Versterking van de positie van ouders in het primair en voortgezet onderwijs; Verslag algemeen overleg op 26 april 2001
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27680, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-06-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27680 nr. 2

31-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27680Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 680Versterking van de positie van ouders in het primair en voortgezet onderwijsnr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 31 mei 2001De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 26 april 2001 in eerste termijn overleg gevoerd met
minister Hermans van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en staatssecretaris
Adelmund van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over:– de brief van de minister en de staatssecretaris
van OCW d.d. 31 januari 2001 ter aanbieding van de beleidsreactie op
het rapport «Werking van de Wet medezeggenschap onderwijs 1992»
met de titel «De toekomst van de medezeggenschap in het primair en voortgezet
onderwijs en de BVE-sector» (27 400-VIII, nr. 58);– de brief van de staatssecretaris van OCW d.d.
17 april 2001 ter aanbieding van de notitie «Ouders en de school:
versterking van het partnerschap» (27 680, nr. 1).Van het overleg brengt de commissie bijgaand verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Kortram (PvdA) heeft met grote belangstelling
kennisgenomen van de beide nota's. In de nota «De toekomst van de medezeggenschap
in het primair en voortgezet onderwijs en in de BVE-sector» geven de
bewindslieden aan dat de voorgestelde vernieuwingen worden ingegeven door
diverse ontwikkelingen zoals schaalvergroting, autonomie, meer financiële
beleidsruimte, een toename van het aantal bestuursniveaus en de wens tot verbetering
van de positie van ouders en leerlingen. Deze veranderingen rechtvaardigen
de introductie van de WOR in de BVE-sector. De PvdA steunt de bewindslieden
op dit punt. De WOR bevordert immers een rechtvaardige positie en een modern
personeelsbeleid. Het is wel nodig dat een goede geschillenregeling wordt
getroffen. Deze dient toegankelijk te zijn voor de deelnemers, zodat zij hun
rechten in de praktijk kunnen afdwingen.Bij de invoering van de WOR in het VO plaatst mevrouw Kortram kritische
kanttekeningen. Uit de evaluatie van de WMO 1992 komt naar voren dat een groot
deel van de leden van de medezeggenschapsraden tevreden is over het functioneren
van de medezeggenschap. Zij geven de voorkeur aan het in stand houden van
de huidige ongedeelde medezeggenschap op basis van de WMO omdat zij vrezen
dat door de invoering van de WOR deelbelangen ondergeschikt raken
aan het algemeen belang en de besluitvorming zich langs twee lijnen ontwikkelt.
Verder speelt het een rol dat ouders vaak een informatieachterstand hebben,
terwijl docenten juist beter geïnformeerd zijn en weten wat zich in de
school voordoet. In een onderzoek van het CNV geeft het personeel aan, moeite
te hebben met gedeeld optrekken. Achten de bewindspersonen deze bezwaren relevant?
Is het mogelijk om binnen de WOR aan het bezwaar tegen gedeeld optrekken tegemoet
te komen? Een ongedeelde medezeggenschap blijkt voor ouders en leerlingen
belangrijk te zijn; de bewindslieden willen hun positie toch juist versterken?Met het voorstel van de bewindslieden de WMO in het PO te handhaven is
mevrouw Kortram het eens. De bekostigingssystematiek en het arbeidsvoorwaardenstelsel
zijn daar immers nog niet zover dat een ander stelsel van medezeggenschap
toegevoegde waarde heeft, maar nog belangrijker is dat de direct belanghebbenden
in het PO kiezen voor behoud van de WMO.Zij dringt er bij de bewindspersonen op aan, de inspraakinstrumenten zo
effectief mogelijk in te stellen en binnen een stelsel van de WOR zoveel mogelijk
rekening te houden met de wensen van de ouders en leerlingen.In de beleidsnotitie «Ouders en de school: versterking van het partnerschap»
geeft het kabinet aan de zeggenschap van ouders en leerlingen in de school
te versterken: alle ouders en leerlingen hebben een gelijkwaardige positie
en mogen niet op grond van hun identiteit uit bestuur of zeggenschap worden
geweerd. De PvdA onderschrijft het doel achter deze passage, maar hoe willen
de bewindslieden dat precies realiseren?Het voorstel om de oudergeleding in de huidige medezeggenschapsraad (MR)
of in de toekomstige schoolraad bij wet instemmingsrecht en initiatiefrecht
te geven over het veranderen van de grondslag van de school, ondersteunt mevrouw
Kortram. Ook de geschillenregeling wordt van toepassing verklaard op het initiatiefrecht
en daar is ze blij mee. Als gebruik wordt gemaakt van de geschillenregeling
zal het draagvlak worden gecheckt. Dat is legitiem, maar wordt daarbij ook
gekeken naar de consequenties van het voorstel tot verandering van richting?
Gaat dit niet ten koste van de positie van de zittende leerkrachten of zijn
daartegen voldoende waarborgen ingebouwd?De non-participatie van allochtone ouders in de medezeggenschap is een
probleem. Welke stappen overwegen de bewindslieden om deze participatie te
bevorderen? Hoe willen zij overigens de kwaliteitssite voor die groep en voor
ouders in achterstandssituaties toegankelijk maken en hoe worden de ouders
die niet over een pc beschikken, bereikt?Waarom ontbreekt de versterking van de positie van de leerling in het
actieprogramma? Kan de staatssecretaris aangeven op welke termijn de Kamer
deze voorstellen zal ontvangen?Is er overigens een budget gereserveerd voor de invoering van de WOR?De heer Van Bommel (SP) vindt het voorstel
van de bewindslieden tot wijziging van de medezeggenschapsstructuur onvoldoende
onderbouwd. In het onderwijs is weliswaar sprake van schaalvergroting en het
is gewenst dat de autonomie van scholen wordt vergroot, maar maakt dat de
invoering van de WOR noodzakelijk? De SP erkent dat er alle reden is om de
medezeggenschap in het onderwijs te verbeteren, maar vindt het niet nodig
om daarvoor tot een grote systeemwijziging over te gaan.In de discussie over de BVE-sector heeft de SP al aangegeven geen voorstander
te zijn van de voorgestelde medezeggenschap. De heer Van Bommel geeft aan
daarom nu alleen in te gaan op het VO en PO.De SP is ervoor, de huidige WMO op een aantal punten te verbeteren. Dat
doet zij liever dan nu overstappen naar een nieuw systeem. Daarmee sluit zij
aan bij de kritiek die onder meer door de Vereniging voor het openbaar onderwijs
is geuit, maar ook bij de ervaringen die zijn opgedaan in sommige instellingen
van het hoger en universitair onderwijs. Uit de evaluatie van
de MUB bij de universiteit in Twente blijkt dat velen het betreuren dat door
het nieuwe stelsel de band tussen personeel en studenten voor een groot deel
verloren is gegaan. De heer Van Bommel vreest dat deze situatie straks ook
in het VO ontstaat. Op de universiteit vindt men juist dat door het ongedeeld
optrekken deelbelangen minder kans krijgen. Het nadeel van de WOR is immers
dat een school twee medezeggenschapsorganen krijgt die mogelijk niet automatisch
het gemeenschappelijk belang, maar het eigen belang zullen dienen. Door de
gescheiden trajecten kan ondoorzichtige besluitvorming ontstaan. Een belangentegenstelling
kan een impasse in de besluitvorming tot gevolg hebben. Het bestuur kan dan
weliswaar een besluit nemen, maar het draagvlak daarvoor wordt dan wel erg
dun, zo niet nihil. De SP is er dan ook voor, de ongedeelde medezeggenschap
op basis van de WMO in het VO en PO te handhaven en de WMO waar nodig te verbeteren.
Die constructie kan het gezamenlijk belang het beste dienen.Het personeel heeft een kennisvoorsprong op de ouders en leerlingen. Voor
welk model ook wordt gekozen, daar moet iets aan gedaan worden. Welke mogelijkheden
ziet de minister daartoe? Ook de informatieplicht van scholen moet serieus
genomen worden. Wie garandeert dat er straks een betere informatievoorziening
is?In veel scholen vinden geen echte verkiezingen voor de MR plaats. Als
er onvoldoende kandidaten zijn, zijn deze automatisch gekozen. Soms worden
de kandidaten zelfs aangewezen. Die praktijk is onbevredigend. Meent de minister
dat straks meer mensen in de medezeggenschap geïnteresseerd zijn en,
zo ja, op basis waarvan is hij dan zo optimistisch?Schaalvergroting is een onvoldoende argument voor de invoering van de
WOR. Het invoeren van een GMR (gemeenschappelijke medezeggenschapsraad) gaat
moeilijk omdat daarvoor overdracht van bevoegdheden vereist is. Ligt het dan
niet meer voor de hand om de GMR, inclusief bevoegdhedenverdeling, bij wet
te regelen? De bestaande structuur kan dan gehandhaafd worden en de wijziging
is veel geringer.De heer Van Bommel spreekt een voorkeur uit voor het uitwerken van twee
scenario's: een model met de WOR en een model met een aangepaste WMO. Op deze
manier kunnen de voor- en nadelen van beide modellen goed met elkaar worden
vergeleken. Desgevraagd zegt hij zich graag te laten overtuigen door goede
argumenten bij een goed uitgewerkt model, maar hij geeft nu al aan ervan overtuigd
te zijn dat de argumenten voor een aangepaste WMO de doorslag zullen geven.De SP-fractie vindt het goed dat alle ouders, ongeacht hun levensbeschouwing,
in de toekomst toegang kunnen krijgen tot de MR en het schoolbestuur. De heer
Van Bommel betwijfelt het dat de voorgestelde wijziging in strijd is met artikel
23 van de Grondwet. Meer nog betwijfelt hij dat de vrijheid van vereniging
in het geding is. Is men lid van de vereniging, dan moet men immers, net als
alle leden, aan het bestuur of de medezeggenschap kunnen deelnemen. Kunnen
de bewindslieden deze uitleg vandaag onderschrijven of bestrijden, zodat hierover
geen onduidelijkheid bestaat? Verwachten de bewindslieden overigens dat de
bijzondere scholen een ander toelatingsbeleid gaan voeren, verwachten zij
dat scholen makkelijker van kleur verschieten of wordt een hogere deelname
in de medezeggenschap verwacht?Dat alle ouders gelijke invloed krijgen en hun invloed wordt vergroot
door middel van het instemmings- en initiatiefrecht heeft zijn steun. Het
is een logisch vervolg op de huidige ontwikkelingen. De minister wil de ouders
meer informatie over scholen geven via een kwaliteitssite en rapportages,
zodat de vergelijkbaarheid van scholen wordt vergroot, maar wat is daarvan
het doel? De SP ziet niets in nieuwe methoden en instrumenten die ertoe leiden
dat scholen met elkaar concurreren. Scholen moeten zich in goed zelfvertrouwen
kunnen ontwikkelen tot scholen waar kwalitatief goed onderwijs wordt gegeven. Mevrouw Ross-van Dorp (CDA) is behoorlijk
teleurgesteld over de nota's die thans voorliggen. Het al dan niet invoeren
van een WOR in het onderwijs is geen eenvoudig onderwerp van beleid gebleken.
De meningen blijven verdeeld. Het is de vraag of de WOR beter werkt voor de
medezeggenschap van onderwijsgevenden, ouders en leerlingen. Ook binnen het
CDA bestond hierover verschil van mening. Het heeft daarom een motie ingediend
waarin de regering wordt verzocht, de mogelijkheden te onderzoeken voor een
vrijwillige WOR in het basisonderwijs, opdat over het voorstel van de minister
een afgewogen oordeel kan worden gegeven. Het is overigens geenszins de bedoeling
van het CDA geweest, met deze motie al een beslissingsrichting aan te geven.Het verbaast mevrouw Ross dat uit de twee voorliggende nota's blijkt dat
er geen sprake is van een integrale visie op de school als organisatie. Dat
is triest, want al in 1997 is geconstateerd dat de WMO in de huidige vorm
tekortkomingen kent. Er is toch tijd genoeg geweest voor het vormen van een
eenduidige koers van beide bewindspersonen. Het voorstel tot de invoering
van de WOR in VO en BVE-sector van de minister laat zien dat hij de school
als een onderneming ziet; er is sprake van tegengestelde belangen, van werknemers
en klanten, en dus moeten deze groepen afzonderlijk, in de ondernemingsraad
en de deelnemersraad of schoolraad, hun medezeggenschap waarmaken. Het voorstel
van de staatssecretaris getuigt van een andere visie. Zij stelt dat er een
gelijkwaardig tweerichtingsverkeer moet komen tussen ouders en leerkrachten.
Naar haar opvatting past hierbij geen WOR met een gedeelde medezeggenschap,
maar een aanpassing van de WMO. Zien de bewindslieden leerkrachten en ouders/deelnemers
nu als partners in het onderwijs die een gezamenlijke verantwoordelijkheid
dragen voor opvoeding en onderwijs, of toch niet? Is polarisatie nu echt wenselijk
voor de kwaliteitsverbetering van de medezeggenschapsraad? Het lijkt mevrouw
Ross van niet.Voor het CDA is de adequate medezeggenschap onlosmakelijk verbonden met
het streven naar autonome en verantwoordelijke scholen. De medezeggenschap
moet op een goede wijze uitdrukking geven aan een principiële visie op
de school als zelfsturende organisatie en als werk-, leef- en waardegemeenschap.
Ouders zijn partner van de school en niet slechts consument, leerlingen zijn
meer dan klanten en een stukje output. Het partnerschap moet vanaf het eerste
contact tussen ouder en school zichtbaar zijn en aanwezig blijven in alle
geledingen van de school. Het gaat niet alleen om kwantitatieve kennisoutput,
maar ook om een helder profiel van de school. Daarvoor dragen leerkrachten,
ouders, leerlingen en bestuur gezamenlijk verantwoordelijkheid.De ongedeelde medezeggenschap in de WMO ligt daarom het meest voor de
hand om deze gezamenlijke verantwoordelijkheid te bereiken. Voorts is het
BVE-platform medezeggenschap van opvatting dat het onmogelijk is om onderwijskundige
aangelegenheden te scheiden van arbeidsvoorwaardelijke zaken omdat daartussen
vrijwel altijd een direct verband bestaat. Vanuit de principiële stellingname
dat ongedeelde medezeggenschap in elke afzonderlijke school voorwaarde is
voor autonomie en verantwoordelijkheid, neemt het CDA dan ook afstand van
de keuze van de minister om de WOR in te voeren.De huidige WMO schiet tekort op het gebied van belangenbehartiging van
het onderwijsgevend personeel en de positie van de ouders binnen de MR. Dit
komt voor een belangrijk deel door ontwikkelingen die samenhangen met de bestuurlijke
schaalvergroting. Afzonderlijke scholen zijn verder van het bestuur af komen
te staan en de onderwijskrachten moeten op grotere afstand met hun werkgever
communiceren. Dat vraagt om een aanpassings- en professionaliseringsslag in
de arbeidsverhoudingen en de medezeggenschap in iedere afzonderlijke school.
Leerkrachten moeten overigens op het niveau van het bestuur kunnen overleggen
over secundaire arbeidsvoorwaarden. De huidige WMO biedt daarvoor niet het
goede overlegplatform. Leerkrachten moeten als professionals in hun eigen
werksfeer en binnen de MR kunnen optreden als verantwoordelijken voor de onderwijskwaliteit
en organisatorische aangelegenheden. Ook dat vergt een professionaliseringsslag.
Ook besturen zijn op grotere afstand van de schoolwerkvloer komen te staan.
Een hoofdbestuur zal daarom op hoofdlijnen moeten besturen en het beleid op
het niveau van de onder dat bestuur vallende scholen zal in grote mate door
die scholen zelf vorm gegeven moeten worden. Ook daarvoor is een professionaliseringsslag
nodig. Scholen moeten als gemeenschap optreden. Door het invoeren van de WOR
worden degenen die nu in de MR samenwerken echter gescheiden. Dat lijkt meer
op een verdeel-en-heersbeleid dan op een randvoorwaardelijk beleid. Mevrouw
Ross bestrijdt dat het invoeren van de WOR goed is voor de autonomie van scholen.
Dat is eerder goed voor de autonomie van schoolbesturen, en dat is toch echt
wat anders.Het CDA neemt afstand van de opvatting die in de notities doorklinkt,
namelijk dat de medezeggenschap in de school niet meer is dan een afgeleide
van de bestuurlijke schaal waarop het onderwijs georganiseerd is. Het neemt
ook afstand van de gedachte dat de professionalisering van de belangenbehartiging
van leerkrachten leidt tot de conclusie dat het onderwijs een specifieke bedrijfstak
is geworden en een school niets anders is dan een arbeidsorganisatie. Het
CDA maakt de keuze voor het behoud van de ongedeelde medezeggenschap ten behoeve
van de vergroting van de autonomie van scholen. Het wil binnen de WMO de positie
van leerkrachten verbeteren door een GMR op hoofdbestuurlijk niveau verplicht
te stellen voor samenwerkingsverbanden en alle besturen met meer dan één
school. Voor leerkrachten moeten waar mogelijk de voordelen die de WOR kan
bieden in de WMO-structuur worden ingebed.Voor het oordeel van het CDA over het al dan niet invoeren van de WOR
zijn de ervaringen die de universiteiten hebben opgedaan met de MUB sterk
medebepalend geweest. Universiteiten die voor de WOR hebben gekozen, keren
op hun schreden terug omdat de behoefte aan gezamenlijk vergaderen blijft.
Daar is ervaren dat door het opdelen van de medezeggenschap de invloed van
studenten juist is afgenomen. Ook lijkt het argument van de minister dat door
de invoering van de WOR het aantal overlegtafels afneemt, geen stand te houden.
Wanneer gedeelde zeggenschap in universiteiten al geen succes is, waarom zou
dat dan wel het geval zijn in het VO en de BVE-sector? De zeer kritische houding
van de ouderorganisaties sterkt mevrouw Ross in haar opvatting dat de WMO
behouden en aangepast moet worden. Waarom hebben de bewindslieden overigens
geen reactie gegeven op de nota «Balance of power is balance of finances»?
Het is een zeer gedegen notitie waarin punten worden aangedragen die het waard
zijn om in het voorstel van de bewindslieden op te nemen.Mevrouw Ross vraagt zich af of het wel noodzakelijk is om een landelijk
adviescentrum voor ouders op te richten. Hoe wordt dit centrum gefinancierd
en wat kosten de plannen van de bewindslieden?Het is vreemd dat het initiatiefrecht met geschillenregeling alleen zal
gelden voor de oudergeleding in de MR. Zij heeft zich erover verbaasd dat
de regeling veronderstelt dat de geschillencommissie uiteindelijk kan bepalen
wat de identiteit van een school moet zijn of worden. Die beslissing is toch
voorbehouden aan het bevoegd gezag? Is dit niet in strijd met de wet?Het CDA kiest voor ongedeelde medezeggenschap, voor een WMO die op onderdelen
wordt aangepast. Leerkrachten moeten in een verplicht gestelde GMR kunnen
vergaderen over rechtspositionele aangelegenheden en zaken die hun rechtstreeks
aangaan en niet om een oordeel van ouders of leerlingen vragen. Schoolplan
en schoolgids moeten helder aangeven op welke wijze de medezeggenschap in
de school wordt waargemaakt. De positie van ouders moet zowel financieel als
in inhoudelijke zin worden versterkt. Mevrouw Ross vraagt de bewindslieden
om deze argumenten te wegen en te komen tot een herziene versie
waarin het behoud en de aanpassing van de WMO het uitgangspunt is.Mevrouw Lambrechts (D66) meent zich te kunnen
herinneren dat de minister een nota heeft toegezegd waarin niet alleen een
grondige reactie wordt gegeven op de evaluatie van de WMO, maar waarin ook
duidelijk twee scenario's worden geschetst, namelijk een medezeggenschapsregeling
op basis van de WOR en een medezeggenschapsregeling op basis van de WMO of
een aangepaste WMO, een WMO+, opdat een eerlijke en transparante vergelijking
mogelijk is. Zij vindt het spijtig dat nu toch eendimensionaal gekozen is
voor een WOR in het VO en de BVE-sector en het handhaven van de WMO in het
PO.In de evaluatie van de WMO 1992 valt het op dat zeer positief wordt geoordeeld
over de ongedeelde medezeggenschap in de MR. Zij begrijpt dan ook niet hoe
de minister kan stellen dat zijn keuze voor de WOR mede gebaseerd is op deze
evaluatie. Weliswaar is hierin een hoofdstuk met knelpunten opgenomen, maar
daar wordt juist vermeld dat er weinig knelpunten zijn en dat die eigenlijk
alle binnen de WMO of een WMO+ kunnen worden opgelost. Deze knelpunten rechtvaardigen
een aanpassing van de WMO, maar het is de vraag of deze een WOR noodzakelijk
maken.Aan de hand van de evaluatie van de medezeggenschapstructuur op de universiteiten
kan een evenwichtig oordeel worden gegeven over de merites van een MR-structuur
of een WOR-structuur. Het is opvallend dat een aantal universiteiten op zijn
schreden terugkeert omdat men het gezamenlijk overleg mist. Uit het rapport
van de ouderorganisaties uit 1997 komt ook naar voren dat het ongedeelde inspraakmodel
een goed model is, maar wel moet worden aangepast. Kan de modernisering van
de medezeggenschap niet via de modernisering van de WMO tot stand komen?De argumenten van de minister voor de WOR zijn niet overtuigend. Juiste
bestuurlijke verhoudingen en een terughoudende overheid kunnen ook binnen
een MR-structuur geregeld worden. Hetzelfde geldt voor een stevige positie
van ouders en deelnemers. Zij zeggen juist dat de WOR-structuur hun positie
verzwakt. Mevrouw Lambrechts begrijpt niet dat de regering enerzijds een sterke
positie van ouders en deelnemers van belang vindt, maar anderzijds hun mening
niet meeneemt bij haar overwegingen over de medezeggenschap. Ook in de arbeidsverhoudingen
is er een groot verschil met het bedrijfsleven, dat geen ouders kent of deelnemers.
Daar komt nog bij dat het personeel er weinig voor voelt om alleen inspraak
te hebben in arbeidsvoorwaardelijke zaken en onderbouwd te kennen geeft gezamenlijk
met ouders en deelnemers te willen overleggen over alle zaken die de school
betreffen. Dat de positie van de GMR niet goed en helder is, pleit ervoor
om de GMR wettelijk te regelen en daarbij de taken en bevoegdheden helder
aan te geven. Het argument van de minister dat het aantal overlegniveaus van
4 naar 2 wordt teruggedrongen lijkt op het eerste gezicht sterk, maar het
blijkt dat dan weer raden voor personeel of ouders en deelnemers worden ingesteld
die dit effect tenietdoen. D66 is voor het handhaven van een ongedeelde medezeggenschap
omdat deze bijdraagt aan een goede en evenwichtige belangenbehartiging. De
situatie in het bedrijfsleven is niet geheel vergelijkbaar met die op de school.
Wel is het verstandig om de aantrekkelijke krenten uit de WOR-pap door de
WMO te roeren, zoals een goede faciliteitenregeling, een eenduidige regeling
voor geschillenbeslechting, een GMR geregeld bij wet en heldere taken.Het lijkt mevrouw Lambrechts goed dat ouders een helder initiatiefrecht
krijgen. Er mogen geen eerste- en tweederangsouders zijn voor een plaats in
het bestuur. Het gaat echter niet alleen om de positie van de ouders in het
bestuur of bij het kleurverschieten, maar ook om het recht op toegang tot
de school. Uit een persbericht blijkt dat soms alleen kinderen worden toegelaten als de ouders instemmen, dus niet alleen respecteren, met
de levensbeschouwelijke opvatting van de school en dat er per klas niet meer
dan 15% allochtone leerlingen mogen zijn. Dat is geen toegankelijk onderwijs.Bij het jeugddebat dat kort geleden werd gehouden, is een motie ingediend
voor een tweedefaseraad. Daaruit blijkt dat leerlingen mee willen praten over
de vormgeving van de tweede fase. Mevrouw Lambrechts is het met de staatssecretaris
eens dat het niet zinvol is om hiervoor een raad in te stellen, maar vraagt
de staatssecretaris wel om voor het overleg over de tweede fase een voorstel
te doen waarin deze wens handen en voeten krijgt.De heer Rabbae (GroenLinks) waardeert de poging
van de bewindslieden om de onderwijsinstellingen te versterken en heeft ook
waardering voor de notitie over de versterking van de positie van de ouders.
Hij onderschrijft alles wat daarin staat, maar mist daarin wel het contact
tussen de ouders en de school als een middel om de invloed van ouders op de
school te markeren. Een dergelijke boodschap aan het veld zal een positief
effect hebben.Er is geconstateerd dat het goed is om de ouders te peilen over de kwaliteit
van het onderwijs, maar dit wordt niet als een structurele exercitie van de
scholen beschouwd. Hoe denkt de staatssecretaris hierover?Aan het eind van de notitie Ouders en de school wordt geconstateerd dat
de deelname van ouders aan het bestuur in het bijzonder onderwijs, vooral
wanneer hierbij sprake is van een stichting, te wensen overlaat. Het kabinet
heeft daarom overwogen om, net als bij het openbaar onderwijs, bij wet te
bepalen dat een derde van het bestuur van de scholen moet worden voorgedragen
door de ouders. Het kabinet heeft geen bezwaar tegen zo'n wettelijke bepaling,
maar ziet er toch van af omdat de participatie van ouders op bijzondere scholen
over het algemeen wel goed is. Dit is toch tegenstrijdig? De fractie van GroenLinks
wil dat deze wettelijke bepaling ook geldt voor het bijzonder onderwijs of
is dit in strijd met artikel 23 van de Grondwet?De heer Rabbae erkent dat de fractie van GroenLinks lang heeft geflirt
met de WOR als een instrument om de positie van met name het personeel te
versterken in het kader van cao's en dergelijke. De ervaringen die in het
hoger onderwijs zijn opgedaan met de MUB hebben zijn fractie er evenwel van
overtuigd dat de huidige constructie moet worden gehandhaafd, ook als die
versterking behoeft. GroenLinks beschouwt de school, zeker de basisschool,
als een werkgemeenschap waarin onderwijs en ouders een onlosmakelijk geheel
vormen. Het is goed om dit gemeenschappelijk karakter te verstevigen, opdat
er voldoende draagvlak en harmonie is binnen de school.Een versterking van de huidige WMO is daarvoor wel nodig. GroenLinks kiest
daarbij voor een soort «MOR», een versterking van de MR met elementen
van de OR. Er blijft dan één raad waarin beide geledingen (personeel
en ouders/deelnemers) zitting hebben. De heer Rabbae stelt zich daarbij een
soort accordeonmodel voor: gesprekken over bijvoorbeeld een conflict tussen
leraren hoeven niet gevoerd te worden in aanwezigheid van de oudergeleding
en gesprekken over de ouderlijke bijdrage hoeven niet gevoerd te worden in
aanwezigheid van het personeel. Daardoor ontstaat, op basis van de advies-
en instemmingsrechten uit de WOR voor beide geledingen, een eenheid in verscheidenheid.
De school wordt als gemeenschap gehandhaafd en de posities van beide geledingen
worden versterkt. Bovenop deze «MOR» zou voor de bovenschoolse
kaders een gemeenschappelijke MOR in het leven geroepen moeten worden wiens
taken en bevoegdheden niet vrijblijvend, maar wettelijk geregeld zijn.De door de bewindslieden voorgestelde geschillenregeling onderschrijft
de heer Rabbae volledig. Overigens is de faciliteitenregeling van groot belang. Het personeel kan
inderdaad over meer informatie beschikken dan de ouders, maar het heeft ook
training nodig om beter te kunnen functioneren en kan moeilijk met een dubbeltje
op de eerste rang blijven zitten.Tot slot merkt hij op dat het goed zou zijn als ouders vrij krijgen van
hun werkgever om deel te nemen aan medezeggenschapsactiviteiten. Studenten
zouden hiervoor een beloning moeten ontvangen opdat concurrentie met bijbaantjes
wordt tegengegaan.De heer Van der Vlies (SGP, mede namens de
ChristenUnie) heeft er begrip voor dat de beide notities op zich hebben laten
wachten. De materie heeft een ingrijpend karakter en hierover bestaat veel
verschil van mening. De SGP en de ChristenUnie zijn voorstanders van nauwe
betrokkenheid en goed overleg, maar moet dit nu per se bij wet worden geregeld?
Dat kan de betrokkenen immers in een keurslijf dwingen en tot onverhoopte
tegenstellingen leiden. Het is veel beter om de scholen zelf verantwoordelijk
te stellen voor de wijze waarop zij de betrokkenheid van en het overleg met
de diverse geledingen vorm geven en dit vervolgens door de inspectie te laten
toetsen.Het bevoegd gezag is de drager van de vrijheid van onderwijs. In het verlengde
daarvan geeft de Onderwijsraad aan dat de bevoegdheid inzake de richting van
bijzondere scholen wordt bepaald door de rechtspersoon die de betreffende
scholen in stand houdt. Voorstellen om in de wet te regelen dat ouders mogen
beslissen over de richting van bijzondere scholen vragen daarom om een wijziging
van de Grondwet, waarvoor de heer Van der Vlies niet pleit.Hij deelt de conclusie van de bewindslieden dat de schaalvergroting en
de toenemende beleidsvrijheid in het onderwijs aanleiding geven tot meer inspraak
van personeel, ouders en leerlingen op schoolniveau en tot decentralisatie
van het arbeidsvoorwaardenoverleg. Een duidelijker profilering van de personeelsgeleding
en de ouder- en leerlinggeleding ligt voor de hand, maar de invoering van
de WOR is hiervoor niet noodzakelijk. De SGP wil deze niet verplicht stellen.
De beoogde modernisering is immers ook mogelijk binnen de huidige WMO. Uit
de evaluatie van de WMO blijkt dat een groot deel van de betrokkenen redelijk
tevreden is over het functioneren van deze medezeggenschapsregeling. Verder
is het wenselijk om de verschillende geledingen zoveel mogelijk bijeen te
houden om onnodige polarisatie binnen scholen te voorkomen. Bovendien zouden
ouders/leerlingen bij een splitsing van de medezeggenschap meer invloed krijgen
op het beleid van de school dan het personeel, zodat een onevenwichtige verhouding
ontstaat.De fracties van de SGP en de ChristenUnie hebben grote moeite met de voorstellen
voor de bevoegdheden van schoolraad en deelnemersraad. De heer Van der Vlies
meent dat het in strijd is met de Grondwet (vrijheid van inrichting) dat ouders
en leerlingen in moeten stemmen met een wijziging van de grondslag of daartoe
initiatieven kunnen ontplooien. Het recht op instemming of advies dient in
principe gepaard te gaan met het dragen van verantwoordelijkheid en kan niet
berusten op vrijblijvendheid.Over de huidige ontheffingsmogelijkheid in de WMO wordt in de notitie
niet gerept. Wel wordt in het kader van de bevoegdheden van de schoolraad
opgemerkt dat de wet instellingen de mogelijkheid zal bieden voor de duur
van vijf jaar een regeling af te spreken die op een of meer punten kan afwijken
van de standaardregeling. Over die eigen regeling moet dan overeenstemming
worden bereikt met ouders en leerlingen. Wat betekent deze regeling en geldt
zij ook voor de deelnemersraad in de sector van de beroeps- en volwasseneneducatie?
Kan daarbij worden besloten de ouders en leerlingen geen instemmingsrecht
en adviesrecht over de grondslag van de school te geven? De SGP en de ChristenUnie
zijn ervoor om in overleg met de betrokkenen de medezeggenschap in te vullen.
Dat geldt ook voor het al of niet institutionaliseren van de medezeggenschap in een schoolraad of deelnemersraad. Als die ruimte er niet komt, pleiten
zij voor het handhaven van de bestaande ontheffingsregeling.De staatssecretaris noemt in haar notitie tal van initiatieven voor het
verstrekken van informatie aan en communicatie met ouders. Over het algemeen
is de heer Van der Vlies daar niet tegen, maar hij heeft wel moeite met de
publicatie van de inspectierapporten en de kwaliteitssite. Het oordeel van
de inspectie bepaalt daarbij immers het beeld dat van de scholen wordt geschetst,
terwijl die scholen heel goed een andere visie op kwaliteit kunnen hebben.
Zo doende kan er een vertekend beeld van de school ontstaan. Hij stelt voor,
de scholen zichzelf te laten presenteren en de inspectie daarop te laten toezien.
Hij is overigens teleurgesteld over de voorstellen van de staatssecretaris
over de zeggenschap van ouders.Verder wordt in deze notitie voorgesteld alle ouders gelijke toegang te
geven tot de MR en het schoolbestuur. Ten principale is dit een zuivere redenering,
maar zij raakt wel aan de cesuur tussen het respecteren en het onderschrijven
van de grondslag. Verondersteld mag worden dat alleen degenen die de grondslag
onderschrijven die grondslag kunnen wijzigen. Veel scholen hechten aan hun
identiteit, maar hebben een relatief soepel toelatingsbeleid gevoerd. Wordt
het voorstel van de staatssecretaris gevolgd, dan zullen bepaalde scholen
hun toelatingsbeleid verscherpen, met alle consequenties van dien. Hoe verhoudt
het voorstel dat een derde van het bestuur moet worden voorgedragen door de
ouders zich overigens met de vrijheid van vereniging?Ook wordt voorgesteld het initiatiefrecht van de MR te versterken, onder
meer door middel van een geschillencommissie. Op deze manier kunnen ouders
een school in principe van kleur laten verschieten. Van kleur verschieten
is echter geen begin, maar het eind van een proces. Het is dan helderder om
een nieuwe school te stichten.Als iemand wil toetreden tot het bestuur van een school die als rechtspersoon
de vereniging heeft, moet die persoon lid zijn van die vereniging. Principieel
in het verenigingsrecht is dat een vereniging criteria stelt op grond waarvan
iemand lid kan worden. Dat kan best zijn dat een identiteit of grondslag onderschreven
moet worden. Kan dat wel of niet worden doorbroken?De heer Cornielje (VVD) constateert dat binnen
het onderwijs zeer gedifferentieerd wordt gedacht over de wenselijke zeggenschapstructuur.
Hij vindt het fijn dat de regering nu een visie op tafel heeft gelegd over
de medezeggenschap in het onderwijs, zodat een geordende discussie kan worden
gevoerd. Sinds de invoering en aanpassing van de WMO heeft een aantal ontwikkelingen
plaatsgevonden. De autonomie van de instellingen is met name in de BVE-sector
en het VO vergroot. Institutionele en bestuurlijke schaalvergroting hebben
plaatsgevonden en het lokaal onderwijsbeleid heeft vorm gekregen. Het is daarom
nuttig om de medezeggenschap opnieuw te bezien.Uit de evaluatie van de WMO 1992 is een aantal knelpunten naar voren gekomen:
ouders/leerlingen/deelnemers hebben een informatieachterstand, het is moeilijk
om ouders of leerlingen te vinden die in de geledingen plaatsnemen en de GMR
functioneert niet voldoende. De regering stelt daarom voor, de WOR in te voeren
in de BVE-sector en het VO met daarbij een deelnemersraad, respectievelijk
schoolraad en voor het primair onderwijs de WMO te handhaven.De fractie van de VVD hanteert in dezen een aantal uitgangspunten. Zij
gaat ervan uit dat de medezeggenschap de zeggenschap volgt. Zij wil een open
arbeidsmarkt en dat vraagt om normalisatie van de arbeidsverhoudingen. Er
zou per deelsector één medezeggenschapsregime moeten zijn. De
motie-Ross-van Dorp/Barth over een vrijwillige WOR in het basisonderwijs is
mede om die reden door de VVD afgewezen. De heer Cornielje vindt overigens
wel dat het mogelijk moet zijn dat sectoren zich in een verschillende fase
bevinden. Ten slotte gaat de VVD ervan uit dat de positie van
de ouders en deelnemers versterkt dient te worden via een vergroting van hun
medezeggenschap.De heer Cornielje geeft ook een aantal overwegingen aan die bij de VVD-fractie
een rol hebben gespeeld.1. De professionalisering van bestuur en management vraagt om een vorm
van mandaat of delegatie. Is het nodig om die delegatie te regelen, of kan
een bestuur nu al bevoegdheden delegeren aan een directie zodat de zeggenschapsverhoudingen
met ouders en personeel worden verbeterd? Als dit nog niet kan, willen de
bewindslieden dat dan bevorderen?2. De huidige WMO is niet toegesneden op het lokaal onderwijsbeleid of
op de regionalisatie zoals WSNS. Heeft een bevoegd gezag in het kader van
lokaal onderwijsbeleid een besluit genomen over de huisvesting, dan rest er
geen medezeggenschap meer voor personeel en ouders/leerlingen. Deze zouden
in een voortraject aan bod moeten kunnen komen. Dat lijkt de heer Cornielje
beter dan op alle niveaus nieuwe medezeggenschapstructuren in het leven roepen.
Bij het uitwerken van de rechten zou daar aandacht aan besteed moeten worden.3. Ook bij de bestuurlijke krachtenbundeling in het primair onderwijs
dient medezeggenschap de zeggenschap te volgen. Staat een bestuur boven meer
scholen dan is het logisch dat in een GMR met name arbeidsvoorwaardelijke
zaken worden geregeld. Daarvoor zou het instellen van een GMR verplicht moeten
zijn. Is het mogelijk om verschillende advies- en/of instemmingsbevoegdheden
te leggen bij GMR en MR?Op een studiedag in 1994 over geschillen in het onderwijs werd geconcludeerd
dat er nogal wat parallellen bestaan tussen de normen die door de geschillencommissies
WMO en de Ondernemingskamer van het Hof in Amsterdam worden gehanteerd. Hoe
hebben deze normen zich sindsdien ontwikkeld? Is de regering bereid om hieraan
in de memorie van toelichting op het wetsvoorstel aandacht te besteden?De VVD-fractie heeft al eerder gezegd, te menen dat de WOR in de BVE-sector
voor de hand ligt door de vergelijkbaarheid met het hoger onderwijs. Welke
lessen kunnen worden geleerd uit de ervaringen in het HBO en WO? Willen de
bewindslieden in de memorie van toelichting ook daarop ingaan? De heer Cornielje
is het met de bewindslieden eens dat het op dit moment voor het primair onderwijs
niet wenselijk is om over te stappen op de WOR. De autonomie verkeert nog
in een andere fase, in het PO is veelal sprake van éénpitters
en de lumpsum is en wordt voorlopig nog niet gerealiseerd. Het WMO-kader biedt
voor het PO nog voldoende mogelijkheden om de zeggenschap adequaat te regelen.
Wel moet deze worden verscherpt met het verplicht stellen van een GMR en met
regels over informatievoorziening aan de ouders. De zeggenschap van de ouders
kan overigens ook worden versterkt door een versterking van hun positie in
het bestuur.Over de invoering van de WOR in het VO heeft de VVD eerder twijfels uitgesproken.
Veel hangt af van de vormgeving en de bevoegdheden van de schoolraad. De VVD
wil de jongeren in het VO, ook de vmbo'ers, een serieuze plaats in deze raad
geven. De heer Cornielje vraagt daarom aandacht voor één geschillenregeling
en een periodiek agendaoverleg van OR, schoolraad en directie. De zeggenschap
dient zoveel mogelijk op schoolniveau/vestigingsniveau vorm te krijgen.Hij wacht met belangstelling de voorstellen af voor een aanscherping van
de WMO in het basisonderwijs, voor de invoering van de WOR met deelnemersraad
in de BVE-sector en voor de invoering van de WOR met een schoolraad in het
voortgezet onderwijs. Hij hoopt dat de regering hiervoor drie wetsvoorstellen
zal voorleggen, opdat elk voorstel afzonderlijk kan worden beoordeeld.In de nota Ouders en de school doet de staatssecretaris een aantal voorstellen waar de heer Cornielje het absoluut niet mee eens is. Voorgesteld
wordt de RST en de IST-rapportages (regulier en integraal schooltoezicht)
te laten bewerken door de inspectie. Daarover wil de VVD eerst van gedachten
wisselen. Verder zal een onafhankelijke instantie, niet zijnde de inspectie,
de kwaliteitssite van het PO en VO moeten vullen, terwijl juist de inspectie
de taak heeft om dat op een adequate wijze te doen. Het bevreemdt hem verder
dat er een adviescentrum moet komen voor ouders. De huidige ouderorganisaties
werken toch prima? Wellicht kunnen zij hun expertise bundelen en samenwerken.
Voorts hoort het vastleggen van het instemmings- en adviesrecht bij wet thuis
bij de besprekingen over de wetgeving, zodat hierop specifiek kan worden ingegaan.
Tot slot kan over het initiatiefrecht van de MR meer worden gezegd dan in
de nota staat. Ook dat vraagt om een fundamentele beschouwing. De staatssecretaris
kan dus niet concluderen dat zij zonder meer op deze route kan verdergaan.Antwoord van de regeringDe minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen legt uit dat er in het onderwijsveld weinig onderwerpen zijn waarover
zo verschillend wordt gedacht als de manier waarop de medezeggenschap moet
worden georganiseerd. Het is daarom van belang de overwegingen die aan de
hand van de uitgebrachte nota's worden gemaakt, te betrekken bij het antwoord
op de vraag wat de beste weg is.De afgelopen periode is veel overleg gevoerd en zijn veel modellen bekeken.
Nergens is een grotere overeenkomst te bereiken dan een kleine meerderheid
voor het ene of het andere model. Wel blijkt dat iedereen vindt dat het huidige
model niet naar behoren functioneert en dat verbetering noodzakelijk is. Het
is moeilijk te onderzoeken of die verbetering binnen het bestaand model kan
worden gevonden of dat moet worden overgegaan naar een nieuw systeem. Mensen
kan immers niet worden gevraagd om een oordeel uit te spreken over iets wat
er nog niet is. Daarom is het van belang te bezien of het medezeggenschapsmodel
waarvoor wordt gekozen, inspeelt op de ontwikkelingen van morgen. De regering
geeft voor de toekomst een duidelijke beleidslijn aan in de richting van het
verder versterken van de autonomie van en verruiming voor scholen op het gebied
van organisatie, onderwijskundige inrichting en financiën. In dit nieuwe
model van aansturing van het onderwijs veranderen de huidige posities en verantwoordelijkheden.
Bij de vraag of daarvoor de huidige medezeggenschapsstructuur kan worden aangepast
dan wel of daarvoor een nieuw model moet worden geïntroduceerd, gaat
het voornamelijk om de positie van de besturen, de medewerkers, onderwijzenden,
en de ouders en leerlingen in kwesties zoals arbeidsvoorwaarden, lumpsumfinanciering,
schoolbudgetten, beloningsdifferentiatie of het personeelsbudget.De minister schetst dat het onderwijs in zijn optiek geen arbeidsorganisatie
is zoals een bedrijf – anders was er geen sprake van een deelraad of
schoolraad – maar wel in toenemende mate een normaal onderdeel wordt
van de open Nederlandse arbeidsmarkt. Dat houdt in dat het algemeen personeelsbeleid
op de school belangrijker en intensiever wordt dan de afgelopen tijd het geval
is geweest. Schoolbesturen en professionals in de school krijgen een andere
positie in het personeelsbeleid en de arbeidsrechtelijke discussie zal in
toenemende mate gedecentraliseerd worden. Dat gegeven moet meewegen bij de
keuze voor een vorm van medezeggenschap.In de BVE-sector vindt deze decentralisatie al plaats, zodat daar een
heel andere personeelsbeleidsdiscussie ontstaat dan in de afgelopen jaren.
Het middelbaar beroepsonderwijs en het VO werken met een lumpsumfinanciering;
de schoolbudgetten en de ruimte voor personeelsbeleid groeien. De minister
zegt een groot voorstander te zijn van de lijn waarom ook de
Kamer vraagt, namelijk doordecentralisatie naar scholen, in schoolbudgetten,
personeelsbeleid, competentiebeloning en functiedifferentiatie. Om daarbij
de positie van de docent sterk te maken is het nodig dat de onderwijsgevenden
over specifieke zaken afzonderlijk kunnen spreken met het bevoegd gezag. Het
personeel is dan immers in toenemende mate afhankelijk van de specifieke rechtspositie
op schoolniveau, zodat op dat niveau overleg en specifieke besluitvorming
moeten kunnen plaatsvinden.Ook de ouder krijgt een andere positie dan tot nu toe. De toenemende mate
van mondigheid leidt ertoe dat de ouder steeds meer invloed wil hebben op
de ontwikkeling van de school en de mogelijkheden voor hun kinderen binnen
die school. De medezeggenschap van ouders zal dus ook helder aangegeven moeten
worden. Integraal personeelsbeleid heeft natuurlijk ook effect op onderwijskundige
zaken. Een schoolbestuur dat een soort verdeel-en-heersbeleid voert, is naar
de mening van de minister daarom een slecht schoolbestuur. Hij meent dan ook
dat dit niet zal gebeuren. Uiteindelijk zal immers in het schoolbestuur de
integratie moeten plaatsvinden. Er moet een podium zijn waarop beide partijen
duidelijk kunnen aangeven hoe zij over bepaalde ontwikkelingen denken. Vervolgens
zullen uit de bestuurlijke lijn conclusies getrokken moeten worden.Bij de deelnemers maakt de minister een onderscheid tussen de positie
van de deelnemer in de BVE-sector en het VO. BVE-instellingen zijn over het
algemeen voorstander van het WOR-model. De gedecentraliseerde arbeidsvoorwaarden,
de lumpsumfinanciering, en de budgetten en omvang van de scholen geven daar
ook aanleiding toe. Juist omdat het vaak gigantische instellingen zijn, is
het van belang te kiezen voor een model dat differentiatie mogelijk maakt.
Een model met één deelnemersraad is mogelijk, maar ook een model
met meer deelnemersraden. Daarbij moet precies aangegeven worden wat de rechten,
plichten, instemmings- en adviesrechten van de deelnemer zijn. De BVE-sector
vraagt op dit moment dan ook het duidelijkst om een dergelijke positieversterking.Voor het VO wordt gedacht aan een schoolraad. Van belang is dat in zo'n
schoolraad een combinatie wordt gemaakt van ouders en leerlingen. Jongeren
die op een leeftijd van 12 jaar het vmbo, havo of vwo binnenkomen, zijn immers
anders dan de jongeren van 18, 19 of 20 jaar die de school weer verlaten.
De ouders zijn niet alleen partner van de school, maar vragen ook onderwijs
van die school voor hun kinderen. De positie van de ouder moet daarom helder
zijn. Tegelijkertijd moet het mogelijk zijn dat het personeelsbeleid apart
wordt behandeld, omdat zich daarbij vaak meer factoren voordoen dan in een
gemengd overleg goed aan de orde kunnen komen. Om die ruimte te bieden kiest
de minister voor de BVE-sector en het VO voor het WOR-model.Invoering van het WOR-model in het primair onderwijs is bijna met een
kanon op een mug schieten. De minister kan zich voorstellen dat daar om praktische
redenen wordt gekozen voor de handhaving en, waar nodig, verbetering en versterking
van de WMO. De opmerkingen die de commissie hierover heeft gemaakt, kunnen
worden meegewogen bij de voorbereiding van de wetgeving op dit punt. De minister
wijst erop dat hij echter ook heeft aangegeven dat een gedifferentieerde invoering
in het PO mogelijk moet zijn. Grote scholenorganisaties met 40 of 50
scholen kunnen ook de vraag om een WOR op tafel leggen. Er moet wel iets te
zeggen zijn in die scholen: medezeggenschap volgt zeggenschap. Afhankelijk
van de ontwikkeling van de lumpsum, de budgetten voor het personeelsbeleid
en de school, kan dus ook in het primair onderwijs sprake zijn van de richting
die in het VO te zien is. Vooralsnog kent het PO echter voornamelijk kleine
organisaties, zodat de minister voorlopig in het PO de WMO wil handhaven.Overigens bepaalt niet het bestuur, maar de wetgever hoe de medezeggenschap
vorm krijgt. Of gedifferentieerde invoering in het PO mogelijk wordt,
is een politieke keuze die in Den Haag wordt gemaakt. Als de financiering
in hokjes wordt gegeven en de onderwijskundige zaken en de organisatorische
inbedding worden voorgeschreven, ligt de zeggenschap niet bij de school, maar
bij de wetgever. Daarin wil de minister juist verandering brengen. Als het
bevoegd gezag de zeggenschap krijgt, dan moet op dat niveau ook de medezeggenschap
geregeld worden, maar dat betekent niet dat de medezeggenschap van ouders
wordt overgelaten aan het bevoegd gezag. De minister wil de rechten van de
ouders vastleggen in de wet. Tegenover de heer Van der Vlies merkt de minister
op dat het geenszins de bedoeling is te prikkelen tot een discussie over de
vrijheid van onderwijs, maar wel moet worden bekeken wat de interpretatie
van artikel 23 van de Grondwet is in de moderne situatie. Staatssecretaris
noch minister is uit op een verkapte artikel 23-discussie, maar zij kunnen
zich niet van andere beginselen over medezeggenschap laten afhouden door de
artikel 23-interpretatie. Die ruimte wil de minister maximaal invullen, want
ook onderwijsinstellingen die op een bepaalde grondslag opereren, moeten hun
deelnemers en ouders de ruimte geven hun positie goed in te nemen.Bij de keuze voor de handhaving van de WMO is de algemene lijn die de
minister en staatssecretaris hanteren, nadrukkelijk afgewogen tegen de ideeën
van de ouderorganisaties. Ten aanzien van het VO is evenwel een andere keuze
gemaakt dan die welke de ouderorganisaties op tafel hebben gelegd. Voor het
PO, zegt de minister, kon hij zich de argumenten van de ouderorganisaties
beter voorstellen, zodat daar is gekozen voor de WMO. Het consequent volgen
van de redenering houdt wel in dat, als ook het PO te maken krijgt met de
factoren die het BVE en het VO kent en die reden geven om te kiezen voor het
WOR-model, een verzoek van scholen om een WOR niet zonder meer kan worden
afgewezen. In het PO kunnen vergelijkbare situaties ontstaan en dan moeten
de argumenten gelijk gehouden worden. Uiteraard is ook gekeken naar het draagvlak
voor een keuze, maar soms is 51% genoeg en bewindslieden moeten vroeg of laat
hun verantwoordelijkheid nemen en dat is nu gebeurd.De minister is het met mevrouw Kortram eens dat de geschillenregeling
goed toegankelijk en dus laagdrempelig moet zijn. In de bijlagen 1, 2 en 3
van de nota over de toekomst van de medezeggenschap worden overigens het instemmings-
en adviesrecht binnen de verschillende organen precies aangegeven. Ook onderstreept
hij het belang dat hij hecht aan maatschappelijk draagvlak voor zijn voorstellen.De evaluatie van de MUB is nog niet afgerond. De berichten daarover zijn
verschillend. De studies komen voor de zomer beschikbaar. Dat is voor de minister
aanleiding om te bekijken welke consequenties hieraan moeten worden verbonden.
Juist omdat steeds meer decentraal wordt geregeld, is het de vraag of niet
ook de positie van de student moet veranderen. Wellicht zal veel meer door
de instelling zelf dan door de minister geregeld moeten worden. Uit rapporten
blijkt dat men zich afvraagt of de gedeelde structuur moet blijven bestaan
dan wel of deze moet worden omgezet in een ongedeelde structuur, maar dat
was nu juist een van de problemen van de WUB. Hierover is dus nog discussie
mogelijk.Het oordeel van het Platform medezeggenschap BVE wijkt af van het oordeel
van de BVE-raad, de studenten/deelnemersorganisatie en een belangrijk deel
van de vakbeweging. Polarisatie betreft meer de manier waarop dan de structuur
waarin men met elkaar werkt.De minister bestrijdt dat de staatssecretaris en hij geen integrale visie
op de school als organisatie hebben. In de notities ontbreken zaken omdat
deze al in andere notities zijn verwoord. De minister wil die niet in iedere
notitie herhalen. Het lijkt hem dat de visie van de bewindslieden bekend is.De evaluatie van de WMO was inderdaad positief, maar de ontwikkeling heeft
sinds 1996 niet stilgestaan. Zeker in het beleid van het kabinet is de afgelopen jaren verandering opgetreden en dat heeft juist geleid tot
een wijziging van de standpunten.Het aantal overlegniveaus wordt teruggedrongen van een cao centraal, cao
decentraal, decentraal georganiseerd overleg en een medezeggenschapsraad naar
een cao decentraal, een ondernemingsraad en een schoolraad. Daarnaast zullen
partijen natuurlijk zoeken naar vooroverleg en dergelijke, maar het gaat erom
de zeggenschap op de scholen te vergroten.Op verzoek van mevrouw Kortram zegt de minister ten slotte toe, te onderzoeken
of het mogelijk is om een personeelsgeleding toe te voegen aan de schoolraad.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen merkt op dat in de beleidsbrieven is gekozen voor kwaliteit, gelijke
kansen en diversiteit in het onderwijs. Deze zaken hebben alles te maken met
de discussie over zeggenschap. Zij is nog steeds een overtuigd voorstander
van het goed regelen van de medezeggenschap omdat deze de kern van de kwaliteit
van een instituut aan de orde stelt. De staatssecretaris hecht er zeer aan
de zeggenschapsvraagstukken gekoppeld te blijven behandelen, in het komend
overleg, maar ook in de voorstellen voor een regeling in de wet. In het overleg
met het veld is namelijk gebleken dat men zich voortdurend afvraagt of de
zeggenschap van de een niet ten koste zal gaan van de zeggenschap van de ander.
Dat wantrouwen kan worden weggenomen door te laten zien dat het ene voorstel
nadrukkelijk samenhangt met het andere. De kwaliteit van het onderwijs heeft
te maken met de manier waarop informatie, communicatie en zeggenschap zijn
geregeld. Zij hoopt van harte dat het de komende tijd lukt om de actoren in
het onderwijs in balans te behandelen.Op de vraag van mevrouw Lambrechts of de voorkeur van de ouders voor een
ongedeelde medezeggenschap zwaar weegt, antwoordt de staatssecretaris dat
het beeld dat er alleen maar sprake is van ongedeelde medezeggenschap als
partijen samen in een vergaderzaal zitten, tekortdoet aan de werkelijkheid.
Daartoe zijn meer mogelijkheden en die wil de staatssecretaris de komende
tijd met de Kamer verkennen aan de hand van hetgeen reeds is voorgelegd.In het jeugddebat is gesproken over de zeggenschap in het onderwijs. Daarbij
is gepleit voor een tweedefaseraad. Leerlingen hebben duidelijk behoefte aan
medezeggenschap. De staatssecretaris zegt het vraagstuk van de leerlingen
te willen koppelen aan de discussie over de medezeggenschap en het vorm te
willen geven in concrete instrumenten. 80% van de scholen heeft bijvoorbeeld
al een leerlingenpanel, dat gunstig afwijkt van de positie van de leerlingen
in het VO. Zij herhaalt ouders, leerlingen, personeel en werkgevers gekoppeld
te willen behandelen omdat zo een juiste afweging kan plaatsvinden over de
te gebruiken instrumenten. Zij zegt toe hierop uitgebreid terug te komen.De staatssecretaris hoopt van harte dat de discussie over de ouders niet
alleen wordt gespiegeld aan artikel 23 van de Grondwet. Hetgeen in de notities
is voorgelegd, verhoudt zich goed met artikel 23 en het verenigingsrecht.
Deze stelling wil zij nog schriftelijk van een flinke argumentatie voorzien.
Op de rol van de geschillencommissie bij uitspraken over de kleur van de school
en op punt 7 van de oudernotitie wil zij ook nog schriftelijk ingaan. Wel
merkt zij nu al op dat zij zich niet kan voorstellen dat ouders en kind worden
gescheiden. Op het moment dat de school het kind toelaat, laat ze ook de ouders
toe; dat kan niet anders. Als scholen ouders toelaten tot het bestuur, kan
geen onderscheid worden gemaakt tussen ouders. Op de vraag of daarmee de ruimte
die de school zal nemen om het kind niet toe te laten, vele malen groter wordt,
komt de staatssecretaris in het volgend overleg terug. Zij deelt niet de veronderstelling
dat ineens de poorten zullen dichtgaan. Het gaat erom een en ander
zo vorm te geven dat het stelsel van diversiteit in het onderwijs door normen
en waarden of geloof, behouden blijft.Voor het bevorderen van een transparante informatievoorziening is de afgelopen
jaren een flink aantal stappen gezet: een onafhankelijke klachtencommissie,
de schoolgids, het rapport van de inspectie. Het is overigens absoluut niet
de bedoeling om een rangorde tussen scholen te maken, hoewel dat soms wel
gebeurt. De gegevens van de inspectierapporten moeten zeer secuur worden geïnterpreteerd.
Scholen moeten gemeten worden aan de hand van de toegevoegde waarde. De ene
school moet daar een andere inspanning voor verrichten dan de andere. Het
realiteitsgehalte van de informatie aan de ouders moet daarvoor worden versterkt.
Dat betekent dat inzichtelijk gemaakt moet worden waar de verstrekte informatie
voor staat. Uit CITO-toetsen blijkt bijvoorbeeld dat 80 tot 90% van de allochtone
kinderen doorstroomt naar het vmbo, maar desalniettemin kan door de basisschool
een gigantische inspanning zijn verricht.Over de kwaliteitssite, de eventuele meerwaarde daarvan en de mogelijkheden
om ouders die niet over een pc beschikken daarvan op de hoogte te brengen,
zal de staatssecretaris zich nog buigen. Hierop komt zij in het volgende debat
terug. Het plan van aanpak voor de kwaliteitssite moet nog worden opgesteld.Met de ouderorganisaties zegt de staatssecretaris veel overleg te hebben
gevoerd. Het laatste concept is zelfs met hen doorgesproken.Het landelijk adviescentrum is nadrukkelijk bedoeld voor de individuele
ouder. Zij onderschrijft de stelling van de heer Cornielje dat de ouderorganisaties
een zeer belangrijke rol vervullen en dat niet zomaar tot iets nieuws moet
worden overgegaan, maar gelet op de ledenaantallen heeft zij toch behoefte
aan een instrument waarmee de individuele ouder kan worden bediend op een
kwalitatief hoogstaand niveau. Het centrum zal in overleg met de ouderorganisaties
vorm krijgen.Voor ouders die niet via de gebruikelijke route informatie kunnen krijgen,
worden speciale campagnes gemaakt. Daarvoor is een budget uitgetrokken. De
staatssecretaris verwijst naar de onderwijskansennota met een project van
maximaal f.150 000 en naar het meerjarig project bij de oudercampagne
VVE (voor- en vroegschoolse educatie).Tot slot geeft de staatssecretaris aan, op de nog niet beantwoorde vragen
voor het volgende overleg schriftelijk te zullen reageren.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Van der HoevenDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Van der
Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich
(D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel
(PvdA), ondervoorzitter, Visser-van Doorn (CDA), Wagenaar (PvdA), Belinfante
(PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD),
Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü (VVD),
Eurlings (CDA), Slob (ChristenUnie), Van Splunter (VVD).Plv. leden: Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Van Baalen (VVD), Valk (PvdA),
Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), De Cloe (PvdA),
Gortzak (PvdA), Molenaar (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Spoelman (PvdA),
Passtoors (VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD),
Wijn (CDA), Stellingwerf (ChristenUnie), Blok (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27680-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl