Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24776, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-07-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24776 nr. 4

18-07-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN 1. Inleiding2. Intrekken AAW 2.1 Algemeen2.2 Gevolgen van intrekking van de AAW voor de voorzieningen2.3 Regresrecht3. Integratie AAW en WAO voor bestaande gevallen 3.1. Gevolgen van de integratie van de AAW en WAO voor
werknemers3.2 Gevolgen van intrekking van de AAW voor zelfstandigen4. Financiële gevolgen maatregelen arbeidsongeschiktheidsverzekeringen 4.1 Inleiding4.2 Integratie AAW en WAO tot een regeling voor werknemers
en ambtenaren4.3 Doorwerking integratie AAW/WAO4.4 Inkomensgevolgen4.6 Overige aspecten5. Wijzigingen in andere wetten ten gevolge van de Pemba,
WAZ en Wajong 5.1 Gevolgen van de intrekking van de AAW voor de franchise
in de WAO5.2 Wijziging in de Organisatiewet sociale verzekeringen5.3 Overige wijzigingenARTIKELEN Artikel IIArtikel IVArtikel VArtikel VIIIArtikel IXArtikel XArtikel XIVArtikel XVIArtikel XXIX, onder AArtikel XXIX, onder KArtikel XXXIVArtikel XXXIXArtikel XXXIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24776Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 776Overgangs- en invoeringsrecht voor de totstandkoming van de Wet premiedifferentiatie
en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen)nr. 4VERSLAGVastgesteld 18 juli 1996De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen. Onder
het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en gemaakte opmerkingen genoegzaam
zullen zijn beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over het
voorstel van wet voldoende voorbereid. ALGEMEEN 1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de voorstellen die zijn gedaan betreffende de invoering van de wetsvoorstellen
24 698 (Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen;
hierna Pemba), 24 758 (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen;
hierna WAZ) en 24 760 (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten;
hierna Wajong). Zij spreken hun waardering uit voor de over het algemeen duidelijke
toelichting bij deze complexe materie.Het wetsvoorstel heeft bij hen op een aantal punten nieuwe vragen opgeroepen,
die zij in verband met de verdere behandeling van het wetsvoorstel graag beantwoord
zouden zien. Bij een aantal andere onderdelen wensen zij enkele opmerkingen
te maken. Voordat zij die vragen en meer specifieke opmerkingen formuleren
stellen de leden van de PvdA-fractie er prijs op een aantal opmerkingen van
meer algemene aard te maken.Het nu voorliggende voorstel vormt, tezamen met de wetsvoorstellen Pemba,
WAZ en Wajong, een geheel van wetten met als doel arbeidsongeschiktheid zoveel
mogelijk te voorkomen of te beperken. Daartoe worden geen wijzigingen aangebracht
in de uitkeringsrechten, maar in de verantwoordelijkheidsverdeling en in de
uitvoering. De leden van de PvdA-fractie onderschrijven deze aanpak, waarbij –
binnen sociale randvoorwaarden – deels gebruik wordt gemaakt van middelen als premiedifferentiatie
en marktwerking. Of de voorgestelde maatregelen in alle opzichten aan die
randvoorwaarden voldoen, laat zich op dit moment echter nog niet volledig
beoordelen. Zoals zij reeds eerder hebben verwoord bij hun inbreng bij de
Pemba, de WAZ en de Wajong, is het bij het ontbreken van een aantal relevante
algemene maatregelen van bestuur, bij het nog ontbrekend inzicht in de wijze
waarop de regering de inkomenseffecten wil neutraliseren en nu nog geen duidelijkheid
is over de sectorindeling, onmogelijk een volledig beeld te krijgen van de
plannen. De navolgende opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie moeten
dan ook in dat licht worden geplaatst.De regering meldt dat de uit Pemba en andere voorstellen voortvloeiende
meer technische wijzigingen – in beginsel – zullen worden opgenomen
in een Aanpassingswet. Wanneer, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, mag
dat wetsvoorstel worden verwacht? Gaat het daarbij ook nog om andere dan alleen
technische aanpassingen?Het wetsvoorstel is alleen ondertekend door de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Waarom is in dit geval afgezien van ondertekening
door andere bewindspersonen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie met een
verwijzing naar aanwijzing 201 (onder 5) van de Aanwijzingen voor de regelgeving.De leden van de CDA-fractie realiseren zich dat het onderhavige wetsvoorstel
het invoerings- en overgangsrecht regelt van de aanpassingen van de WAO, die
in andere wetsvoorstellen zijn vastgelegd. Desalniettemin herhalen zij ook
hier dat zij grote bezwaren hebben tegen belangrijke onderdelen van hetgeen
de regering voorstelt ten aanzien van de arbeidsongeschiktheidsregelingen.
Met name het intrekken van de Algemene arbeidsongeschiktheidswet (AAW) heeft
in de ogen van de leden van de CDA-fractie dermate grote consequenties, dat
maar zeer de vraag is of dit op alle onderdelen goed doordacht is. In dit
verband wijzen deze leden op hetgeen ingebracht is in het verslag inzake de
betreffende wetsvoorstellen.Inmiddels circuleren er in de pers berichten dat de regering aan het Centraal
Planbureau (CPB) gevraagd heeft twee varianten door te rekenen: één
waarbij de WAO-operatie wel doorgaat en één waarbij de privatisering
wordt uitgesteld. De leden van de CDA-fractie wil vernemen of deze berichten
juist zijn. Indien dat het geval is, ligt het voor de hand dat de Tweede Kamer
ook kennis kan nemen van de studie van het CPB. De vraag is waarom een dergelijke
doorrekening zo laat geschiedt; het was te verwachten dat over de gevolgen
van de wetsvoorstellen ten aanzien van de premiedruk en de koopkracht indringende
vragen zouden komen. Opvallend is dat hierover in de memorie van toelichting
van de betreffende wetsvoorstellen te weinig terug te vinden is. Op blz. 33
van de memorie van toelichting wordt laconiek gemeld, dat ten tijde van de
begrotingsvoorbereiding de concrete invulling gegeven zal worden van het pakket
van reparatiemaatregelen die nodig zijn om de koopkrachteffecten en de loonkostenontwikkeling
van de gehele verzelfstandiging van de WAO te kunnen beheersen. Bij de behandeling
van dit wetsvoorstel is ook van betekenis te beoordelen op welke wijze de
reparatie zal plaatsvinden! Is de regering niet met de leden van de CDA-fractie
van mening, dat dergelijke reparatiemaatregelen tegelijkertijd met de behandeling
van de betreffende wetsvoorstellen aan de orde moeten komen?De bestudering van de cijfers van het CPB vraagt ook enige tijd, waardoor
de behandeling van de betreffende wetsvoorstellen vertraging kan ondervinden.
De invoering van de wetsvoorstellen per 1 januari 1997 wordt daardoor, in
combinatie met de problemen voor de uitvoeringsorganisaties bij invoering
per 1 januari 1997, nog onwaarschijnlijker. Hoe beoordeelt de regering de
vraag of de betreffende wetsvoorstellen zo zorgvuldig zijn voorbereid,
dat deze plenair in de Tweede Kamer kunnen worden behandeld? Zullen alle noodzakelijke
gegevens tijdig de Kamer bereiken, zoals onder meer de nieuwe indeling van
het Nederlandse bedrijfs- en beroepsleven?Kan de regering aangeven hoeveel algemene maatregelen van bestuur en ministeriële
regelingen nodig zijn om de wijziging van deze arbeidsongeschiktheidsregelingen
te realiseren? Zal hierover inzage gegeven worden, bijvoorbeeld tegelijkertijd
met het indienen van de Aanpassingswet?De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggend wetsvoorstel. Zoals reeds eerder aangegeven stemmen zij in
algemene zin volledig in met de beleidsvoornemens van de regering om te komen
tot een ander stelsel van sociale zekerheid, dat wordt gekenmerkt door de
door de regering in de inleiding van de memorie van toelichting weergegeven
elementen. Het meer benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid is daarbij
een belangrijk punt.Deze leden onderschrijven de noodzaak tot en het belang van een omvangrijk
invoerings- en overgangsrecht, alsmede de keuze dit neer te leggen in één
Invoeringswet. Daarnaast, zo begrijpen deze leden, worden wijzigingen van
meer technische aard in een Aanpassingswet opgenomen. Waaraan moet dan worden
gedacht en wanneer zal die wet beschikbaar zijn?Na lezing van het onderhavige wetsvoorstel is het de leden van de fractie
van GroenLinks nog eens extra opgevallen hoe ingewikkeld en riskant eigenlijk
de hele Pemba-operatie is. Om de beoogde verandering aan te brengen in de
verantwoordelijkheidsverdeling bij de WAO is een wijzigingsoperatie noodzakelijk
die uitermate complex, kostbaar en veelomvattend is. De verschuiving in de
WAO maakt tal van andere meer of minder logische maatregelen nodig, die variëren
van het onder de werking van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
(WAO) brengen van directeuren-grootaandeelhouders (dga's) tot het wijzigen
van de subsidiëring van blindengeleidehonden. Bij de leden van de fractie
van GroenLinks roept dit de vraag op of de met de Pemba beoogde verandering
niet op een veel eenvoudiger wijze had kunnen plaatsvinden. Was het niet raadzamer
geweest, zoals ook de Raad van State heeft geadviseerd, om in ieder geval
in eerste instantie de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (AAW) als volksverzekering
in tact te laten en slechts te volstaan met het invoeren van premiedifferentiatie
in de WAO-premie? Worden de eventuele positieve effecten van de Pemba nu niet
volstrekt teniet gedaan door de kostbare bureaucratische rompslomp die door
de afschaffing van de AAW veroorzaakt wordt?In het verslag inzake de Pemba, WAZ en Wajong spreken de leden van de
fractie van GroenLinks zich uitvoeriger en meer inhoudelijk uit over de in
die voorstellen neergelegde wijzigingen. Ten aanzien van het onderhavige wetsvoorstel
willen deze leden volstaan met enkele vragen van meer feitelijke aard te stellen.
De aarzeling die de leden van deze fractie koesteren ten aanzien van het hele
Pemba-complex geldt echter mutatis mutandis ook deze invoeringswet.De leden van de RPF-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende
wetsvoorstel. Zij constateren dat de invoeringswet, samen met de wetsvoorstellen
Pemba, WAZ en Wajong een verbrokkeld geheel vormen. De Raad van State laat
zich ook kritisch uit over de grote versnippering over een aantal regelingen.
Zo wordt de toekenning van voorzieningen in de WAO- en AAW-sfeer verspreid
over de WAO, de WAZ, de Wajong, de Wet arbeid gehandicapte werknemers (Wagw)
en AAW. Dit is nauwelijks in overeenstemming te brengen met de integrale benadering
in de Wet voorzieningen gehandicapten (WVG). Deze leden vinden het dan ook vreemd dat de regering nu kiest voor een dergelijke versnippering,
terwijl wordt bezien of bundeling van de voorzieningen in het kader van de
voorgenomen Wet op de reïntegratie mogelijk is. Deze gang van zaken laat
weinig ruimte voor een andere conclusie dan dat sprake is van een haastklus.
De leden van de RPF-fractie vinden dat zeer ongewenst, zeker bij een zo belangrijk
dossier.Deze leden hebben begrepen dat de Ziekenfondsraad naar verwachting in
oktober een subsidieregeling zal vaststellen die is gebaseerd op artikel 39
van de Wet financiering volksverzekeringen. Zij informeren of dat niet te
laat is. Of hoeft deze regeling niet per 1 januari 1997 in werking te treden?In het onderhavige wetsvoorstel worden wijzigingen van een aantal wetten
voorgesteld. De leden van de RPF-fractie vragen zich af of niet ook de Algemene
nabestaandenwet (Anw) wijziging behoeft, namelijk daar waar wordt verwezen
naar de AAW.De leden van de RPF-fractie vragen of de uitvoeringsorganisaties voldoende
in staat zijn de beoogde wijzigingen per 1 januari 1997 te realiseren. Zij
hebben de afgelopen jaren voortdurend te maken gehad met wijzigingen in de
regelgeving. Heeft de regering wel voldoende oog voor de behoefte die in uitvoeringskringen
bestaat aan rust op het terrein van de sociale zekerheid?De leden van de SP-fractie beschouwen dit wetsvoorstel als een gecompliceerd
geheel. Zij merken op dat er nauwelijks tijd is geweest om dit wetsvoorstel
grondig te bestuderen.Ook hier spreekt de Raad van State uitdrukkelijk als zijn mening uit dat
de Pemba, WAZ en Wajong «een verbrokkeld geheel» vormen en vraagt
hij aandacht voor de gevolgen daarvan. Het lijkt er op dat de regering deze
mening niet deelt. Is dat het geval, zo vragen de leden van de SP-fractie. 2. Intrekken AAW 2.1 AlgemeenNu de WAZ voorziet in een uitkering in verband met bevalling, kan de huidige
vrijwillige regeling op grond van de Ziektewet komen te vervallen, zo stelt
de regering. Wordt, zo willen de leden van de PvdA-fractie weten, de huidige
categorie die in aanmerking kan komen voor een uitkering in verband met bevalling
op grond van de vrijwillige verzekering op basis van de Ziektewet straks opgenomen
in de WAZ (voorzover het betreft zelfstandigen, meewerkende partners en beroepsbeoefenaren)?Heeft de regering overigens overwogen om in plaats van een WAZ-uitkering
een vergoeding te verstrekken voor daadwerkelijk gemaakte (aangetoonde) kosten
van vervanging in verband met zwangerschap en bevalling? Wat waren de overwegingen
van de regering om te kiezen voor de nu voorgestelde uitkering?De leden van de VVD-fractie merken op dat ten aanzien van het intrekken
van de AAW zij al eerder instemming hebben getoond. Voor de commentaren daarop
wordt verwezen naar de verslagen inzake de WAZ en de Wajong. De leden van
de VVD-fractie hebben ook begrip voor het feit dat de AAW (Aaf) eerst op termijn
kan worden opgeheven in verband met naheffingen en nabetalingen. Wel vragen
zij de regering aan te geven waarom niet nu reeds in de wet een datum wordt
genoemd. In de memorie van toelichting wordt op blz. 35 immers wel concreet
het jaar 2000 genoemd.Ook kunnen deze leden instemmen met de voorgestelde mogelijkheid tot het
voortzetten van de vrijwillige verzekering op grond van de AAW op basis van
de WAO. In de wetsvoorstellen WAZ en Wajong hebben de leden van de D66-fractie
hun inhoudelijke opmerkingen gemaakt over de kring van verzekerden, recht,
hoogte en duur van de arbeidsongeschiktheidsuitkering, de financiering en
wijze van premieheffing en -inning. Deze leden verwijzen naar hetgeen zij
daar naar voren hebben gebracht.De leden van de D66-fractie constateren dat de kring van verzekerden WAZ
en Wajong beperkter is dan de kring van verzekerden AAW, zodat niet iedereen
die via de volksverzekering van rechtswege verzekerd was nog in aanmerking
komt voor een uitkering als gevolg van (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheid.
Ook de hoogte van de uitkering van bepaalde zelfstandigen en meewerkende echtgenoten
kan onder de voorgestelde WAZ verslechteren.De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat met de afschaffing
van de AAW enkele bijzondere categorieën niet langer voor een uitkering
in aanmerking zullen komen. Dit betreft de alleenstaande oudere werkenden
die thans in aanmerking komen voor een vergoeding voor arbeidsduurverkorting
of voor huishoudelijke hulp. Voorts treft dit de categorie verzorgers van
verwanten, ontwikkelingswerkers en zelfstandigen zonder inkomen. Ten aanzien
slechts van ontwikkelingswerkers is gesteld dat zij zich vrijwillig zullen
kunnen verzekeren. De leden van de fractie van GroenLinks missen hierbij en
duidelijke visie van de regering op de positie van mensen die onbeloonde arbeid
verrichten. Eerder hadden deze leden de indruk gekregen dat de regering van
oordeel is dat de positie van mensen die onbeloonde arbeid verricht eerder
juist verbetering behoeft. Indien nu echter blijkt dat bijvoorbeeld verzorgers
van verwanten, mensen die trachten een eigen bedrijf te starten, maar daarmee
nog niet direct inkomsten genereren, werknemers die tijdelijk hun loopbaan
voor zorgverlof onderbreken en dergelijke categorieën bescherming krachtens
de AAW zullen ontberen, spant de regering daarmee dan niet het paard achter
de wagen? Zou de AAW juist in de toekomst niet van groot belang kunnen zijn
om de positie van mensen die onbeloonde arbeid verrichten te versterken? Zou
afschaffing van de AAW niet moeten worden bezien tegen de achtergrond van
de uitkomsten van een brede discussie over de toekomst van het sociaal stelsel,
zoals de regering in het regeerakkoord had aangekondigd te zullen gaan voeren?
Kan de regering overigens een compleet overzicht verstrekken van de categorieën
van AAW-gerechtigden die bij afschaffing van de AAW geen of een lager uitkeringsrecht
meer toekomt? Wat is eigenlijk de rechtvaardiging voor deze verslechteringen?Afschaffing van de AAW brengt met zich mee dat alle bestaande dossiers
moeten worden doorgelicht om te beoordelen onder welk regime de betrokkenen
zullen vallen. Het Tica heeft gewezen op de grote consequenties voor de uitvoering
die hiermee gepaard gaan. In de memorie van toelichting wordt eigenlijk nauwelijks
ingegaan op deze kritiek. Wat is de inschatting van de kosten die gemoeid
zijn met het doorlichten van alle AAW-dossiers. Is deze operatie redelijkerwijze
voor de beoogde invoeringsdatum te verrichten? Klopt het dat de uitvoering
nog tot in lengte van jaren belast wordt door het feit dat verschillende uitkeringsregimes
naast elkaar blijven bestaan?De leden van de SP-fractie merken op dat de consequentie van het drieluik
Pemba-WAZ-Wajong is dat de AAW wordt afgeschaft. Zij stellen vast dat de Raad
van State daar grote moeite mee heeft, en dat het Verbond van Verzekeraars
daar bezwaren tegen heeft evenals de Raad van de Centrale Ondernemingsorganisaties
(RCO) en de Gehandicaptenraad. Zo zullen in verband hiermee de leef- en werkvoorzieningen
verdwijnen. De vraag is of opname in de afzonderlijke wetten van een voorzieningenbepaling
toereikend is. Wat moet bijvoorbeeld een jonggehandicapte doen die onbetaald
vrijwilligerswerk verricht in een andere stad dan waar zij woont,
en voor haar vervoer aangewezen is op speciaal vervoer? Is dat dan een voorziening
op grond van de Wajong of niet? En zo neen, waar kan zij dan aanspraak op
maken?Voorts vragen de leden van de SP-fractie aandacht voor de passage in de
memorie van toelichting op blz. 5 waar de regering zegt dat een werknemer
zijn aanspraken op een voorziening blijft behouden, ook als zijn werkgever-eigen-risicodrager
daarvoor met zijn verzekeraar geen regeling heeft getroffen. Die aanspraak
kan in dat geval geldend gemaakt worden bij de bedrijfsvereniging. Dit bevreemdt
de leden van de SP-fractie: een particuliere verzekeraar kan mooie sier maken
met zijn premie maar blijkt geen voorzieningen te verzekeren. Ook in geval
van overgang naar het particuliere stelsel blijft er een aanspraak op het
publieke stelsel. De leden van de SP-fractie vragen de regering dit nogmaals
te verduidelijken. 2.2 Gevolgen van intrekking van de AAW voor de voorzieningenDe leden van de PvdA-fractie constateren dat de memorie van toelichting
vermeldt dat de bedrijfsverenigingen op grond van de huidige AAW voorzien
in een beperkt aantal leefvoorzieningen: vervoersvoorzieningen (in combinatie
met werkvoorzieningen en voor personen in het buitenland, doventolk en blindengeleidehond).
Beperkt het zich hiertoe, of worden (incidenteel) ook nog voorzieningen als
thuiszorg verstrekt, vragen deze leden. Om hoeveel personen en om hoeveel
geld gaat het bij de leefvoorzieningen op grond van de AAW?In geval van eigen-risicodragen ligt het primaat tot het inzetten van
voorzieningen bij de werkgever. In geval die geen reïntegratie-inspanningen
verricht, kan de werknemer zich wenden tot de bedrijfsvereniging die zonodig
ten laste van de werkgever alsnog de nodige maatregelen neemt. Wat, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie, gebeurt er bij verschil van mening, bijvoorbeeld
ingeval de werknemer – ongeacht de gronden – de betreffende maatregelen
van de werkgever niet wenst of onvoldoende acht?De voorzieningen doventolk en blindengeleidehond (uitsluitend als leefvoorziening)
worden overgeheveld naar een subsidieregeling ex artikel 39 Wet financiering
volksverzekeringen. De leden van de PvdA-fractie vragen zich hierbij af of
een dergelijke aanpak niet leidt tot meer loketten, waar de bedoeling juist
was (onder andere door de WVG) dat aantal te verminderen. Waarom is het zo
voor de hand liggend een nieuwe subsidieregeling te maken voor blindengeleidehonden,
waar blindengeleidehonden ten behoeve van werk- of werk- en leefvoorzieningen
onder de WAO, de WAZ en de Wajong worden gebracht?Leefvervoersvoorzieningen voor personen in het buitenland passen niet
meer in de nieuwe arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, stelt de regering in
het wetsvoorstel. Is dat wel waar, vragen de leden van de PvdA-fractie zich
af. Is het niet zo dat een aantal arbeidsongeschikten juist vanwege hun gezondheid
(bijvoorbeeld om redenen van klimaat) al dan niet tijdelijk in het buitenland
verkeert? Oude gevallen worden gerespecteerd, zo hebben zij tot hun genoegen
uit het wetsvoorstel begrepen, maar om hoeveel nieuwe toekenningen per jaar
gaat het?Het Besluit taakverlichting alleenstaande oudere werkenden zal worden
ingetrokken. Hoeveel personen maken daarvan per jaar gebruik, zo vragen de
leden van de PvdA-fractie? Hoeveel geld is er per jaar mee gemoeid? Wat zijn
de redenen voor het geringe succes van de regeling: de beperkende voorwaarden
(met name de inkomensgrens) of de onbekendheid met de regeling? Is er zicht
op de behoefte aan een dergelijke regeling, maar dan in een andere vorm, zo
vragen zij? De leden van de VVD-fractie merken op dat de regering voorstelt om ten
aanzien van de scholingsvoorzieningen voor bepaalde groepen aan te sluiten
bij de bemiddelingstaak en dus de bedrijfsvereniging op grond van de Wagw
bevoegd te verklaren. Dat vinden deze leden op zich begrijpelijk, ware het
niet dat die bevoegdheid slechts tijdelijk kan zijn, omdat de bemiddelingstaak
in de structurele situatie naar de Arbeidsvoorziening gaat. Wat zal daarvan
dan de consequentie zijn voor deze taak, zo vragen deze leden de regering
aan te geven?De leden van de VVD-fractie zijn het eens met het door de regering gekozen
uitgangspunt dat degene die nu een AAW-voorziening ontvangt deze behoudt.De regering geeft aan dat de leefvoorzieningen voor personen in het buitenland
niet meer passen in de nieuwe arbeidsongeschiktheidsregelingen. Tevens wordt
vermeld dat de WVG alleen binnen Nederland van toepassing is. Betekent de
constatering, dat «het niet mogelijk is deze materie op andere wijze
te regelen is», dat de hier bedoelde voorzieningen in de toekomst komen
te vervallen, zo vragen deze leden de regering aan te geven?Deze leden zijn het eens met het voorstel van de regering om het Besluit
taakverlichting alleenstaande oudere werkenden in te trekken. Hoe zal de overgangsregeling
terzake er uit gaan zien, zo vragen zij zich af?Kan de regering aangeven waarom het wenselijk is de Wagw met voorzieningen
uit te breiden. Zijn er andere mogelijke alternatieven, waardoor versplintering
van de regeling van voorzieningen over nog meer wetten kan worden voorkomen?Wat zijn de precieze implicaties van het regeringsvoorstel, zo vragen
deze leden.De leden van de D66-fractie constateren tevens dat de regering de werkvoorzieningen
op grond van de AAW heeft overgeheveld naar de WAO, de WAZ en de Wajong, waarbij
ten aanzien van de scholings- en onderwijsvoorzieningen voor de niet tot de
nieuwe kring van verzekerden behorende populatie (WAO, WAZ en Wajong) een
vangnet is gecreëerd in de Wagw.De leden van de D66-fractie merken op dat uit de leefvoorzieningen die
worden overgeheveld de doventolk en blindengeleidehond verdwijnen, met dien
verstande dat de uitgangspunten voor de verstrekking van desbetreffende voorzieningen
op grond van de door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
vast te stellen subsidieregeling dezelfde zullen zijn als die welke in het
kader van de AAW worden gehanteerd.De leden van de D66-fractie hebben toch nog een vraag over de blindengeleidehond
en de doventolk. Zowel de bedrijfsvereniging als de eigen-risicodrager kunnen
voorzieningen gaan inkopen bij derden. Tot nu toe gelden voor voorzieningen
als blindengeleidehond en doventolk normbedragen. Na invoering van eigen-risicodragen
zijn werkgevers die eigen-risicodrager zijn wellicht bereid om meer te betalen
dan deze normbedragen om zich te verzekeren van een dergelijke voorziening
voor zijn werknemer(s). Indien de bedrijfsvereniging zich dient te houden
aan het norm bedrag, bestaat dan niet de kans dat zij daardoor (niet) in voldoende
mate kan voldoen aan haar verstrekkingsbevoegdheid?De leden van de D66-fractie hebben over het laten vervallen van de leefvervoersvoorziening
voor personen in het buitenland ook nog een vraag. Kan vervoer in het buitenland
niet aan de orde zijn als belanghebbende in Nederland werkt en in het buitenland
woont?De leden van de D66-fractie onderschrijven nadrukkelijk het uitgangspunt
dat degene die nu een AAW-voorziening ontvangt, deze behoudt. Overigens merken
de leden van de D66-fractie op dat op blz. 7 van de memorie van toelichting
staat dat feitelijke toekenning plaatsvindt op grond van de drie
voor de AAW in de plaats tredende wetten. Is het niet zo dat daaraan toegevoegd
moet worden de Wagw?De leden van de D66-fractie constateren dat het Besluit Taakverlichting
alleenstaande oudere werkenden wordt ingetrokken. Deze leden vragen hoe dit
in relatie moet worden gezien met de doelstelling de participatie van ouderen
te vergroten.De leden van de GroenLinks-fractie stellen dat het Tica bedenkingen heeft
geventileerd ten aanzien van de (re)integratiemogelijkheden van arbeidsongeschikten
die geen uitkeringsrecht hebben. Zullen zij in de nieuwe constellatie niet
gemakkelijk tussen wal en schip raken? Wat zijn hun mogelijkheden als hun
reïntegratievoorzieningen worden geweigerd? In hoeverre is gewaarborgd
dat zij daadwerkelijk naar de arbeidsmarkt worden toegeleid, nu werkgevers
bij invoering van Pemba steeds minder belang lijken te hebben bij integratie
van gehandicapten die niet tot hun eigen personeelsbestand hoorden? 2.3 RegresrechtDe leden van de PvdA-fractie constateren dat het wetsvoorstel uitbreiding
regresrecht niet is ingediend; in plaats daarvan is gekozen voor stapsgewijze
uitbreiding van regresrechten per wet. Verdere vraagstukken in dit kader worden
behandeld in het binnenkort in te dienen nader rapport bij het wetsvoorstel
uitbreiding regresrecht. De leden van de PvdA-fractie zien met belangstelling
uit naar dit nader rapport. Zij vragen zich af of het wetsvoorstel alsnog
ter behandeling door de Staten-Generaal zal worden ingediend.Het is de leden van de CDA-fractie opgevallen, dat de regering ondanks
het negatieve advies van de Raad van State vast blijft houden aan de invoering
van het regresrecht in de onderhavige wetsvoorstellen. Deze leden hebben hun
twijfels of het verstandig is deelsgewijs het regresrecht in te voeren, zonder
een inhoudelijke discussie gehad te hebben over het totale complex van het
regresrecht. Niet uitgesloten moet worden dat de premiedruk door de invoering
van het regresrecht omhoog zal gaan. Bovendien is van meerdere kanten aangegeven
dat de totale kosten zullen stijgen, mede door het toenemen van het aantal
procedures.De regering stelt voor een werkgever die eigen-risicodrager is geworden,
ook een regresrecht toe te kennen; de uitoefening van het regres komt bij
de bedrijfsvereniging te liggen. Hoe zal dit in de praktijk werken? De eigen-risicodrager
die zo min mogelijk met de bedrijfsvereniging te maken wil hebben, is voor
het regresrecht dan weer afhankelijk van de bedrijfsvereniging waarvan hij
zich nu juist wil losmaken. Zal hetgeen de regering voorstelt niet in negatieve
zin door de werkgever meegewogen worden bij de vraag of al dan niet de weg
wordt opgegaan van eigen-riscodrager worden?In de situatie dat een werkgever eigen-risico-drager is, kiest de regering
er voor het regresrecht bij de bedrijfsvereniging te laten, zo constateren
de leden van de VVD-fractie. Het is de vraag wat er, conform de situatie bij
de loondoorbetalingsverplichting op tegen is om dat recht bij de werkgever
neer te leggen. Bovendien komt bij deze leden de vraag op, hoe in de door
de regering voorgestane constructie het initiatief tot regres vorm gegeven
zal worden. Is het de bedrijfsvereniging die bepaalt of tot het instellen
van regres zal worden overgegaan of is de werkgever in deze dan als het ware
opdrachtgever van de bedrijfsvereniging? Kan de regering hier op ingaan? Kan
daarbij ook worden aangegeven wat precies wordt bedoeld met de zin «bedrijfsverenigingen
zullen bij het uitoefenen en het effectueren van het regres rekening moeten
houden met de positie van eigen-risicodragers»? De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat de regering op blz.
10 van de memorie van toelichting aangeeft dat in verband met de WAZ geen
behoefte bestaat aan een beperking van de regresmogelijkheden ten aanzien
van aansprakelijkheid van medewerknemers, omdat zelfstandigen geen collega-werknemers
zouden hebben. Betekent dat dat het wel mogelijk is dat regres wordt gepleegd
op een werknemer van een zelfstandige arbeidsongeschikte? Geldt hiertegen
niet hetzelfde bezwaar als het bezwaar dat de regering aandraagt tegen regres
op een collega-werknemer waar het gaat om de toepassing van de WAO?Over regres gesproken: de regering lijkt met het Pemba-complex opnieuw
een forse stap te zetten in de richting van een vergroting van de regresmogelijkheden,
onder het motto dat de kosten zoveel mogelijk daar in rekening moeten worden
gebracht waar ze worden gemaakt. Op zichzelf is dat een begrijpelijk uitgangspunt,
maar betekenen de voortschrijdende regresmogelijkheden niet dat burgers –
bijvoorbeeld in hun hoedanigheid van verkeersdeelnemer of sportbeoefenaar –
langzamerhand steeds grotere risico's lopen, geconfronteerd dreigen te worden
met torenhoge claims? Wat betekent dat ten aanzien van een eventuele verplichting
een WA-verzekering te sluiten?Welke mogelijkheden staan de werkgever-eigen-risicodrager ten dienste
als de bedrijfsvereniging weigert of nalaat regres te plegen, zo vragen de
leden van de GroenLinks-fractie. Bestaat overigens ook de mogelijkheid tot
regres van kosten van reïntegratie-instrumenten? 3. Integratie AAW en WAO voor bestaande gevallen 3.1. Gevolgen van de integratie van de AAW en WAO voor
werknemersDe leden van de PvdA-fractie merken op dat de regering voorstelt de dga's
onder de WAO te brengen, voorzover het niet gaat om bestaande uitkeringsrechten
op grond van de AAW. Destijds is – naar aanleiding van een uitspraak
van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) en praktische problemen – afgezien
van een werknemersstatus voor de dga's. Voorzover het gaat om de WAO acht
de regering deze problemen nu overkomelijk. Gelet op negatieve reacties uit
de samenleving op dit onderdeel, vragen de leden van de PvdA-fractie de regering
dit alsnog zorgvuldig na te gaan.De regering wijst er verder op dat dga's zich moeten melden, maar eveneens
dat uitvoeringsinstellingen moeten nagaan of dga's die verplichting wel nakomen.
Is dat een uitvoerbare taak, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Wat gebeurt
er als de dga zich niet meldt? Is betrokkene dan niet verzekerd, of is in
dat geval achterstallige premie (en eventueel boete) verschuldigd?In hoeverre is het voorstel de dga's op te nemen in de kring van verplicht
WAO-verzekerden in strijd met het Europese recht, zo vragen de leden van de
CDA-fractie. Het Europese Hof heeft onlangs een uitspraak gedaan, dat de dga
geen werknemer is, maar zelfstandig ondernemer. Het onderbrengen van deze
groep in de WAO komt hierdoor op gespannen voet te staan met het Europees
recht. Ook het Tica wijst hierop. Bovendien geeft het Tica een aantal problemen
bij de uitvoering aan, waarover ook niet lichtvaardig gedacht moet worden.
Kan het regering aangeven of de inspanning die gepleegd moet worden, indien
de directeur-grootaandeelhouders onder de WAZ gebracht zouden worden, zo veel
groter is dan bij het onderbrengen in de WAO? Hoe groot zijn die kosten, waarover
op blz. 12 van de memorie van toelichting wordt gesproken, als het gaat om
het onderbrengen in de WAZ?Met betrekking tot het voornemen de dga onder de WAO te brengen, verwijzen
de leden van de VVD-fractie naar hetgeen zij daarover hebben gesteld in het
verslag inzake de WAZ. Ook hier vermelden zij nog eens dat de
door het Tica genoemde bezwaren hen aanspreken, terwijl zij constateren dat
veel van die bezwaren door de regering niet echt kunnen worden weerlegd.De leden van de D66-fractie constateren dat de dga niet onder de kring
van verzekerden van de WAZ wordt gebracht, maar voor het risico van arbeidsongeschiktheid
verzekerd wordt onder de WAO. Hiermee wordt volgens de regering aangesloten
bij de fiscale en civielrechtelijke positie van de dga en wordt de randvoorwaarde
ingevuld dat voor iedereen een toegankelijke en betaalbare voorziening bij
inkomensderving ten gevolge van arbeidsongeschiktheid blijft bestaan. De leden
van de D66-fractie merken op dat het Tica in de brief van 30 mei 1996 grote
uitvoeringstechnische bezwaren hiertegen naar voren heeft gebracht en opgemerkt
heeft dat, indien publieke verzekering gewenst is, het meest voor de hand
ligt dat de dga onder de WAZ wordt gebracht. Het Tica wijst in desbetreffende
brief en in het aanvullend technisch commentaar tevens op de inbreuk op de
jurisprudentie dienaangaande en op het feit dat het voor een ondernemer ook
om verzekeringstechnische redenen weer van belang wordt of de onderneming
als eenmanszaak dan wel in een besloten vennootschap moet worden gevoerd.De leden van de D66-fractie wijzen ook op de commentaren van de RCO en
het Verbond van Verzekeraars (brieven van respectievelijk 20 en 28 juni 1996).
Het Verbond wijst erop dat het Tica het voornemen van de regering op uitvoeringstechnische
redenen afwijst, terwijl de regering het voornemen juist op uitvoeringstechnische
gronden stoelt. De RCO en het Verbond van Verzekeraars wijzen op principiële
overwegingen dit voornemen af en beargumenteren dat op grond van de uitspraak
van de CRvB van 4 oktober 1985, RSV 1986 nr. 21, ARB 1986/38. De CRvB bepaalde
dat de dga van een NV, BV of daarmee gelijk te stellen vennootschap niet langer
onder de verplichte sociale verzekeringen mochten worden gebracht, omdat een
groot aandeelhouder de feitelijke macht heeft in de algemene vergadering van
aandeelhouders en dit niet te rijmen valt met essentiële kenmerken van
een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht (onder meer ondergeschiktheid
en werkgeversgezag) en dus het bestaan daarvan uitsluit. De RCO en het Verbond
wijzen nog op een ander, ook door het Tica genoemd effect, namelijk dat zelfstandigen
die over aanwijzingen beschikken dat zij op korte termijn arbeidsongeschikt
dreigen te worden hun onderneming omzetten in een NV of BV waarvan zij zelf
dga worden. Hierdoor vallen zij onder de WAO, terwijl zij als zelfstandigen
bij arbeidsongeschiktheid terug zouden vallen op een uitkering op minimumniveau.
Hierdoor gaat een aanzuigende werking op de WAO uit en dreigt het draagvlak
van de WAZ uitgehold te worden. De leden van de D66-fractie vragen de regering
hier uitvoerig op in te gaan.De leden van de D66-fractie wijzen ook nog op de relatie tot het Europees
recht. In een recent arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
van 27 juni 1996 (Asscher-arrest) wordt gesteld dat «(a)angezien Asscher
in Nederland directeur is van een vennootschap waarvan hij enig aandeelhouder
is, oefent hij zijn werkzaamheid niet uit in het kader van een positie van
ondergeschiktheid. Derhalve moet hij niet worden aangemerkt als «werknemer»
in de zin van artikel 48 van het Verdrag, maar als een persoon die een werkzaamheid
anders dan in loondienst uitoefent in de zin van artikel 52 van het Verdrag.»
De leden van de D66-fractie vragen de regering in hoeverre het onderbrengen
van de dga in de WAO in strijd is met het Europees recht. De leden van de
D66-fractie merken op dat het in het Asscher-arrest om een grensoverschrijdende
dga gaat, waarvan wordt vastgesteld dat hij niet aangemerkt moet worden als
werknemer. Als in het regeringsvoorstel de dga onder de WAO wordt gebracht,
kan het dus niet om een grensoverschrijdende dga gaan; maar dan ontstaat een
verschil in behandeling tussen de grensoverschrijdende en de
binnenlandse dga. De leden van de D66-fractie vragen de regering hierop in
te gaan.Ten aanzien van de positie van de dga's merken de leden van de fractie
van GroenLinks op dat het hun van het hart moet dat hiermee wel een erg zware
wissel wordt getrokken op de uitvoering. Heeft de regering becijferd hoeveel
deze operatie incidenteel en structureel kost? Is het bovendien ten principale
niet onjuist om een werknemerverzekering van toepassing te verklaren op een
categorie werkenden die niet onder gezag van een werkgever werken? Wordt door
deze vondst niet erg getornd aan de consistentie van het stelsel?De leden van de RPF-fractie zijn niet overtuigd van de wenselijkheid de
dga's onder de werking van de WAO te brengen. Zij verzoeken de regering in
dit kader de volgende vragen te beantwoorden.Zijn de uitvoeringstechnische problemen die ontstaan indien dga's onder
de WAZ worden gebracht onoplosbaar? Zo nee, verdient die optie dan niet de
voorkeur?Kan een dga als werknemer in de zin van de sociale verzekeringswetgeving
worden aangemerkt? Is het consequent de dga's wel onder de werking van de
WAO te brengen, maar niet onder de werking van de overige werknemersverzekeringen?Klopt het dat dga's het meest gebaat zijn bij de bestaande systematiek,
bestaande uit een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering op minimumniveau
en de optie zich vrijwillig particulier bij te verzekeren tot het door hen
gewenste niveau? Zo ja, waarom kan deze systematiek dan niet in stand worden
gehouden?Hoe reëel is de kans op oneigenlijk gebruik als het regeringsvoorstel
wordt aanvaard? Is het de bedoeling in de nu voorgestelde opzet dat de dga
in zijn hoedanigheid van werkgever de mogelijkheid krijgt zijn eigen reïntegratieplan
voor zijn werknemersfunctie op te stellen? Is niet te voorzien dat zelfstandigen
hun onderneming omzetten in een NV of BV, waarvan zij zelf dga worden, zodra
zij arbeidsongeschikt dreigen te worden? Gaat met andere woorden geen aanzuigende
werking op de WAO uit van de regeringsvoorstel, die tevens betekent dat het
draagvlak van de WAZ wordt uitgehold?Wil de regering verder nog reageren op het kritisch uitvoeringstechnisch
commentaar van het Tica van 30 mei 1996?De leden van de SP-fractie zijn ten zeerste verbaasd dat in weerwil van
de duidelijke rechtspraak de dga opeens weer als werknemer wordt beschouwd
in de zin van de WAO. Zij vinden dit ongewenst, en zij verwijzen naar het
commentaar van het Verbond van Verzekeraars, waarin wordt uiteengezet dat
op die manier zelfs een fraudegevoelige regeling in het leven wordt geroepen.
Zij vragen de regering te reageren op dat commentaar. 3.2 Gevolgen van intrekking van de AAW voor zelfstandigenDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering nog eens nader kan aangeven
waarom in het overgangsrecht voor zelfstandigen en jonggehandicapten, die
reeds een AAW uitkering hebben, een aantal bepalingen van de WAZ rechtstreeks
van toepassing is en niet de betreffende AAW-bepalingen in stand worden gehouden?De leden van de VVD-fractie kunnen instemmen met het door de regering
voorgestelde overgangsrecht met betrekking tot het uitkeringsrecht in verband
met bevalling.De regering stelt, zo constateren deze leden, dat horizonbepalingen garanties
zouden doorbreken en betekenen dat op eerdere toezeggingen zou
worden teruggekomen, hetgeen niet is beoogd. «Dat betekent dan ook dat
een aantal AAW-bepalingen materieel van toepassing dienen te blijven».
Over welke bepalingen gaat het dan, zo vragen zij de regering aan te geven.De leden van de D66-fractie merken op dat voltijdwerkende zelfstandigen
en meewerkende echtgenoten nu nog een uitkering ontvangen naar het minimumloon,
ongeacht de hoogte van het winst-inkomen. Op grond van de WAZ wordt de uitkering
altijd gerelateerd aan de behaalde winst (maximaal het minimumloon). De leden
van de D66-fractie constateren dat voorliggend wetsvoorstel erin voorziet
dat bepaalde onderdelen van de AAW voor bestaande gevallen hun materiële
werking behouden. Daardoor blijft voor bestaande gevallen de AAW en het daaraan
gekoppelde overgangsrecht gelden, teneinde bestaande uitkeringsrechten ongemoeid
te laten. Deze leden vragen de regering aan de hand van concrete voorbeelden
aan te geven hoe dat in zijn werking gaat. De leden van de D66-fractie kunnen
onderschrijven hoe het begrip «bestaande gevallen» is afgebakend.Ten aanzien van overgangsbepaling met betrekking tot het recht op uitkering
in verband met bevalling constateren de leden van de D66-fractie dat betrokkene
het recht op uitkering op grond van vrijwillige verzekering op basis van de
Ziektewet behoudt als de vermoedelijke bevallingsdag althans binnen zes weken
te verwachten is. De leden van de D66-fractie vragen de regering waarom aan
deze bepaling is toegevoegd de termijn van zes weken voor de uitgerekende
datum. 4. Financiële gevolgen maatregelen arbeidsongeschiktheidsverzekeringen 4.1 InleidingDe leden van de D66-fractie merken op dat door de integratie AAW en WAO
de totale lastenverschuiving naar de werkgevers 20,3 mld bedraagt. De totale
lastenverschuiving voor de huidige AAW-gerechtigden die worden overgebracht
naar de WAZ bedraagt 1,2 mld, terwijl de bruto lastenverschuiving ten behoeve
van jonggehandicapten neerkomt op 2,4 mld. De leden van de D66-fractie merken
op dat het uitgangspunt is dat deze operatie inkomens- en loonkostenneutraal
zal verlopen. 4.2 Integratie AAW en WAO tot een regeling voor werknemers
en ambtenarenDe leden van de VVD-fractie constateren dat er kennelijk een verschil
van mening is tussen het Tica enerzijds en het CPB en regering anderzijds
omtrent het arbeidsongeschiktheidsvolume. Kan nog eens nader uiteengezet worden
waarom de verwachting van het Tica minder relevant is dan die van het CPB?Met betrekking tot de al dan niet kostendekkende premie van de beroepsbeoefenaren
verwijzen deze leden naar hetgeen zij te dien aanzien hebben gesteld in het
verslag inzake de WAZ. 4.3 Doorwerking integratie AAW/WAODe regering is uitgegaan van CPB-berekeningen op basis van stand MEV 1996.
De leden van de PvdA-fractie hebben een drietal vragen bij deze doorrekeningen.
De eerste betreft de abstractie van macro-economische doorwerkingen. Heeft
dit afzien te maken met technische (modelmatige) problemen om die doorwerking
te berekenen of is verwachte geringe doorwerking daarvan de reden? Heeft de
abstractie te maken met het feit dat de (inkomens- en loonkosten)reparatiemaatregelen van de regering nog niet bekend zijn? Hun tweede vraag betreft de
opmerking in het wetsvoorstel dat het CPB wel rekening heeft gehouden met
een aantal reparatiemaatregelen. Om welke maatregelen gaat het dan? Acht de
regering die waarschijnlijk? Ook vragen deze leden met welk volume-effect
van de maatregelen – want daar gaat het toch om – rekening is
gehouden.De gevolgen voor het tarief eerste schijf zijn berekend, uitgaande van
variant A van CEP 1996 bij ongewijzigd beleid (dus zonder een aantal in CEP
veronderstelde beleidsmaatregelen). Zouden er significante verschillen zijn,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie, indien variant B als uitgangspunt
was genomen?Bij ambtenaren en militairen is sprake van invaliditeitspensioen, maar
het wetsvoorstel neemt, voorzover het de uitkeringen aan ambtenaren en defensiepersoneel
betreft, daarvan alleen het met de WAO-overeenkomende deel in beschouwing.
Is het invaliditeitspensioen altijd hoger dan het met de WAO overeenkomende
deel? Hoe, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, vindt straks de financiering
plaats van het uitkeringsdeel dat uitgaat boven het WAO-conforme invaliditeitspensioen?
Valt dat deel voor ambtenaren geheel weg zodra zij per 1 januari 1998 onder
de werknemersverzekeringen worden gebracht? Mag er overigens van worden uitgegaan
dat de aangekondigde wijziging (en daarmee de mogelijkheid voor premiedifferentiatie
en eigen-risicodragen) inderdaad per 1 januari 1998 wordt ingevoerd?Gesteld wordt dat voor de overheid in totaal de integratie van AAW en
WAO neutraal verloopt (memorie van toelichting, blz. 31). Wordt daarmee gedoeld
op de –0.1 mld in de kolom «Overheid» van tabel 3, vragen
de leden van de PvdA-fractie?De leden van de VVD-fractie wensen nogmaals te benadrukken dat zij veel
belang hechten aan het onderbrengen van het overheidspersoneel bij de werknemersverzekeringen
per 1 januari 1998. Zij verzoeken de regering stringent aan dit voornemen
vast te houden.De regering geeft aan dat de loonsom voor de overheid als werkgever stijgt
met maar liefst 500 mln gulden. De leden van de VVD-fractie vragen zich af
hoe een en ander te rijmen is met de in tabel 3 gegeven cijfers. Kan voorts
worden aangegeven of en zo ja, hoeveel de loonsom in de marktsector kan gaan
stijgen? Acht de regering een stijging van de loonsom bij de overheid en mogelijk
de marktsector wel gewenst?De leden van de GroenLinks-fractie stellen dat in de paragrafen over de
financiële verschuivingen die het Pemba-complex oproept, de regering
geen aandacht heeft besteed aan veranderingen die ontstaan in de loonkosten
van verschillende bedrijven en bedrijfstakken, alsmede aan de consequenties
die dergelijke veranderingen kunnen hebben voor de vraag naar arbeid, het
loon- en prijspeil. Deze leden betreuren dat. Na lezing van het wetsvoorstel
Pemba waren bij deze leden tal van vragen gerezen op de macro-economische
doorwerking van de gewijzigde verantwoordelijkheidsverdeling. In deze invoeringswet
blijven die vragen ook van een antwoord verstoken. Toch willen deze leden
graag een reactie van de regering op de vraag voor welke sectoren invoering
van Pemba een lastenverzwaring zal betekenen en voor welke sectoren een lastenverlichting?
Wat betekent dat voor werkgelegenheid, lonen en prijzen? Zijn er in dit verband
minder wenselijke ontwikkelingen te verwachten, bijvoorbeeld waar het gaat
om de noodzaak de vraag naar arbeid aan de onderkant van de arbeidsmarkt te
vergroten? 4.4 InkomensgevolgenSprekend over de inkomensgevolgen en de reparatie daarvan stelt de regering
dat algemene reparatie-instrumenten voor enkele bijzondere groepen,
waaronder VUT-ers en grensarbeiders, ontoereikend kunnen zijn. Mag, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie, daaruit worden afgeleid dat reparatie wel plaats
zal vinden, maar dan langs andere wegen? Hoe groot zijn overigens de effecten
voor deze bijzondere groepen? Gaat het om meer groepen dan VUT-ers en grensarbeiders?De leden van de PvdA-fractie constateren dat de inkomensgevolgen van de
integratie van de AAW en WAO, zoals gepresenteerd in tabel 5, fors zijn (blz.
32 van de memorie van toelichting). Zij hebben goed begrepen dat de regering
die gevolgen wil repareren. Denkt de regering aan maatregelen die een omvangrijk
effect zullen hebben op de grondslag voor de belasting- en premieheffing?
Bestaat dan niet de kans dat de premies daardoor weer zullen stijgen? De leden
van de fractie van de PvdA gaan er vanuit dat de regering zicht kan geven
op de reparatiemaatregelen voordat de afhandeling van de voorgestelde wijziging
van de arbeidsongeschiktheidswetten zal plaatsvinden.Het is de leden van de VVD-fractie duidelijk dat tegen de achtergrond
van de beoogde inkomens- en loonkostenneutraliteit de voorspelde nadelige
inkomenseffecten voor werknemers op minimumloonniveau en bejaarden moeten
worden gerepareerd. Ligt het ook in het voornemen van de regering om specifieke
reparatiemaatregelen tot stand te brengen voor VUT-ers en grensarbeiders,
zo vragen deze leden zich af.De leden van de VVD-fractie hebben het door de regering verwoorde uitgangspunt
in de Pemba ten aanzien van het voorkomen van negatieve koopkrachteffecten
tot en met modaal reeds is in het Pemba-verslag bekritiseerd. Voorzover er
sprake is van negatieve koopkrachteffecten boven modaal, zullen ook die naar
de mening van deze leden moeten worden gerepareerd. Voor hun kritiek op de
keuze en werking van de franchise en maximumpremiegrens verwijzen deze leden
naar hun opmerkingen terzake in het verslag van de WAZ.De leden van de D66-fractie constateren dat in de memorie van toelichting
de koopkrachteffecten van de verschuivingen te lezen zijn. Echter, het is
op dit moment nog niet duidelijk welke reparatiemaatregelen zullen worden
genomen, noch voor de inkomensgevolgen van de werknemers, ambtenaren, uitkeringsgerechtigden
en ambtenaren enerzijds en zelfstandigen en beroepsbeoefenaren anderzijds
noch voor de loonkosteneffecten voor werkgevers. De leden van de D66-fractie
wachten het pakket reparatiemaatregelen dat wordt voorbereid om te voldoen
aan inkomensen loonkostenneutraliteit af.De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat uit de memorie van toelichting
bij de Invoeringswet duidelijk wordt dat veel mensen met een behoorlijke wijziging
van hun inkomen zullen worden geconfronteerd. Voor sommige categorieën,
zoals grensarbeiders en VUT-gerechtigden zal een forse koopkrachtdaling optreden.
Maar ook werknemers en AOW-gerechtigden kunnen met forse negatieve inkomensconsequenties
te maken krijgen. De regering schuift de reparatie van die negatieve effecten
voor zich uit naar de begroting van 1997. Toch is het voor een goede beoordeling
van Pemba en aanverwante wetsvoorstellen noodzakelijk te weten hoe de regering
de koopkrachteffecten denkt te repareren. Iedere wijziging op dat vlak roept
immers weer andere effecten op, zo leert de ervaring. Kan de regering hieromtrent
nu al meer duidelijkheid verschaffen?De leden van de SP-fractie wensen te vernemen of de in de memorie van
toelichting op blz. 33 te lezen passage, te weten dat bij de vormgeving van
de AAW/WAO-integratie als uitgangspunt geldt dat negatieve koopkrachteffecten
tot en met modaal worden voorkomen, een redelijke spreiding van de effecten
over de diverse inkomenscategorieën wordt gewaarborgd en
de loonkostenontwikkeling beneden modaal die van boven modaal niet te boven
gaat, al aan de hand van concrete voor 1997 voorgenomen maatregelen kan worden
onderbouwd. 4.6 Overige aspectenBij het aanvankelijke voornemen studenten buiten de AAW te plaatsen is
een raming gemaakt van de besparingseffecten voor het Aaf, zo constateren
de leden van de PvdA-fractie. Thans wordt verondersteld dat de destijds geraamde
besparing veel lager zou uitvallen, omdat de categorie «overigen»
waaronder studenten, fors is afgenomen. Wat is de verklaring voor de sterke
afname vragen deze leden.Tabel 11 presenteert de totale financiële gevolgen van het intrekken
van wetsvoorstel 22 968, het handhaven van studerenden als verzekerden
en uitstel met één jaar. De tabel wordt enerzijds aangeduid
als de som van de tabellen 5, 6 en 8, anderzijds als de som van de tabellen
7, 8 en 10. Ondanks deze (klaarblijkelijke) keuzemogelijkheid blijft de samenstelling
van tabel onduidelijk, zo stellen de leden van de PvdA-fractie. Zij vragen
een nadere toelichting.Om plausibele redenen (in 1997 verwachte verschuivingen) wil de regering
nog geen premiedifferentiatie in de WAO-conforme regeling voor de overheidssector
per 1 januari 1997. Gelet op de samenhang tussen premiedifferentiatie en eigen-risicodragen
verdient het daarom ook geen aanbeveling eigen-risicodragen in de overheidssector
mogelijk te maken per 1 januari 1997. De leden van de PvdA-fractie delen deze
visie met de regering. In hun opvatting betekent deze koppeling dat indien
een bedrijfsvereniging gebruik maakt van de mogelijkheid tot uitstel van premiedifferentiatie
(artikel IX) evenmin sprake kan zijn van een mogelijkheid tot eigen-risicodragen.
Indien die mogelijkheid wel zou bestaan, ontstaat immers een scheve verhouding
tussen premiedifferentiatie en eigen-risicodragen. Zij vragen de regering
om een reactie.De leden van de VVD-fractie constateren dat met betrekking tot de vermogensvorming
van de Aof- en WAZ-fondsen wordt aangegeven, dat het mogelijk is de fondsen
adequaat te vullen vanuit het Aaf-normvermogen. Is deze constatering wel juist,
zo vragen deze leden zich af. Is of het huidige Aaf-vermogen wel op niveau
of is er sprake van tekorten? Het WAZ-fonds, zo constateren deze leden, heeft
de eerste jaren tekorten tengevolge van de wijze van premievaststelling en
-inning. Daartoe wordt het dekkingsoverschot Aaf aangewend door tijdelijke
overheveling naar WAZ-fonds. Hierdoor is het vermogen in het Aof de eerste
jaren lager en dat de WAO-premie iets hoger zal moeten worden vastgesteld.
Dit achten deze leden vreemd: de premie van de werkgevers ten behoeve van
werknemersuitkeringen moet omhoog om de uitkeringen van de zelfstandigen c.s.
te financieren. Kan de regering hier nader op ingaan?Ten aanzien van tabel 8 op blz. 36 en 37 van de memorie van toelichting
wijzen de leden van de VVD-fractie erop dat de som van subtabel 1 en 2 (resulterende
in subtabel 3) in de jaren 1996 en 1998 niet lijkt te kloppen als het gaat
om de Toeslagenwet. Wat is de reden hiervoor?Hoewel deze leden begrip hebben voor de omstandigheden en redenen om premiedifferentiatie
bij de overheid eerst in 1998 te realiseren, betreuren zij zulks wel.Ten aanzien van de vermogensvorming Aof en WAZ-fonds missen de leden van
de D66-fractie het door tijdgebrek niet tot stand gekomen aanvullend technisch
commentaar van het Tica. De leden van de D66-fractie gaan er vanuit dat het
Tica met het ministerie zal komen tot een nadere regeling voor de bepaling
van de fondsen. De leden van de D66-fractie vragen aandacht voor de extra financiële
risico's die wellicht aan deze operatie verbonden zijn en welke mogelijkheden
er bestaan om leningen af te sluiten of geld te lenen dan wel een beroep te
doen op het rijk voor een rentedragende lening en of deze mogelijkheden voldoende
zijn om de extra financiële risico's die wellicht aan deze operatie verbonden
zijn af te dekken. 5. Wijzigingen in andere wetten ten gevolge van de Pemba,
WAZ en Wajong 5.1 Gevolgen van de intrekking van de AAW voor de franchise
in de WAODe regering stelt dat de intrekking van de AAW inkomenseffecten veroorzaakt
die divers uitvallen voor de verschillende inkomensgroepen. Kan de regering
hier helder inzicht in geven, zo vragen de leden van de VVD-fractie. 5.2 Wijziging in de Organisatiewet sociale verzekeringenDe leden van de D66-fractie betreuren het dat deze leden nog geen inzicht
hebben in het wetsvoorstel nieuwe Organisatiewet sociale verzekeringen. Deze
leden gaan ervan uit dat ten tijde van behandeling van voorliggende wetsvoorstellen
Pemba, WAZ en Wajong meer inzicht zal bestaan. 5.3 Overige wijzigingenDe leden van de PvdA-fractie stellen ook hier de vraag of met een adviesrecht
van de ondernemingsraad ten aanzien van het al dan niet eigen-risicodragen
wel recht wordt gedaan aan de gerechtvaardigde belangen van het personeel.
Eigen-risicodragen is immers meer dan financiële lasten dragen; door
de eigen-verantwoordelijkheid van de werkgever kan het diep ingrijpen in de
verhoudingen binnen de onderneming.De leden van de D66-fractie merken het volgende op. In de wet Beperking
inkomensgevolgen nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium (Bina) wordt recht
op uitkering geregeld voor personen die geen AAW- of WAO-uitkering meer ontvangen
na herkeuring. Omdat bestaande rechten worden omgezet in WAZ- of Wajong-rechten,
moet ook de wet Bina (artikelen 1, 2, en 10) hieraan aangepast worden. De
leden van de D66-fractie constateren dat de invoeringswet geen regeling hiervoor
bevat. Graag ontvangen deze leden een reactie van de regering.Tot slot willen de leden van de D66-fractie het volgende opmerken. Deze
leden constateren dat het Tica aanvullend uitvoeringstechnisch commentaar
op dit wetsvoorstel vanwege de tijdsdruk nog niet beschikbaar is. De leden
van de D66-fractie kunnen daarom niet goed overzien welke uitvoeringstechnische
problemen zich kunnen voordoen met betrekking tot dit wetsvoorstel. De voorzitter
van het Tica constateert in zijn brief d.d. 9 juli dat er over veel onderwerpen
in de wetsvoorstellen PEMBA, WAZ, Wajong en Invoeringswet nog onvoldoende
duidelijkheid is om daarop een gericht commentaar te kunnen geven. In de aanvullende
uitvoeringstechnische commentaren heeft het Tica waar mogelijk rekening gehouden
met de Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen.
De voorzitter van het Tica merkt op dat mogelijk naar aanleiding van nadere
bestudering van de wetsvoorstellen een nader commentaar zal volgen. De leden
van de D66-fractie merken vervolgens op dat met betrekking tot de implementatie
van de voorgestelde wijzigingen te weten de omzetting van AAW-uitkeringen
in WAZ en/of Wajong- uitkeringen en het feit dat voor AAW uitkeringsgerechtigden het AAW recht gegarandeerd blijft bij overgang naar WAZ of
Wajong tijd nodig is voor een goede uitvoering door de bedrijfsverenigingen.
De leden van de D66-fractie vragen de regering daarmee rekening te houden. ARTIKELEN Artikel IIDe leden van de D66-fractie merken, in navolging van het technisch commentaar
van het Tica, op dat intrekking van de AAW tot gevolg zal hebben dat aan de
fictieve uitvoering daarvan op grond van artikel 8 AAW een einde komt. Het
is de leden van deze fractie niet duidelijk of in de Invoeringswet rekening
is gehouden met overgangsbepalingen. Dit betreft in ieder geval: de AAW-claims
van het Fonds arbeidsongeschiktheidsverzekering overheidspersoneel (FAOP)
op het Aaf en de reïntegratiemelding bij zes maanden op basis van artikel
8 AAW. Deze regeling zal nog moeten voortbestaan tot 1 januari 1998, de datum
waarop de werknemersverzekeringen rechtstreeks op de overheid van toepassing
zijn (OOW). Graag een reactie van de regering. Artikel IVVoor reeds gegeven beschikkingen ex artikel 57, tweede lid, onderdelen
b en c (doventolk, blindengeleidehond, buitenland) blijft de AAW van toepassing.
Worden hier inderdaad de beschikkingen bedoeld of de persoon? Met andere woorden
moet iemand die voor het werk een blindengeleidehond heeft een volgende hond
(al dan niet na een tussenperiode) aanvragen op grond van de gewijzigde regelgeving
(WAO, WAZ, Wajong of subsidieregeling), zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Artikel VDe leden van de D66-fractie constateren op grond van dit artikel de personen
die al een vrijwillige verzekering AAW hebben onder het regime van de WAO
komen te vallen. In de memorie van toelichting wordt het vervallen van de
vrijwillige verzekering voor deze groep gemotiveerd met de opmerking dat de
bedrijfsvereniging verplicht is op grond van artikel 81, tweede lid, sub b,
WAO, betrokkene tot de vrijwillige WAO-verzekering toe te laten. Deze leden
merken in navolging van het technisch commentaar van het Tica op dat deze
regeling in de WAO de ontwikkelingswerker die geen Nederlander is van de vrijwillige
verzekering uitzondert. Graag ontvangen zij een reactie van de regering. Artikel VIIIDe leden van de D66-fractie vragen of er duidelijkheid is te geven over
de inhoud van de regels die bij algemene maatregel van bestuur zullen worden
gesteld met betrekking tot de bepaling van de lasten van het Aof en van het
FAOP die in de formule meegenomen dienen te worden en met betrekking tot de
bepaling van het tijdstip waarop de overdracht van het vermogen van het FAOP
naar het Aof dient plaats te vinden. Artikel IXGeldt, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, de mogelijkheid om de premie
niet te differentiëren gedurende 2 jaar of gedurende maximaal 2 jaar? De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of uitstel van premiedifferentiatie
niet altijd gepaard moet gaan met uitstel van de mogelijkheid tot eigen-risicodragen,
zoals de regering ook voorstelt ten aanzien van de overheidssector.De leden van de D66-fractie vragen hoe de regels eruit zien die bij ministeriële
regeling gesteld kunnen worden ter bepaling welke werkgevers, gedurende de
eerste twee jaar, in aanmerking komen voor heffing van gedifferentieerde premie
zonder opslag of korting op het bedrijfsverenigingspercentage. Artikel XDe leden van de PvdA-fractie constateren dat in de memorie van toelichting
wordt gesteld dat de mogelijkheid om bestaande uitkeringen aan dga's om te
zetten in WAO-uitkeringen vereist dat de groep bestaande arbeidsongeschikte
dga's te traceren is in de administraties. Zo niet, dan moeten de uitkeringen
worden omgezet in WAZ-uitkeringen. In artikel X stelt de regering dat ervoor
gekozen is de lopende AAW-uitkeringen aan dga's onder te brengen bij de WAZ.
Is dat inderdaad omdat deze dga's niet te traceren zijn? Artikel XIVDe regering regelt hier (en in artikel XXV) de mogelijkheid om in onvoorziene
gevallen bij algemene maatregel van bestuur te regelen dat oude AAW-artikel
van toepassing blijven. Een dergelijke mogelijkheid komt de leden van de PvdA-fractie –
bij een dergelijke complexe wetgeving – als zeer verstandig voor. Zij
gaan ervan uit dat de regering de Kamer informeert wanneer van deze mogelijkheid
gebruik wordt gemaakt. Artikel XVIDe leden van de D66-fractie constateren dat indien de bevalling binnen
zes weken, te rekenen vanaf de dag voor inwerkingtreding van het nieuwe regime,
te verwachten is, dan geldt dat betrokkene op de voet van de Ziektewet haar
uitkeringsrechten behoudt. De leden van de fractie van D66 vragen de regering
waarom er gekozen is voor de termijn van zes weken. Deze leden zijn van mening
dat indien de betrokkene zwanger is de dag voor de inwerkingtreding van het
nieuwe regime, dan geldt dat betrokkene op de voet van de Ziektewet haar uitkeringsrechten
behoudt. Graag ontvangen deze leden een reactie van de regering. Artikel XXIX, onder AMet dit onderdeel vervalt de definitie van het Algemeen Arbeidsongeschiktheidsfonds.
De leden van de PvdA-fractie wijzen erop dat dit fonds tot het jaar 2000 blijft
bestaan. Is het dan verstandig dit fonds reeds nu uit de Organisatie wet sociale
verzekeringen te schrappen, zo vragen zij de regering. Artikel XXIX, onder KGegevens in administraties mogen uitsluitend worden gebruikt voor het
doel waarvoor zij zijn verzameld, zo stelt dit artikel. De leden van de PvdA-fractie
onderschrijven de inhoud en het belang van zo een bepaling, maar vragen of
dit al niet is geregeld in de Wet persoonsregistraties (met name artikel 6).
Suggereert het opnemen van artikel XXIX, onder K, niet dat het betreffende
artikel 6 van de Wet persoonsregistraties slechts van toepassing
is indien de afzonderlijke wet dit regelt, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Artikel XXXIVVoor wat betreft het voorstel artikel 34 van de Wet financiering volksverzekeringen
te laten vervallen, verwijzen de leden van de PvdA-fractie naar hun commentaar
bij artikel XXIX, onder A. Artikel XXXIXOnder de termen van de Wagw worden ook personen gebracht die in verband
met arbeidsongeschiktheid op grond van het Pensioenreglement van de Stichting
tot verzorging van de pensioenen van het personeel van de Koninklijke Hofhouding
van het Huis van Oranje-Nassau een uitkering is toegekend. Die toevoeging
lijkt de leden van de PvdA-fractie juist. Zij gaan er vanuit dat de term arbeidsongeschikt
in dat reglement op dezelfde wijze is gedefinieerd als het geval is in de
WAO, WAZ en Wajong. Artikel XXXIIDe leden van de D66-fractie merken in navolging van het aanvullend technisch
commentaar van het Tica op dat op grond van dit artikel 29b Ziektewet wordt
gewijzigd doordat daarin de verwijzing naar de AAW vervalt en in plaats daarvan
de WAZ en de Wajong worden genoemd. Dit betekent dat de groep gerechtigden
tot uitkering ingevolge deze wet wordt beperkt. Immers, niet langer voor ziekengelduitkering
komen in aanmerking de personen die op grond van de AAW uitkering hadden voor
inwerkingtreding van de Invoeringswet en bij een werkgever in dienst zijn
getreden. Eveneens komen niet voor ziekengeld in aanmerking personen die in
de drie jaar voor indiensttreding bij de werkgever het wachtjaar voor de WAZ
of de Wajong hebben volgemaakt, maar niet in aanmerking komen voor arbeidsongeschiktheidsuitkering
op grond van een van die wetten. Degene die de wachttijd voor de WAO heeft
volgemaakt, doch niet voor arbeidsongeschiktheidsuitkering in aanmerking komt,
ontvangt wel ziekengeld. Deze leden vragen de regering of dit onderscheid
bedoeld is.De voorzitter van de commissie,De JongDe waarnemend griffier van de commissie,Nava XNoot1Samenstelling: Leden: Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA), Vliegenthart
(PvdA), ondervoorzitter, De Jong (CDA), voorzitter, Scheltema-de Nie (D66),
Van Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl
(PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Van Hoof (VVD), Boogaard
(Groep Nijpels), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Adelmund (PvdA),
Dankers (CDA), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel
(VVD), Van Dijke (RPF), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Van Blerck-Woerdman
(VVD). Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink (CDA),
Sterk (PvdA), Terpstra (CDA), Van Rooy (CDA), Van der Vlies (SGP), Fermina
(D66), Rabbae (GroenLinks), Van der Ploeg (PvdA), Wolters (CDA), Dijksma (PvdA),
M. M. H. Kamp (VVD), Nijpels-Hezemans (Groep Nijpels), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Van Nieuwenhoven (PvdA), Apostolou (PvdA), Ten Hoopen (CDA), Van Boxtel (D66),
vacature (CD), J. M. de Vries (VVD), B. M. de Vries (VVD), Leerkes (U55+),
Van Vliet (D66), Hofstra (VVD), Hoogervorst (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24776-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl