Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de terugdringing van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve lasten; Brief regering; Resultaten pilot decentralisatie toezicht Drank- en Horecawet
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140938
 2009-2010
 
 32 022
 Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de terugdringing
van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde
verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve
lasten
 
 
 
 
 Nr. 
 14
 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT EN BINNENLANDSE
ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 15 februari 2010
 
 Hierbij bieden wij u, mede namens de minister voor Jeugd en Gezin, het
rapport «Toezicht Drank- en Horecawet door gemeenten – Bevindingen
evaluatieonderzoek» aan. Dit onderzoek is uitgevoerd door NovioConsult
in het kader van de evaluatie van de Pilot decentralisatie toezicht Drank-
en Horecawet.
 
 Het rapport laat zien dat gemeenten enthousiast zijn over de decentrale
uitvoering van het toezicht op de Drank- en Horecawet. Het inzicht in de lokale
situatie wordt versterkt, waardoor er gericht toezicht gehouden kan worden.
 Daarnaast geven de resultaten van de pilot inzicht in de bestuurslasten
die de toezichtstaak meebrengt voor gemeenten. Hieruit blijkt dat de bestuurslasten
niet afwijken van de in de Memorie van toelichting van het wetsvoorstel Drank-
en Horecawet geraamde kosten.
 Aanleiding voor de Pilot
 Op dit moment is de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) als enige toezichthouder
aangewezen in de Drank- en Horecawet. De VWA heeft slechts in beperkte mate
capaciteit beschikbaar voor het toezicht op de naleving van de bepalingen
van de Drank- en Horecawet. Als gevolg hiervan vindt op plaatsen waar alcohol
verstrekt wordt gemiddeld maar eens per twee à drie jaar een controle
plaats.
 
 Gemeenten geven al jaren aan dat zij de toezichtstaken op de Drank- en
Horecawet zelf willen gaan uitvoeren, zodat zij beter greep krijgen op de
lokale situatie. In het Bestuursakkoord Rijk en Gemeenten van 4 juni
2007 is in de paragraaf over veiligheid vastgelegd dat de toezichthoudende
taken op de Drank- en Horecawet zullen overgaan van de VWA naar gemeenten.
In de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid van 20 november 2007 is deze
afspraak door het kabinet uitgewerkt en in navolgende overleggen met uw Kamer
besproken.
 De overdracht van het toezicht is opgenomen in het voorstel tot wijziging
van de Drank- en Horecawet, welke op 18 juli 2009 aan uw Kamer is aangeboden.
 
 In 2008 en 2009 hebben 38 gemeenten, verdeeld over 15 pilotgebieden, deelgenomen
aan de Pilot Decentralisatie toezicht Drank- en Horecawet (hierna pilot).
Het doel van deze pilot was om inzicht te krijgen in hoe gemeenten de nieuwe
toezichtstaak op lokaal of regionaal niveau zullen vormgeven.
 De gemeenten hebben ervaring opgedaan met het zelf uitoefenen van toezicht
door de inzet van gemeentelijke toezichthouders. Daarnaast had de pilot tot
doel om inzicht te geven in hoe gemeenten de nieuwe toezichtstaak zullen gebruiken
bij de opzet van een integraal lokaal alcoholbeleid.
 Bevindingen uit het evaluatie-onderzoek
 Om de resultaten van de pilot in kaart te brengen is een evaluatieonderzoek
uitgevoerd door adviesbureau NovioConsult. Het rapport geeft inzicht in de
kwalitatieve en de kwantitatieve bevindingen uit de pilot. Daarnaast bevat
het rapport de resultaten van een controlegroeponderzoek bij een aantal gemeenten
die niet hebben meegedaan aan de pilot en van een belevingspeiling onder drankverstrekkers
en jongeren naar hun ervaringen met het gemeentelijke toezicht op de Drank-
en Horecawet.
 
 Uit het evaluatieonderzoek blijkt dat de pilotdeelnemers over het algemeen
enthousiast zijn over de decentrale uitvoering van het toezicht op de Drank-
en Horecawet. Door de inzet van gemeentelijke toezichthouders verbetert het
inzicht in het veld sterk. De actualiteit en kwaliteit van het vergunningbestand
neemt toe en er kan meer gericht en beter toezicht gehouden worden.
 
 Daarnaast laat decentraal toezicht ruimte voor maatwerk. Gemeenten geven
een eigen invulling aan het toezicht en sluiten daarbij aan bij de lokale
situatie.
 In het algemeen kenmerkt de gemeentelijke toezichtscultuur zich door het
creëren van bewustzijn en het versterken van de eigen verantwoordelijkheid
van drankverstrekkers. Uit de belevingspeiling blijkt dat drankverstrekkers
deze op naleving gerichte benadering waarderen, vooral wat betreft de mogelijkheden
voor lokale afstemming.
 
 De algemene indruk van pilotdeelnemers is dat het geïntensiveerde
gemeentelijke toezicht leidt tot beter naleefgedrag onder drankverstrekkers.
Ook drankverstrekkers in de pilotgebieden geven aan dat zij zich meer bewust
zijn van hun verantwoordelijkheid en daar concrete maatregelen aan verbinden.
Zij kennen de Drank- en Horecawet regelgeving beter en leven deze beter na.
Dit is toe te schrijven aan een combinatie van een communicatieve insteek
van de toezichthouders, meer gerichte en intensievere controles en de daaruit
volgende grotere pakkans en de sterk toegenomen publieke aandacht voor het
tegengaan van alcoholgebruik onder jongeren.
 De pilot geeft verder inzicht in op welke manier de pilotdeelnemers het
gemeentelijke toezicht hebben ingericht.
 Consequenties voor de bestuurslasten voor gemeenten
 In hoofdstuk 17 van de Memorie van toelichting van het voorstel tot wijziging
van de Drank- en Horecawet is een voorlopige berekening opgenomen van de te
verwachten bestuurslasten als gevolg van de overdracht van het toezicht op
de Drank- en Horecawet naar gemeenten. Hierbij werd vermeld dat deze berekening
een globale schatting was en dat als de resultaten van de Pilot decentralisatie
toezicht bekend zijn, er een betere inschatting van de financiële consequenties
kan worden gemaakt.
 
 Op basis van de resultaten van de pilot is een herberekening gemaakt van
de bestuurslasten voor gemeenten. Deze berekening wordt uitgebreid beschreven
in de bijlage van deze brief. Uit deze berekening blijkt dat de schattingen
in de Memorie van toelichting voor wat betreft het aantal inspecties en de
kosten van deze inspecties in grote lijnen overeenkomen met de uitkomsten
van de pilot.
 
 Resumerend laten de resultaten van de pilot zien dat de inspectiekosten
voor gemeenten in totaal € 500 696 goedkoper uitvallen dan
geraamd, maar dat ook de opbrengsten van bestuurlijke boetes € 432 873
lager uitvallen dan geraamd. Daarnaast dienen ook de kosten van het opstellen
en afhandelen van een bestuurlijke boetebeschikking meegenomen te worden in
het totaalplaatje, kosten: € 61 415.
 In totaal komen de bestuurslasten voor gemeenten € 6 408
lager uit dan geraamd (500 696 – 432 873 – 61 415).
 
 In de Memorie van Toelichting was aangegeven dat indien uit de evaluatie
mocht blijken dat het aantal inspecties of de financiële consequenties
van de overdracht van het toezicht ernstig afwijken van de in deze paragraaf
opgenomen schattingen, het kabinet zal bezien of hierover nog aanvullende
afspraken gemaakt dienen te worden tussen Rijk en gemeenten.
 De bovenstaande berekening laat zien dat dit niet het geval is.
 Vervolg
 De deelnemende gemeenten is de mogelijkheid geboden om de pilot in 2010
voort te zetten. Hiertoe is besloten omdat het kapitaalvernietiging zou zijn
om in afwachting van een besluit over het voorstel tot wijziging van de Drank-
en Horecawet de leerervaringen van de deelnemende gemeenten met het uitoefenen
van het toezicht verloren te laten gaan. Alle pilotgemeenten nemen deel aan
het vervolg van de pilot in 2010. De deelnemende gemeenten zullen actief betrokken
worden bij het overdragen van hun opgedane kennis en ervaring aan andere gemeenten.
In 2010 zal het vervolg van de pilot worden gemonitord. Het accent zal daarbij
liggen op regionale samenwerking.
 De opgedane kennis en ervaring uit de pilot zal gebruikt worden om de
gemeenten op weg te helpen bij het opzetten van een lokaal toezichtsbeleid.
Dit zal onder andere vormgegeven worden door middel van het opstellen van
een handreiking voor gemeenten en het organiseren van (regionale) bijeenkomsten
voor gemeenten.
 Daarnaast zullen gemeenten ook op andere manieren ondersteund worden bij
het opzetten en uitvoeren van de gemeentelijke toezichtstaak, onder andere
door middel van het opzetten van een expertisecentrum, dat tijdens de transitieperiode
ondergebracht zal worden bij de VWA. Zo zal de door de VWA opgedane kennis
over het toezicht op de Drank- en Horecawet zorgvuldig overgedragen kunnen
worden aan gemeenten.
 
 De resultaten van de pilot geven ons het vertrouwen dat de decentralisatie
van het toezicht naar gemeenten zal leiden tot een betere naleving van de Drank- en Horecawet en in het bijzonder van de leeftijdsgrenzen voor
de verkoop van alcoholhoudende drank.
 
 Door het zelf uitvoeren van toezichttaken wordt het voor gemeenten mogelijk
om de cyclus van beleid – vergunningverleningtoezicht – handhaving
te sluiten. Daardoor zijn we er van overtuigd dat de toezichtstaak gemeenten
zal stimuleren om een integraal alcoholbeleid te gaan voeren, dat aansluit
bij de lokale of regionale situatie.
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 A. Klink
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst
 
 
 BIJLAGE 1
 Herberekening van de bestuurslasten als gevolg van de
overdracht van het toezicht op de naleving van de Drank- en Horecawet.
 1. Totale kosten van de inspecties
 Aantal inspecties
 Cijfers uit het evaluatierapport
 • In de pilot deden in totaal 38 gemeenten mee, verdeeld over 15
regio’s.
 • Uit tabel 6.1 blijkt dat in 2008 en 2009 in totaal gemiddeld 570
inspecties hebben plaatsgevonden per pilotregio.
 • Het gemiddeld aantal inspecties over 2 jaar is 285 per regio (570/2).
 • Dit leidt tot een gemiddelde van 112 inspecties per gemeente per
jaar
 • (15/38 = 0.39 x 285).
 • Doorvertaald naar 431 gemeenten zijn dat 48 272 inspecties
per jaar (112 x 431 gemeenten).
 De schatting in de Memorie van toelichting was 45 000 inspecties
per jaar.
 Uit bovenstaande blijkt dat het aantal inspecties redelijk overeen komt
met het geschatte aantal in de memorie van toelichting.
 Verdeling van de inspecties tussen reguliere en leeftijdsgrenzencontroles
Cijfers uit het evaluatierapport:
 • Uit tabel b van bijlage 1 van het evaluatierapport blijkt dat 30%
van de tijd aan leeftijdsgrenzencontroles wordt besteed en 26% aan
reguliere inspecties (waarvan 20% inrichtingscontroles en 6%
overige controles).
 • Dit betekent dat de controleurs 56% van hun tijd direct
aan inspecties besteden.
 • Van de totale inspectietijd wordt dus 54% gebruikt voor
leeftijdsgrenzeninspecties (30/56 = 0,54) en 46% voor reguliere inspecties
(26/56 = 0,46)
 • Uitgaande van een totaal aantal inspecties van 48 272 per
jaar leidt dit tot een verdeling van 26 067 leeftijdsgrenzeninspecties
(48 272 x 0.54) en 22 205 reguliere inspecties (48 272 x 0,46)
 De schatting in de Memorie van toelichting was 20 000 reguliere inspecties
en 25 000 leeftijdsgrenzen inspecties per jaar. De verdeling tussen de
verschillende soorten inspecties komt dus ook redelijk overeen met de gemaakte
schattingen in de Memorie van toelichting.
 Tijdsduur van de inspecties Cijfers uit het evaluatierapport
 • Uit tabel 5.1 blijkt dat
 – Tijdsduur reguliere controle is 2,3 uur.
 – Tijdsduur leeftijdsgrenzeninspectie is 3 uur.
 De schatting in de Memorie van toelichting was tijdsduur reguliere controle:
1,5 uur, tijdsduur leeftijdsgrenzencontrole 4 uur. De reguliere controle duurde
dus iets langer dan geraamd, terwijl de leeftijdsgrenzencontrole korter was
dan geraamd.
 Uurtarief inspecties
 Uurtarief toezichthouder reguliere inspectie is € 53.
 Uurtarief toezichthouder leeftijdsgrenzeninspectie is € 74,20.
 Kosten reguliere inspecties
 • Tijdsbesteding is 2,3 uur.
 • Uurtarief is € 53.
 • Aantal reguliere inspecties is 22 205.
 Kosten van de reguliere inspecties zijn dus € 2 706 790
(2,3 x 53 x 22 205).
 Kosten leeftijdsgrenzeninspecties
 • Tijdsbesteding is 3 uur.
 • Uurtarief is € 74,20.
 • Aantal reguliere inspecties is 26 067.
 Kosten van de reguliere inspecties zijn dus € 5 802 514
(3 x 74,20 x 26 067).
 Totale kosten inspecties
 • Kosten reguliere inspecties € 2 706 790.
 • Kosten leeftijdsgrenzeninspecties € 5 802 514.
 Totale kosten: € 8 509 304 (2 706 790 +
5 802 514).
 In de Memorie van toelichting was hiervoor een bedrag begroot van € 9 010 000.
 
 Tussenconclusie: De resultaten van de pilot
laten dus lagere inspectiekosten zien dan was beraamd in de Memorie van toelichting,
te weten een verschil van € 500 696.
 2. Opbrengsten bestuurlijke boetes
 Aantal boeterapporten Cijfers uit het evaluatierapport
 • Uit tabel 6.3 blijkt dat door de 15 regio’s zowel in 2008
als in 2009 in totaal 55 boeterapporten per jaar opgemaakt.
 • Dit betekent dat er sprake is van 1,4 boeterapporten per gemeente
per jaar (55/38).
 • Dat zou in totaal 603 boeterapporten per jaar betekenen (1,4 x
431).
 Opbrengsten van de boeterapporten
 • De VWA heeft in 2007 448 boeterapporten opgelegd.
 • De VWA heeft in 2007 een bedrag van € 480 970 gevorderd
voor bestuurlijke boetes.
 • Landelijke doorvertaling van de pilotresultaten komt neer op 603
boetes per jaar.
 • Gelet op het aantal boeterapporten dat is opgemaakt door de pilotgemeenten
zou dit een landelijke toename van 35% van het aantal boeterapporten
betekenen (603 ten opzichte van 448 boetes).
 • Dit leidt ertoe dat de geschatte landelijke opbrengst voor de bestuurlijke
boete uitkomt op € 649 309 (480 970 x 1,35).
 In de Memorie van toelichting wordt uitgegaan van een opbrengst van € 1 082 182.
Op basis van de resultaten van de pilot wordt een bedrag van € 649 309
berekend.
 
 Tussenconclusie: Dit betekent dat de bestuurlijke
boetes € 432 873 minder opbrengen dan geraamd (1 082 182 –
649 309 = 432 873).
 Kosten bezwaar en beroep
 In de Memorie van toelichting is geen rekening gehouden met de kosten
van het opstellen en afhandelen van een bestuurlijke boetebeschikking. Deze
dienen wel meegenomen te worden bij de berekening van de totale bestuurslasten.
 
 Uit cijfers van de VWA blijkt dat:
 • kostprijs van een boetebeschikking bedraagt € 81.
 • kostprijs van een verweerschrift voor bezwaar of beroep bedraagt € 81.
 • Gemiddeld wordt in 22% van de gevallen bezwaar aangetekend
tegen boetebeschikkingen.
 • Van de gevallen waarin bezwaar is aangetekend is gemiddeld 17%
in beroep gegaan.
 • Uitgaande van een totaal aantal boetebeschikkingen van 603, worden de totale kosten voor gemeenten voor het opstellen van een bestuurlijke
boetebeschikking geschat op € 48 843 (603 x 81).
 • De kosten van bezwaar zijn vervolgens € 10 745 (603
x 0,22 x 81).
 • en de kosten van de afhandeling van beroep zijn in totaal € 1 827
((603 x 0.22 x 0,17) x 81).
 • De totale kosten van het opstellen en afhandelen van bestuurlijke
boetebeschikkingen komen hiermee op € 61 415 (48 843 +
10 745 + 1 827).
 
 Tussenconclusie: kosten bestuurslasten voor
bezwaar en beroep is € 61 415.
 4. Conclusie
 • Uit paragraaf 1 blijkt dat de inspectiekosten voor gemeenten
in totaal € 500 696 goedkoper uit vallen dan was geraamd.
 • Uit paragraaf 2 blijkt dat de opbrengsten van bestuurlijke
boetes € 432 873 lager uitvallen dan geraamd.
 • Uit paragraaf 3 blijkt dat de kosten van het opstellen en
afhandelen van een bestuurlijke boetebeschikking uitkomen op € 61 415.
 
 Wanneer het voordeel van de lagere kosten van de inspectie verminderd
wordt met de tegenvaller van de lagere opbrengst van de bestuurlijke boete
en verminderd wordt met de kosten van bezwaar en beroep dat geeft het volgende
berekening 500 696 – 432 873 – 61 415 = 6408.
 De bestuurslasten voor gemeenten vallen dus € 6 408 lichter
uit dan geraamd.
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Handleiding overheidstarieven 2008, kostendekkend uurtarief voor loonschaal
8.
 
 
 Uitgaande van schaal 8, Handleiding overheidstarieven, zijnde € 53
per uur, plus 40% onregelmatigheidstoeslag. Dit maakt het kostendekkend
uurtarief voor een leeftijdsinspectie € 53 x1,4 = € 74,20.