Rassendiscriminatie; Brief minister met het Plan van aanpak discriminatie en de reactie van het kabinet op de Monitor Rassendiscriminatie 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30950, nr. 1 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-02-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30950 nr. 1

30-11-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamAanpak DiscriminatieAlsmede de reactie van het kabinet op de Monitor Rassendiscriminatie
2005AANPAK DISCRIMINATIE1. Waarom een aanpak van discriminatie?2. Kabinetsbeleid in relatie tot de bestrijding van
discriminatie2.1 De kabinetsreactie op het advies van de Regiegroep
onder voorzitterschap van oud-minister Borst-Eilers over de toekomst van de
AntidiscriminatiebureausEen nieuwe inrichting van lokale antidiscriminatievoorzieningenAdvies RegiegroepReactie kabinet3. De monitor Rassendiscriminatie 20053.1 Bevindingen op hoofdlijnen van de Rassenmonitor
20053.2 Eenduidig patroon3.3 De terreinen: Arbeidsmarkt en het onderwijs3.4 Dienstverlening3.5 Aangiftebereidheid3.6 Klachtbereidheid3.7 Beeldvorming4. Reactie van het kabinet op de Rassenmonitor 2005
en het onderzoek van Motivaction4.1 Reeds in gang gezet beleid in relatie tot de
bestrijding van racisme4.1.1 ArbeidsmarktToerusting voor de arbeidsmarktBIMBAfspraken Werktop4.1.2 Goederen en diensten4.1.3 Onderwijs4.1.4 Actieplan Grondrechtenbevordering4.1.5 Negatieve beeldvorming en binding4.1.6 Meldbereidheid voor klachten over discriminatie
vergroten4.1.7 ADB’s en lokaal overleg4.1.8 Inspanningen van politie en Openbaar MinisterieKlachten politieKlachten OM4.1.9 Aangifte en registratie van discriminatiezaken4.1.10 Evaluatie Aanwijzing Discriminatie5. Tot besluit
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30950Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 91 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 950Rassendiscriminatienr. 11BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 november 2006Tijdens een debat in februari 20052 heb ik
u toegezegd met een plan te komen inzake de aanpak van discriminatie.De afgelopen drie jaar is door het kabinet op het terrein van de bestrijding
van discriminatie veel ondernomen en veel is nog in uitvoering.Vanuit de portefeuille voor Vreemdelingenzaken en Integratie is de focus
in deze aanpak vooral gericht op rassendiscriminatie.Op grond hiervan bestaat de aanpak Discriminatie uit de volgende aspecten:1. De kabinetsreactie op het advies van de door mij ingestelde Regiegroep
onder voorzitterschap van oud-minister E. Borst-Eilers over de toekomst van
de Antidiscriminatiebureaus. Het advies van de Regiegroep is medio februari
2006 aan de kamer gestuurd.2. Een kabinetsreactie op de monitor Rassendiscriminatie 2004.Bovendien zal in de kabinetsreactie op de monitor Rassendiscriminatie
2004, op verzoek van de kamerleden Dijsselbloem en Halsema, worden ingegaan
op het onderzoek van Motivaction naar discriminatie in Nederland.3Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. VerdonkAanpak DiscriminatieAlsmede de reactie van het kabinet op de Monitor Rassendiscriminatie
2005AANPAK DISCRIMINATIE3   1.Waarom een aanpak van discriminatie?3   2.Kabinetsbeleid in relatie tot de bestrijding van discriminatie42.1De kabinetsreactie op het advies
van de Regiegroep onder voorzitterschap van oud-minister Borst-Eilers over
de toekomst van de Antidiscriminatiebureaus4  Een nieuwe inrichting van lokale antidiscriminatievoorzieningen4    3.De monitor Rassendiscriminatie 200573.1Bevindingen op hoofdlijnen van
de Rassenmonitor 20057 3.2Eenduidig patroon8 3.3De terreinen: Arbeidsmarkt en het
onderwijs8 3.4Dienstverlening83.5Aangiftebereidheid9 3.6Klachtbereidheid93.7Beeldvorming9    4.Reactie van het kabinet op de Rassenmonitor 2005 en het onderzoek
van Motivaction104.1Reeds in gang gezet beleid in relatie
tot de bestrijding van racisme11 4.1.1Arbeidsmarkt11 Toerusting voor de arbeidsmarkt12 4.1.2Goederen en diensten13 4.1.3Onderwijs15 4.1.4Actieplan Grondrechtenbevordering15 4.1.5Negatieve beeldvorming en binding16 4.1.6Meldbereidheid voor klachten
over discriminatie vergroten17 4.1.7ADB’s en lokaal overleg18 4.1.8Inspanningen van politie en Openbaar
Ministerie18  Klachten politie19  Klachten OM21 4.1.9Aangifte en registratie van discriminatiezaken21 4.1.10Evaluatie Aanwijzing Discriminatie22    5.Tot besluit23AANPAK DISCRIMINATIE1. Waarom een aanpak van discriminatie?In 2005 heeft ongeveer de helft van de mensen met een Turkse en Marokkaanse
achtergrond in Nederland naar eigen zeggen te maken gehad met meer of minder
ernstige vormen van discriminatie op grond van hun herkomst. Niet alleen allochtonen
hebben te maken met discriminatie. In 2005 zijn ook naar schatting 300 000
autochtone Nederlanders met discriminatie geconfronteerd.Discriminatie op grond van groepskenmerken komt in velerlei varianten
voor en lijkt onlosmakelijk verbonden met groepsvorming in het algemeen. Er
is dan ook, naast discriminatie op grond van ras, een heel scala van discriminatiegronden
zoals geloof, leeftijd, geslacht, lichamelijke of verstandelijke handicap
en seksuele voorkeur.Discriminatie in het maatschappelijk en openbare leven leidt tot uitsluiting
en vergt handelend optreden van de overheid ter bescherming van slachtoffers
en ter sanctionering van daders. Daarnaast heeft de overheid tot taak maatregelen
te treffen om discriminatie zoveel mogelijk te voorkomen opdat een ieder op
een gelijke voet en volwaardig aan de samenleving deel te nemen. Nederland
kent gelijkebehandelingswetgeving, die mede is gebaseerd op internationale
verdragen waaraan Nederland gebonden is. Deze wet, maar ook het strafrecht,
bieden ruime mogelijkheden om vormen van discriminatie aan te pakken. Ter
voorkoming van discriminatie is van belang dat er ook bewustwording is dat
en wanneer bepaald gedrag mensen kwetst of uitsluit. Daartoe heeft de Rijksoverheid
de afgelopen actieplannen ingediend en uitgevoerd die zien op de verschillende
non-discriminatiegronden. Daarnaast ondersteunt de overheid initiatieven van
burgers en organisaties om discriminatie te bestrijden.Discriminatie is niet alleen iets dat alleen maar in Nederland speelt
en lijkt van alle tijden, maar de aard en reikwijdte waarin het voorkomt is
in de loop van de tijd veranderd. De benadering van discriminatie is ook realistischer
geworden. Niet langer wordt er alleen gekeken of discriminatie plaatsvindt,
van belang is dat ook naar de achtergrond daarvan wordt gekeken, zodat de
bestrijding daarvan dan effectiever en efficiënter ter hand kan worden
genomen.De minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie heeft vanuit haar coördinerende
verantwoordelijkheid op het gebied van de bestrijding van rassendiscriminatie
de afgelopen drie jaar op een aantal actiepunten ingezet. In het Nationaal
Actieplan tegen racisme (NAP) dat eind 2003 aan uw Kamer is aangeboden worden
deze aangekondigd.1 Een voortgangsrapportage met
betrekking tot de actiepunten2 is aan de Tweede
Kamer gestuurd en besproken tijdens het algemeen overleg over discriminatie
van 16 februari jongstleden. Een van de genoemde actiepunten betreft
de verbetering van de infrastructuur op het terrein van de bestrijding van
discriminatie. Deze nota zal hierop in het bijzonder ingaan.De Kamer heeft de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie in februari
2005 verzocht te komen met een plan ter bestrijding van discriminatie op alle
gronden3. Met onderhavige nota komt de minister
voor Vreemdelingenzaken en Integratie hier aan tegemoet.De afgelopen drie jaar is door het kabinet op het terrein van de bestrijding
van discriminatie veel ondernomen en veel is nog in uitvoering. Het kabinet
is van mening dat al deze activiteiten in samenhang met elkaar moeten
worden bezien en genoemd. De focus vanuit het dossier integratie is vooral
gericht op die gronden die relevant zijn op dit terrein. Het grootste probleem
vormt derhalve rassendiscriminatie. Andere vormen van discriminatie behoren
veelal tot het werkterrein van andere bewindspersonen. Het kabinet heeft evenwel
besloten om ook in een brede aanpak van discriminatie te voorzien die alle
gronden betreft door middelen beschikbaar te stellen voor lokale en laagdrempelige
antidiscriminatievoorzieningen.Op grond van deze ontwikkelingen en overwegingen is deze aanpak als volgt
opgezet:i. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de infrastructurele wijzigingen in
het antidiscriminatiebeleid (de kabinetsreactie op het advies van de Regiegroep
Borst inzake de toekomst van de antidiscriminatiebureaus).ii. In hoofdstuk 3 zijn de bevindingen in hoofdlijnen van de monitor Rassendiscriminatie
opgenomen;iii. In hoofdstuk 4 is de kabinetsreactie op de monitor Rassendiscriminatie
2005 (juni 2006) opgenomen;Bovendien zijn de genoemde acties van het kabinet naar aanleiding van
de bevindingen van de monitor tevens het antwoord op de resultaten van onderzoek
van het bureau Motivaction naar de discriminatiegeneigdheid van Nederlanders,
zoals toegezegd aan de kamerleden Dijsselbloem en Halsema1.2. Kabinetsbeleid in relatie tot de bestrijding van
discriminatie2.1 De kabinetsreactie op het advies van de Regiegroep
onder voorzitterschap van oud-minister Borst-Eilers over de toekomst van de
AntidiscriminatiebureausEen nieuwe inrichting van lokale antidiscriminatievoorzieningenBij het bestrijden van discriminatie spelen de lokale ADB’s of andersoortige
antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) een centrale rol. De afgelopen
jaren is echter duidelijk geworden dat een aanzienlijk deel van deze bureaus
grote moeite heeft het hoofd boven water te houden en moeite heeft hun taken
naar behoren te kunnen vervullen. Daarnaast vervullen de ADB’s momenteel
op lokaal niveau verschillende functies en zijn zij zeer verschillend van
omvang en kwaliteit. Bovendien zijn er tussen ADB’s grote verschillen
in de mogelijkheden om discriminatieklachten te registreren en in behandeling
te nemen. Het gevolg hiervan is dat burgers in Nederland niet in gelijke mate
gebruik kunnen maken van de hulp en de expertise van een ADV. Als een burger
al de mogelijkheid heeft een beroep te doen op een ADB. Uit berekeningen blijkt
dat momenteel zo’n 7 miljoen mensen een beroep op een ADB kan doen,
dat betekent dat meer dan 9 miljoen mensen buiten de boot vallen. Dit terwijl
er meerdere signalen uit de samenleving zijn dat discriminatie voorkomt en
bestrijding noodzakelijk is.Het kabinet hecht sterk aan een goede lokale ADV en daarom heeft de minister
voor V&I een Regiegroep in het leven geroepen met de opdracht zich te
buigen over de toekomst van de ADB’s. De groep stond onder voorzitterschap
van oud-minister E. Borst-Eilers.Advies RegiegroepHet advies, met als titel «Perspectief op gelijke behandeling»
is op 13 februari 2006 aan de Tweede Kamer aangeboden. De Regiegroep
stelt zich op het standpunt dat burgers op gelijkwaardige wijze moeten kunnen
deelnemen aan de samenleving. Zij moeten zich daarbij beschermd weten tegen discriminatie. Daarom moeten burgers in heel Nederland laagdrempelig,
onafhankelijk en efficiënt advies en bijstand kunnen krijgen als zij
zich gediscrimineerd voelen.Op basis van deze uitgangspunten en rekening houdend met de gebreken van
de actuele praktijk heeft de Regiegroep gepleit voor de totstandkoming van
een goed landelijk stelsel voor discriminatieklachten. De groep adviseert
tevens om dit wettelijk te verankeren. Vooruitlopend op een wettelijke regeling
zou volgens de Regiegroep er in ieder geval voor 2006 een overbruggingsmaatregel
moeten worden getroffen zodat de ADV geborgd blijft. Hetzelfde geldt voor
2007 en mogelijk ook 2008.Bovendien heeft de Regiegroep het kabinet in overweging gegeven om een
coördinerend bewindspersoon te benoemen voor een samenhangende uitvoering
van het ADB-beleid. In een eerdere brief aan uw Kamer van 24 april jongstleden
is aangegeven dat onderhavige aanpak Discriminatie ook op dit punt zou ingaan.1 Vanwege het tijdstip van verzending van deze aanpak Discriminatie
heeft het kabinet er voor gekozen om voor wat betreft de overweging om een
coördinerend bewindspersoon te benoemen, deze beslissing over te laten
aan het nieuw te vormen kabinet.Reactie kabinetHet kabinet is doordrongen van de noodzaak van een goed landelijk stelsel
van voorzieningen waar men terecht kan voor advies en bijstand bij discriminatie.
In een gezamenlijke brief van 15 november 2005 in reactie op de rellen
in Frankrijk, is dit door de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijkrelaties,
de minister van BZK en de minister voor V&I geconstateerd2. Onderzoeken als die van het SCP, de monitor Rassendiscriminatie 2005,
maar ook het onderzoek van Motivaction dat al eerder in deze aanpak aan de
orde is gekomen, onderstrepen dit nog eens.Het kabinet deelt de conclusie van het advies van de Regiegroep dat discriminatie
een urgent maatschappelijk probleem is en dat de grens van tegen een stootje
kunnen regelmatig wordt overschreden en dat daarom een stevige aanpak nodig
is. Niet voor niets onderneemt het kabinet reeds vele initiatieven op dit
terrein. Bovendien heeft Nederland op antidiscriminatiegebied ook internationale
verplichtingen, zoals rapportages ten behoeve van het European
Monitoring Centre en de European Commission against
Racism and Intolerance. Om aan deze verplichtingen te kunnen voldoen
is een goed overzicht van het totale aantal discriminatiezaken onontbeerlijk.
Een deugdelijke registratie is daarvoor essentieel.Op grond van de hierboven genoemde argumenten heeft het kabinet om dit
te waarborgen structureel € 6 miljoen vrijgemaakt voor een landelijk
dekkend stelsel van ADV’s. Deze € 6 miljoen vloeien voort
uit de gelden die beschikbaar zijn gesteld in het kader van het Breed Initiatief
Maatschappelijke Binding (BIMB-gelden).De € 6 miljoen die het kabinet structureel voor het landelijk
dekkend stelstel vrij heeft gemaakt komt overigens niet overeen met het bedrag
dat in het advies van de Regiegroep is genoemd. In het advies van de Regiegroep
wordt over een totaal benodigd bedrag van € 12 miljoen gesproken.
Dit bedrag is berekend vanuit de werkzaamheden en de daaruit vloeiende kosten
van Bureau Discriminatiezaken in Den Haag in 2004. Op grond van een extrapolatie
in termen van inwonersaantallen is het benodigde budget van € 12
miljoen berekend voor een landelijk dekkend stelsel van ADB’s.Momenteel wordt vanuit geactualiseerde informatie over de organisatievorm
en de bedrijfsvoering van bestaande ADB’s bezien of aanpassingen aan het rekenmodel wenselijk zijn. Het Rijk zal zich daarbij mede baseren
op de informatie afkomstig van de overbruggingsmaatregel die voor 2006 is
getroffen. Het Rijk realiseert zich dat op grond van deze berekening het niet
mogelijk zal zijn om in de financiering van alle basistaken van ADV te voorzien.
Dit sluit echter ook goed aan bij de in het rapport beschreven verantwoordelijkheidsverdeling
tussen Rijk, provincies en gemeenten. Op grond van internationaalrechtelijke
verplichtingen is het voor het Rijk noodzakelijk dat iedere burger gebruik
kan maken van een ADB/ADV in de eigen omgeving. De daaruit volgende gestructureerde
en geaggregeerde monitoringinformatie kan benut worden in de beleidsontwikkeling
door het Rijk. De gemeenten hebben een eigen verantwoordelijkheid bij de goede
aansluiting en inpassing van de ADV in het lokale beleid.Voor de verdere uitwerking van dit kabinetsinitiatief is een interdepartementale
stuurgroep «landelijke dekking antidiscriminatievoorziening» opgericht.
De stuurgroep heeft de opdracht zorg te dragen dat er in 2006 en 2007 een
overbruggingsmaatregel wordt opgesteld voor bestaande en nog op te richten
ADV’s. De overbruggingsmaatregel voor 2006 is inmiddels getroffen. Een
bedrag van € 5,2 miljoen zal voor deze periode worden verdeeld over
het gemeentefonds en het provinciefonds ter behoud van bestaande voorzieningen
en de stimulering van uitbreiding van voorzieningen. Voorts heeft de stuurgroep
de taak dat er een wettelijke regeling wordt opgesteld zodat de landelijke
regeling structureel gewaarborgd blijft. Beoogd wordt om de wettelijke regeling
in de loop van 2008 in werking te laten treden.De activiteiten gedurende de overbruggingsperiode (in ieder geval 2006
en 2007) zijn met name gericht op het enerzijds voorkomen dat opgedane kennis
en expertise van de huidige ADB’s verloren gaat en anderzijds zal een
aantal ADB’s nog een slag moeten maken om daadwerkelijk te kunnen fungeren
als professioneel bureau. Immers, niet alle bureaus vervullen het basispakket
aan taken dat bij een professioneel bureau hoort, zoals klachtbehandeling,
registratie en monitoring en voorlichting en beleidsadvies. Bovendien is naar
aanleiding van het advies van de Regiegroep ook gebleken dat de bestaande
ADB’s in zijn geheel geen landelijke dekking hebben. Omdat met de bestaande
ADB’s slechts de helft van de inwoners in Nederland wordt bereikt, heeft
het kabinet het daarnaast van belang gevonden dat al in 2006 een start wordt
gemaakt met de landelijke dekking zodat de wettelijke regeling op volle sterkte
van start kan gaan. Zowel provincies als gemeenten hebben in dezen een taak
gekregen om het hierboven genoemde te realiseren. Zij hebben namelijk als
geen ander zicht op de lokale behoeften als het gaat om de bestrijding van
discriminatie.Beoogd wordt om het landelijk netwerk van ADV’s te laten ondersteunen
door de kortgeleden opgerichte Vereniging tegen Discriminatie. De Vereniging
tegen Discriminatie is een samenvoeging van het Landelijk Bureau ter bestrijding
van Rassendiscriminatie (LBR) en de Landelijke Vereniging van Antidiscriminatiebureaus
(LV ADB). De vereniging is de gesprekspartner van het Rijk waar het gaat om
de ADV’s en heeft als belangrijkste taken de landelijke ondersteuning
van de ADV’s, kennisontwikkeling over discriminatie bestrijding en preventie
en landelijke registratie van discriminatie op basis van ADV gegevens. De
vereniging zal voor ADV’s fungeren als expertisecentrum voor discriminatie.
Momenteel wordt door de vereniging met andere organisaties (zoals de CG-raad
en het MDI) overleg gevoerd over een vorm van samenwerking of zelfs mogelijke
aansluiting bij de vereniging.In juni 2007 zult u van het kabinet een voortgangsrapportage ontvangen
over de vorderingen die zijn gemaakt.3. De monitor Rassendiscriminatie 2005Zoals reeds is aangegeven is in de afgelopen periode door het kabinet
veel aandacht besteed aan de bestrijding van discriminatie en het bevorderen
van gelijke kansen. Op diverse terreinen zijn maatregelen genomen om discriminatie
tegen te gaan – niet alleen discriminatie op grond van ras of etnische
afkomst maar evenzeer op grond van bijvoorbeeld geslacht, seksuele gerichtheid,
handicap, chronische ziekte of leeftijd.Een tweede actiepunt uit het reeds aangehaalde NAP betreft de ontwikkeling
van een brede monitor Rassendiscriminatie teneinde meer zicht te krijgen op
de aard en omvang van rassendiscriminatie in Nederland. Met de verschijning
van de monitor Rassendiscriminatie is ook aan dit actiepunt voldaan.De monitor is in opdracht van het ministerie van Justitie (V&I) ontwikkeld
door een onderzoeksgroep onder leiding van het Landelijk Bureau ter bestrijding
van Rassendiscriminatie (LBR). Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van diverse
gegevensbronnen, zoals inventarisaties van incidenten en registraties van
klachten en meldingen bij anti-discrimininatiebureaus (ADB’s), de Commissie
Gelijke Behandeling (CGB), politie en Openbaar Ministerie (OM). Daarnaast
is gebruik gemaakt van resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar discriminatie,
etnische beeldvorming en xenofobie van onder meer het Sociaal en Cultureel
Planbureau (SCP).Een vernieuwend element in de monitor is de uitvoering van een speciaal
op discriminatie gericht onderzoek onder een steekproef van bijna 1700 allochtone
en autochtone personen. De bevindingen in deze monitor sluiten aan bij de
eerder verschenen rapportages van de monitor Racisme en Extreemrechts van
Jaap van Donselaar en Peter Rodrigues; beiden verbonden aan de Anne Frankstichting.Centraal in de opdracht aan de onderzoeksgroep stond de vraag om meer
inzicht te verschaffen in de aard en omvang van rassendiscriminatie in Nederland.
Daarbij zijn verschillende maatschappelijke terreinen onder de loep genomen:
de arbeidsmarkt, het onderwijs en huisvesting. Het begrip rassendiscriminatie
zoals gehanteerd in de monitor omvat een groot aantal vormen van discriminatie.
Onder ras wordt mede begrepen: huidskleur, afkomst en nationale of etnische
afstamming. Hierbij wordt aangesloten bij het Internationaal Verdrag ter Uitbanning
van alle vormen van Rassendiscriminatie (IVUR), de antidiscriminatiebepalingen
in het Wetboek van Strafrecht, de oordelen van de Commissie Gelijke Behandeling
(CGB) en relevante jurisprudentie.De monitor Rassendiscriminatie 2005 is de eerste publicatie in Nederland
waarin onderzoek naar discriminatie-ervaringen wordt gecombineerd met gegevens
over de rol van beeldvorming bij rassendiscriminatie (op maatschappelijke
terreinen zoals arbeid en onderwijs), specifieke uitingen van rassendiscriminatie
(zoals geweld en antisemitisme), afwikkeling van klachten, en opsporing alsmede
vervolging van rassendiscriminatie.De resultaten van het uitgevoerde onderzoek zijn verwerkt in de diverse
hoofdstukken.3.1 Bevindingen op hoofdlijnen van de Rassenmonitor
2005De onderzoeksgroep komt tot een aantal conclusies over aard en omvang
van rassendiscriminatie in Nederland:• rassendiscriminatie blijkt een veelvormig verschijnsel;• rassendiscriminatie komt voor op verschillende maatschappelijke
terreinen en heeft diverse uitingsvormen;• niet alleen allochtonen maar ook autochtonen worden met rassendiscriminatie
geconfronteerd.3.2 Eenduidig patroonUit de gegevens die in de monitor bij elkaar zijn gebracht en meer in
het bijzonder uit het speciaal ten behoeve van de monitor gehouden onderzoek
naar discriminatie-ervaringen in 2005, rijst een eenduidig patroon. Van de
vier grote allochtone groepen in Nederland melden mensen met een Marokkaanse
achtergrond en in iets mindere mate mensen met een Turkse achtergrond het
vaakst discriminatie-ervaringen. Ongeveer de helft van beide zegt in 2005
te maken hebben gehad met meer of minder ernstige vormen van discriminatie.
Zij worden significant vaker met discriminatie geconfronteerd dan mensen met
een Surinaamse en Antilliaanse achtergrond. Dit is een aanwijzing voor onderscheid
dat gemaakt wordt op basis van verschillen in cultuur en religie: rassendiscriminatie
in Nederland blijkt niet alleen een kwestie van wit tegen zwart. Dat geldt
ook nog in een ander opzicht. In het onderzoek rapporteert zo’n drie
procent van de autochtone bevolking discriminatie-ervaringen. Dat is procentueel
veel minder dan onder de allochtone bevolking maar absoluut gezien gaat het
om naar schatting ongeveer 300 000 personen. Dat is ongeveer even veel
als het absolute aantal allochtonen dat discriminatie-ervaringen meldt. Bovendien
laat het onderzoek zien dat in alle bevolkingsgroepen, ook onder autochtonen,
in ruime mate de verwachting wordt gedeeld dat rassendiscriminatie in de toekomst
zal toenemen.Het aantal klachten over onderscheid naar godsdienst in etnische zin neemt
toe. Hiermee worden godsdienstige uitingen bedoeld die sterk verbonden zijn
met etnische minderheidsgroepen – zoals islamitische uitingen die in
Nederland overwegend voorkomen bij Marokkanen en Turken. Het aantal geregistreerde
incidenten tegenover moslims is de afgelopen jaren gestegen. Het aantal klachten
over antisemitisme bij ADB’s en -meldpunten neemt in tegenstelling tot
negatieve islamitische uitingen de afgelopen jaren gestaag af. Al is het opmerkelijk
dat het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) in 2004 een
toename registreert als het om antisemitische geweldplegingen gaat.3.3 De terreinen: Arbeidsmarkt en het onderwijsDe onderzoeksgroep constateert dat rassendiscriminatie op essentiële
maatschappelijke terreinen zoals arbeidsmarkt en onderwijs voorkomt en stelt
dat dit een belemmering voor allochtonen kan vormen om te integreren en gelijk-
en volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Klachten over discriminatie
op de arbeidsmarkt vormen structureel de grootste categorie bij ADB’s.
Uit de monitor blijkt dat problemen vooral worden ervaren bij de toegang tot
de arbeidsmarkt. Klachten hebben veelal betrekking op negatieve beeldvorming
en vooroordelen, culturele bias in selectieprocedures
en verstoorde verhoudingen op de werkvloer.3.4 DienstverleningDe Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB) werkt naar het oordeel van
de onderzoeksgroep goed op het terrein van goederen en diensten. Uitzonderingen
hierop worden gevormd door horeca en hypotheekverlening. Het probleem in de
horeca zit in het toegangsbeleid aan de deur van vooral discotheken. De onderzoeksgroep
stelt dat de keuze om mensen te weigeren veelal wordt gebaseerd op etniciteit.
Om deze vorm van discriminatie te signaleren is het belangrijk om klachtregelingen
over (al dan niet discriminatoir) toegangsbeleid bekend te maken bij bezoekers,
meent de onderzoeksgroep.Met betrekking tot financiële dienstverlening bestaan aanwijzingen
dat banken en andere hypotheekverstrekkers in het recente verleden
bepaalde postcodegebieden hebben uitgesloten van hypotheekverlening, ook wel «redlining» genoemd. Daarnaast zijn er in
het verleden problemen gesignaleerd rond het verzekeren van woonwagens.3.5 AangiftebereidheidVoor een goede werking van de wettelijke waarborgen tegen discriminatie
is het essentieel dat slachtoffers verhaal kunnen doen van wat ze is overkomen.
De monitor constateert dat het nog regelmatig voorkomt dat politie weigert
om een aangifte van discriminatie op te nemen. De onderzoeksgroep stelt dat
politie en in iets mindere mate het Openbaar Ministerie (OM) zich onvoldoende
houden aan naleving van de instructies uit de Aanwijzing Discriminatie. Nog
lang niet alle korpsen houden discriminatiezaken goed bij. Dat is met name
het geval als het om een «gewoon», oftewel «commuun»
delict, gaat waarbij discriminatoire elementen op de achtergrond een belangrijke
rol spelen. De onderzoeksgroep wijst erop dat deze gebrekkige registratie
problematisch is vanwege de internationale en Europese Verdragsverplichtingen
die Nederland is aangegaan. Politiecijfers over racistisch geweld over geheel
2004 zijn niet beschikbaar; voorts is niet duidelijk of dit anders zal zijn
voor 2005.3.6 KlachtbereidheidDe onderzoeksgroep constateert dat de klachtbereidheid onder allochtonen
niet erg groot is: ongeveer driekwart van de allochtonen die zegt met discriminatie
geconfronteerd te zijn, meldt geen enkel incident; niet bij een meldpunt,
niet bij de politie en niet bij leidinggevenden. De twee belangrijkste redenen
voor het niet melden zijn scepsis over het nut van het melden en een neiging
om geen aandacht te willen besteden aan dergelijke voorvallen. Daarnaast blijkt
uit onderzoek van de CGB dat veel mensen niet bekend zijn met de mogelijkheid
om iets aan discriminatie te doen. In specifieke gevallen, zoals op de arbeidsmarkt,
durven mensen niets te melden uit angst voor de gevolgen. Het aantal klachten
en meldingen over rassendiscriminatie dat bij ADB’s en meldpunten terecht
komt, is dan ook al enige jaren redelijk constant. De belangrijkste reden
die voor het niet melden van discriminatie wordt gegeven is dat «melden
niet helpt».3.7 BeeldvormingVolgens de onderzoeksgroep kunnen negatieve beeldvorming en discriminatie
elkaar versterken. Uit de monitor komt naar voren dat de autochtone meerderheid
vindt dat allochtonen zich niet genoeg aanpassen en dat allochtonen moeten
assimileren. Allochtonen daarentegen wensen te integreren met ruimte voor
eigen cultuur. De autochtone opvatting wordt door de onderzoekers gezien als
een uiting van negatieve beeldvorming.Een aantal factoren blijkt volgens de monitor een rol te spelen in de
negatieve beeldvorming. Zo is de beeldvorming over etnische minderheden negatiever
naarmate het aandeel van etnische minderheden in een woonomgeving sneller
toeneemt. Ook geslacht doet ertoe. Mannen blijken in de regel xenofober dan
vrouwen. Daarnaast speelt leeftijd een rol: jongeren tonen zich veel xenofober
dan ouderen. Tenslotte oordelen laagopgeleide autochtonen in het algemeen
negatiever over allochtonen dan hoogopgeleide autochtonen. Opvallend is dat
bij allochtonen het omgekeerde geldt: hoger opgeleide allochtonen zijn in
vergelijking tot lager opgeleide allochtonen negatiever over autochtonen.Uit de monitor blijkt dat de meeste autochtonen zeggen waardering te hebben
voor de aanwezigheid van mensen uit verschillende culturen in de samenleving.
Ook vinden de meeste autochtonen dat discriminatie niet voor
zou moeten komen. Iedereen zou gelijke rechten en kansen moeten hebben.Uit de onderzoekgegevens komt naar voren dat discriminatie voor degenen
die er het slachtoffer van zijn een zeer vernederende ervaring is. Dit geldt
vooral voor het regelmatig ondergaan van opmerkingen die als discriminerend
worden ervaren en voor het zich niet als gelijkwaardig behandeld of uitgesloten
voelen. Een veel gehanteerde strategie om hiermee om te gaan is het zich terugtrekken
uit en het vermijden van de fysieke en/of sociale situaties waarin dit soort
bejegeningen plaatsvinden. De onderzoekers merken op dat dit kan leiden tot
versterkte segregatie tussen bevolkingsgroepen met alle sociale en politieke
risico’s van dien.De laatste jaren is de aandacht toegenomen voor allochtonen die zich afkeren
van de samenleving vanwege discriminatie-ervaringen, stigmatisering en gebrekkige
integratie. Die aandacht spitst zich toe op een mogelijk verband tussen het
zich afkeren van de samenleving en radicalisering en discriminatie van buitenstaanders,
waaronder autochtonen. Uit de monitor blijkt dat steekhoudende gegevens hierover
nauwelijks voor handen zijn.4. Reactie van het kabinet op de Rassenmonitor 2005
en het onderzoek van MotivactionHet kabinet heeft kennis genomen van de monitor Rassendiscriminatie 2005.
Naar het oordeel van het kabinet geeft de monitor op onderdelen een goede
analyse van uitingen van rassendiscriminatie. Het kabinet kan en zal gebruik
maken van de probleemanalyses die de monitor presenteert om het antidiscriminatiebeleid
te verbeteren en waar nodig, aan te vullen.Naast waardering voor de monitor zijn er ook kanttekingen te maken bij
verschillende onderdelen daarvan. Allereerst geldt voor een aantal bevindingen
van de monitor Rassendiscriminatie dat zij gebaseerd zijn op oud cijfermateriaal
van voor 2005.Sommige bevindingen komen om deze reden overeen met feitelijke problemen
die dit kabinet al eerder heeft gesignaleerd en reeds kabinetsbeleid voor
heeft ingezet. Een belangrijk aandachtspunt is bijvoorbeeld de registratie
van antidiscriminatiezaken door politie en OM. Een aantal initiatieven om
verbetering in de registratie aan te brengen is reeds in gang gezet. (zie
hoofdstuk 4.6, Inspanningen van politie en het OM).Meerdere malen worden op basis van onderzoeksgegevens die betrekking hebben
op enkele politieregio’s, parketten of een beperkt aantal feiten generieke
conclusies getrokken. Zo wordt op basis van een onderzoek naar de afhandeling
van discriminatiezaken in 2003 bij het politiekorps Amsterdam geconcludeerd
dat het weigeren van het opnemen van een aangifte over discriminatie nog teveel
voorkomt. Daarbij wordt niet de nuancering aangebracht dat het een onderzoek
in één politieregio betreft.Zoals al opgemerkt biedt het onderzoek op sommige plaatsen (noodgedwongen)
een beeld van het verleden. Om bij hetzelfde voorbeeld te blijven: het regiokorps
Amsterdam-Amstelland heeft naar aanleiding van het onderzoek uit 2003 een
aantal verbeteringen doorgevoerd, zoals korpsbrede cursussen over discriminatie
en de ontwikkeling van een reactieprotocol voor aangiftes van discriminatie.
Deze recente positieve ontwikkelingen zijn niet vermeld in de monitor.Voorts wordt er in sommige gevallen wel een probleem benoemd door de onderzoeksgroep,
maar blijft onduidelijk wat nu de exacte omvang ervan is. Dit bijvoorbeeld
ten aanzien van mogelijke discriminatie in de financiële dienstverlening
en redlining. Indien wel cijfers worden gegeven, zoals in het hoofdstuk over de arbeidsmarkt, kunnen daaraan niet zonder
meer conclusies over discriminatie worden verbonden. Zo is de omvang van de
werkloosheid onder minderheden afhankelijk van een groot aantal factoren.
Oververtegenwoordiging van minderheden in de werkloosheid kan dus niet zomaar
worden toegeschreven aan discriminatie.Voordat wordt ingegaan op de specifieke onderdelen van de Rassenmonitor
2005, zal eerst kort in worden gegaan op het onderzoek van Motivaction. In
de media is sprake geweest van berichtgeving over resultaten van een onderzoek
van het bureau Motivaction. Navraag heeft geleerd dat er geen onderzoeksrapport
is. De gegevens die in de pers gepubliceerd zijn, zijn alleen in de vorm van
tabellen beschikbaar. Een toelichting op de exacte opzet van het onderzoek
en de gestelde vragen is niet beschikbaar. Het is het kabinet dus niet geheel
duidelijk wat de waarde van de gegevens is en hoe de conclusies van het onderzoek
moeten worden beoordeeld.Ondanks de onduidelijkheid over (de opzet van) het onderzoek, hoeven de
hoofdconclusies van het onderzoek niet in twijfel te worden getrokken: dat
er onder een klein deel van de bevolking racistisch aandoende sentimenten
leven en dat negatieve beelden en houdingen over allochtonen bij een breder
deel van de bevolking bestaan. Ze zijn in overeenstemming met resultaten van
ander onderzoek, onder meer van het SCP. Het SCP onderzoekt al over een reeks
van jaren de houding en beeldvorming van bevolkingsgroepen ten opzichte van
elkaar. De (niet nader onderbouwde) hoofdconclusie van het Motivaction-onderzoek
komt ook in grote lijnen overeen met de uitkomsten van de monitor Rassendiscriminatie
2005. De kabinetsreactie op de monitor Rassendiscriminatie 2005 kan dus eveneens
worden beschouwd als de kabinetsreactie op het Motivaction-onderzoek.4.1 Reeds in gang gezet beleid in relatie tot de
bestrijding van racismeVoor het bestrijden van rassendiscriminatie is de minister voor V&I
de coördinerend bewindspersoon. De andere relevante ministers zorgen
ervoor dat binnen hun beleidsterrein aandacht geschonken wordt aan rassendiscriminatie.
Op een groot aantal terreinen heeft het kabinet reeds beleidsinitiatieven
genomen. In de voortgangsrapportage van het NAP is op deze beleidsinitiatieven,
zoals eerder is aangegeven, al uitgebreid ingegaan. Hieronder wordt dieper
ingegaan op de volgende onderwerpen: de arbeidsmarkt, de toegang tot goederen
en diensten, het onderwijs, het actieplan Grondrechtenbevordering, binding,
negatieve beeldvorming, discriminatie en internet in relatie tot radicalisering,
de meldbereidheid voor klachten over discriminatie, de ADB’s en lokaal
overleg, de inspanningen van politie en Openbaar Ministerie, de aangifte en
registratie van discriminatiezaken en de Evaluatie aanwijzing Discriminatie.4.1.1 ArbeidsmarktDe constatering van de onderzoeksgroep dat discriminatie op de arbeidsmarkt
een veelvoorkomend verschijnsel is, heeft sinds het aantreden van het kabinet
de volle aandacht gekregen. In het antidiscriminatiebeleid van het kabinet
neemt het tegengaan van discriminatie op de arbeidsmarkt dan ook een centrale
plaats in. Om de bestaande problemen aan te pakken ontplooit het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)diverse activiteiten die gericht
zijn op de verbetering van de arbeidsmarktpositie van etnische minderheden.
Bij brief van 14 april 2005 heeft de Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid de Tweede Kamer het onderzoek «Etnische minderheden
op de arbeidsmarkt aangeboden. Beelden en feiten, belemmeringen en oplossingen.»
aangeboden. Ook uit dit onderzoek komt naar voren dat negatieve beeldvorming en discriminatie een belemmering vormen voor etnische minderheden
op de arbeidsmarkt. Op grond hiervan is door de staatssecretaris reeds een
aantal activiteiten op het terrein van de verbetering van de arbeidsmarktpositie
van etnische minderheden ondernomen.Er zijn generieke regelingen en activiteiten, waarvan allochtonen en jongeren
naar evenredigheid profiteren. Aanvullend zijn er activiteiten speciaal gericht
op jongeren en activiteiten speciaal gericht op etnische minderheden. Voor
alle jongeren tot 23 jaar is in oktober 2003 de Taskforce Jeugdwerkloosheid ingesteld voor 4 jaar. Deze heeft zich als doel
gesteld om 40 000 jeugdbanen te genereren. Op dit moment staat de teller
op ongeveer 37 000 jeugdbanen. De Taskforce zal zich opheffen in het
voorjaar van 2007. Meer specifiek gericht op minderheden ondersteunt het ministerie
van SZW initiatieven om negatieve beeldvorming en discriminatie van etnische
minderheden op de arbeidsmarkt te voorkomen en tegen te gaan. Deze initiatieven
betreffen projecten in het kader van het Breed Initiatief Maatschappelijke
Binding (BIMB), maatregelen om de werkloosheid onder allochtone jongeren en
allochtone vrouwen tegen te gaan en de vervolgacties op de Werktop met de
sociale partners najaar 2005. Hieronder is een selectie van maatregelen en
activiteiten opgenomen.Toerusting voor de arbeidsmarktBIMBOm de positie van etnische minderheden op de arbeidsmarkt verder te verbeteren
heeft het kabinet met sociale partners, uitvoeringsorganisaties, de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten, minderhedenorganisaties en andere maatschappelijke
organisaties, in het kader van het «Breed Initiatief Maatschappelijke
Binding» (BIMB), afspraken gemaakt over een gezamenlijke inzet. Er zijn
in dit kader in 2005 een twintigtal projecten gestart waarvan de meeste doorlopen
tot eind 2007. Het Landelijk Netwerk Diversiteitsmanagement (Div) biedt deze
projecten ondersteuning met het oog op de onderlinge samenhang. Div is op
initiatief van SZW opgericht om werkgevers te stimuleren om te werken aan
een personeelsbeleid dat de voordelen van een divers personeelsbestand benut.
Daarbij gaat het niet alleen om diversiteit naar etniciteit, maar ook naar
geslacht en leeftijd.De belangrijkste projecten die in het kader van BIMB lopen zijn:• Banenoffensief vluchtelingen: VluchtelingenWerk
Nederland is samen met UAF, Emplooi en het Centrum voor Werk en Inkomen in
2006 een banenoffensief voor vluchtelingen gestart met als doel om in 3,5
jaar 2600 extra vluchtelingen naar werk te bemiddelen. Het banenoffensief
loopt tot eind 2008.• Projectvoorstellen van diverse organisaties die gericht zijn op
de beïnvloeding van beeldvorming bij werkgevers, empowerment van allochtone jongeren en bemiddeling naar
werk. Het ministerie van SZW heeft voor dit doel middelen beschikbaar gesteld
om allochtone jongeren te helpen hun arbeidsmarktpositie te verbeteren. Accent
ligt op het stimuleren van emancipatie vanuit de allochtone gemeenschap. Voorbeelden
van lopende projecten:• «Trendy Maroc star in NL» (Abkader Chrifi): Empowerment
campagne gericht op zelfreflectie en verbetering van het arbeidsethos van
Marokkaanse (en andere allochtone) jongeren. De jongeren worden getraind door
succesvolle mensen uit de eigen gemeenschap. De trainingen zijn gericht op
versterking van het zelfvertrouwen en een betere oriëntatie op de arbeidsmarkt;• «Jongerenambassadeurs» (LOM): allochtone jongeren stimuleren
werkloze allochtone jongeren tot deelname aan banenmarkten en helpen hen bij
het vinden van stageplekken; • «Kleurrijk Nederland Werkt!» (PSW): het promoten van
allochtone rolmodellen en het stimuleren van de eigen kracht van allochtone
jongeren;• «Inspiration Team» (Stichting NBA): succesvolle allochtone
rolmodellen stimuleren allochtone VMBO-leerlingen hun studie af te ronden
en door te leren.Afspraken WerktopEen belangrijk initiatief was de in het najaar van 2005 gehouden Werktop,
een buitengewoon overleg tussen overheid en sociale partners gericht op een
tripartiete inzet op het gebied van scholing en werk waarbij de positie van
minderheden nadrukkelijk aan de orde is gekomen. De stand van zeken van de
belangrijkste afspraken:• De Stichting van de Arbeid heeft een aanbeveling opgesteld ten
behoeve van CAO-partijen en bedrijven over het in bedrijven te voeren minderhedenbeleid
en het tegengaan van discriminatie.• Op 20 januari jl. hebben de werkgevers- en werknemersorganisaties,
verenigd in de Stichting van de Arbeid, een aanbeveling geformuleerd over
het in de bedrijven te voeren minderhedenbeleid en diversiteitbeleid, het
bevorderen van gelijke behandeling en het tegengaan van discriminatie onder
de titel: «Samen werken op de vloer». Tevens heeft de Stichting
van de Arbeid haar verklaring «gelijke behandeling op de arbeidsmarkt»
op 20 januari jl. geactualiseerd.• Afspraken over het opzetten van een landelijke discriminatiemonitor
arbeidsmarkt door de overheid. De werkgevers- en werknemersorganisaties hebben
zich gecommitteerd om een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van deze
monitor. Het doel van deze monitor is het in kaart brengen van de omvang en
aard van discriminatie op de arbeidsmarkt. Het project draagt bij aan het
verkrijgen van een beter zicht op de daadwerkelijke omvang van discriminatie
op de Nederlandse arbeidsmarkt, op basis waarvan aanknopingspunten worden
gevonden voor een effectievere aanpak in samenwerking met de sociale partners.
Op dit moment worden door het Ministerie van SZW in samenwerking met het Ministerie
van Justitie en onder andere de sociale partners de laatste voorbereidingen
getroffen om te komen tot een dergelijke landelijke discriminatiemonitor arbeidsmarkt.• Commitment van Kabinet en sociale partners om de stageproblematiek
op te lossen. Het kabinet heeft € 20 miljoen beschikbaar gesteld
aan het MBO om 20 000 stages voor moeilijk plaatsbare leerlingen intensief
te kunnen werven en begeleiden. Daarnaast ontvangt het MBO € 15
miljoen om meer situatie stage/werkplaatsen te kunnen creëren voor leerlingen
die er ondanks alle inspanningen niet in slagen om een reguliere stageplaats
te verwerven. Een regeling voor besteding van deze middelen is opgenomen in
de Regeling stagebox beroepsonderwijs 2006–2010 en op 23 oktober
2006 gepubliceerd in de Staatscourant. Verder heeft het kabinet € 40
miljoen beschikbaar gesteld voor fiscale maatregelen op het terrein van stages
en scholing van werkenden (waaronder EVC).• De Raad voor Werk en Inkomen (RWI) heeft een handreiking vastgesteld
ten behoeve van gemeenten over de wijze waarop men leerwerktrajecten kan beoordelen.• De RWI heeft onderzoek gedaan naar de belemmeringen die hoogopgeleide
allochtonen tegenkomen bij het zoeken naar werk. Dit onderzoek is in oktober
2006 opgeleverd. Op dit moment wordt een kabinetsstandpunt geformuleerd.4.1.2 Goederen en dienstenDe onderzoeksgroep van de monitor Rassendiscriminatie 2005 noemt discriminatoir
deurbeleid in de horeca als een van de problemen bij hethoofdstuk
goederen en diensten. Het kabinet heeft in een brief aan de Kamer1 reeds uiteengezet welk beleid gevoerd wordt om discriminatie
in het uitgaansleven te bestrijden. Op 14 december 2005 heeft in opdracht
van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie een werkconferentie
plaatsgevonden, waarbij 120 deelnemers van o.a. ADB’s, jongerenorganisaties,
horecaondernemers, gemeenten en politie zijn samengekomen om problemen aan
de deur van discotheken te bespreken en gezamenlijk oplossingen uit te wisselen.
Het is essentieel dat op lokaal niveau wordt samengewerkt door gemeente, jongerenorganisaties,
politie, antidiscriminatiebureaus en horecaondernemers. Op de werkconferentie
zijn goede voorbeelden als het Rotterdamse deurbeleid gepresenteerd. Resultaat
van de conferentie is geweest dat verschillende gemeenten dit goede voorbeeld
hebben gevolgd of voornemens zijn dit goede voorbeeld te volgen.De monitor signaleert een aantal problemen met betrekking tot financiële
dienstverlening. Het kabinet houdt signalen dat er sprake is van discriminatie
nauwlettend in de gaten. Hypothecaire kredietverstrekkers zijn weliswaar in
beginsel vrij om te bepalen op welk deel van de markt zij zich willen richten,
maar dat mag er onder geen beding toe leiden dat een specifieke groep consumenten
verstoken blijft van de mogelijkheid om een hypothecair krediet te verkrijgen.In 2003 is naar aanleiding van berichten in de media dat er sprake was
van «redlining» een eigen onderzoek
ingesteld. Destijds bleek de toegang tot hypothecair krediet voor groepen
woonachtig in achterstandswijken in de praktijk voldoende gewaarborgd. De
bevindingen van de monitor rassendiscriminatie 2005 geven – mede gelet
op de omstandigheid dat de monitor is gebaseerd op cijfers en materiaal uit
het verleden – geen directe aanleiding om van deze lijn af te wijken.
Het kabinet zal het gedrag van hypotheekverstrekkers echter nauwlettend blijven
volgen en zodra zich nieuwe aanwijzingen voordoen dat er sprake is van «redlining» gepaste maatregelen nemen.De monitor meldt tevens dat er aanwijzingen bestaan dat bewoners van woonwagens
belemmeringen ondervinden bij het verkrijgen van woonhuis- en inboedelverzekeringen.
Het kabinet stelt zich ook hier op het standpunt dat verzekeraars vanzelfsprekend
de antidiscriminatiewetgeving dienen na te leven. Een noodzaak om maatregelen
te nemen zou kunnen bestaan, indien een bepaalde groep consumenten ten onrechte
dreigt te worden uitgesloten van de genoemde verzekeringen. Daarvan lijkt
vooralsnog geen sprake. Uit contact met het Verbond van Verzekeraars is namelijk
gebleken dat een aantal verzekeraars wel degelijk inboedelverzekeringen voor
woonwagens aanbiedt. Een verhoogde premiestelling of een weigering om een
inboedelverzekering af te sluiten moeten door de desbetreffende verzekeraar
uiteraard kunnen worden beargumenteerd met een verwijzing naar het te verzekeren
risico. De aard van de opstal en het aan een woonwagen verbonden bijzondere
risico zijn daarbij bepalende factoren. Ook valt te wijzen op het feit dat
sommige verzekeraars niet alle marktsegmenten bedienen, c.q. zich slechts
op een beperkt aantal marktsegmenten richten. Mét het Verbond van Verzekeraars
is het ministerie van Financiën van mening dat iedere aanvraag voor een
inboedelverzekering individueel moet worden beoordeeld. Iedere aanvraag dient
in beginsel door de verzekeraar op gelijke wijze te worden behandeld. Aangetekend
moet daarbij worden dat niet ieder object hetzelfde is en tegen gelijke premie
en voorwaarden kan worden verzekerd. Het is een economische realiteit dat
afhankelijk van de risico’s de premie en de voorwaarden kunnen verschillen.Er bestaat momenteel discussie over de vraag of de risico’s gemoeid
met de verzekering van inboedels van woonwagens – gelet op recente bouwtechnische ontwikkelingen – groter zijn dan die van inboedels
van woonhuizen. Het ministerie van Financiën wijst in dat verband op
een recente uitspraak van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB). In deze
uitspraak (CGB 2006–5) heeft de CGB het Verbond van Verzekeraars aanbevolen
de bestaande analyse van risico’s ten aanzien van inboedels van woonwagens
te evalueren. Het ministerie ondersteunt deze aanbeveling en zal er van zijn
kant bij het Verbond van Verzekeraars op aandringen dat hieraan gevolg wordt
gegeven.4.1.3 OnderwijsBewustwording in alle geledingen van de samenleving over de ontoelaatbaarheid
van discriminatie en het (h)erkennen van eigen vooroordelen en discriminatoir
gedrag is en blijft noodzakelijk om uitingen van discriminatie en aanverwante
vormen van intolerant gedrag de baas te kunnen. Kennisoverdracht van waarden
en normen en kennis van de wereldgeschiedenis (jodenvervolging, slavernijverleden)
zijn hierbij van belang. Uit de monitor blijkt dat jongeren meer xenofoob
zijn dan ouderen. Het kabinet meent dan ook dat de inzet die reeds gericht
is op het bespreken van racisme en intolerantie binnen het onderwijs voortgezet
moet worden.Relevant is in dit verband dat in de Wet op het primair onderwijs, de
Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet op de expertisecentra de algemene
opdracht is opgenomen dat het onderwijs aandacht moet besteden aan burgerschap
en sociale integratie (specifiek verwoord in een aantal kerndoelen) in het
kader van preventief beleid. Op verschillende manieren worden scholen ondersteund
bij de invulling hiervan. Ook het thema «antidiscriminatie» is
in meerdere kerndoelen verwerkt. Daarnaast ondersteunt het ministerie van
Onderwijs Cultuur en Wetenschappen scholen bij het vormgeven van een veilig
schoolklimaat, dat tevens ziet op voorkomen en bestrijden van racisme, en
wordt in de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs
een verplichting voor scholen opgenomen om met gemeenten te overleggen over
het tegengaan van segregatie en het bevorderen van integratie. De inspanningen
die het kabinet inzet om segregatie in het algemeen tegen te gaan, zijn verwoord
in de brief1 die onlangs naar de Tweede Kamer
is gegaan.4.1.4 Actieplan GrondrechtenbevorderingUitingsvrijheden (meningsuiting, godsdienst en gewetensvrijheid, culturele
en artistieke expressie) zijn essentieel voor een zich continu vernieuwend
cultureel klimaat in Nederland, voor het publieke debat en daarmee voor het
functioneren van de democratie. De overheid heeft een zorgfunctie om het op
verantwoorde wijze uitoefenen van deze vrijheden – waarbij acht geslagen
wordt op de rechten en vrijheden van anderen – actief te stimuleren
en uit te dragen. Hiervoor is het van belang dat burgers voldoende kennis
en begrip hebben van het functioneren van deze grondrechten. Het bevorderen
van kennis en begrip vergt ook activiteiten gericht op publieksvoorlichting
die gelegen zijn buiten de directe sfeer van het onderwijs. In vervolg op
de in mei 2005 uitgebrachte Nota Grondrechten in een pluriforme
samenleving en mede naar aanleiding van de motie De Vries,2 werkt het kabinet nu aan het opstellen van een Actieplan
grondrechtenbevordering. Dit actieplan bevat onder meer een inventarisatie
van de diverse activiteiten gericht op informatieverstrekking en kennisbevordering
over grondrechten die momenteel al plaatsvinden, zowel van de zijde van de
overheid als vanuit de civil society. Voortbouwend
op deze inventarisatie wordt geanalyseerd op welke terreinen zich mogelijkerwijs
lacunes voordoen en aanvullende activiteiten gewenst zijn en hoe deze het
best kunnen worden geïnitieerd en vormgegeven. Naar verwachting
zal in 2007 het actieplan aan de Tweede Kamer worden aangeboden.4.1.5 Negatieve beeldvorming en bindingSinds de aanslagen in de Verenigde Staten van 2001 is de houding van de
Nederlandse bevolking jegens moslims verslechterd. Negatieve denkbeelden bestaan
echter over en weer. In het voorgaande is al vermeld dat veel autochtone Nederlanders
vinden dat allochtonen zich niet genoeg aanpassen en dat allochtonen moeten
assimileren. Onder niet-westerse allochtonen in Nederland heerst wantrouwen
en kritiek jegens het Westen. Een groot deel meent dat de westerse leefwijze
niet samengaat met die van moslims, bijvoorbeeld omdat Nederlandse vrouwen
te veel vrijheden hebben.Wederzijdse negatieve beeldvorming en de (zelf-)uitsluiting en discriminatie
die hiermee samengaan vormen een ernstige bedreiging voor de ontwikkeling
van jongeren en voor de sociale samenhang in onze samenleving. Jongeren worden
meer vatbaar voor radicalisering naarmate ze verschijnselen van achterstand
en discriminatie niet beoordelen als de fouten van een in wezen goed en rechtvaardig
systeem, maar als de uitingen van een inherent slechte, discriminatoire en
anti-islamitische samenleving. Zij menen dat islamitische en Europese leefwijzen
moeilijk te verzoenen zijn en trekken daaruit de conclusie dat de islamitische
identiteit afgezonderd van en tegenover de Europese samenleving moet worden
ontwikkeld. Zij willen daarvoor teruggrijpen op wat ze zien als de fundamenten
van het geloof. Gelukkig worden deze opvattingen maar door een klein deel
van de moslimjongeren in Nederland aangehangen. De programma’s die de
minister voor V&I uitvoert in het kader van versterking van de weerbaarheid
en de binding zijn erop gericht de invloed van het radicale gedachtegoed te
verminderen en zo mogelijk teniet te doen. Speciale aandacht wordt besteed
aan het internet. Minderheden en websitebeheerders werken samen met wetenschappers
en imams om op websites informatie te verschaffen en de discussie te voeren
over discriminatie en radicalisering.Het ministerie van Justitie subsidieert daarnaast het Meldpunt Discriminatie
Internet juist omdat het belang van de aanpak van discriminatie op internet
evident is. Voor 2006 is € 137 496 toegekend. Binnen het landelijk
afstemmingsoverleg Meldpunt Discriminatie Internet (MDI), Landelijk Expertisecentrum
Discriminatie van het OM (OM-LECD) en Landelijk Bureau Discriminatie van politie
(LBD) zijn verdere afspraken gemaakt over het monitoren en de afhandeling
van internetdiscriminatiezaken, zoals ook onlangs aan de Kamer is gemeld1.Omdat negatieve beeldvorming zich bedoeld of onbedoeld kan uiten in discriminerend
gedrag heeft het kabinet het daarnaast noodzakelijk gevonden om activiteiten
te ondernemen die tot gevolg hebben dat allochtonen zich verbonden voelen
met de Nederlandse samenleving en als zodanig daaraan ook een bijdrage kunnen
leveren. Daarvoor waren activiteiten nodig, gericht op de allochtonen, maar
ook activiteiten gericht op de autochtonen, bijvoorbeeld door het openstellen
van hun netwerken. De activiteiten in het kader van binding zijn vastgesteld
in het Breed Initiatief Maatschappelijke Binding (BIMB). De afspraken die
werden gemaakt op 26 januari 2005 met ministers en vertegenwoordigers
van maatschappelijk middenveld, gemeenten en bedrijfsleven, waren gericht
op vele relevante onderwerpen zoals arbeid, onderwijs, en economie. Deze afspraken
zijn allemaal in gang gezet en worden met veel betrokkenheid en enthousiasme
uitgevoerd. In hoofdstuk 3.1.1. worden in dit kader reeds een aantal projecten
die ondernomen zijn op de arbeidsmarkt genoemd.Een van de initiatieven die genomen zijn om negatieve beeldvorming over
en weer tegen te gaan is de eind vorig jaar gelanceerde «&-campagne».
De slogan van de campagne is: «een initiatief van verschillende mensen».
Het teken «&» staat voor «samenwerken» en «meerwaarde».
Deze campagne wil de meerwaarde van samenwerking tussen mensen van verschillende
culturen uitdragen. Immers, van positieve interactie wordt iedereen beter;
in de wijk, op school, op de werkvloer, bij de sportvereniging. Om dat te
bewijzen, verzamelt de campagne 1001 goede voorbeelden van interactie tussen
allochtonen en autochtonen in Nederland en brengt deze over het voetlicht.
Een belangrijk thema binnen de &-campagne is de bestrijding van discriminatie.
Op de website www.en.nl zijn al diverse voorbeelden op het terrein van het
tegengaan van discriminatie te vinden. Mensen, autochtoon en allochtoon, die
de handen ineen slaan om racisme tegen te gaan. In aanloop naar en tijdens
de landelijke actieweek tegen racisme en discriminatie (maart 2006) is ook
binnen de &-campagne specifiek aandacht besteed en gevraagd voor goede
voorbeelden op het terrein van de bestrijding van discriminatie. De campagne
werkt via media, aansprekende publieksoptredens, evenementen en manifestaties.
Allochtonen en autochtonen treden in de campagne op met goede voorbeelden
van samenwerking en gemeenschappelijke projecten. Bekende en onbekende Nederlanders
laten zien dat interactie tussen allochtonen en autochtonen gewoonweg meerwaarde
heeft. Niet alleen individuele burgers leveren een bijdrage aan de campagne,
ook instellingen als de KNVB, de Richard-Krajicek-Foundation en het ROC Amsterdam
doen mee. De &-campagne is een initiatief van de minister voor V&I.4.1.6 Meldbereidheid voor klachten over discriminatie
vergrotenIn de monitor Rassendiscriminatie is aangegeven dat de bereidheid om klachten
te melden gering is. Vermoedelijk zal dit niet alleen gelden voor het melden
van racisme, de meldingsbereidheid voor de andere discriminatiegronden zal
niet veel hoger zijn. Echter, het melden van klachten is van groot belang
voor het goed functioneren van onze samenleving. Voor Nederland is het melden
van klachten dus niet alleen van belang zodat aan de internationale verplichtingen
om registraties te melden kan worden voldaan maar vooral omdat het aantal
klachten op de diverse discriminatiegronden een goede graadmeter is om lokaal
beleid en rijksbeleid beter in te vullen. Het heeft een zeer belangrijke signaalfunctie.
Omdat de meldbereidheid voor klachten over discriminatie zich richt op meer
dan alleen racisme is er voor gekozen deze paragraaf onder te brengen bij
dit hoofdstuk dat zich richt op alle discriminatiegronden.Er is een aantal initiatieven door het Rijk in gang gezet om personen,
in geval van mogelijke ervaringen met discriminatie, aan te sporen hun klachten
hierover te melden bij antidiscriminatiebureaus en antidiscriminatiemeldpunten,
bij de CGB, of andere klachtmogelijkheden te benutten. Het meest belangrijke
initiatief van het Rijk is uiteraard de inzet om een landelijk dekkend netwerk
van structurele antidiscriminatievoorzieningen te creëren. Het landelijk
dekkend netwerk zal er toe moeten bijdragen dat de weg naar een antidiscriminatievoorziening
makkelijker wordt gevonden. De verwachting is dat een landelijk dekkend professioneel
netwerk van antidiscriminatievoorzieningen drempelverlagend zal werken. De
antidiscriminatievoorzieningen zullen zich er voor moeten inzetten dat burgers
ervan overtuigd worden dat melden wel degelijk zin heeft. De betere bereikbaarheid
moet dus worden aangevuld met meer professionele hulpverlening.Daarnaast kan ook gedacht worden aan campagnes als «Discriminatie?
Bel gelijk» en de campagne «Discriminatie? Niet met mij!».
Beide campagnes verschaffen informatie over klachtmogelijkheden
bij genoemde klachtinstanties of interne klachtprocedures bij werkgevers.Voor wat betreft klachten over discriminatie in de horeca, heeft op 14 december
2005 in opdracht van de Minister voor V&I een Werkconferentie Deurbeleid
plaatsgevonden (zie ook het hoofdstuk 3.4, goederen en diensten). Naar aanleiding
van deze conferentie heeft een aantal gemeenten aangegeven actief met projecten
zoals het Panel Deurbeleid aan de slag te gaan, samen met betrokken partners
op lokaal niveau. De invoering van dergelijke projecten kan bijdragen aan
de bewustwording van jongeren om klachten te melden.In dit kader is het ook goed om de Work2Bdone-enquête
te noemen, waarmee de ervaringen van allochtone jongeren met het zoeken naar
een werk- of stageplek in kaart zijn gebracht. De resultaten van het onderzoek
hebben als basis voor een gesprek tussen jongeren van allochtone afkomst en
vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven gediend. Tijdens de bijeenkomst zijn
de resultaten van een onderzoek naar discriminatie bij het vinden van stageplaatsen
gepresenteerd. Positief tijdens deze bijeenkomst was overigens dat een aantal
grote bedrijven als de Nederlandse Spoorwegen en de Hema, de jongeren van
allochtone jongeren opriepen bij hun te solliciteren; ook voor de functies
die een hogere opleiding vereisten. Bovendien is onderdeel van dit project,
uitgevoerd door het LBR en gefinancierd door de minister voor V&I het
tot stand brengen van een informatieve folder over wat jongeren en werkgevers
kunnen doen om discriminatie te voorkomen en te bestrijden.4.1.7 ADB’s en lokaal overlegVoor een daadwerkelijk effectieve aanpak van racisme en discriminatie
is en blijft een gedegen lokale samenwerking tussen verschillende betrokken
partijen cruciaal (burgemeester, politie, OM). Daarbij hebben met name deze
lokale driehoeken een taak in het vormgeven van het lokale opsporings- en
vervolgingsbeleid ten aanzien van racisme en discriminatie. In de driehoek
worden de lokale prioriteiten bepaald en wordt besloten over te plegen inzet.
Daarbij dient volgens de Aanwijzing Discriminatie tevens regelmatig overleg
plaats te vinden tussen de driehoek met het lokale ADB.4.1.8 Inspanningen van politie en Openbaar MinisterieVerschillende in de monitor genoemde knelpunten zijn reeds eerder door
OM en Justitie gesignaleerd en naar aanleiding daarvan is beleid ontwikkeld
en aangepast. Dit ontwikkelde en aangepaste beleid is weergegeven in de brief
van de Minister van Justitie aan de Tweede Kamer, d.d. 3 november 20051. Deze brief bevat een uiteenzetting van de aanpak door
de politie en het OM en richt zich op discriminatie op alle gronden. Op 9 oktober
jl. hebben de minister van Justitie, de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK) en de voorzitter van het Korpsbeheerdersberaad,
de heer Cohen, het Landelijk Kader Nederlandse Politie 2007 ondertekend. In
het Landelijk Kader zijn ook afspraken gemaakt over de aanpak van discriminatiebestrijding
door de politie. Concreet is afgesproken dat de korpsen regelmatig het discriminatiecriminaliteitsbeleid
delen met het OM, de lokale overheid en andere relevante partners. Verder
implementeren de korpsen de negen randvoorwaarden discriminatiebestrijding
zoals vastgelegd door de Raad van Hoofdcommissarissen in januari 2004. De
politie heeft hierin geen exclusieve verantwoordelijkheid. De ministers zullen
de lokale overheid, het OM en andere relevante partners stimuleren tot ketensamenwerking.Er zijn de afgelopen jaren veel goede initiatieven genomen door de politie
op het terrein van diversiteit en het tegengaan van discriminatie.Dat de politie de aanpak van discriminatie zelf hoog op de agenda heeft
staan blijkt mede uit het feit dat de onderwerpen diversiteit en discriminatie
zijn belegd als portefeuille bij een van de korpschefs binnen de Raad van
Hoofdcommissarissen. Daarnaast wil ik u wijzen op het Landelijk Expertise
Centrum Diversiteit (LECD). Het LECD voert een groot aantal activiteiten uit
op het gebied van werving en selectie, behoud en doorstroom van allochtonen,
vrouwen, homoseksuelen en gehandicapten. Ook het Bureau Landelijke Management
Development Politie en Brandweer (BLMD) van het Ministerie van BZK heeft aandacht
voor dit onderwerp.Er wordt binnenkort een aantal onderzoeken afgerond waarin aandacht besteed
wordt aan het (tegengaan van) discriminatie binnen de politiekorpsen. Zo is
in opdracht van het Programma Politie en Wetenschap (Politie Academie) een
onderzoek gedaan naar de beleving van het werken bij de politie (zowel positieve
als negatieve aspecten) van allochtone politiemensen («Positie en expertise
van de allochtone politiemedewerker», Bureau Driessen). De definitieve
rapportage van dit onderzoek wordt medio oktober 2006 verwacht.Ook laat het Landelijk Expertise Centrum Diversiteit momenteel een analyse
uitvoeren van onder andere indoor- en uitstroom cijfers, uitgesplitst naar
allochtonen, vrouwen en mannen. Deze cijfers worden dit najaar verwacht. Verder
wordt door de Rutgers-NISSO-groep een onderzoek uitgevoerd naar «Omgangsvormen,
werkbeleving en diversiteit bij de Nederlandse Politie anno 2006». Dit
is een vervolg op een grootschalig onderzoek naar omgangsvormen, werkbeleving
en diversiteit in 2001. Dit onderzoek is nu uitgebreid en zal onder meer dieper
ingaan op omgangsvormen en posities van minderheden binnen de politieorganisatie.
De resultaten worden in 2007 verwacht.Het OM heeft het onderwerp discriminatie opgenomen in het meerjaren plan
Perspectief op 2010. Het is één van zes nieuwe prioriteiten,
die door het OM programmatisch zullen worden opgepakt. Bij de programmatische
aanpak van discriminatie zal, conform de uitgangspunten van Het OM Verandert,
de nadruk liggen op de inrichting van steunpunten discriminatie op de elf
regioparketten. De discriminatieofficier van het regioparket verricht werkzaamheden
voor het eigen parket en voor de eventuele lokale parketten in de regio. Concentratie
van de aanpak van discriminatie bij de regioparketten gebeurt met het oog
op het vergroten van de kwaliteit en efficiency en het verbeteren en waarborgen
van de continuïteit. Verder zal nadrukkelijk worden geïnvesteerd
in het opleiden van de discriminatieofficieren, onder andere door middel van
een gericht cursusaanbod, maar bijvoorbeeld ook door het uitbrengen van een
Handboek Discriminatie. Dit handboek is opgesteld ter vergroting van de deskundigheid
van de officieren van justitie en parketsecretarissen op het gebied van discriminatie
en verschijnt 1 november 2006. Auteur is het OM-LECD.Voorts zal in het voorjaar van 2007 een conferentie antidiscriminatie
door het Ministerie van Justitie, het ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijkrelaties, het OM en de politie worden georganiseerd, waarin alle
betrokken overheden, instanties en organisaties op het terrein van discriminatie
bij elkaar worden gebracht om met elkaar van gedachten te wisselen hoe de
bestrijding van discriminatie beter ter hand kan worden genomen.Klachten politieIn de monitor Rassendiscriminatie wordt geconstateerd dat het aantal klachten
van rassendiscriminatie over de politie de afgelopen jaren stabiel is gebleven.
De monitor geeft geen uitsluitsel over het aantal discriminatieklachten
dat gegrond wordt verklaard. Niettemin is het kabinet van mening dat elk geval
waarin een medewerker bij de politie wordt beschuldigd van (rassen)discriminatie
een ernstige zaak is, die serieuze aandacht verdient. Burgers, maar ook politiemensen,
met een dergelijke klacht ten aanzien van een politieman ofvrouw, kunnen hiervoor
terecht bij de korpsbeheerder van het betreffende korps en als het een (mogelijke)
integriteitschending betreft ook bij het Bureau Interne Onderzoek van het
regiokorps.De regiokorpsen hebben met de recent vastgestelde beroepscode –
waarin de professionele waarden en normen voor het politiewerk zijn verwoord –
en het, binnenkort vast te stellen bejegeningprofiel – waarin regels
over gewenst gedrag van de politiemedewerkers zijn opgenomen – twee
krachtige instrumenten in handen om het integer handelen van politiemedewerkers
verder te stimuleren en bespreekbaar te maken. Dit is van belang om mogelijk
te maken dat in de toekomst zoveel als mogelijk dergelijke klachten kunnen
worden beperkt.In de monitor wordt opgemerkt dat Haaglanden er «in negatieve zin
uitspringt» met een traditioneel hoger aandeel klachten over de politie
en dat er dus alle reden lijkt te zijn naar de oorzaak daarvan onderzoek te
doen. In het rapport worden als mogelijke verklaringen gegeven: een grotere
meldingsbereidheid van Haagse allochtonen, een minder goede relatie tussen
politie en etnische minderheden, en ook de mentaliteit in het korps Haaglanden.
Deze conclusie en mogelijke verklaringen worden, zonder aanvullend onderzoek
hiernaar, niet onderschreven door het kabinet en het korps. Het korps herkent
zich niet in de mogelijke verklaringen. Haaglanden scoort naast Rotterdam,
Amsterdam en Kennemerland het beste op het referentiekader voor diversiteit
en doet dus relatief veel aan diversiteitbeleid. Het is dan ook niet erg waarschijnlijk
dat de verklaring voor het hogere aandeel in klachten in deze hoek is gelegen.
Tot op heden is er dan ook geen onderzoek gedaan naar de oorzaak van het hoger
aandeel klachten over de politie Haaglanden.Met betrekking tot de politieklachtencommissies wordt in de monitor een
aantal aanbevelingen gedaan ten aanzien van klachtenregistraties. Er wordt
aanbevolen dat alle klachtenregistraties van de korpsen ten aanzien van discriminatie
meer specifieke informatie bevatten, dat bij aanhoudingen op grond van de
Wet op de uitgebreide identificatieplicht rekening wordt gehouden met discriminatiegegevens
en dat deze specifiek geregistreerd worden. De minister van BZK heeft deze
punten al in een eerder stadium onderkend. Op 25 juli 2005 heeft hij
een brief doen uitgaan aan alle korpsbeheerders, korpschefs en klachtencoördinatoren
van de regionale politiekorpsen. In de brief wijst hij ze op de evaluaties
van de klachtenregeling en die van de Wet op de uitgebreide identificatieplicht
in 2008. De minister verzoekt de betrokkenen hun klachtenregistraties zodanig
in te richten dat discriminatoire klachten gelijk uit hun registraties gehaald
kunnen worden.Tevens wordt in de monitor aangegeven dat de toegankelijkheid van de verslagen
beter kan en dat deze nergens in Nederland centraal zijn te raadplegen. Met
ingang van 1 maart 2004 is in verband met de aanpassing van de politieklachtenregeling
aan hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht, de Politiewet 1993 gewijzigd.
Naar aanleiding van deze wijziging wordt de politieklachtenregeling in 2008
geëvalueerd. Bovengenoemde aandachtspunten zullen dan in deze evaluatie
worden meegenomen.De monitor concludeert dat «het Landelijk Bureau Discriminatiezaken
(LBD) bij de politie (...) nog steeds niet gebracht (heeft) wat daarvan verwacht
mocht worden (...)». Deze conclusie kan het kabinet niet onderschrijven.
Het LBD heeft van de Raad van Hoofdcommissarissen als taakstelling meegekregen
om de regiokorpsen te ondersteunen in de versterking van de politiële
aanpak van het discriminatiezaken, met als doel om de naleving van de Aanwijzing
Discriminatie van het College van Procureurs-generaal door de politie te bevorderen.
Dat is wat het LBD doet en heeft gedaan. Mede dankzij het LBD zijn verschillende
resultaten geboekt, zoals bijvoorbeeld de aanstelling van contactpersonen
voor discriminatiezaken in de meeste politieregio’s, de ontwikkeling
van een landelijk model reactieprotocol en een landelijk model privacyprotocol.De opvatting in de monitor dat «momenteel de politiekorpsen nog
steeds de zwakke schakel bij de strafrechtelijke discriminatiebestrijding
vormen» doet geen recht aan de werkelijkheid, aangezien voor een daadwerkelijk
effectieve aanpak van racisme en discriminatie een gedegen lokale samenwerking
tussen verschillende betrokken partijen cruciaal is. Er zijn diverse verbeterslagen
te maken op dit punt. Ketensamenwerking zal daarom door de ministers gestimuleerd
worden. Dit wil niet zeggen dat de politie hierin geen eigen verantwoordelijkheid
heeft. Het is van belang dat de politie de inzet op discriminatiebestrijding
verbetert, aangezien van een volledige implementatie van de Aanwijzing Discriminatie
bij alle regiokorpsen nog geen sprake is. Dit verbeteringstraject is reeds
ingezet door de ontwikkeling en uitvoering van initiatieven die eerder in
deze paragraaf zijn genoemd. Zo is de implementatie van de Aanwijzing Discriminatie
opgenomen in het Landelijk Kader Nederlandse Politie 2007.Klachten OMHet OM heeft dossieronderzoek uitgevoerd naar technische en beleidssepots
bij discriminatie en racisme in het bijzonder1.
Uit het onderzoek komt naar voren dat het OM in het merendeel van de zaken
de juiste criteria aanlegt bij het seponeren van zaken en sepots zorgvuldig
uitvoert.Het onderzoek bevat onder meer de volgende conclusies en aanbevelingen:– herziening van de instructie sepotgronden is zinvol omdat niet
altijd duidelijk is aangegeven op welke afwegingsgronden een beleidssepot
gebaseerd is;– een juiste en kritische toepassing van de instructie sepotgronden
is noodzakelijk;– het OM dient zijn aandacht voor slachtofferbejegening te intensiveren
op het gebied van discriminatiezaken;– het OM dient ervoor zorg te dragen dat de interne doorlooptijd
van discriminatiezaken beter wordt bewaakt.Het College heeft het onderzoek onder de aandacht gebracht van zijn hoofdofficieren
en discriminatieofficieren met het verzoek de conclusies en aanbevelingen
ter harte te nemen. In het voornoemde Handboek Discriminatie is op de meest
relevante sepotgronden een toelichting gegeven.4.1.9 Aangifte en registratie van discriminatiezakenIn de monitor wordt terecht aangegeven dat de politie verplicht is tot
het opnemen van aangiften van strafbare feiten, dus ook van discriminatie.
In voorkomende gevallen dat een politiemedewerker weigert een aangifte van
een burger op te nemen, heeft de aangever de mogelijkheid een klacht in te
dienen bij de korpsbeheerder van het betreffende politiekorps. Het kabinet
mist in de rapportage de cijfermatige onderbouwing dat het regelmatig voorkomt
dat de politie weigert aangiften van discriminatie op te nemen. Vanwege het
belang dat het kabinet hecht aan de bestrijding van discriminatie, zal de
minister van BZK blijvend aandacht vragen voor deze kwestie bij de korpsen.
Zeker na de gehouden publiekscampagne, waarin de burger wordt
opgeroepen altijd aangifte te doen, mag het niet zo zijn dat op een politiebureau
een burger vervolgens geen gehoor vindt.De registratie van discriminatiezaken door politie en OM is een terugkerend
onderwerp in diverse hoofdstukken van de monitor. De registratie van discriminatiezaken
en van commune zaken met een discriminatie-element is een actie die voortvloeit
uit de Aanwijzing Discriminatie. Het verbeteren van de registratie is een
van de negen randvoorwaarden, welke ten grondslag liggen aan een verbeterde
aanpak van discriminatie door de politie. Over deze randvoorwaarden is de
Kamer geïnformeerd in de beleidsbrief van 3 november 2005.In aanvulling daarop verwacht het kabinet binnenkort duidelijke verbeteringen.
Zo wordt het met de huidige invoering van het systeem «Blue View»
voor het eerst mogelijk om centraal in de systemen van de regiokorpsen te
zoeken op discriminatiezaken. Hiermee wordt een belangrijke oorzaak van de
geconstateerde onderrapportage verholpen. Eerder onderzoek in politiesystemen
heeft namelijk uitgewezen dat wanneer zaken niet zijn weggeschreven als discriminatiezaak
maar bijvoorbeeld als geweldsdelict, ze naderhand slechts zeer moeizaam zijn
terug te vinden als discriminatiezaak. Het systeem «Blue View»
dat feitelijk een soort «Google-zoekmachine» is, zorgt voor een
wezenlijke verbetering in het terugvinden van dat soort zaken. Om ook de invoer
van gegevens over discriminatiezaken te verbeteren wordt momenteel in een
aantal politieregio’s geëxperimenteerd met standaardvragenlijsten.
Deze vragenlijsten moeten in de toekomst in het aangifteproces automatisch
en verplicht doorlopen worden, met als doel om specifieke omstandigheden zoals
discriminatoire achtergronden van delicten beter in beeld te krijgen. Hierbij
wordt nog opgemerkt dat met betrekking tot de gewenste inventarisatie van
racistisch en extreemrechts geweld binnen de politie inmiddels wordt bezien
of het Nationaal Informatie Knooppunt van het KLPD deze inventarisatie in
het vervolg blijvend kan uitvoeren.Het OM werkt momenteel aan de invoering van een nieuw bedrijfsprocessysteem
GPS, de opvolger van Compas. Met de invoering van GPS wordt het mogelijk om
commune delicten met een discriminatoire achtergrond te registreren en te
selecteren waardoor een beter beeld ontstaat van de problematiek, de eerste
uitdraaien zijn in 2008 te verwachten. Voor het verkrijgen van inzicht in
de lokale problematiek zet het Openbaar Ministerie tevens ook in op goed overleg
met haar ketenpartners, politie en het ADB. In dit overleg moet het lokale
criminaliteitsbeeld inzake discriminatie en commune delicten met een discriminatoir
karakter, in kaart worden gebracht opdat, zonodig, gericht maatregelen getroffen
kunnen worden. Overigens is de verhoogde strafeis van 25% bij commune
delicten met een discriminatoire achtergrond bekend bij de officieren van
justitie en in voorkomende gevallen wordt deze toegepast.4.1.10 Evaluatie Aanwijzing DiscriminatieIn 2007 verloopt de termijn van de Aanwijzing Discriminatie. Het Openbaar
Ministerie is gestart met de evaluatie van Aanwijzing Discriminatie. Dit gebeurt
in goed overleg met politie, het Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie
en de antidiscriminatiebureaus. De in de monitor gesignaleerde knelpunten,
zoals gebrekkige naleving, worden daarin opgepakt. De uitkomsten van de evaluatie
zullen resulteren in het vaststellen van de Aanwijzing Discriminatie, die
per 1 april 2007 in werking zal treden.5. Tot besluitDiscriminatie is een veelvormig verschijnsel dat zich op diverse terreinen
voordoet en daarmee vraagt om een veelvormige aanpak. Sommige vormen van discriminatie
zijn gemakkelijker met doelgericht beleid, maatregelen en voorzieningen te
beïnvloeden dan andere. Burgers moeten de mogelijkheid hebben discriminatie
te bestrijden en ongelijke behandeling ongedaan te maken en zonodig hun gelijk
te halen via het recht. Een van de manieren waarop hieraan door dit beleid
handen en voeten is gegeven, is door het creëren van een landelijk dekkend
stelsel van discriminatievoorzieningen. Hiertoe is in deze kabinetsperiode
een eerste aanzet gegeven. De verbeterslag die momenteel wordt doorgevoerd
bij de antidiscriminatievoorzieningen op lokaal niveau, waarin ook gemeenten
en provincies een belangrijke rol in vervullen, zal naar verwachting ook gevolgen
hebben voor de efficiency en effectiviteit van het Rijksbeleid met betrekking
tot discriminatie.De monitor maakt op het terrein van rassendiscriminatie nog eens duidelijk
op welke terreinen nog winst te behalen valt. Vooral de arbeidsmarkt en het
onderwijs zijn maatschappelijke terreinen die als het om de bestrijding van
discriminatie gaat (blijvende) aandacht behoeven. Deze uitgebreide inhoudelijke
reactie op de monitor en op het Motivaction-onderzoek laat zien dat het kabinet
dit onderkent en ook tal van activiteiten op deze gebieden heeft ondernomen
en thans onderneemt.Discriminatie bestrijden is echter iets dat het kabinet en de overheid
niet alleen kunnen. Het vraagt de inzet en bereidheid van alle Nederlanders.
Het kabinet vertrouwt erop dat die bereidheid er ook in de toekomst zal zijn.
Het kabinet heeft veel op de rails gezet en nieuwe impulsen gegeven als het
om de bestrijding van discriminatie gaat. Om succesvol te kunnen zijn zal
de bestrijding van discriminatie blijvend aandacht vragen en moeten krijgen.XNoot1Dit kamerstuk is eerder abusievelijk gepubliceerd onder kamerstuknummer
29 754, nr. 92, dat hiermee komt te vervallen.XNoot2TK handelingen 2004–2005, nr. 48, pag. 3039–3123.XNoot3TK, vergaderjaar 2005–2006, 30 300 VI, nr. 174.XNoot1Brief d.d. 19 december 2003 van de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie inzake aanbieden Nationaal Actieplan tegen Racisme, TK 29 200
VI, nr. 121.XNoot2Brief d.d. 10 juni 2005 van de minister voor Vreemdelingenzaken en
Integratie inzake de voortgangsrapportage Nationaal Actieplan tegen Racisme,
TK 29 800 VI, nr. 154.XNoot3TK handelingen 2004–2005, nr. 48, pag. 3039–3123.XNoot1Brief d.d. 3 juli 2005 van de minister voor Vreemdelingenzaken en
Integratie inzake een kabinetsbrede reactie op het onderzoek van Motivaction,
TK 30 300, nr. 174.XNoot1TK, 2005–2006, 29 754, nr. 72.XNoot2TK, 2005–2006, 30 300 V, nr. 37.XNoot1Brief d.d. 12 augustus 2005 van de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie inzake het probleem van horecadiscriminatie, TK 29 800
VI, nr. 165.XNoot1Brief d.d. 6 juni 2006 van de minister voor Vreemdelingenzaken en
Integratie inzake de kabinetsreactie op het RMO-advies «Niet langer
met de ruggen naar elkaar», TK 30 300 IV, nr. 168.XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 29 614, nr. 5.XNoot1Brief d.d. 21 april 2006 van de minister van Justitie inzake rechtsextremistische
sites op internet, TK 30 300 VI, nr. 145.XNoot1Brief d.d. 3 november 2005 van de minister van Justitie inzake discriminatiebestrijding
en rechtshandhaving , TK 30 300 VI, nr. 26.XNoot1Sepotonderzoek Discriminatiezaken, OM-Landelijk Expertise Centrum Discriminatie,
juni 2005. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30950-1-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl