Vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19529, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

23-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

19529 nr. 7

16-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19529Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 22 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 529Vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente)
van het nieuwe Burgerlijk Wetboeknr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 16 april 2002Met veel belangstelling heb ik kennisgenomen van het voorlopig verslag
over het wetsvoorstel. Op de opmerkingen en vragen van de commissie ga ik
gaarne als volgt in.1. Het doet mij genoegen dat de commissie onderschrijft dat door de regeling
van de materie van de uitwinning van levensverzekeringen bij faillissement
en beslag in de Faillissementswet en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering,
in titel 7.17 kan worden volstaan met een eenvoudiger opgezette regeling.
Vereenvoudiging is ook bereikt door de ontvlechting van de regeling ter zake
van uitwinning van een levensverzekering in een nalatenschap en de uitwinningsregels
in titel 7.17, die de commissie terecht van grote betekenis noemt.2. Terecht wijst de commissie erop dat de hiervoor bedoelde ontvlechting
meebrengt dat de regeling van de sommen- en levensverzekering in titel 7.17
in het kader van de behandeling van het nieuwe erfrecht – behoudens
het hierna te noemen artikel 7.17.3.4 – geen bijzondere aandacht behoeft.
Voorts brengt dit mee dat ook de bepalingen in het nieuwe erfrecht en schenkingsrecht
betreffende de uitwinning van een levensverzekering in een nalatenschap (de
artikelen 4.5.3.10 lid 5, 4.4.2.7b lid 1 en lid 2, onder b, en 7.3.12c) in
het kader van dit wetsvoorstel geen bijzondere aandacht behoeven.Op de vraag van de commissie betreffende artikel 7.17.3.4 ga ik gaarne
als volgt in. Artikel 7.17.3.4 lid 3 bepaalt dat het bewind over een recht
op uitkering dezelfde rechtsgevolgen heeft als een bij uiterste wilsbeschikking
ingesteld bewind, met dien verstande dat ingevolge onderdeel a de daarbedoelde
termijnen voor de opzegging of opheffing van het bewind niet aanvangen met
het overlijden van de erflater, maar met het opeisbaar worden van de uitkering
of de eerste van een reeks uitkeringen. De commissie vraagt of het niet raadzaam
is om eenzelfde regeling te treffen voor een bewind over een recht op uitkering,
ingesteld bij uiterste wilsbeschikking. Opmerking verdient hierbij dat een
recht op uitkering niet altijd bij uiterste wilsbeschikking onder bewind kan
worden gesteld. Uit artikel 4.4.7.1 lid 1 vloeit voort dat een erflater bij
uiterste wilsbeschikking slechts bewind kan instellen over een of meer door
hem nagelaten of vermaakte goederen. Het bewind kan derhalve slechts
betrekking hebben op goederen die behoren tot zijn nalatenschap («nagelaten»),
of met betrekking waartoe door hem, wanneer zij niet tot de nalatenschap behoren,
een legaat is gemaakt ten laste van een of meer van de erfgenamen. Zulks doet
zich bij het recht op uitkering veelal niet voor, met name niet in het normale
geval dat de verzekeringnemer een derde als begunstigde heeft aangewezen.
Behoort het recht op uitkering wèl tot de nalatenschap, zoals met name
in het geval van een blanco polis, dan kan de erflater daarover bij uiterste
wilsbeschikking een bewind instellen. In veel gevallen zal het testamentaire
bewind niet slechts het recht op uitkering betreffen, maar deel uitmaken van
een meer omvattend bewind over de nalatenschap of een deel daarvan. Daarbij
zou het niet praktisch zijn wanneer voor de opzegging of opheffing van het
bewind ten aanzien van onder het bewind staande goederen verschillende termijnen
gehanteerd zouden moeten worden. Een meer beperkte aanpassing van de regeling
van het testamentaire bewind, waarbij aansluiting bij artikel 7.17.3.4 lid
3 zou worden beperkt tot die gevallen wanneer het ingestelde bewind niet mede
andere nagelaten of vermaakte goederen betreft, is weliswaar denkbaar, maar
verdient naar mijn oordeel toch, ter vermijding van complicering van de regeling,
niet de voorkeur. Daarbij kan bedacht worden dat in veel gevallen artikel
7.17.3.4 lid 3 toch al niet tot andere resultaten voert dan de regeling van
het testamentaire bewind in Boek 4. Nogal eens zal een uitkering immers opeisbaar
worden op het tijdstip van overlijden van de verzekeringnemer/verzekerde,
zodat dit aanvangstijdstip van de termijnen van de artikelen 4.4.7.2, 4.4.7.3
lid 2 en 4.4.7.4 lid 2 samenvalt met dat van artikel 7.17.3.4 lid 3.3. De commissie vraagt aandacht voor een schriftelijk commentaar, gedateerd
16 november 2000, van prof. mr. P. Clausing op het voorgestelde artikel 7.17.3.4a
lid 7. Prof. Clausing stelt daarin twee zaken aan de orde.In de eerste plaats gaat hij in op het geval van een verzekering waarbij
de verzekeringnemer als begunstigde «zijn nalatenschap» heeft
aangewezen. Anders dan in het geval – geregeld in artikel 7.17.3.4a
lid 4 – dat de als zodanig aangeduide erfgenamen van de verzekeringnemer
of de verzekerde zijn aangewezen, zal hier de uitkering in de nalatenschap
vallen en derhalve niet ten goede komen aan erfgenamen die de nalatenschap
verwerpen (Kamerstukken II 1985/86, 19 529, nr. 3, blz. 39). In de literatuur
wordt echter verschillend gedacht over de vraag of een uitkering die aldus
in de nalatenschap valt, tevens in een huwelijksgemeenschap van de verzekeringnemer
valt. Zie Asser-Clausing-Wansink, nr. 421. Met prof. Clausing ben ik daarom
van oordeel dat het de voorkeur verdient op dit punt in de wet duidelijkheid
te scheppen, evenwel in een andere dan door hem bepleite zin. In navolging
van mijn ambtsvoorganger ben ik namelijk van mening dat wanneer de verzekeringnemer
zijn nalatenschap als begunstigde heeft aangewezen, de erfgenamen de uitkering
op grond van een eigen recht verkrijgen (zie Kamerstukken II 1994/95, 23 429,
nr. 8, p. 6). Een daartoe strekkende wijziging die op dit punt duidelijkheid
verschaft is opgenomen in de tweede nota van wijziging.Door op dit punt duidelijkheid te verschaffen wordt ook buiten twijfel
gesteld dat de uitkering, indien de verzekeringnemer in gemeenschap van goederen
was gehuwd, daarvan geen deel uitmaakt. Prof. Clausing heeft daartegen echter
bezwaar, omdat dit tot ongerechtvaardigde resultaten kan leiden ten opzichte
van de langstlevende echtgenoot wanneer de verzekering met gemeenschapsgeld
is gefinancierd. Bedacht moet echter worden dat de verzekeringnemer het, indien
hij dit wenselijk acht, zelf in de hand heeft om er voor te zorgen dat de
uitkering wèl in zijn huwelijksgemeenschap valt, en wel door zichzelf
als begunstigde aan te wijzen of de polis blanco te laten. Voorts zij hierover
nog opgemerkt dat – zoals hieronder wordt aangekondigd – in het
kader van de invoeringswetgeving zal worden bezien of een voorziening
kan worden gecreëerd waardoor bij de verdeling van de huwelijksgemeenschap
rekening wordt gehouden met de ten laste daarvan gekomen premies.In de tweede plaats gaat prof. Clausing in op het geval dat een verzekeringnemer
bij een levensverzekering waarvoor de premies ten laste van zijn huwelijksgemeenschap
zijn gekomen, een derde herroepelijk met bevoordelingsbedoeling heeft aangewezen
als begunstigde. Een dergelijke herroepelijke aanwijzing kan de andere echtgenoot
niet vernietigen als een gift die zonder zijn toestemming is gedaan, zo vloeit
voort uit artikel 88 lid 4 van Boek 1, zoals dat zal komen te luiden ingevolge
wetsvoorstel 17 213 tot vaststelling van titel 7.3 (Schenking) van het
nieuwe Burgerlijk Wetboek (Kamerstukken I 2000–2001, 17 213, nr.
333, blz. 5). Een zodanige aanwijzing levert, zolang zij nog niet kan worden
aanvaard, geen gift op in de zin van artikel 7.3.12 lid 2, doch is veeleer
vergelijkbaar met een legaat en blijft daarom evenals legaten en andere uiterste
wilsbeschikkingen buiten de werkingssfeer van artikel 88 van Boek 1. Prof.
Clausing acht het ongewenst dat de begunstigde na overlijden van de verzekeringnemer
de uitkering kan ontvangen, waarvoor de premies ten laste van de huwelijksgemeenschap
zijn gekomen. Hij stelt daarom voor om in artikel 7.17.3.4a een voorziening
op te nemen waardoor de echtgenoot een zodanige herroepelijke aanwijzing kan
vernietigen, mits de premiebetaling mede geschiedt of is geschied ten laste
van een tussen de echtgenoten bestaande gemeenschap.Inderdaad brengen de voorgestelde artikelen 7.3.12 en 88 van Boek 1 mee
dat een herroepelijke aanwijzing niet kan worden vernietigd door de echtgenoot
van de verzekeringnemer, ook niet als de premies voor de verzekering mede
ten laste van de huwelijksgemeenschap zijn gekomen. Datzelfde geldt uiteraard
ook als de verzekeringnemer geen derde als begunstigde had aangewezen, waardoor
de uitkering in zijn nalatenschap valt, en aan de derde een gewoon legaat
ter hoogte van het bedrag van de uitkering had gemaakt. Wel bestaat er in
zoverre een verschil dat de uitkering in het eerste geval tevens valt in de
door het overlijden ontbonden huwelijksgemeenschap, terwijl het legaat slechts
ten laste van de nalatenschap komt. Naar mijn oordeel rechtvaardigt dit verschil
niet een zo vergaande voorziening als een vernietigingsrecht. Niet alleen
zou daardoor de derde, aan wie de verzekeringnemer de uitkering toedacht,
in het geheel niets ontvangen, maar dit zou dan ook nog het geval zijn als
slechts een gering deel van de premies die ten laste van de huwelijksgemeenschap
zijn gekomen – een element van het sinds 1992 geldende artikel 88 lid
1, onder b, van Boek 1 dat nu juist van vele zijden is bekritiseerd. Te bedenken
valt voorts dat schuldeisers van de huwelijksgemeenschap zo nodig wèl
verhaal kunnen nemen op de uitkering: op grond van artikel 193 van Boek 3,
zoals voorgesteld bij wetsvoorstel 27 245 (Aanpassingswet erfrecht),
is vereffening van de huwelijksgemeenschap mogelijk op de wijze als voorzien
in Boek 4, waardoor de uitkering uit sommenverzekering gedurende drie jaar
kan worden teruggevorderd door de vereffenaar. De langstlevende echtgenoot
zal op grond van het wettelijk verzorgingsrecht eveneens zo nodig verhaal
kunnen nemen op de uitkering uit sommenverzekering, indien haar verzorging
die vereist (artikel 4.2A.2.3 lid 5 jo. artikel 4.4.2.7e, tweede zin). Aan
de belangen van zowel schuldeisers als de verzorging van de langstlevende
echtgenoot is daarmee derhalve voldoende recht gedaan. Wel ben ik bereid in
het kader van de invoeringswetgeving bij het nieuwe verzekeringsrecht te bezien
of in aanvulling daarop een voorziening kan worden gecreëerd waardoor
bij de verdeling van de huwelijksgemeenschap rekening wordt gehouden met de
ten laste daarvan gekomen premies. Mijn gedachten gaan uit naar een regeling
waarbij de echtgenoot van de verzekeringnemer in verband daarmee een vergoedingsrecht
krijgt. 4. Het doet mij genoegen dat de commissie met kennelijke instemming vaststelt
dat de wijziging van artikel 7.17.3.8, dat beschouwd kan worden als de verzekeringsrechtelijke
variant van de uit het erfrecht bekende onwaardigheid, meer in overeenstemming
is gebracht met artikel 4.1.3 sub a, op grond waarvan voor onwaardigheid wegens
het ombrengen van de erflater, alsmede de poging daartoe, de voorbereiding
daarvan of de deelneming daaraan, een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling
is vereist.5. De commissie vraagt of er geen sprake is van een omissie nu de vereffenaar
van de nalatenschap – op wie artikel 22a Faillissementswet via artikel
4.5.3.10a van overeenkomstige toepassing is verklaard – niet wordt vermeld
in artikel 7.17.3.25 lid 4. Inderdaad behoort ook de vereffenaar van de nalatenschap
van de verzekeringnemer te worden opgenomen in de kring van personen aan wie
een beperking of uitsluiting van het in artikel 7.17.3.13 lid 1 bedoelde recht
de verzekering door de verzekeraar te doen afkopen, niet kan worden tegengeworpen.
Een daartoe strekkende wijziging is opgenomen in de tweede nota van wijziging.6. De commissie vraagt aandacht voor het feit dat het oorspronkelijk voorgestelde
artikel 7.17.3.23a lid 3 de verzekeraar beschermde, indien de verzekeraar
die niet op de hoogte was met het faillissement van de verzekeringnemer, een
uitkering aan de begunstigde had gedaan. Grond voor deze bescherming was gelegen
in de omstandigheid dat de verzekeraar terzake van de uitkering geen schuldenaar
is van de failliete verzekeringnemer, doch van een derde begunstigde die buiten
het faillissement staat. Daarom, aldus de memorie van toelichting, gaat het
niet aan de verzekeraar te belasten met het risico waarmee de Faillissementswet
slechts schuldenaren van de failliet belast (Kamerstukken II 1985/86, 19 529,
nr. 3, blz. 62). Een dergelijke situatie kan zich, zo merkt de commissie op,
ook voordoen in de gevallen als geregeld in de artikelen 22a en 295a Fw. Inderdaad
meen ik dat de verzekeraar die niet op de hoogte is van het faillissement
of de toepassing van de schuldsaneringsregeling, niet belast behoort te worden
met het daaraan verbonden risico. Een betaling aan de begunstigde zal dan
aan de curator of bewindvoerder tegengeworpen moeten kunnen worden. Is echter
voor het faillissement of de toepassing van de schuldsaneringsregeling beslag
gelegd ten laste van de verzekeringnemer, en is de verzekeraar op die grond
gehouden de uitkering onder zich te houden (artikel 479r lid 1), dan is er
uiteraard geen reden om de verzekeraar te beschermen. Een daartoe strekkende
wijziging is opgenomen in de tweede nota van wijziging. Daarbij is voorts
bepaald dat, zoals ook in artikel 7.17.3.23a het geval was, wanneer de verzekeraar
de gedane betaling aan de curator of bewindvoerder kan tegenwerpen, de curator
of bewindvoerder verhaal hebben op de begunstigde.7. De commissie wijst erop dat artikel 479p lid 1 Rv de verzekeringnemer
of de begunstigde de mogelijkheid biedt de beslaglegger in kort geding te
dagvaarden om een verbod tot afkoop/begunstigingswijziging te verkrijgen.
Hier ontbreekt wellicht, zo merkt de commissie op, het voorschrift dat de
verzekeringnemer of de begunstigde een copie van de dagvaarding moet sturen
aan de verzekeraar, zodat de verzekeraar weet dat hij niet kan overgaan tot
afkoop of begunstigingswijziging. Inderdaad is het van belang dat ook de verzekeraar
op de hoogte raakt van de door de verzekeringnemer of begunstigde ingestelde
vordering. Het ligt daarom voor de hand dat een zodanige vordering in kort
geding mede wordt gericht tegen de verzekeraar. Gebeurt dat niet, en wordt
de verzekeraar ook niet op andere wijze op de hoogte gesteld, dan zal de verzekeraar
op grond van artikel 34 van Boek 6 BW beschermd worden tegen aanspraken van
de verzekeringnemer en de begunstigde. Nu de verzekeringnemer
of de begunstigde het zelf in de hand heeft de vordering ook tegen de verzekeraar
te doen werken, kan een voorschrift tot verzending van een copie van de dagvaarding
naar mijn oordeel achterwege blijven.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19529-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl