van oordeel zijn dat «in de G15-discussies de specifieke invalshoek
van het knooppuntenbeleid is verdwenen», terwijl de minister daar tegenover
stelt dat er een zorgvuldige koppeling is tussen het knooppuntenbeleid en
het grotestedenbeleid. Met het oog hierop vroeg hij of er ook een soort van
werkplan is voor de uitvoering van het knooppuntenbeleid in relatie met het
grotestedenbeleid. Verder drong hij er naar aanleiding van dit verslag op
aan dat nu snel wordt nagegaan welke provincies eigenlijk niet voelen voor
het knooppuntenbeleid, om vervolgens het toegezegde gesprek met deze provincies
aan te gaan.Hij bleef erbij dat nagegaan zou moeten worden of het aantal knooppunten
beperkt kan worden. Hij wilde zich echter nader beraden op de vraag op welk
moment dat het beste kan gebeuren.Hij vroeg vervolgens over welke instrumenten het Rijk beschikt om, indien
gemeenten dat niet of niet voldoende doen, in bepaalde gebieden een rem te
zetten op de woningbouw. Vindt al overleg plaats tussen het ministerie en
de VNG over de spilpositie van gemeenten als het gaat om verdere nieuwbouw
en eventuele leegstand als gevolg daarvan?Hierna vroeg hij in hoeverre de trage start van de bouw op de Vinex-locaties
te maken heeft met bestuurlijke omstandigheden en in hoeverre met de mogelijkheid
dat marktpartijen niet goed uit de voeten kunnen met deze locaties. Zelf had
hij de indruk dat het voornamelijk ligt aan bestuurlijke omstandigheden, vooral
omdat het in een aantal gevallen inderdaad om vrij moeilijke locaties gaat.Hij onderschreef dat de regio een belangrijke positie moet innemen en
dat in regionaal verband allerlei afspraken gemaakt dienen te worden, maar
in bestuurlijke zin heeft een regio in Nederland nog niet veel betekenis.
Er is dan ook het risico dat het in de praktijk in de ene regio heel aardig
zal lopen en in een andere regio weer bijzonder moeilijk. Is bekend in welke
regio's problemen te verwachten zijn?Tenslotte merkte hij op dat al enige jaren vanuit de bouwwereld wordt
gesteld dat problemen rond bodemsanering grote vertraging opleveren. Hij had
uit het antwoord van de staatssecretaris de indruk gekregen dat die problemen
er eigenlijk niet of nauwelijks hoeven te zijn, en vroeg daar een bevestiging
van.Mevrouw Assen (CDA) had in eerste termijn laten blijken, op
grond van de kritiek vanuit de knooppunten niet zo enthousiast te zijn over
het knooppuntenbeleid. Ook zij vroeg waarom de minister nu voorzitter is geworden
van het bestuurlijk overleg met de knooppunten. Loopt dat overleg niet zo
goed en moet er daarom meer sturing vanwege VROM komen, hoewel anderzijds
weer wordt gesteld dat de uitwerking van het knooppuntenbeleid een zaak van
de knooppunten zelf is? In ieder geval was zij benieuwd naar de perspectievennota
waar de knooppuntgemeenten mee zullen komen.Verder had zij geen of onvoldoende antwoord gehoord op haar vraag over
de relatie tussen het knooppuntenbeleid en het grotestedenbeleid.Zij constateerde vervolgens dat de Vinex-taakstellingen niet worden gehaald.
Er vindt wel voldoende nieuwbouw plaats, maar dat gebeurt op andere locaties
dan de Vinex-locaties en bovendien gaat het daarbij niet zozeer om sociale
woningbouw, maar vooral om vrijesectorbouw. Dat is, zo had zij begrepen, bewust
beleid, maar het betekent ook dat er na deze piek op niet-Vinex-locaties straks
abrupt een einde komt aan de woningbouw in deze gebieden, omdat dan de productie
op de Vinex-locaties gaat lopen. Wat zal dat voor gevolgen hebben
voor de bevolkingsopbouw in de betreffende gemeenten en voor voorzieningen
als scholen? Bovendien geeft dit beleid botsende regionale en gemeentelijke
belangen.De woondifferentiatie binnen grote steden blijft een groot probleem. Voor
mevrouw Assen was het nog niet goed duidelijk geworden hoe dat probleem aangepakt
zal worden.Zij wachtte de nadere informatie in de begrotingsstukken over de effecten
van de BWS-herverdeling af. Voor haar was vooral belangrijk wat de gevolgen
van die herverdeling zullen zijn voor de Vinex-locaties en of dit een ingrijpen
in de Vinex-contracten zal betekenen. Overigens was het haar niet bekend dat
overleg over de BWS-herverdeling vertrouwelijk is.De heer Duivesteijn (PvdA) beperkte zich in deze tweede instantie
tot een vraag over de overkapping van de snelweg bij de Vinex-locatie Leidsche
Rijn bij Utrecht. Hij had uit krantenberichten begrepen dat de kosten daarvan
circa 700 mln. zullen bedragen, terwijl de meer structurele variant ongeveer
100 à 150 mln. extra zal kosten. Gezien dat toch relatief lage extra
bedrag was hij geneigd om voor de meer structurele variant te kiezen, nu deze
een veel sterkere verbetering van de ruimtelijke kwaliteit zal opleveren.De minister zegde toe dit punt te overwegen en daar binnen
een week schriftelijk op te reageren.Zij was voorzitter geworden van het bestuurlijk overleg op verzoek van
de knooppunten zelf, toen de vorige voorzitter (de burgemeester van Breda)
een andere functie aanvaardde. Verder moet hier niets achter worden gezocht,
al geeft het wel aan dat er in dit bestuurlijk overleg een goede relatie is
tussen de vertegenwoordigers van het Rijk en die van de knooppunten.In reactie op de stelling dat er meer elan moet komen in het knooppuntenbeleid,
wees zij op de uitspraak van burgemeester Welschen in het verslag van het
bestuurlijk overleg van 18 januari jl., namelijk dat de knooppunten de wat
negatieve teneur van de voortgangsrapportage niet herkennen. Verder is nu
afgesproken dat de knooppunten zelf met een nota komen, waarin zij de potenties
van het knooppuntenbeleid schetsen en aangeven hoe dat beleid meer profiel
kan krijgen.Er is geen concreet werkplan voor het knooppuntenbeleid. Het gaat meer
om een facetbeleid, waarbij voor alle zich aandienende zaken op het vlak van
regionaal beleid in de eerste plaats wordt gekeken naar mogelijkheden in de
knooppunten. Daarbij wordt erop gelet dat het knooppuntenbeleid niet «ondergesneeuwd»
raakt in de G15-discussies, zoals het in het verslag van het bestuurlijk overleg
wordt genoemd.Zij had zich al bereid verklaard om met het IPO en de provincies te spreken
over de positie van de knooppunten en de terughoudende opstelling die er zou
zijn bij sommige provincies. Uit de tabel in de bijlage bij de voortgangsrapportage
blijkt overigens dat het wel meevalt met die terughoudende opstelling. Bovendien
is het begrijpelijk dat bijvoorbeeld de provincie Noord-Holland ook de nodige
aandacht geeft aan Haarlem en Alkmaar, nu het enige knooppunt in deze provincie
Amsterdam is, terwijl iets dergelijks geldt voor de provincie Zuid-Holland.De staatssecretaris wees erop dat de nieuwbouwproductie op
een hoog niveau ligt. In 1995 was dat al het geval, ondanks de vrij lange
staking in de bouw, en ook in 1996 wordt een hoge productie verwacht, hoewel
in dat jaar de winter weer streng is geweest. Hetzelfde verwachtte hij voor
1997 en vanaf eind 1997 mag gerekend worden op productie in de grote Vinex-locaties.
Hij gaf in dat verband de verzekering dat de marktpartijen zeer geïnteresseerd
zijn in de Vinex-locaties. Deze liggen immers in de tekortgebieden. Verder
herhaalde hij dat er daar waar dat nodig is, «extra gas» gegeven
zal worden. Hij hoopte in de loop van de zomer concrete afspraken met de grote steden
te kunnen maken over het antisegregatiebeleid. Als dat lukt, komen die gegevens
eerder beschikbaar dan Prinsjesdag. Voor het overige zal er in de begrotingsstukken
uitvoerig aandacht aan worden gegeven.De verantwoordelijkheid om zo nodig de woningbouw in een bepaald gebied
af te remmen, ligt primair bij de betrokken gemeenten. In de praktijk is ook
te zien dat gemeenten hier in toenemende mate aandacht voor hebben. Op de
vraag wat het Rijk te doen staat in het geval de gemeenten hun verantwoordelijkheid
op dit punt toch niet nemen, wilde hij niet nu, maar op een later moment met
de Kamer discussiëren. Wel wees hij nu reeds op de betrokkenheid van
de rijksoverheid als een nieuw streekplan in de maak is en voorts heeft het
Rijk mogelijkheden in de subsidiesfeer, bijvoorbeeld door BWS-gelden niet
in te zetten op die plaatsen waar de productie juist beperkt zou moeten worden.In het kader van het volkshuisvestingsbeleid is de regio van groot belang,
in het bijzonder bij de grote steden. Hij wilde zich niet wagen aan een beoordeling
van de kwaliteit van de samenwerking in de diverse regio's, maar had wel regelmatig
overleg met zijn collega Van de Vondervoort over de vraag hoe die samenwerking
zo goed mogelijk kan worden gestructureerd.Hij verwachtte niet dat de stelling over problemen die worden veroorzaakt
door bodemsaneringsperikelen, in de komende tijd nooit meer gehoord zal worden.
Ook zullen er altijd wel zorgen over de woningbouwproductie geuit worden.
Hij vond dat ook niet zo bezwaarlijk, omdat er dan tenminste aandacht voor
blijft. In ieder geval moet er steeds voor worden gezorgd dat bodemsaneringsprocedures
tijdig worden gestart, inclusief de verhaalacties, en verder moet dan uiteraard
steeds aan de betreffende saneringslocaties prioriteit worden gegeven. Op
deze punten is zeker nog de nodige versnelling te bereiken.Overigens vindt morgen overleg plaats met de provincie Overijssel en de
regio Twente over de bodemsaneringsproblemen in deze regio.De bewindsman zou het niet verstandig vinden als gemeenten nog net vóór
de start van de bouw op de Vinex-locaties zouden zorgen voor een grote piek
in de productie. Dit is ook niet een gevolg van het rijksbeleid om voorafgaand
aan de bouw op de Vinex-locaties nog enige alternatieve bouwlocaties aan te
wijzen. Die alternatieve locaties zijn namelijk zeer zorgvuldig gekozen en
alleen gezocht in die gebieden waarbij het zeker was dat er voorlopig geen
grootschalige Vinex-productie van de grond zou komen. Als voorbeeld noemde
hij de locatie-Zenderpark. Daarentegen hebben met name in Overijssel gemeenten
buiten de Vinex-gebieden ervoor gekozen om toch nog een flinke productie op
te zetten en zij zullen daarom de komende tijd inderdaad te maken krijgen
met een sterke terugval in die productie. Dat is dan echter niet een gevolg
van rijksbeleid, maar van een bewuste keuze van de gemeenten zelf.De staatssecretaris had met zijn opmerking dat het overleg over de herverdeling
van BWS-gelden in vertrouwelijkheid plaatsvindt, beslist geen verwijt aan
het adres van mevrouw Assen willen richten. Verder merkte hij op dat de Vinex-contracten
hierbij niet in het geding zijn. De rijksoverheid houdt zich uiteraard aan
die contracten en verwacht dat ook van de andere betrokken partijen. De voorzitter van de commissie,Versnel-SchmitzDe griffier van de commissie,De Vries XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Van Erp (VVD), Te Veldhuis (VVD),
Van den Berg (SGP), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), M.
M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), voorzitter, Van Gijzel (PvdA),
Verbugt (VVD), Gabor (CDA), ondervoorzitter, Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels),
Poppe (SP), Augusteijn-Esser (D66), Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Stellingwerf
(RPF), Crone (PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Klein Molekamp
(VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA), Jeekel (D66) en Meijer (CDA).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), Blauw (VVD), O. P. G. Vos (VVD),
Van Middelkoop (GPV), Houda (PvdA), Bukman (CDA), Oudkerk (PvdA), Jorritsma-van
Oosten (D66), Valk (PvdA), Van Blerck-Woerdman (VVD), Leers (CDA), Hendriks,
Reitsma (CDA), Huys (PvdA), De Graaf (D66), Leerkes (Unie 55+), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Witteveen-Hevinga (PvdA), Keur
(VVD), H. G. J. Kamp (VVD), Ten Hoopen (CDA), Van 't Riet (D66) en Van de
Camp (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24508-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl