Emancipatiebeleid 2002; Verslag algemeen overleg op 28 november 2001
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28009, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28009 nr. 7

15-01-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28009Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 009Emancipatiebeleid 2002nr. 7VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 15 januari 2002De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 28 november 2001 overleg gevoerd met staatssecretaris
Verstand van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:– Beleidsbrief emancipatiebeleid 2002
(28 009);– het onderzoeksrapport Evaluatie emancipatie-ondersteuningsbeleid
1998–2000 en het NEI-rapport EOS verdient beter (SOZA-01-663);– de brief van 1 oktober 2001 inzake het verslag van het CEDAW van
de behandeling van de 2de en 3de Nederlandse rapportage (SOZA-01-825).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Visser-van Doorn (CDA) stelt voorop
dat haar fractie met de regering van mening verschilt over emancipatie. De
regering staart zich blind op de emanciperende waarde van betaald werk en
heeft weinig oog voor de negatieve kanten van een te grote fixatie op arbeidsparticipatie.
Zij daarentegen ziet keuzevrijheid voor partners om zorg, arbeid, studie en
ontspanning te combineren in verschillende levensfasen als belangrijkste voorwaarde
voor emancipatie. Zij kent bovendien een grotere rol toe aan maatschappelijke
organisaties bij het ontwikkelen en uitvoeren van overheidsbeleid op dit terrein.Mevrouw Visser deelt het uitgangspunt dat het proces van gendermainstreaming
een belangrijke impuls kan geven aan de kwaliteit van het beleid. In de uitwerking
gaat de regering echter voorbij aan het maatschappelijk proces dat parallel
dient te lopen aan die mainstreaming. Vrouwenorganisaties en vakbonden kunnen
bijvoorbeeld deskundigheid leveren en de deskundigheidsbevordering organiseren.
Bovendien moet het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) verantwoordelijk
blijven voor het proces van mainstreaming om te voorkomen dat het emancipatiebeleid
naar de achtergrond verdwijnt.Dat het emancipatiebeleid inmiddels wordt gevoed en gedragen door een
breder maatschappelijk veld is niet zozeer te danken aan maatregelen van de
overheid, maar aan de inzet van maatschappelijke organisaties als de vrouwenorganisaties.
De ondersteuning van vernieuwende initiatieven mag daarom niet
ten koste gaan van die organisaties die hun bestaansrecht hebben bewezen en
een breed draagvlak vertegenwoordigen. Ook de zogenaamde 2c-organisaties functioneren
door middel van uitwisseling met maatschappelijke organisaties. De website
emancipatie.nl bijvoorbeeld draagt hiertoe bij en verdient een langere subsidietermijn
dan een jaar.De staatssecretaris is ten dele tegemoetgekomen aan het verzoek om de
positie van de vrouwenorganisaties te verbeteren, onder andere door hen te
faciliteren voor een conferentie. Zij heeft onderzoek laten doen naar de ondersteuning
door DCE en ook E-Quality heeft naar binnen gekeken. Hiermee zijn verwachtingen
gewekt, maar de voorstellen van de staatssecretaris zullen niet bijdragen
aan de noodzakelijke versterking van de vrouwenorganisaties. De organisaties
en koepels beschikken over voldoende professionaliteit, maar zij ontberen
de infrastructuur en ondersteuning om die kennis optimaal te kunnen inzetten.Dit jaar is 2 mln gulden uitgetrokken voor een professionaliseringsslag
die in 2002 en 2003 moet worden gemaakt. Mevrouw Visser heeft geen bezwaar
tegen de omvang van dit budget, maar wel tegen de wijze waarop het zal worden
besteed en het feit dat de overheid bepaalt wat de vrouwenorganisaties nodig
hebben. De helft van het budget is bestemd voor professionele trainingen,
maar er bestaan al allerlei trainingen op dit gebied en de afnemers zijn daarover
niet onverdeeld enthousiast. In overleg met de vrouwenorganisaties had een
beter professionaliseringsprogramma tot stand kunnen komen. Nu gaat een groot
deel van het geld naar de opleidingsbureaus in plaats van naar de organisaties
waarvoor het toch is bedoeld.Zij doet daarom een voorstel voor een aanpak die recht doet aan de kennis,
ervaring en positie van de vrouwenorganisaties. De drie koepels, NVR, TIYE
en Vrouwenalliantie, ontvangen een budget om ieder een beleidsmedewerker aan
te trekken die gedurende twee jaar of langer het professionaliseringstraject
stuurt en begeleidt. De interne organisatie moet worden versterkt door professionalisering,
grotere onafhankelijkheid en meer samenwerking. Daarover moeten afspraken
worden gemaakt met de organisaties die na afloop verantwoording moeten afleggen
van de bereikte resultaten. Voor kleinere organisaties kan wellicht wel een
oplossing worden gevonden in een externe training op maat. Overigens zou dit
traject eventueel moeten worden verlengd na 2002.In de periode na 2002 krijgen de organisaties geen subsidie meer; zij
moeten een concurrentieslag aangaan met onder andere opleidingsinstituten
om programma's van het emancipatiebeleid te mogen uitvoeren. Voor het paarse
kabinet is het woord professionaliseren in de praktijk niets anders dan commercialiseren.
Hiermee wordt voorbij gegaan aan de belangrijke interne taak van de vrouwenorganisaties,
de informatieverlening aan en training van hun leden en kaderleden. De tijd
van structurele ondersteuning is weliswaar voorbij, maar de markt op moeten
voor een subsidie gaat te ver. Dit levert een onaanvaardbare onzekerheid voor
de toekomst op. In plaats daarvan zou een projectmatige subsidie moeten worden
verstrekt, maar dan wel met meer ruimte voor overheadkosten en begeleiding
bij het aanvragen van die subsidies.Bij het aanvragen van die subsidies zou E-Quality een belangrijke rol
kunnen spelen. Het bureau moet dan wel worden omgezet in een hoogwaardig expertisecentrum
waar het hele veld terecht kan. Daartoe moeten niet alleen vertegenwoordigers
van de verschillende achterbannen in het bestuur worden opgenomen, maar moeten
hun invalshoeken ook doorklinken in het bedrijfsplan. Het bureau moet zich
bezighouden met het bijhouden en beïnvloeden van de politieke agenda
en doorverwijzen en zal een deskundigenbank moeten zijn.Mevrouw Visser zegt dat het tijdperk-Verstand dat nu ten einde loopt,
te weinig resultaat heeft opgeleverd. De staatssecretaris dreigt bovendien
de geschiedenis in te gaan als de bewindsvrouwe die de vrouwenbeweging
om zeep heeft geholpen. Dit is haar laatste kans om hieraan nog iets te doen.De heer Van der Staaij (SGP) stelt vast dat
de beleidsbrief weinig nieuws bevat en grotendeels een uitwerking is van het
Meerjarenbeleidsplan emancipatiebeleid.De bevordering van de arbeidsparticipatie is een van de pijlers van het
emancipatiebeleid. Hij wijst de ideologische, individualistische benadering
van de hand die de economische zelfstandigheid van vrouwen nastreeft. Die
nadruk op economische zelfstandigheid wekt de indruk dat het werkende mannen
vrijstaat hun loon naar eigen inzicht aan te wenden en dat de vrouw maar moet
zien hoe zij aan geld komt. Als de man kostwinner is, verwerft hij echter
een gezinsinkomen waarop de niet-werkende vrouw evengoed aanspraak kan maken.
Dit beleid is verder een miskenning van de veelzijdige en getalenteerde inzet
van vrouwen die niet of slechts beperkt deelnemen aan betaalde arbeid. Zij
worden nu primair beschouwd als onbenut arbeidspotentieel. Overigens kan er
een toenemende onvrede worden bespeurd over het opgedrongen tweeverdienerschap.
Bovendien hebben de meewarige uitspraken van de staatssecretaris over thuiszittende
vrouwen menigeen ontstemd.De heer Van der Staaij onderschrijft de conclusie van het CEDAW-rapport
dat met name vrouwen veel last ondervinden van de dubbele last van arbeid
en zorg. Die problematiek dwingt ertoe dat het combinatiescenario wordt beëindigd.
Op zijn minst moet worden voorkomen dat vrouwen tegen hun wil worden gedwongen
substantieel buitenshuis te gaan werken. Gunt de staatssecretaris vrouwen
die reële keuzevrijheid en, zo ja, hoe zal dit tot uitdrukking komen
in het beleid? Natuurlijk is het ook van belang dat mannen worden betrokken
bij zorgtaken. Kinderen moeten zoveel mogelijk thuis worden opgevangen en
de nadruk op arbeidsparticipatie mag er niet toe leiden dat zij moeten worden
uitbesteed.Hij herinnert eraan dat zijn fractie zich heeft verzet tegen de arbeidsplicht
van alleenstaande vrouwen in de bijstand met jonge kinderen. Gelet op de inkomenspositie
van deze vrouwen is het goed dat scherper zal worden toegezien op de naleving
van alimentatieregelingen.Het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen is een doelstelling
die steun verdient. Terecht wordt hieraan aandacht besteed. Er wordt echter
te weinig aandacht besteed aan de gevolgen van de opheffing van het bordeelverbod.
De prostitutie is in de praktijk immers een bron van geweld tegen en van onderdrukking
van vrouwen. In het CEDAW-rapport wordt kritiek geuit op het prostitutiebeleid
in Nederland. Het comité heeft gevraagd de beoogde en onvoorziene gevolgen
van de opheffing van het bordeelverbod nauwkeurig in beeld te brengen. Verder
wordt Nederland aangespoord prostituees kansen te bieden om op een andere
manier hun brood te verdienen. De heer Van der Staaij vraagt met klem aandacht
voor deze bevindingen, want hier is de positie van vrouwen echt in het geding.
Wat doet de regering met deze aanbevelingen? Hij herinnert aan een motie die
hij heeft ingediend over de hulpverlening aan prostituees. Die motie is destijds
niet aangenomen, maar wellicht kan nu meer steun worden gevonden voor een
vrouwvriendelijke koers op dit belangrijke thema.Het onderwerp vrouw en politiek heeft veel aandacht gekregen van de media.
Het CEDAW Comité heeft gereageerd op de klacht van een aantal Nederlandse
organisaties in een schaduwrapportage over de naleving van het VN-Vrouwenverdrag.
Deze kwestie is niet nieuw en de verhouding tot artikel 7 van het VN-Vrouwenverdrag
is al meerdere malen besproken in de Kamer. De regering zet in de brief van
1 oktober jongstleden gemotiveerd uiteen waarom zij anders dan het comité
van mening is dat met de huidige Nederlandse wetgeving wordt voldaan aan de
verplichtingen van dit verdrag. De heer Van der Staaij steunt de terughoudendheid van de regering ten
aanzien van nieuwe regelgeving. Hier zijn vitale grondwettelijke noties in
het geding, zoals de vrijheid van godsdienst en van vereniging. Hij wijst
erop dat zijn fractie van mening is dat zij -met respectering van de wettelijke
kaders – de vrijheid heeft bij het gewone lidmaatschap onderscheid te
maken naar geslacht. Van discriminatie is daarbij beslist geen sprake. Het
onderscheid dat wordt gemaakt, wordt gerechtvaardigd door een godsdienstig
gefundeerde overtuiging. Sinds 1918 is deze overtuiging steeds in het beginselprogramma
van zijn partij verwoord. Daarbij staat de fundamentele gelijkwaardigheid
van man en vrouw voorop. Een aspect van de bijbelse openbaring is evenzeer
dat man en vrouw niet identiek zijn, maar elkaar aanvullen. In overeenstemming
met de verschillende aanleg hebben man en vrouw in de orde van de schepping
een onderscheiden positie en roeping. Zowel die gelijkwaardige als de verschillende
positie van man en vrouw vormen wezenlijke aspecten van de bijbelse openbaring.
Die onderliggende grondprincipes zijn een onopgeefbaar onderdeel van de bijbel
als het gezaghebbende woord van God voor alle tijden. Hij zegt dat hij deze
principes voor geen goud wil inruilen voor een visie waarin alle verschillen
tussen mannen en vrouwen worden weggepoetst en worden teruggebracht tot historisch
gegroeide rolpatronen. Aan die bijbelse principes valt dus niet te tornen,
maar dit neemt niet weg dat er over de concrete invulling en toepassing wel
degelijk discussie mogelijk is. Die discussie over het lidmaatschap is in
de jaren tachtig en negentig uitgebreid gevoerd in de SGP. Dit heeft in de
eerste helft van de jaren negentig geresulteerd in de statutaire vastlegging
van hetgeen bij de oprichting van de SGP zo vanzelfsprekend was dat dit niet
uitdrukkelijk werd vastgelegd. Een belangrijke drijfveer om vast te houden
aan de oorspronkelijke opvatting, was het feit dat het beginselprogramma vanuit
bijbelse grondlijnen het bekleden van politieke ambten als de bijzondere roeping
van de man aanwijst. Nieuw in de discussie was wel de wens te komen tot een
sterkere betrokkenheid van vrouwen bij de politiek. Dit heeft concreet geresulteerd
in de mogelijkheid van een buitengewoon lidmaatschap van vrouwen.De standpunten van de SGP over de man/vrouw-verhouding zijn bepaald niet
nieuw. De kloof met de heersende denktrant is echter wel groot geworden; die
wordt gestempeld door een ontkerstende en een onhistorische gelijkheidsideologie.
In dit licht verrast het niet dat de SGP-visie op veel onbegrip stuit. Evenmin
is het verrassend dat velen de behoefte voelen nogal ostentatief hun pijlen
op de SGP te richten.Het is wel verrassend en zorgelijk hoe gemakkelijk wordt opgeroepen tot
dwangmaatregelen tegen de SGP. Wat meer reflectie op de eigen tolerantie en
de onderlinge verhouding van de grondrechten zou hier op zijn plaats zijn.
De heer Van der Staaij zegt dat associatie van de SGP met vermeende discriminatoire
stellingnames hem niet onberoerd laat. In de joods-christelijke traditie op
bijbelse gronden staat de waardigheid van de vrouw juist hoog in het vaandel.
De inzet zal erop gericht blijven om binnen die bijbelse kaders zoveel mogelijk
ruimte te bieden voor de inbreng van vrouwen die zich aan de beginselen van
de partij verwant weten.Desgevraagd merkt hij op dat zijn partij niet op voorhand onderwerpen
van discussie uitsluit. Ook over dit onderwerp is uitgebreid gediscussieerd
en die discussies hebben tot de conclusie geleid dat er geen reden is het
oorspronkelijke standpunt te veranderen, het is alleen geëxpliciteerd.De heer Weekers (VVD) stelt vast dat de staatssecretaris
het subsidiesysteem voor de emancipatieondersteuningsstructuur wil herzien.
Hij onderschrijft haar doelstellingen die beogen vernieuwende initiatieven
te ondersteunen evenals initiatieven die het draagvlak van het emancipatiebeleid
in de samenleving verbreden. Is zij bereid die doelstellingen eerst uit te
werken in prestatie-indicatoren en daarover met de Kamer van gedachten
te wisselen voordat zij tot subsidieverlening overgaat? Hij dringt erop aan
dat wordt vastgehouden aan de VBTB-criteria. Dit betekent dat er duidelijk
inzicht moet bestaan in het beoogde effect voordat kan worden besloten over
de inzet van gemeenschapsgeld.Er lijkt een flinke kloof te gapen tussen de regering en de vrouwenorganisaties.
De laatste hebben de indruk dat de regering niet naar hen luistert, terwijl
de staatssecretaris hen heeft opgeroepen zelf met ideeën te komen. Het
rapport dat is opgesteld naar aanleiding van de werkconferentie, lijkt de
staatssecretaris vrijwel ongezien opzij te leggen. Wil zij haar werkwijze
toelichten en de weg die zij wil volgen?De heer Weekers herhaalt dat hij de doelstellingen van het subsidiebeleid
steunt, maar hij betwijfelt of het een verstandige beslissing is de extra
middelen voor professionalisering weg te zetten bij organisatieadviesbureaus.
Die zijn uitgenodigd om professionaliseringsmodules te ontwikkelen. Is er
wel voldoende vraag naar die modules?Het uitgangspunt voor de herinrichting van het subsidiebeleid is dat de
organisaties een eigen verantwoordelijkheid hebben voor het actief werven
van middelen. Dit is een gezonde gedachte, want het automatisch voortbestaan
van organisaties mag niet gekoppeld zijn aan structurele subsidies. Aan de
hand van prestatie-indicatoren moet duidelijk worden gemaakt dat de inzet
van belastinggelden een meerwaarde heeft voor de emancipatie.De staatssecretaris schrijft over de oprichting van een expertisecentrum
voor gender en etniciteit waarbij een dubbeling met het bestaande instrumentarium
van E-Quality moet worden voorkomen. E-Quality bestaat nog niet zo lang. Het
zou goed zijn om te bezien of onderdelen van de bestaande emancipatieondersteuningsstructuur
in de toekomst kunnen worden uitgebreid en geprofessionaliseerd en effectiever
kunnen worden ingezet.Het is zeer teleurstellend dat de invoering van de Wet basisvoorziening
kinderopvang weer een jaar wordt uitgesteld. In de kinderopvang moet meer
marktwerking komen, maar met dit uitstel wordt in wezen een premie gesteld
op de monopolisering van de kinderopvang, in ieder geval in een aantal grote
en middelgrote steden. Hoe kan dit uitstel worden verklaard? De staatssecretaris
steunt veel nieuwe initiatieven in het kader van de Stimuleringsmaatregel
dagindeling, maar die krijgen in de huidige structuur vaak onvoldoende kans.
Wil de staatssecretaris in het kabinet bevorderen dat de marktwerking in de
kinderopvang versneld kan worden ingevoerd?In de praktijk worden nieuwe initiatieven ontwikkeld zoals de zogenaamde
onthaalhuizen. De organisaties klagen echter over de belemmeringen die zij
ondervinden van de wet- en regelgeving en die onder meer invloed hebben op
het aantal kinderen dat kan worden opgenomen. Die belemmeringen moeten snel
worden weggenomen. Op het platteland is vaak een groot tekort aan kinderopvang.
Initiatieven van mensen die hun agrarisch bedrijf willen omzetten in een kinderopvangvoorziening
worden vaak door de provincies tegengewerkt. De bestemmingsplannen zijn verouderd
en voorzien niet in die mogelijkheid. Overigens is dit laatste ook een probleem
in sommige steden. Met gericht regeringsbeleid in de vorm van bijvoorbeeld
een algemene ontheffingsmogelijkheid moet hierin verandering worden gebracht.Deze problemen worden onder meer veroorzaakt door het feit dat iedere
gemeente eigen kwaliteitscriteria hanteert. De invoering van de Wet basisvoorziening
zal voor landelijke uniformering zorgen en is daarom dringend gewenst.In de conclusies van het rapport Alleenstaande ouders, het combinatiescenario
en kinderalimentatie wordt gesteld dat de wettelijke onderhoudsplicht lang
niet altijd goed wordt nagekomen. Verder wordt de ouder die met de zorg is
belast, onvoldoende gestimuleerd om zelf een inkomen te verdienen en daardoor
de bijstand te verlaten. Het moet lonen als zij gaan werken, ook
al doen zij dit maar enkele uren per week. Er wordt een aantal oplossingsrichtingen
aangegeven die uitwerking verdienen. Helaas wordt nu weer een interdepartementaal
beleidsonderzoek aangekondigd. Wil de staatssecretaris de resultaten van dit
onderzoek met een kabinetsstandpunt aan de Kamer voorleggen en bevorderen
dat er dan ook echt knopen worden doorgehakt?De heer Weekers vindt het verwerpelijk dat een politieke partij vrouwen
van het lidmaatschap uitsluit. Met het enkele beroep op de vrijheid van godsdienst
ontnemen zij de helft van de bevolking het passief kiesrecht. Artikel 1 van
de Grondwet wordt daardoor met voeten getreden. Dit artikel kan echter op
gespannen voet staan met andere grondrechten en er is geen hiërarchie
in grondrechten. Over deze kwestie is enkele jaren geleden uitgebreid gediscussieerd
in de Kamer. Hij doet een moreel appèl op de SGP om artikel 1 van de
Grondwet te respecteren. Hij deelt de opvatting dat de Nederlandse regering
een zekere beleidsvrijheid heeft bij de vormgeving van de verdragsverplichting
en wijst een verbod op de SGP van de hand. Dit middel is erger dan de kwaal.
Dit vraagstuk zal in de democratie worden opgelost. Er is een klacht ingediend
bij de Commissie gelijke behandeling. Daarover heeft een hoorzitting plaatsgevonden
op 6 november jongstleden. In januari wordt de uitspraak verwacht. Is
de staatssecretaris bereid die onmiddellijk daarna aan de Kamer te zenden, voorzien
van een kabinetsreactie? Heeft het kabinet enige actie ondernomen om een moreel
appèl te doen op de SGP of is het dat nog voornemens?Mevrouw Bussemaker (PvdA) zegt dat nu de laatste
Beleidsbrief emancipatiebeleid van deze kabinetsperiode is verschenen, het
moment is aangebroken om de balans op te maken van het beleid in die periode.
Dat beleid heeft onder meer geleid tot de Wet aanpassing arbeidsduur, de Wet
arbeid en zorg, een kabinetsstandpunt over langdurend zorgverlof, initiatieven
om het glazen plafond te doorbreken en stimulerende experimenten dagindeling.
Aan de andere kant moet worden vastgesteld dat er veel vage beleidsvoornemens
zijn geuit zonder dat daaraan concrete indicatoren zijn gekoppeld. Dit geldt
bijvoorbeeld voor de mainstreaming en de subsidiestructuur. Veel voornemens
blijven beperkt tot onderzoek onder andere naar de positie van allochtone
vrouwen, de alimentatieplicht en arbeid en zorg. Verder hebben sommige voorstellen
geleid tot maatschappelijke onrust en politieke kritiek zoals de arbeidsplicht
voor alleenstaande ouders in de bijstand en het huisvrouwenlokkertje voor
herintreders.Vijf jaar na de belangrijke wijziging van de emancipatieondersteuningsstructuur
is het tijd dat er enige rust komt in het veld. De staatssecretaris wil nu
echter het roer opnieuw omgooien. Zij streeft naar incidentele subsidies en
meer mainstreaming. Vernieuwing, verbreding en diversiteit zijn de nieuwe
toverwoorden zonder dat duidelijk wordt uitgelegd wat daarmee wordt bedoeld.
Sommige problemen zijn zo oud als de wereld, bijvoorbeeld seksueel geweld.
Passen die wel onder de noemer vernieuwd beleid? Verbreding zou betekenen
dat meer allochtone vrouwenorganisaties bij het beleid worden betrokken, maar
zij klagen juist dat zij niet serieus worden genomen.De vrouwenorganisaties hebben de afgelopen jaren meermalen de noodklok
geluid, omdat zij meer subsidie en ondersteuning nodig hebben. Aan die subsidieverlening
moeten prestatie-indicatoren worden gekoppeld. In recente onderzoeken worden
aanbevelingen gedaan voor het huidige en toekomstige beleid, zoals uitbreiding
van subsidiemogelijkheden voor vrouwenorganisaties en de overgang naar een
nieuwe subsidiestructuur. Die aanbevelingen worden echter zeer selectief uitgevoerd.
In het NEI-rapport worden concrete suggesties gedaan. Waarom heeft de staatssecretaris
die niet overgenomen?Het is onduidelijk hoe het extra budget van 1 mln gulden voor de kleine
organisaties zal worden besteed. Welke organisaties worden hier bedoeld?
Waarom wordt het plan van de Vrouwenalliantie voor verdere professionalisering
niet serieus genomen?Mevrouw Bussemaker heeft grote moeite met de plannen, vooral voor de langere
termijn. Er staat nu wel vast wat zal worden afgeschaft, maar niet wat daarvoor
in de plaats komt. Natuurlijk mogen aan de vrouwenorganisaties eisen worden
gesteld en natuurlijk mogen er prestatie-indicatoren worden opgesteld, maar
dit mag ook van de regering worden gevraagd. Zij dringt erop aan dat eerst
een visie wordt opgesteld op het toekomstig subsidiebeleid en de manier waarop
bestaande organisaties een inbreng kunnen leveren.Zij herinnert aan de motie-Bussemaker waarin de regering wordt gevraagd
om een structurele subsidiëring van activiteiten in het veld ter ondersteuning
van het VN-Vrouwenverdrag. Die subsidie wordt echter alleen dit jaar verstrekt,
terwijl de staatssecretaris heeft toegezegd dat die subsidie structureel zou
zijn. Mevrouw Bussemaker accepteert dit niet.De regering brengt iedere vier jaar verslag uit over de uitvoering van
het VN-Vrouwenverdrag in Nederland. De staatssecretaris kondigt aan dat in
een volgende rapportage veel aandacht zal worden besteed aan de positie van
vrouwen in het vreemdelingen- en asielbeleid en aan de positie van migrantenvrouwen.
De rapportage mag echter niet tot die onderwerpen beperkt blijven, maar moet
over het gehele Verdrag gaan. Waarom is er nog steeds geen rapporteur aangesteld?De kritiek van het CEDAW Comité op het beleid van de Nederlandse
regering is niet mals. De staatssecretaris schrijft in haar reactie op die
rapportage vaak kortweg dat zij de mening van het comité niet deelt.
Mevrouw Bussemaker vindt dat internationale verdragen serieus moeten worden
genomen, ook als de naleving ervan door Nederland kritiek oproept. Alle punten
van kritiek verdienen een serieuze reactie.In antwoord op de kritiek van het comité op de handelwijze van
de SGP herhaalt de staatssecretaris de argumenten die eerder zijn aangevoerd
bij de ondertekening van het VN-Vrouwenverdrag. De regering had toch ten minste
kunnen uitspreken dat zij het betreurt dat de SGP het lidmaatschap van vrouwen
uitsluit. Het is verheugend dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK) dit wel heeft gedaan. Mevrouw Bussemaker doet een moreel appèl
op de SGP om dit vraagstuk opnieuw in overweging te nemen, omdat zij het kwetsend
voor vrouwen vindt dat zij niet worden toegelaten tot de partij. De regering
zou een gesprek moeten aangaan met de SGP. Toen Nederland het VN-Vrouwenverdrag
tekende, stond nog niet in de statuten van de SGP dat vrouwen niet worden
toegelaten. De regering ging ervan uit dat juist de ondertekening van dit
verdrag tot een verbetering zou leiden. Het is jammer dat de regering niet
ingaat op de situatie die is ontstaan na de wijziging van de statuten van
de SGP. Mevrouw Bussemaker vraagt de SGP te luisteren naar het verhaal van
alle vrouwen en mannen uit brede lagen in de samenleving die het kwetsend
vinden dat vrouwen het grondrecht van politieke participatie wordt afgenomen.Er is al vaker gezegd dat de staatssecretaris zich zou moeten uitspreken
over de positie van vrouwen in de WAO. De fracties van de PvdA en van D66
hebben gevraagd om een emancipatie-effectrapportage over het rapport-Donner.
Hoe staat het daarmee? Wil de staatssecretaris bevorderen dat de emancipatoire
aspecten in het beleid voldoende aandacht krijgen? Wil zij nagaan in hoeverre
de instroom in de WAO specifieke groepen allochtone vrouwen betreft?De staatssecretaris heeft heel veel aandacht besteed aan het onderwerp
vrouwen en de arbeidsmarkt. Dit staat in schril contrast tot maatregelen die
worden genomen om mannen aan het zorgen te krijgen. Na het Actieplan herintreders
voor vrouwen is het nu tijd voor een Actieplan gedeeltelijke uittreding en
zorg voor mannen. Mevrouw Van Vliet (D66) herinnert eraan dat
haar fractie bij de behandeling van het meerjarenbeleidsplan heeft ingestemd
met het tweesporenbeleid. Dit kan er immers toe leiden dat emancipatiebeleid
echt veranderingsbeleid is. Het eerste spoor van vernieuwing is helder, de
veranderingen in wet- en regelgeving zijn veelbelovend en het tempo zit er
goed in. Het tweede spoor wordt beschreven als het «aanjagen van vernieuwing».
De intentie is ongetwijfeld positief, maar het woord aanjagen geeft haar een
enigszins opgejaagd gevoel. De uitwerking van dit tweede spoor wordt samengevat
in de woorden: onderzoeken, monitoren en overleggen en die komen nu juist
weer wat bedaagd over. Hoe verhouden die twee benaderingswijzen zich tot elkaar?
Wat wil de staatssecretaris concreet bereiken met dit tweede spoor?De organisaties die deel uitmaken van de emancipatieondersteuningsstructuur
zullen zich opgejaagd voelen door de voornemens van de staatssecretaris voor
de inzet van de beschikbare gelden, nu en in de toekomst. Door die nadrukkelijke
aandacht voor de subsidies, dreigt de discussie over het emancipatiebeleid
naar de achtergrond te verdwijnen. Dat is jammer. De aandacht moet allereerst
worden gericht op de inhoud van het beleid en de beschikbare middelen moeten
zodanig worden ingezet dat de doelstellingen van het beleid worden verwezenlijkt.Het is verbazingwekkend dat zo snel na de hervorming van de emancipatieondersteuningsstructuur
wordt gesproken over verandering van de subsidiestructuur. Het is een goede
intentie om via de weg van subsidiëring tot vernieuwing en verbreding
te komen, maar het roept veel onrust op als zo'n gedachte wordt uitgesproken
zonder een onderliggende notitie die met het veld is besproken en die breed
in het kabinet wordt gedragen. De organisaties komen zo niet toe aan inhoudelijk
beleid en zij zullen zich de komende drie jaar vooral bezighouden met de vraag
of zij wel voldoende geld hebben om hun werk te doen. Is de staatssecretaris
voornemens een notitie uit te brengen over de herstructurering waarin ook
wordt aangegeven wat de kerntaken zijn voor de toekomst? Als de staatssecretaris
van mening is dat bepaalde ministeries verantwoordelijk moeten worden voor
bepaalde organisaties, zal zij dit dan eerst met de betrokken ministeries
bespreken? Is zij bereid dit mee te nemen in die notitie? Zal op basis van
de uitkomsten van dit overleg, overleg worden gevoerd met het veld om te bezien
wat met de huidige inzet en instrumenten mogelijk is? Blijft de bestaande
wijze van subsidiëring behouden tot 2004?Er is discussie ontstaan over het bedrag van 2 mln gulden dat de staatssecretaris
heeft verkregen in het kabinet. Haar toelichting op de besteding van dit bedrag
in haar brief van 22 november jongstleden is niet duidelijk. Klopt het dat
een bedrag van 1 mln gulden wordt verstrekt aan organisaties waarmee een meerjarige
subsidierelatie wordt onderhouden zoals de IIAV, de Vrouwenalliantie, E-Quality
en Opportunity in bedrijf? Zo ja, welke eisen zijn aan de besteding van dit
bedrag gesteld? Klopt het dat de overige 1 mln gulden zijn uitgezet bij een
extern organisatie- en opleidingsbureau? Zo ja, welk bureau? Hebben de organisaties
daarvan al gebruikgemaakt? Maken organisaties buiten de bestaande structuur
gebruik van deze opleidingen? Klopt het dat daarnaast nog 1,5 mln gulden is
uitgetrokken voor de uitbreiding en modernisering van het ondersteuningsbeleid?
Dit bedrag was voor vele mensen nieuw. Is dit nieuw geld? Hoe zal dit worden
ingezet?Mevrouw Van Vliet geeft de regering in overweging de subsidiestromen en
ook de extra gelden in de komende jaren via de bestaande ondersteuningsstructuur
te laten verlopen. Die subsidieverlening moet wel aan prestatieafspraken worden
gebonden. Zij is er echter geen voorstander van om het geld weg te zetten
bij aparte opleidings- en organisatiebureaus. Zij is verheugd dat Levensloop heel prominent in deze beleidsbrief naar
voren komt. Wanneer kan een nota van het kabinet tegemoet worden gezien?Het hoofdstukje Mannen aan het thuisfront is interessant, mede gezien
in het licht van de discussie over vrouwen naar de top. De tijd lijkt aangebroken
voor een onderzoek naar de vraag waarom mannen die op zichzelf wel toe zijn
aan zorgtaken, die taken toch niet op zich nemen bijvoorbeeld vanwege de bedrijfscultuur.
De vraag is hoe die bedrijfsculturen los van alle wet- en regelgeving kunnen
worden veranderd.Past het woord diversiteit naast gender en emancipatie nog in de gedachtegang
van de staatssecretaris, want in deze beleidsbrief ontbreken de woorden diversiteit
en etniciteit?Het kabinet reageert altijd weer krampachtig op kritiek van de VN, of
die nu betrekking heeft op vrouwenrechten of kinderrechten. Een aantal jaren
geleden heeft het toenmalige Kamerlid mevrouw Groenman het standpunt van de
SGP over het lidmaatschap van vrouwen aangekaart. De rechter heeft zich daarover
toen uitgesproken. Als zich vernieuwende elementen voordoen, zou dit zeker
nog eens opnieuw moeten worden aangekaart. In de afgelopen periode is de SGP
op basis van de eigen normen en waarden de discussie aangegaan over velerlei
onderwerpen zoals het medisch-ethisch handelen en het homohuwelijk. Mevrouw
Van Vliet zegt dat zij dit zal omdraaien: waar het mogelijk is, zal zij op
basis van haar normen en waarden de SGP op dit punt aanspreken, omdat vrouwen
overal gelijke toegang moeten hebben en gelijkelijk moeten kunnen participeren,
of dit nu op het werk, in de maatschappij of in de politiek is. Zij hoopt
dat op die basis het denken bij de SGP over de rechten van vrouwen zal veranderen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks) zegt dat zij
veel inspraakreacties heeft ontvangen voor deze vergadering. Dit is meestal
een teken dat er veel onrust is in het veld.In een van de recente publicaties over het trendrapport TNO-Arbeid 2002
staat dat ieder nieuw kind de moeder vier à vijf uur extra huishoudelijk
werk oplevert. Vrouwen besteden gemiddeld zo'n 20 uur per week aan de huishouding
en mannen 7 uur per week. In de beleidsbrief is sprake van levensloopbestendige
studies, maar het poetsen, wassen en stofzuigen gaat een leven lang door.
Daarom is een mentaliteitsverandering nodig. Zij herinnert aan haar suggestie
vorig jaar om een zorgcontract af te sluiten. Voor mannen is het nog steeds
een kwestie van aanpakken en voor vrouwen van loslaten. Er is een deltaplan
nodig om mannen aan het zorgen en huishouden te krijgen. Verder moet deeltijdwerk
financieel aantrekkelijker worden. Dan kunnen ook mannen korter gaan werken.
Tot slot is het misschien een goede suggestie dat vrouwen voor 13 uur per
week het huishouden aan de kant zetten. Natuurlijk moet ook de cultuur bij
bedrijven veranderen, maar er moet ook een einde komen aan de gebruikelijke
smoes dat dit in het eigen bedrijf echt niet kan. Mannen moeten een offensievere
houding aannemen.Het kabinet heeft een voorstel gedaan voor langdurig mantelzorgverlof.
Mevrouw Van Gent wijst erop dat haar fractie van mening is dat hiervoor een
volksverzekering in het leven moet worden geroepen. De inperking van de doelgroep
is nog een probleem. Zij herinnert aan een motie die is ingediend tijdens
de behandeling van het voorstel voor kortdurend zorgverlof waarin de regering
wordt gevraagd onderzoek te doen naar de zogenaamde keuzekaart. Hoe staat
het daarmee?Zij sluit zich aan bij het bezwaar dat is geuit tegen het uitstel van
de invoering van de Wet basisvoorziening kinderopvang. Heeft de staatssecretaris
hierover gesproken met de verantwoordelijke bewindspersonen? De wachttijden
lopen nog steeds op. De acties voor betere arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden
hebben ook betrekking op de kwaliteit van de kinderopvang die
zwaar onder druk staat. Levert de staatssecretaris een bijdrage aan de oplossing
van dit probleem?In de beleidsbrief is weinig terug te vinden over de positie van vrouwen
in de WAO, de pensioenproblematiek en het AOW-gat. De FNV Vrouwenbond en de
Katholieke universiteit Nijmegen hebben een onderzoek gedaan naar vrouwen
in de WAO. Dit heeft een aantal schokkende bevindingen opgeleverd. Wil de
staatssecretaris hiervan werk maken?Mevrouw Van Gent dringt erop aan dat een groot deel van de gesubsidieerde
arbeidsplaatsen wordt omgezet in reguliere arbeidsplaatsen, met name in de
zorg. Een visie van de regering op dit vraagstuk ontbreekt echter.Er wordt een goed voorstel gedaan voor de kinderalimentatie. De incassering
van die alimentatie moet echter worden geneutraliseerd, opdat de ex-partners
daarover niet met elkaar hoeven te praten, want dit leidt vaak tot akelige
problemen.In de beleidsbrief worden interessante opmerkingen gemaakt over het thema
tijd en ruimte. Zij is van mening dat er sluitende dagarrangementen moeten
komen. Hoe beoordeelt de staatssecretaris het beleid op de genoemde punten
tot nu toe?Het is interessant hoe de experimenten dagindeling worden opgepakt. Het
overzicht van de verdeling over de provincies laat zien dat in het landelijk
gebied minder experimenten gaande zijn. Mevrouw Van Gent vindt dat het voorzieningenniveau
ook daar op peil moet worden gehouden. Zij verwijst naar de ruimte-voor-ruimte-regeling
waarin wordt nagegaan hoe een andere invulling kan worden gegeven aan agrarische
bedrijven. Voert de staatssecretaris hierover overleg met haar collega's van
VROM?Als een vrouw niet mee wil doen aan de «ratrace» naar en aan
de top, verkeert zij in een lastige positie waardoor er veel talent wordt
verspild. Ook aan de top moet het natuurlijk mogelijk zijn in duobanen te
werken, een goed loopbaanbeleid te ontwikkelen en de bedrijfscultuur aan te
pakken. De werkgevers moeten specifieker worden aangesproken op deze ontwikkeling,
maar die invalshoek ontbreekt in de beleidsbrief. Organisaties als Toplink
en Opportunity in bedrijf moeten de markt op en daarmee dreigt het kind met
het badwater te worden weggegooid. Zij hebben soms met heel veel moeite een
voet tussen de deur gekregen bij dit soort bedrijven, maar moeten zich nu
maar zien te redden.Mevrouw Van Gent waagt zich niet aan een moreel appèl op de SGP,
omdat zij vreest dat dit weinig zoden aan de dijk zet. Misschien is het een
goede gedachte de subsidie van de SGP te halveren nu de partij slechts de
helft van de bevolking als volwaardig lid inschrijft. Verder zou de regering
een pittig gesprek moeten aangaan met de leiding van de SGP. Dit gebeurt toch
ook als bijvoorbeeld een imam uitspraken doet over homoseksuelen. Dat vrouwen
worden uitgesloten van het lidmaatschap van een politieke partij, is volstrekt
in tegenspraak met het streven om meer vrouwen in politiek en openbaar bestuur
te krijgen. De statuten van de SGP zijn veranderd en dit biedt wellicht een
handvat voor zo'n gesprek. Zij is verheugd over de brief van de vrouwenorganisaties
van de vijf grootste politieke partijen. De heer Van der Staaij wijdde mooie
woorden aan de gelijkwaardigheid van man en vrouw, maar dit is iets anders
dan gelijke behandeling.De staatssecretaris en DCE zijn er weer in geslaagd een diep wantrouwen
te scheppen tussen het veld en het ministerie. Er is zeker sprake van een
groot communicatieprobleem over de emancipatieondersteuningsstructuur die
nu opnieuw ter discussie wordt gesteld en bovendien op een heel onduidelijke
manier. Mevrouw Van Gent is van mening dat die organisaties conform het NEI-rapport
ondersteuning verdienen. Natuurlijk is vernieuwing nodig, net als draagvlakverbreding
en strategische allianties, maar kan de staatssecretaris aantonen dat haar
aanpak met externe advies- en opleidingsbureaus meer resultaat zal sorteren?
Die clubs staan ver van het veld, terwijl de bestaande vrouwenorganisaties
min of meer in de hoek worden gezet. De vrouwenorganisaties hebben
voor samenwerking gekozen, zij hebben het NEI-onderzoek geïnitieerd en
zijn strategische allianties aangegaan, maar zij krijgen niet de kans die
initiatieven op een goede manier uit te werken. E-Quality kan nog tot eind
2002 over subsidie beschikken. Daarom moet op korte termijn duidelijk worden
wat de toekomst is van deze organisatie. Mevrouw Van Gent stemt daarom niet
in met de vage en haars inziens ongenuanceerde voorstellen voor de emancipatieondersteuningsstructuur.
Zij is heel benieuwd of de staatssecretaris het gevraagde omgekeerde bewijs
kan leveren.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie) wil
er geen misverstand over laten bestaan dat hij veel belang hecht aan de meeste
onderdelen van het emancipatiebeleid die hier de revue passeren en de laatste
jaren zijn gepasseerd. De positie van vrouwen is structureel en historisch
gezien kwetsbaar. Zaken als arbeid en zorg, zorgverlof, herintreding, kinderopvang,
seksueel geweld tegen vrouwen en de exploitatie van vrouwen verdienen politieke
aandacht, maar er moet een einde komen aan het jargon van de jaren zeventig.
De term emancipatie klinkt belegen en het zou wellicht beter zijn te denken
in termen van rechten, vrouwenrechten of dergelijke termen al is het maar
omdat het begrip emancipatie bij sommigen nog steeds verzet oproept.Het is belangrijk dat de emancipatieondersteuningsstructuur van tijd tot
tijd wordt opgeschud en opnieuw wordt gewogen. Hij verwijst als voorbeeld
naar de herstructurering van de subsidiestromen in de ontwikkelingssamenwerking.
De staatssecretaris schrijft in de beleidsbrief dat het emancipatiebeleid
geen doelgroepenbeleid is, gericht op de specifieke positie van een bepaalde
groep burgers, maar veranderingsbeleid. Dit is zo algemeen, hieronder kan
werkelijk alles vallen.De heer Van Middelkoop suggereert dat in plaats hiervan zoveel mogelijk
aansluiting wordt gezocht bij het VN-Vrouwenverdrag. Zo'n verdrag kan op een
extensieve en op een intensieve manier worden gebruikt. Aan dit verdrag kan
een compleet ontwikkelingsprogramma worden ontleend, want het bevat vooral
instructies, maar er is geen land ter wereld dat dit zal doen. Aan de andere
kant kan een overheid er de verplichting aan ontlenen om rechten toe te delen,
te bewaken en te beschermen. Dit is de belangrijkste betekenis van dit verdrag.
Als Nederland kritiek krijgt op de lage arbeidsparticipatie van vrouwen, is
het de vraag waar het comité zich mee bemoeit. Dergelijke gebruiken
zijn veelal het gevolg van de lokale cultuur en het gaat niet aan iedereen
over één kam te scheren. Dit geldt niet voor bijvoorbeeld loondiscriminatie.
Enige assertiviteit in de beantwoording van de kritiek kan geen kwaad. Desgevraagd
merkt de heer Van Middelkoop op dat het verdrag zijns inziens vooral moet
worden gebruikt om na te gaan waar sprake is van discriminatie in die zin
dat mensen rechten worden ontnomen of onthouden.Internationale verdragen moeten zeer serieus worden genomen. Ondanks de
soms terechte kritiek, zijn dit grote verworvenheden. Hij heeft waardering
voor de wijze waarop de staatssecretaris heeft gereageerd op de kritiek van
het comité op de opstelling van de SGP. Zij heeft recht gedaan aan
de Nederlandse verhoudingen en aan de discussies in de jaren zeventig en tachtig
over al dan niet conflicterende grondrechten. Die discussies hebben uiteindelijk
geleid tot de conclusie dat er geen voorkeursvolgorde in grondrechten bestaat.
De regering wijst erop dat alleen kan worden ingegrepen als er sprake is van
een stelselmatige of zeer ernstige verstoring van het democratische proces.
Er kan veel kwaads worden verteld van de SGP, maar toch niet dat deze partij
zich tachtig jaar lang heeft schuldig gemaakt aan een stelselmatige, zeer
ernstige verstoring van het democratisch proces. Zo'n partij zou toch allang
niet meer kunnen bestaan in de Nederlandse democratie. De SGP is een vredelievende
partij die het recht respecteert. Zeer veel vrouwen, meer dan mannen,
geven steun aan de SGP en de partij toont een zekere fijngevoeligheid in het
spreken over vrouwen.De heer Van Middelkoop voegt hieraan toe dat dit niet wegneemt dat hij
het SGP-standpunt over het lidmaatschap van vrouwen niet deelt. Hij vindt
het niet nodig om een moreel appèl te doen op de SGP, want dit lijkt
op een oproep om zich te conformeren aan politiek correct denken. Dit mag
in een democratie niet van andere partijen worden gevraagd, zeker niet op
een punt dat al zo vaak aan de orde is geweest. Hij hoopt dat er geen zodanige
druk uitgaat van het VN-Verdrag of van de oproep tot politiek correct denken
dat de SGP op grond daarvan zijn standpunt zou veranderen. Het toelaten van
vrouwen tot het lidmaatschap van de partij zal echter geen enkele afbreuk
doen aan het theocratisch-programmatische programma van de partij. De staatkundige
politieke gezindheid van vrouwen rechtvaardigt dit vertrouwen. Dit is een
van de toetsstenen van de Nederlandse tolerantie. Daarom moet worden gewaakt
voor termen als sancties e.d.Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris gaat allereerst in op
de opmerkingen die zijn gemaakt over het opdringen van arbeidspatronen aan
vrouwen. Het beleid is erop gericht dat mannen en vrouwen keuzemogelijkheden
krijgen door het creëren van faciliteiten en voorwaarden zoals kinderopvang,
de Wet arbeid en zorg en de Stimuleringsmaatregel dagindeling. Hier is dus
geen sprake van het opdringen van patronen. Er staat een groot EQUAL-project
op stapel gericht op de herverdeling van zorg tussen mannen en vrouwen en
dan met name op het verrichten van meer zorgtaken door mannen. Overigens laat
de laatste tijdmonitor van het Sociaal-cultureel planbureau (SCP) zien dat
het op dit punt niet slecht gaat. Mannen zijn meer tijd gaan besteden aan
de opvoeding van kinderen en aan koken. Zij stelt met klem dat de keuzevrijheid
van mannen en vrouwen centraal staat in het beleid.Het kabinet neemt het VN-Vrouwenverdrag zeer serieus; het is daartoe ook
verplicht door de ondertekening ervan. De Nederlandse regering heeft zich
nadrukkelijk ingezet voor de tweede en derde rapportage. Zo is een gekwalificeerde
delegatie van onder meer vertegenwoordigers van verschillende departementen
naar New York afgevaardigd. De staatssecretaris is van mening dat noch de
aanbevelingen noch het VN-Vrouwenverdrag als een soort spoorboekje moeten
worden beschouwd. Het verdrag beoogt de verbetering van de rechten van vrouwen
en regeringen hebben een zekere vrijheid om daaraan zelf invulling te geven.
Zo heeft de Zweedse regering in het kader van de bescherming van prostituees
een absoluut verbod afgekondigd. Verder zijn zij die gebruikmaken van de diensten
van prostituees strafbaar gesteld. De Nederlandse regering heeft met dezelfde
goede bedoelingen gekozen voor opheffing van het bordeelverbod. Kiezen sommige
landen voor regelgeving om een einde te maken aan ongelijke betaling, Nederland
heeft gekozen voor een combinatie van regelgeving en samenwerking met de sociale
partners. Frankrijk heeft in het kader van de arbeidsparticipatie gekozen
voor een 35-urige werkweek, Nederland voor de Wet aanpassing arbeidsduur en
in het verlengde daarvan de Wet arbeid en zorg en uitbestedingsmogelijkheden.
De doelstellingen van het VN-Vrouwenverdrag kunnen dus op verschillende manieren
worden nagestreefd.De staatssecretaris zegt dat zij het betreurenswaardig vindt dat de SGP
geen vrouwen toelaat als volwaardig lid van de partij, maar zij voegt hieraan
toe dat zij de democratische principes in ons land moet verdedigen. Er is
een spanningsveld tussen verschillende grondrechten als het recht op politieke
vereniging, het recht op vrijheid van meningsuiting, het recht op vrijheid
van godsdienst en het verbod op discriminatie van vrouwen. De regering is
van mening dat zij uiterst terughoudend moet zijn in het nemen
van maatregelen tegen politieke partijen. Die horen toch vooral thuis in totalitaire
staten. De regering heeft vertrouwen in het zelfreinigende vermogen van de
Nederlandse democratie en de ervaringen in het verleden hebben bewezen dat
dit vertrouwen terecht is. Er is gekozen voor afstandelijke procedures waarin
eerst de rechter aan het woord is voordat de regering eventueel ingrijpt.
Het openbaar ministerie heeft de mogelijkheid bij de burgerlijke rechter een
verbod en een ontbindingverklaring te vragen, maar dan moet er wel sprake
zijn van een stelselmatige verstoring van de democratische rechtsorde.Ook in het systeem van subsidiëring zijn waarborgen ingebouwd: er
moet eerst sprake zijn van een onvoorwaardelijke veroordeling door de strafrechter
voordat – in dit geval – de minister van BZK kan ingrijpen in
de subsidieverlening.Een derde waarborg is de procedure bij de Commissie gelijke behandeling.
Na de uitspraak van de commissie staat het de aanvrager vrij zich tot de burgerlijke
rechter te richten om een bekrachtiging te vragen van het vonnis of om zich
te verweren tegen een negatieve uitspraak. De regering kan alleen een kabinetsstandpunt
uitbrengen over een dergelijke uitspraak als zij daarin wordt aangesproken.De staatssecretaris wijst een gesprek met de SGP van de hand. Het debat
moet in de Kamer plaatsvinden. Zij heeft er geen enkele behoefte aan een moreel
appèl te doen op het bestuur of de fractie van de partij.Voor een toelichting op het beleid op de langere termijn voor de emancipatieondersteuningsstructuur,
grijpt zij terug naar het Meerjarenbeleidsplan emancipatie en de opmerkingen
die daarin worden gemaakt over de verbreding en versnelling van het emancipatieproces
door samenwerking met ngo's. Dit beleid werd gesteund door de politiek, maar
ook door de vrouwenorganisaties die zich hebben verbonden in de emancipatieondersteuningsstructuur.
Na de hoorzitting hebben zij een persbericht uitgegeven waarin wordt gesteld
dat het emancipatieveld moet worden vernieuwd, verbreed en geprofessionaliseerd
en dat er ruimte moet komen voor nieuwe organisaties. De eerste stap in dit
proces is geweest om de emancipatieondersteuningsstructuur een financiële
bijdrage te geven voor het opstellen van een evaluatie. Dit heeft geresulteerd
in het NEI-rapport. Daarnaast is KPMG gevraagd een evaluatieonderzoek te verrichten.
In beide rapporten worden knelpunten gesignaleerd en worden aanbevelingen
gedaan, niet alleen voor de overheid maar ook voor de vrouwenorganisaties.
KPMG beveelt onder meer aan te gaan werken met strategischer plannen en met
een adequate, strategische en resultaatsgerichte sturing, ook door de overheid.
Op basis van die evaluaties zijn de hoofdlijnen van het subsidiebeleid in
de Beleidsbrief emancipatie 2002 uitgewerkt.De staatssecretaris gaat vervolgens in op die hoofdlijnen. In de eerste
plaats zullen er geen instandhoudingssubsidies meer worden verstrekt, maar
zal subsidiëring plaatsvinden op basis van strategische programma's.
Dit kunnen ook meerjarige programma's zijn. Als die programma's worden gesubsidieerd,
omvat die subsidie natuurlijk ook de kosten die moeten worden gemaakt zoals
apparaatskosten. Deze werkwijze past nadrukkelijk in het VBTB-traject. In
de tweede plaats zal het emancipatiebeleid worden verankerd in het algemene
beleid. Dit is vastgelegd in het plan van aanpak Gender mainstreaming.Een belangrijk uitgangspunt is dat het beleid moet leiden tot versterking
van het potentieel van vrouwenorganisaties. De evaluaties lieten immers zien
dat dit potentieel onvoldoende wordt gebruikt. Verder moet er sprake zijn
van een eigen verantwoordelijkheid en visie van de vrouwenorganisaties. Vanaf 2002
is structureel 2,5 mln gulden extra beschikbaar. Een aantal meerjarige subsidierelaties
loopt tot 2003 – Toplink, Opportunity en E-Quality – en een aantal
andere tot 2005, zoals met de Vrouwenalliantie en IIAV.Er is geen sprake van een onomkeerbare situatie. Dit traject wordt ingezet op basis van de aanbevelingen van het NEI en KPMG en in goed overleg
met de organisaties die het aangaat. Zij zegt dat zij bereid is de gesprekken
aan te gaan op basis van de gedachten die de vrouwenorganisaties hierover
hebben. Begin volgend jaar wordt een evaluatie van E-Quality uitgevoerd. De
gedachte van een kenniscentrum zal daarbij zeker worden betrokken. Vervolgens
is een aantal maanden nodig om het proces in beeld te brengen en te concretiseren.
De Kamer zal van de uitkomst en de concrete aanpak op weg naar 1 januari 2004
in een brief op de hoogte worden gesteld.Op korte termijn gebeurt er niets, want de huidige subsidieverordening
is nog van kracht. Het is niet goed met allerlei kleine onderdelen van die
verordening te gaan schuiven. De doelstelling is een totaalvisie op het nieuwe
systeem te ontwikkelen. Overigens moet niet de suggestie worden gewekt dat
de aanbevelingen van het NEI-rapport kant-en-klare oplossingen bieden voor
een beleid voor de korte en de langere termijn. Het NEI-rapport laat nog veel
vragen open. Het NEI schrijft onder meer dat een aanbeveling over de verdere
fasering afhankelijk is van het succes van het vervolgtraject en de concrete
voorstellen die de emancipatieondersteuningsstructuur in het najaar zal presenteren.
De staatssecretaris zegt dat zij graag bereid is aan de hand van de concrete
suggesties van het NEI het voorbereidingstraject op te zetten, zonder dat
er een onomkeerbare situatie ontstaat. Overigens is zij van mening dat de
definitieve besluiten moeten worden genomen door het nieuwe kabinet.Zoals gezegd is vanaf 1 januari 2002 structureel 2,5 mln gulden extra
subsidie beschikbaar. Zij gaat ervan uit dat dit geld in 2002 en 2003 wordt
ingezet voor het traject dat haar thans voor ogen staat. Dit betekent dat
hierbij niet alleen de 2c-relaties worden betrokken, maar ook andere organisaties
zoals NVR en TIYE.Desgevraagd merkt zij op dat er in de huidige emancipatieondersteuningsstructuur
niets verandert in 2002. De huidige subsidierelaties laten dit ook niet toe.
Zij voegt hieraan toe dat zij wil investeren in de versterking van de emancipatieondersteuningsstructuur.
Die beleidsontwikkeling is nu ingezet. Zij zegt toe een en ander schriftelijk
aan de Kamer voor te leggen voor de behandeling van de begroting. Dit is voorbereidend
werk, want de uiteindelijke beslissingen zijn aan het nieuwe kabinet.Bij de eerste suppletoire begroting is 3,5 mln gulden incidenteel extra
beschikbaar gesteld voor 2001. Een bedrag van 1,5 mln gulden daarvan is bestemd
voor de modernisering en uitbreiding van het ondersteuningsbeleid op basis
van de huidige subsidieverordening. Een bedrag van 2 mln gulden is bedoeld
voor de professionalisering van vrouwenorganisaties. Ook dit vloeit voort
uit de aanbevelingen van het NEI en KPMG. Dit laatste bedrag is weer verdeeld
in een bedrag van 1 mln gulden voor de 2c-organisaties. Een gedeelte hiervan
is al toegedeeld en een ander deel is nog in behandeling. Met andere woorden:
de bestaande structuur heeft in 2001 al 2,5 mln gulden extra gekregen.Het resterende bedrag van 1 mln gulden wordt ingezet via De Beuk, want
die bood de beste offerte. Langs die weg kan de doelstelling van vernieuwing
en verbreding worden gerealiseerd doordat hierbij met name andere dan de 2c-organisaties
kunnen worden betrokken. De staatssecretaris noemt met name ZMV-vrouwen en
jongeren.De financiële verplichtingen moesten worden aangegaan in 2001. De
Eerste Kamer heeft hierover al in september jongstleden gesproken. Als was
gekozen voor de weg van een themasubsidie via publicatie in de Staatscourant,
was het risico groot dat dit geld niet in 2001 zou kunnen worden besteed.
Hetzelfde bezwaar geldt voor het wegzetten van dit geld via 2c-organisaties.
Bovendien behoort het niet tot de doelstellingen van de 2c-organisaties om
andere organisaties te helpen bij de professionalisering.Een derde overweging is dat op deze manier een versnippering van de middelen
kan worden voorkomen. Verder kunnen zo ook andere groepen worden
bereikt die kunnen bijdragen aan de vernieuwing van het emancipatiebeleid.
Het is nadrukkelijk de bedoeling op zoek te gaan naar nieuwe organisaties
die een bijdrage kunnen leveren aan dit beleid. Dit proces start dit jaar.
Er zal worden gewerkt op basis van maatwerk en gesprekken met de organisaties.
Verder is sprake van matching tussen organisaties. Ook hier is het uitgangspunt
vernieuwing. Het aanbod zal worden aangepast aan de behoefte en De Beuk heeft
een goede reputatie op dit terrein.In antwoord op de motie-Bussemaker is in 2001 500 000 gulden extra
beschikbaar gesteld en zal er in 2002 1 mln gulden beschikbaar worden gesteld.
Er is gekozen voor een incidentele verstrekking van deze middelen, omdat de
huidige subsidieverordening niet voorziet in meerjarige programma's. De herziening
van het subsidiebeleid zal hierin verandering brengen. Overigens wordt de
motie daarbij betrokken.In samenwerking met staatssecretaris Kalsbeek zal medio volgend jaar een
tweede nationale rapportage over de uitvoering van het VN-Vrouwenverdrag worden
uitgebracht. Alle artikelen zullen langs de lijnen van het vreemdelingenbeleid,
het terugkeerbeleid en het integratiebeleid worden gelegd. Verder zal de rapportage
natuurlijk ook andere onderwerpen betreffen. Het is de bedoeling dat nog dit
jaar een rapporteur en een co-rapporteur worden aangewezen.In de kranten zijn berichten verschenen over de invoering van de Wet kinderopvang.
Het kabinet moet hierover nog een beslissing nemen. Overigens is dit een wet
die op 1 januari van enig jaar moet worden ingevoerd. Juist omdat van deze
wet een stimulerende werking kan uitgaan, wordt ernaar gestreefd die zo snel
mogelijk in te dienen. Op de vraag of onderdelen van de wet zoals de landelijke
kwaliteitscriteria al eerder kunnen worden ingevoerd, antwoordt de staatssecretaris
dat zij dit een goede suggestie vindt. Zij zegt toe hierover in contact te
treden met staatssecretaris Vliegenthart. De Kamer zal worden geïnformeerd
over het resultaat van dit overleg.Zij is enthousiast over de kleinschalige vormen van kinderopvang. Die
moeten een goede plaats krijgen in de voorzieningen voor de kinderopvang.
Uiteraard geldt ook voor deze opvang dat de kwaliteit gewaarborgd moet zijn.
Met de minister van LNV is gesproken over de vraag hoe de initiatieven op
het platteland verder kunnen worden ontwikkeld. Ook met de Vereniging van
Nederlandse gemeenten en het Interprovinciaal overleg zal over dit onderwerp
van gedachten worden gewisseld.De CEDAW heeft de Nederlandse regering gecomplimenteerd voor haar manier
van werken, dat wil zeggen dat de formulering van wet- en regelgeving en de
ontwikkeling van acties altijd vooraf worden gegaan door goede analyses in
de vorm van onderzoek. Juist omdat dit cultuurvraagstukken betreft, is onderzoek
waardevol. Uiteindelijk moet dit onderzoek natuurlijk worden omgezet in concrete
activiteiten. Als voorbeelden van vernieuwend en aanjagend denken noemt zij
de nationale rapporteur vrouwenhandel, de Stimuleringsmaatregel dagindeling
en het ambassadeursnetwerk glazen plafond. Deze cultuuraspecten zullen zeker
zijn terug te vinden in het EQUAL-project dat is gericht op een betere verdeling
van betaalde arbeid en onbetaalde zorg tussen mannen en vrouwen. Dit zijn
gemeenschappelijke belangen en beide groepen moeten hierop worden aangesproken.
Een campagne kan onderdeel uitmaken van dit project. Dit element zal ook terugkomen
in de bouwstenennotitie van het kabinet die voortvloeit uit de motie-Melkert/De
Hoop Scheffer. Tot slot wordt binnenkort een onderzoek afgerond naar de waarde
van diversiteit in relatie tot cultuur van organisaties. Dit kan een goed
handvat zijn voor die organisaties. Nadere gedachtewisselingMevrouw Visser-van Doorn (CDA) vraagt of de
staatssecretaris in de toegezegde notitie ook de signalen zal verwerken die
tijdens dit algemeen overleg zijn geuit, bijvoorbeeld de grote bezorgdheid
over de effectiviteit van een training door een externe organisatie en de
voorkeur voor een andere begeleiding van de professionaliseringsslag.De heer Van der Staaij (SGP) is dankbaar voor
de terughoudendheid die de staatssecretaris betracht in haar reactie op de
opmerkingen over de positie van de SGP.In 1993 is een strafrechtelijk onderzoek verricht naar de SGP-besluiten.
De conclusie uit dit onderzoek was dat er niet wordt gehandeld in strijd met
de strafrechtelijke antidiscriminatiebepalingen.Het is wonderlijk dat de Commissie gelijke behandeling deze klacht in
behandeling heeft genomen. In 1993 is immers gesproken over de toepasbaarheid
van de Algemene wet gelijke behandeling op politieke partijen. De regering
heeft toen uitgesproken dat die wet geen betrekking heeft op de toelating
als lid van een vereniging.De heer Weekers (VVD) wijst erop dat uit de
Monitor dagindeling blijkt dat 40% van de kleinschalige experimenten met kinderopvang
problemen ondervindt door de wet- en regelgeving. Binnenkort wordt de nota
Dagindeling halverwege uitgebracht. Wordt daarbij een kabinetsreactie uitgebracht
op de knelpunten in de wet- en regelgeving die worden gemeld? Is de regering
bereid concrete stappen te zetten als de rijksoverheid daarin verbetering
kan brengen?Mevrouw Bussemaker (PvdA) constateert dat
de regering nog steeds dezelfde argumenten hanteert in haar reactie op de
CEDAW-rapportage. De CEDAW is op grond van die argumenten tot een andere conclusie
gekomen.Zij maakt zich zorgen over de subsidieverlening in de toekomst. Zij hoopt
dat er een structurele subsidie komt voor de implementatie van het VN-Vrouwenverdrag.Mevrouw Van Vliet (D66) maakt zich nog bezorgd
over de structurering van de financiering op de lange termijn. Hopelijk wordt
in de toegezegde notitie meer duidelijkheid over de uitwerking verschaft.Zij wijst erop dat de Kamer niet zozeer heeft gevraagd om een onderzoek
naar het glazen plafond waarmee vrouwen worden geconfronteerd, als wel het
brekend ijs waarop mannen zich soms bevinden. Zij zou graag zien dat Opportunity
of EQUAL daarnaar kijkt. Acht de staatssecretaris dit mogelijk?Mevrouw Van Gent (GroenLinks) wijst erop dat
zowel het veld als de Kamer niet begrijpt wat de staatssecretaris voor ogen
staat voor de emancipatieondersteuningsstructuur.In reactie op de opmerking van de staatssecretaris over de omgekeerde
bewijslast, wijst zij erop dat zij voorstander is van vernieuwing en van het
aanspreken van nieuwe groepen, maar het is niet gezegd dat de huidige organisaties
dit niet kunnen. Verder staat niet vast dat de nieuwe structuur die de staatssecretaris
voor ogen staat, wel het beoogde resultaat zal hebben.De staatssecretaris zegt dat zij de democratie wil verdedigen. Dit geldt
ook voor de Kamerleden. Het is echter onbegrijpelijk dat de discriminatie
van vrouwen wordt geaccepteerd. Dit past toch niet in die democratie? De staatssecretaris zegt toe dat de opmerkingen
over de emancipatieondersteuningsstructuur zullen worden verwerkt in de toegezegde
notitie.De Commissie dagarrangementen zal onderzoek doen naar arrangementen voor
ouders en kinderen en daarbij ook aangeven waar «verkokerde gelden»
tot problemen leiden en welke oplossingen daarvoor mogelijk zijn.Zij zegt toe de suggestie van de heer Weekers over de experimenten kinderopvang
indien mogelijk mee te nemen in de nota Dagindeling halverwege.Verder zegt zij toe te bezien of het mogelijk is in het onderzoeksprogramma
van EQUAL aandacht te besteden aan de vragen over het glazen plafond.Binnen de huidige subsidieverordening is het niet mogelijk een structurele
subsidie te verlenen voor de uitvoering van het VN-Vrouwenverdrag, want die
voorziet niet in meerjarige programma's. Daarom is een oplossing gezocht in
een eenmalige subsidie in 2001 van 500 000 gulden en in 2002 van 1 mln
gulden. In 2003 zal ook een eenmalige subsidie van 1 mln gulden worden verstrekt.
Vanaf 2004 kan dit structureel worden meegenomen in het subsidiesysteem.
Een andere oplossing is niet mogelijk.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,TerpstraDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Nava XNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Van Lente (VVD),
Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP),
Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü
(VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Depla (PvdA) en Bolhuis (PvdA).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop
(ChristenUnie), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), Ten Hoopen
(CDA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Dankers (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Middel (PvdA), Weekers
(VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Van Splunter (VVD),
Van der Hoek (PvdA) en Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28009-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl