Liaisonfunctie Brussel-Den Haag en ondersteuning inzake Europees Beleid; Brief met de rapportage 'Op tijd is te laat' van het lid Van Baalen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28632, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-10-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28632 nr. 1

11-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAan het PresidiumOndertekeningLichaam«OP TIJD IS TE LAAT»Versterkte democratische controle en politieke invloed
op Europese besluitvormingsprocessen; opties voor de Nederlandse volksvertegenwoordigingInhoud I. InleidingII. Europese besluitvorming: Brussel als modern ByzantiumIII. InvloedIV. Opties om de invloed te versterkenV. Conclusies en aanbevelingenBIJLAGENGeïnterviewde personenGe-enquêteerde parlementen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28632Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 632Liaisonfunctie Brussel–Den Haag en ondersteuning inzake Europees
Beleidnr. 1BRIEF VAN DE ALGEMENE COMMISSIE VOOR EUROPESE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 11 april 2002Aan het PresidiumTijdens de behandeling van de Raming 2002 op 27 juni 2001 (Handelingen
der Kamer II, vergaderjaar 2000–2001, nr. 92, blz. 5752–5786),
heeft de Voorzitter de Kamer toegezegd de algemene commissie voor Europese
Zaken om advies te vragen over de mogelijkheid een ambtenaar van de Tweede
Kamer in Brussel te positioneren ten behoeve van de informatievoorziening
van de Kamer.In haar procedurevergadering van 6 september 2001 heeft de commissie een
plan van aanpak vastgesteld en het lid Van Baalen aangewezen als rapporteur
om een inventarisatie te maken van de voor- en nadelen van zo'n liaisonfunctie
(zie mijn brief van 7 september 2001, 38–01-EU). In haar vergadering
van heden heeft de commissie de rapportage van het lid Van Baalen getiteld
«Op tijd is te laat» vastgesteld. Hierbij bied ik namens de commissie,
deze rapportage aan u aan.De commissie geeft u in overweging – mede gezien de opmerking van
de Voorzitter «het kan best zijn dat daar per jaar verschillend over
gedacht wordt» – de rapportage, evenals uw reactie daarop, als
Kamerstuk te laten drukken. Zo zullen de afwegingen terzake ook voor de toekomst
voor iedereen toegankelijk zijn vastgelegd.De griffier van de algemene commissie voor Europese Zaken,Mattijssen«OP TIJD IS TE LAAT»Versterkte democratische controle en politieke invloed
op Europese besluitvormingsprocessen; opties voor de Nederlandse volksvertegenwoordigingInhoud I.Inleiding3II.Europese besluitvorming:
Brussel als modern Byzantium3 III.Invloed5 IV.Opties om de invloed
te versterken6 V.Conclusies en aanbevelingen10 VI.Bijlage 1. Lijst met
geïnterviewde personen13  Bijlage 2. Lijst met
ge-enquêteerde parlementen14I. InleidingOp 20 september 2001 besloot de Algemene Commissie voor Europese Zaken
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal tot het uitvoeren van een beknopt
onderzoek naar de mogelijkheden om de democratische controle en invloed van
de Nederlandse volksvertegenwoordiging op de Europese besluitvorming te versterken.
Zij wees hierbij de auteur van dit stuk als haar rapporteur aan om concrete
opties daartoe te onderzoeken. In dit kader werd het openen van een parlementaire
vertegenwoordiging (een zgn. «EU-liaison») te Brussel als vooruitgeschoven
post («zgn. antenne») van de (Tweede Kamer der) Staten-Generaal
nadrukkelijk genoemd. Gezamenlijk optreden van beide Kamers der Staten-Generaal
zou hierbij kunnen worden betrokken.De rapporteur heeft aan alle parlementen van de lidstaten van de Europese
Unie een vragenlijst gestuurd, die, op een enkele uitzondering na en na veelvuldig
contact, ingevuld werd geretourneerd. Uitgangspunt bij deze enquête
was na te gaan op welke wijze de collega-parlementen hun controle en invloed
op de EU-besluitvorming hadden georganiseerd. Tevens werden interviews gehouden
met bij de Europese besluitvorming betrokkenen, waaronder het Nederlandse
lid van de Europese Commissie, diens kabinetschef, de secretaris-generaal
en leden van het Europese Parlement, de Britse en Finse parlementaire vertegenwoordigers
bij de Europese instellingen te Brussel, de griffier van de Eerste Kamer en
de leden van het Europese Bureau van de Eerste Kamer (EBEK), de Nederlandse
Permanente Vertegenwoordiger bij de Europese Unie te Brussel, de Directeur-Generaal
Europese Samenwerking bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de vertegenwoor-digers
van de Europese Commissie en van het Europese Parlement te Den Haag en de
voorzitters van de Vaste Commissies voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
(LNV), Verkeer en Waterstaat (V&W), Economische Zaken (EZ) en Justitie.
Tevens werden individuele leden van beide Kamers der Staten-Generaal geraadpleegd
over hun informatie-behoefte in Europese aangelegenheden. Op basis van deze
oriëntatieronde is de rapporteur van mening dat hij voldoende inzicht
in de materie heeft gekregen om een afgewogen advies aan de Algemene Commissie
voor Europese Zaken uit te brengen over de versterking van de parlementaire
controle en invloed op de Europese besluitvorming. Tevens heeft de rapporteur
zijn kennis en ervaring als consultant en later directeur Public & European
Affairs bij Deloitte & Touche (1988 – 1998) ten aanzien van de besluitvorming
in Brussel en Den Haag, als internationaal secretaris van de VVD (1993 –
1998) en als bestuurslid van de Europese Partij van Liberalen en Democraten
(ELDR) (1993 – heden) ingebracht. Hij heeft bewust voor een minder formele
en meer materiële benadering van de parlementaire invloed op Brusselse
besluitvorming gekozen.II. Europese besluitvorming: Brussel als modern ByzantiumOver de mate waarin de Europese besluitvorming direct en indirect invloed
heeft op het politieke proces in de lidstaten, waaronder Nederland, verschillen
politici en analisten alleen nog marginaal van mening. Zowel bij communautaire
(1e pijler) als bij intergouvernementele besluitvorming (2e en 3e pijler)
is de invloed van de factor Brussel groot.In de 1e (onder andere Interne Markt) pijler heeft de Europese Commissie
het recht, daartoe door de Raad van Ministers of de Europese Raad uitgenodigd,
voorstellen voor richtlijnen, verordeningen en aanbevelingen te doen. De Europese
Commissie bereidt het beleid via groen- en witboeken en mededelingen voor.
In ingewikkelde procedures stelt de Raad van Ministers de Europese regelgeving
vast, waarbij de betrokkenheid van het Europees Parlement per
geval verschilt (co-decisie-, consultatie-, coöperatieprocedures), maar
de invloed steeds groot is. Zelfs op beleidsterreinen, waar het EP formeel
buiten staat (Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, GLB) kan het via het administratief
budgetrecht invloed uitoefenen. Het EP heeft zich van een vrijblijvende, getrapt
samengestelde raadgevende vergadering tot de kern van de communautaire besluitvorming
ontwikkeld (Verdragen van Maastricht, Amsterdam en Nice).In de 2e (Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid, GBVB) en
3e (Justitie en Binnenlandse Zaken, JBZ) ligt het zwaartepunt van de besluitvorming
bij de Raad van Ministers en de Europese Raad van Staats- en Regeringsleiders.
Democratische controle vindt via de nationale parlementen op de nationale
regeringen plaats. In dit kader wordt vaak gesproken van het democratische
deficit omdat het voor nationale parlementen moeilijk is effectieve invloed
op het doen en laten van hun ministers en regeringsleiders in de Raden uit
te oefenen, terwijl het EP, behalve het recht van advies, geen rol in formele
zin speelt. De beraadslaging in de Raden is niet openbaar en het besluitvormingsproces
is niet transparant. Zowel bij controle vooraf als bij controle achteraf is
er meer sprake van een formele dan een materiële invloed op de nationale
positie. Wanneer is voor het laatst een minister heengezonden vanwege een
voor de Kamer onaanvaardbare uitkomst van het Europese besluitvormingsproces?Thans is een beweging waar te nemen, waarbij minder gebruik wordt gemaakt
van de communautaire methode, maar meer via «soft integration»
via de intergouvernementele methode. «Peer pressure» vervangt
in toenemende mate heldere besluitvorming. «Europa» ontwikkelt
zich meer en meer in de richting van een interactief netwerk in plaats van
een combinatie van een supranationaal bestel, waarbij de instellingen (Commissie,
Parlement, Raad, Hof van Justitie, Rekenkamer) op gemeenschappelijk terrein
het voortouw hebben en een intergouvernementeel bestel, waarbij de nationale
regeringen en parlementen als eerste aan zet zijn. Aan de ene kant zijn de
technische beheerscomités bestaande uit Brusselse en nationale ambtenaren,
de informele en formele betrokkenheid van vertegenwoordigers van belangengroepen,
lobbyisten, het Coreper (Comité van Permanente Vertegenwoordigers),
het Secretariaat-Generaal van de Raad, de Hoge Vertegen-woordiger voor het
GBVB, de vergaderingen van de kabinetschefs van de leden van de Europese Commissie,
het ambtelijk apparaat van het Europees Parlement in een onduidelijke interactie
de basis van beleidsvoorbereiding. Aan de andere kant zijn regeringsleiders,
ministers van Buitenlandse Zaken en vakministers in de Raden, lobby's vanuit
de hoofdsteden, partij-politieke netwerken van nationale en Europarlementariërs
in een evenzo onduidelijke interactie de vaststellers van beleid, dat in een
co-habitatie van nationale en Brusselse ambtenaren wordt uitgevoerd.Een nieuw voorbeeld van interactieve Europese netwerken zijn de Conventies
(1) voor het Handvest van Grondrechten en (2) voor de herziening van de institutionele
structuur van de Unie («Toekomst van Europa»). Vertegenwoordigers
van de Europese instellingen, nationale regeringen en parlementen stellen
in gezamenlijk overleg een Handvest of (een) voorstel(len) voor een ingrijpende
verdragsherziening op. De daaropvolgende Europese Raad (in geval van het Handvest)
of Intergouvernementele Conferentie (in het geval van de verdragsherziening)
komen tot vage conclusies, die in een «pressure cooker» procedure
tot een (verdrags-) tekst leiden, waaraan noch het Europese Parlement (niet
bevoegd) noch de nationale parlementen (bevoegd) feitelijk nog veranderingen
kunnen aanbrengen. Het Ierse «Nee» tegen het Verdrag van Nice,
leidt, naar de stellige mening van de rapporteur, niet tot een wezenlijke verdragswijziging, maar hoogstens tot een opt-out of een cosmetische
tegemoetkoming aan de dwarsliggende lidstaat. De Europese besluitvorming is
nauwelijks te stoppen en neemt de vorm van een lappendeken van onnavolgbare
compromissen aan, waarvan de praktische waarde betwijfeld kan worden. Brussel
wordt het moderne Byzantium.III. InvloedHet is te hopen dat de Conventie over de Toekomst van Europa, de daaropvolgende
IGC en het, waarschijnlijk, onder het Nederlandse voorzitterschap in 2004
te sluiten Verdrag, tot een meer heldere en democratisch gecontroleerde besluitvorming
zal leiden.Echter, los van de uitkomsten van deze institutionele exercitie, zullen
nationale parlementen zich in het interactieve Europese netwerk en binnen
hun formele bevoegdheden op intergouvernementeel gebied actiever moeten inzetten
om het democratisch deficit te verkleinen. Hiertoe is het van belang een grotere
invloed uit te oefenen vanaf het begin van het besluitvormingsproces in Brussel
in plaats van zich te beperken tot het eind van dit proces in Den Haag of
een van de andere Europese regeringscentra. Op tijd zijn in het formele proces
te Den Haag, betekent te laat zijn in het informele proces te Brussel, waardoor
er ook in Den Haag maar weinig concrete invloed kan worden uitgeoefend.Om ons te beperken tot de Haagse realiteit, wordt voornamelijk parlementaire
invloed uitgeoefend door het vooraf behandelen van de agenda van de Europese
Raad, de Algemene Raad en de Raden van Vakministers en de voorgenomen Nederlandse
positie door de Tweede Kamer in Algemeen Overleg. Bij motie kan de Kamer plenair
een uitspraak doen over de door de Nederlandse regering in te nemen positie.
De Kamer kan daarbij de vertrouwensvraag aan de orde stellen. Het is de leden
van de Kamer bekend dat dit in de praktijk niet gebeurt, waardoor het instrument
redelijk bot is. Nog moeilijker is de minister-president na ommekomst van
de Europese Raad plenair aan te spreken op de uitkomst van de besluitvorming
in de ER. De minister-president kan volstaan met het aangeven dat de door
de Kamer gewenste uitkomst niet haalbaar is gebleken en dat hij, in het geval
van de mogelijkheid van een veto, niet bereid was hogere belangen voor het
desbetreffende besluitpunt op te offeren. Hetzelfde geldt voor de nabespreking
in Algemeen Overleg van de Algemene Raden en de Vakraden. Natuurlijk leidt
de interactie tussen Kamer en regering wel tot een «common understanding»
van wat binnen Nederland als politiek wenselijk in Europees verband wordt
gezien. Echter, de Kamer moet in hoge mate afgaan op haar vertrouwen in de
regering. Vertrouwen is goed, echter, controle is beter.Controle kan natuurlijk worden uitgeoefend door het agenderen van de fiches
die de regering over alle aspecten van Europese regelgeving aan de Kamer zendt.
Vanaf het beginstadium wordt de Kamer door de regering geïnformeerd over
door Europese Commissie uitgebrachte groen- en witboeken, mededelingen, ontwerp-richtlijnen,
etc.. De staf van de Algemene Commissie Europese Zaken beoordeelt de binnengekomen
fiches en adviseert de Commissie. De Commissie besluit over de doorverwijzing
van fiches naar vakcommissies, geeft advies over behandeling en neemt fiches
zelf in behandeling. Het ontbreekt de Kamer echter aan voldoende inzicht in
het informele voortraject van de besluitvorming («welk beleid zit in
de pijplijn voordat iets in een fiche is opgenomen»), een heldere visie
op het Nederlands belang («wat raakt ons in de kern, wat minder, wat
niet of nauwelijks»), een voldoende besef aan prioriteit («wat
laten we liggen, waarop spreken we de regering aan») en timing («wanneer
spreken we de regering aan») en bereidheid conclusies te trekken («wat
zijn de consequenties voor de regering indien zij de lijn van
de Kamer niet kan of wenst te volgen, kortom als het resultaat de Kamer niet
aanstaat»). De gebrekkige (parlementaire) controle op de Brusselse besluitvorming
valt niet aan individuele Kamerleden of aan de regering te verwijten. Men
is zich bewust van het belang van de «factor Brussel», men werkt
hard, maar veelal noch systematisch, noch gericht op concreet resultaat. Dit
omdat de waardering van het Europees specialisme in de meeste Kamerfracties
en in de politieke partijen beperkt is. Scoringsmogelijkheden in de media
zijn gering, behalve wanneer er in de nationale context verschil van mening
is. De politieke actualiteit wint het (bijna) altijd van het Nederlandse belang
op langere termijn. Het is voor een minister ook bijna niet uit te leggen
dat hij de vestiging van een Europees agentschap heeft laten schieten voor
(onzekere) invloed op de hervorming van het GLB op langere termijn, om maar
een fictief voorbeeld te noemen. Wie in Brussel invloed wil hebben, «walks
silently and carries a big stick» om de de Amerikaanse President Theodore
Roosevelt aan te halen.Het Byzantijns proces van invloed uitoefenen verhoudt zich moeilijk met
democratische controle naar Nederlands, Thorbeckiaans model van «De
regering, regeert, de Kamer controleert» (en wacht dus af tot de regering
zich tot de Kamer wendt). De volksvertegenwoordiging zal dan ook pro-actief
moeten optreden, prioriteiten moeten stellen («in de beperking toont
zich de meester») en zich moeten concentreren op het voortraject van
en de ontwikkelingen gedurende het Brusselse besluitvormingsproces, daar valt
in een vroegtijdig stadium invloed uit te oefenen. Voordat een onderwerp politiek
actueel («hot») wordt, zullen reeds piketpalen moeten worden geslagen
en met de regering overeenstemming over de uit te zetten koers moeten worden
bereikt (de zgn. «stakes» worden bepaald). De rapporteur beseft
zich ten volle dat dit veel gevraagd is van hemzelf en van zijn collega's,
maar we hoeven niet naar perfectie te streven, een adequate controle en invloed
volstaat.IV. Opties om de invloed te versterkenIn de eerste plaats, is het van groot belang
om niet te streven naar nieuwe institutionele oplossingen in nationale context.
Die weg is lang en het resultaat is niet gegarandeerd.In de tweede plaats, is het aan te bevelen
meer invloed uit te oefenen via de samenwerking tussen Kamerleden en hun politieke
geestverwanten in het Europees Parlement. Deze «party-line» ontbeert
de in Den Haag vanzelfsprekend aanwezige concurrentie tussen politieke families.
Deelname van Europarlementariërs aan de politieke discussie, plenair
(«Staat van de Europese Unie» en Europese Raden) of via Europa-Overleggen
(Algemene Overleggen Europese Raden, Algemene Raden en vakraden) is zowel
vanuit staatsrechtelijk oogpunt vreemd (waarom zouden Tweede-Kamerleden dan
geen spreekrecht in het EP of in Provinciale Staten hebben?), als in de praktijk
weinig effectief (men mag een inbreng leveren, maar niet aan het debat deelnemen
en ook niet meestemmen; publicitair is het alleen interessant indien insprekende
Europarlementariërs en politieke verwante woordvoerders van mening verschillen).
Hoewel de rapporteur volledig erkent dat hij het terrein van de autonomie
van de politieke fracties betreedt, wil hij hierbij toch uitspreken dat de
aanwezigheid van een vast ambtelijk contactpunt van de Nederlandse Eurodelegaties
bij hun geestverwante fracties in de Tweede Kamer aan een effectieve afstemming
van controle en invloed kan bijdragen. Het bijwonen van fractievergaderingen
door een Europarlementariër is eveneens aan te bevelen, maar is pas effectief
indien in de dagelijkse praktijk een herkenbaar gezicht fysiek in de fractievergadering
op aanwezig is. Desgewenst kunnen leden van het EP ook fractiecommissies bijwonen wanneer daar EU-onderwerpen aan de orde zijn. Voorts is het aan te
raden dat niet alleen Europa-woordvoerders, maar juist ook woordvoerders op
vakgebieden met een hoog Europa-gehalte regelmatig deelnemen aan bijeenkomsten
van de Europese politieke partijen. Naast de politieke Europa-coördinator
in de fractie (is niet hetzelfde als woordvoerder), zouden ook de ambtelijke
beleidsmedewerkers met de inpandige EU-liaison van hun Eurodelegatie een gestructueerd
overleg kunnen hebben. Hoewel de rapporteur weet dat er binnen diverse fracties
het nodige op dit terrein gebeurt, acht hij het van belang de«party-line»
nog eens met nadruk onder de aandacht te brengen.In de derde plaats, is er een aantal mogelijkheden
om via versterking van de staf van de Algemene Commissie Europese Zaken van
de Tweede Kamer tot een meer effectieve beïnvloeding van en vroegtijdige
controle op de Europese besluitvorming te komen. Hierbij wil ik de vorming
van een Expertise Centrum Europa (ECE) van beide Kamers der Staten-Generaal
noemen. Hiertoe zijn de volgende maatregelen, als geïntegreerd pakket,
noodzakelijk:1) Loskoppeling van de dagelijkse gang van zaken binnen de Algemene Commissie
voor Europese Zaken (voorbereiding AO's, organiseren werkbezoeken) en het
inhoudelijk monitoren van beleidsvorming in Brussel op langere termijn, die
in een Expertise Centrum Europa zou kunnen worden ondergebracht. Hierbij dient
onderzocht te worden of dit Expertise Centrum niet bicameraal van opzet zou
kunnen zijn, waarbij ook de inhoudelijke component van het Europese Bureau
Eerste Kamer (EBEK) kan worden ingebracht.De Algemene Commissie voor Europese Zaken van de Tweede Kamer (EuZa) en
de Commissie Europese Samenwerkingsorganisaties van de Eerste Kamer (ESO)
oefenen in bovengenoemd geval de politieke verantwoordelijkheid voor de adviezen
van het Expertise Centrum Europa gezamenlijk uit. De wijze waarop de fiches
thans in de Algemene Commissie voor Europese Zaken worden behandeld, zou een
voorbeeld kunnen zijn voor de advisering door het ECE. Het ECE rapporteert
aan beide Europa-commissies en niet aan individuele leden. Elke Europa-commissie
draagt de politieke verantwoordelijkheid voor het doorgeleiden binnen haar
Kamer.Voor de verankering in de ambtelijke organisatie van beide Kamers bestaat
een aantal mogelijkheden: (a) alle medewerkers vallen onder de griffier van
één van beide Kamers; (b) de medewerkers vallen volgens een
bepaalde verdeelsleutel onder één van beide griffiers, maar
de directeur ECE heeft de dagelijkse leiding en wordt op het functioneren
van het ECE door de beide griffiers aangesproken; (c) het ECE staat ambtelijk
los van beide Kamers (vgl. de Griffie Interparlementaire Betrekkingen of de
Stenografische Dienst).Wat de huisvesting aangaat, is het raadzaam om het ECE op één
locatie te huisvesten. Huisvesting op verschillende locaties leidt onvermijdelijk
tot desintegratie en hokjesgeest. Gegeven het feit, dat de Tweede Kamer een
permanenter karakter heeft dan de Eerste Kamer, die maar één
dag per week vergadert en gezien de uitgebreidere bestaffing van de vakcommissies
van de Tweede Kamer, zou huisvesting in de Tweede Kamer bij de commissiebureaus
van de Algemene Commissie voor Europese Zaken en de vakcommissies de voorkeur
genieten.2) Clustering van de infrastructuur binnen het Expertise Centrum Europa
(EU-documentatie). Via de moderne communicatiemiddelen, zoals internet, is
een enorme hoeveelheid informatie beschikbaar. Deze zal wel bewerkt
moeten worden gericht op de prioriteiten van de Staten-Generaal.3) Prioriteitsstelling geschiedt door de beide Europa-commissies van de
beide Kamers op basis van een vierjarig werkplan (na elke Tweede-Kamerverkiezing),
dat elk jaar wordt geactualiseerd. In het werkplan worden de onderwerpen aangegeven
die op langere termijn moeten worden gevolgd en die onze nationale belangen
direct raken, bijvoorbeeld biotechnologie, voedselveiligheid, JBZ-zaken. Eventueel
geven beide commissies daarbij een (informele) taakverdeling tussen beide
Kamers aan.4) Instellen van ad hoc en structurele samenwerkingsverbanden tussen medewerkers
van het Expertise Centrum Europa en inhoudelijke medewerkers van de bureaus
van de vakcommissies, bijv. LNV, EZ, Justitie, V&W, etc..5) Regelmatig politiek neutraal, vakgebied-gerelateerd overleg tussen
de medewerkers van het Expertise Centrum Europa, inhoudelijke medewerkers
vakcommissies, ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken, de diverse
vakministeries, de vertegenwoordigingen van de Europese Commissie en het Europees
Parlement in Den Haag. Hierbij kunnen ook medewerkers van de Tweede-Kamerfracties
en de Nederlandse delegaties in het EP worden betrokken. Dit overleg heeft
een onderwerp-gericht, niet formeel karakter.6) Detachering van een medewerker van het Expertise Centrum Europa als
vooruitgeschoven post in het Europees Parlement te Brussel. Het Europees Parlement
stelt gratis de kantoorruimte en de infrastructuur ter beschikking (vaste
kosten). De salariskosten van de te detacheren medewerker(s) en kantoorkosten
komen voor rekening van het uitzendende parlement. De medewerker («EU-liaison»)
heeft toegang tot de secretariaten van de diverse commissies en de staf van
het EP. Tevens is hij welkom bij de diverse fracties en bij de vertegenwoordigers
van de Britse, Finse, Deense en Franse parlementen en het Belgisch parlement
met zijn bicamerale Commissie voor Europese Zaken. Tevens is hij in staat
om contacten met de andere EU-instellingen te Brussel te onderhouden. Hierbij
zij met nadruk de Permanente Vertegenwoordiger van de eigen regering, het
«eigen» lid van de Europese Commissie en diens kabinet, de lobby-organisaties
van Nederlandse gemeenten en provincies inbegrepen, maar ook de vertegenwoordigers
van Europese werknemers en werkgevers, etc. De parlementaire vertegenwoordigers
van Groot-Brittannië (House of Commons, maar ook werkend voor de House
of Lords) en Finland werken vanuit het Europees Parlement. De vertegenwoordiger
van het Deense parlement is bij de Deense PV gedetacheerd. De Franse Senaat
werkt eveneens vanuit de Franse PV. Het Belgische parlement (Senaat en Kamer
van Volksvertegenwoordigers met een gezamenlijke Commissie Europese Zaken)
is in Brussel gevestigd.De ervaringen van de in Brussel vertegenwoordigde parlementen zijn positief.
De meerwaarde ligt erin dat men als onderdeel van het Brussels circuit veel
meer hoort dan thuis, «tussen de regels kan doorlezen» en een
werkplek kan bieden aan de collega's in de regeringscentra die hun desk research
in Brussel willen toetsen of aanvullen. Voorwaarde voor succesvol opereren
van de voorpost Brussel is een hechte band met de thuisbasis, senioriteit
en een flexibele instelling. De meeste parlementen, die niet in Brussel gevestigd
zijn, overwegen serieus in Brussel een antenne in te richten. Hierbij moet
aangetekend worden dat de meeste ministeries van Buitenlandse Zaken en hun
PVs sceptisch staan ten opzichte van het verschijnsel van parlementaire
antennes of«EU-liaisons». Men typeert deze vertegenwoordigingen
als geïsoleerde Brusselse cellen, die onthecht zijn van de thuisbasis.
Deze kritiek komt overeen met de sceptische beoordeling binnen hoofd-kantoren
van bedrijven van hun vooruitgeschoven posten bij nationale parlementen en
de Brusselse instellingen. Toch geldt ook hier dat een voorpost die integraal
onderdeel is van het moederbedrijf een grote toegevoegde waarde heeft. De
vertegenwoordiger, echter, moet evenveel tijd besteden aan het contact houden
met de thuisbasis, als aan het circuleren in Brussel.De EU-liaison zou samen met de andere aanwezige parlementaire vertegenwoordigers
te Brussel regelmatig gestructureerd overleg kunnen hebben dat vergelijkbaar
is met de Coreper, het overleg van de PVs van de nationale regeringen. Deze
parlementaire Coreper kan de motor worden van de vakgerichte samenwerking
tussen leden van de diverse nationale parlementen en van het EP.Het Expertise Centrum Europa is de toeleverancier van informatie en advies.
De diverse commissies van beide Kamers der Staten-Generaal zijn de afnemer
van diens produkten en diensten. Het Expertise Centrum Europa, incl. haar
antenne in Brussel, dient zich met name op het voortraject van de voor Nederland
relevante besluitvorming te richten, dat wil zeggen op beleidsaanzetten voordat
zij in concrete beleidsdocumenten zijn vervat.Aan het hoofd van het Expertise Centrum staat een directeur, ondersteund
door een inhoudelijke medewerker per relevant beleidsterrein (bijv. Interne
Markt, GLB, GBVB, JBZ), een vertegenwoordiger te Brussel en administratieve
ondersteuning. Hiermee komt de bestaffing op circa 10 voltijdkrachten. De
kosten van de vertegenwoordiging te Brussel belopen circa Euro 250 000,=
op jaarbasis (salaris van de vertegenwoordiger en diens secretaresse en reis-
en verblijfkosten).In de vierde plaats, zou bekeken dienen te
worden in hoeverre de Kamers effectiever aan Europese conferenties en overleggen
van en met de Europese instellingen zouden kunnen deelnemen. Het EP organiseert
regelmatig themaconferenties en hoorzittingen, waarvoor ook de nationale parlementen
worden uitgenodigd. De Europese Commissie voert regulier overleg met vertegenwoordigers
van de lidstaten, waaraan ook parlementariërs kunnen deelnemen. De Staten-Generaal
laten hierbij vaak verstek gaan, danwel laten het aan individuele leden op
ad hoc basis over om deel te nemen. In dit kader dient de regel te worden
afgeschaft dat België binnenland is en dat daarmee de onkosten-vergoeding
voor Nederland ook voor bezoeken aan Brussel geldt. Sedert 1839 is België
buitenland. De werkwijze van de Staten-Generaal dient hiermee in overeenstemming
te worden gebracht.In de vijfde plaats, zou het functioneren
van de COSAC, de reguliere bijeenkomst van de commissies Europese Zaken van
de parlementen van de lidstaten, kunnen worden geëvalueerd.In de zesde plaats, zouden de Algemene Commissie
voor Europese Zaken van de Tweede Kamer en Europese Samenwerkingsorganisatie
(ESO) van de Eerste Kamer, in samenwerking met de vak-commissies, op regelmatige
basis hoorzittingen kunnen houden over Europese beleidsdossiers. Hierbij kunnen
de Nederlandse Eurocommissaris, de Permanente Vertegenwoordiger bij de EU,
leden van het Europees Parlement, belangengroepen en wetenschappers, etc.
worden uitgenodigd. Hiertoe kan een jaarplanning worden gemaakt die spoort
met het prioriteitenprogramma van beide Kamers.V. Conclusies en aanbevelingenZowel de Eerste als de Tweede Kamer onderkennen het belang van meer greep
op de Europese besluitvorming. De professionele wijze, waarop binnen de Tweede
Kamer de behandeling van fiches is vormgegeven, de instelling van het Europese
Bureau van de Eerste Kamer en de opdracht aan de rapporteur geven dit aan.
Ook werd bij alle geïnterviewde potentiële afnemers van de adviezen
van het Expertise Centrum Europa, zijnde de diverse commissies van beide Kamers
onder de coördinatie van de horizontale Europa-commissies, de behoefte
aan een verbetering van de informatie over het Europese besluitvormings-proces
op concrete onderwerpen gevoeld. Hierbij onderkende men de noodzaak van een
structurele opzet en een daaraan aangepaste werkwijze van de diverse commissies,
resp. de Kamers als geheel. De producenten, resp. beïnvloeders van Europees
beleid bij de Europese Commissie, het Europees Parlement, het Raadssecretariaat,
het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Permanente Vertegenwoordiging,
lobby- en belangengroepen, etc. toonden zich zeer bereid met de Staten-Generaal
samen te werken om kennis en ervaring ter beschikking te stellen.Met zicht op de nieuwe parlementaire periode 2002 – 2006 is het
een goed moment om de werkwijze van de Kamer in dit kader te herijken en meer
structuur in de ondersteuning aan te brengen. Hierbij kan nauw worden aangesloten
bij de processen die binnen beide Kamers reeds gaande zijn. Het combineren
van expertise, menskracht en middelen is vanuit een oogpunt van efficiency
gewenst. Bicamerale parlementen in Groot-Brittannië en België geven
hierbij het voorbeeld. Het aanstellen van een Brusselse vertegenwoordiger
van de Staten-Generaal is gewenst indien deze is ingebed in een hecht georganiseerde
thuisbasis, waarbij voor diens inzet prioriteiten worden gesteld.Gegeven het aanbod van het Europese Parlement en uitgaande van de gewenste
scheiding tussen de uitvoerende en de wetgevende machten, zou de vertegenwoordiger
in het EP dienen te worden gehuisvest. De rapporteur beveelt in dit kader
de oprichting van een gezamenlijk Expertise Centrum Europa van beide Kamers
van de Staten-Generaal als thuisbasis aan, zoals hierboven beschreven. Gezien
de grote belangen die voor Nederland bij de Europese besluitvorming zijn gemoeid
zou het onjuist zijn daartoe niet de geringe en noodzakelijk investeringen
te plegen.De rapporteur ziet de periode 2002 – 2006 als de vierjarige proefperiode
die noodzakelijk is om de meerwaarde voor de Staten-Generaal te beoordelen.
Tevens is het van belang dat het Nederlandse EU-voorzitterschap in 2004 in
het midden van deze periode valt, waardoor het pilot project zowel de aanloopfase,
als de ratificatie van het nieuwe EU-verdrag omsluit. Een kortere periode
is niet effectief. Vóór de reguliere verkiezingen van 2006 dient
een gedegen evaluatie te worden opgesteld, op basis waarvan wordt besloten
of en hoe met het Expertise Centrum Europa van de Staten-Generaal in de aanbevolen
opzet, inclusief de Brusselse antenne, wordt doorgegaan.De rapporteur beveelt aan dat de staf van de Algemene Commissie voor Europese
Zaken van de Tweede Kamer en het Europese Bureau van de Eerste Kamer, op basis
van dit rapport en onder verantwoordelijkheid van de Europa-commissies van
beide Kamers een concreet plan van aanpak uitwerken, dat in de nieuwe Tweede
Kamer na de verkiezingen van 15 mei aanstaande onderwerp van besluitvorming
is.Mocht het onverhoopt blijken dat beide Kamers zich na 15 mei 2002 niet
kunnen verenigen op de instelling van een gezamenlijk Expertise Centrum Europa (ECE), dan adviseert de rapporteur de Tweede Kamer in ieder
geval zelf over te gaan tot een eigen ECE met een vertegenwoordiging in Brussel
langs de lijnen van dit rapport. Een nauwe samenwerking tussen ECE Tweede
Kamer en EBEK dient in zo'n geval krachtig te worden bevorderd. De rapporteur
gaat er echter vanuit dat beide Kamers in staat zullen zijn één
ECE der Staten-Generaal op te richten. Hem is gebleken dat hiertoe zowel de
politieke, als de ambtelijke wil in ruime mate aanwezig is.Het is thans aan de Algemene Commissie voor Europese Zaken een oordeel
te vellen over het onderliggende rapport en dit evt. in bijgestelde vorm aan
te nemen en aan het Presidium van de Tweede Kamer aan te bieden.BIJLAGEN1. Lijst met geïnterviewde personen2. Lijst met ge-enquêteerde parlementenGeïnterviewde personen1. Drs C.L. Baljé – Griffier van de Eerste Kamer der Staten-Generaal2. De heer H. Beereboom – Directeur vertegenwoordiging Europese
Commissie in Nederland3. Mr P.J. Biesheuvel – Lid CDA-Tweede-Kamerfractie, voorzitter
cie EZ4. Mr Drs F. Bolkestein – Eurocommisaris Interne Markt5. Dr B.R. Bot – Permanente Vertegenwoordiger bij de Europese Unie6. Drs T.J.A.M. de Bruijn – Directeur-Generaal Europese Samenwerking7. Mw Mr W.A.J.M. van Dooren – Stafmedewerker Europees Bureau Eerste
Kamer der Staten-Generaal8. Dr W.F. van Eekelen – Lid VVD-Eerste-Kamerfractie en plv. lid
van de Europese Conventie9. Mw Mr D.J.S.E. Fawcett-Hoogendam – Stafmedewerker Europese Zaken10. Mrs S. Kaukaoja – Permanent Representative of the Finnish Parliament
to the EU11. Mw Mr L.W.S.A.L.B. van der Laan – Lid Europees Parlement voor
D'6612. Mw Mr C.A.M.E. Mattijssen – Griffier van de Algemene Commissie
voor Europese Zaken13. Mr F.H. Mittendorff – Stafmedewerker Europese Zaken14. G.J.W. van Oven – Lid PvdA-Tweede-Kamerfractie, voorzitter cie
LNV15. H.S. Post – Kabinetschef Eurocommissaris Mr Drs F. Bolkestein16. J.G. Priestley – Secretaris-Generaal bij het Europees Parlement17. W. Procter – Permanent Representative of the United Kingdom
to the EU18. Drs F. Timmermans – Lid PvdA-Tweede-Kamerfractie19. Drs J.E. Verlaan – Plv. directeur vertegenwoordiging Europees
Parlement in Nederland20. Mr J.W.G. Wiebenga – Voormalig Vice-President van het EPGe-enquêteerde parlementen1. België2. Denemarken3. Finland4. Frankrijk5. Ierland6. Italië7. Spanje8. Verenigd Koninkrijk9. Zweden 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28632-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl