Parallelimport; Verslag schriftelijk overleg van de vaste commissie voor Economische Zaken met ministers van EZ en Justitie over uitputting en parallelimport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25156, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25156 nr. 1

29-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleidingVragen en antwoorden Algemeen 1, 2 en 3Computerprogramma's, merkenrecht 4, 11 en 1656 en 789 en 10Merkenrecht 1213 en 141517Naburige rechten 18, 19 en 20EG-Verdrag en WTO-TRIP's 212223 en 24Economische mededinging 25
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25156Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 156Parallelimportnr. 1VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 29 november 1996De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft ter voorbereiding van een algemeen overleg een aantal vragen voorgelegd
aan de ministers van Economische Zaken en van Justitie over parallelimport. De minister van Economische Zaken heeft deze vragen, mede namens de minister
van Justitie, beantwoord bij brief van 29 november.De vragen en de daarop gegeven antwoorden zijn, voorafgegaan door een
inleiding van de ministers, hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,H. VosDe griffier van de commissie,Tielens-Tripels InleidingHierbij zend ik u, mede namens de Minister van Justitie, de antwoorden
op de vragen die zijn gesteld door de Commissie voor economische zaken ter
voorbereiding van het algemene overleg aangaande uitputting en parallelimport.Omdat de vragen voor het merendeel vooral technisch van aard zijn, zouden
wij graag, voordat wij tot de eigenlijke beantwoording ervan overgaan, ten
behoeve van het algemeen overleg onze visie geven op het verschijnsel van
de effecten van de verschillende uitputtingsregelingen op het gebied van de
intellectuele eigendom.Bij verschillende rechten van intellectuele eigendom bestaat een recht
van eerste distributie. Het doel daarvan is dat de rechthebbende, bij de eerste
verspreiding van een beschermd product, een gepaste vergoeding kan verkrijgen
voor de inspanningen die ertoe hebben geleid dat een product beschermenswaardig
is. Na deze eerste verspreiding heeft hij dit voordeel genoten en kan hij
er geen beroep meer op doen. Zo kan een rechthebbende, bijvoorbeeld bij de
verkoop van tweedehandsgoederen, geen aanspraak meer maken op een vergoeding
vanwege zijn intellectueel eigendomsrecht. Men zegt dan dat het recht is uitgeput.Op grond van dit beginsel geldt de regel dat, als een beschermd product
eenmaal door de rechthebbende of met zijn toestemming op de markt is gebracht,
bepaalde rechten uitgeput zijn. De vraag is dan voor welk gebied deze uitputting
geldt. Binnen de EG bestaan er drie manieren waarop dit vraagstuk kan worden
aangepakt:a. nationale uitputting, waar het voor de uitputting in acht te nemen
territoir beperkt is tot dat van een bepaald land,b. communautaire uitputting, dat wil zeggen binnen de EG enc. wereldwijde uitputting, waarin het begrip van de territoriale begrenzing
geheel wordt losgelaten.De keuze tussen deze mogelijkheden heeft gevolgen voor de omvang van de
bescherming die aan rechthebbenden wordt verleend, alsmede voor de vrije marktwerking.
Naarmate het gebied, waarin bepaalde rechten zijn uitgeput, kleiner wordt,
beschikken rechthebbenden over meer rechten en genieten zij een meer omvangrijke
bescherming van hun intellectuele eigendom. Daar staat tegenover dat handelaren
dan over minder mogelijkheden beschikken om parallelimport te plegen, hetgeen
naar onze mening in eerste instantie niet bevorderlijk is voor de vrije mededinging
en de vrije handel. Wanneer derhalve bijvoorbeeld op Europees niveau de keuze
aan de orde is wat voor uitputtingsregime zal gelden, zullen derhalve de verschillende
belangen zorgvuldig moeten worden afgewogen.Hierbij moet meteen worden aangetekend dat, op grond van vaste jurisprudentie
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, het toepassen van
nationale uitputting is verboden, omdat het onverenigbaar werd geacht met
de doelstelling van het vrije verkeer van goederen binnen de Europese Gemeenschappen
en, sinds het in werking treden van het Verdrag betreffende de Europese Economische
Ruimte, binnen deze Ruimte. Hieruit vloeit voort dat het binnen de EER mogelijk
is goederen parallel te importeren. De te maken keuze bij regelingen beperkt
zich dus tussen die voor een communautaire dan wel een wereldwijde uitputting.Overigens geldt daarbij naar onze mening dat het weinig zin heeft als
de discussie zich zou concentreren op de wordingsgeschiedenis van in werking
getreden richtlijnen en wetten. Het gaat er nu om welke lijn Nederland
in de toekomst in nationaal, Benelux- en Gemeenschapsverband dient in te zetten.Hierna volgt nu de beantwoording van de afzonderlijke vragen. Vragen en antwoorden Algemeen 1, 2 en 3Kan de minister aangeven hoe het verbod op parallelimport de marktwerking
beïnvloedt?Kan de minister aangeven hoe de consumentenprijzen beïnvloed
worden door het verbod op de parallelimport?Leidt dit verbod tot een «hek om Europa»?Als een bepaalde uitputtingsregeling het mogelijk maakt beperkingen aan
import van buiten de EER op te leggen, geeft dat rechthebbenden de mogelijkheid
(potentiële) concurrentie van parallelimporteurs tegen te gaan. Daarmee
wordt de markt voor de door een dergelijke communautaire uitputting getroffen
producten afgeschermd. Dat betekent minder concurrentie tussen leveranciers
en voor de consument minder keuze van leveranciers.Over de wijze waarop een verbod op parallelimport de consumentenprijzen
kan beïnvloeden is geen eenduidige uitspraak te doen. Als gevolg van
het verbod op parallelimport is er in beginsel minder neerwaartse druk op
de prijs van hierdoor getroffen producten.Hierbij moet echter worden aangetekend dat de concurrentie voor een belangrijk
deel niet in eerste instantie plaatsvindt tussen rechtstreeks en parallel
geïmporteerde producten van hetzelfde merk, maar tussen vergelijkbare
produkten van verschillende merkhouders. Dat geldt ook ingeval van niet geheel
identieke, maar wel vergelijkbare producten.Dat neemt niet weg dat er producten zijn, die niet goed onderling uitwisselbaar
zijn. De consument kan bijvoorbeeld juist gespitst zijn op een produkt van
een bepaald merk kleding of een geluidsdrager van een bepaalde artiest. In
die gevallen kan juist parallelimport de concurrentie bevorderen. Overigens
was ook vóór de omzetting van de relevante richtlijnen de consumentenprijs
van dergelijke producten in Nederland relatief hoog. Dit ondanks de bestaande
parallelimport van over de gehele wereld. Dit laatste punt kan erop duiden
dat het prijsvoordeel van die parallelimport toen niet zozeer ten goede kwam
aan de uiteindelijk aan de consument doorberekende prijs, maar eerder aan
de handelsmarge. Computerprogramma's, merkenrecht 4, 11 en 16Deelt de minister de mening dat de bepaling in artikel 4 sub c van
Richtlijn 91/250/EEG, betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's,
luidende«De eerste verkoop in de Gemeenschap van een kopie van een
programma door de rechthebbende of met diens toestemming leidt tot verval
van het recht om controle uit te oefenen op de distributie van die kopie in
de Gemeenschap (...)»in ieder geval taalkundig in tweeërlei zin kan worden gelezen,
namelijk:(A) in die zin dat slechts indien het exemplaar door de rechthebbende
of met diens toestemming in de Gemeenschap in het verkeer is gebracht, uitputting
(verval van het recht om controle uit te oefenen op de distributie) intreedt;
dan wel(B) in die zin dat aan de rechthebbende in ieder geval geen verval
van het recht om controle uit te oefenen op de distributie toekomt indien
het exemplaar door de rechthebbende of met diens toestemming in de Gemeenschap
in het verkeer is gebracht (waarbij de richtlijn de jurisprudentie van het
Hof van Justitie der Europese Gemeenschappen inzake gemeenschapsuitputting
codificeert), maar de vraag of daarmee uitputting bij in het verkeer
brengen buiten de Gemeenschap niet door de tekst beantwoord wordt, hierbij
in aanmerking genomen dat er mogelijk landen waren die voorheen slechts nationale
uitputting van auteursrecht kenden?Deelt U de mening dat artikel 7 lid 1 van Merken-richtlijn 89/104/EEG,
luidende«8. Het aan het merk verbonden recht staat de houder niet toe
het gebruik daarvan te verbieden voor waren die onder dit merk door de houder
of met diens toestemming in de Gemeenschap in het verkeer zijn gebracht»in ieder geval taalkundig in tweeërlei zin kan worden gelezen,
namelijk:(A) in die zin dat slechts indien de waren onder het merk door de
houder of met diens toestemming in de Gemeenschap in het verkeer zijn gebracht,
uitputting intreedt; dan wel(B) in die zin dat aan de merkhouder in ieder geval geen verzetsrecht
toekomt indien de waren onder het merk door de houder of met diens toestemming
in de Gemeenschap in het verkeer zijn gebracht (waarbij de nieuwe tekst van
de wet, op het taalkundige voetspoor van artikel 7 lid 1 Merkenrichtlijn 89/104
de jurisprudentie van het Hof van Justitie der Europese Gemeenschappen inzake
gemeenschapsuitputting codificeert, maar de vraag of daarmee uitputting bij
in het verkeer brengen buiten de Gemeenschap niet door de tekst beantwoord
wordt, hierbij in aanmerking genomen dat er landen waren die voorheen slechts
nationale uitputting in het merkenrecht kenden)?Deelt de minister de mening dat artikel 13 lid 8 van de Benelux-Merkenwet
(als geldend sinds 1 januari 1996), luidende«8. Het uitsluitend recht omvat niet het recht zich te verzetten
tegen het gebruik van het merk voor waren, die onder het merk door de houder
of met diens toestemming in de Gemeenschap in het verkeer zijn gebracht, tenzij
er voor de houder gegronde redenen zijn zich te verzetten (...)»in ieder geval taalkundig in tweeërlei zin kan worden gelezen
als in vraag 11 onder (A) respectievelijk (B) bedoeld?De in deze vragen geciteerde bepalingen beogen het vraagstuk van de uitputting
te regelen in respectievelijk richtlijn 91/250/EEG,1
richtlijn 89/104/EEG2 en de eenvormige Beneluxwet
op de merken3. Daarbij wordt steeds verwezen naar
de Gemeenschap als het voor de uitputting in aanmerking te nemen gebied. Hoewel
deze verwijzing, zuiver taalkundig en op zichzelf beschouwd, steeds voor twee
interpretaties vatbaar is, biedt het op die manier beschouwen van wettelijke
bepalingen in het algemeen niet voldoende aanknopingspunten voor een betekenisvolle
interpretatie ervan. Zie in dit verband de antwoorden op de vragen 8 en 17. 5Is de minister bekend met een EG-Raadsstandpunt, luidende «The
Council introduces a number of changes in order to clarify that [...] the
exhausting of the distribution right appplied at community level»? Zo
ja, in welk openbaar document is dat te vinden? Deelt U de mening
dat een zodanig standpunt eveneens in de bij vraag 1 sub (A) dan wel sub (B)
vermelde zin kan worden gelezen?De betreffende passage komt voor in de toelichting op het gemeenschappelijke
standpunt van de Raad der Europese Gemeenchappen d.d. 13 december 1990.4 Wat er zij van het belang van dit standpunt voor de bepaling
van de inhoud van de regeling over uitputting in de software-richtlijn, is
de betekenis van deze passage niet geheel duidelijk. De Raad heeft vermoedelijk
tot uitdrukking willen brengen, dat het de Lid-Staten in ieder geval niet
meer vrij zou staan nationale uitputting in hun wetgeving over software neer
te leggen. 6 en 7Is overigens ter gelegenheid van de totstandkoming van genoemde Richtlijn
bij enige gelegenheid, door de Raad van Ministers of door het Europese Parlement,
blijkens enig openbaar stuk gekozen voor interpretatie (A) of interpretatie
(B) of voor nog een andere interpretatie? Zo ja, wanneer, waar en hoe?Wat is het officiële standpunt van de Europese Commissie omtrent
de in vragen 4 tot en met 6 bedoelde kwestie? Waar baseert de Europese Commissie
dat op? Geldt de Europese Commissie als hoogste uitlegger van EG-Richtlijn
91/250?Voor het standpunt van de Raad wordt verwezen naar het antwoord op de
vorige vraag. Het standpunt van het Europees Parlement op dit punt is ons
niet bekend.Het standpunt van de Commissie van de Europese Gemeenschappen op dit punt
lijkt te vinden in haar Groenboek over auteursrechten en naburige rechten
in de informatiemaatschappij5. De Commissie stelt
daar het volgende:«Richtlijn 92/250/EEG «computerprogramma's» bepaalt
in artikel 4, onder c), tweede zin, dat «de eerste verkoop in de Gemeenschap
van een kopie van een programma door de rechthebbende of met diens toestemming
leidt tot verval van het recht om controle uit te oefenen op de distributie
van die kopie in de Gemeenschap, met uitzondering van het recht om controle
uit te oefenen op het verder verhuren van het programma of een kopie daarvan.»(..)Met betrekking tot het distributierecht voor houders van naburige rechten
verduidelijkt richtlijn 92/100/EEG «verhuur» in artikel 9, lid
2, dat «het distributierecht in de Gemeenschap op een [...] zaak slechts
wordt uitgeput wanneer die zaak door de rechthebbende of met diens toestemming
voor de eerste maal in de Gemeenschap wordt verkocht.»Dit artikel weerspiegelt dus in de eerste plaats de vaste jurisprudentie
van het Hof van Justitie met betrekking tot artikel 30 EG-Verdrag en volgende,
waarvan de grondslagen hierboven zijn aangegeven. Artikel 9, lid 2, van richtlijn
92/100 «verhuur» regelt tevens de kwestie van «de internationale
uitputting» en verbiedt de Lid-Staten deze toe te passen. De Lid-Staten
kunnen dus niet stellen dat wanneer een zaak waarop intellectuele eigendomsrechten
rusten in een derde land op de markt wordt gebracht, dit het distributierecht
in de Gemeenschap uitput. De rechthebbende kan dus parallelimport in de Gemeenschap
vanuit derde landen verbieden, zelfs indien hij zelf dit produkt in het derde
land in verkoop heeft gebracht. Deze oplossing, waarvan de twee hierboven genoemde richtlijnen een afspiegeling
zijn, is aangehouden omdat de werking van de interne markt negatief zou kunnen
worden beïnvloed indien een Lid-Staat de mogelijkheid zou hebben om te
voorzien in internationale uitputting.»Hoewel wat anders geformuleerd, kiest de Commissie van de Europese Gemeenschappen
hier voor het standpunt dat de software-richtlijn wereldwijde uitputting uitsluit.Hieraan kan worden toegevoegd dat de rol van hoogste uitlegger van het
communautaire recht krachtens art. 164 EG-Verdrag voor het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen is weggelegd. Wel is de Commissie, krachtens
art. 155 EG-Verdrag onder andere belast met het toezicht op de correcte omzetting
van EG-richtlijnen door de lid-staten. 8Is ter gelegenheid van de totstandkoming van de Wet van 7 juli 1994,
Stb. 521 tot aanpassing van de Nederlandse Auteurswet aan eerder genoemde
richtlijn, of anderszins bij enige gelegenheid, door enige bewindspersoon
gekozen voor interpretatie (A) of interpretatie (B) of voor nog een andere
interpretatie? Zo ja, wanneer en waar? Is de Tweede Kamer door de bewindslieden
ooit op de hoogte gesteld van de ingrijpende consequenties van interpretatie
(A), indien die interpretatie juist zou zijn? Zo ja, wanneer, waar en hoe?
Hebben de bewindslieden het wél onderkend?In de memorie van toelichting bij het wetsontwerp dat heeft geleid tot
de betreffende wet6 is gesteld dat het openbaarmakingsrecht
als bedoeld in artikel 1 Auteurswet volgens artikel 4 sub c van de software-richtlijn
tevens inhoudt dat het verhuren van computerprogramma's of een verveelvoudiging
daarvan, die rechtmatig in het verkeer zijn gebracht, dient te geschieden
met toestemming van de maker van dat programma of diens rechtverkrijgende.
Ten aanzien van andere distributiehandelingen is het uitsluitend recht, aldus
de memorie van toelichting, uitgeput door de eerste verkoop in de gemeenschap
door de rechthebbende of met diens toestemming. Verderop7 wordt gesteld:«Het huidige auteursrecht, zoals dit in de jurisprudentie van de
Hoge Raad nader vorm is gegeven (Leesportefeuille-arest van 25 januari 1952,
NJ 1952, 95, en het Free Record Shop/Stemra-arrest van 20 november 1987, NJ
1988, 280), onthoudt op basis van de zogenoemde uitputtingsleer de auteursrechthebbende
zeggenschap over verdere openbaarmaking van rechtmatig in het verkeer gebrachte
exemplaren van het werk. In het laatstgenoemde arrest, waar het ging om de
verhuur van geluidsdragers die rechtmatig in het verkeer waren gebracht, overwoog
de Hoge Raad onder meer dat, wanneer een grammofoonplaat waarop een auteursrechtelijk
beschermd werk is vastgelegd – dus een verveelvoudiging van dat werk –
eenmaal met toestemming van de rechthebbende op het auteursrecht en derhalve
rechtmatig in het verkeer is gebracht, daarmede de openbaarmaking van die
verveelvoudiging is voltooid, zodat verdere beschikbaarstelling van die verveelvoudiging
aan derden door verhuur, bruikleen of op andere wijze – of aanbieding
voor zulk een doel – niet als een (verdere) openbaarmaking in de zin
van de Auteurswet is aan te merken. De rechthebbende kan – aldus de
Hoge Raad – derhalve niet aan artikel 12 van die wet enige zeggenschap
over zodanige verdere beschikbaarstelling ontlenen.»Een zelfde verwijzing naar het laatste arrest werd ook gemaakt in de nadere
memorie van antwoord.8 Of de Hoge Raad daarmee
voor één van de in vraag 4 bedoelde interpretaties of voor nog
een andere interpretatie heeft gekozen, valt op grond van deze passage niet
zonder meer te zeggen. Bovendien was die keuze in het arrest niet aan de orde.
Wel geldt de wereldwijde uitputting in het auteursrecht als heersende leer9. Uit de wordingsgeschiedenis van de richtlijn valt niet
zonder meer af te leiden dat de uitspraak van de Hoge Raad en
de heersende leer worden doorkruist. Immers, dan had vast moeten staan dat
de bestaande Nederlandse praktijk wat betreft distributie van auteursrechtelijk
beschermde werken, althans terzake van computerprogramma's, niet meer kon
voortbestaan en moest worden teruggebracht tot uitputting op slechts communautair
niveau.9 en 10Is de minister bekend met de uitspraak van de President van de Haagse
Rechtbank van 7 juli 1995, gepubliceerd in het tijdschrift IER 1995, blz.
172–174, in een zaak tussen Novell, Inc. en America Direct?Deelt de minster het oordeel van de President van de Haagse Rechtbank
dat voor wat het auteursrecht betreft moet worden uitgegaan van een wereldwijde
uitputting? Deelt U ook het standpunt van de President dat daarin ten aanzien
van computerprogramma's verandering zou zijn gekomen door eerder genoemde
Richtlijn 91/250/EEG, of meent U dat dit onderwerp zich voor bredere argumentatie
dan uit het vonnis te ontwaren leent, en mogelijk voor prejudiciële vragen
aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen?Ja. Allereerst wordt verwezen naar de uitleg van het geldend recht, zoals
verwoord in de memorie van toelichting bij wetsontwerp 22 531. Naar onze
mening is de wet op juiste wijze aan de richtlijn aangepast en blijkt uit
de wetsgeschiedenis niet dat de wetgever meer heeft gedaan dan waartoe de
richtlijn verplicht. Het oordeel over deze kwestie is uiteindelijk voorbehouden
aan de hoogste rechter op dit punt, het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Merkenrecht 12Is ter gelegenheid van de totstandkoming van genoemde Richtlijn bij
enige gelegenheid, door de Raad van Ministers of door het Europese Parlement
blijkens enig openbaar stuk expliciet gekozen voor interpretatie (A) of interpretatie
(B) of voor nog een andere interpretatie? Zo ja, wanneer, waar en hoe?Voor zover zij voor het vraagstuk van de uitputting relevantie heeft,
is de wordingsgeschiedenis van de merken-richtlijn als volgt verlopen.Toen de eerste gesprekken werden gevoerd over het harmoniseren van het
merkenrecht van de lid-staten van de Europese Gemeenschap moest gezocht worden
naar een eenvormige regeling van het vraagstuk van de uitputting.Blijkens vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen aangaande de bepalingen van het EG-Verdrag die de verhouding
regelen tussen het vrije verkeer van goederen en diensten binnen de Gemeenschap
enerzijds en het uitoefenen van een intellectueel eigendomsrecht anderzijds
(artt. 30 jo. 36 EG-Verdrag), gold toen al voor alle lid-staten de in interpretatie
(B) geformuleerde verplichting om in plaats van nationale uitputting communautaire
uitputting toe te passen. De communautaire uitputting vormde met andere woorden
de minimumnorm en er moest dus een keuze worden gemaakt tussen communautaire
en wereldwijde uitputting.Alle toenmalige lid-staten behalve Spanje en Frankrijk kenden op dat moment
het beginsel van wereldwijde uitputting. Zich bij deze meerderheid aansluitend
voorzag de Commissie van de Europese Gemeenschappen in haar oorspronkelijke
voorstel voor de merken-richtlijn dan ook in wereldwijde uitputting10. Het Europees Parlement heeft vervolgens amendementen
aangenomen, waarvan de strekking was dat de uitputting tot de Gemeenschap
moest worden beperkt11. De Commissie
en de Raad hebben deze wens in respectievelijk het gewijzigde voorstel12 en de uiteindelijke tekst van de richtlijn13 ingewilligd.13 en 14Is de minister bekend met de artikelen van J. Rasmussen, «The
principle of Exhaustion of Trade Mark Rights Pursuant to Directive 89/104
(and Regulation 40/94)» in het tijdschrift EIPR 1995, blz. 174–179,
van N. Shea, «Does the First Trade Marks Directive Allow International
Exhaustion of Rights?» in EIPR 1995, blz. 463–465, en van M.V.
Wellink-Volmer, «Mondiale of communautaire uitputting in het merkenrecht?»
in het tijdschrift IER 1996, blz. 5–14?Verwerpt de minister het standpunt van deze schrijvers dat het op
zijn minst genomen nog maar de vraag is of de Merkenrichtlijn 89/104 inderdaad
de lidstaten boven de verplichting om gemeenschapsuitputting in te voeren
(vergelijk alternatief (A) van vraag 10), bovendien zou verbieden om werelduitputting
mogelijk te (blijven) maken? Zo ja, waarom?Ja. In de rechtswetenschap is inderdaad een discussie gaande omtrent de
vraag of de merken-richtlijn de lid-staten tot het afschaffen van de wereldwijde
uitputting verplicht14.Wat hiervan ook zij, de Benelux-wetgever heeft besloten dat de bepaling
uit de merken-richtlijn woord voor woord in de BMW zou worden overgenomen.
Ook hier geldt dat de richtlijn naar onze mening op juiste wijze is omgezet
en blijkt uit de wetsgeschiedenis niet dat de wetgever meer heeft gedaan dan
waartoe de richtlijn verplicht. 15Wat is het officiële standpunt van de Europese Commissie omtrent
de in vragen 11 tot en met 14 bedoelde kwestie? Waar baseert de Europese Commissie
dat op? Geldt de Europese Commissie als hoogste uitlegger van EG-Richtlijn
89/104?De Commissie van de Europese Gemeenschappen heeft omtrent de in vragen
11 tot en met 14 bedoelde problematiek geen standpunt ingenomen. Voor het
overige wordt verwezen naar het antwoord op vraag 7. 17Is ter gelegenheid van de totstandkoming van het Protocol, leidend
tot bovenbedoelde wijziging van de Benelux-Merkenwet, of bij de behandeling
van de goedkeuringswet, of anderszins bij enige gelegenheid, door enige bewindspersoon
gekozen voor interpretatie (A) of interpretatie (B) of voor nog een andere
interpretatie? Zo ja, wanneer en waar? Zijn parlementsleden door de bewindslieden
ooit op de hoogte gesteld van de ingrijpende consequenties van interpretatie
(A), indien die interpretatie juist zou zijn? Zo ja, wanneer, waar en hoe?
Hebben de bewindslieden het wél onderkend?De Nederlandse regering heeft zich, bij de totstandkoming van het op 2
december 1992 in Brussel tot stand gekomen Protocol houdende wijziging van
de eenvormige Beneluxwet op de merken, uitgelaten over de inhoud van art.
13.A., lid 8, BMW. In het gemeenschappelijke commentaar van de Regeringen
van de drie Benelux-landen bij dit Protocol, dat bij de behandeling van de
goedkeuring van dit Protocol aan de Staten-Generaal is toegezonden15, werd onder onderdeel L het volgende verklaard:«Ten slotte is in het achtste lid van artikel 13 BMW gevolg gegeven
aan artikel 7, lid 1, van de richtlijn. Anders dan de huidige derde alinea
wordt bepaald dat uitputting van het merkrecht plaatsvindt indien de van het merk voorziene waren door de merkhouder of met diens toestemming in
de Gemeenschap in het verkeer zijn gebracht.»De gebruikte bewoordingen geven ons inziens aan dat hier communautaire
uitputting wordt bedoeld. Dit betekent dat volgens deze toelichting zowel
nationale als wereldwijde uitputting niet in artikel 13.A. BMW gelezen kunnen
worden. Naburige rechten 18, 19 en 20Is de minister het eens met de mening van de ambtsvoorganger van
de Minister van Justitie als vermeld in de memorie van antwoord bij het wetsvoorstel
leen- en verhuurrecht (Tweede-Kamerstukken 1993–1994, 23 247, nr.
5, blz. 27, 4e t/m 6e alinea) dat Richtlijn 92/100/EEG (Verhuur- en leenrecht,
naburige rechten), kort gezegd inhoudende dat artikel 9, tweede lid van die
Richtlijn de lidstaten weliswaar de acceptatie van communautaire uitputting
voorschrijft, maar de lidstaten de vrijheid laat om op basis van het nationale
recht wereldwijde uitputting te doen gelden? Zo neen, waarom deze wijziging
van inzicht?Is ter gelegenheid van de totstandkoming van de Wet van 21 december
1995, Stb. 653 tot aanpassing van de Nederlandse Auteurswet aan eerder genoemde
richtlijn, of anderszins bij enige gelegenheid, door enige bewindspersoon
uitdrukkelijk en gemotiveerd gekozen voor een andere interpretatie dan onder
18 bedoeld? Zo ja, wanneer en waar? Is de Tweede Kamer door de bewindslieden
ooit op de hoogte gesteld van de ingrijpende consequenties van een zodanige
andere interpretatie? Hebben de bewindslieden het wél onderkend?Indien de minister toch van oordeel is dat de ambtsvoorganger van
de Minister van Justitie het bij zijn onder 15 bedoelde stellingname bij het
verkeerde eind zou hebben gehad, gaat U dan nu zo ver dat U meent dat één
en ander ook niet eens voor een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen in aanmerking komt? Bent U dan even eenduidig
als het gaat om de eerder in deze vragen aan de orde gestelde merkenrechtelijke
en auteursrechtelijke kwesties?De toenmalige staatssecretaris van Justitie heeft erop gewezen dat het
tweede lid van artikel 9 van richtlijn 92/10016
uitsluitend betrekking heeft op uitputting op grond van het Gemeenschapsrecht
in geval van verspreiding binnen de Gemeenschap17.
Hij vervolgde aldus:«Het tweede lid van artikel 9 geeft de vaste rechtspraak weer van
het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen volgens welke het voor
het eerst in de Gemeenschap in het verkeer brengen van kopieën van werken
door de rechthebbende of met diens toestemming de uitputting van het verspreidingsrecht
in de gehele Gemeenschap tot gevolg heeft. Dit geldt ook voor het in het verkeer
brengen van door verwante rechten beschermde voorwerpen. Voor het overige
laat artikel 9 de lid-staten de vrijheid om ten aanzien van het in het eerste
lid omschreven distributierecht op grond van het nationale recht een uitputting
te doen gelden. (Zie ook onderdeel 7.2 van de toelichting bij het oorspronkelijke
commissievoorstel). Op grond van het vorenstaande bestaat naar onze mening
geen aanleiding tot wijziging van de door de leden van de CDA-fractie genoemde
artikelen.»Naar onze mening is ook deze wet op juiste wijze aan de richtlijn aangepast
en blijkt uit de wetsgeschiedenis niet dat de wetgever meer heeft gedaan dan
waartoe de richtlijn verplicht. Het oordeel over deze kwestie is – net
als hetgeen voor de overige richtlijnen geldt – uiteindelijk voorbehouden
aan de rechter.In de rechtspraak is inmiddels door het Hof Den Haag uitgemaakt dat onder
de Wet op de Naburige Rechten, zoals die luidde vóór inwerkingtreding
van de eerdergenoemde wet van 21 december 1995, voor artikel 6 lid
2 van die wet (distributierecht van fonogrammenproducenten) het beginsel van
wereldwijde uitputting gold18. In de Conclusie
van Advocaat-Generaal Mok (d.d. 6 september jl.) in het cassatieberoep in
deze zaak wordt hetzelfde standpunt ingenomen.Inmiddels vernamen wij dat hoger beroep werd ingesteld van het vonnis
van de President van de Rechtbank te Utrecht van 24 september jl. (NVPI e.a./Diko
Music e.a.; rolnummer 04.21.675/96). Deze zaak is, ook wat de uitkomst betreft,
vrijwel identiek aan de in vraag 25 vermelde uitspraak waarin dezelfde President
op 6 augustus jl. vonnis wees. De verwachting is dat op korte termijn over
de betekenis van de richtlijn op dit punt aan het Hof van Justitie vragen
zullen worden gesteld. EG-Verdrag en WTO-TRIP's 21Is de minister op de hoogte met de vaste rechtspraak van het Hof
van Justitie van de Europese Gemeenschappen met betrekking tot het vrij verkeer
van goederen in verhouding tot rechten van intellectuele en industriële
eigendom? Bent U het ermee eens dat, wat er overigens zij van hetgeen door
het Hof met betrekking tot het specifieke voorwerp van deze rechten is aangegeven,
het Hof op het standpunt staat dat tot dit specifieke voorwerp in ieder geval
niet behoort de mogelijkheid om markten op te splitsen?Ja. Het vraagstuk van het specifieke voorwerp van verschillende rechten
van intellectuele eigendom komt, zoals de vraag het al aangeeft, uitsluitend
aan de orde bij de in het antwoord op vragen 4, 11 en 16 genoemde vaststelling
van de verhouding tussen het vrije verkeer van goederen en diensten binnen
de EER enerzijds en het uitoefenen van rechten van intellectuele eigendom
anderzijds. De uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap
aangaande het specifieke voorwerp van de rechten zijn derhalve niet relevant
voor de discussie omtrent de mogelijkheid om, buiten de grenzen van de EER,
markten te splitsen. 22Is de minister er zeker van dat de door de Raad aangegeven (hoofd)-grondslagen
voor de eerder in deze vragen bedoelde Richtlijnen, te weten voorkoming van
distorsies door wetgevingsverschillen binnen de gemeenschappelijk markt, tevens
een grondslag bieden voor regeling van extra-communautaire uitputting? Zo
ja, wilt U uw mening documenteren?De preambules van de in de vragen vermelde richtlijnen verwijzen allen
naar art. 100 A EG-Verdrag, dat de Raad van de Europese Gemeenschap, ter verwezenlijking
van art. 7 A EG-Verdrag, in staat stelt de maatregelen te nemen die noodzakelijk
zijn ter onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen
van de lid-staten die de instelling en de werking van de interne markt betreffen.
Meestal bestaat een dergelijke maatregel uit een richtlijn.Een van de doelstellingen van de interne markt is blijkens artt. 3 sub
c en 7 A jo. 30 en 59 EG-Verdrag de afschaffing van hinderpalen voor het vrije
verkeer van goederen en diensten. In communautair verband is, in het kader
van de bescherming van de intellectuele eigendom, gesteld dat het naast elkaar
bestaan van verschillende nationale uitputtingsregelingen als hinderpaal voor
dit vrije verkeer aan te merken is, waardoor op dit gebied harmonisatie noodzakelijk
is. 23 en 24Is de minister van mening dat Nederland respectievelijk de Europese
Unie er goed aan doet om in het licht van de tamelijk recent tot stand gekomen vrijhandelsakkoorden in «GATT-WTO»-verband, zich
op basis van zogenaamde intellectuele eigendomsrechten te verzetten tegen
vrijhandel in goederen die door of met toestemming van de rechthebbende elders
in het door het WTO bestreken territoir in het verkeer zijn gebracht?Is de minister het ermee eens dat artikel 6 van de GATT-«TRIPs»
weliswaar de uitputtingskwestie onttrekt aan de «dispute settlement
under this Agreement», maar daarmee nog niet prejudicieert ten aanzien
van de vrijheid van (rechterlijke organen van) lidstaten respectievelijk de
Europese Unie om het vrijhandelsbeginsel ten aanzien van goederen die door
of met toestemming van de rechthebbende elders in het door het WTO bestreken
territoir in het verkeer zijn gebracht, te laten meewegen?Zoals in de vraagstelling terecht wordt gesteld, wordt de kwestie van
de uitputting van rechten van intellectuele eigendom door middel van art.
6 van het TRIP's-Verdrag19 uitdrukkelijk aan
de reikwijdte van dit verdrag onttrokken. Het staat de lid-staten van de Europese
Gemeenschap derhalve vrij om op dit gebied zelf regelingen te treffen. Uit
een en ander vloeit voort dat de nationale en communautaire regelingen die
op dit moment communautaire uitputting voorschrijven niet strijdig zijn met
het TRIP's-Verdrag.Uit de beantwoording van de vragen van het lid Van der Ploeg aangaande
parallelimport20 blijkt voorts dat de problematiek
van de parallelimport bij de diensten van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
aan de orde gesteld zal worden. Dit voornemen bestaat eveneens ten aanzien
van de besprekingen in Europees kader over de toepassing van het TRIP's-Verdrag. Economische mededinging 25In de zaak die leidde tot het vonnis van de President van de Rechtbank
te Utrecht d.d. 6 augustus 1996 (NVPI/De Haard), trad de branche-vereniging
NVPI op ter verkrijging van een algemeen verbod, op straffe van dwangsommen,
ten behoeve van de NVPI (indirect dus alle NVPI-leden). Is het juist dat de
NVPI als een potentieel door de wetgeving omtrent economische mededinging
bestreken kartel wordt beschouwd? Is het effect van zo'n vonnis, waarbij op
de eis van enkel de NVPI, een algemeen prijshandhavingsbevel wordt verkregen
ten behoeve van een compleet (potentieel) kartel, in overeenstemming met de
doelstellingen van de WEM en van art. 3:305a-b BW resp. het vroegere art.
29a Auteurswet en het vroegere art. 19 Wet naburige rechten? Is bij deze mogelijke
consequentie bij de totstandkoming van deze wetgeving stilgestaan? Zo ja,
waar, hoe en wanneer? Zijn de bewindslieden gelukkig met deze consequentie?De rechterlijke uitspraak waarop deze vraag betrekking heeft, strekt er
uitsluitend toe de betrokken intellectuele eigendomsrechten overeenkomstig
de huidige wettelijke regeling te handhaven. De NVPI heeft in deze procedure
namens de betrokken branche een uitspraak van de rechter uitgelokt. Onder
het geldende recht wordt de NVPI, evenmin als alle andere branche-organisaties
die ten behoeve van hun leden in rechte kunnen verschijnen, niet daarom bij
voorbaat als een kartel beschouwd.De uitspraak heeft op geen enkele wijze betrekking op het handhaven van
de cd-prijzen; zoals bekend, is het verboden de detailhandel prijsvoorschriften
te geven over deze producten. Hierboven is reeds gesteld dat, bij de totstandkoming
van de herziening van de Wet op de naburige rechten en de herziening van de
eenvormige Beneluxwet op de merken, de mogelijke inperking van de parallelimport
onderkend is. Onder verwijzing naar de bezwaren die voor vrijhandel en gezonde
concurrentie-verhoudingen verbonden zijn aan de destijds gemaakte
keuze, is in het antwoord op bovengenoemde vragen van het lid Van der Ploeg
reeds vermeld dat het voornemen bestond de kwestie van het uitputtingsregime
met de diensten van de Commissie van de Europese Gemeenschappen te bespreken.
Daartoe is de Commissie inmiddels benaderd.XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), ondervoorzitter, Mateman (CDA), Blaauw
(VVD), Van der Vlies (SGP), H. Vos (PvdA), voorzitter, Van Gelder (PvdA),
Smits (CDA), Ter Veer (D66), De Jong (CDA), Leers (CDA), Van der Hoeven (CDA),
Remkes (VVD), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten
(D66), De Koning (D66), Voûte-Droste (VVD), Hessing (VVD), Vreeman (PvdA),
Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), Van Zuijlen (PvdA),
Van Walsem (D66), Houda (PvdA).Plv. leden: Passtoors (VVD), Ten Hoopen (CDA), Van Rey (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Woltjer (PvdA), Sterk (PvdA), Van Rooy (CDA), Ybema (D66), Wolters
(CDA), Lansink (CDA), Terpstra (CDA), Weisglas (VVD), R. A. Meijer (Groep
Nijpels), M. B. Vos (GroenLinks), Bakker (D66), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Verbugt (VVD), Klein Molekamp (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Poppe
(SP), Leerkes (U55+), Verspaget (PvdA), Adelmund (PvdA), Jeekel (D66), Crone
(PvdA).XNoot1Richtlijn 91/250/EEG van de Raad van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming
van computer programma's (PbEG L 122/42 van 17 mei 1991, hierna «software-richtlijn»).XNoot2Eerste richtlijn 89/104 EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende
de aanpassing van het merkenrecht der lid-staten (PbEG L 440/1 van 1 februari
1989, hierna «merken-richtlijn»).XNoot3Trb. 1983, 187; 1986, 179 en 1993, 12, hierna «BMW».XNoot4Document 10652/1/90 ADD 1, niet gepubliceerd in het Publikatieblad van
de Europese Gemeenschappen. XNoot5COM(95) 382 definitief van 19 juli 1995, pp. 46 en 47.XNoot6Kamerstukken 22 531, nr. 3, p. 2. XNoot7Kamerstukken 22 531, nr. 3, p. 10.XNoot8Kamerstukken 22 531, nr. 63d, p. 2.XNoot9Zie: J. H. Spoor/D. W. F. Verkade, Auteursrecht, Kluwer, Deventer
1993, p. 164 en H. Cohen Jehoram, noot bij Hof Den Bosch van 12 juli 1988
in Informatierecht/AMI 1990/1, p. 10.XNoot10PbEG C 351/1 van 31 december 1980.XNoot11PbEG C 307/44 van 14 november 1983.XNoot12PbEG C 351/4 van 31 december 1985.XNoot13Zie voetnoot nr. 2.XNoot14Zie voor auteurs die deze vraag bevestigend beantwoorden o.a.: P. Eeckman: «Het merkenrecht en de BMW na de richtlijn» in SEW 1995/4, blz. 232–251, op blz. 237; blz. 262–269, op
blz 268; R. Klaka: «Erschöpfung und Verwirkung im Licht des Markenreformgesetzes»
in GRUR 1994/3, blz. 321 e.v. (passim); H. P. Kunz-Hallstein: «Perspektiven der Angleichung des nationalen
Markenrechts in der EWG» in GRUR Int. 1992/1, blz. 81–90
op blz. 90; P. J. Leefmans en L. E. J. Korsten: «Uitputting uitputtend geregeld?»
in IER 1996/5, blz. 182–183; A. Meyer: «Das deutsche und französische Markenrecht nach der
Umsetzung der Ersten Markenrichtlinie (RL 89/104/EWG)» in GRUR
Int. 1996/5, blz. 592–612 op blz. 596 en Wichers Hoeth/Gielen: Kort begrip van het intellectuele eigendomsrecht, Zwolle, Tjeenk Willink 1993, op blz. 177.XNoot15Kamerstukken 23 325, nr. 3, p. 2.XNoot16Richtlijn 92/100/EEG van de Raad van 19 november 1992 betreffende het
verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied
van intellectuele eigendom (PbEG L 356/61 van 27 november 1992, hierna «richtlijn
verhuur- en leenrecht»). XNoot17 Kamerstukken 23 247, nr. 5, p. 27.XNoot18Hof Den Haag 1 juni 1995, IER 1995 p. 169 (Pink Floyd).XNoot19Overeenkomst inzake de handelsaspekten van de intellectuele eigendom,
met name de handel in namaakgoederen, Bijlage 1C van het op 15 april 1994
te Marrakech tot stand gekomen Verdrag tot oprichting van de Wereld Handelsorganisatie,
Trb. 1994, 235 en Trb. 1995, 130 (Nederlandse vertaling).XNoot20Vragen ingediend op 13 augustus jl. onder nummer 2959614650 en beantwoord
bij brief van 27 september jl. onder kenmerk WJA/IE 96060460. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25156-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl