Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziekte; Verslag algemeen overleg gehouden op 16 maart 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29355, nr. 12

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29355 nr. 12

08-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29355Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 355Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziektenr. 12VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 8 maart 2005De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1 heeft op 16 maart 2005 overleg gevoerd met vice-minister-president,
minister De Graaf voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties over:– de brief van de minister d.d. 20 augustus
2004 met de nota over het opnemen van mensen met een handicap of een chronische
ziekte in artikel 1 van de Grondwet (29 355, nr. 7);– de lijst van vragen en antwoorden inzake gelijke
behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziekte (29 355,
nr. 10).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Rouvoet (ChristenUnie) brengt de motie-Rouvoet
c.s. (28 000-XVI, nr. 63) van 6 december 2001 in herinnering waarin
wordt gepleit voor het opnemen van «handicap of chronische ziekte»
als non-discriminatiegrond in artikel 1 van de Grondwet. De regering heeft
serieus naar de zaak gekeken en heeft vijf mogelijkheden benoemd. Zij heeft
uiteindelijk gekozen voor het niet uitvoeren van de motie, het ongewijzigd
laten van artikel 1 en het niet opnemen van «handicap of chronische
ziekte» als non-discriminatiegrond. De overwegingen van de regering
zijn niet onzinnig, maar haar redenering is niet zo sluitend dat de getrokken
conclusie onontkoombaar is.Het materiële belang van artikel 1 is dat burgers worden beschermd
tegen willekeur van de overheid; daarnaast heeft het ook een horizontale werking
voor de relaties tussen burgers onderling. Expliciete vermelding van een grond
in artikel 1 levert geen direct afdwingbare rechten op. Om de positie van
chronisch zieken en gehandicapten te verbeteren zijn daarom aanvankelijk twee
andere sporen gekozen, enerzijds participatiewetgeving en civiele wetgeving
in de vorm van de Wet gelijke behandeling chronisch zieken en gehandicapten
en anderzijds het aanscherpen van het Wetboek van Strafrecht. Het opnemen
in de Grondwet is een derde spoor.Bij de grondwetswijziging van 1983 zijn vijf non-discriminatiegronden opgenomen in artikel 1. Met het amendement van CPN-Kamerlid Marcus
Bakker zijn de woorden «of op welke grond dan ook» toegevoegd.
De oude formulering van 1815, «Allen die zich op het grondgebied van
het Rijk bevinden, hebben gelijke aanspraak op bescherming van persoon en
goederen», noemde juist geen specifieke gronden. Het opnemen van gronden
is tijdgebonden. De omstandigheden bepalen of men vindt dat een bepaalde groep
expliciet bescherming verdient. In de Europese grondwet staat een lange opsomming
van gronden.De minister heeft betoogd dat er voor grondwetswijziging een dringende
noodzaak moet zijn, en die is er volgens hem in dit geval niet. Het spreekt
ondertussen voor zich dat chronisch zieken en gehandicapten bescherming behoeven.
Opneming in de Grondwet zou in de ogen van de minister materieel niets toevoegen.
Terecht heeft hij ook gesteld dat het schrappen van de bestaande gronden onverstandig
is omdat daarmee de indruk wordt gewekt dat de huidige bescherming niet meer
van belang is.De centrale vraag is of een expliciete vermelding van een non-discriminatiegrond
in artikel 1 leidt tot extra materiële bescherming. De Commissie Gelijke
Behandeling heeft gesteld dat dit inderdaad het geval is, terwijl de minister
het ontkent. In dat licht is het verstandig om over dit onderwerp een nader
advies te vragen, bijvoorbeeld aan de Raad van State of de Hoge Raad.De heer Rouvoet spreekt zich uit voor het opnemen van de non-discriminatiegrond
handicap of chronische ziekte, hoewel hij zich realiseert dat daarmee een
discussie wordt geopend over het opnemen van meer gronden. Los van de vraag
of het opnemen in artikel 1 materieel iets toevoegt, zou vermelding in de
Grondwet een goede afronding zijn van het proces om te komen tot een betere
bescherming van chronisch zieken en gehandicapten. Dit heeft bovendien een
belangrijke symbolische betekenis, die niet mag worden onderschat.Mevrouw Fierens (PvdA) vindt dat er in het
licht van een mogelijke aanpassing van artikel 1 van de Grondwet niet alleen
moet worden gekeken naar handicap of chronische ziekte maar ook naar andere
gronden zoals seksuele geaardheid. De minister heeft erkend dat de positie
van chronisch zieken en gehandicapten moet worden beschermd. Desondanks ziet
hij geen reden om artikel 1 aan te passen. Kan hij zijn redenering verder
inkleuren?Door het aannemen van het amendement-Bakker is artikel 1 eigenlijk een
halfopen bepaling geworden. Sindsdien woedt de discussie over het wel of niet
opnemen van gronden. Een cruciale vraag is of het noemen van gronden een hiërarchie
aanbrengt c.q. in verschil in rechtsbescherming. De minister meent dat die
hiërarchie er niet is, en dat heeft hij nog eens bevestigd door het op
te schrijven in zijn nota. De Commissie Gelijke Behandeling is het niet met
hem eens en komt tot een ander advies. Kan de minister die standpuntverschillen
toelichten en nader ingaan op zijn argumenten? In het Verdrag van Amsterdam
en de Europese grondwet wordt een zeer groot aantal non-discriminatiegronden
genoemd. Kan hij daarop nog wat dieper ingaan in het kader van artikel 1?
Waarom volgt de minister niet die lijn?De minister heeft gesteld dat hem geen rechterlijke uitspraken bekend
zijn. Heeft hij de uitspraak over het Valys-vervoerssysteem wellicht over
het hoofd gezien, of vindt hij deze niet ter zake doen? Het valt te betwijfelen
of de Wet gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken voldoende
waarborgen biedt om de achterstelling van deze kwetsbare groep op te heffen.Er zijn parallellen tussen de discussies over een hiërarchie in de
verschillende grondrechten en de hiërarchie in non-discriminatiegronden.
Mede in dat licht zou ervoor moeten worden gekozen om van artikel 1 een gesloten
bepaling te maken en alle gronden te schrappen zodat discriminatie «op
welke grond dan ook» verboden is. Daarmee wordt voorkomen dat
er steeds opnieuw discussie ontstaat over het wel of niet toevoegen van nieuwe
gronden.Mevrouw Smilde (CDA) is het eens met de visie
van de minister dat non-discriminatiegronden niet expliciet genoemd hoeven
te worden in artikel 1 van de Grondwet. De implementatie van de Europese richtlijn
inzake gelijke behandeling heeft kunnen plaatsvinden op basis van de huidige
formulering van artikel 1.De regering en de Commissie Gelijke Behandeling zijn het inhoudelijk met
elkaar eens maar komen tot een andere conclusie. Mevrouw Smilde is het met
de regering eens dat de Grondwet alleen gewijzigd moet worden als maatschappelijke
ontwikkelingen dat noodzakelijk maken. Opneming van de grond handicap of chronische
ziekte voegt materieel niets toe en is dus niet noodzakelijk.Grondrechten zijn bij uitstek onderhevig aan maatschappelijke ontwikkelingen
en verhoudingen in de samenleving. In de grondrechtennota heeft het kabinet
er bewust voor gekozen om geen hiërarchie in de verschillende grondrechten
aan te brengen. De rechter moet vrij zijn om bij botsing van grondrechten
specifieke omstandigheden te wegen. Een vergelijkbare redenering geldt voor
het opnemen van gronden in artikel 1. Hoe meer gronden worden genoemd, hoe
groter de suggestie dat het gaat om een limitatieve opsomming. De toevoeging
«op welke grond dan ook» biedt de rechter ruimte voor het maken
van een eigen afweging.De discussie over het opnemen van de grond handicap of chronische ziekte
heeft er mede voor gezorgd dat er pleidooien worden gehouden voor het opnemen
van allerlei andere gronden. De grond nationaliteit is in dat licht een vreemd
voorbeeld omdat er nu eenmaal onderscheid wordt gemaakt op basis van nationaliteit,
bijvoorbeeld bij het toekennen van kiesrechten.In haar advies pleit de Commissie Gelijke Behandeling terecht voor het
veiligstellen van de belangen van bepaalde groepen. Acht de minister het noodzakelijk
dat deze belangen extra worden benadrukt in de wetgeving? De CDA-fractie heeft
destijds de motie-Rouvoet ondertekend. Gezien alle wetgeving voor de bescherming
van chronisch zieken en gehandicapten die de laatste jaren is ingevoerd, is
grondwetswijziging echter niet meer opportuun.De heer Van der Ham (D66) refereert aan het
debat over de grondrechten. In dat kader is de motie-Klaas de Vries c.s. aangenomen
om het belang van de Grondwet en de grondrechten meer uit te dragen in de
samenleving. De Grondwet is niet alleen een kille tekst maar ook de spiegel
van diepgevoelde normen, deugden en waarden. Een van de waardevolle kenmerken
van de Nederlandse samenleving is haar veelkleurigheid, door koningin Wilhelmina
omschreven als «onze eenheid in rijke schakering». Er is destijds
voor gekozen om een aantal van die schakeringen in artikel 1 van de Grondwet
te noemen.Het is onduidelijk of het opnemen van een non-discriminatiegrond zoals
handicap of chronische ziekte materieel van belang is. De heer Van der Ham
sluit zich dan ook aan bij het verzoek van de heer Rouvoet om een nader onafhankelijk
advies. Het opnemen van een grond kan echter ook een maatschappelijke functie
hebben. In een bepaald opzicht kan artikel 1 worden beschouwd als een preambule
waarin de rijke schakering van de Nederlandse samenleving tot uitdrukking
komt. Door de grond handicap of chronische ziekte op te nemen wordt de waarde
van deze groep (symbolisch) erkend. Overigens zijn er ook andere gronden die
een dergelijke erkenning verdienen, zoals leeftijd en (homo)seksuele geaardheid.De regering heeft aangevoerd dat het ondoenlijk is om nieuwe gronden toe
te voegen omdat de lijst dan telkens moet worden uitgebreid. Ook in de Wet
gelijke behandeling is echter gekozen voor bepaalde gronden. Vindt de minister
dat die ook vrij willekeurig zijn gekozen? Hoe kijkt hij in dat
licht aan tegen de gronden die worden genoemd in de Europese grondwet?De minister heeft betoogd dat het niet goed is om de Grondwet steeds te
wijzigen. De laatste grondwetswijziging was echter in de jaren '80. Ook op
andere onderdelen zijn er plannen voor wijziging van de Grondwet. Wellicht
kan artikel 1 daarbij dan worden meegenomen. Met zijn schriftelijke antwoord
op vraag 13 heeft de minister erkend dat het opnemen van een bepaalde grond
tijdgebonden is, waarmee hij eigenlijk toegeeft dat de genoemde gronden willekeurig
zijn in de huidige context. Wil hij zijn redenering toelichten?Sommigen willen artikel 1 zodanig vereenvoudigen dat alle gronden worden
geschrapt. Zo wordt echter geen recht gedaan aan de emanciperende werking
die het expliciet opnemen van gronden kan hebben.De heer Luchtenveld (VVD) stelt voorop dat
het bij discriminatie gaat om het maken van een verboden, ongerechtvaardigd
onderscheid, dat daarom moet worden verboden. Uit de hoorzitting is duidelijk
geworden dat het voor burgers die een beroep doen op artikel 1 van de Grondwet,
uitmaakt of een bepaalde grond expliciet wordt genoemd. Indien een grond niet
is vermeld, moet een burger eerst aantonen dat het gaat om een grond op basis
waarvan geen onderscheid mag worden gemaakt. Weliswaar spelen overige wetgeving,
nota's en jurisprudentie ook een rol in de bewijslast, maar er blijft een
hiërarchie bestaan in gronden.Met de motie-Rouvoet c.s. werd onder andere beoogd om de zwaardere bewijslast
niet meer te laten gelden voor chronisch zieken en gehandicapten door deze
grond toe te voegen aan artikel 1. De Commissie Gelijke Behandeling pleit
voor het toevoegen van meer gronden, waaronder (homo- en hetero)seksuele gerichtheid.
De regering heeft echter terecht betoogd dat als deze weg wordt ingeslagen,
de opsomming steeds langer zal worden en er steeds weer nieuwe discussies
ontstaan over het toevoegen van gronden. Zo wordt de laatste tijd de vraag
gesteld of werknemers nog wel automatisch mogen worden ontslagen als zij 65
jaar worden. Om discussies over het wel of niet toevoegen van gronden aan
artikel 1 in de toekomst te voorkomen lijkt het de heer Luchtenveld het beste
om alle gronden te schrappen en het artikel te beperken tot: Discriminatie
op welke grond dan ook is verboden. Zo wordt in principe de bewijslast voor
alle mogelijke gronden even zwaar, en wordt de (suggestie van een) hiërarchie
in gronden weggenomen. Dit laat onverlet dat het evident blijft dat bepaalde
gronden onder artikel 1 vallen.In de discussie wordt te weinig aandacht besteed aan de internationale
context. Burgers kunnen een beroep doen op Europese verdragen. In dat licht
is de discussie over het opnemen van gronden in de Nederlandse Grondwet wellicht
minder relevant.Mevrouw Tonkens (GroenLinks) geeft drie visies
op de Grondwet. Ten eerste de Grondwet als museumstuk; in het verleden toevallig
zo ontstaan en wat er nu in staat blijft erin staan. Ten tweede de Grondwet
als een tijdloos document. De consequentie is dat veel zaken moeten worden
geschrapt die maatschappelijk van belang zijn. Ten derde de Grondwet als uitdrukking
van de tijdgeest, die aan maatschappelijke ontwikkelingen wordt aangepast.In de discussie over het toevoegen van de grond handicap of chronische
ziekte aan artikel 1 heeft de regering gekozen voor de Grondwet als museumstuk,
terwijl mevrouw Tonkens vindt dat maatschappelijke ontwikkelingen het wenselijk
kunnen maken dat nieuwe gronden worden toegevoegd. Ook andere gronden zoals
seksuele gerichtheid zouden moeten worden opgenomen; daarmee geeft de wetgever
aan dat die gronden belangrijk zijn. Overigens zouden ook bestaande gronden
kunnen worden samengevoegd, zoals godsdienst en levensovertuiging. De tweede
visie, de Grondwet als tijdloos document, zou leiden tot het schrappen
van alle gronden uit artikel 1. Dat is echter een armoedige oplossing.Het is interessant om nader onderzoek te laten doen naar de materiële
betekenis van het toevoegen van gronden aan artikel 1. Belangrijker is echter
de maatschappelijke erkenning die tot uitdrukking komt door het toevoegen
van een grond. Uit het grote aantal e-mails dat de Kamerleden hebben ontvangen,
blijkt dat burgers het zo beleven.Door de Grondwet als een museumstuk te beschouwen zegt de minister eigenlijk
dat hij politieke gezindheid maatschappelijk gezien een belangrijkere grond
vindt dan handicap of chronische ziekte en seksuele geaardheid. Wil hij zijn
standpunt om de Grondwet ongewijzigd te laten in dat licht nog eens toelichten?De heer De Wit (SP) wijst op de criteria die
de minister toepast om te bepalen of het toevoegen van gronden noodzakelijk
is. Ten eerste zijn de huidige opgenomen gronden toegevoegd omdat men destijds
van mening was dat het ging om bijzonder ernstige vormen van discriminatie.
Ten tweede moet worden gekeken naar de maatschappelijke ontwikkelingen; deze
kunnen noodzaken tot een uitbreiding van artikel 1. Ten derde is er een categorie
«bij voorbaat verdachte gronden». Hoe eerder kan worden aangenomen
dat het gaat om gronden die leiden tot (verboden) discriminatie, des te eerder
moet worden besloten tot het opnemen van een grond. Op basis van deze criteria
stelt de heer De Wit vast dat het overduidelijk is dat de grond handicap of
chronische ziekte in artikel 1 moet worden opgenomen. Het gaat namelijk om
een bijzonder ernstige vorm van discriminatie. Maatschappelijke ontwikkelingen
maken het noodzakelijk dat dit nu wordt vastgelegd. Het gaat bovendien om
een grond waarop mensen heel gemakkelijk kunnen worden gediscrimineerd. Eenzelfde
betoog kan worden gehouden voor het opnemen van de grond seksuele gerichtheid.
Ook op dat vlak zijn de problemen zeer groot, wat onder andere blijkt uit
de ervaringen van leraren in het middelbaar onderwijs. De Commissie Gelijke
Behandeling noemt ook de gronden nationaliteit en leeftijd. Deze gronden spreken
de heer De Wit iets minder aan, maar aangezien de commissie deskundig is op
dit onderwerp, moet wel serieus worden gekeken naar het opnemen ervan in artikel
1.Het opnemen van gronden in artikel 1 levert waarschijnlijk geen extra
juridische bescherming op. Er wordt echter wel een groot maatschappelijk belang
mee gediend. In het debat over de grondrechten is een motie aangenomen waarin
wordt uitgesproken dat het goed is om de inhoud en de bedoeling van de Grondwet
als symbool van gedeelde waarden meer bekendheid te geven in de maatschappij.
De discussie over het opnemen van meer gronden in artikel 1 past daarin, omdat
de grondwetgever daarmee aangeeft dat het gaat om gronden waarop absoluut
niet mag worden gediscrimineerd. Overigens moet de zinsnede «of op welke
grond dan ook» gehandhaafd blijven, omdat er altijd nieuwe gronden naar
boven kunnen komen waarop niet gediscrimineerd mag worden. Het antwoord van de ministerDe minister stelt vast dat de meningen over
het aanpassen van artikel 1 van de Grondwet niet eenduidig zijn, wat hij ziet
als ondersteuning van de voorkeur van de regering om het artikel niet aan
te passen.De motie-Rouvoet c.s. werd destijds breed gesteund in de Kamer. Daarin
werd de regering niets gevraagd; er werd slechts in uitgesproken dat het wenselijk
is om tot grondwetswijziging te komen. Daarmee werd de mogelijkheid opengehouden
dat de Kamer zelf het initiatief zou nemen. De regering heeft de motie desondanks
serieus genomen door er twee nota's over te schrijven en de lijst met vragen
van de Kamer uitgebreid te beantwoorden.Er blijken heel verschillende beelden te bestaan over de werking van deGrondwet. De minister herkent zich niet in het beeld dat hij de Grondwet
ziet als een museumstuk, hoewel museumstukken juist in de moderne tijd zeer
waardevol kunnen zijn. Hij is bezig met het bewerkstelligen van een aantal
belangrijke grondwetswijzigingen. De Grondwet kan en mag een levend(ig) document
zijn, maar behoort niet trendgevoelig en modieus te worden. Dit speelde al
in de discussies eind jaren '70 en begin jaren'80 die hebben geleid tot de
huidige formulering van artikel 1. Destijds werd een vijftal gronden belangrijk
genoeg geacht om in de Grondwet te verankeren. Men kwam vervolgens terecht
tot de conclusie dat het gevaarlijk was om het aantal gronden te beperken,
omdat er gronden zouden kunnen opkomen die nog niet werden voorzien. Dit leidde
tot het opnemen van de open formulering «of op welke grond dan ook».
Hiermee wordt uitgedrukt dat de formulering van de grondwetgever imperfect
kan blijken te zijn of te worden door het wijzigen van maatschappelijke omstandigheden.
Zo valt niet uit te sluiten dat de grond «genetische erfelijke kenmerken»
door technische ontwikkelingen in de toekomst steeds relevanter wordt.Het is niet vanzelfsprekend dat alle relevante gronden in artikel 1 worden
opgenomen. Indien daarvoor wordt gekozen, is het moeilijk om de grens te bepalen.
Dit leidt tot eindeloze discussies over het maatschappelijke gewicht van bepaalde
gronden, zoals taal, sociale of maatschappelijke afkomst, het onderdeel zijn
van een nationale minderheid, het hebben van een vast of tijdelijk arbeidscontract,
arbeidsduur en huidskleur. De gronden die dan mogelijk worden toegevoegd,
zijn niet per se belangrijker dan andere gronden.De regering is terughoudend met het wijzigen van de Grondwet. Het toetsingskader
bestaat uit het beoordelen van de juridische en de maatschappelijke noodzaak.
De juridische noodzaak zou zich bijvoorbeeld kunnen voordoen als nieuwe (digitale)
ontwikkelingen ervoor zorgen dat bepalingen niet meer alles dekken. Rechters
kunnen dan lagere regelgeving – dat geldt uiteraard niet voor wetten –
niet meer goed toetsen aan de Grondwet. Verder kan het gevoel ontstaan dat
de Grondwet bepalingen ontbeert die van belang zijn voor het functioneren
van de rechtsstaat. Overigens zijn er grondrechten die niet in de Grondwet
maar wel in internationale verdragen staan, zoals het recht op bewegingsvrijheid.
Voor veel van dat soort rechten geldt dat er voldoende bescherming is op basis
van verdragen zoals het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke
Rechten (BuPo-verdrag) en het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten
van de Mens (EVRM).Er zijn raakvlakken tussen de discussie over grondrechten in een pluriforme
samenleving en de discussie over het opnemen van gronden in artikel 1. Hiërarchie
tussen grondrechten is echter iets heel anders dan hiërarchie tussen
gronden. Er is geen hiërarchie in gronden. De rechter toetst of er sprake
is van discriminatie. In de praktijk blijkt het niet noodzakelijk dat een
grond expliciet wordt genoemd in de Grondwet of het EVRM om door de rechter
erkend te worden.Het opnemen van een grond in artikel 1 kan worden ervaren als een maatschappelijke
erkenning. Verder is betoogd dat er een emancipatoire werking van uitgaat.
De minister denkt echter dat het toevoegen van een grond aan artikel 1 slechts
een zeer beperkt maatschappelijk effect heeft. Dit weegt niet op tegen de
evidente nadelen van het openbreken van artikel 1. Door nu enkele nieuwe gronden
toe te voegen wordt impliciet aangegeven dat andere gronden minder belangrijk
zijn. Zo wordt een (ongewenst) proces in gang gezet van het steeds weer toevoegen
van nieuwe gronden aan artikel 1. Dit zou een argument kunnen zijn om dan
ook maar de bestaande gronden te schrappen en er een «lege» bepaling
van te maken. Destijds is echter bewust gekozen voor het noemen van deze specifieke
gronden; het gaat met name om tot de persoon herleidbare kenmerken. Het nu
schrappen daarvan zou onterecht het signaal geven dat deze niet meer belangrijk
zijn. Bovendien is in de loop der jaren op basis van die formulering
jurisprudentie totstandgekomen, die na een herformulering van het artikel
zou kunnen wegvallen. Indien de tekst nu opgesteld zou worden, werd het artikel
ongetwijfeld anders geformuleerd, maar dat is niet aan de orde.De uitspraak van de voorzieningenrechter in Den Haag over het Valys-vervoerssysteem
ging om de vraag of gehandicapten recht hebben op ongelimiteerd taxivervoer
tegen OV-tarief. Het gaat om een belangrijke uitspraak, die echter niet relevant
is voor de vraag of het opnemen van een grond in artikel 1 extra bescherming
biedt.De minister is het niet eens met de conclusie van de heer De Wit dat de
in de brief genoemde criteria moeten leiden tot het opnemen van de grond handicap
of chronische ziekte in de Grondwet. Op de bij voorbaat verdachte gronden
is al uitgebreid ingegaan in de brief. Maatschappelijke ontwikkelingen zijn
een belangrijk criterium, maar daarmee moet voorzichtig worden omgegaan. Verder
is het inderdaad belangrijk om de maatschappelijke betekenis van grondrechten
onder de aandacht te brengen van eenieder. Daarbij gaat het ook om niet expliciet
in artikel 1 genoemde gronden, zoals seksuele gerichtheid.Het door de heer Rouvoet bepleite nadere onderzoek naar de materiële
betekenis van het opnemen van gronden in artikel 1 zal moeten worden uitgevoerd
in de context van de jurisprudentie over die gronden. Aangezien een meerderheid
van de Kamer een dergelijk advies op prijs stelt, zegt de minister toe dat
hij het vragen daarvan zal overwegen. Hij vindt overigens noch de Hoge Raad
noch de Raad van State in dit verband voor de hand liggen als te raadplegen
deskundigen gezien hun rol in de rechtspraak en de (advisering over) wetgeving.
Daarom is het verstandiger om andere onafhankelijke deskundigen te zoeken.
Wellicht kan het advies worden gekoppeld aan de reeds aangekondigde nota over
herziening van de Grondwet in het algemeen. De minister zegt toe, de Kamer
over dit alles binnen twee weken een brief te sturen.De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,Noorman-den UylDe griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,De Gier XNoot1Samenstelling:Leden: Kalsbeek (PvdA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), voorzitter,
Vos (GroenLinks), Cornielje (VVD), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Van Beek
(VVD), ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP), Luchtenveld (VVD), Wilders (Groep
Wilders), De Pater-van der Meer (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Wolfsen (PvdA),
Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), Van der Ham (D66), Haverkamp (CDA),
Van Fessem (CDA), Smilde (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (LPF), Boelhouwer (PvdA),
Szabó (VVD) en Van Hijum (CDA).Plv. leden: Klaas de Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens (PvdA),
Halsema (GroenLinks), Schippers (VVD), Dubbelboer (PvdA), Kant (SP), Rijpstra
(VVD), Slob (ChristenUnie), Hirsi Ali (VVD), Griffith (VVD), Rambocus (CDA),
Van Gent (GroenLinks), Çörüz (CDA), Hermans (LPF), Van Haersma
Buma (CDA), Koser Kaya (D66), Bruls (CDA), Van Bochove (CDA), Algra (CDA),
Hamer (PvdA), Varela (LPF), Leerdam (PvdA), Balemans (VVD), Eski (CDA) en
Vergeer (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29355-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl