Beroepspensioenregelingen; Verslag schriftelijk overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27833, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-07-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27833 nr. 2

27-06-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamAchtergrond Wet Bpr1Besluit Ministerraad van 12 juli 1996234567SER-advies «Representativiteit in een nieuwe Wet
Bpr»891011Solidariteit121314151617181920Besluit Ministerraad 3 maart 2000212223242526Standpunt beroepsorganisaties ten aanzien van kabinetsbesluit272829303132Aandachtspunten vervolgtraject33343536373839Conclusie4041424344454647484950
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27833Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 80 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 833Beroepspensioenregelingennr. 2VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 27 juni 2001In de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 bleek bij de fracties van PvdA, VVD, CDA, D66, GroenLinks en SP behoefte
te bestaan een aantal vragen ter beantwoording voor te leggen aan de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de kabinetsvoornemens inzake beroepspensioenregelingen.
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 21 juni
2001.De vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TerpstraDe griffier voor dit verslag,Post Achtergrond Wet Bpr1Een aantal Bpr-fondsen (tandartsen en wisselmakelaars)
kent slapende regelingen: de aanspraken zijn premievrij gemaakt en er worden
geen nieuwe deelnemers meer opgenomen. De leden van de VVD-fractie vragen
of de regering kan toelichten van welke alternatieven deze beroepsgroepen
thans gebruik maken.De beroepsorganisatie voor tandartsen maakt op dit moment geen gebruik
van de mogelijkheid om voor de tandartsen een collectieve pensioenregeling
te realiseren. Het kabinet is niet op de hoogte van de situatie bij de wisselmakelaars.Uiteraard kunnen tandartsen en wisselmakelaars hun pensioen wel op individuele
basis onderbrengen bij een verzekeraar. Het kabinet heeft geen inzicht in
de mate waarin van deze individuele mogelijkheden gebruik wordt gemaakt.Besluit Ministerraad van 12 juli 19962In het toenmalige kabinetsstandpunt van juli 1996 werd
gekozen voor handhaving van de Wet Bpr onder verscherping van een aantal voorwaarden.
De leden van de PvdA-fractie vragen waar die voorwaarden afwijken van de PSW
en de Wet betreffende verplichte deelneming in een bedrijfspensioenfonds (Wet
Bpf).Alvorens in te gaan op de afwijkende voorwaarden wil ik wijzen op een
essentieel verschil tussen de Wet Bpr en de Wet Bpf. Dat verschil heeft betrekking
op de aard/systematiek van de verplichtstelling: op grond van de Wet Bpr is
er sprake van een verplichte deelneming in een beroepspensioenregeling, terwijl er op grond van de Wet Bpf sprake is van een verplichte
deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds. Ook
de aanvraagprocedures voor een verplichtstelling op grond van de Wet Bpr en
een verplichtstelling op grond van de Wet Bpf verschillen. Voor een toelichting
op dit laatste verschil verwijs ik naar het antwoord op vraag 10.De voorwaarden die het kabinet in 1996 heeft opgesteld voor de Wet Bpr
hebben betrekking op representativiteit, keuzevrijheid en transparantie. Van
deze voorwaarden wijken de volgende af van de Wet Bpf:• De verplichtstelling kan alleen worden aangevraagd door een representatieve
organisatie die uitsluitend pensioenbelangen behartigt;• de regeling moet individuele keuzemogelijkheden bieden;• de regeling moet keuzevrijheid ten aanzien van de uitvoering bieden;• dispensatie moet mogelijk zijn bij te beperkte keuzevrijheid binnen
de regeling.3De leden van de VVD-fractie vragen of de regering concreet
kan toelichten welke argumenten vóór en tegen de Wet Bpr in
zijn huidige vorm pleiten. Kan de regering specifiek ingaan op de nadelige
gevolgen van de verplichtstelling in de zin van de Wet Bpr en de daarmee gepaard
gaande inbreuk op de individuele keuzevrijheid?Het kabinet is van mening dat de volgende argumenten voor de Wet Bpr in
zijn huidige vorm pleiten:• De huidige Wet Bpr draagt bij aan de totstandkoming van een goede
oudedagsvoorziening voor beroepsbeoefenaren;• De huidige Wet Bpr biedt de mogelijkheid om in welvaartsvaste pensioenuitkeringen te kunnen voorzien en andere vormen van solidariteit
tussen de deelnemers te realiseren (herverdeling van middelen);• Door de huidige Wet Bpr kunnen schaalvoordelen bij de uitvoering
worden gerealiseerd (grotere, uniforme groep van deelnemers).Het volgende argument pleit tegen de Wet Bpr in zijn huidige vorm:• De huidige Wet Bpr leidt tot een inperking van de individuele keuzevrijheid
en marktwerking, zonder dat daar een vergaande mate van solidariteit tegenover
staat. Het kabinet is van mening dat het toepassing van het instrument van
verplichtstelling een dusdanig zware vorm van overheidsinterventie is dat
die alleen kan worden gerechtvaardigd door voldoende solidariteit.Met betrekking tot de inbreuk op de individuele keuzevrijheid hecht ik
eraan de achtergrond van de solidariteitseisen nog eens duidelijk te beschrijven.In het kader van de taakafbakening tussen pensioenfondsen en verzekeraars
en de Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000 (Wet
Bpf 2000), hebben kabinet en parlement eind jaren negentig een uitvoerig
principieel debat gevoerd over de vraag onder welke voorwaarden de van overheidswege
opgelegde dwang tot deelneming in een pensioenfonds, die de marktwerking en
individuele keuzevrijheid beperkt, te rechtvaardigen is. Dat debat heeft geresulteerd
in de door het parlement gesteunde beleidslijn dat een van overheidswege opgelegde
verplichtstelling van een pensioenfonds alleen te rechtvaardigen is als er
sprake is van een vergaande mate van solidariteit. Met een vergaande mate
van solidariteit werd bedoeld een mate van solidariteit die zonder verplichtstelling
niet zou worden gerealiseerd. Alleen dan is een beperking van de marktwerking
en de individuele keuzevrijheid te rechtvaardigen. Een verplichtstelling is
dus onlosmakelijk verbonden met een vergaande mate van solidariteit.De huidige Wet Bpr, maar ook een Wet Bpr met de bij het kabinetsbesluit
van 1996 voorgenomen aangescherpte voorwaarden, kent de door het kabinet geformuleerde
solidariteitseisen niet. Dat heeft het kabinet voor de vraag gesteld of er
voor beroepspensioenregelingen bijzondere redenen zijn om een inbreuk op de
vrije markt en de individuele keuzevrijheid toe te laten/te rechtvaardigen
zonder dat er sprake is van een vergaande mate solidariteit. Het kabinet is
van mening dat daarvoor geen reden is en dat ook voor een verplichtstelling
van beroepspensioenregelingen solidariteitseisen moeten gelden. Daarom acht
het kabinet het noodzakelijk dat er solidariteitseisen worden opgenomen in
de Wet Bpr. Een Wet Bpr zonder een dergelijke aanpassing zou in strijd zijn
met de ingezette beleidslijn dat een verplichtstelling onlosmakelijk verbonden
is met een vergaande mate van solidariteit. Juist vanwege het dwingende karakter
van de verplichtstelling en de vergaande gevolgen die dat met zich meebrengt
voor individuele beroepsbeoefenaars, is het kabinet van mening dat de wetgever
eisen moet stellen aan de pensioenregeling die verplichtgesteld wordt.4De MDW-werkgroep Beroepspensioenen stelt dat beide
door haar gedane opties verbeteringen ten opzichte van de huidige situatie
inhouden, aldus de leden van de VVD-fractie. Welke verbeteringen ziet de werkgroep?
Welke voor- en nadelen kennen beide opties ten opzichte van elkaar?De MDW-werkgroep heeft in haar rapport de volgende twee opties met voor-
en nadelen beschreven:Optie 1: De mogelijkheid tot verplichtstelling blijft gehandhaafd maar
de voorwaarden waaronder verplichtstelling wordt verleend worden verscherpt
voor wat betreft transparantie, keuzevrijheid en representativiteit.Optie 2: De mogelijkheid tot verplichtstelling verdwijnt. De Wet Bpr wordt,
met inachtneming van een overgangstermijn, ingetrokken.De MDW-werkgroep noemt de volgende voordelen van optie 1:• Een voldoende draagvlak om bepaalde solidariteitskenmerken van
de regelingen te realiseren (geen medische keuringen bij arbeidsongeschiktheids-
en nabestaandenpensioen en de mogelijkheid van bekostiging van reeds ingegane
pensioen uit premies op te brengen door actieven als de prijs- of inkomensontwikkeling
dat vereist en overrente onvoldoende is) is in beginsel aanwezig;• Witte vlekken worden teruggedrongen;• Er wordt meer marktwerking binnen de verplichtstelling geïntroduceerd.Als nadelen van optie 1 noemt de MDW-werkgroep:• Er is geen volledige individuele keuzevrijheid;• Er zijn minder prikkels voor concurrentie dan bij afschaffing van
de verplichtstelling;• Toetsen op representativiteit kent een aantal uitvoeringsproblemen.De MDW-werkgroep noemt de volgende voordelen van optie 2:• Er ontstaat volledige individuele keuzevrijheid voor iedereen;• Er zijn optimale prikkels voor een beter presteren van de pensioenuitvoerders
door introductie van concurrentie en het vergroten van de betrokkenheid van
de deelnemers bij hun eigen pensioenregeling.Als nadelen van optie 2 noemt de MDW-werkgroep:• Er is niet verzekerd dat een regeling met bepaalde solidariteitskenmerken
in alle gevallen kan worden gerealiseerd respectievelijk voortgezet. Dat is
afhankelijk van het feit of een voldoende aantal beroepsgenoten zal besluiten
samen een regeling te treffen en aan die regeling te blijven deelnemen;• Witte vlekken zouden kunnen toenemen.Optie 1 heeft volgens de MDW-werkgroep als voordeel ten opzichte van de
huidige situatie dat er sprake is van meer transparantie, meer keuzevrijheid
en meer duidelijkheid ten aanzien van de criteria voor het meten van representativiteit.
Optie 2 heeft als voordeel ten opzichte van de huidige situatie meer keuzevrijheid
en een grotere betrokkenheid van de deelnemers bij hun eigen pensioenregeling.5De leden van de VVD-fractie vragen welke nadelen de
regering, behalve het mogelijk groter worden van de zogenoemde «witte
vlek», nog meer ziet in afschaffing van de verplichtstelling.Allereerst wil ik hier benadrukken dat het principebesluit van het kabinet
van 3 maart 2000 niet primair de beslissing inhoudt dat de Wet Bpr ingetrokken
wordt. Het is nadrukkelijk de bedoeling geweest de beroepsorganisaties de
keuze te bieden tussen twee opties: afschaffing van de Wet Bpr of aanpassing
van de huidige Wet Bpr met solidariteits- en representativiteitseisen.Sinds het onderzoek van de Pensioenkamer naar witte vlekken op pensioengebied
uit 1987 wordt de witte vlek omschreven als het aantal werknemers tussen de 25 en 65 jaar die niet deelnemen in een aanvullende
pensioenvoorziening als aanvulling op de AOW. Ik hecht er aan te blijven vasthouden
aan die definitie van «witte vlek» en niet een nieuwe definitie
in het leven te roepen. Op grond van de omschrijving van het begrip
«witte vlek» door de Pensioenkamer in 1987 behoren vrije beroepsbeoefenaren
niet tot de witte vlek.Natuurlijk juicht het kabinet het toe dat werkenden zonder dienstverband
een goede oudedagsvoorziening hebben. Daarbij dient echter niet uit het oog
verloren te worden dat het aantal deelnemers in verplichtgestelde beroepspensioenregelingen
slechts een zeer klein deel vormt van het totaal aantal werkenden zonder dienstverband
in Nederland.Voor wat betreft de nadelen van afschaffing van de verplichtstelling verwijs
ik naar de in het antwoord op vraag 3 geformuleerde argumenten die pleiten
voor handhaving van de huidige Wet Bpr. In vraag 33 en 37 wordt aandacht besteedt
aan de door de beroepsorganisaties veronderstelde mogelijke kostenstijging
en vervroegde uittreding van huisartsen ten gevolge van afschaffing van de
Wet Bpr.6De leden van de CDA-fractie vragen of de regering het
eens is met het argument dat afschaffing van de wet Bpr zal leiden tot «een
plotseling onwelkome uitstroom» in bepaalde sectoren. Leidt dit tot
vergroting van de «witte vlek»?Vooruitlopend op het antwoord op vraag 37, waarin uitvoerig wordt ingegaan
op dit argument, vermeld ik hier alvast dat het kabinet grote twijfels heeft
ten aanzien van dit argument en van mening is dat dit argument tot nu toe
onvoldoende onderbouwd is door financiële gegevens, zeker als het gaat
om de mate waarin de genoemde uitstroom zich zou voordoen.Een uitstroom/vervroegde uittreding in bepaalde sectoren leidt niet tot
vergroting van de witte vlek. In het antwoord op vraag 5 is al aangegeven
wat verstaan dient te worden onder de witte vlek op pensioengebied en dat
vrije beroepsbeoefenaars daar niet onder vallen. Mensen die (vervroegd) met
pensioen gaan of vervroegd uittreden middels een andere regeling worden ook
niet tot de witte vlek gerekend.7De leden van de D66-fractie vragen of de regering het
verantwoord acht de Wet Bpr af te schaffen wanneer dat leidt tot vergroting
van «de witte vlek», terwijl de Wet Bpr, evenals de Wet Bpf juist
tot doel hadden/hebben om «witte vlekken» op pensioengebied zoveel
mogelijk tegen te gaan.In het antwoord op vraag 5 heb ik al aangegeven dat vrije beroepsbeoefenaren
zonder pensioenvoorziening niet tot de gangbare definitie van de witte vlek
op pensioengebied behoren. Afschaffing van de Wet Bpr kan derhalve niet leiden
tot een vergroting van de «witte vlek».In het verlengde daarvan wil ik ook tegenspreken dat de Wet Bpr als doel
heeft om witte vlekken tegen te gaan. Hiervoor verwijs ik naar de memorie
van toelichting bij de Wet Bpr uit 1969 waarin de doeleinden van de Wet Bpr
zijn beschreven. In de memorie van toelichting bij de Wet Bpr wordt het volgende
gesteld (Kamerstukken II, 1968/1969, 10 216): «In de veranderde
situatie van de laatste decennia wordt echter meer en meer de behoefte gevoeld
aan een aanvulling van de wettelijke en eigen voorzieningen door middel van
een gemeenschappelijke regeling welke regeling dan die voorzieningen zou moeten
omvatten die niet individueel doch slechts in collectief verband tot stand
kunnen worden gebracht». In de memorie van toelichting wordt niet nader
aangeduid waar die specifieke verandering dan uit zouden bestaan. De memorie
van toelichting geeft wel drie doeleinden welke niet individueel maar slechts
door middel van een collectieve regeling zouden kunnen worden
bereikt en die tevens de argumentatie voor de wet vormen:• een aanpassing van het post-actieve inkomen aan het stijgende algemene
inkomenspeil;• de mogelijkheid jongere beroepsgenoten via een stelsel van technische
doorsneepremies of varianten daarvan mede te laten bijdragen in de hogere
lasten van voorzieningen voor oudere beroepsgenoten;• het voorzien in de toekenning van pensioenrechten over jaren welke
liggen vóór de inwerkingtreding van de regeling.De toepassing van doorsneepremies om herverdeling tussen deelnemers te
realiseren werd bij de totstandkoming van de Wet Bpr in 1969 dus al genoemd
als doel dat alleen door middel van een collectieve regeling zou kunnen worden
bereikt. De in maart 2000 door het kabinet gestelde eis van een doorsneepremie
voor beroepspensioenregelingen is daarmee geheel in lijn.SER-advies «Representativiteit in een nieuwe Wet
Bpr»8De leden van de CDA-fractie vragen of de regering de
SER heeft geraadpleegd over de voornemens ten aanzien van de verplichtstelling
beroepspensioenfondsen. Is advies gevraagd aan de Pensioen- en Verzekeringskamer?
Zo neen, is de regering bereid dit alsnog te doen?Het kabinet heeft de SER niet specifiek geraadpleegd over de voornemens
ten aanzien van de Wet Bpr. Dit hangt samen met het feit dat de kabinetsvoornemens
betrekking hebben op twee aspecten, te weten representativiteitseisen en solidariteitseisen.
Over de representativiteitseisen in een nieuwe Wet Bpr heeft het kabinet de
SER al in 1997 om advies heeft gevraagd. Ten aanzien van de solidariteitseisen
bestond er bij het kabinet geen behoefte aan een advies van de SER omdat er
al een uitvoerig principieel debat had plaatsgevonden met de Tweede Kamer
over de verplichtstelling van deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds in
relatie tot solidariteit.De Pensioen- en Verzekeringskamer is een toezichtorgaan. De Pensioen-
en Verzekeringskamer is derhalve geen adviesorgaan in beleidsmatige aangelegenheden.
Wel heeft de Pensioen- en Verzekeringskamer als toezichthouder een adviserende
rol in uitvoeringstechnische aangelegenheden. Gezien het feit dat op dit moment
nog geen definitieve besluitvorming over de Wet Bpr heeft plaatsgevonden,
is een uitvoeringstechnisch advies van de Pensioen- en Verzekeringskamer nog
niet aan de orde.9De leden van de CDA-fractie vragen hoe het 60%-criterium
inzake de representativiteit zich verhoudt tot de beschouwing van de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de representativiteit van de sociale
partners in Nederland (Kamerstuk 27 400 XV nr. 50).Met de keuze voor een representativiteitseis van 60% sluit het kabinet
aan bij de representativiteitseis die wordt gehanteerd bij het AVV-beleid.
Dit is geheel in lijn met hiervoor gememoreerde beschouwing van de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de representativiteit van de sociale
partners in Nederland.In deze beschouwing is aangegeven dat de organisatiegraad van vakverenigingen
op 27 procent ligt, maar dat een lage organisatiegraad niet zonder meer kan
worden beschouwd als indicatie voor de mate van representativiteit van de
vakbeweging. De legitimiteit van de vakorganisaties komt voort uit de organisatiegraad
én het vertrouwen van/de waardering van niet-vakbondsleden
voor het werk van de vakbond. Daarbij is mede opgemerkt dat vakbonden, in
het verlengde van de hoge mate van legitimiteit, steeds vaker initiatieven
nemen om bij de ontwikkeling van CAO-beleid ook niet-leden te raadplegen.Over de represenativiteit van werkgevers is opgemerkt dat er over de mate
van organisatie van werkgevers niet of nauwelijks gegevens voor handen zijn.
In aanvulling daarop is opgemerkt dat de representativiteit van een werkgever
of een werkgeversorganisatie mede afhangt van het gewicht van de betreffende
(georganiseerde) werkgevers, in termen van aantallen bij de betreffende werkgevers
werkzame werknemers, de totale loonsom, de omzet of een ander kengetal. Als
voorbeeld is daarbij het AVV-beleid genoemd, waar niet de organisatiegraad
van de werkgevers als zodanig wordt gemeten, maar het relatieve gewicht van
de aan de CAO gebonden werkgever uitgedrukt in aantal werknemers ten opzichte
van het totaal aantal werknemers in het betreffende CAO-gebied. Daarbij is
de norm om direct in aanmerking te komen voor AVV 60%. Aansluitend bij dit
percentage is in het kader van de Wet Bpf ook voor dit percentage gekozen
bij de toetsing van de representativiteit van de werkgeversorganisaties die
een verzoek tot verplichtstelling indienen.10Met betrekking tot de representativiteitseis wijkt
de regering af van het SER-advies 97/10 (beroepsorganisaties vragen verplichtstelling
aan) en van de regelgeving bij de Bedrijfstakpensioenfondsen. De leden van
de CDA- en D66-fractie vragen op welke gronden de regering daarvan afwijkt.Ik wil benadrukken dat de SER de voornemens van het kabinet met betrekking
tot de representativiteit in de nieuwe Wet Bpr en de achterliggende overwegingen
onderschrijft.Over de representativiteit van beroepsorganisaties die een verzoek indienen
voor een verplichtstelling heeft het kabinet de SER op 11 juli 1997 om advies
heeft gevraagd. In de adviesaanvraag is aangegeven dat het kabinet voornemens
was om de representativiteit in een nieuwe Wet Bpr als volgt te regelen:• De verplichtstelling kan alleen worden aangevraagd door een representatieve
collectiviteit van beroepsgenoten die uitsluitend tot doel heeft de pensioenvoorziening
te verzorgen;• De bedoelde pensioenvereniging dient minimaal 60% van de beroepsgenoten
te vertegenwoordigen;• Eens in de vijf jaar wordt getoetst of de pensioenvereniging nog
aan het representativiteitsvereiste voldoet.In de adviesaanvraag heeft het kabinet aangegeven dat het niet uitgesloten
is dat vanwege het verschil in doelgroepen er overwegingen kunnen zijn om
af te wijken van het in het AVV-beleid gehanteerde percentage. Het kabinet
vraagt de SER daarom om aan te geven of de SER bijzondere redenen ziet om
bij de beroepsgroepen een andere representativiteitseis te stellen dan bij
het AVV-beleid In afwijking van de regelgeving voor bedrijfstakpensioenfondsen
wordt voor beroepspensioenregelingen de eis gesteld dat de verplichtstelling
alleen kan worden aangevraagd door een zogenaamde «uitsluitend pensioenvereniging».
Deze afwijkende eis ten aanzien van de representativiteit hangt samen met
een essentieel verschil in de wijze waarop de verplichtstelling wordt aangevraagd.
Op grond van de Wet Bpf wordt een verplichtstelling aangevraagd door werkgeversorganisaties
en werknemersorganisaties samen.Bij de verplichtstelling in het kader van de Wet Bpf wordt door werkgevers-
en werknemersorganisaties onderhandeld, zowel over de verplichtstelling als
over de inhoud van de pensioenregeling. Werkgevers- en werknemersorganisaties
vertegenwoordigen daarbij verschillende (tegengestelde) belangen en komen
uiteindelijk tot overeenstemming over een verzoek voor verplichtstelling.
Als vakbonden of werkgeversorganisaties niet tot overeenstemming komen, dan
wordt er geen verzoek tot verplichtstelling ingediend. Als er wel een verzoek
tot verplichtstelling wordt ingediend, wordt getoetst of de werkgeversorganisaties
die bij dit verzoek betrokken zijn, representatief zijn (60%-criterium). De
overeenstemming over een verplichtstelling tussen vakbonden en werkgeversorganisaties
en het feit dat er meerdere vakbonden en meerdere werkgeversorganisaties bij
betrokken zijn, duidt op voldoende representativiteit en draagvlak.Bij beroepsgenoten is er meestal slechts sprake van één
beroepsorganisatie en is er geen sprake van onderhandelingen (er is geen «tegenpartij»),
noch over de verplichtstelling noch over de inhoud van de pensioenregeling.
Daardoor is het onmogelijk om vast te stellen of er sprake is van draagvlak
voor de verplichtstelling. Door als voorwaarde een representatieve uitsluitend
pensioenvereniging te stellen, kan wel vastgesteld worden of er sprake is
van draagvlak. Immers alleen de beroepsgenoten die voorstander zijn van een
verplichtgestelde beroepspensioenregeling zullen zich aansluiten bij de uitsluitend
pensioenvereniging. De organisatiegraad is dan ook graadmeter voor draagvlak.Op grond van de Wet Bpf hebben bedrijfstakpensioenfondsen onder andere
tot taak het verlenen van vrijstellingen van de verplichtstelling. Bij beroepspensioenregelingen
bestaat die taak niet voor beroepspensioenfondsen. Alleen de minister kan
in bijzondere, individuele gevallen vrijstelling verlenen. Het ontbreken van
de vrijstellingstaak maakt dat de voorwaarde van draagvlak bij beroepsgenoten
extra zwaar weegt.Het principiële verschil tussen beroepsgenoten en werknemers, te
weten het ontbreken van een werkgever, is dus de achterliggende grond voor
de (ten opzichte van de Wet Bpf 2000) afwijkende voorwaarde van een vereniging
die uitsluitend tot doel heeft de pensioenvoorziening te verzorgen.Op 17 oktober 1997 heeft de SER advies uitgebracht over de representativiteit
in een nieuwe Wet Bpr. De SER heeft in zijn advies het volgende standpunt
ingenomen ten aanzien van de drie onderdelen van de representativiteitseis:• Uitsluitend pensioenverenigingWat de uitsluitend pensioenvereniging betreft merkt de SER op zich te
kunnen vinden in de achterliggende overwegingen ten aanzien van een vergroting
van de betrokkenheid van de deelnemers bij pensioenen en een meer directe
invloed op de besluitvorming terzake. De SER acht het echter ook van belang
dat integrale afwegingen betreffende andere sociaal-economische aangelegenheden
niet worden bemoeilijkt en acht het in het bijzonder ongewenst indien de besluitvorming
over pensioenvoorzieningen wordt geïsoleerd van andere onderdelen van
het inkomensbeleid voor beroepsgenoten. Tegen deze achtergrond bepleit de
SER ten aanzien van de organisatie die verplichtstelling kan vragen uit te
gaan van een vereniging met als doelstelling de behartiging van de sociaal-economische
belangen van beroepsgenoten, waaronder begrepen de pensioenvoorziening.• 60-ProcentvereisteDe SER geeft aan dat door het noemen van een vast percentage duidelijkheid
voor betrokkenen ontstaat en acht geen bijzondere redenen aanwezig om bij
beroepsgenoten een andere representativiteitseis te stellen dan in het kader
van de Wet AVV.• Periodieke toetsDe SER acht het van belang dat er periodiek zicht wordt geboden in het
draagvlak voor de verplichtgestelde beroepspensioenregelingen en heeft geen
bezwaar tegen een periode van 5 jaar. 11De leden van de GroenLinksfractie vragen of de regering
twijfelt over de representativiteit van beroepsorganisaties. Zo ja, van welke
organisaties precies? Hoe groot is die twijfel bij elke organisatie afzonderlijk?
Zijn de beroepsverenigingen minder representatief dan bijvoorbeeld de vakverenigingen
van werknemers? Wordt er niet met meerdere maten gemeten als in het ene geval
wel met beroepsorganisaties als vertegenwoordigers van hun beroepsgroep wordt
onderhandeld en in ander gevallen hun representativiteit in twijfel wordt
getrokken?In de beantwoording van de vragen van het lid Hermann (GroenLinks) (nr.
200 010 9630) op 21 mei jl. heb ik al aangegeven dat gezien het
feit dat de representativiteit van organisaties die een verplichtstelling
in een beroepspensioenregeling aanvragen op dit moment niet periodiek getoetst
wordt, het kabinet daarover voor wat betreft pensioenregelingen geen uitspraak
kan doen. Dat is ook een van de redenen dat het kabinet in 1996 heeft besloten
om de representativiteitseis nader te omschrijven en te objectiveren en de
representativiteit periodiek te toetsen.De vraag of beroepsverenigingen minder representatief zijn dan vakverenigingen
van werknemers, acht ik niet relevant. Representativiteit speelt bij verplichtstellingen
namelijk vooral een rol bij de aanvraag van een verplichtstelling en bij de
aanvraag van een verplichtstelling in het kader van de Wet Bpf wordt niet
de representativiteit van werknemersorganisaties getoetst, maar van werkgeversorganisaties.Het onderhandelen met beroepsorganisaties als vertegenwoordigers van hun
beroepsgroep staat los van de wijze waarop het kabinet de representativiteit
in de Wet Bpr wil regelen. De verregaande rechtsgevolgen voor niet-leden van
de beroepsorganisaties die voortkomen uit de Wet Bpr, vereisen nu eenmaal
een zorgvuldiger en expliciet gemaakte afweging over representativiteit dan
bij convenanten en afspraken waarvan de binding de niet-leden minder vergaand
in hun belangen treft. Een vergelijking met de representativiteitseisen die
gesteld worden in het kader van de Wet Bpf ligt meer voor de hand. Zowel bij
de Wet Bpr als de Wet Bpf 2000 gaat het immers om een verzoek van een
representatieve organisatie voor een verplichtstelling van een pensioenregeling
voor de gehele beroepsgroep cq. deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds
voor de gehele bedrijfstak.Solidariteit12Een meerderheid van de in de brief genoemde solidariteitseisen
wordt in de praktijk niet toegepast in de beroepspensioenregelingen. De leden
van de VVD-fractie vragen wat voor redenen, behalve dat deze eisen niet gelden
voor beroepspensioenregelingen, hieraan ten grondslag liggen.Het kabinet is niet op de hoogte van de redenen van het ontbreken van
bepaalde solidariteitseisen.13De leden van de VVD-fractie vragen welke gevolgen het
ontbreken van bepaalde solidariteitseisen heeft voor de deelnemers in een
beroepspensioenregeling.Door het ontbreken van een verbod op medische keuringen kunnen er medisch
keuringen plaatsvinden voorafgaand aan de deelneming in de pensioenregeling.
Een negatieve uitslag van een keuring kan resulteren in een hogere premie. Het ontbreken van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen betekent
dat er sprake is van gelijke pensioenuitkeringen voor mannen en vrouwen maar
ongelijke premies gedurende de opbouwperiode of dat er sprake is van gelijke
premies voor mannen en vrouwen tijdens de opbouwperiode en een ongelijke pensioenuitkering
vanaf het moment van pensioeningang.Een gevolg van het ontbreken van een afkoopverbod is dat waardeoverdracht
naar een beroepspensioenfonds niet mogelijk is. Pensioenbreuken zijn daarvan
het gevolg.Het ontbreken van een recht op waardeoverdracht betekent dat het niet
bij alle beroepspensioenregelingen mogelijk is om de op grond van de beroepspensioenregeling
opgebouwde pensioenaanspraken over te dragen aan een nieuwe pensioenuitvoerder.
Ook dat resulteert in pensioenbreuken voor de deelnemers.Vooruitlopend op vraag 27 wil ik hier vast opmerken dat de beroepsorganisaties
vooral bezwaar hebben tegen de eis van gelijke behandeling van mannen en vrouwen.14De leden van de VVD-fractie vragen op welke wijze de
solidariteit, bij het ontbreken van bepaalde eisen daaromtrent, dan wel is
vormgegeven in beroepspensioenregelingen op dit moment.Op dit moment is in de meeste beroepspensioenregelingen vooral sprake
van risico-solidariteit, zoals bijvoorbeeld het achterwege laten van medisch
keuringen en het delen van het beleggingsrisico.Daarnaast omvatten de beroepspensioenregelingen in verschillende mate
ook herverdelende solidariteit in de vorm van onder andere indexatie, premievrije
opbouw bij arbeidsongeschiktheid en backservice voor deelnemers van vóór
de invoering van het reglement.De solidariteitseisen van het kabinet zijn vormen van subsidiërende/herverdelende
solidariteit die zonder een verplichtstelling niet gerealiseerd (kunnen) worden.15De regering verlangt meer solidariteit bij de beroepsbeoefenaren,
aldus de leden van de VVD-fractie. Blijkens de opvatting in 1999 moet deze
solidariteit passen bij beroepsgenoten. Op welke gronden en op welke wijze
is de regering tot de conclusie gekomen dat de voorgestelde solidariteitseisen
passen bij de beroepsgenoten? En hoe gaat men vaststellen of er voldoende
solidariteit is?De gronden voor de solidariteitseisen liggen in de principiële discussie
die het kabinet met de Tweede Kamer heeft gevoerd over de relatie tussen verplichtstellingen
in de Wet Bpf 2000 en solidariteit. In het antwoord op vraag 3 is daarop
al uitvoerig ingegaan. Het kabinet is van mening dat het ingrijpen in de marktwerking
door een verplichtstelling alleen mogelijk is als er sprake is van een vergaande
mate van solidariteit. Het kabinet is van mening dat er geen redenen aanwezig
zijn om te stellen dat deze solidariteitseisen niet bij vrije beroepsbeoefenaren
zouden passen.Van de door het kabinet gestelde solidariteitseisen (gelijke behandeling
van mannen en vrouwen, geen medische keuringen, recht op waardeoverdracht
en afkoopverbod) kan eenvoudig worden vastgesteld of pensioenregelingen eraan
voldoen. Immers, over al deze vormen van solidariteit moet het bestuur van
een beroepspensioenfonds bepalingen vastleggen in het pensioenreglement. Op
die manier is eenvoudig vast te stellen of de vereiste solidariteit gerealiseerd
wordt. Het gaat dus niet zozeer om het meten van hoeveel solidariteit er in de
regeling aanwezig is, maar dat minimaal wordt voldaan aan de gestelde vormen
van solidariteit. De door het kabinet gestelde solidariteitseisen dienen te
worden gezien als een soort minimumgrens/bodem voor de solidariteit die een
verplichtstelling kan rechtvaardigen. Meer solidariteit en andere vormen van
solidariteit zijn uiteraard mogelijk, maar dat wordt aan de beroepspensioenfondsen
zelf overgelaten.Voor de volledigheid wil ik hier opmerken dat het kabinet uiteraard bereid
is de beroepspensioenfondsen de nodige tijd te gunnen om de pensioenregelingen
aan te passen aan de gestelde solidariteitseisen. Ik verwijs daarvoor ook
naar vraag 38.16De regering stelt als voorwaarde onder meer een gelijke
premie voor mannen en vrouwen én een gelijke uitkering voor mannen
en vrouwen, aldus de leden van de VVD-fractie. Zoals bekend leven vrouwen
gemiddeld langer dan mannen. Om vrouwen voor deze langere tijd eenzelfde uitkering
te kunnen bieden als mannen, moet daar in de premiestelling al rekening mee
worden gehouden. Door echter ook een gelijke premie te verlangen voor mannen
en vrouwen ontstaat een «actuariële spanning». Deze twee
eisen zijn technisch namelijk niet verenigbaar. Hetzelfde geldt voor de eis
van een gelijke ruilvoet voor mannen en vrouwen bij uitruil van nabestaanden-
en ouderdomspensioen, aldus de beroepsorganisaties. Deelt de regering deze
opvattingen, zo neen, waarom niet?De opvatting dat gelijke uitkeringen én een doorsneepremie technisch
niet verenigbaar zijn, wordt door het kabinet niet gedeeld. Zoals gebleken
is in de discussie omtrent de gelijke uitkeringsvoorschriften bij beschikbare
premieregelingen bij pensioenregelingen voortvloeiend uit een arbeidsverhouding
in het kader van artikel 2b PSW, is het realiseren van gelijke uitkering via
de gelijke «uitkeringsgarantiemethode» door het parlement als
oplossingsmogelijkheid aanvaard. Ik zie niet in waarom deze methode niet toepasbaar
zou kunnen zijn bij een beroepspensioenregeling. Het feit dat de introductie
van een eis tot gelijke premies én uitkeringen noodzaakt tot wijziging
van de pensioenregeling, doet hieraan niet af. Van een «technische onverenigbaarheid»
is naar het oordeel van het kabinet dan ook geen sprake.Hier wil ik nog aan toevoegen dat gelijke uitkeringen én een doorsneepremie
bij strikt individuele premies zonder herverdeling binnen het fonds, inderdaad
niet mogelijk is. Dat is echter een keuze die gemaakt wordt. Beroepspensioenfondsen
zouden ook kunnen kiezen voor een collectieve premiestelling waarbij rekening
wordt gehouden met het verschil in levensverwachting van mannen en vrouwen.
De keuze voor een collectieve premiestelling betekent in feite ook de keuze
voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen.17Bij de behandeling van het wetsvoorstel 26 711
is door de regering gemotiveerd aangegeven dat de eis van gelijke premie en
gelijke uitkering voor mannen en vrouwen niet past bij de vrije beroepsbeoefenaren,
aldus de leden van de CDA-fractie. Kan gemotiveerd worden waarom nu wél
gekozen wordt voor de eis van gelijke premies? Hoe kan de eis van gelijke
premies en uitkeringen op verantwoorde wijze worden gerealiseerd? Bij de behandeling
van dit wetsvoorstel werd tevens gesteld dat de positie van beroepsgenoten
principieel anders is dan die van een werknemers. Onderschrijft de regering
deze uitspraak nog steeds en kan nader worden toegelicht hoe de verschillende
posities worden gezien? Bij de behandeling van het wetsvoorstel 26 711 is de positie van
de beroepspensioenregelingen bezien in het kader van de doelstelling van dát
wetsvoorstel, te weten de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in het
kader van pensioenregelingen voortvloeiend uit een arbeidsverhouding. Ik ben
nog steeds van oordeel dat de positie van beroepsgenoten principieel anders
is dan die van een werknemer. Dat is dan ook de reden geweest om een eis omtrent
gelijke premies én gelijke uitkeringen in het kader van het wetsvoorstel
26 711 niet aan beroepsgenoten te stellen.Op dit moment is echter een geheel ander onderwerp aan de orde, namelijk
de vraag naar de toekomst van de verplichtstelling van de pensioenregelingen
van beroepsgenoten. In dit kader is het begrip solidariteit aan de orde. Het
instrument van de verplichtstelling laat zich voor de toekomst rechtvaardigen
als het voorziet in een regeling met meer solidariteitskenmerken dan thans
veelal aanwezig. De discussie in het kader van de beroepspensioenregelingen
kan vergeleken worden met de discussie die in het kader van de Wet Bpf 2000
is gevoerd.De eis van gelijke premies en gelijke uitkeringen kan in de ogen van het
kabinet op verantwoorde wijze gerealiseerd worden door gebruik te maken van
de in het kader van wetsvoorstel 26 711 geïntroduceerde optie van
de «gelijke uitkeringsgarantie». Hierover is in de memorie van
toelichting van wetsvoorstel 26 711 reeds opgemerkt dat dit voor de beroepspensioenen
mogelijk is.18De leden van de CDA-fractie vragen wat de ratio is
achter de stellingname dat de marktwerking alleen mag worden doorbroken wanneer
een vergaande mate van solidariteit in het geding is. Heeft de overheid het
monopolie om te bepalen wat die vergaande mate van solidariteit inhoudt of
wordt er ook ruimte gelaten aan het maatschappelijk veld om daaraan vorm en
inhoud te geven?De centrale vraag in de discussie over verplichtstellingen is de samenhang
met solidariteitseisen. De gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het
verbod op medische keuringen vormen daar belangrijke onderdelen van. Het kan
in de ogen van het kabinet niet zo zijn dan de overheid mannelijke en vrouwelijke
beroepsbeoefenaren, gezonde en minder gezonde beroepsbeoefenaren, verplicht
om deel te nemen aan een pensioenregeling zonder daarbij de gelijke behandeling
van mannen en vrouwen veilig te stellen en te voorkomen dat minder gezonde
of gehandicapte beroepsbeoefenaren een hogere premie moeten betalen. Juist
vanwege het dwingende karakter van de verplichtstelling en de vergaande gevolgen
die dat met zich meebrengt voor individuele beroepsbeoefenaars, is het kabinet
van mening dat de wetgever eisen moet stellen aan de pensioenregeling die
verplichtgesteld wordt. Dat laat uiteraard onverlet dat het maatschappelijk
veld in aanvulling op de door de overheid gestelde solidariteitseisen meer
en andere vormen van solidariteit in de pensioenregelingen kan toepassen.19De leden van de CDA-fractie vragen of de brief van
de regering zo moet worden gelezen dat de verplichte deelneming van vrije
beroepsbeoefenaren in een beroepspensioenregeling zal worden afgeschaft tenzij
het veld zich voegt naar de voorschriften van het kabinet ten aanzien van
representativiteit en solidariteit. Met andere woorden: is het voor het veld
slikken of stikken? Of is de regering bereid om in goed overleg met de beroepsorganisaties
te komen tot nadere afspraken over representativiteit en solidariteit? Het principebesluit van het kabinet van 3 maart 2000 houdt in dat de Wet
Bpr zal worden ingetrokken, tenzij blijkt dat
er onder de beroepsgenoten draagvlak bestaat voor een Wet Bpr met solidariteitseisen.
Het principebesluit van het kabinet biedt de beroepsorganisaties dus de keuze
uit twee opties:• intrekking van de Wet Bpr;• handhaving van de Wet Bpr met solidariteits- en representativiteitseisen.Het kabinet is van mening dat de beroepsorganisaties daarmee voldoende
ruimte wordt gelaten om de besluitvorming alsnog, binnen de voorwaarden die
het kabinet stelt, een andere wending te geven. Daarbij speelt het draagvlak
onder de beroepsorganisaties een belangrijke rol. Dat is ook de reden dat
de beroepsorganisaties in maart 2000 is gevraagd om hun achterban te raadplegen
over dit principebesluit om zo te kunnen vaststellen welke voorkeuren er leven
onder de beroepsbeoefenaren. Daarmee heeft het kabinet de achterban de mogelijkheid
willen geven aan te geven waar hun voorkeur naar uitgaat. Ook zijn de beroepsorganisaties,
naar aanleiding van hun bezwaren ten aanzien van de uitvoerbaarheid van de
eis van gelijke behandeling van mannen en vrouwen, in de gelegenheid gesteld
alternatieven voor te stellen met betrekking tot de wijze waarop aan de gelijke
behandeling van mannen en vrouwen in beroepspensioenregelingen vorm kan worden
gegeven.20De leden van de D66-fractie vragen of de regering meer
inzicht kan geven wat het voor de hoogte van de premie betekent als er een
nieuwe Wet Bpr komt met solidariteitseisen?Het kabinet beschikt over onvoldoende gegevens om de gevolgen van de solidariteitseisen
voor de hoogte van de premie in kaart te brengen. Dat ligt ook voor de hand
gezien het feit dat de gevolgen voor de hoogte van de premie afhankelijk zijn
van de wijze waarop de beroepspensioenfondsen de solidariteitseisen vormgeven
en van de mate waarin de beroepsorganisaties er in slagen deze vormgeving
(in combinatie met versobering van de pensioenregelingen bijvoorbeeld) kostenneutraal
te realiseren. De meetwijzer ten behoeve van de evaluatie van het convenant
inzake arbeidspensioenen vormt een duidelijke indicatie dat het zeer wel mogelijk
is om pensioenregelingen te moderniseren en gelijke behandeling van mannen
en vrouwen te realiseren zonder kostenstijging.Besluit Ministerraad 3 maart 200021Er wordt gesteld dat: «In het verleden is het
kabinet reeds (grote) weerstand gebleken tegen de verplichte deelneming op
grond van de Wet Bpr. Het kabinet is dan ook van mening dat het draagvlak
voor de huidige Wet Bpr twijfelachtig is». De leden van de PvdA-fractie
hebben de volgende vragen. In de brief wordt verwezen naar een aantal individuele
procedures tegen de Wet Bpr. Om hoeveel gevallen gaat dat en wat was de uitspraak
van het Europese Hof?In de brief wordt melding gemaakt van een onderzoek
van het Center Applied Research. Wie was de opdrachtgever van dit onderzoek?
Welk deel van de onderzochte populatie behoort tot de doelgroep van de Wet
Bpr? Wat was de vraagstelling en in hoeverre zijn ondervraagden geïnformeerd
over voor- en nadelen van verplichtstelling?In totaal zijn er 7 beroepsbeoefenaars die een procedure hebben aangespannen:
twee fysiotherapeuten en 5 medisch specialisten. De zaken van de
fysiotherapeuten zijn door het Europese Hof van Justitie gevoegd behandeld.
Dat geldt ook voor de zaken van de medisch specialisten.In de zaak van de fysiotherapeuten (van Schijndel en Van Veen tegen de
Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten (C-430/93 en C-431/93)) is het
Europese Hof van Justitie niet toegekomen aan de beantwoording van de inhoudelijke
vragen, omdat het Hof van mening was dat dit na de beantwoording van de procedurele
vragen niet meer nodig was. Hierdoor heeft dit arrest weinig duidelijkheid
gebracht over de vraag of het Nederlandse stelsel van verplichte deelneming
in een beroepspensioenregeling verenigbaar is met het EG-recht. Die duidelijkheid
is er wel gekomen met het arrest in de gevoegde zaken C-180/98 tot en met
C-184/98 van de vijf medisch specialisten tegen de Stichting Pensioenfonds
Medisch Specialisten. In dit arrest heeft het Europese Hof van Justitie op
12 september 2000 bepaald dat een beroepspensioenfonds voor vrije beroepsbeoefenaren,
ondanks het sociale doel en de aard van de pensioenregeling, niet buiten de
werkingssfeer van de Europese mededingingsregels valt.Toetsing aan de mededingingsregels heeft vervolgens tot de conclusie geleid
dat het besluit van een beroepsorganisatie om een pensioenfonds op te richten
en een verplichtstelling aan te vragen en de toekenning van die verplichtstelling
door de overheid, niet in strijd zijn met de mededingingsregels. In de overwegingen
van het Europese Hof heeft het sociale gehalte van de pensioenregeling geen
doorslaggevende rol gespeeld. Bepalend voor de conclusie van het Europese
Hof is geweest dat het besluit van de beroepsorganisatie om een pensioenfonds
op te richten dat belast is met het beheer van een aanvullende pensioenregeling,
de mededinging op de gemeenschappelijke markt niet merkbaar beperkt en dat
de aanvraag en toekenning van de verplichtstelling zijn gedaan in het kader
van een regeling die overeenkomt met het in verscheidene lidstaten bestaand
stelsel voor de uitoefening van de regelgevende bevoegdheid op sociaal gebied.
Verder heeft in de overwegingen van het Europese Hof meegespeeld dat het beroepspensioenfonds
geen misbruik van zijn machtspositie/monopoliepositie heeft gemaakt.Het onderzoek van het Center Applied Research is in 1997 uitgevoerd in
opdracht van het ministerie van Financiën. Van de 2757 respondenten behoorden
er 122 tot de categorie «zelfstandige, free lancer, vrij beroep».
Gezien dit kleine aantal heeft het kabinet de resultaten alleen beschouwd
als een aanwijzing voor de twijfel omtrent het draagvlak voor de Wet Bpr onder
beroepsbeoefenaren. De respondenten zijn niet geïnformeerd over de voor-
en nadelen van een verplichtstelling.In het onderzoek van het Center Applied Research kregen de deelnemers
aan een verplichte beroepspensioenregeling de volgende vragen voorgelegd:• Deelname aan een beroepspensioenregeling kan voor mensen met een
vrij beroep verplicht zijn. Een belangrijke argument hiervoor is de onderlinge
solidariteit: Iedere deelnemer betaalt mee aan een pensioenvoorziening voor
alle deelnemers. Bent u het eens met zo'n verplichte deelname aan een beroepspensioenregeling?1. Ja.2. Nee.3. Weet niet /geen mening• Indien nee:U hebt aangegeven dat u het niet eens bent met verplichte deelname aan
een beroepspensioenregeling.Wilt u aangeven welke redenen daarbij voor u van belang zijn?1. Ik zou liever zelf voor mijn pensioen zorgenzeer belangrijk/belangrijk/niet belangrijk en niet onbelangrijk/onbelangrijk/zeer
onbelangrijk 2. Ik heb in plaats van een pensioen liever een hoger inkomenzeer belangrijk/belangrijk/niet belangrijk en niet onbelangrijk/onbelangrijk/zeer
onbelangrijk3. Ik ben principieel tegen dit soort verplichtingenzeer belangrijk/belangrijk/niet belangrijk en niet onbelangrijk/onbelangrijk/zeer
onbelangrijk• Zijn er nog andere redenen waarom u tegen verplichte deelname aan
een beroepspensioenregeling bent?1. Ja, nl. ....2. NeeZelfstandigen die geen deelnemer in een beroepspensioenfonds waren kregen
de volgende vraag voorgelegd:• Wat zou u ervan vinden als u zich zou moeten aansluiten bij een
beroepspensioenregeling?1. Heel goed2. Het maakt me niet zoveel uit3. Ik zou daar tegen zijn4. Weet niet• Indien tegen:U hebt aangegeven dat u tegen verplichte aansluiting bij een beroepspensioenregeling
bent. Wilt u aangeven of een van de volgende redenen daarbij voor u van belang
is?1. Ik zorg liever zelf voor mijn pensioenzeer belangrijk/belangrijk/niet belangrijk en niet onbelangrijk/onbelangrijk/zeer
onbelangrijk2. Ik ben principieel tegen dit soort collectieve regelingenzeer belangrijk/belangrijk/niet belangrijk en niet onbelangrijk/onbelangrijk/zeer
onbelangrijk3. Ik geef er de voorkeur aan geen pensioenpremie te betalenzeer belangrijk/belangrijk/niet belangrijk en niet onbelangrijk/onbelangrijk/zeer
onbelangrijk(Indien partner aangesloten bij pensioenregeling)4. Het pensioen dat mijn partner opbouwt zal voldoende zijnzeer belangrijk/belangrijk/niet belangrijk en niet onbelangrijk/onbelangrijk/zeer
onbelangrijk22De leden van de CDA-fractie vragen of Europeesrechtelijke
regelgeving naar het oordeel van de regering dwingt tot afschaffing c.q. fundamentele
wijziging van de Wet Bpr of gaat het om een eigen beleidsoordeel van de regering.
Kan in dit verband nader ingegaan worden op de uitspraak van het Hof van Justitie
van 12 september 2000 waarin uitgesproken wordt dat de wetgever de beroepspensioenfondsen
verplicht kan stellen.De Europese regelgeving dwingt niet tot afschaffing c.q fundamentele wijziging
van de Wet Bpr. De door het kabinet geformuleerde solidariteitscriteria en
bepalingen inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen komen voort uit
eigen politieke overwegingen van het kabinet ten aanzien van de gronden om
de verplichtstelling te rechtvaardigen. De solidariteitscriteria komen dus
nadrukkelijk niet voort uit Europese regelgeving of jurisprudentie. Het kabinet
is in zijn beleid en standpunten echter vrij om verder te gaan dan wat Europese
regelgeving of jurisprudentie daarover vereist. Het kabinet is van mening
dat de inbreuk op de marktwerking en de individuele keuzevrijheid die een
gevolg zijn van een verplichtstelling, alleen te rechtvaardigen is door een
vergaande mate van solidariteit.Op de uitspraak van het Hof van Justitie van 12 september 2000 (medisch
specialisten) is bij het antwoord op vraag 21 al uitvoering ingegaan. 23De leden van de CDA-fractie vragen waarom niet wordt
gewacht op besluitvorming over de EU-richtlijn inzake de pensioenfondsen aangezien
deze wellicht ook consequenties kan hebben voor de beroepspensioenfondsen.De richtlijn is met name gericht op meer veilig en efficiënt beleggen
door pensioenfondsen en op het wegnemen van belemmeringen van grensoverschrijdende
activiteiten van pensioenfondsen.De besluitvorming ten aanzien van de Wet Bpr wordt bepaald door de vraag
aan welke voorwaarden moet zijn voldaan om een door de overheid opgelegde
verplichting tot deelneming in een beroepspensioenregeling te rechtvaardigen.
Het kabinet is van mening dat die rechtvaardiging alleen bestaat als er sprake
is van een vergaande mate van solidariteit. De EU-richtlijn inzake pensioenen
speelt bij deze principiële beleidsvraag geen rol.24De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze de
regering heeft getoetst of er nog steeds grote weerstand tegen de huidige
regeling bestaat waardoor het draagvlak twijfelachtig is. Staat dit niet haaks
op de keuze van de beroepsgroep om de wet in huidige vorm te willen handhaven?Het kabinet heeft twijfels ten aanzien van het draagvlak voor de huidige
Wet Bpr. Deze twijfel is eerder ook uitgesproken in mijn brief aan de Vaste
commissie voor SZW van 6 april jl. De twijfel van het kabinet komt voort uit
een aantal ontwikkelingen/zaken:• De «kaartenactie» van de tandartsen rond 1994 waaruit
duidelijk werd dat ongeveer de helft van de tandartsen in Nederland tegen
de verplichtstelling van hun pensioenregeling was.• De gang van zaken bij het beroepspensioenfonds voor de tandartsen
in de tweede helft van de jaren negentig: nadat de premieafdracht via de ziekenfondsdeclaraties
onmogelijk was geworden, bleek de representatieve organisatie, de NMT, niet
in staat een andere vorm van verplichte premieafdracht door haar leden geaccepteerd
te krijgen. Het enig alternatief voor het fonds was het premievrij maken van
de bestaande aanspraken en een deelnemersstop.• Reacties van een aantal individuele vrije beroepsbeoefenaren, zowel
voor- als tegenstanders. Het gaat hier overigens om kleine aantallen en voor-
en tegenstanders houden elkaar in evenwicht.• De procedures die in het verleden aanhangig zijn gemaakt bij het
Europese Hof van Justitie door fysiotherapeuten en medisch specialisten.• Uit een onderzoek naar de opvattingen van Nederlanders over hun
pensioenregelingen dat het Center Applied Research (voorheen Economisch Instituut
Tilburg) in september 1997 heeft gepubliceerd, blijkt dat slechts 39% van
de beroepsbeoefenaars het eens is met de verplichte deelname aan een beroepspensioen-regeling,
terwijl 51 procent van de beroepsbeoefenaars het niet eens is met een verplichte
deelname.Het is ook deze twijfel ten aanzien van het draagvlak voor de huidige
Wet Bpr geweest die voor mij de aanleiding heeft gevormd om de beroepsorganisaties
te vragen hun achterban te raadplegen over de twee opties van het kabinetsbesluit
zodat duidelijk zou worden naar welke optie hun voorkeur uitgaat. Tot nu toe
hebben slechts twee kleinere beroepsorganisaties aan dit verzoek gehoor gegeven.
De andere beroepsorganisaties hebben dit, naar eigen zeggen «om principiële
redenen», niet gedaan. Dit verzoek heeft derhalve geen
duidelijkheid opgeleverd over het draagvlak voor de huidige Wet Bpr.De twijfel ten aanzien van het draagvlak voor de huidige Wet Bpr staat
in de ogen van het kabinet niet haaks op de keuze van de beroepsorganisaties
om de Wet Bpr in huidige vorm te willen handhaven, omdat een representativiteitstoets
op de organisaties die de verplichtstelling aanvragen weinig zegt over de
mening van de beroepsgenoten over de hen aangeboden pensioenregeling en het
feit dat zij daarin verplicht moeten deelnemen. Ik verwijs daarvoor ook naar
het antwoord op vraag 10.Tot slot wil ik er op wijzen dat de weerstand tegen de Wet Bpr en de twijfel
over het draagvlak niet de aanleiding zijn geweest voor het kabinetsbesluit.
De achtergrond van dat besluit is, zoals ik in het antwoord op vraag 3 heb
beschreven, gelegen in de rechtvaardiging voor de beperking van de marktwerking
en de individuele keuzevrijheid die voortvloeien uit een verplichtstelling.25In 1999 stelde de regering dat de positie van een beroepsgenoot
principieel anders is dan die van een werknemer, hetgeen ook zou moeten doorwerken
in de voorwaarden voor de verplichte beroepspensioenregelingen, aldus de leden
van de D66-fractie. Is het juist, dat de regering dit principiële verschil
nu heeft verlaten en zo ja, op welke gronden? En hoe kenschetst de regering
thans die posities?Het kabinet is nog steeds van mening dat de positie van een beroepsgenoot
principieel anders is dan die van een werknemer. Het is en blijft immers een
feit dat er bij beroepsgenoten geen sprake is van een arbeidsverhouding en
dientengevolge de werkgever ontbreekt, terwijl bij werknemers wel sprake is
van een arbeidsverhouding en een werkgever.Dat wil echter niet zeggen dat dat ook betekent dat de representativiteitseisen
en de eis van gelijke behandeling van mannen en vrouwen die aan verplichtgestelde
pensioenregelingen voor werknemers worden gesteld niet ook aan verplichtgestelde
pensioenregelingen voor vrije beroepsbeoefenaren kunnen worden gesteld. Het
ontbreken van de werkgever maakt toepassing van solidariteitseisen in de ogen
van het kabinet niet onmogelijk. Erkend wordt dat de gevolgen van deze solidariteitseisen
door de deelnemers in de beroepspensioenregeling zelf volledig gedragen moeten
worden, zonder medefinanciering door werkgevers. Gelijke premies en gelijke
uitkeringen voor mannen en vrouwen leidt er bij vrije beroepsbeoefenaren toe
dat de lasten door de vrije beroepsgenoten tezamen gedragen moeten worden.
Een herverdeling tussen de deelnemers derhalve (solidariteit!).Voor de volledigheid wil ik onder uw aandacht brengen dat de huidige beroepspensioenregelingen
niet alleen betrekking hebben op zelfstandige beroepsbeoefenaars, maar ook
op beroepsbeoefenaars die in loondienst werken. Deze laatste groep kan weliswaar
vaak een jaarlijkse vrijstelling aanvragen, maar dat laat onverlet dat zij
wel onder de werkingssfeer van veel beroepspensioenregelingen vallen en daar
ook in deelnemen. Uit de resultaten van het feitenonderzoek dat Coopers &
Lybrand in 1996 heeft uitgevoerd in het kader van de MDW-operatie blijkt bijvoorbeeld
dat bij 5 van de 11 beroepspensioenregelingen ook werknemers (personen werkzaam
in loondienst) deelnemen:• apothekers (25% van deelnemers is werkzaam in loondienst);• dierenartsen (20% van deelnemers is werkzaam in loondienst);• fysiotherapeuten (70% van deelnemers is werkzaam in loondienst);• verloskundigen (5% van de deelnemers is werkzaam in loondienst); • notarissen (53% van de deelnemers is werkzaam in loondienst).26De leden van de fractie van GroenLinks vragen waaruit
het gebrek aan draagvlak blijkt bij beroepsgenoten voor een verplichte pensioenregeling.
Is die conclusie alleen gebaseerd op het onderzoek van het Centrum Applied
Research uit 1997? Zijn er nog andere onderzoeken waarop deze is gebaseerd?De aanleiding voor de twijfel van het kabinet ten aanzien van het draagvlak
onder vrije beroepsbeoefenaars voor een verplichte pensioenregeling zijn in
de beantwoording van vraag 24 beschreven. Het onderzoek van het Center Applied
Research vormt daarbij één van de aanleidingen.Het kabinet is niet op de hoogte van andere onderzoeken dan het onderzoek
van Centrum Applied Research waarin de mening van beroepsbeoefenaars ten aanzien
van een verplichte pensioenregeling is onderzocht.Standpunt beroepsorganisaties ten aanzien van kabinetsbesluit27De leden van de VVD-fractie vragen welke bezwaren de
beroepsorganisaties hebben tegen een Wet Bpr met solidariteits- en representativiteitseisen.Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de brief van de beroepsorganisaties
aan de Vaste commissies van SZW en VWS van 8 mei jl. waarin zij zelf hun bezwaren
tegen een Wet Bpr met solidariteits- en representativiteitseisen verwoorden.Ik trek hieruit de conclusie dat hun belangrijkste bezwaren zijn gericht
op:• de representativiteitseis;• de eis van gelijke behandeling van mannen en vrouwen (doorsneepremie,
gelijke uitkeringen mannen en vrouwen en gelijke ruilvoet bij uitruil van
nabestaandenpensioen en ouderdomspensioen).28De beroepsorganisaties hebben duidelijk aangegeven
dat zij de afschaffingsoptie ongewenst vinden, maar dat zij ten aanzien van
de tweede optie in de onmogelijkheid verkeren die uit te voeren omdat die
technisch onmogelijk is, aldus de vertegenwoordigers van deze organisaties.
Met andere woorden; de opstelling van de beroepsorganisaties is ingegeven
door een «niet kunnen» in plaats van een «niet willen».
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering hier nader op in kan gaan.
Deelt de regering de opvattingen van deze organisaties? Zo neen, waarom niet.Allereerst merkt het kabinet op dat het argument van de beroepsorganisaties,
dat de solidariteitseisen technisch niet uitvoerbaar zijn, betrekking heeft
op de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. In de ogen van de beroepsorganisaties
is toepassing van een gelijke (doorsnee)premie én een gelijke uitkering
voor mannen en vrouwen technisch niet verenigbaar zijn, omdat vrouwen gemiddeld
langer leven dan mannen.Dat vrouwen en mannen een verschillende levensverwachting hebben, is een
feit. Dat betekent echter niet dat gelijke uitkeringen en gelijke premies
niet mogelijk zijn. In het kader van de Wet recht van keuze voor ouderdomspensioen
in plaats van nabestaandenpensioen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen
(art. 2b PSW/gelijke uitkeringen) is dat immers onlangs geregeld voor beschikbare
premieregelingen in arbeidsvoorwaardelijke pensioenen. Gelijke uitkeringen
én gelijke premies zijn niet mogelijk als er sprake is
van een volledig individuele, actuariële premiestelling zonder enige
vorm van herverdeling binnen het fonds. Dat is echter een keuze die gemaakt
wordt. Beroepsorganisaties zouden ook kunnen kiezen voor een collectieve premiestelling
waarbij rekening wordt gehouden met het verschil in levensverwachting van
mannen en vrouwen. De keuze voor een collectieve premiestelling betekent in
feite ook de keuze voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen.Van een technische onverenigbaarheid is, zoals aangegeven in het antwoord
op vraag 16 en 17, in de ogen van het kabinet dan ook geen sprake.29De leden van de CDA-fractie vragen of een inhoudelijk
reactie kan worden geven op de bezwaren die de negen organisaties van vrije
beroepsbeoefenaren in hun brief van 10 november 2000 hebben uiteengezet, meer
in het bijzonder over de zorgvuldigheid van de procedure, de kritiek op de
kabinetsvisie als zou er voor de huidige Wet Bpr draagvlak ontbreken, de argumenten
pro handhaving van de Wet Bpr, de bezwaren tegen vijf, in deze brief genoemde
extra solidariteitseisen, de wezenlijke verschillen tussen regelingen voor
werknemers en zelfstandige beroepsbeoefenaren en de financiële gevolgen
voor deze beroepsbeoefenaren wanneer het kabinet haar voornemen onverkort
doorzet.Voor een inhoudelijke reactie op het ontbreken van draagvlak voor de huidige
Wet Bpr wordt verwezen naar het antwoord op vraag 24. Het door de beroepsorganisaties
aangedragen argument voor handhaving van de Wet Bpr, te weten dat de beroepsbeoefenaren
tevreden zijn over de huidige Wet Bpr, heeft in feite ook betrekking op draagvlak
en wordt derhalve ook bij het antwoord op vraag 24 aan de orde gesteld.Voor een inhoudelijke reactie op de argumenten voor handhaving van de
Wet Bpr en de bezwaren tegen de solidariteitseisen die, zoals al eerder aangegeven,
met name betrekking hebben op de gelijke behandeling van mannen en vrouwen,
wordt verwezen naar de antwoorden op vraag 16, 27 en 28.De wezenlijke verschillen tussen (regelingen voor) werknemers en zelfstandige
beroepsbeoefenaren zijn bij het antwoord op vraag 25 behandeld.Over de zorgvuldigheid van de gevolgde procedure wil het kabinet het volgende
opmerken. Het kabinetsbesluit voldoet naar de mening van het kabinet in voldoende
mate aan afwegingen van zorgvuldigheid en de mogelijkheid tot inspraak. De
beroepsorganisaties wordt in de ogen van het kabinet voldoende ruimte gelaten
om de besluitvorming alsnog, binnen de voorwaarden die het kabinet stelt,
een andere wending te geven. Op dit moment, in de fase tussen het principebesluit
en de definitieve keuze voor één van de twee opties van het
kabinetsbesluit, zijn de beroepsorganisaties betrokken bij verdere besluitvorming
en vindt regelmatig overleg plaats met de beroepsorganisaties.Van het «inconsistente beleid» waarover de beroepsorganisaties
spreken, is volgens het kabinet ook geen sprake. Het principebesluit is een
gevolg van een uitvoerig principieel debat met de Tweede Kamer dat heeft geresulteerd
in het door de Tweede Kamer gesteunde beleid ten aanzien van de verplichtstelling
van pensioenregelingen.In de financiële gevolgen voor de beroepsorganisaties bestaat op
dit moment onvoldoende inzicht. De berekeningen die door de beroepsorganisaties
worden genoemd gaan uit van afschaffing van de Wet Bpr zónder overgangsrecht.
Dit is geen reële veronderstelling.De berekeningen van de beroepsorganisaties zijn afgeleid van een ALM-studie
bij de artsenpensioenfondsen, die in opdracht van de beroepsorganisaties in
2000 is uitgevoerd door bureau Ortec. Dit bureau heeft de resultaten van de
studie op 25 oktober 2000 gepubliceerd in het rapport met de titel «ALM-studie
naar de solidariteit in de Artsenpensioenfondsen».Het rapport van Ortec biedt wel een aanwijzing dat afschaffing van de
Wet Bpr tot een kostenstijging kan leiden, maar is gezien de onduidelijkheid
over de waarschijnlijkheid van de in het rapport beschreven scenario's ook
niet meer dan een aanwijzing. Het kabinet is van mening dat het alleen zin
heeft om van realistische scenario's uit te gaan en in de ogen van het kabinet
dient daarbij ook zeker het scenario van collectieve contracten bij particuliere
verzekeraars worden meegenomen. In het rapport van Ortec wordt alleen de mogelijkheid
van individuele contracten beschreven. In het antwoord op vraag 33 ga ik daarop
nog uitvoerig in.30De leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering
de voornemens van kunstenaars die als vrije beroepsbeoefenaars een collectieve
pensioenregeling willen opzetten, beoordeelt.Het kabinet staat sympathiek tegenover het idee dat de beroepsorganisaties
voor kunstenaars het initiatief nemen om voor een beroepsgroep waar een goede
oudedagsvoorziening veelvuldig ontbreekt, op collectieve wijze een pensioenvoorziening
te regelen. Het kabinet heeft echter wel enige aarzeling in verband met het
moment waarop dit initiatief tot stand komt en acht het van belang dat de
kunstenaars zich realiseren dat de regelgeving ten aanzien van beroepspensioenregelingen
op termijn gaat veranderen. Immers als de pensioenregeling voor kunstenaars
onvoldoende solidariteit omvat, zal de verplichtstelling van korte duur zijn.
Het kabinet zal in overleg met de beroepsorganisaties voor kunstenaars onderzoeken
of een collectieve regeling zonder verplichtstelling ook een optie is.Dit neemt natuurlijk niet weg dat het verzoek om verplichtstelling op
basis van de huidige Wet Bpr zal worden afgehandeld.31Kan, ook gegeven de kritiek van de negen organisaties,
een nadere toelichting worden gegeven op het vermeende ontbrekende voldoende
draagvlak voor verplichtstelling, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Acht
de regering de brief van de betrokken organisaties niet representatief voor
wat er onder hun respectievelijke achterbannen leeft?Voor het antwoord op de vraag over het draagvlak wordt verwezen naar het
antwoord op vraag 24. In het antwoord op vraag 11 is reeds ingegaan op de
representativiteit van de beroepsorganisaties.32De beroepsorganisaties wijzen kennelijk ook de optie
van een nieuwe Wet Bpr met solidariteitsvereisten af. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen welke argumenten zij daarvoor hebben. Wat is het inhoudelijk commentaar
van de regering op die argumenten? Wijzen zij alle solidariteitsvereisten
af of is er één of een aantal waar zij zich met name tegen uitspreken. Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de antwoorden op de vragen
10, 11, 16, 17 en 27.Aandachtspunten vervolgtraject33De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering
in beeld kan brengen wat de financiële consequenties zijn voor de verschillende
beroepsbeoefenaars van beëindiging van de Wet Bpr. Volgens de medische
beroepsgroepen zou afschaffing van de Wet Bpr 150 miljoen gulden kosten als
elke huisarts afzonderlijk een vergelijkbare oudedagsvoorziening moet regelen.
Deelt de regering deze berekening en heeft dit een rol gespeeld bij de overwegingen
om voor te stellen de Wet Bpr in te trekken?Wordt het voor oudere huisartsen aantrekkelijk om vervroegd
uit te treden als de Wet Bpr wordt ingetrokken?Bij de beantwoording van deze vraag zal ik alleen ingaan op de door de
beroepsorganisaties veronderstelde financiële consequenties van beëindiging
van de Wet Bpr. Op de vraag of het voor oudere huisartsen aantrekkelijk wordt
om vervroegd uit te treden als de Wet Bpr wordt ingetrokken, ga ik in het
antwoord op vraag 37 uitgebreid in. Verder wil ik nogmaals opmerken dat er
op dit moment geen sprake is van een besluit om de Wet Bpr te beëindigen.
Beëindiging van de Wet Bpr is nog steeds één van de twee
opties van het principebesluit van het kabinet is.Afschaffing van de Wet Bpr houdt voor alle beroepsgroepen in dat er geen
sprake meer kan zijn van een verplichtstelling van een beroepspensioenregeling
voor een gehele beroepsgroep op grond van een wettelijke regeling. Door afschaffing
van de Wet zijn beroepsbeoefenaren, net als andere zelfstandigen, aangewezen
op de derde pijler voor de verzekering van hun pensioen. Wat dat betekent
voor de premie van de individuele verzekerde is op voorhand niet te zeggen
en zal van beroepsgenoot tot beroepsgenoot verschillen.Op dit moment bestaat geen inzicht in de financiële consequenties
van afschaffing van de Wet Bpr. Deze zijn namelijk mede afhankelijk van het
overgangsrecht. Uitgangspunt van dat overgangsrecht zal zijn dat de opgebouwde
pensioenaanspraken worden gewaarborgd. Verder zal er een dusdanig overgangstermijn
komen dat vrije beroepsgenoten voldoende in de gelegenheid worden gesteld
om alternatieven voor de huidige beroepspensioenregeling te zoeken en te realiseren.
Vanaf de datum van het principebesluit is, ook naar de beroepsorganisaties
toe, aangegeven dat in overleg met beroepsorganisaties een overgangsregeling
tot stand zal worden gebracht die voldoende waarborgen biedt voor de rechten
van de deelnemers in de verschillende regelingen.De uitspraken van de beroepsorganisaties over de financiële consequenties
van beëindiging van de Wet Bpr zijn gebaseerd op een onderzoek van bureau
Ortec. Over dit onderzoek wil ik het volgende opmerken.Uit het rapport van Ortec blijkt niet dat individuele regelingen ongeveer
150 miljoen (of 30%) hogere kosten met zich meebrengen dan de huidige
collectieve regelingen. Dat is een conclusie die de beroepsorganisaties zelf
afleiden uit de onderzoeksresultaten.Ortec heeft onderzocht het verschil in de gemiddelde pensioenuitkering
bij een gelijke premie tussen het artsenpensioenfonds en een aantal individuele
regelingen bij een verzekeraar. Daarbij zijn vier verschillende varianten
uitgewerkt. Bij een van die vier varianten was het gemiddelde pensioen bij
een individuele regeling 30% lager dan bij het beroepspensioenfonds. Echter
30% minder pensioen bij eenzelfde premie is actuarieel gezien
niet gelijk aan 30% meer premie bij een gelijk pensioen. Uit het rapport van
Ortec is niet af te leiden met hoeveel procent de premie moet stijgen om een
gelijk pensioen als het pensioen op grond van de beroepspensioenregeling te
realiseren.Bovendien moet hierbij worden aangetekend dat Ortec is uitgegaan van een
aantal scenario's waarin beroepsbeoefenaren hun pensioen op individuele basis
verzekeren bij een verzekeraar. Het realiteitsgehalte van de verschillende
scenario's is onduidelijk. Intrekking van de Wet Bpr betekent niet dat alleen
de mogelijkheid van individuele pensioenverzekeringen overblijft. Beroepsgenoten
kunnen ook na intrekking van de Wet Bpr een collectieve regeling realiseren.
Er zijn namelijk ook nog andere alternatieven (van collectieve pensioenverzekeringen)
denkbaar, zoals:• Aansluiting bij PGGM, voor de beroepsbeoefenaars in de welzijns-
en medische sector;• Oprichting van een onderlinge waarborgmaatschappij;• Een collectief contract afsluiten bij een verzekeraar.Bij deze alternatieven is het zelfs denkbaar dat aan het lidmaatschap
van de beroepsorganisaties een verplichting tot aansluiting bij de collectieve
pensioenregeling gekoppeld wordt.Verder is in het onderzoek van Ortec op geen enkele wijze rekening gehouden
met het feit afschaffing van de Wet Bpr uiteraard gepaard zal gaan met overgangsrecht.Op grond van bovenstaande argumenten is het kabinet dan ook van mening
dat de resultaten van het onderzoek van Ortec een grote mate van onzekerheid
omvatten.Een eventuele kostenstijging ten gevolge van de afschaffing van de Wet
Bpr is, zoals eerder opgemerkt, in de ogen van het kabinet geen reden voor
handhaving van de verplichtstelling. Daarbij komt dat een kostenstijging gecompenseerd
kan worden door bijvoorbeeld een versobering van de beroepspensioenregeling.Een eventuele kostenstijging heeft geen rol gespeeld bij de overwegingen
om de Wet Bpr in te trekken. De overwegingen die daaraan ten grondslag liggen
komen voort uit de vraag waarin de rechtvaardiging voor de verplichtstelling
gelegen is. Daaraan is in het antwoord op vraag 3 aandacht besteed.34De leden van de PvdA-fractie zouden graag meer inzicht
te willen krijgen in de verschillen binnen een beroepspensioenregeling. Tevens
willen zij graag inzicht krijgen in de verhouding tussen het huidige inkomen
van de betreffende beroepsgroepen, de hoogte van de premie en de hoogte van
de pensioenuitkering. Hoe gaat een overgangsregime eruit zien? Welk effect
heeft een eventueel overgangsregime voor de financiële consequenties
van afschaffing van de Wet Bpr? Wat zijn de financiële consequenties
van modernisering van de Wet Bpr?Het kabinet heeft onvoldoende inzicht in de verschillen binnen de beroepspensioenregelingen.Het overgangsregime is op dit moment niet relevant, omdat nog niet besloten
is de Wet Bpr definitief in te trekken. Wel is duidelijk dat als intrekking
van de Wet Bpr aan de orde is, het overgangsregime als uitgangspunt zal hebben
dat de opgebouwde pensioenrechten worden gewaarborgd. Verder zal er een dusdanig
overgangstermijn komen dat vrije beroepsgenoten voldoende in de gelegenheid
worden gesteld om alternatieven voor de huidige beroepspensioenregeling
te zoeken en te realiseren. Over de financiële consequenties van het
overgangsregime is derhalve ook nog geen uitspraak te doen. Datzelfde geldt
voor de financiële consequenties van modernisering van de Wet Bpr. Over
dit laatste wil het kabinet wel alvast opmerken van mening te zijn dat deze
met versobering van de pensioenregelingen op andere punten, ook kostenneutraal
kan worden vormgegeven.35De leden van de VVD-fractie vragen welke consequenties,
behalve op fiscaal en pensioengebied, intrekking van de Wet Bpr nog meer kan
hebben.De mogelijke consequenties van intrekking van de Wet Bpr zijn in het antwoord
op vraag 33 en 37 aan de orde.36De leden van de VVD-fractie vragen welke maatschappelijke
gevolgen intrekking van de Wet Bpr heeft voor met name oudere deelnemers aan
de beroepspensioenregelingen.In het antwoord op vraag 37 wordt ingegaan op de door de beroepsorganisaties
veronderstelde gevolgen van intrekking van de Wet Bpr voor oudere deelnemers
aan beroepspensioenregelingen in het algemeen, en voor oudere huisartsen in
het bijzonder.37De leden van de VVD, CDA en D66-fractie vragen of de
regering kan ingaan op de mogelijk grote uitstroom van huisartsen wanneer
de Wet Bpr wordt afgeschaft. Deelt de regering de mening van verschillende
organisaties dat afschaffing van de Wet Bpr in dat geval leidt tot mogelijk
ontwrichting van de gezondheidszorg? Heeft de regering over deze en soortgelijke
gevolgen van een eventuele afschaffing contact gezocht met de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en, zo ja, wat is haar opvatting terzake?Over de betrokkenheid en de opvatting van de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport kan ik het volgende opmerken. Het principebesluit van 3 maart
2000 tot hetzij afschaffing hetzij aanpassing van de Wet Bpr is genomen door
de Ministerraad. Dientengevolge is de minister van VWS bij de totstandkoming
van dit besluit betrokken geweest en wordt dit besluit ook door haar gedragen.
Ook daarna is er contact geweest tussen mij en de minister van VWS en tussen
SZW en VWS op ambtelijk niveau.De beroepsorganisaties hebben in hun brief van 11 december 2000 aangegeven
dat intrekking van de Wet Bpr er toe kan leiden dat het voor huisartsen van
55 jaar en ouder interessant wordt om vervroegd uit te treden. Dit zou zich
voordoen indien door afschaffing van de Wet Bpr de beroepspensioenfondsen
«slapende fondsen» worden en zowel de pensioenrechten als een
evenredig deel van de beleggingsreserve in de vorm van waardeoverdracht wordt
uitgekeerd en de in het fonds achterblijvende beleggingsreserve evenredig
verdeeld wordt over de in het fonds achterblijvende deelnemers. De verhoging
van de pensioenaanspraken die hier het gevolg van is, maakt het volgens de
beroepsorganisaties voor deelnemers van 55 jaar en ouder (in 2003 betreft
dat volgens de beroepsorganisaties ruim 2000 huisartsen) zeer interessant
om vervroegd uit te treden. De beroepsorganisaties baseren deze conclusie
mede op het rapport van Ortec. De conclusie dat het voor deelnemers van 55 jaar en ouder interessant
wordt om vervroegd uit te treden, is niet terug te vinden in het Ortec-rapport.
Het betreft hier een eigen conclusie van de beroepsorganisaties.Uit het onderzoeksrapport van Ortec blijkt bovendien dat het ontstaan
van slapersfondsen slechts één van de denkbare scenario's is
voor pensioenfondsen bij afschaffing van de Wet Bpr. Binnen dit scenario onderscheidt
Ortec drie varianten waarvan een slapersfonds met overdracht van pensioenrechten
en beleggingsreserve er één is.De door de beroepsorganisaties veronderstelde uitstroom van huisartsen
doet zich overigens ook alleen voor als het scenario van slapersfondsen waarbij
de beleggingsreserve wordt omgezet in extra pensioenaanspraken daadwerkelijk
optreedt. Gezien de gang van zaken bij het tandartsenpensioenfonds, is het
maar zeer de vraag of dit een realistisch scenario is. Daarbij dient bovendien
niet vergeten te worden dat het de besturen van de beroepspensioenfondsen
zijn die bepalen of de overreserves wel of niet voor extra pensioenaanspraken
worden aangewend. Wat de effecten voor de verschillende beroepsgroepen zijn
is derhalve in hoge mate afhankelijk van het beleid dat de besturen van de
beroepspensioenfondsen voeren naar aanleiding van de afschaffing van de Wet
Bpr.Bovendien moet niet vergeten worden dat bij de variant met waardeoverdracht
van pensioenrechten en beleggingsreserves in geval van individuele waardeoverdracht
alleen sprake kan zijn van overdracht van de opgebouwde pensioenrechten. Bij
individuele waardeoverdracht wordt de beleggingsreserve níet overgedragen.
Alleen bij collectieve waardeoverdracht kan sprake zijn van een overdracht
van pensioenrechten én beleggingsreserve. De Pensioen- en Verzekeringskamer
zal daarmee echter alleen akkoord gaan als de pensioenrechten van de achterblijvende
deelnemers niet in gevaar komen.In aanvulling hierop wordt opgemerkt dat de verhoging van pensioenaanspraken
in de ogen van het kabinet niet zomaar tot vervroegd uittreden vanaf 55
jaar kan leiden. Op grond van het pensioenreglement van de Stichting Pensioenfonds
voor Huisartsen is de pensioenleeftijd 65 jaar. Deelnemers kunnen ervoor kiezen
eerder met pensioen te gaan. Het pensioen kan echter op z'n vroegst ingaan
als de huisarts de leeftijd van 60 jaar bereikt. Huisartsen die dus vóór
hun 60ste vervroegd willen uittreden, zullen zelf de periode tot aan de ingang
van het pensioen moeten overbruggen. De gemiddelde pensioeningangsleeftijd
voor huisartsen ligt op dit moment overigens op 62 jaar.Het feit dat het pensioen van huisartsen niet eerder kan ingaan dan bij
het bereiken van de 60-jarige leeftijd, maakt het zeer onwaarschijnlijk dat
het door de beroepsorganisaties genoemde aantal van ruim 2000 vervroegd uittredende
huisartsen juist is. Uit cijfers van SBA Artsenpensioenfondsen blijkt namelijk
dat in 2003 slechts een kleine 700 van de ruim 7000 huisartsen die op 31 december
2000 nog actief waren, 60 jaar of ouder zijn. In combinatie met het feit dat
de gemiddelde pensioeningangsleeftijd van huisartsen op dit moment 62 jaar
bedraagt, tonen deze cijfers aan dat het door de beroepsorganisaties genoemde
aantal van ruim 2000 vervroegd uittredende huisartsen niet reëel is.Overigens is aan de beroepsorganisaties al diverse malen gevraagd om de
stelling dat intrekking van de Wet Bpr leidt tot vervroegde uittreding, met
cijfermateriaal te onderbouwen. De tot nu toe ontvangen informatie onderbouwt
deze onvoldoende. Onduidelijk is in welke mate deze ontwikkeling zich voortdoet
en welke oorzaken daaraan precies ten grondslag liggen. Wel is bekend dat
veel huisartsen te maken hebben met een hoge werkdruk. Deze werkdruk vormt
een aanzienlijke kans op het afhaken van een relatief fors aantal huisartsen.
Wanneer die vervroegde uittreding daadwerkelijk zou optreden,
zou dat een risico voor het niveau van dienstverlening in de gezondheidszorg
zijn. De tot nu toe beschikbare gegevens zijn echter onvoldoende volledig
om conclusies op te baseren.38De leden van de D66 vragen welk tijdspad de regering
in gedachten heeft om te komen tot solidariteit in beschikbare premieregelingen.Een definitief tijdpad zal in goed overleg met de beroepsorganisaties
tot stand worden gebracht. Een indicatie voor zo'n tijdpad is dat sociale
partners voor beschikbare premieregelingen voor werknemers zo'n 5 jaar de
tijd hebben gekregen (Wetsvoorstel 26 711). 39De leden van de GroenLinks-fractie vragen welke financiële
en/of andere consequenties de solidariteitsvereisten hebben voor vrije beroepsbeoefenaren.
Hoe zijn die consequenties onderzocht? Vormen die consequenties mogelijk de
achtergrond van het vermoeden van de regering dat het draagvlak voor een aangepaste
wet nog kleiner is dan voor de huidige. Welke aanwijzingen heeft de regering
daarvoor?Voor de financiële en ander consequenties wordt verwezen naar het
antwoord op vraag 29.In aanvulling daarop kan opgemerkt worden dat de effecten van toepassing
van de solidariteitseisen nog niet volledig zijn onderzocht. Dat heeft te
maken met het feit dat het kabinetsbesluit twee opties omvat en het kabinet
eerst wil vaststellen naar welke van deze twee opties de voorkeur van de beroepsorganisaties
uitging voordat de effecten volledig worden onderzocht.De mogelijke (financiële) consequenties van intrekking van de Wet
Bpr zijn nadrukkelijk niet de achtergrond van
het kabinetsbesluit geweest. De achtergrond van het kabinetsbesluit is gelegen
in de vraag op welke wijze een van de overheid opgelegde verplichting tot
deelneming in een pensioenregeling, waardoor beroepsgenoten geen keuzevrijheid
meer hebben ten aanzien van hun pensioenregeling, kan worden gerechtvaardigd.
Het kabinet is van mening dat dat alleen kan als er sprake is van een vergaande
mate van solidariteit.Het kabinet is zich bewust van het feit dat solidariteit naast opbrengsten
ook kosten met zich meebrengt. Ook bij de invoering van solidariteitseisen
voor bedrijfstakpensioenfondsen is vastgesteld dat solidariteit kosten met
zich meebrengt. Ook daar heeft dat er niet toe geleid dat is afgezien van
de introductie van solidariteitseisen. Het kabinet vindt dit «prijskaartje»
van de verplichtstelling niet onredelijk, zeker niet gezien de kostenbesparingen
die met een collectieve, verplichte pensioenregeling eveneens kunnen worden
bereikt (schaalvoordelen).De verwachting dat het draagvlak voor een aangepaste wet nog kleiner is
dan voor de huidige wet komt mede voort uit de gesprekken die de afgelopen
maanden zijn gevoerd met de beroepsorganisaties. Het gegeven dat in de loop
der jaren in een aantal gevallen solidariteitselementen zoals de doorsneepremie
zijn verdwenen, vormt hiervoor een indicatie.Conclusie40De regering heeft de beroepsorganisaties twee opties
voorgelegd, aldus de leden van de PvdA-fractie. Heeft de regering ook overwogen
om de gewenste modernisering van de Wet Bpr door te zetten zonder steun van
de bestaande beroepsorganisaties? Hierdoor blijft het in de toekomst mogelijk voor georganiseerde beroepsbeoefenaars om het initiatief
te nemen om op een moderne manier gezamenlijk de pensioenvoorziening te organiseren
met alle maatschappelijke voordelen van dien.Leidt afschaffing van de Wet Bpr tot vergroting van
de «witte vlek», dat wil zeggen beroepsbeoefenaars die geen oudedagsvoorziening
opbouwen? Vindt de regering dit wenselijk, nu de Wet Bpr (evenals de Wet Bpf)
juist tot stand is gekomen om «witte vlekken» op pensioengebied
zoveel mogelijk tegen te gaan?Het kabinet heeft niet overwogen de modernisering van de Wet Bpr door
te zetten zonder steun van de bestaande beroepsorganisaties. Het kabinet heeft
daarvoor twee redenen.In de eerste plaats is het kabinet van mening dat het niet waarschijnlijk
is dat, nu álle huidige beroepsorganisaties een modernisering van de
Wet Bpr van de hand wijzen, ándere georganiseerde beroepsbeoefenaars
die nu geen verplichtstelling van een beroepspensioenregeling aanvragen, dat
in de toekomst wel zullen doen. Modernisering van de Wet Bpr zonder steun
van de beroepsorganisaties zou dan betekenen dat er een wet tot stand komt
waarvan in de toekomst naar alle waarschijnlijkheid geen gebruik wordt gemaakt.Een tweede reden is gelegen in het feit dat het kabinet er de voorkeur
aan geeft om, als er geen draagvlak is voor modernisering van de Wet Bpr,
de Wet Bpr in te trekken en door middel van overgangsrecht extra waarborgen
te creëren voor de opgebouwde pensioenrechten van de deelnemers. Modernisering
van de Wet Bpr zonder draagvlak daarvoor betekent dat de beroepsorganisaties
die nu een verplichtstelling hebben aangevraagd, een verzoek om intrekking
van die verplichtstelling zullen indienen, zónder dat daarbij voorzien
wordt in extra begeleidende maatregelen om de opgebouwde pensioenrechten te
waarborgen . Het kabinet geeft er de voorkeur aan om via overgangsrecht te
voorzien in een goede waarborg van de opgebouwde rechten die past bij de situatie
waarin collectief de regeling wordt beëindigd.Op de witte vlekken is bij de antwoorden op vraag 5 en 7 al ingegaan.41De leden van de CDA-fractie vragen wanneer naar verwachting
het overleg c.q. de communicatie met de betrokken beroepsgenoten zal plaatsvinden.
Is er nadat het voornemen tot besluitvorming bekend gemaakt is door de regering
initiatief genomen tot overleg met de betrokken maatschappelijke organisaties?
Zo neen, waarom niet?Het principebesluit van het kabinet om de Wet Bpr in te trekken tenzij
er een draagvlak bestaat voor een aangepaste Wet Bpr met solidariteits- en
representativiteitseisen is genomen op 3 maart 2000. Diezelfde dag heb ik
de beroepsorganisaties per brief op de hoogte gesteld van het kabinetsbesluit
en van het voornemen een consultatie-traject met de beroepsorganisaties te
starten. Op 20 maart 2000 zijn de beroepsorganisaties, in het kader van de
eerste stap in het consultatietraject, uitgenodigd voor een informatieve bijeenkomst
over het kabinetsbesluit. Deze bijeenkomst heeft plaatsgevonden op 4 april
2000. Sindsdien hebben er diverse gesprekken plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers
van de beroepsorganisaties en ambtelijk SZW, zowel op initiatief van SZW als
op initiatief van de beroepsorganisaties.In aanvulling hierop hecht ik eraan op te merken dat de door de beroepsorganisaties
in hun brief van 8 mei jl. aan de Vaste commissies voor SZW en VWS diverse
malen geponeerde stelling dat zij ondanks herhaald aandringen niet in de gelegenheid
zijn gesteld om met mij te spreken, onjuist is. Er hebben, zoals hiervoor
al is aangegeven, de afgelopen maanden diverse gesprekken plaatsgevonden
tussen vertegenwoordigers van de beroepsorganisaties en ambtelijk SZW. Daarbij
is vanuit ambtelijk SZW aangegeven dat deze gesprekken bedoeld zijn om het
standpunt en de argumenten van de beroepsorganisaties duidelijk te krijgen
en zoveel mogelijk onderbouwd door gegevens, ter voorbereiding van een gesprek
met mij. Dit is een gebruikelijke procedure. De beroepsorganisaties hebben
tegen deze procedure nooit bezwaar gemaakt en hebben tijdens de hiervoor genoemde
ambtelijke gesprekken nimmer om een overleg op politiek niveau gevraagd.In mijn brief van 6 april jl heb ik aangegeven dat ik mij nog een keer
met de beroepsorganisaties wil verstaan om te horen naar welke optie hun voorkeur
uitgaat. Tijdens het meest recente gesprek op ambtelijk niveau, hebben de
beroepsorganisaties aangegeven dat het hun voorkeur heeft dat dit gesprek
met mij zal plaatsvinden nádat het algemeen overleg met de Vaste commissies
voor SZW en VWS heeft plaatsgevonden.42De leden van de D66-fractie vragen of de regering het
verantwoord acht de Wet Bpr af te schaffen wanneer daardoor flankerende maatregelen
voor de in- en uitstroom van beroepsgenoten, zoals deeltijdpensioen, functioneel
leeftijdsontslag, arbeidsongeschiktheidspensioen, uitgesloten worden.De mogelijkheden om deeltijdpensioen, functioneel leeftijdsontslag of
een arbeidsongeschiktheidspensioen te realiseren worden niet bepaald door
het (voort)bestaan van de Wet Bpr. Ook als de Wet Bpr zou worden afgeschaft,
kunnen beroepsgroepen, als daaraan behoefte bestaat, deze zaken op collectieve
wijze regelen, bijvoorbeeld door middel van een collectief contract bij een
verzekeraar of de oprichting van een onderlinge waarborgmaatschappij. Bij
deze alternatieven is het zelfs denkbaar dat aan het lidmaatschap van de beroepsorganisaties
een verplichting tot aansluiting bij de collectieve pensioenregeling gekoppeld
wordt.43De leden van de D66-fractie vragen wanneer het overleg
met de beroepsorganisaties plaatsvindt. Op welke termijn verwacht de regering
een definitief besluit te nemen?Het door mij in mijn brief van 6 april jl aan de Vaste commissie voor
SZW aangekondigde gesprek met de beroepsorganisaties vindt, op verzoek van
de beroepsorganisaties, plaats ná het algemeen overleg met de Vaste
commissies voor SZW en VWS op 4 juli aanstaande.Over de termijn waarop het kabinet een definitief besluit neemt ten aanzien
van de Wet Bpr, kan ik nu nog geen concrete uitspraak doen. Ik wil daarvoor
de uitkomsten van het overleg met de beroepsorganisaties afwachten.44De leden van de D66-fractie vragen of de regering van
mening is dat de huidige onduidelijke situatie een belemmering vormt voor
het realiseren van de doelstelling dat een pensioenregeling zekerheid moet
bieden aan de deelnemers.Het kabinet is van mening dat de huidige situatie waarin er twee opties
voorliggen en nog geen definitieve besluitvorming heeft plaatsgevonden ten
aanzien van de opties, geen belemmering vormt voor de zekerheid die pensioenregelingen
moeten bieden. Ten aanzien van de opgebouwde pensioenrechten verandert er
namelijk niets. Deze worden altijd gewaarborgd, zowel bij de optie waarin
de Wet Bpr wordt gemoderniseerd als bij de optie waarbij de Wet
Bpr wordt ingetrokken. In dat laatste geval zullen de opgebouwde pensioenrechten
via overgangsrecht in ieder geval gewaarborgd worden. Verder zal er een dusdanig
overgangstermijn komen dat vrije beroepsgenoten voldoende in de gelegenheid
worden gesteld om alternatieven voor de huidige beroepspensioenregeling te
zoeken en te realiseren.45De leden van de GroenLinksfractie vragen welke consequenties
de intrekking van de wet heeft en het verwijzen van beroepsgenoten naar particuliere
regelingen. Kan dat duurder zijn voor de doorsnee individuele verzekerde beroepsgenoot?
Klopt de berekening van bureau Ortec dat het ruim 30% duurder zal uitpakken?
Als dat zo is, is de regering voornemens de beroepsgenoten daarvoor financieel
te compenseren?Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het antwoord op vraag
33.46Als de Wet Bpr zou worden afgeschaft, kan het dan zijn
dat bepaalde beroepsgenoten geweigerd of onder aangepaste voorwaarden geaccepteerd
worden voor een particuliere verzekering met nabestaandencomponent vanwege
hun gezondheid, zo vragen de leden van de GroenLinksfractie. Ontstaat zo niet
een onverzekerd segment? Wat denkt de regering te doen voor mensen die nu
verzekerd zijn via de verplichte regeling en daardoor nooit de gelegenheid
te baat genomen hebben een gemiddelde regeling af te sluiten toen ze jonger
waren en nu op middelbare leeftijd geconfronteerd worden met aangepaste voorwaarden
vanwege bijvoorbeeld te hoog cholesterolgehalte en overgewicht? Komt er voor
verzekeraars een eenmalige acceptatieplicht voor mensen uit verplichte verzekeringen?De vraag of bepaalde beroepsgenoten geweigerd of onder aangepaste voorwaarden
geaccepteerd worden voor een particuliere verzekering vanwege hun gezondheid
is niet eenduidig te beantwoorden. Dat hangt namelijk af van de situatie die
er na afschaffing van de Wet Bpr gaat ontstaan. Als de beroepsorganisaties
het initiatief zouden nemen om op een andere manier dan middels de verplichtstelling
een collectieve pensioenregeling te realiseren dan hoeft deze ontwikkeling
zich niet voor te doen. Als er na intrekking van de Wet Bpr geen collectieve
pensioenregeling(en) worden gerealiseerd en beroepsbeoefenaars op individuele
basis hun pensioen moeten onderbrengen bij verzekeraars, kunnen medische keuringen
ertoe leiden dat zij geweigerd worden of alleen tegen een hogere premie worden
toegelaten.Een acceptatieplicht voor mensen uit een verplichte pensioenregeling die
hun pensioen bij een verzekeraar gaan onderbrengen bestaat ook niet voor mensen
die vanuit een verplichtgestelde bedrijfstakpensioenregeling of een andere
bedrijfstakpensioenregeling of ondernemingspensioenregeling waar geen medische
keuringen plaatsvinden, overstappen naar een particuliere verzekeraar. Het
kabinet ziet dan ook geen reden om dat voor vrije beroepsbeoefenaren wel te
realiseren.47De leden van de SP-fractie vragen wat de argumenten
zijn van de beroepsorganisaties om een Wet Bpr met solidariteitseisen af te
wijzen.Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
27. 48De leden van de SP-fractie vragen wat de argumenten
zijn van de beroepsorganisaties om afbouw van de Wet Bpr af te wijzen.Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de brief van de beroepsorganisaties
aan de Vaste commissies van SZW en VWS van 8 mei jl. zij zelf hun bezwaren
tegen afschaffing van de Wet Bpr verwoorden.49De leden van de SP-fractie vragen wat de consequenties
zijn voor de verschillende beroepsgroepen, indien de Wet Bpr afgeschaft wordt.Afschaffing van de Wet Bpr houdt voor alle beroepsgroepen in dat er geen
sprake meer kan zijn van een verplichtstelling van een beroepspensioenregeling
voor een gehele beroepsgroep op grond van een wettelijke regeling. Door afschaffing
van de Wet Bpr zijn beroepsbeoefenaren, net als andere zelfstandigen, aangewezen
op de derde pijler voor de verzekering van hun pensioen.In het antwoord op vraag 33 is aandacht besteed aan de mogelijke financiële
consequenties van afschaffing van de Wet Bpr.50De leden van de SP-fractie vragen waarom de regering
het verantwoord vindt om onder de gegeven omstandigheden de Wet Bpr af te
schaffen.Allereerst wil ik nogmaals benadrukken dat de beslissing om de Wet Bpr
af te schaffen op dit moment nog niet genomen is. Er is sprake van twee opties.Als het besluit wordt genomen om de Wet Bpr in te trekken zal dat op een
verantwoorde manier met bijbehorend overgangsrecht gebeuren. Dat overgangsrecht
zal voldoende waarborgen omvatten voor de rechten van de deelnemers in de
verschillende beroepspensioenregelingen en er zorg voor dragen dat de pensioenbestemming
van de middelen van de beroepspensioenfondsen behouden blijft. De door de
deelnemers opgebouwde pensioenrechten komen derhalve niet in gevaar.Daarnaast is het kabinet van mening dat afschaffing van de Wet Bpr verantwoord
is omdat de achtergrond van een eventuele afschaffing van de Wet Bpr gelegen
is in het feit dat de rechtvaardiging voor de verplichtstelling in de vorm
van «een vergaande mate van solidariteit» ontbreekt. In de ogen
van het kabinet is het niet verantwoord de Wet Bpr in ongewijzigde vorm te
handhaven, omdat een verplichtstelling zonder solidariteit niet verantwoord
en te rechtvaardigen is, gezien de beperking van de marktwerking en individuele
keuzevrijheid.De mogelijke financiële en maatschappelijke consequenties van afschaffing
van de Wet Bpr, zoals onder andere aan de orde zijn gekomen in vraag 33 en
37, zullen uiteraard in het definitieve besluitvormingsproces meegenomen worden. XNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Van Lente (VVD),
Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP),
Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü
(VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Depla (PvdA), Bolhuis (PvdA).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop
(ChristenUnie), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), J. Ten
Hoopen (CDA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Dankers (CDA), Wagenaar (PvdA), Middel (PvdA), Weekers
(VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Van Splunter (VVD),
Van der Hoek (PvdA), Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27833-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl