Vergrijzing en het integrale ouderenbeleid; Brief staatssecretaris met een reactie op het rapport 'Zorg en wonen voor kwetsbare ouderen'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29389, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-09-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29389 nr. 3

02-09-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAanleidingGegevensKwetsbaarheidFactoren voor voorzieningengebruikConclusiesBeleidTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29389Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 389Vergrijzing en het integrale ouderenbeleidnr. 3BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 september 2004Op 8 juli jongstleden heb ik u de SCP rapportage «Zorg en wonen
voor kwetsbare ouderen» gezonden. Uw Themacommissie ouderenbeleid heeft
mij tijdens het Algemeen Overleg van 1 april jongstleden verzocht om
informatie te delen. Daarop heb ik u onder meer dit rapport gestuurd.Zowel van de zijde van de commissie voor Volkhuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer (kenmerk 67/VROM/2004) als van de zijde van de commissie
voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (kenmerk VWS-04-704) is verzocht om
een reactie op dit rapport. Mede namens de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, voldoe ik graag aan dit verzoek.AanleidingDe Rapportage ouderen 2004 «Zorg en wonen voor kwetsbare ouderen»
is verschenen in de reeks ouderenrapportages die het SCP tweejaarlijks op
mijn verzoek vervaardigt. Andere jaren wordt een overzicht gegeven van de
stand van zaken van de maatschappelijke positie van ouderen. Op die manier
houd ik de ontwikkelingen in de gaten in relatie tot de positie van mensen
van 55 jaar en ouder. Ditmaal is gekozen voor een themarapportage over zorg
en wonen. De thema's wonen en zorg zijn gekozen om enerzijds informatie te
vergaren voor de visie op vergrijzing en ouderenbeleid en anderzijds ter ondersteuning
van de wijzigingen in het beleid op het terrein van wonen en zorg. De vraagstelling
die ten grondslag lag aan dit rapport was:«Hoe wonen ouderen, welke voorzieningen op het terrein van wonen
en zorg gebruiken zij en welke factoren zijn op die woonsituatie en het zorggebruik
van invloed?»Ik heb daarmee beoogd inzicht te krijgen in de keuzes van mensen om thuis
te verblijven ondanks (ernstige) beperkingen óf om te kiezen voor een
meer beschermde woonomgeving. GegevensHet SCP heeft dit rapport in samenwerking met de Longitudinal Ageing Study
Amsterdam (LASA) van de Vrije Universiteit Amsterdam vervaardigd. Daarmee
kon gebruik gemaakt worden van verschillende databestanden. De gegevens van
LASA bleken zeer waardevol in aanvulling op de data die door het SCP werden
verzameld, waaronder het Aanvullend voorzieningengebruik onderzoek (AVO) en
het gegevensbestand van het Woningbehoeftenonderzoek (WBO) dat eigendom is
van het Ministerie van VROM.De auteurs erkennen echter ook dat de bestanden beperkingen kennen. Zo
geven de databestanden geen inzicht in psychische problemen. Uit het LASA
onderzoek blijkt echter dat deze problemen van invloed zijn op het gebruik
van (intramurale) zorg. Ook ontbreken goede gegevens over het welzijnsgebruik
dat een stimulerend effect zou kunnen hebben op het zelfstandig wonen.KwetsbaarheidHet SCP heeft getracht het begrip «kwetsbare oudere» nader
te definiëren. Onder «ouderen» verstaat het SCP mensen van
55 jaar of ouder. Van kwetsbaarheid is sprake als er een grote draaglast is,
gecombineerd met een geringe draagkracht. Van een grote draaglast is sprake
als zich (ernstige) lichamelijke of psychische beperkingen voordoen. Van geringe
draagkracht is sprake wanneer mensen weinig hulpbronnen hebben, zoals een
partner of een redelijk inkomen. Kwetsbaarheid heeft ook te maken met psychische
gesteldheid. Mensen moeten in staat zijn om zelf hulp in te schakelen en de
regie over hun eigen leven te voeren.Factoren voor voorzieningengebruikVolgens het onderzoek van het SCP vormen vooral lichamelijke
klachten aanleiding tot het gebruik van voorzieningen. De functionele
problemen die het gevolg zijn van chronische aandoeningen, zijn een reden
om zorg te gebruiken. Psychische problemen, zoals depressie, leiden vaker
tot het gebruik van intramurale voorzieningen. Incontinentieproblemen zijn
vaker aanleiding tot het gebruik van thuiszorg.Leeftijd blijkt sterk samen te hangen met
het gebruik van zorgvoorzieningen. Oude ouderen maken vaker gebruik van voorzieningen
dan jongere ouderen en zij wonen ook vaker in een voor ouderen geschikte woning
of intramuraal. Het SCP verklaart dit uit de toenemende kwetsbaarheid. Zo
is de huidige generatie oudere mannen kwetsbaarder dan oudere vrouwen, omdat
zij bepaalde verrichtingen – zoals huishoudelijk werk – nooit
hebben geleerd.Informele zorg fungeert vaak als overbrugging
tot de professionele zorg het overneemt. Van substitutie is vooral sprake
als het gaat om huishoudelijke zorg. Thuiszorg en informele zorg vullen elkaar
ook vaak aan. Het hebben van een partner, vermindert het gebruik van zorg.
Maar de nabijheid van kinderen of anderen blijkt nauwelijks samen te hangen
met het gebruik van zorg. Vooral als de zorg niet door de partner wordt geleverd,
wordt de informele zorg overgenomen door de thuiszorg. Het SCP geeft als mogelijke
verklaring dat andere informele zorgverleners dan de partner duidelijker grenzen
stellen aan de mate waarin zij zorg willen verlenen. Ook is het mogelijk dat
als ouderen eenmaal zorg van anderen accepteren, dan ook makkelijker professionele
zorg accepteren.Het opleidingsniveau weerspiegelt de (financiële)
mogelijkheden die ouderen hebben; zij hebben meer kennis van de mogelijkheden
die er zijn en kiezen de mogelijkheden die passen bij de leefstijl. Hoger
opgeleiden maken vaker gebruik van huishoudelijke zorg en wonen vaker in een aangepaste woning, maar minder vaak in een ouderenwoning. Zij maken
meer gebruik van woningen met diensten of zorg.Verhuizen doen ouderen volgens het SCP veelal om gezondheidsredenen. Maar
het wonen in een ongeschikte woning is voor sommige ouderen een bewuste keuze:
zij zijn zo verknocht aan de woning of de buurt, dat zij de ongemakken voor
lief nemen.De financiële positie van ouderen is
een factor van belang. Als ouderen veel eigen bijdragen moeten betalen en
hoge woonlasten hebben, opteren zij sneller voor opname in een verzorgingshuis.ConclusiesHet SCP komt tot de conclusie dat niet iedereen met beperkingen dezelfde
kans heeft op het gebruik van voorzieningen.Om extramuralisering tot een succes te maken is volgens het SCP de beschikbaarheid
van betaalbare woonzorgvoorzieningen noodzakelijk. Ook de beschikbaarheid
van welzijnsvoorzieningen is cruciaal om ouderen langer thuis te laten wonen.
De huursubsidie en de mantelzorg zijn de belangrijkste kostenposten van de
extramuralisering.Daarnaast concludeert het SCP dat de nieuwbouw de toenemende vraag naar
voor ouderen geschikte woningen nooit zal kunnen bijhouden, waardoor het nodig
is een aanzienlijk deel van de bestaande woningvoorraad geschikt te maken.
Momenteel worden nog veel eengezinswoningen gebouwd die niet geschikt zijn
voor bewoning door mensen met beperkingen. Het SCP is van mening dat het beroep
op de WVG in de toekomst zal stijgen.Het SCP meldt dat de verscheidenheid aan woonvormen die de overheid in
de markt heeft laten ontstaan tot veel keuzevrijheid leidt bij ouderen, maar
dat lang niet alle woonvormen bekend zijn bij ouderen. Het SCP pleit tenslotte
voor meer helderheid over het begrip «ouderenwoning». BeleidIk acht dit SCP rapport een belangrijke ondersteuning voor het beleid
op het terrein van wonen, zorg en welzijn. De extramuralisering van de zorg
leidt ertoe dat steeds meer (kwetsbare) ouderen langer thuis kunnen blijven
wonen. Daarvoor zijn – behalve voldoende hulp bij de huishoudelijke
verzorging en lichamelijke verzorging – ook hulpmiddelen, aangepaste
woningen, voldoende welzijnsvoorzieningen en informatie over de mogelijkheden
nodig.De meeste mensen krijgen de zorg die zij nodig hebben en verblijven in
voor hen acceptabele woningen. Veruit de meerderheid van de ouderen is zeer
tevreden met hun woning en woonomgeving. Er komen steeds meer ouderenwoningen
beschikbaar en van de nieuwbouw wordt relatief veel in de ouderensector gebouwd.
De woningkwaliteit voor ouderen neemt al jaren toe. De wachtlijsten voor verblijf
nemen af en er is soms zelfs sprake van leegstand in verzorgingshuizen. Dit
neemt niet weg dat er een aanzienlijke opgave voor de komende jaren ligt.Er zijn vele definities van ouderenwoningen. Het SCP neemt de afwezigheid
van trappen/treden, de aanwezigheid van aanpassingen en de aanwezigheid van
zorg- en dienstverlening in de nabijheid van de woning als indicaties voor
een geschikte woning voor ouderen. In de beleidsbrief over wonen en zorg die
de minister van VROM en ik u op 15 september 2003 hebben gezonden (Kamerstukken
2002–20 033, 26 631, nr. 57), is een tweedeling gemaakt. Enerzijds
is gekozen voor een minimumeis van toegankelijkheid, de nultredenwoning en
anderzijds is er het verzorgd wonen: woningen met een zorgsteunpunt in de
buurt met de mogelijkheid voor zorg op afroep. Dit om de variatie aan woonvormen
en het tegemoet komen aan de gevarieerde vraag, niet te frustreren.
Enkele jaren geleden is er door de Stichting Experimenten Volkshuisvesting
(SEV) een«seniorenlabel» voor woningen ontwikkeld. Dit label is
opgegaan in het bredere Woonkeur. Hiermee kan de consument zien welke kwaliteiten
een woning precies heeft, naast de in het Bouwbesluit opgenomen minimumeisen.Consumenten hebben hierin ook een eigen verantwoordelijkheid. Zij moeten
goed naar de aangeboden voorzieningen kijken en er niet van uit gaan dat alles
wel in orde is, als het etiket «ouderenwoning» op een woning is
geplakt.Voor de toekomst blijft het streven dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig
kunnen blijven wonen in de vertrouwde omgeving. Mensen geven aan daar de voorkeur
naar uit gaat. Ouderen met een verblijfsindicatie, hogere woonlasten en lagere
inkomens kiezen vaker voor een intramurale setting. De keus voor de intramurale
setting wordt deels ingegeven door financiële overwegingen, maar ook
door opleiding, individuele voorkeuren en sociaal culturele oriëntatie.
De huursubsidie heeft een dempend effect op de hoge woonkosten.Recent onderzoek van het SCP en de Stichting voor Economisch Onderzoek
(SEO) duidt er op dat de maatschappelijke lasten (AWBZ, WVG etcetera) bij
zelfstandig wonen per saldo lager zijn dan in een intramurale setting, terwijl
de individuele lasten voor de gebruikers zelf per saldo tamelijk neutraal
uitpakken.De mate waarin aan de zorgbehoefte kan worden tegemoet gekomen is essentieel
voor de keus om wél of niet in de vertrouwde omgeving te blijven. Duidelijk
is dat het merendeel van de tehuisbewoners kwetsbaarder is dan andere ouderen.
Zij zijn ouder, fragieler en hebben minder hulpbronnen. Het merendeel van
de zorg thuis wordt geleverd door informele zorgverleners, vooral de partner.
De thuiszorg komt in principe overal waar dat nodig is en het is in veel gevallen
mogelijk om intensieve zorg thuis te krijgen.Aandacht blijft nodig voor degenen die moeite hebben om hun zorgvraag
te uiten en voor de mantelzorgers. Het SCP komt in 2005 met een rapport over
het niet-gebruik van zorgvoorzieningen.Op 23 april jongstleden heb ik u een brief gezonden over de wijze
waarop het kabinet wil waarborgen dat zorg en ondersteuning geboden kan worden
aan mensen die dat echt nodig hebben (Kamerstukken 2003–2004, 29 538,
nr. 1). Dit sluit goed aan bij de tendens dat mensen langer zelfstandig wonen.
Gemeenten zullen op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
op 8 prestatievelden beleid moeten voeren en prestaties moeten leveren. Hierdoor
krijgen gemeenten een sterkere stem in het veld. Zij zijn daardoor beter in
staat om de regierol op het gebied van wonen, zorg en ondersteuning te vervullen.
De onderwerpen kunnen daardoor beter op elkaar afgestemd worden. Om een voorbeeld
te noemen uit het SCP onderzoek: door verbetering in de woningtoewijzing kunnen
de kosten ten laste van de Wet voorzieningen gehandicapten wellicht beperkt
worden. Hiervoor moeten gemeenten met de woningbouwcorporaties in gesprek.Een punt van aandacht is de druk op de informele zorg. Van instellingen
die gaan extramuraliseren verwacht ik dat zij aandacht besteden aan de ondersteuning
van mantelzorgers. In het kader van de WMO kan extra aandacht worden besteed
aan mantelzorg en vrijwilligerswerk.Op 5 juli jongstleden heb ik u het Actieplan wonen en zorg 2004 t/m
2006 gezonden (Kamerstukken 2003–2004, 26 631 en 28 951, nr.
99) waarin de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en ik u aangegeven hebben hoe wij denken tijdig voldoende geschikte
woningen te realiseren om aan de groei van het aantal mensen met beperkingen
te kunnen voldoen. Samen met de koepels en brancheorganisaties worden acties
ondernomen om de partijen op lokaal niveau te faciliteren om deze opgave te
realiseren. In het kader van de jaarverslagen van VROM en VWS zult u periodiek
over de uitvoering van het plan worden geïnformeerd.Het SCP constateert een gebrek aan meetbare gegevens in relatie tot welzijnsvoorzieningen.
Inmiddels wordt met gemeenten en instellingen gewerkt aan het project Welzijn
Informatie Lokaal en Landelijk (WILL). Dit project moet leiden tot het inzichtelijk
maken van welzijnsproducten, zodat vergelijking tussen gemeenten en instellingen
en het gebruik voor onderzoek wordt vergemakkelijkt.Tot slotVoor ouderen is de kans groot dat zij in een kwetsbare positie raken door
het toenemen van de fragiliteit op grond van leeftijd. Waar het SCP rapport
met name ingaat op de huidige ouderen, is het voor de visie van belang om
de mogelijkheden van de toekomstige ouderen zo goed mogelijk in te schatten.
De demografische ontwikkelingen verplichten ons ertoe uitdagingen op het terrein
van wonen, zorg en welzijn het hoofd te bieden. We kunnen ons een beeld vormen
van de manier waarop de omgeving zich aan moet passen aan het toenemende aantal
ouderen en mensen met beperkingen. In het najaar komt het kabinet met een
visie op vergrijzing en ouderenbeleid. Naast genoemde beleidsterreinen zijn
ook het financieel-economische draagvlak en de arbeidsparticipatie onderdeel
van de visie.Er is inmiddels veel in gang gezet, zodat tijdig de noodzakelijke veranderingen
plaatsvinden die ervoor zorgen dat ouderen daadwerkelijk langer in de eigen
omgeving kunnen verblijven.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van Dorp 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29389-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl