Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris ter aanbieding BNC-fiche voorstel tot wijziging van de verordening met algemene bepalingen voor het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134282
 2008-2009
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten
van de Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 912
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 
31 augustus 2009
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 15
fiches aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC):
 1. Verordening betreffende de oprichting van een netwerk van
immigratieverbindingsfunctionarissen; (Kamerstuk 22 112, nr. 899)
 2. Mededeling inzake follow-up Europese Pact Immigratie en
Asiel; (Kamerstuk 22 112, nr. 900)
 3. Mededeling inzake aanscherping chemische, biologische,
radiologische en nucleaire beveiliging in de Europese Unie; (Kamerstuk
22 112, nr. 901)
 4. Mededeling inzake CCS China; (Kamerstuk 22 112, nr. 902)
 5. Mededeling inzake kankerbestrijding; (Kamerstuk 22 112,
nr. 903)
 6. Voorstel betreffende IT-AGENTSCHAP; (Kamerstuk 22 112,
nr. 904)
 7. Mededeling inzake partnerschap Europese Unie – Afrika op het
gebied van vervoer; (Kamerstuk 22 112, nr. 905)
 8. Mededeling inzake het recht van vrij verkeer en verblijf op
het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun
familieleden; (Kamerstuk 22 112, nr. 906)
 9. Mededeling inzake btw groepoptie; (Kamerstuk 22 112,
nr. 907)
 10. Mededeling inzake garanderen efficiënte, veilige en
gezonde derivatenmarkten; (Kamerstuk 22 112, nr. 908)
 11. Voorstel betreffende vaccinatie voor seizoensgriep;
(Kamerstuk 22 112, nr. 909)
 12. Voorstel betreffende wet- en regelgeving
energie-infrastructuur; (Kamerstuk 22 112, nr. 910)
 13. Voorstel betreffende wet- en regelgeving kapitaalvereisten;
(Kamerstuk 22 112, nr. 911)
 14. Voorstel tot wijziging van de verordening met algemene
bepalingen voor het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het
Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds; 
 15. Samenvatting van het verslag over het sectorale onderzoek
naar de farmaceutische sector. (Kamerstuk 22 112, nr. 913)
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans 

 
 Fiche: Voorstel tot wijziging van de verordening met algemene
bepalingen voor het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het
Europees Sociaal Fonds en het Cohesiefonds.

 1. Algemene gegevens
 
 Titel voorstel: Proposal for a Council Regulation amending
Regulation (EC) No 1083/2006 concerning general provisions on the
European Regional Development Fund, the European Social Fund and the
Cohesion Fund as regards simplification of certain requirements and as
regards certain provisions relating to financial management.
 
 
 Datum Commissiedocument: 22 juli 2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2009)384
 
 
 Prelex:
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId =198480
 
 
 
 Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board
 
 
 
 Behandelingstraject Raad: Na behandeling in de
Raadswerkgroep Structuurfondsen, zal dit voorstel naar verwachting in
het najaar in de RAZEB worden vastgesteld.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van
Economische Zaken
 
 
 Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement en
comitologie
 
 a) Rechtsbasis: Artikel 161 EG
 b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement Unanimiteit,
instemmingsprocedure Europees Parlement
 c) Comitologie n.v.t.

 2. Samenvatting BNC-fiche
 Dit voorstel voor een herziening van de Algemene verordening voor het
Cohesiebeleid wordt gepresenteerd als maatregel in het licht van het
Europees Economisch Herstelplan en volgt op eerdere maatregelen uit
december 2008.
 Dit nieuwe voorstel bevat een aantal maatregelen om de uitvoering van
het cohesiebeleid te vereenvoudigingen, alsmede financiële
maatregelen met als doel de uitvoering van de programma’s van het
Europees Sociaal Fonds (ESF) te versnellen.
 
 Alhoewel Nederland de vereenvoudiging van de uitvoering van de
fondsen ondersteunt, is Nederland geen voorstander van het nu
gepresenteerde pakket. Het gepresenteerde financieringsvoorstel kan
niet alleen leiden tot substantieel hogere afdrachten voor de lidstaten
in 2009 en 2010, maar ook gaat er volgens Nederland een volstrekt
verkeerde prikkel uit van het tijdelijk laten vervallen van de eis tot
cofinanciering van projecten. Deze maatregel heeft alleen maar nut voor
die lidstaten die de cofinanciering van projecten met nationale
publieke middelen geregeld hebben; in Nederland is dit niet het geval.
Bovendien moeten deze lidstaten alsnog over de gehele programmaperiode
2007–2013 een cofinanciering van 15 tot 50% realiseren. Daarnaast wordt in
het Commissievoorstel onvoldoende gebruik gemaakt van de voorstellen
die experts van de lidstaten in de speciaal voor dit doel geformeerde
expertgroep hebben gedaan. De overwegingen waarom bepaalde voorstellen
van experts wel en andere niet zijn overgenomen zijn onduidelijk. 

 3. Samenvatting voorstel
 Onderliggend voorstel bevat een aantal maatregelen, die in een tweetal
groepen uiteenvallen. De eerste groep betreft wijzigingen gerelateerd
aan de regels voor het financieel management van de programma’s. Deze
maatregelen hebben uitsluitend betrekking op de ESF-programma’s. De
tweede groep maatregelen betreft een aantal artikelwijzigingen, die een
verduidelijking en vereenvoudiging van de uitvoering van alle
structuurfondsprogramma’s trachten te bewerkstelligen.
 
 De voorgestelde wijzigingen voor het financieel
management van de ESF-programma’s:
 Met een aanpassing van Artikel 77 van de Algemene verordening 1083/2006
tracht de Commissie de gevolgen van de financiële en economische
crisis voor de werkgelegenheid in en economische ontwikkeling van
regio’s van de Europese Unie te temperen. Dit doet zij door het
tijdelijk laten vervallen van de eis tot nationale cofinanciering van
ESF-projecten om zodoende een maximale benutting van de fondsen te
bewerkstelligen. Het verwachte effect hiervan is dat in de periode
2009–2010 € 6,6 miljard aan extra betalingen zal worden verricht.
Deze uitzonderingssituatie geldt uitsluitend voor de jaren 2009 en
2010, omdat de gevolgen van de crisis volgens de Commissie in deze
periode het sterkst merkbaar zullen zijn. De vastgestelde
cofinancieringspercentages voor de gehele programmaperiode zullen niet
worden aangepast, zodat niet ingezette cofinanciering in 2009 en 2010
in latere jaren van de programmaperiode moet worden ingelopen.
 
 De voorgestelde maatregelen ter verduidelijking en
vereenvoudiging van de uitvoering raken aan een aantal artikelen
van de verordening 1083/2006 (Artikel 39–41, 48, 55–57, 67, 78, 88 en
94). De meeste van deze aanpassingen zijn weinig controversieel.
Uitzondering vormen de voorgestelde aanpassingen van Artikel 55 en 88.
Aanpassing van artikel 55, dat handelt over de omgang met
inkomstengenererende projecten, kan in beginsel leiden tot een
aanzienlijke reductie van administratieve lasten. Met slechts de
aanpassingen in het voorliggend voorstel is dit echter nog niet het
geval. De voorgestelde herziening van Artikel 88, dat handelt over
gedeeltelijke afsluiting van projecten is een stap in de goede
richting, maar ontbeert twee voor Nederland essentiële elementen om
het artikel ook daadwerkelijk bruikbaar te laten zijn: controles door
de Commissie en de tijdspanne waarin de Commissie terug kan komen op
haar oordeel. Nederlandse aanbevelingen hiervoor, neergelegd in de voor
dit doel opgerichte expertgroep, zijn niet overgenomen.

 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportiona- liteitsoordeel
 
 a) Bevoegdheid: Bevoegdheid van de EG op grond van
artikel 161 van het EG-verdrag Nederland kan zich vinden in de gekozen
rechtsgrondslag
 
 b) Functionele toets:
 
 
 – Subsidiariteit: Positief
 
 – Proportionaliteit: Deels positief en deels
negatief. Positief ten aanzien van de vereenvoudiging, negatief voor
wat betreft de financiële gevolgen.
 
 – Onderbouwing: Vereenvoudiging van de uitvoering
van de Europese fondsen behoort primair op Europees niveau te worden
geregeld. De voorstellen passen ook binnen de bevoegdheid van de EG.
Met name de voorgestelde financiële maatregelen staan echter niet in
verhouding tot de doelstelling van het beleid, omdat het kan leiden tot
substantieel hogere afdrachten en een verkeerde prikkel uitgaat wanneer
de eis tot cofinanciering van projecten tijdelijk vervalt. 
 
 c) Nederlands oordeel: Nederland is positief over de
intenties van de voorstellen om tot een verbeterde uitvoering en een
betere controle en beheer van de programma’s te komen. Van de
uitwerking van de voorstellen en de praktische bruikbaarheid ervan is
Nederland echter geen voorstander. De vereenvoudigingsmaatregelen zijn
te beperkt, terwijl de voorgestelde maatregelen voor herziening van het
financieel management ronduit schadelijk kunnen zijn en bovenal niet
van toepassing op de Nederlandse situatie.

 5. Implicaties financieel
 
 a) Consequenties EG-begroting
 
 b) Financiële consequenties (incl. personele) voor
rijksoverheid en/of decentrale overheden
 c) Financiële consequenties (incl. personele) voor
bedrijfsleven en burger
 d) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale
overheden
 e) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger
 
 De consequenties voor de EG-begroting lijken op de korte termijn
voor Nederland negatief. Het laten vervallen van de cofinancieringseis
in 2009 en 2010 voor de ESF-programma’s kan leiden tot € 6,6
miljard extra aan tussentijdse betalingen in 2009–2010 door de
Commissie, waarvoor de lidstaten in 2009–2010 extra zullen moeten
bijdragen aan de EU. Dit kan leiden tot ruim € 300 miljoen aan
hogere afdrachten voor Nederland in deze periode. In de periode na 2014
zullen de afdrachten van lidstaten aan de EU weer verlaagd worden.
 
 De Commissie verwacht een positief effect op de administratieve
lasten voor zowel begunstigden als voor de uitvoerders van de
programma’s. Onduidelijk is echter waarop deze verwachting is
gebaseerd.

 6. Implicaties juridisch
 
 a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid
 
 b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen en
kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij
verordeningen en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid
 c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
 
 a) Aanpassing van de verordening leidt naar verwachting
tot wijziging in het voor uitvoering van de programma’s vastgestelde
Nederlandse juridisch kader.
 b) Datum van inwerkingtreding: dag volgend op die van de
publicatie van de verordening in het Publicatieblad van de EU.
 c) Een horizon- of evaluatiebepaling is niet wenselijk.

 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 
 a) Uitvoerbaarheid
 
 
 b) Handhaafbaarheid
 
 
 Voorgestelde financiële maatregelen naar verwachting niet
toepasbaar in Nederland. Voor de overige maatregelen waarschijnlijk
geen effecten voor de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid, dus ook geen
positieve, hetgeen wel wordt beoogd met de verordening.

 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 Geen. 

 9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene standpunt)
 Nederland heeft zich in de afgelopen jaren een actief pleitbezorger
getoond van vereenvoudiging van de uitvoering en het beheer van de
structuurfondsprogramma’s. Vanuit deze optiek is ze ook verheugd met
de bereidwilligheid van de Europese Commissie om de vanuit lidstaten
naar voren gebrachte voorstellen ten uitvoer te leggen.
 
 In het afgelopen half jaar is in de op initiatief van de Commissie
ingestelde Expertgroep Vereenvoudiging een fors aantal maatregelen
uitgewerkt die tot een effectievere inzet van de fondsen leiden en de
lasten voor de uitvoering en beheer helpen te reduceren. Het valt
daarom te betreuren dat de Commissie de aanbevelingen van deze
expertgroep maar in beperkte mate heeft overgenomen. Nederland zou de
Commissie willen oproepen deze gelegenheid aan te grijpen om tot echte
vereenvoudiging te komen. Een speerpunt hierbij vormt de aanpassing van
artikel 88 en direct hieraan gekoppeld artikel 90 en een verdere
aanpassing van Artikel 55. Voor de aanpassing van de Artikelen 88 en
90, die handelen over gedeeltelijke afsluiting van projecten, heeft
Nederland al eerder vereenvoudigingsvoorstellen gedaan. Deze zijn nu
slechts deels overgenomen, maar Nederland zal zich inzetten om de twee
resterende essentiële elementen; controles door de Commissie en de
tijdspanne waarin de Commissie terug kan komen op haar oordeel, in de
verordening te laten opnemen. De voorgestelde aanpassing van Artikel 55
biedt geen soelaas voor de Nederlandse programma’s, terwijl juist via
dit artikel aanzienlijke vereenvoudiging zou kunnen worden
bewerkstelligd.
 
 Over het financiële gedeelte van het onderliggend voorstel toont
Nederland zich uiterst kritisch. Voorgestelde maatregel kent op de
korte termijn naar verwachting forse budgettaire implicaties in de vorm
van extra afdrachten, zonder dat Nederland hier in financiële termen
van profiteert. Bovenal gaat er een verkeerd signaal uit van het
tijdelijk loslaten van de verplichting tot nationale cofinanciering van
projecten. Bovendien hebben Nederlandse projecten geen voordeel bij de
financiële maatregelen. Alleen lidstaten die voor de cofinanciering
nationale middelen beschikbaar stellen hebben een tijdelijk
kastechnisch profijt van deze maatregel. In Nederland is dit niet het
geval. Een scenario met 100% financiering door ESF in 2009–2010 is
voor Nederland niet opportuun en zou inhouden dat in 2011–2013 alleen
nog projectvoorstellen kunnen worden ingediend waarvoor geen of heel
beperkt subsidie uit het ESF wordt verstrekt. Lidstaten moeten immers
voor de gehele programmaperiode 2007–2013 een gemiddelde
cofinanciering van 50% realiseren. 

 
 
 
 Het percentage dat
nationaal gefinancierd dient te worden varieert naar gelang het
ontwikkelingsniveau van lidstaat en/of regio. De in deze
programmaperiode geldende maxima staan opgesomd in Bijlage III van de
 Algemene verordening 1083/2006/