Arbeidsvoorwaarden en werkgelegenheidsbeleid sector Rijk; Verslag algemeen overleg op 18 februari 1997 van de vaste commissie voor Binnenlandse zaken met minister Dijkstal (BiZa)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24253, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24253 nr. 5

21-03-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24253Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 25007Toon alle publicaties in dit dossier
Kamerdossier 24657Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 253Arbeidsvoorwaarden en werkgelegenheidsbeleid sector Rijk24 657Extra beloningen25 007Trendnota Arbeidszaken Overheid 1997nr. 5VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 maart 1997De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft op 18 februari 1997 overleg gevoerd met minister Dijkstal van Binnenlandse
Zaken over:– diens brief van 15 oktober 1996 ter beantwoording van vragen,
gesteld tijdens het begrotingsonderzoek;– diens brief van 3 april 1996 over het onderhandelingsakkoord
FPU (24 253, nr. 39);– een lijst van vragen en antwoorden betreffende FPU(24 253,
nr. 4);– de nota Mensen en management (24 400-VII, nr.
49);– de trendnota Arbeidszaken overheid (25 007);– diens brief van 10 juli 1996 over normalisering van arbeidsverhoudingen
en arbeidsvoorwaarden (24 400-VII, nr. 46);– de inventarisatie van benoeming, beloning en ontslag (BBO)
van topfunctionarissen in de (semi-)publieke sector (25 000-VII,
nr. 28);– het rapport van de Algemene Rekenkamer getiteld «Extra
beloningen» (24 657).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Zijlstra (PvdA) was verheugd over het bereikte akkoord
over de flexibele pensionering. Door een te geringe mobiliteit zal in het
jaar 2005 ruim 62% van de werknemers bij de overheid ouder zijn dan 40 jaar.
Wat kan hieraan worden gedaan? In het algemeen heeft het overheidspersoneel
een redelijke arbeidsmarktpositie, maar dit neemt niet weg dat de contractlonen
bij de overheid in de afgelopen tien jaar ruim 7% zijn achtergebleven bij
die in de marktsector. Tegen die achtergrond biedt de inzet van de minister
voor de komende CAO-onderhandelingen weinig perspectief. Wat is de verklaring
voor de constatering in het BBO-rapport (25 000-VII, nr. 28), dat bij
ZBO's aanzienlijk meer afvloeiingsregelingen worden getroffen dan bij het
Rijk? Kan worden nagegaan of het recent onder kantonrechters geïntroduceerde
systeem van afvloeiingsregelingen ook in de rijksdienst is toe te passen?Kritisch uitte de heer Zijlstra zich over de hoge salarissen die in vergelijking met de rijksdienst soms aan topfunctionarissen bij ZBO's
en andere semi-overheidsdiensten worden betaald. Dat men hiertoe gedwongen
is door de veel hogere salarissen die elders in de markt worden betaald, wees
hij van de hand. Het Rijk, dat op diezelfde markt werft, kent namelijk vrijwel
geen problemen bij de vervulling van vacatures in de top. Waaruit komen deze
grote verschillen in salarisniveau voort? In het algemeen vond hij het absurd
om functionarissen in de collectieve sector een jaarsalaris van enkele tonnen
per jaar te betalen. Daar moet paal en perk aan worden gesteld. Dan is het
onvoldoende ernaar te streven de publieke verantwoording van ZBO's voor de
salarissen te versterken. De minister moet maximaal gebruik maken van zijn
mogelijkheden om ook buiten de sector Rijk salarissen aan banden te leggen.
Wel moet grote gemeenten meer vrijheid worden gegeven binnen hun financiële
ruimte functionarissen te belonen in de schalen 19 of 20.Na invoering van de OOW, zo constateerde de heer Zijlstra, verschilt de
rechtspositie van ambtenaren nog slechts op twee punten met die van de overige
werknemers: nl. het ontslagrecht en de ziektekostenregeling. De argumenten
om deze laatste verschillen te handhaven vond hij niet sterk. Wil de minister
in een notitie nader ingaan op het perspectief van de ambtelijke status in
de verdere toekomst? Naar hij begreep, komen in de komende CAO-onderhandelingen
ook de ziektekosten aan de orde. Waarom kunnen ambtenaren niet gewoon onder
de Ziekenfondswet worden gebracht?Het kabinetsbeleid (dat uitgaat van bevordering van werkgelegenheid aan
de onderkant van de arbeidsmarkt) vond de heer Zijlstra in schril contrast
met wat er in werkelijkheid is gebeurd bij de overheid. Functies in de schalen
1 en 2 zijn in een tijd van twee jaar gehalveerd en worden nu vaak vervuld
door langdurig werklozen. Zou het niet veel meer in de lijn van het kabinetsbeleid
liggen om deze functies regulier te maken?Hoewel hij de indruk had dat de erin vermelde gegevens wat gedateerd waren,
vroeg de heer Zijlstra aandacht voor een alarmerend artikel in het blad «Aaneen»
van AbvaKabo over het functioneren van de USZO. Moet uit dit artikel worden
geconcludeerd dat zaken in de praktijk anders liggen dan in de tot nu toe
verschenen rapportages is aangegeven? Wanneer komt de vervolgrapportage? Ten
slotte vroeg hij om een nadere rapportage over de wijze waarop kinderopvang
door de departementen wordt geregeld.De heer Van Hoof (VVD) constateerde tot zijn genoegen dat door
de minister in de afgelopen jaren vele ontwikkelingen in het personeelsbeleid
in gang zijn gezet die zijn gericht op normalisering, modernisering, grotere
dynamiek en meer toekomstgerichtheid. Hoe moeilijk het is meer dynamiek in
de sector te brengen, blijkt wel uit de publicatie «Mensen en management»,
die duidt op een vaak nog gesloten interne arbeidsmarkt met weinig mobiliteit.
Dit is zorgelijk waar het gaat om het garanderen van een goede kwaliteit en
leidt tot vergrijzing. Ook is het oorzaak van een omvangrijk volume aan incidentele
loonkosten en wachtgeld. In de sector onderwijs is de omvang van de wachtgeldcomponent
nog steeds onrustbarend. Wanneer is een integraal overzicht hiervan beschikbaar
en hoe denkt de minister dat te realiseren? Mobiliteitsvergroting wordt genoemd
als instrument om meer dynamiek te brengen in de overheidssector, maar hoe
denkt de minister dat tot stand te brengen? Staat de rechtspositie van ambtenaren
dit niet in de weg? Wanneer komen sociale partners toe aan beantwoording van
die vraag en welke oplossing ziet de minister als moet worden geconstateerd
dat bevordering van mobiliteit inderdaad wordt belemmerd door de rechtspositie
van ambtenaren? Is demotie een goed middel om vergrijzing tegen te gaan en
zo ja, hoe kan daarmee worden gewerkt en op welke termijn?Uit stukken constateerde de heer Van Hoof een zeer divers beeld van de
arbeidsmarktpositie van de overheid. Zo duidt de signalering in de publicatie
Mensen en management, dat er een groot aanbod is van mensen die bij de overheid
willen werken en dat het verloop onder zittende werknemers gering is, op een
overheid als aantrekkelijke werkgever. Tegelijkertijd signaleert de trendnota
echter dat het beeld van de arbeidsmarktpositie van de overheid nog in beweging
is en wordt een nadere afweging op dit punt niet uitgesloten. Wanneer is daar
sprake van? Vooralsnog ziet ook deze nota echter geen probleem waar het gaat
om de arbeidsmarktpositie van de overheid. Zo dat er al is, zou het de hoger
opgeleiden betreffen. Het EIT-onderzoek wijst echter uit dat hogere ambtenaren
niet echt worden onderbetaald, maar dit laat zich weer niet goed rijmen met
de conclusie dat functionarissen op HBO/WO-niveau netto gemiddeld 14% à
15% minder verdienen dan vergelijkbare werknemers in de markt. Welk gevolg
heeft dat voor de arbeidsmarktpositie van de overheid? Welke invloed heeft
het bewust belonen? Hij vroeg aandacht voor signalen van grote gemeenten dat
hogere beloningen moeten worden toegestaan om mensen van voldoende kwaliteit
aan te kunnen trekken. Wil de minister de arbeidsmarktpositie van de overheid
aan een nadere analyse onderwerpen en daarbij vooral ook aandacht geven aan
het beloningsniveau dat nodig is om voldoende kwaliteit te garanderen?Opvallend vond de heer Van Hoof de constatering dat het in de laatste
jaren geslonken ambtenarenapparaat relatief meer kost. Als dit niet zozeer
wordt veroorzaakt door de loonontwikkeling, waardoor dan wel? Komt dit vooral
voort uit compensaties in de vorm van incidenteel loon en uit overige primaire
en secundaire arbeidsvoorwaarden? Kan wel met herschikking van budgetten worden
volstaan als de component incidenteel loon in de komende jaren het beschikbare
budget overstijgt? Zou het dan niet beter zijn om nog eens goed te kijken
naar de samenstelling van deze component? Hoe staat het met de plannen van
het kabinet op dit punt? Termen als arbeidsvoorwaarden, arbeidsvoorwaardenruimte,
loonkosten en arbeidskosten worden in de stukken niet eenduidig gebruikt.
Met name de wijze waarop wordt omgegaan met het begrip arbeidsproductiviteit
doet denken aan goochelen. Wil de minister een eenduidige invulling van dit
soort termen in een apart stuk vastleggen? Wanneer wordt het wetsvoorstel-OOW
bij de Kamer ingediend?In vergelijking met de marktsector besteedt de overheid onvoldoende aandacht
aan de terugdringing van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid en aan de
bevordering van reïntegratie. Hoe wil de minister dit verbeteren, zo
vroeg de heer Van Hoof. Dat eerder verdwenen lagere functies nu terugkomen
in de vorm van Melkertbanen leidt tot de conclusie dat er bij de overheid
kennelijk behoefte is aan deze functies en dat er mensen zijn die bereid zijn
om ze te vervullen op het niveau van het minimumloon. In die situatie zou
het juister zijn om deze Melkertbanen met het daarbij passende loonniveau
om te zetten in reguliere functies.Aandacht vroeg de heer Van Hoof voor de wachtgeldregeling bij de overheid,
die ontslagprocedures belemmert. Ook vroeg hij een nader inzicht in het aantal
afvloeiingsregelingen bij de overheid en met name bij de ZBO's. Zorgelijk
vond hij de tendens in de hoogte van afvloeiingsregelingen. Het kan toch niet
zo zijn dat mensen die op een of andere manier niet meer in hun baan zijn
te handhaven, met meer geld naar huis gaan dan degenen die gewoon hun werk
doen? Wil de minister dit nog eens goed bezien?Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) vond dat de soms
extreem hoge beloning van topfunctionarissen bij ZBO's de geloofwaardigheid
van bestuur aantast en het proces van privatisering onnodig duur maakt. Hun
beloning moet geënt blijven op de salarisstructuur van het Rijk. Ook
het toekennen van zogenaamde gouden handdrukken wees zij af. Bij gedwongen
ontslag zou de onder kantonrechters gebruikelijke praktijk moeten
worden gevolgd. Treft de werknemer ook nog blaam, dan moet een lagere (of
zelfs totaal geen) afvloeiingsregeling worden gegeven.Ook mevrouw Oedayraj Singh Varma signaleerde dat bij de overheid veel
functies voor laaggeschoolden zijn verdwenen en omgezet in Melkertbanen. Hoeveel
heeft het Rijk hiervoor gereserveerd en welke andere mogelijkheden zijn er
om meer reguliere functies voor laaggeschoolden bij het Rijk te creëren?
Wat komt er terecht van het streven om door invoering van de 36-urige werkweek
meer werkgelegenheid te creëren? Veel mensen willen wel in deeltijd werken,
maar in de praktijk blijkt dat niet altijd te lukken. Welke verborgen belemmeringen
zijn er (vooral voor mannen) om in deeltijd te gaan werken? In het algemeen
treden voldoende vrouwen toe tot het overheidsapparaat, maar politie en defensie
blijven nog achter. Worden in die sectoren extra maatregelen overwogen? Hoe
wordt de doorstroming van vrouwen naar hogere functies bevorderd? De Wet bevordering
evenredige arbeidsdeelname allochtonen (WBEAA) wordt nog slechts door een
kleine meerderheid van de overheidswerkgevers uitgevoerd. Is hier inmiddels
al verbetering in gekomen en wanneer wordt het streefcijfer gehaald? Klopt
de WBEAA-norm nog wel, gezien de verruiming van de doelgroep? Zou het geen
aanbeveling verdienen om de thans tot volle tevredenheid bij diverse gemeenten
functionerende allochtonenoverleggen ook op rijksniveau in te stellen? Zijn
er op dit gebied initiatieven en zo ja, worden die gesteund?Van de stijgende arbeidsproductiviteit bij de overheid nam mevrouw Oedayraj
Singh Varma vooralsnog kennis. Een echt oordeel daarover kan pas worden uitgesproken
als er meer duidelijkheid komt over de kwaliteit van het werk en of de medewerkers
de stijging van de productiviteit ook kunnen verwerken. Het pleidooi van de
minister van VROM voor onthaasting is in dezen een teken aan de wand. Kan
in aansluiting hierop meer aandacht worden gegeven aan aspecten als kwaliteit,
publieksvriendelijkheid en dergelijke? Opvallend is het dat bij de politie
een ouderenbeleid nog ontbreekt. Hoe staat het met de studie daarnaar? Vreemd
is het ook dat recente en volledige cijfers over het ziekteverzuim bij de
politie en de rechterlijke macht ontbreken. Daar moet snel duidelijkheid over
ontstaan. Wanneer neemt de minister een nader standpunt in over het aanvaarden
van giften door ambtenaren? Ten slotte vroeg ook zij aandacht voor berichtgeving
over problemen bij de USZO. Wil de minister hierover zo spoedig mogelijk nader
rapporteren?Mevrouw Van der Hoeven (CDA) bepleitte om nader te onderzoeken
waardoor er zich ondanks het afnemend aantal ambtenaren een stijging in de
loonkosten voordoet en zelfs een tekort op de incidentele looncomponent dreigt.
Doet zich bij het Rijk als geheel een groeiend wachtgeldprobleem voor? In
de beleidsreactie op de komende rapportage over de USZO zou moeten worden
aangegeven wat de relatie is tussen de problemen bij de uitvoeringsorganisatie
en het ontbreken van voldoende middelen voor een sturend beleid. Het vergrijzingsprobleem
moet worden aangepakt door middel van een leeftijdsbewust personeelsbeleid,
hetgeen meer inhoudt dan alleen een seniorenbeleid. De ontgroening van de
rijksdienst moet worden bestreden door meer jonge mensen in het ambtelijk
apparaat binnen te halen. Daarvoor moet de overheid aantrekkelijk zijn op
de arbeidsmarkt. Hoe het daar precies mee staat is echter volstrekt onduidelijk.
Kan de minister daar nadere informatie over geven? De aantrekkelijkheid van
de overheid als werkgever wordt mede bepaald door haar imago. De op korte
termijn verschijnende rapportage van de Rekenkamer over de kwaliteit van de
dienstverlening door overheidsorganen en ZBO's is een goede aanleiding om
dat imago aan een nadere beschouwing te onderwerpen. In zijn beleidsreactie op het BBO-rapport geeft de minister aan zich te
richten op versterking van de publieke verantwoording over het bewust belonen
en de beloningen bij ZBO's, de aanpassing van regelgeving betreffende ZBO's
en een uniforme vergoedingsregeling voor adviescolleges. Wat wordt hier in
de praktijk aan gedaan, zo vroeg mevrouw Van der Hoeven. Aandacht vroeg zij
voor de groeiende kloof tussen ambtenaren in de schalen 16 en hoger en de
overige ambtenaren, als gevolg van verleende toeslagen. Die kunnen incidenteel
nodig zijn om topfunctionarissen aan te trekken of te behouden, maar leiden
tot problemen als ze structureel onderdeel van het beloningssysteem worden,
zeker als ook voor topfunctionarissen dezelfde rechtsbescherming blijft gelden
als voor de overige ambtenaren. Ook aan de praktijk van de gouden handdrukken
moet een eind komen. Voor degenen die noodgedwongen op wachtgeld worden gezet,
is zoiets onverteerbaar. Hoe wil de minister deze groeiende kloof dichten?
Komt dit aan de orde in het arbeidsvoorwaardenoverleg? Wat doet de minister
aan de fors stijgende beloningen na verzelfstandiging van ambtelijke diensten?
Verzelfstandiging is toch bedoeld om via marktconform opereren te komen tot
een betere en vooral ook goedkopere dienstverlening? De indruk is nu dat bepaalde
ambtenaren beter worden van een verzelfstandiging. Dat kan niet.Mevrouw Van der Hoeven miste een standpunt naar aanleiding van de EIT-rapportage.
Wat vindt de minister van de verschillen tussen de pakketvergelijking van
destijds en de resultaten van het EIT-onderzoek? Geeft het EIT-onderzoek aan
dat het gesignaleerde verschil tussen overheid en marktsector berust op een
drogreden en zo neen, wat wordt eraan gedaan om dit verschil weg te nemen?Uit het succes van de Melkertbanen maakte ook mevrouw Van der Hoeven op
dat er bij de overheid wel degelijk behoefte is aan lagere functies. Kan worden
onderzocht wat de mogelijkheden zijn om door middel van een budgetoverheveling
van deze Melkertbanen echte banen te maken? Problemen met de doorstroming
moeten worden opgelost.Dat er in de diverse rapportages aanzetten voor nieuw beleid worden gegeven,
waardeerde mevrouw Van der Hoeven, maar tegelijkertijd benadrukte zij dat
het daar niet bij mag blijven. Voor de zomer moet duidelijk worden wat er
in de praktijk wordt gedaan.De heer Poppe (SP) vroeg een reactie van de minister op berichtgeving
in het blad «Aaneen» van AbvaKabo over problemen bij de USZO.
Kan de Kamer beschikken over de interne notitie van de USZO, waarvan in het
bewuste artikel sprake is? In het algemeen bepleitte hij duidelijkheid over
het overheidspersoneelsbeleid. Dat hieraan nog veel te verbeteren valt blijkt
wel uit het feit dat enige tijd geleden in Binnenlands Bestuur werd gemeld
dat de minister ruimte wil maken voor hogere beloning van topambtenaren, terwijl
tegelijkertijd door het dagblad Trouw werd gemeld dat de minister juist de
topsalarissen in de publieke sector zou willen matigen. Dat er bij de burgers
onbegrip is over het geven van gouden handdrukken aan falende functionarissen,
is volstrekt begrijpelijk. Zeker degenen die aan den lijve hebben ervaren
hoe gemakkelijk zij kunnen worden ontslagen, ervaren dit als het meten met
twee maten. De overheid moet als grootste werkgever de trend zetten voor zuiverheid
in dit soort zaken. Na alle commotie die er recent rondom dit fenomeen was,
moet de minister meer inzet tonen dan blijkt uit de enige tijd geleden verschenen
notitie over dit vraagstuk. Waarom vaardigt hij geen duidelijke richtlijn
uit dat geen gouden handdrukken meer worden gegeven? In het kader van een
duidelijk personeelsbeleid moet vooraf bekend zijn welk loon voor een bepaalde
functie wordt betaald en wat er gebeurt als iemand niet goed functioneert.
In laatstgenoemd geval moet van het begin af aan een dossier worden opgebouwd
waaruit duidelijk blijkt waarom op enig moment tot ontslag moet worden overgegaan.
Hij voelde er niet voor om het probleem van de gouden handdrukken weg te nemen
door de ontslagbescherming voor alle ambtenaren te laten vallen,
omdat vooral lagere functionarissen hiervan de dupe zouden kunnen worden.
De gemeentelijke autonomie ten spijt, moeten er ook voor de lokale overheid
duidelijke richtlijnen komen voor het personeelsbeleid. Dat de minister gezien
de gemeentelijke autonomie niet bereid is te inventariseren hoeveel gouden
handdrukken op lokaal niveau worden gegeven, vond hij onbegrijpelijk.Verwijzend naar eerdere pleidooien van zijn fractie op dit punt, vroeg
de heer Poppe ook bijzondere aandacht voor het fenomeen van de politieke benoemingen.
De overheid beperkt haar eigen mogelijkheden door iemands politieke achtergrond
mee te wegen bij benoemingen of in te gaan op claims van politieke partijen
voor een bepaalde post. Op die manier wordt het heel moeilijk om voor een
functie de beste man of vrouw te benoemen. Omdat het BBO-rapport niet op dit
probleem ingaat, verlangde hij van de minister een aparte uiteenzetting op
dit punt.De heer Poppe bepleitte om het systeem van extra toelagen op de vaste
salarisschalen bij de overheid af te schaffen. Werknemers (zeker die bij de
overheid) moeten worden beoordeeld op hun waarde en niet op hun marktwaarde.
Omdat in het regeerakkoord is overeengekomen dat de overheidsfinanciën
worden versoberd, kan toekenning van toeslagen slechts ten koste gaan van
de rest van het personeel. Dit is volstrekt onterecht, vooral omdat juist
in de lagere functies het meeste werk wordt verzet. De minister wil komen
tot één systeem voor extra toelagen, gekoppeld aan een duidelijke
verantwoording, maar dit laat onverlet dat niet wordt getornd aan het systeem
zelve. Doordat in de beleidsvoornemens geen maximum is vastgelegd, dreigt
een situatie te ontstaan waarin de toch al hoge salarissen van topambtenaren
de pan uitrijzen. Uit de rapportage van de Rekenkamer blijkt dat de hoogste
toeslag wordt betaald voor een functionaris van het departement van Economische
Zaken. Wil de minister een tipje van de sluier oplichten? Zeer benieuwd was
hij ten slotte naar de bijzondere kwaliteiten van een topambtenaar van een
ZBO die maar liefst f 790 000 per jaar verdient. Het is onvoldoende
om te trachten dit soort zaken te voorkomen door loongegevens van dit soort
functionarissen openbaar te maken. Welke verdere stappen wil de minister op
dit punt nemen?De heer Bakker (D66) constateerde dat de evaluatie van de werking
van het sectorenmodel in het algemeen aanleiding geeft tot tevredenheid. In
de komende jaren zal verder worden gediscussieerd over de doordecentralisatie
van arbeidsvoorwaarden en over de ambtenarenstatus als zodanig. Hoever is
de voorbereiding van de nota over laatstgenoemd onderwerp gevorderd? De Raad
voor het overheidspersoneelsbeleid (ROP) blijkt goed te functioneren. Zoekt
de ROP aansluiting bij vergelijkbare instellingen in de marktsector zoals
de Stichting van de arbeid?Op het komende arbeidsvoorwaardenoverleg ging de heer Bakker niet in,
al moest het hem wel van het hart dat de minister zich met zijn inzet hiervoor
heel erg ver lijkt te verwijderen van het uitgangspunt dat de ambtenarensalarissen
grosso modo gelijk op moeten gaan met die in de marktsector. Hebben ambtenaren
recht op deeltijdarbeid? Wordt (mede in verband met de uitwerking van de 36-urige
werkweek) nagedacht over het opsparen van vrije dagen en roostervrije dagen?
Het saldo daarvan zou op enig moment kunnen worden gebruikt voor bijvoorbeeld
een langere verlofperiode, loopbaanonderbreking, zorg- of scholingsverlof.
Hoe staat het met het ouderenbeleid? Zullen departementen over enige tijd
worden geconfronteerd met eenzelfde wachtgeldprobleem als in de sector onderwijs?
Welke initiatieven worden ontplooid ten aanzien van functies aan de onderkant
van het loongebouw? In dit verband bepleitte hij om in alle CAO's vast te
leggen dat functies kunnen ontstaan vanaf het niveau van het minimumloon.
Hoewel hij zich aansloot bij het pleidooi van AbvaKabo voor een
betere CAO voor banenpoolers, wees hij erop dat dergelijke aparte circuits
hun bestaansrecht vooral ontlenen aan het feit dat deze functies in de normale
CAO's zijn uitgesloten. Wat is op dit punt de stand van zaken in het overleg
over arbeidsvoorwaarden? Stemt het departement van Binnenlandse Zaken zijn
beleid op het punt van bevordering van werkgelegenheid e.d. af op dat van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid? Wordt deelgenomen aan het SWI-traject en
zo ja, in welke mate? Is de overheid als werkgever inderdaad een van de slechtste
klanten van de arbeidsbureaus? Hoe staat het met de uitvoering van het amendement-Groenman
c.s. over de keuze tussen nabestaanden- dan wel ouderdomspensioen? Hoe staat
het in de collectieve sector met de deelname van ouderen in de besturen van
pensioenfondsen?Benieuwd was de heer Bakker naar de stand van zaken in de OOW-operatie.
Is besluitvorming over het financieringsregime WW nog steeds voorzien voor
de Kaderbrief 1997 en is onverkorte invoering per 1 januari 1998 nog steeds
haalbaar? Ook hij was bezorgd over berichtgeving over de problemen bij de
USZO, die duidt op hogere foutmarges dan die waarvan sprake was in de laatste
kwartaalrapportage. Wat is de stand van zaken? Is de USZO wel tijdig klaar
voor een verantwoorde de uitvoering van de OOW? Met name waar het gaat om
reïntegratie van arbeidsongeschikten en wachtgelders lijkt de echte cultuuromslag
nog gemaakt te moeten worden.Op zich vond de heer Bakker het niet onjuist dat in toeslagen tot uitdrukking
komt dat de markt mede bepalend is voor de honorering van ambtenaren. Het
is echter zeer de vraag of knelpunten zich nog steeds voordoen in dezelfde
categorieën als in 1987. Verder blijkt dat extra beloningen veelal niet
incidenteel worden gegeven op grond van iemands individueel functioneren.
Het is onaanvaardbaar dat dit soort toelagen vaak wordt gebruikt voor een
structureel hogere beloning voor mensen in hogere functies. Hoe bestrijdt
het departement van Binnenlandse Zaken dit verschijnsel? Hoe staat het met
de uitvoering van voornemens van de minister op dit punt? Op welke termijn
kan een duidelijk beleid op dit punt worden verwacht? Ten slotte onderschreef
hij dat er een duidelijke relatie is tussen iemands beloning en diens rechtspositie.
Wil de minister in een apart overzicht uiteenzetten hoe de ambtelijke rechtspositie
zich verhoudt tot die in de markt? Het antwoord van de ministerDe minister erkende dat het verschillend gebruik van begrippen
in de stukken verwarring in de hand kan werken en zegde toe een verklarende
begrippenlijst te zullen opstellen. Soms grote verschillen in beloningsniveau
tussen het Rijk en ZBO's zijn ontstaan door de grote mate van vrijheid die
ZBO's gedurende lange tijd hebben gehad om op dit gebied een eigen beleid
te voeren. Door onduidelijkheid over de ministeriële verantwoordelijkheid
en soms ook gewoon door onvoldoende controle zijn zaken scheefgegroeid. De
aanwijzingen voor nieuwe ZBO's zijn bedoeld om in die situatie verandering
te brengen. Daarnaast wordt binnenkort aan de Kamer gerapporteerd over de
doorlichting van de situatie bij bestaande ZBO's. Aan de hand daarvan kan
nader worden ingegaan op de vraag welke ruimte ZBO's in de toekomst moet worden
gelaten voor eigen beleid.Hoewel formeel het ministerssalaris het hoogste is in het totale loongebouw
bij de overheid en alle andere salarissen daaraan zijn gerelateerd, dwingt
de arbeidsmarktsituatie soms tot het verlenen van toeslagen aan bepaalde functionarissen.
In het verleden hiervoor opgestelde regels moeten worden gemoderniseerd. Inderdaad
kan bij het nut van sommige destijds verleende toeslagen thans een vraagteken
worden gezet. Dit soort toeslagen mag niet verworden tot een structureel onderdeel
van het beloningssysteem. Hierbij past de kanttekening dat dit verschijnsel
zich ook voordoet in de marktsector, zij het dan meer in de fiscale sfeer.
Niettemin vond de minister dat het verlenen van extra beloningen niet mag
verworden tot een vrijwel autonoom, niet te controleren proces. Bewust belonen
moet steeds verantwoord kunnen worden. Het terugdraaien van in het verleden
toegekende extra beloningen zag hij niet als een optie. Wel was hij voornemens
te zoeken naar instrumenten om in de toekomst het verlenen van extra beloningen
nader te reguleren. Een eerste stap daartoe is het innemen van een duidelijk
politiek/bestuurlijk standpunt over deze kwestie door het kabinet. Rekening
houdend met een zekere mate van autonomie van de diverse departementen en
de ZBO's, alsmede de coördinerende rol van de minister van Binnenlandse
Zaken op dit gebied, kan van daaruit een meer transparante toepassing van
het beloningssysteem worden bevorderd. Beleidsmatig zal op dit gebied verantwoording
worden afgelegd in de begroting. In individuele gevallen moet het geven van
extra beloningen steeds kunnen worden gerechtvaardigd. Bij oprichting van
nieuwe ZBO's zal ook steeds moeten worden bezien wat de arbeidsmarktpositie
ervan is en of daarin een grond kan worden gevonden voor extra beloningen.Onmiskenbaar is er een relatie tussen het toekennen van een afvloeiingsregeling
(gouden handdruk) en de rechtspositie van betrokkene. Dat is echter niet specifiek
voor de overheid. Ook in de markt komt dit soort verschijnselen voor. Toch
had de minister de stellige indruk dat tot het toekennen van dit soort regelingen
in het verleden soms wellicht te gemakkelijk is besloten, o.a. doordat goede
personeelsdossiers ontbraken of doordat te snel werd geoordeeld dat de regelgeving
geen echte grond voor ontslag bood. Een en ander kan worden voorkomen door
een goed personeelsbeleid te voeren en in dat kader vooral ook aandacht te
hebben voor het consequent opbouwen van personeelsdossiers. Het beleid is
erop gericht de kennis van zaken op dit terrein bij departementen en ZBO's
te vergroten. De regels van de Algemene wet bestuursrecht in acht nemend,
biedt de huidige rechtspositie van ambtenaren voldoende mogelijkheden tot
ontslag. Daarnaast kunnen bij onderhandelingen over arbeidsvoorwaarden afspraken
worden gemaakt over bovenwettelijke aanvullingen.Voor de zomer hoopte de minister de Kamer nader te informeren over de
visie van het kabinet op de arbeidsmarktpositie van de overheid en haar werknemers.
Uitgangspunt is het streven om de positie van de werknemers van de overheid
zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij die van de werknemers in de markt.
In dat kader zal worden aangegeven in hoeverre de beloning van ambtenaren
voor de overheid een belemmering is bij haar werving op de arbeidsmarkt. Vooralsnog
lijkt daarvan in algemene zin niet echt sprake te zijn. Ook zal aandacht worden
besteed aan mogelijke belemmeringen door immateriële factoren als beeldvorming
van het werken bij de overheid en andere aspecten die de rechtspositie betreffen.
Rechtspositionele ontwikkelingen in de markt, worden in principe (veelal in
het kader van CAO-onderhandelingen) ook bij de overheid gevolgd. Daartoe volgt
de ROP in grote trekken de agenda van de Stichting van de arbeid en heeft
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid regelmatig overleg met het
VSO. Naar verwachting zal de Kamer nog voor de zomer een notitie bereiken
over het onderwerp ambtelijke rechtspositie. In het kader van het sectoraliseringsproces
wordt ernaar gestreefd voor 1 januari 1998 de uitvoering van de ZVO-regeling
voor ambtenaren te sectoraliseren. Hoewel er binnen het kabinet wel degelijk
aandacht is voor dit onderwerp zal er gezien de moeite die alle betrokken
partijen hebben met afwegingen op het terrein van de financiering van de totale
volksgezondheid, niet snel antwoord gegeven kunnen worden op de op zich begrijpelijke
vraag of in het kader van de OOW-operatie niet ook ziektekostenregelingen
voor ambtenaren marktconform kunnen worden geregeld. Nog niet bekend is, wanneer
het wetsvoorstel OOW bij de Kamer zal worden ingediend. Na ommekomst van het advies van de Raad van State buigt de ministerraad zich nog
over uitvoerings- en financieringsproblemen.In het kader van het werkgelegenheidsbeleid wordt nagestreefd om in CAO's
bij de overheid de mogelijkheid te openen om op het laagste loonniveau mensen
in dienst te nemen. Probleem hierbij is, dat er (gezien de aard der werkzaamheden)
bij de overheid steeds minder lager betaald werk voorkomt. Dit verschijnsel
is er mede oorzaak van dat de totale salarispost voor het overheidspersoneel
stijgt, ondanks het krimpend aantal ambtenaren. Meer werkgelegenheid kan worden
gecreëerd via werkervaringsplaatsen en door lagere functies zodanig te
splitsen dat er nieuwe plaatsen ontstaan voor eenvoudiger werk. Hierover vindt
interdepartementaal overleg plaats. Hoewel er beleidsmatig wel degelijk aandacht
is voor reïntegratie van arbeidsongeschikten, staat de uitvoering van
beleid op dit punt thans nog in de kinderschoenen. Het beleid is er primair
op gericht om via herplaatsing en het terugdringen van het ziekteverzuim de
instroom in de verschillende uitkeringsregelingen zoveel mogelijk te beperken.
Ook wordt beleid ontwikkeld gericht op uitstroom van uitkeringsgerechtigden.
In samenspraak met de USZO ontwikkelde regelingen kunnen hopelijk in de loop
van 1997 in werking treden. Daartoe behoort het project reïntegratie
wachtgelders sector Rijk, dat in het voorjaar van 1998 moet zijn afgerond.
Doel van dit project is om 100 van de huidige wachtgelders concreet de reïntegreren
en via het doorlichten van zo'n duizend dossiers zicht te krijgen op de bemiddelbaarheid
van het huidige bestand, alsmede eventuele belemmeringen in de regelgeving.
Probleem is de afhankelijkheid van het USZO-apparaat, dat nog niet optimaal
functioneert. Desgevraagd zegde hij toe nader onderzoek te verrichten naar
het gebruik van wachtgeld buiten de sector onderwijs.De minister deelde mede het FAOP-bestuur op de hoogte te hebben gesteld
van het artikel over de USZO in het blad Aaneen. Primair langs die weg moet
er druk worden uitgeoefend om het systeem, waar het de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
betreft, te verbeteren. De inhoud van het artikel is op zich geen verrassing,
want voor een deel berust het op ouder materiaal, waarover al eerder was gerapporteerd.
Desondanks sprak hij zijn zorgen uit over het nog steeds grote aantal fouten
en het langzame tempo waarin problemen worden opgelost. In de over enkele
weken te verwachten voortgangsrapportage over de USZO zal nader worden ingegaan
op hetgeen in bovengenoemd artikel werd gemeld. Ook zal worden nagegaan wat
in het artikel bedoeld wordt met «een door de USZO opgesteld intern
overzicht». Terzijde meldde hij nog dat NOVA thans een uitzending voorbereidt
over wachtgeldregelingen in het onderwijs. De Kamer wordt geïnformeerd
of het daarin gemelde al dan niet overeenkomt met eerdere rapportages op dit
punt.Mobiliteit van het overheidspersoneel wilde de minister vergroten door
het vergroten van de flexibiliteit, een grotere gelijkheid tussen rechtsposities
bij overheid en markt en via de algemene bestuursdienst. Na de grote vordering die in de afgelopen twintig jaar is geboekt op het
gebied van emancipatie, moet de aandacht nu vooral gericht worden op de doorstroming
van vrouwen naar het hoger kader. Probleem daarbij is, dat vaak nog niet voldoende
vrouwen met de juiste capaciteiten beschikbaar zijn om vacatures voor functies
te vervullen. Derhalve richt het beleid er zich vooral ook op om via opleiding
en doorstroming voldoende vrouwen in het middenkader te krijgen. Over het
aantal allochtonen bij de overheid was hij niet echt tevreden. Ultimo 1995
bedroeg het aantal allochtonen in het WBEAA-bestand 3,5%, terwijl het eigenlijk
3,8% had moeten zijn. Bovendien is thans een wat grotere uitstroom van allochtonen
waar te nemen. In instelling van een apart allochtonenoverleg zag hij niet
veel, al had hij er geen bezwaar tegen als iets dergelijks spontaan van de
grond zou komen. Veel belangrijker is een goede deelname van allochtonen aan
het reguliere werkoverleg, alsmede een actief beleid op dit punt
door de departementale personeelsafdelingen.Welke gevolgen invoering van de 36-urige werkweek heeft gehad voor de
werkgelegenheid is volledig afhankelijk van wat op dit punt is afgesproken
in de desbetreffende CAO's en nadere afspraken daarover op departementsniveau.
Om verdergaande vergrijzing tegen te gaan, bestaat het voornemen in de CAO-Rijk
nadrukkelijke afspraken te maken over het bevorderen van de instroom van jonge
mensen. Dit heeft ook te maken met beeldvorming van de overheid onder jongeren.
Van de suggestie om ook te werven via Internet nam de minister met belangstelling
kennis. Over de huidige CAO-onderhandelingen wenste hij zich niet nader uit
te spreken. Voor het aannemen van giften wilde de minister ten hoogste een zeker kader
geven dat door de departementen zelf verder kan worden ingevuld. De Kamer
wordt hier nader over geïnformeerd zodra er meer duidelijkheid over is.
Hij was niet bereid een notitie op te stellen over politieke benoemingen.
In dit verband nam hij ten stelligste afstand van de suggestie als zouden
politieke partijen in een sfeer van koehandel en handjeklap komen tot bepaalde
benoemingen. Terecht is benoeming van wethouders, gedeputeerden, ministers
en staatssecretarissen zeer politiek van karakter, want daarin komt tot uitdrukking
dat politieke partijen het hart van het democratisch (kies)stelsel vormen.
Over de achtergronden van het deels politieke karakter van benoemingen van
burgemeesters en commissarissen van de koningin is de Kamer al eerder geïnformeerd.
Een zeker politiek karakter is er ook bij benoemingen in de top van de rijksdienst
en de politie, maar dat is volledig ondergeschikt aan aspecten als kwaliteit,
mobiliteit enz. Per geval moet worden beoordeeld in hoeverre iemands politieke
achtergrond een rol speelt bij benoemingen in de top van ZBO's en andere belangrijke
maatschappelijke organisaties. Hij had er alle vertrouwen in dat onverhoopte
fouten of misstanden op dit vlak onderwerp zullen worden van parlementaire
controle.De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier van de commissie,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te
Veldhuis (VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat
(CD), Van den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou
(PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes
(VVD), Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD),
Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel
(D66), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Verhagen (CDA), Van der
Stoel (VVD), Mateman (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae
(GroenLinks), Van Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA), M. M. van
der Burg (PvdA), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van
Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24253-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl