Deelnemingenbeleid Rijksoverheid; Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28165, nr. 94

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-12-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

28165 nr. 94

26-11-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdAVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
GroenLinksII Reactie van de ministerVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA12345678910111213141516171819202122232425262728Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP293031323334Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
GroenLinks35363738394041
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28165Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 165Deelnemingenbeleid Rijksoverheidnr. 94VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 26 november 2008Binnen de vaste commissie voor Financiën1,
hebben enkele fracties de behoefte om over de brieven van de minister van
Financiën over de samenwerking tussen Schiphol en Aéroports de
Paris (Kamerstuk 28 165, nrs. 90 en 91), enkele vragen en opmerkingen
voor te leggen.De vragen en opmerkingen zijn op 17 november 2008 aan de minister
voorgelegd. Bij brief van 26 zijn ze door de minister van Financiën beantwoord.De voorzitter van de commissie,BlokDe griffier van de commissie,BerckI Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdADe leden van de fractie van de PvdA hebben naar aanleiding van de brief
van 21 oktober 2008 over de samenwerking Schiphol en Aéroports
de Paris (hierna: AdP) nog een aantal vragen. Kan de regering aangeven waarom
aandelen- en commissarissenruil noodzakelijk is voor samenwerking? Waarom
kan niet samengewerkt worden zonder een aandelenruil?Volgens het persbericht van Schiphol van 21 oktober 2008 betaalt
Schiphol € 67 per aandeel AdP, wat neerkomt op € 530 miljoen
voor het 8%-belang in AdP. Echter op 12 november noteerde het
aandeel AdP € 44 en is het 8%-belang nog slechts € 348
miljoen (44/67 * 530) waard. Is het waar dat Schiphol begint met € 182
miljoen verlies aan dit project? Is het waar dat € 530 miljoen euro
betaald wordt voor aandelen die nu nog € 348 miljoen waard zijn?
Is het dus waar dat de aandelen van de 3 overheden in Schiphol nu ook € 182
minder waard worden, als deze samenwerkingsovereenkomst zou doorgaan? Wordt
er opnieuw onderhandeld over de prijs? Zo nee, waarom niet?Hoe verhoudt dit plan zich tot de brief van 18 oktober 2007, waarin
besloten is dat van vervreemding van aandelen Schiphol wordt afgezien? Wat
is de status van het plan? In hoeverre heeft het kabinet of Schiphol zich
vastgelegd? Mag er vanuit gegaan worden dat gehandeld is in de geest van de
afspraak tussen regering en parlement, zoals neergelegd in de brief van 17 oktober
2006, dat nieuwe (deel)privatiseringen eerst aan de Kamer worden voorgelegd?Kan de regering nader ingaan op het antwoord op vragen van het Kamerlid
Roemer, waarin staat dat de «kring van geïnformeerden bewust klein
is gehouden vanwege de beursgevoeligheid van de informatie»? Gaat dit
dus betekenen dat alle belangrijke beslissingen rondom Schiphol, die de waarde
van het 8%-belang van AdP in Schiphol beïnvloeden, nu onder koersgevoeligheid
en voorkennisregels gaan vallen? En dat dus een democratische discussie in
bredere kring (zoals de Alders-tafel) daarmee ernstig belemmerd wordt?Is het waar dat in de brief van minister Eurlings van 25 maart 2008
(29 665, nr. 85) als afwegingsaspecten voor een duurzame ontwikkeling
van Schiphol genoemd worden: de effecten op omwonenden, economie, leefomgeving,
mobiliteit, gebruikers, luchthavencapaciteit en investeringskosten? Is het
waar dat, met de komst van een nieuwe belanghebbende (AdP met in haar kielzog
Franse beleggers) de diverse publieke en private belangen nog moeilijker op één
lijn te krijgen zullen zijn?Is het waar dat als de 3 overheden niet meer 100% van de aandelen
hebben, de vestiging van een verzwakt structuurregime op grond van art. 2:155a
BW, dat rechtstreekse invloed geeft op de benoeming van de Raad van Bestuur,
onmogelijk wordt?Is het waar dat de overheids-NV Schiphol procedeert tegen de Staat (vliegtax)
en overwogen heeft dit te doen (Chipshol)? Rechtvaardigt dit een grotere afstand
tussen Schiphol en de overheid of juist een kleinere afstand? Is het in het
licht hiervan raadzaam om afstand te doen van de stok achter de deur van art.
2:155a BW?Is het waar dat ook minderheidsaandeelhouders rechten hebben, en er met
hen «rekening gehouden» moet worden? Is het waar dat dit ook de
conclusie was van de EZ-studie «Publieke belangen en aandeelhouderschap» van augustus 2006, die diende als bouwsteen voor de Nota
Deelnemingenbeleid van 7 december 2007?Kan de regering dit plan toetsen aan de Nota Deelnemingenbeleid? Welke «dwingende
redenen» zijn er precies om overheidsaandelen te vervreemden? Voor wie
zijn deze redenen dwingend?Is het waar dat minderheidsaandeelhouders soms effectief kunnen zijn in
het opkomen voor hun belangen? Is het niet waar dat TCI met ca. 1%
van de aandelen een zeer grote invloed heeft gehad op de ontwikkelingen bij
ABN Amro in 2007? Is een vergelijkbare situatie denkbaar bij Schiphol? Zo
nee waarom niet?Is het waar dat AdP met het verkrijgen van het 8%-belang recht
krijgt op een vennootschappelijke enquête, omdat AdP meer dan 225 000
euro aan aandelenkapitaal verkrijgt, en daarmee de drempel voor de enquête
ruimschoots overschrijdt?Is het waar dat de SER, en ook de regering, met het SER-advies Evenwichtig
Ondernemingsbestuur van 15 februari 2008 hebben geconstateerd, dat het
enquêterecht een zeer ingrijpend middel is om het ondernemingsbestuur
te kunnen beïnvloeden, onder andere omdat de Ondernemingskamer op basis
van een enquête bestuursbesluiten kan schorsen en vernietigen, bestuursleden
kan schorsen en ontslaan, etc, etc.?Hoe is gewaarborgd dat het 8%-belang niet slechts een eerste stap
is op weg naar een veel verdergaande privatisering, bijvoorbeeld door een
volgend kabinet? Kan de regering dit uitsluiten? Is het immers niet zo dat
in de brief van 17 oktober 2006 ook is vastgelegd dat vervolgverkopen,
dus in tegenstelling tot de 1e verkoop van overheidsaandelen, slechts achteraf
aan de Kamer hoeven te worden gemeld?Hoe is geborgd dat Schiphol niet nogmaals een emissie zal doen van nieuwe
aandelen, en die bij AdP of andere private partijen geplaatst?Kan de regering, met het oog op de vorige vragen, in overweging nemen
om het verplichte overheidsbelang van 50%+1, zoals vastgelegd in de
Wet luchtvaart, te verhogen naar 90%+1? Zodat geborgd is dat met deze
stap niet een eerste stap wordt gezet naar grootschaligere privatisering?Kan de regering uitsluiten dat een versterkt winstmotief een nieuw motorblok
wordt voor grootschalige groei richting de 85 miljoen passagiers, zoals in
2006 en 2007 nog in lange termijn verkenningen door de Schiphol-directie als
ambitie is uitgesproken? Kan de regering uitsluiten dat een versterkt winstmotief
en een versterkte groei-ambitie in de toekomst weer druk kan leggen op de
milieu-grenzen? Is het waar dat toekomstige politieke besluitvorming naar
zijn aard niet kan worden geborgd met wet- en regelgeving?Hoe staat in dit verband het met de uitvoering van de motie Tang over
beloningsbeleid van Schiphol?Kan de regering nader ingaan op de zeggenschapspositie van AdP? Zijn er
bijvoorbeeld speciale goedkeurings- of vetorechten afgesproken? Kan de volledige
samenwerkingsovereenkomst openbaar gemaakt worden?Zijn er statutenwijzigingen afgesproken? Zo ja, welke?Kan de regering nader ingaan op de voorwaarden van de lock-up, dus dat
AdP de aandelen niet mag doorverkopen? Immers n.a.v. een onderzoek van
EZ heeft minister Brinkhorst op 11 oktober 2004 laten weten dat een dergelijke
lock-up juridisch geen stand kan houden, omdat dit onverenigbaar is met de
vrijheid van kapitaalverkeer? Hoe kan de Nederlandse wetgever voorkomen dat
de aandelen, die zich (al dan niet fysiek) in Frankrijk bevinden, toch in
onderpand worden gegeven, worden ingezet voor cross-border leases, etc?Wat zijn de exacte criteria voor de omkeerbaarheid? Wie kan besluiten
de transactie om te keren? Zijn dat de directies of de overheden? Waarom is
de omkeerbaarheid aan criteria verbonden, en waarom is er niet gekozen voor
een ongeclausuleerde omkeerbaarheid?Kan de regering aangeven wie er precies beslist over de omkering van de
transactie? Zijn dat de luchthavendirecties of de overheden? Is overeenstemming
over de omkering vereist, of kan het eenzijdig? Wat zijn de criteria? Vallen
onder de criteria ook publieke belangen en zo ja, welke?Wat zijn de financiële gevolgen van een eventuele omkering? Is het
waar dat Schiphol nu netto € 160 (€ 530 – € 370)
miljoen betaalt, en dat bij omkering dus AdP € 160 miljoen zal moeten
betalen? Zo nee, hoeveel zal dan betaald moeten worden?Is het waar dat de directeur van AdP, Pierre Graf of één
van zijn naaste medewerkers, voortaan toegang zullen hebben tot de aandeelhoudersvergadering?
Is het waar dat deze directeur daar tegenover drie Financiënambtenaren
zit, zonder operationele kennis over de luchtvaartsector?Is het waar dat de directeur van AdP, Pierre Graf, voortaan toegang zal
hebben tot de raad van commissarissen? Is het waar dat deze directeur daar
tegenover zeven andere commissarissen zit, zonder operationele kennis over
de luchtvaartsector?Is het waar dat AdP voor 30% van zijn aandelen beursgenoteerd is?
Kan uitgesloten worden dat in de interne discussies in de AVA en in de RvC
nu niet alleen publieke belangen een rol zullen spelen, maar ook de (Franse)
private belangen van het beursgenoteerde AdP en haar beleggers?Is het waar dat de gang van zaken bij Schiphol vanaf nu de bijzondere
aandacht zal krijgen bij (Franse) beleggingsanalisten en de (Franse) financiële
pers? Welke gevolgen kan dat hebben?Kan de regering aangeven of de volgende alternatieven te overwegen zijn,
en zo nee, waarom niet?:1. Samenwerking zonder aandelen- en commissarissenruil.2. Securities oftewel het ING-model. Een lening in plaats van aandelen.
Dan is er wel een financiële prikkel maar geen formele zeggenschapspositie
in de AVA.3. AdP krijgt alleen de niet-royeerbare certificaten van aandelen. Dus
wel de winstrechten op dividend, maar niet de echte aandelen met stemrecht.
Dan is er wel een (versterkte) financiële prikkel maar geen formele zeggenschapspositie.
Je zou dan expliciet af kunnen spreken om het stemrecht van certificaathouders
niet op te eisen.4. AdP en Schiphol richten samen een joint venture op met ieder 50%
van de aandelen. Daarin kunnen gezamenlijke activiteiten of zelfs personeel
in worden ondergebracht.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPDe leden van de fractie van de SP hebben met afkeuring kennis genomen
van de brieven van de minister van financiën. Zij hebben daarom ook enkele
vragen en opmerkingen.De leden van de fractie van de SP zijn van mening dat nog steeds niet
duidelijk is waarom voor de samenwerking per se een aandelenruil nodig is.
Kan de minister de redenen voor de aandelenruil nog eens duidelijk uiteenzetten.
Deze leden vragen de regering daarbij ook aan te geven wat voor vormen van
samenwerking niet plaats kunnen vinden zonder een aandelenruil.Verder vragen de leden van de fractie van de SP zich af hoe samenwerking
met andere luchthavens zal verlopen. Hoe gaat de samenwerking met andere luchthavens
met name Frankfurt en Heathrow er nu uit zien? Wordt nu juist de confrontatie
met hen gezocht of ook de samenwerking? De leden van de fractie van de SP
vragen de minister ook of er andere luchthavens zijn overwogen voor intensievere
samenwerking.Vanwege beursgevoeligheid van de informatie is vrijwel geen enkele partij
vooraf op de hoogte gesteld. De leden van de fractie van de SP kunnen deze
redenering in het geheel niet volgen, aangezien de aandelen Schiphol op dat
moment nog volledig in handen waren van Nederlandse overheden. Hoe kan informatie
dan beurskoersgevoelig zijn, zo vragen de leden van de fractie van de SP?
Deze leden zouden ook graag willen weten hoe andere luchtvaartmaatschappijen
en andere stakeholders gereageerd hebben op de kruisparticipatie.ApS neemt een 8% belang in Schiphol en betaalt daar € 370
mln. voor. In 2006 besloot de regering dat een verkoop van aandelen aan een
geselecteerde partij onverstandig was, omdat dit aanzienlijk minder op zou
brengen. De prijs van de aandelen die nu verkocht zijn, kunnen volgens deze
redenatie wel eens te laag zijn. Wat is er veranderd in deze opstelling van
de regering sinds 2006? De leden van de fractie van de SP vragen bovendien
of de regering aan kan geven welk belang de Rijksoverheid had voor de aandelenemissie
en hoe dat belang gewaardeerd was en hoe het huidige belang van 69,7%
is gewaardeerd?Deze aandelenruil kent een wederkerigheid. Maar bij een aandelenemissie
waar de overheid eerste terugkooprecht heeft, is dit toch ook zo? Waarin verschilt
deze aandelenruil dan van de gedeeltelijke privatisering die de regering in
2006 wilde? Is de regering het met de leden van de fractie van de SP eens
dat dit een gedeeltelijke privatisering is? Zo nee, hoe definieert de regering
een gedeeltelijke privatisering dan?De leden van de fractie van de SP vragen zich nog af of de Franse aandeelhouder
bijzondere rechten krijgt. Zijn er bijvoorbeeld bijzondere dividendrechten
of speciale rechten inzake benoeming en ontslag van bestuurders en/of commissarissen?
Worden zij ook betrokken bij strategische beslissingen van de luchthaven zoals
een aandelenruil of samenwerking met een derde luchthaven? Blijft de Nederlandse
overheid de doorslaggevende beslissing hebben bij investeringsbeslissingen?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
GroenLinksDeelt de regering de stelling dat met de komst van een vertegenwoordiger
van het beursgenoteerde AdP in de Raad van Commissarissen van Schiphol de
invloed van de markt op Schiphol wordt versterkt?Op welke wijze is gegarandeerd dat de deal met AdP te allen tijde terug
te draaien is en de aandelen Schiphol dus niet verhandelbaar kunnen zijn?Op welke wijze wordt er invulling gegeven aan de eis van de gemeente Amsterdam,
dat de partijen zich zullen inspannen meer passagiers tussen de luchthavens
per trein te laten rijden? Zijn de partijen op harde resultaten afrekenbaar?Waarom heeft de regering de kamer niet van tevoren (desnoods besloten)
geïnformeerd over deze op handen zijnde deal, terwijl hem bekend was
dat een kamermeerderheid tot dusverre gekant was tegen een gedeeltelijke privatisering
van Schiphol?In diverse berichten in de pers (onder andere NRC 21 oktober jl.
en Financieel Dagblad en Trouw 22 oktober jl.) lijkt het erop dat de
deal financieel gunstiger uitpakt voor AdP dan voor Schiphol. Kan het kabinet
de Kamer het financiële plaatje doen toekomen en een beoordeling geven
van de verhouding van het financiële voordeel voor Schiphol en het voordeel
voor AdP?Kan inzicht worden gegeven in het arbeidsvoorwaardenpakket van de nieuwe
Schiphol-bestuurder de heer Nijhuis? Kan hierbij een vergelijking worden gemaakt
met zijn voorganger de heer Cerfontaine?Kan aangegeven worden hoe deze beloning past binnen het beloningsbeleid
van staatsdeelnemingen? Is zoals in de brief over beloningsbeleid staat aangegeven
het beloningsbeleid bij Schiphol al kritisch beoordeeld en bezien of de totale
beloning nodig is voor uitoefening van de functie? Zo ja, wat is het oordeel?
Zo nee, per wanneer gaat het kabinet dit doen?II Reactie van de ministerVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA1De leden van de fractie van de PvdA hebben naar aanleiding
van de brief van 21 oktober 2008 over de samenwerking Schiphol en Aéroports
de Paris (hierna: AdP) nog een aantal vragen. Kan de regering aangeven waarom
aandelen- en commissarissenruil noodzakelijk is voor samenwerking? Waarom
kan niet samengewerkt worden zonder een aandelenruil?De samenwerking tussen Schiphol en AdP heeft naast kwantitatieve doelen
vooral een strategisch doel. Het kan beschouwd worden als een «partnerschap»
om samen de strijd om de passagier en de luchtvaartmaatschappijen beter aan
te kunnen gaan. Schiphol zal daardoor beter in staat zijn de mainport zoals
Nederland die nu kent, te behouden en waar nodig te versterken. Om een dergelijk
doel te bereiken is het wenselijk dat er financiële drijfveren zijn om
de samenwerking tot een succes te brengen.Een samenwerking op basis van een kruisparticipatie biedt meer flexibiliteit
dan een samenwerking op uitsluitend contractuele basis. Indien de samenwerking
van Schiphol en AdP zich uitsluitend gericht zou hebben op bijvoorbeeld bagageafhandeling
voor de komende twee jaar met vooral kwantitatief omschreven doelen, dan zou
een cross participatie veel minder toegevoegde waarde hebben. Flexibiliteit
is bij deze samenwerking gewenst door zowel Schiphol als AdP omdat de samenwerking
tussen de luchthavens zich richt op veel verschillende niveaus en onderwerpen:
van werkvloer tot directie, van aviation en retail tot vastgoed. Ook heeft
de samenwerking een dynamisch karakter. Indien een samenwerking
op een bepaald onderwerp niet tot de gewenste resultaten leidt, wordt deze
gestaakt. Als het zinvol is om een samenwerking uit te breiden of te verdiepen,
zal dat gebeuren. In praktijk zal het niet werkbaar zijn om die verschillende
aspecten vast te leggen in allerlei afzonderlijke contracten.2Volgens het persbericht van Schiphol van 21 oktober
2008 betaalt Schiphol € 67 per aandeel AdP, wat neerkomt op € 530
miljoen voor het 8%-belang in AdP. Echter op 12 november noteerde
het aandeel AdP € 44 en is het 8%-belang nog slechts € 348
miljoen (44/67 * 530) waard. Is het waar dat Schiphol begint met € 182
miljoen verlies aan dit project? Is het waar dat € 530 miljoen euro
betaald wordt voor aandelen die nu nog € 348 miljoen waard zijn?
Is het dus waar dat de aandelen van de 3 overheden in Schiphol nu ook € 182
minder waard worden, als deze samenwerkingsovereenkomst zou doorgaan? Wordt
er opnieuw onderhandeld over de prijs? Zo nee, waarom niet?Om de afgesproken prijs van de aandelen AdP en Schiphol te begrijpen,
dient de gekozen waarderingssystematiek te worden toegelicht. De prijs voor
de aandelen AdP en de aandelen Schiphol waartegen de transactie plaatsvindt,
is bepaald op basis van de fair market value waardering
die is opgesteld voor de aandelen in beide luchthavens.
Dit is zogezegd de «intrinsieke waarde» die onder meer gebaseerd
is op de lange termijn business plannen van beide luchthavens en de daaruit
voortvloeiende investeringsplannen en verwachte winstgevendheid.De fair market values van AdP en Schiphol
zijn vastgesteld met behulp van twee investeringsbanken met een uitstekende
reputatie op dit gebied, na een uitgebreide due diligence en na gesprekken met het management van Schiphol en AdP.Ik wil graag benadrukken dat voor Schiphol en voor AdP waarderingen zijn
opgesteld volgens vergelijkbare uitgangspunten. Dit betekent dat de aandelen
Schiphol (die Schiphol uitgeeft aan AdP) op eenzelfde wijze zijn gewaardeerd
als de aandelen AdP (die Schiphol koopt).Voor een fair market value waardering is gekozen
mede omdat Schiphol geen beursnotering heeft en AdP wel. AdP heeft daarmee
een referentiepunt in de markt, namelijk de huidige aandelenkoers, en Schiphol
niet. Een fair market value hoeft niet gelijk
te zijn aan de beurskoers van een onderneming. Het is juist dat de waardering
van de aandelen AdP die Schiphol koopt een hogere waarde per aandeel impliceert
dan de huidige koers van het aandeel AdP. Voor het aandeel Schiphol is een
vergelijkbare waardering opgesteld als voor het aandeel AdP, maar omdat Schiphol
niet beursgenoteerd is, kan de waardering niet vergeleken worden met een aandelenkoers.
Wel kan worden aangenomen dat indien Schiphol een beursnotering zou hebben
gehad, dat ook de koers van Schiphol beïnvloed zou zijn door de huidige
economische omstandigheden.De waarderingssystematiek werkt dus beide kanten op, maar een afwijking
ten opzichte van het huidige beursklimaat is enkel zichtbaar voor de aankoop
van AdP aandelen door Schiphol. Dat de waarde op basis van fair market value hoger uitkomt dan de huidige aandelenkoers, is
mede het gevolg van de huidige financiële crisis, de verslechterende
economische situatie en het slechte beursklimaat. In deze situatie zijn de
dagkoersen van aandelen minder representatief voor de lange termijn waarde
van de onderneming. Er zou een onevenwichtige situatie ontstaan indien Schiphol
de aandelen AdP tegen de huidige beurskoers koopt die beïnvloed wordt
door het huidige beursklimaat, terwijl Schiphol een prijs vraagt
voor haar aandelen die niet aangepast is voor deze omstandigheden. Met dergelijke
onevenwichtige uitgangspunten had een samenwerking en aandelenruil niet plaats
kunnen vinden. Daarom is het niet juist om aan te nemen dat Schiphol begint
met een «verlies» van EUR 182 miljoen.De prijsonderhandelingen zijn intussen afgerond op basis van bovengenoemde
waarderingssystematiek.3Hoe verhoudt dit plan zich tot de brief van 18 oktober
2007, waarin besloten is dat van vervreemding van aandelen Schiphol wordt
afgezien? Wat is de status van het plan? In hoeverre heeft het kabinet of
Schiphol zich vastgelegd? Mag er vanuit gegaan worden dat gehandeld is in
de geest van de afspraak tussen regering en parlement, zoals neergelegd in
de brief van 17 oktober 2006, dat nieuwe (deel)privatiseringen eerst
aan de Kamer worden voorgelegd?In de brief van 18 oktober 2007 gaf ik aan dat in overleg met de
minister van Verkeer en Waterstaat besloten is om niet over te gaan tot een
vervreemding van aandelen van de Staat in Schiphol omdat er onvoldoende vertrouwen
was in een optimale borging van het publiek belang en onvoldoende draagvlak
bestond voor vervreemding van aandelen door de Staat.De nu voorliggende samenwerking richt zich op een ander doel dan de minderheidsprivatisering
destijds en wordt ondersteund door alle aandeelhouders. Het doel van de huidige
kruisparticipatie tussen Schiphol en AdP is niet, zoals bij een verkoop van
aandelen door de Staat, een vermindering van de zeggenschap van de Staat in
Schiphol of om verandering te creëren in marktprikkels voor Schiphol.
De samenwerking tussen Schiphol en AdP heeft een strategisch doel dat kan
bijdragen aan het publieke belang van de luchthaven. Bestaande wet- en regelgeving
waarin publieke belangen geborgd worden, blijven onverminderd van kracht.
De kruisparticipatie is ondersteunend aan de samenwerking en is omkeerbaar
wanneer de samenwerking wordt gestopt. Met de kruisparticipatie verslechtert
de zeggenschap van de Staat niet.In de brief van 17 oktober 2006 van mijn voorganger geeft hij aan
dat voorafgaand aan verkoop door de Staat van haar aandelen in Schiphol de
Kamer geïnformeerd zal worden over de vraag of en de mate waarin relevante
publieke belangen geborgd zijn. De samenwerking en kruisparticipatie betreffen
een besluit van Schiphol. De Staat als aandeelhouder heeft hiermee ingestemd,
na toetsing van de kruisparticipatie aan de bijdrage aan het publieke belang,
het behoud van de huidige zeggenschap van de Staat in Schiphol, de financiële
propositie en andere relevante aspecten. De Staat is echter geen verkopende
of kopende partij bij de overeenkomst. De brief waaraan u refereert ziet zodoende
niet op deze situatie.De Staat heeft als aandeelhouder, evenals de andere aandeelhouders, op
een bijzondere aandeelhoudersvergadering op 19 oktober ingestemd met
het besluit van Schiphol onder opschortende voorwaarde dat ook de definitieve
versie van de transactiedocumentatie en de gewijzigde statuten recht doen
aan de hierboven bedoelde criteria van de Staat. De vaststaande transactiedocumenten
voldoen inmiddels aan de criteria van de Staat. Schiphol heeft reeds een overeenkomst
met AdP gesloten.Signing zal plaatsvinden op 28 november
en de closing van de transactie, oftewel de financiële
afwikkeling, vindt plaats op 1 december. Indien uw Kamer ondanks dat
aan de voorwaarden van de Staat is voldaan alsnog zou wensen dat
de transactie geen doorgang vindt, dan zal ik me inspannen om de beslissing
terug te draaien.4Kan de regering nader ingaan op het antwoord op vragen
van het Kamerlid Roemer, waarin staat dat de «kring van geïnformeerden
bewust klein is gehouden vanwege de beursgevoeligheid van de informatie»?
Gaat dit dus betekenen dat alle belangrijke beslissingen rondom Schiphol,
die de waarde van het 8%-belang van AdP in Schiphol beïnvloeden,
nu onder koersgevoeligheid en voorkennisregels gaan vallen? En dat dus een
democratische discussie in bredere kring (zoals de Alders-tafel) daarmee ernstig
belemmerd wordt?Een beursnotering brengt de verplichting mee voor een onderneming om beleggers
gelijktijdig van juiste informatie te voorzien. Daarom moet koersgevoelige
informatie in principe onverwijld openbaar worden gemaakt. Er zijn echter
situaties denkbaar die rechtvaardigen dat onder strikte voorwaarden de openbaarmaking
wordt uitgesteld. Dit is bijvoorbeeld het geval indien de openbaarmaking de
uitkomst of het normale verloop van onderhandelingen kan beïnvloeden.
In dat geval moet de onderneming de vertrouwelijkheid van de informatie kunnen
waarborgen en zal de kring van geïnformeerden klein moeten worden gehouden.Niet alle informatie over een beursgenoteerde onderneming is echter koersgevoelig.
Dit is pas het geval als het niet openbare informatie over de (handel in de)
onderneming betreft die concreet is en bij openbaarmaking een significante
koersinvloed zou kunnen hebben. Of beslissingen die de waarde van Schiphol
beïnvloeden en derhalve onder koersgevoeligheid en voorkennisregels gaan
vallen, zal door de directie van Schiphol in concrete gevallen moeten worden
beoordeeld. Dit sluit overigens aan bij de bestaande praktijk, aangezien Schiphol
sedert jaren onder de regulering van de AFM valt omdat zij publieke obligaties
heeft uitgegeven die genoteerd zijn aan Euronext Amsterdam, respectievelijk
London Stock Exchange. Wat dat betreft zal er weinig veranderen ten aanzien
van de huidige situatie. Op vergelijkbare wijze zal steeds de directie van
AdP dienen te beslissen of gebeurtenissen die Schiphol betreffen voor hen
koersgevoelige informatie is en daar naar dienen te handelen.Het wel of niet informeren van uw Kamer blijft mijn verantwoordelijkheid.
Een besluit om uw Kamer te informeren over koersgevoelige informatie kan als
consequentie hebben dat de onderneming deze informatie onverwijld openbaar
dient te maken, gelijk aan de huidige situatie. Hierover zal van geval tot
geval een afweging gemaakt moeten worden. De zeggenschap van de Staat over
het publieke kader blijft volledig in tact.5Is het waar dat in de brief van minister Eurlings van
25 maart 2008 (29 665, nr. 85) als afwegingsaspecten voor een duurzame
ontwikkeling van Schiphol genoemd worden: de effecten op omwonenden, economie,
leefomgeving, mobiliteit, gebruikers, luchthavencapaciteit en investeringskosten?
Is het waar dat, met de komst van een nieuwe belanghebbende (AdP met in haar
kielzog Franse beleggers) de diverse publieke en private belangen nog moeilijker
op één lijn te krijgen zullen zijn?De genoemde brief van minister Eurlings spreekt inderdaad over de genoemde
afwegingsaspecten. Met de samenwerking wordt mede beoogd om enkele bovenstaande
aspecten te verbeteren of versterken. Andere genoemde aspecten worden geborgd
in bestaande wet- en regelgeving. Ik verwacht daarom niet dat met de inbreng
van AdP de diverse publieke en private belangen moeilijker op één
lijn te krijgen zullen zijn.6Is het waar dat als de 3 overheden niet meer 100%
van de aandelen hebben, de vestiging van een verzwakt structuurregime op grond
van art. 2:155a BW, dat rechtstreekse invloed geeft op de benoeming van de
Raad van Bestuur, onmogelijk wordt?Ja, de mogelijkheid om een verzwakt structuurregime te vestigen zal met
de toetreding van AdP voor de duur van de samenwerking wegvallen. Overigens
bestonden er in de voorgaande situatie geen afspraken tussen de Staat, Gemeente
Amsterdam en Gemeente Rotterdam waardoor een verzwakt structuurregime zou
kunnen gelden.7Is het waar dat de overheids-NV Schiphol procedeert
tegen de Staat (vliegtax) en overwogen heeft dit te doen (Chipshol)? Rechtvaardigt
dit een grotere afstand tussen Schiphol en de overheid of juist een kleinere
afstand? Is het in het licht hiervan raadzaam om afstand te doen van de stok
achter de deur van art. 2:155a BW?Onafhankelijke rechtspersonen zoals Schiphol kunnen juridische procedures
tegen de Staat aanspannen, ook als er sprake is van een aandeelhoudersrelatie
met de Staat. Het is niet wenselijk om Schiphol dit fundamentele recht, vanwege
het feit dat de Staat een van de aandeelhouders is, te ontzeggen. Het verzwakt
structuurregime biedt overigens net zo min als het structuurregime grond om
Schiphol het recht te ontzeggen tegen de Staat te procederen of Schiphol in
dit recht te beperken.8Is het waar dat ook minderheidsaandeelhouders rechten
hebben, en er met hen «rekening gehouden» moet worden? Is het
waar dat dit ook de conclusie was van de EZ-studie «Publieke belangen
en aandeelhouderschap» van augustus 2006, die diende als bouwsteen voor
de Nota Deelnemingenbeleid van 7 december 2007?Ja, de rechten die in statuten en wet zijn toegekend aan aandeelhouders,
gelden ook voor minderheidsaandeelhouders. Schiphol en de aandeelhouders dienen
zich naar redelijkheid en billijkheid te gedragen jegens elkaar. AdP heeft
met haar 8%-belang geen doorslaggevende zeggenschap.9Kan de regering dit plan toetsen aan de Nota Deelnemingenbeleid?
Welke «dwingende redenen» zijn er precies om overheidsaandelen
te vervreemden? Voor wie zijn deze redenen dwingend?De Staat noch de gemeente Amsterdam en Rotterdam zijn verkopende partijen
bij deze transactie; er worden geen overheidsaandelen vervreemd. Zie ook het
antwoord op vraag 3. Evenwel kan ik u meegeven dat ik deze investering nadrukkelijk
heb beoordeeld vanuit de geest van de Nota Deelnemingenbeleid. Daarin is onder
meer beschreven dat de strategische koers van staatsdeelnemingen moet bijdragen
aan het realiseren van de met de betreffende deelneming verbonden publieke
belangen en de continuïteit en kwaliteit van de publieke dienstverlening.
Investeringen worden hierop getoetst door de Staat als aandeelhouder. Uiteraard
beoordeelt de Staat investeringen ook op financiële aspecten. De sterke
verwachting bestaat dat de samenwerking met AdP aan voornoemde belangen zal
bijdragen.10Is het waar dat minderheidsaandeelhouders soms effectief
kunnen zijn in het opkomen voor hun belangen? Is het niet waar dat TCI met
ca. 1% van de aandelen een zeer grote invloed heeft gehad op de ontwikkelingen
bij ABN Amro in 2007? Is een vergelijkbare situatie denkbaar bij Schiphol?
Zo nee waarom niet?Nee, een dergelijke situatie is niet denkbaar bij Schiphol. Schiphol is
niet beursgenoteerd en de aandeelhouders zijn niet versnipperd. Minderheidsaandeelhouders
kunnen effectief zijn in het opkomen voor hun belangen indien zij andere aandeelhouders
achter zich weten te scharen om het statutair vereiste aantal stemmen te behalen.
AdP kan met 8% niet zelfstandig besluiten forceren. De zeggenschap
van de Staat verslechtert niet en ook de zeggenschap van de gemeenten Amsterdam
en Rotterdam verslechtert niet. Gezien het feit dat verreweg het grootste
aandeel (89,8%) in handen blijft van de Staat en de gemeente Amsterdam,
blijven deze doorslaggevend.11Is het waar dat AdP met het verkrijgen van het 8%-belang
recht krijgt op een vennootschappelijke enquête, omdat AdP meer dan
225 000 euro aan aandelenkapitaal verkrijgt, en daarmee de drempel voor
de enquête ruimschoots overschrijdt?Ja, AdP krijgt aandeelhoudersrechten die aansluiten bij een 8%-belang,
waaronder de mogelijkheid om te verzoeken tot een enquête zoals bedoeld
in artikel 2:345 BW.12Is het waar dat de SER, en ook de regering, met het
SER-advies Evenwichtig Ondernemingsbestuur van 15 februari 2008 hebben
geconstateerd, dat het enquêterecht een zeer ingrijpend middel is om
het ondernemingsbestuur te kunnen beïnvloeden, onder andere omdat de
Ondernemingskamer op basis van een enquête bestuursbesluiten kan schorsen
en vernietigen, bestuursleden kan schorsen en ontslaan, etc, etc.?Het doel van de enquêteprocedure is het traceren van eventueel wanbeleid
om dit vervolgens, door het treffen van voorzieningen te beëindigen.
Van de voorbeelden die u noemt om via het enquêterecht het ondernemingsbestuur
te beïnvloeden, kan enkel sprake zijn in de situatie van wanbeleid.13Hoe is gewaarborgd dat het 8%-belang niet slechts
een eerste stap is op weg naar een veel verdergaande privatisering, bijvoorbeeld
door een volgend kabinet? Kan de regering dit uitsluiten? Is het immers niet
zo dat in de brief van 17 oktober 2006 ook is vastgelegd dat vervolgverkopen,
dus in tegenstelling tot de 1e verkoop van overheidsaandelen, slechts achteraf
aan de Kamer hoeven te worden gemeld?De kruisparticipatie is niet bedoeld als eerste stap naar privatisering,
maar is bedoeld als ondersteuning van de samenwerking. De kruisparticipatie
is omkeerbaar zodra de samenwerking wordt beëindigd. Er bestaat geen
voornemen om het belang van AdP in Schiphol uit te breiden. Het uitbreiden
van de kruisparticipatie kan alleen met toestemming van de aandeelhouders
met een meerderheid van 80%. Dus zowel de Staat als de gemeente Amsterdam
zouden een dergelijk voornemen zelfstandig kunnen blokkeren. De CEO van Schiphol
heeft op de persconferentie bij de presentatie van de voorgenomen transactie
ook duidelijk aangegeven dat het huidige belang voldoende materieel
is om het beoogde doel te bereiken. In het coalitieakkoord is afgesproken
dat de aandelen van de Staat in Schiphol niet naar de beurs zullen gaan. In
de Wet Luchtvaart is bovendien vastgelegd dat de overheid een meerderheidsbelang
van Schiphol in handen houdt.Ten aanzien van de brief van 17 oktober 2006 wil ik u graag verwijzen
naar het antwoord op vraag 3.In de nota deelnemingenbeleid heb ik aangegeven uw Kamer bij een voornemen
tot verkoop door de Staat van haar aandelen in staatsdeelnemingen vooraf te
zullen informeren.14Hoe is geborgd dat Schiphol niet nogmaals een emissie
zal doen van nieuwe aandelen, en die bij AdP of andere private partijen geplaatst?Uitgifte van extra aandelen aan AdP (aandelen B) vergt een besluit van
de aandeelhouders met een kwalitatieve meerderheid van 80% van de stemmen.
Schiphol kan dus niet zelfstandig aandelen aan AdP uitgeven. Ten minste de
Staat en Gemeente Amsterdam moeten daarmee instemmen. Aandelen kunnen bovendien
in principe alleen worden uitgegeven aan Nederlandse publieke rechtspersonen,
tenzij daarvoor ontheffing wordt verleend. Ontheffing moet verleend worden
door de AVA met een zelfde kwalitatieve meerderheid van 80% van de
uitgebrachte stemmen en aanwezigheid van de Staat, Gemeente Amsterdam en Gemeente
Rotterdam. In de Wet Luchtvaart is overigens vastgelegd dat de overheid een
meerderheidsbelang van Schiphol in handen houdt.15Kan de regering, met het oog op de vorige vragen, in
overweging nemen om het verplichte overheidsbelang van 50%+1, zoals
vastgelegd in de Wet luchtvaart, te verhogen naar 90%+1? Zodat geborgd
is dat met deze stap niet een eerste stap wordt gezet naar grootschaligere
privatisering?Nee, ik zie daarvoor geen noodzaak. De Staat en de gemeente Amsterdam
hebben na de kruisparticipatie nog steeds gezamenlijk een kleine negentig
procent in handen. De uitgifte van nieuwe aandelen aan AdP of een andere private
partij is niet beoogd en moet ter goedkeuring aan de AVA voorgelegd worden,
waarbij voor een goedkeuring een kwalitatieve meerderheid van 80% van
de stemmen vereist is (zie het antwoord op vraag 14).16Kan de regering uitsluiten dat een versterkt winstmotief
een nieuw motorblok wordt voor grootschalige groei richting de 85 miljoen
passagiers, zoals in 2006 en 2007 nog in lange termijn verkenningen door de
Schiphol-directie als ambitie is uitgesproken? Kan de regering uitsluiten
dat een versterkt winstmotief en een versterkte groei-ambitie in de toekomst
weer druk kan leggen op de milieu-grenzen? Is het waar dat toekomstige politieke
besluitvorming naar zijn aard niet kan worden geborgd met wet- en regelgeving?De doelen en motieven van Schiphol zullen niet wijzigen door de kruisparticipatie
met AdP. De bescherming van de publieke belangen is geborgd via de Wet Luchtvaart
en onderliggende regelgeving. Voor het kabinetsstandpunt ten aanzien van de
ontwikkeling van Schiphol verwijs ik u naar het besluit dat het kabinet onlangs
heeft genomen naar aanleiding van het zogenoemde Aldersadvies.17Hoe staat in dit verband het met de uitvoering van
de motie Tang over beloningsbeleid van Schiphol?Naar aanleiding van de motie Tang is in 2007 het deel van de variabele
beloning dat afhangt van kwalitatieve elementen zoals duurzaamheid, geluidsoverlast
en klimaatbeleid vergroot. De variabele beloning bestaat uit een drietal delen:
persoonsgebonden, algemeen functioneren en financiële targets. De kwalitatieve
elementen, zoals duurzaamheid, geluidsoverlast en klimaatbeleid, zijn opgenomen
in het persoonsgebonden deel van de beloning. In 2007 is besloten een groter
gedeelte van het persoonsgebonden gedeelte af te laten hangen van dergelijke
maatschappelijke criteria. Bovendien is het absolute aandeel van het persoonsgebonden
deel toegenomen in 2007 ten koste van het financiële gedeelte van de
variabele beloning: voor de president directeur is dit aandeel toegenomen
met 2,5% en voor overige directieleden met 5%.18Kan de regering nader ingaan op de zeggenschapspositie
van AdP? Zijn er bijvoorbeeld speciale goedkeurings- of vetorechten afgesproken?
Kan de volledige samenwerkingsovereenkomst openbaar gemaakt worden?De samenwerking en kruisparticipatie is vormgegeven op basis van reciprociteit:
voor zover mogelijk gegeven de verschillende rechtssystemen en bedrijfsstructuren
heeft Schiphol dezelfde rechten ten aanzien van AdP als AdP heeft ten aanzien
Schiphol. Zo zal één bestuurder van AdP lid worden van de raad
van commissarissen van Schiphol en zullen twee leden van de raad van bestuur
van Schiphol plaatsnemen in de Conseil d’Administration van AdP.De kern van het project ligt bij de samenwerking tussen AdP en Schiphol
op een groot aantal onderwerpen. AdP en Schiphol hebben afspraken gemaakt
hoe ze gezamenlijk omgaan met het betrekken van de partner bij nieuwe initiatieven
en hoe beslissingen daarover genomen worden. Ook deze afspraken zijn op basis
van gelijkwaardigheid. Opgemerkt zij dat de relevante organen binnen de luchthavens,
afzonderlijk van hun partner, volledige autoriteit en zelfstandige verantwoordelijkheid
behouden. Dat betekent dat zowel het bestuur van AdP als het bestuur van Schiphol
moet instemmen met de voorgenomen besluiten over die onderwerpen, met behoud
van de rechten van de andere organen van de vennootschappen zoals de aandeelhoudersvergadering
van Schiphol. De afspraken doen niets af aan de op dat moment bestaande wetgeving
en verordeningen. Dat betekent ook dat initiatieven die een aandeelhoudersbesluit
vereisen, ongeacht of die initiatieven afzonderlijk door Schiphol of gezamenlijk
door Schiphol en AdP genomen worden, aan de AVA voorgelegd dienen te worden.AdP heeft als aandeelhouder in Schiphol geen doorslaggevende zeggenschap.
Zij heeft de rechten die behoren bij een belang van acht procent. Wel hebben
de overige aandeelhouders van Schiphol afgesproken dat zij de benoeming van
een achtste lid in de raad van commissarissen door AdP niet in de weg zullen
staan. Deze afspraak is wederkerig. De volledige samenwerkingsovereenkomst
kan niet openbaar gemaakt worden vanwege het concurrentiegevoelige karakter.19Zijn er statutenwijzigingen afgesproken? Zo ja, welke?Om deze transactie mogelijk te maken is een beperkt aantal statutenwijzigingen
vereist. De wijzigingen zijn technisch van aard. Zo bestaat de raad
van commissarissen van Schiphol thans uit zeven leden. Dat is veranderd in
acht leden om de president directeur generalevan
AdP in de raad plaats te kunnen laten nemen. Daarnaast heeft een wijziging
plaatsgevonden die het mogelijk heeft gemaakt dat AdP als private partij aandelen
kan nemen in Schiphol door middel van een eenmalige ontheffing van de kwaliteitseis
aan aandeelhouders Schiphol. Dat was noodzakelijk om de transactie te kunnen
bewerkstellingen. Overige wijzigingen hebben hoofdzakelijk betrekking op een
nieuw type aandelen dat uitgegeven is aan AdP. Door een nieuw type aandelen
te creëren konden daaraan makkelijker de bepalingen gekoppeld worden
zoals de bepaling dat AdP haar aandelen in Schiphol niet kan verkopen aan
derden en een exit mogelijkheid. De statuten voorzagen daar voorheen niet
in.20Kan de regering nader ingaan op de voorwaarden van
de lock-up, dus dat AdP de aandelen niet mag doorverkopen? Immers n.a.v. een
onderzoek van EZ heeft minister Brinkhorst op 11 oktober 2004 laten weten
dat een dergelijke lock-up juridisch geen stand kan houden, omdat dit onverenigbaar
is met de vrijheid van kapitaalverkeer? Hoe kan de Nederlandse wetgever voorkomen
dat de aandelen, die zich (al dan niet fysiek) in Frankrijk bevinden, toch
in onderpand worden gegeven, worden ingezet voor cross-border leases, etc?AdP mag haar aandelen in Schiphol op basis van de gesloten overeenkomsten
niet verkopen aan derden en ook niet verpanden of op een andere manier bezwaren.
Naar Nederlands recht is het algemeen aanvaard dat een dergelijke overdrachtsbeperking
in het kader van een samenwerking is toegestaan. Dergelijke lock-up’s zijn niet onverenigbaar met de vrijheid van kapitaalverkeer.21Wat zijn de exacte criteria voor de omkeerbaarheid?
Wie kan besluiten de transactie om te keren? Zijn dat de directies of de overheden?
Waarom is de omkeerbaarheid aan criteria verbonden, en waarom is er niet gekozen
voor een ongeclausuleerde omkeerbaarheid?De beslissing om de samenwerking te beëindigen is aan de luchthavens
zelf. Beide luchthavens kunnen dat afzonderlijk van elkaar doen. Zodra de
samenwerking beëindigd wordt, zal ook een exit mechanisme in gang gezet
worden waarmee de kruisparticipatie ontbonden wordt. Iedere vier jaar zullen
beide luchthavens de samenwerking evalueren. Beide luchthavens hebben dan
het recht om naar eigen discretie de samenwerking te beëindigen. Hieraan
zijn geen criteria verbonden. Tussentijdse beëindiging is wel gebonden
aan vooraf vastgestelde criteria, zoals de situatie van een change of control, verlies van een exploitatievergunning, schending
van de samenwerking- en/of aandeelhoudersovereenkomst en faillissement.22Kan de regering aangeven wie er precies beslist over
de omkering van de transactie? Zijn dat de luchthavendirecties of de overheden?
Is overeenstemming over de omkering vereist, of kan het eenzijdig? Wat zijn
de criteria? Vallen onder de criteria ook publieke belangen en zo ja, welke?Zie het antwoord op vraag 21.23Wat zijn de financiële gevolgen van een eventuele
omkering? Is het waar dat Schiphol nu netto € 160 (€ 530 – € 370)
miljoen betaalt, en dat bij omkering dus AdP € 160
miljoen zal moeten betalen? Zo nee, hoeveel zal dan betaald moeten worden?De opbrengst van het aandelenpakket in Schiphol in deze transactie heeft
een lagere waarde dan die van het aandelenpakket AdP, omdat AdP een grotere
onderneming is. Acht procent van een onderneming met een hogere waarde is
meer waard dan acht procent van een onderneming met een lagere waarde.Wanneer de samenwerking en daarmee de kruisparticipatie wordt beëindigd,
zal opnieuw een waardering plaatsvinden van zowel Schiphol als AdP op basis
van fair market value (zie hierover het antwoord
op vraag 2). Omdat deze waarde door tussentijdse ontwikkelingen van onder
meer de luchthavens zelf wordt beïnvloed, is momenteel nog niet te zeggen
wat de fair market values ten tijde van een mogelijke
exit zullen zijn.24Is het waar dat de directeur van AdP, Pierre Graf of één
van zijn naaste medewerkers, voortaan toegang zullen hebben tot de aandeelhoudersvergadering?
Is het waar dat deze directeur daar tegenover drie Financiënambtenaren
zit, zonder operationele kennis over de luchtvaartsector?AdP zal in de hoedanigheid van aandeelhouder vertegenwoordigd zijn op
de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Mijn ambtenaren zullen daar de
Staat vertegenwoordigen.25Is het waar dat de directeur van AdP, Pierre Graf,
voortaan toegang zal hebben tot de raad van commissarissen? Is het waar dat
deze directeur daar tegenover zeven andere commissarissen zit, zonder operationele
kennis over de luchtvaartsector?De heer Pierre Graff zal plaatsnemen in de raad van commissarissen van
Schiphol. Tevens zullen twee leden van de raad van bestuur van Schiphol plaatsnemen
in de Conseil d’Administration van AdP.
Naast Pierre Graff bestaat de raad van commissarissen van Schiphol uit zeven
andere leden. De raad van commissarissen is evenwichtig samengesteld conform
het daartoe opgestelde profiel, waarbij kennis en ervaring met verschillende
disciplines worden vertegenwoordigd, waaronder luchtvaart.26Is het waar dat AdP voor 30% van zijn aandelen
beursgenoteerd is? Kan uitgesloten worden dat in de interne discussies in
de AVA en in de RvC nu niet alleen publieke belangen een rol zullen spelen,
maar ook de (Franse) private belangen van het beursgenoteerde AdP en haar
beleggers?Ja, AdP is deels beursgenoteerd. Een meerderheid is echter bij wet in
handen van de Franse overheid. Ik kan niet uitsluiten dat de belangen van
een minderheidsaandeelhouder besproken worden bij interne discussies. Er is
echter geen reden om aan te nemen dat de belangen van een private minderheidsaandeelhouder
om onjuiste redenen doorslaggevend zullen zijn. Daarvoor is het belang van
AdP niet voldoende omvangrijk: AdP heeft als 8%-aandeelhouder geen
doorslaggevende zeggenschap. Publieke belangen worden bovendien hoofdzakelijk
geborgd in wet- en regelgeving. AdP heeft als samenwerkingspartner noch als
aandeelhouder in Schiphol invloed op Nederlandse wet- en regelgeving.27Is het waar dat de gang van zaken bij Schiphol vanaf
nu de bijzondere aandacht zal krijgen bij (Franse) beleggingsanalisten
en de (Franse) financiële pers? Welke gevolgen kan dat hebben?Ik kan mij voorstellen dat (ook Franse) analisten de samenwerking tussen
AdP en Schiphol zullen volgen aangezien de resultaten van AdP en Schiphol
daardoor beïnvloed kunnen worden. Ik heb op dit moment niet de indruk
dat dergelijke aandacht aanmerkelijke gevolgen zal hebben voor Schiphol.28Kan de regering aangeven of de volgende alternatieven
te overwegen zijn, en zo nee, waarom niet?:a. Samenwerking zonder aandelen- en commissarissenruil.Om de voordelen van de samenwerking te realiseren zal de samenwerking
tussen Schiphol en AdP zich richten op veel verschillende onderwerpen en niveaus;
van werkvloer tot directie. Ter bevordering van de samenwerking zullen twee
directieleden van Schiphol plaatsnemen in de Conseil d’Administration van AdP en zal de president directeur generale van AdP als achtste lid plaatsnemen in de raad van commissarissen
van Schiphol. Een commissarissenruil zal bijdragen aan de samenwerking en
de doelen die daarmee beoogd worden. Voor de zingeving van een aandelenruil
verwijs ik naar het antwoord op de eerste vraag.b. Securities oftewel het ING-model. Een lening
in plaats van aandelen. Dan is er wel een financiële prikkel maar geen
formele zeggenschapspositie in de AVA.Omdat het belang dat AdP heeft in Schiphol beperkt is, blijft ook de zeggenschap
beperkt die AdP als aandeelhouder heeft. Ik zie geen bezwaar bij de beperkte
zeggenschap die AdP heeft. Doorslaggevende zeggenschap wordt met de aandelenruil
ook niet beoogd. Een aanvullend karakter van het aandeelhouderschap is een
betere benadering. Het geeft een door beide luchthavens gewenste zwaarte en
intensiteit aan de samenwerking. U verwijst naar het ING-model. De twee leden
die de Staat benoemt in de raad van commissarissen hebben vetorechten die
aanzienlijk verder strekken dan de zeggenschap die AdP heeft als aandeelhouder
op dit moment.c. AdP krijgt alleen de niet-royeerbare certificaten
van aandelen. Dus wel de winstrechten op dividend, maar niet de echte aandelen
met stemrecht. Dan is er wel een (versterkte) financiële prikkel maar
geen formele zeggenschapspositie. Je zou dan expliciet af kunnen spreken om
het stemrecht van certificaathouders niet op te eisen.Ik zie geen bezwaar bij de beperkte formele zeggenschap die AdP als minderheidsaandeelhouder
krijgt. Het geeft een door beide luchthavens gewenste zwaarte en intensiteit
aan de samenwerking. AdP krijgt geen doorslaggevende zeggenschap.d. AdP en Schiphol richten samen een joint venture
op met ieder 50% van de aandelen. Daarin kunnen gezamenlijke activiteiten
of zelfs personeel in worden ondergebracht.Een joint venture zou een meer voor de hand liggende optie zijn indien
Schiphol en AdP gezamenlijk een nieuwe of andersoortige activiteit zouden
gaan ontplooien. De focus ligt vooralsnog op het afstemmen van bestaande activiteiten,
toepassen van best practises, en samenwerken daar
waar zinvol, een en ander met inachtneming van het mededingingsrecht.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPDe leden van de fractie van de SP hebben met afkeuring kennis genomen
van de brieven van de minister van financiën. Zij hebben daarom ook enkele
vragen en opmerkingen.29De leden van de fractie van de SP zijn van mening dat
nog steeds niet duidelijk is waarom voor de samenwerking per se een aandelenruil
nodig is. Kan de minister de redenen voor de aandelenruil nog eens duidelijk
uiteenzetten. Deze leden vragen de regering daarbij ook aan te geven wat voor
vormen van samenwerking niet plaats kunnen vinden zonder een aandelenruil.Zie het antwoord op vraag 1 en 28.30Verder vragen de leden van de fractie van de SP zich
af hoe samenwerking met andere luchthavens zal verlopen. Hoe gaat de samenwerking
met andere luchthavens met name Frankfurt en Heathrow er nu uit zien? Wordt
nu juist de confrontatie met hen gezocht of ook de samenwerking? De leden
van de fractie van de SP vragen de minister ook of er andere luchthavens zijn
overwogen voor intensievere samenwerking.Door de samenwerking op huidige wijze vorm te geven en door de aanwezigheid
van een verbindende homecarrier (Air France/KLM), is enerzijds het lokale
karakter gebleven, maar anderzijds de basis gelegd voor duurzaam succes van
een grensoverschrijdende samenwerking. Ik heb begrepen dat er geen intensieve
samenwerking met andere nabije luchthavens is gezocht, en dat evenmin sprake
is van confrontaties.31Vanwege beursgevoeligheid van de informatie is vrijwel
geen enkele partij vooraf op de hoogte gesteld. De leden van de fractie van
de SP kunnen deze redenering in het geheel niet volgen, aangezien de aandelen
Schiphol op dat moment nog volledig in handen waren van Nederlandse overheden.
Hoe kan informatie dan beurskoersgevoelig zijn, zo vragen de leden van de
fractie van de SP? Deze leden zouden ook graag willen weten hoe andere luchtvaartmaatschappijen
en andere stakeholders gereageerd hebben op de kruisparticipatie.De koersgevoeligheid komt voort uit de beursgenoteerdheid van AdP. De
meerderheid van AdP is bij wet in handen van de Franse overheid, een minderheidsdeel
is beursgenoteerd. Indien de samenwerking en kruisparticipatie in een te vroeg
stadium bekend zou zijn geworden, zou AdP verplicht zijn geweest de voornemens
publiek te maken. Dat zou het verloop van het proces en de onderhandelingen
ook voor Schiphol negatief hebben kunnen beïnvloeden. Air France/KLM
heeft positief gereageerd. Berichten van andere luchtvaartmaatschappijen hebben
mij niet bereikt. In principe kan de samenwerking ten goede komen van alle
passagiers en luchtvaartmaatschappijen.32ApS neemt een 8% belang in Schiphol en betaalt
daar € 370 mln. voor. In 2006 besloot de regering dat een verkoop
van aandelen aan een geselecteerde partij onverstandig was, omdat dit aanzienlijk
minder op zou brengen. De prijs van de aandelen die nu verkocht zijn, kunnen
volgens deze redenatie wel eens te laag zijn. Wat is er veranderd in deze
opstelling van de regering sinds 2006? De leden van de fractie van de SP vragen
bovendien of de regering aan kan geven welk belang de Rijksoverheid had voor de aandelenemissie en hoe dat belang gewaardeerd was en hoe het
huidige belang van 69,7% is gewaardeerd?Voor uw vraag over het waarderingsmechanisme en de uitkomst daarvan wil
ik u graag verwijzen naar het antwoord op vraag 2. Daaruit blijkt dat dezelfde
uitgangspunten zijn gehanteerd voor de waardering van de aandelen die Schiphol
koopt en de aandelen die Schiphol verkoopt. Ik heb geen redenen om aan te
nemen dat de transactieprijzen gebaseerd op de fair market
value waarderingen niet de realiteit zouden weerspiegelen.33Deze aandelenruil kent een wederkerigheid. Maar bij
een aandelenemissie waar de overheid eerste terugkooprecht heeft, is dit toch
ook zo? Waarin verschilt deze aandelenruil dan van de gedeeltelijke privatisering
die de regering in 2006 wilde? Is de regering het met de leden van de fractie
van de SP eens dat dit een gedeeltelijke privatisering is? Zo nee, hoe definieert
de regering een gedeeltelijke privatisering dan?De wederkerigheid van de deal ziet op de voet van gelijkheid waarop de
samenwerking en de kruisparticipatie vorm is gegeven. Oftewel, wat voor Schiphol
geldt, geldt ook voor AdP. Daarnaast is de kruisparticipatie omkeerbaar: indien
de strategische samenwerking beëindigd wordt, kan ook de kruisparticipatie
worden beëindigd. Zie ook het antwoord op vraag 21.Het doel van deze deal is niet om overheidsinvloed te verminderen of om
verandering te creëren in marktprikkels voor Schiphol, zoals bij een
privatisering. De aandelen worden ook niet naar de beurs gebracht. De discussie
in 2006 ging over een beursgang en niet over een aandelenemissie aan derden.De Staat blijft meerderheidsaandeelhouder in Schiphol en behoudt haar
zeggenschap. Als aandeelhouder in Schiphol heeft de AdP geen doorslaggevende
zeggenschap. De strategische partner heeft ook geen invloed op bestaande Nederlandse
wet- en regelgeving waarin de publieke belangen geborgd worden.34De leden van de fractie van de SP vragen zich nog af
of de Franse aandeelhouder bijzondere rechten krijgt. Zijn er bijvoorbeeld
bijzondere dividendrechten of speciale rechten inzake benoeming en ontslag
van bestuurders en/of commissarissen? Worden zij ook betrokken bij strategische
beslissingen van de luchthaven zoals een aandelenruil of samenwerking met
een derde luchthaven? Blijft de Nederlandse overheid de doorslaggevende beslissing
hebben bij investeringsbeslissingen?Zie het antwoord op vraag 18.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
GroenLinks35Deelt de regering de stelling dat met de komst van
een vertegenwoordiger van het beursgenoteerde AdP in de Raad van Commissarissen
van Schiphol de invloed van de markt op Schiphol wordt versterkt?Alle beslissingen in de raad van commissarissen worden minimaal genomen
met een meerderheid van stemmen. Het lid dat namens AdP plaats neemt in de
raad van commissarissen krijgt geen doorslaggevende zeggenschap.36Op welke wijze is gegarandeerd dat de deal met AdP
te allen tijde terug te draaien is en de aandelen Schiphol dus niet verhandelbaar
kunnen zijn?Voor een uitleg van het exit mechanisme verwijs ik u graag naar het antwoord
op vraag 21. Mede op mijn verzoek heeft Schiphol veel zorg besteed aan het
vormgeven van de zekerheid dat er geen aandelen Schiphol vrij op de beurs
mogen komen of anderszins kunnen worden verkocht aan derden. In de overeenkomsten
is daarom een zogenaamde lock-up clausule opgenomen
die vaststelt dat AdP geen aandelen in Schiphol mag overdragen aan een derde
partij. Dit sluit ook verhandelen van Schiphol aandelen op de beurs uit. Daarnaast
is een zogenaamde standstill clausule opgenomen
in de overeenkomst die AdP verbiedt om haar belang in Schiphol uit te breiden
zonder toestemming van de Staat. Voor de lock up
clausule verwijs ik u ook naar het antwoord op vraag 20.37Op welke wijze wordt er invulling gegeven aan de eis
van de gemeente Amsterdam, dat de partijen zich zullen inspannen meer passagiers
tussen de luchthavens per trein te laten rijden? Zijn de partijen op harde
resultaten afrekenbaar?Naar aanleiding van wensen vanuit de Groen Links fractie in de gemeenteraad
van Amsterdam hebben partijen in Hermes op verzoek van het college van B&W
van Amsterdam de volgende toezegging gedaan om meer passagiers per trein te
laten reizen: Schiphol en AdP zullen binnen de mogelijkheden en middelen waarover
zij beschikken, in hun investeringen en processen optimale condities scheppen
voor de integratie tussen lucht en spoor en streven na dat in 2020 circa veertig
procent van het luchtvervoer tussen Amsterdam en Parijs zal worden afgewikkeld
per HSL. 38Waarom heeft de regering de kamer niet van tevoren
(desnoods besloten) geïnformeerd over deze op handen zijnde deal, terwijl
hem bekend was dat een kamermeerderheid tot dusverre gekant was tegen een
gedeeltelijke privatisering van Schiphol?De Staat is geen kopende noch een verkopende partij geweest bij deze deal.
Er bestaat geen regelgeving die verplicht tot het vooraf informeren van uw
Kamer bij een aandelenemissie door een deelneming. Ook in het verleden, bij
een emissie door KPN waarbij de Staat verwaterde, heeft mijn voorganger uw
Kamer niet vooraf geïnformeerd.De kruisparticipatie is geen doel op zich maar dient zoals gezegd als
ondersteuning van een strategische samenwerking. Er is geen sprake van een
beursgang. De samenwerking beoogt mede om het publiek belang van Schiphol
beter te kunnen behartigen. Op geen enkele manier wordt de borging van publieke
belangen aangetast door deze samenwerking en kruisparticipatie. Ook de zeggenschap
van de Staat als meerderheidsaandeelhouder is niet geschaad en er zijn waarborgen
getroffen om te voorkomen dat de geruilde aandelen van Schiphol op de markt
of bij een derde partij terecht kunnen komen. De deal valt daarmee ook geheel
binnen de kaders van het regeerakkoord.39In diverse berichten in de pers (onder andere NRC 21 oktober
jl. en Financieel Dagblad en Trouw 22 oktober jl.) lijkt het erop dat
de deal financieel gunstiger uitpakt voor AdP dan voor Schiphol. Kan het kabinet
de Kamer het financiële plaatje doen toekomen en een beoordeling geven
van de verhouding van het financiële voordeel voor Schiphol
en het voordeel voor AdP?Voor een financieel plaatje wil ik u graag verwijzen naar het antwoord
op vraag 2. Daaruit blijkt dat er sprake is van een verschil in transactieprijzen,
hetgeen te verklaren is door onder meer het feit dat AdP een grotere luchthaven
met een hogere waarde is. De verwachting bestaat dat de synergievoordelen
gunstiger uit zullen pakken voor AdP. Dat wil echter niet zeggen dat Schiphol
geen synergievoordelen zal behalen. Ook Schiphol verwacht voordelen te realiseren.
Synergievoordelen zijn voor Schiphol niet de belangrijkste reden geweest om
de samenwerking aan te gaan. De samenwerking is vooral belangrijk voor de
ontwikkeling van de dual hub en de rol van Schiphol
als mainport daarin ook in het licht van de wereldwijde veranderingen in de
luchtvaart. AdP is een nog grotere speler op de markt dan Schiphol en heeft
goede toekomstverwachtingen. Schiphol zit nu bij deze partij als partner aan
tafel.40Kan inzicht worden gegeven in het arbeidsvoorwaardenpakket
van de nieuwe Schiphol-bestuurder de heer Nijhuis? Kan hierbij een vergelijking
worden gemaakt met zijn voorganger de heer Cerfontaine?Voor vragen over het beloningsbeleid van de heer Nijhuis en de heer Cerfontaine
wil ik u graag verwijzen naar een beantwoording van eerdere kamervragen (van
lid Kalma en lid Tang).41Kan aangegeven worden hoe deze beloning past binnen
het beloningsbeleid van staatsdeelnemingen? Is zoals in de brief over beloningsbeleid
staat aangegeven het beloningsbeleid bij Schiphol al kritisch beoordeeld en
bezien of de totale beloning nodig is voor uitoefening van de functie? Zo
ja, wat is het oordeel? Zo nee, per wanneer gaat het kabinet dit doen?De beloning van de opvolger van de heer Cerfontaine past binnen het bestaande
en door de aandeelhouder goedgekeurde beloningsbeleid van Schiphol. Ook het
beloningsbeleid van Schiphol zal nader bekeken worden tegen de achtergrond
van mijn brief van 20 oktober jongstleden. Ik verwacht dat ik u in de
loop van 2009 kan informeren over de vervolgstappen naar aanleiding van genoemde
brief.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Blok (VVD), voorzitter, Ten Hoopen (CDA),
ondervoorzitter, Weekers (VVD), Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot
Babberich (CDA), Haverkamp (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben (SP), Kalma
(PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (CU), Van der Burg (VVD), Van
Dijck (PVV), Spekman (PvdA), Heerts (PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD),
Tang (PvdA), Vos (PvdA), Bashir (SP) en Sap (GL).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Remkes (VVD), Jonker (CDA), Aptroot
(VVD), De Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Mastwijk (CDA), De Krom (VVD), De
Pater-van der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP), Ulenbelt (SP), Van der
Veen (PvdA), Smilde (CDA), Anker (CU), Vacature (VVD), De Roon (PVV), Van
Dam (PvdA), Smeets (PvdA), Karabulut (SP), Thieme (PvdD), Heijnen (PvdA),
Roefs (PvdA), Van Gerven (SP) en Vendrik (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28165-94.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl