Jaarverslag Europese Rekenkamer; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24202, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

30-01-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24202 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamPreambule van de leden van de D66-fractie:A. Kamerstuk 24 202, nr. 2, brief van de minister
van Financiën van 5 december 1995, met een reactie op het jaarverslag
van de Europese Rekenkamer over het begrotingsjaar 1994 en op de betrouwbaarheidsverklaring
1994 van die Rekenkamer A.1Algemene bepalingen in het EG-VerdragFinanciële prikkels die de Commissie aan de lidstaat
kan gevenAdministratieve sanctiesVoorziene maatregelenStrafrechtelijke sanctiesVoorziene maatregelenOpvatting van de Nederlandse regering ten aanzien van
sancties en financiële prikkelsA.2A.3A.4A.5A.6A.7A.8A.9A.10A.11B. Kamerstuk 24 500, Beheer en controle EG-geldstromen
in Nederland, rapport van de Algemene Rekenkamer B.1B.2B.3B.4B.5B.6B.7B.8B.9B.10B.11B.12B.13B.14B.15B.16B.17B.18B.19B.20B.21B.22B.23B.24B.25B.26B.27B.28B.29B.30B.31B.32B.33B.34B.35B.36B.37B.38C. Kamerstuk 24 540, nr. 1, Interdepartementaal beleidsonderzoek
1995: Europese uitgaven C.1C.2C.3 en C.4C.5 en C.6C.7C.8C.9C.10C.11C.12C.13Netto-positie t.a.v. GLB C.14C.15C.16C.17 en C.18C.19C.20C.21C.22C.23C.24C.25C.26C.27 en C.28C.29C.30C.31C.32C.33D. Kamerstuk 22 112, nr. 55, fiche 16, Ontwerp-Richtlijnen
Europese Commissie (het verslag van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
over de invordering van de traditionele eigen middelen bij fraudes en onregelmatigheden,
methodologie en steekproef A 94) D.1D.2D.3D.4D.5D.6
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24202Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in dit dossier
Kamerdossier 24540Toon alle publicaties in dit dossier
Kamerdossier 24500Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 129 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 202Jaarverslag Europese Rekenkamer24 500Beheer en controle EG-geldstromen in Nederland24 540Interdepartementaal beleidsonderzoek 1995: Europese uitgaven22 112Ontwerp-besluiten Europese Commissienr. 3LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 19 januari
1996De algemene commissies voor de Rijksuitgaven1
en voor Europese Zaken2 en de vaste commissies
voor Justitie3 en voor Financiën4 hebben een aantal vragen voorgelegd aan de regering betreffende
aangelegenheden van de Europese Unie naar aanleiding van:a. de brief van de minister van Financiën van 5 december 1995 inzake
de jaarrapportage van de Europese Rekenkamer over het begrotingsjaar 1994
(24 202, nr. 2);b. het rapport van de Algemene Rekenkamer (24 500, nr. 2); c. het interdepartementaal beleidsonderzoek 1995: Europese uitgaven (24 540,
nr. 1);d. het verslag van de Europese Commissie over de invordering van de traditionele
eigen middelen bij fraudes en onregelmatigheden (22 112, nr. 55, fiche
nr. 16).De leden van de D66-fractie begonnen hun inbreng de een preambule, die
voor de goede orde voorafgaand aan de vragen vanuit de commissies aan de regering
is opgenomen.De ministers van Financiën en van Justitie en de staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken hebben de vragen beantwoord bij brief van 15 januari
1996.De vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt. De voorzitter van de algemene commissie voor de Rijksuitgaven, Van ReyDe voorzitter van de algemene commissie voor Europese Zaken,Ter VeerDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,YbemaDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier voor deze lijst,Hubert Preambule van de leden van de D66-fractie:«Het stellen van een aantal feitelijke vragen zou wellicht de indruk
kunnen wekken, dat het rapport van de Europese Rekenkamer over het geheel
genomen een inzichtelijk en bevredigend beeld zou hebben gegeven over de financiën
van de Europese Unie. Dit zou een miskenning zijn van de huidige feitelijke
situatie, die ronduit alarmerend is.» A. Kamerstuk 24 202, nr. 2, brief van de minister
van Financiën van 5 december 1995, met een reactie op het jaarverslag
van de Europese Rekenkamer over het begrotingsjaar 1994 en op de betrouwbaarheidsverklaring
1994 van die Rekenkamer A.1Kan de minister aangeven welke sanctiemogelijkheden bestaan, in hoeverre
daarvan gebruik wordt gemaakt, of hij vindt dat daaraan meer aandacht dient
te worden besteed, welke inzet hij daarbij kiest en of dit instrument niet
zeer dienstig kan zijn voor de gewenste cultuuromslag?In onderstaand antwoord wordt ingegaan op de mogelijkheden die de Commissie
en de lidstaten hebben tot het geven van financiële prikkels en het opleggen
van sancties bij de niet-naleving van Europese regelgeving leidend tot een
nadeel voor de communautaire begroting. Allereerst wordt hiertoe aandacht
besteed aan de belangrijkste algemene bepalingen uit het EG-Verdrag op dit
terrein. Vervolgens wordt ingegaan op de instrumenten waarover de Commissie
beschikt om de lidstaten een financiële prikkel te geven om de naleving
van regelgeving af te dwingen. Daarna komen administratieve maatregelen en
sancties alsmede strafrechtelijke sancties, die de lidstaat kan opleggen aan
marktdeelnemers/eindbegunstigden, aan de orde. Ten slotte wordt de opvatting
geschetst die de Nederlandse regering ten aanzien van sancties en financiële
prikkels heeft. Algemene bepalingen in het EG-VerdragTen aanzien van alle uitgaven- en ontvangstencategorieën van de Gemeenschap
geldt de in art. 5 van het EG-Verdrag vastgelegde verplichting van de lidstaten:
«De lidstaten treffen alle algemene of bijzondere maatregelen welke
geschikt zijn om de nakoming van de uit dit Verdrag of uit handelingen van
de instellingen der Gemeenschap voortvloeiende verplichtingen te verzekeren.
Zij vergemakkelijken de vervulling van haar taak. Zij onthouden zich van alle
maatregelen welke de verwezenlijking van de doelstellingen van dit Verdrag
in gevaar kunnen brengen.» Verder is in dit verband ook art. 209A van
het EG-Verdrag van belang, dat de lidstaten verplicht ter bestrijding van
fraude waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad,
dezelfde maatregelen te nemen als die welke zij treffen ter bestrijding van
fraude waardoor hun eigen financiële belangen worden geschaad. Op grond
van art. 169 van het EG-Verdrag heeft de Commissie de mogelijkheid om lidstaten
bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen aan te klagen indien
zij bepaalde verplichtingen niet nakomen. Voor zover bekend is van die mogelijkheid
in het kader van de fraudebestrijding tot op heden nog geen gebruik gemaakt.
Ook een lidstaat kan zich tot het Hof wenden, indien deze van mening is dat
een andere lidstaat een op hem rustende verplichting heeft geschonden (art.
170 EG-Verdrag). Van deze mogelijkheid wordt door de lidstaten weinig gebruik
gemaakt. In vrijwel alle gevallen wordt het verstandiger geacht de zaak over
te laten aan de Commissie. Financiële prikkels die de Commissie aan de lidstaat
kan gevenBij het geven van financiële prikkels door de Commissie aan de lidstaat
gaat het allereerst om de jaarlijkse verevening van de door de lidstaat ingediende
rekeningen ten aanzien van de landbouwgarantie-uitgaven, het zogenaamde apurement,
dat de Commissie jaarlijks toepast. Hierbij kan een door de lidstaat ingediende
declaratie worden afgewezen en kunnen negatieve correcties op de desbetreffende
rekeningen (dat wil zeggen de declaratie van de door de lidstaat ten laste
van de Gemeenschap verstrekte landbouwsubsidies) worden aangebracht. Het apurement
over de jaren 1993 en 1994 heeft nog niet plaatsgevonden. Het apurement over
1992 zal voor Nederland positief verlopen:Nederland verwacht van de Commissie een nabetaling ter grootte van f 5
miljoen (de desbetreffende beschikking zal binnenkort door de Commissie worden
genomen). Naast de repressieve methode van het apurement kan ook preventief
worden opgetreden. Op basis van de conformiteitsaudit kan de Commissie tot
het oordeel komen dat de controlesystemen op het terrein van het gemeenschappelijk
landbouwbeleid van een bepaalde lidstaat falen. De Commissie en de betrokken
lidstaat kunnen vervolgens met elkaar in overleg treden om te komen tot verbetering.
De Commissie dient er vervolgens op toe te zien dat de desbetreffende controlesystemen
worden aangepast.Op het gebied van de landbouwgarantie-uitgaven kunnen voorts een drietal
forfaitaire kortingen aan de lidstaat worden opgelegd, uiteenlopend van 2%
tot 10% van het gedeclareerde bedrag al naar gelang de beoordeling door de
Commissie van de ernst van de ontstane schade voor de Gemeenschap. In zeer
ernstige situaties kan het gehele bedrag worden gekort. Tot dusverre zijn
ten aanzien van Nederland geen forfaitaire kortingen toegepast.Voor de structuurfondsen kunnen controles door de Commissie onregelmatigheden
aan het licht brengen bij de besteding van deze gelden voor projecten (en/of
gebreken in de controle daarop vanuit de lidstaat). De Commissie kan de desbetreffende
lidstaat dwingen tot aanpassingen.Wat betreft de heffing van de eigen middelen, is er geen sprake van sancties
in de eigenlijke zin van het woord, maar stelt de Commissie zich op het standpunt
dat individuele lidstaten voor fouten die zij bij de inning van deze middelen
maken, in de regel zelf aansprakelijk zijn. Op dit punt is de discussie tussen
de lidstaten en de Commissie nog niet uitgekristalliseerd. Administratieve sanctiesVooreerst zij opgemerkt dat als geconstateerd wordt dat ten onrechte subsidies
zijn verkregen dan wel heffingen niet zijn betaald, deze worden teruggevorderd
respectievelijk geheven. Door een lidstaat kunnen vervolgens administratieve
maatregelen en sancties worden opgelegd aan de desbetreffende marktdeelnemers/eindbegunstigden.
In de communautaire landbouwregelgeving bestaan reeds enige tijd verschillende
administratieve sanctieregimes. Met ingang van 1 april 1995 bestaat de verplichting
voor de lidstaten om in de restitutiesfeer administratieve boetes op te leggen
ten aanzien van onregelmatigheden die op of na 1 april 1995 zijn gepleegd.Bij minder ernstige vergrijpen bedraagt die boete 50% van het bedrag dat
aan restitutie is verkregen. Indien er sprake is van opzet, bedraagt die boete
200% van de verkregen restitutie. In het kader van de MacSharry-maatregelen
bestaat in geval van het opzettelijk doen van valse premie-aanvragen
of het anderszins opzettelijk verstrekken van valse informatie, de verplichting
tot het opleggen van administratieve sancties door de uitvoeringsorganisaties
van de lidstaten. De sancties zijn het korten op of het in het geheel niet
verstrekken van de premie, of indien de premie reeds is uitbetaald, het terugvorderen
van de ten onrechte verkregen premie. Indien de fraude opzettelijk is gepleegd,
kan uitsluiting van de premieregeling gedurende een zekere periode volgen.
Op het gebied van de restituties zijn, gezien de recente invoering van administratieve
sancties op dat terrein, nog geen cijfers bekend ten aanzien van het aantal
opgelegde sancties.In 1993 werden bij de door de Algemene Inspectiedienst (AID) van het ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij verrichte controles op regelingen waarmee
EG-geld gemoeid is 336 afwijkingen geconstateerd, werden 23 waarschuwingen
gegeven en werd 54 keer proces-verbaal opgemaakt.1
Op basis van Verordening (EEG) nr. 4045/89 worden controles uitgevoerd op
de verrichtingen in het kader van de financieringsregeling van de afdeling
Garantie van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw.
Het gaat hierbij om restituties bij de uitvoer naar derde landen en om interventies
ter regulering van de landbouwmarkten. Naar aanleiding van de in de controleperiode
1993/1994 in Nederland op basis van deze verordening bij bedrijven verrichte
en afgeronde controles heeft de controlerende instantie in 65 gevallen het
betaalorgaan geadviseerd tot terugvordering over te gaan of een correctie
toe te passen.De door het Voedselvoorzienings in- en verkoopbureau (VIB) in 1992 en
1993 verrichte controles leidden slechts in een zeer gering aantal gevallen
tot het nemen van maatregelen.Medio 1995 is in werking getreden Verordening (EG) nr. 1469/95 betreffende
de maatregelen die moeten worden genomen ten aanzien van bepaalde begunstigden
van uit het EOGFL, afdeling Garantie, gefinancierde verrichtingen (de «zwarte-lijstverordening»).
Deze Verordening voorziet in maatregelen die moeten worden genomen ten aanzien
van marktdeelnemers van wie in het verleden is gebleken dat zij verplichtingen
niet zijn nagekomen, zodat zij qua betrouwbaarheid een risico vormen op het
gebied van uit het EOGFL, afdeling Garantie, gefinancierde verrichtingen.
Art. 3, eerste lid, van deze verordening bepaalt dat de lidstaten de volgende
maatregelen treffen ten aanzien van marktdeelnemers die, als natuurlijke of
als rechtspersoon, volgens een definitieve beslissing van een administratieve
of rechterlijke instantie doelbewust of door grove nalatigheid een onregelmatigheid
ten aanzien van de betrokken Gemeenschapsvoorschriften hebben begaan en ten
onrechte een financieel voordeel hebben verkregen of daartoe pogingen hebben
ondernomen:– een verscherpte controle op de verrichtingen waarbij zij betrokken
zijn, en/of– de opschorting van de betalingen voor nader te bepalen lopende
verrichtingen en, in voorkomend geval, van de vrijgave van de betrokken zekerheden,
totdat administratief is vastgesteld of er al dan niet sprake is van een onregelmatigheid,
en/of– uitsluiting van de betrokkene voor een periode en voor verrichtingen
die nader moeten worden vastgesteld.Gezien de recente inwerkingtreding van de «zwarte-lijstverordening»
zijn over het feitelijk gebruik van de daarin opgenomen sanctiemogelijkheden
nog geen gegevens bekend. Op het terrein van de structuurfondsen zijn in de jaren 1992 en 1993 in
Nederland geen constateringen van fraude geweest. Er is over die jaren dan
ook geen sprake geweest van sancties. De verordeningen met betrekking tot
de structuurfondsen bieden ook geen mogelijkheid om sancties op te leggen.
Wel kan terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen, eventueel vermeerderd
met de moratoire interessen, plaatsvinden. Voorziene maatregelenTeneinde het terrein waarop administratieve maatregelen en sancties kunnen
worden toegepast te verbreden tot ook andere beleidsterreinen dan het gemeenschappelijk
landbouwbeleid, heeft de Raad recent Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95
betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese
Gemeenschappen aangenomen. Deze verordening bevat een algemene regeling inzake
homogene controles en administratieve maatregelen en sancties met betrekking
tot onregelmatigheden ten aanzien van het Gemeenschapsrecht. De gedragingen
die in deze verordening als onregelmatigheid worden aangemerkt en de administratieve
maatregelen en sancties die daarop vervolgens van toepassing zijn, moeten
overeenkomstig deze verordening in sectoriële regelingen worden bepaald
(zie verder het antwoord op vraag B.21). De in deze verordening genoemde maatregelen
en sancties kunnen dus pas toepassing vinden, wanneer zij zullen zijn opgenomen
in sectoriële verordeningen.Art. 4, eerste lid, van deze verordening bepaalt dat iedere onregelmatigheid
in de regel leidt tot maatregelen ter ontneming van het wederrechtelijk
verkregen voordeel:– door de verplichting de verschuldigde bedragen te betalen of de
wederrechtelijk geïnde bedragen terug te betalen;– door het gehele of gedeeltelijke verlies van de zekerheid die
is gesteld ter ondersteuning van het verzoek om het toegekende voordeel of
bij de inning van het voorschot.Art. 5, eerste lid, van deze verordening bepaalt dat opzettelijk of uit
nalatigheid begane onregelmatigheden kunnen leiden tot de volgende administratieve sancties:– betaling van een administratieve boete;– betaling van een bedrag dat groter is dan de wederrechtelijk ontvangen
of ontdoken bedragen, eventueel vermeerderd met rente;– volledige of gedeeltelijke intrekking van een bij de communautaire
regeling toegekend voordeel, ook al heeft de betrokkene dit voordeel slechts
ten dele wederrechtelijk genoten;– uitsluiting of intrekking van het voordeel voor een periode die
volgt op die waarin de onregelmatigheid heeft plaatsgevonden;– tijdelijke intrekking van een voor deelneming aan een communautaire
steunregeling nodige goedkeuring of erkenning;– het verlies van een zekerheid of borgsom die is gesteld ter waarborging
van de naleving van de voorwaarden waarin een regeling voorziet of het opnieuw
verschaffen van het bedrag van een ten onrechte vrijgegeven zekerheid;– andere – naar aard en draagwijdte gelijkwaardige-sancties
met een louter economisch karakter, als bepaald in sectoriële regelingen
die door de Raad worden aangenomen op grond van de specifieke behoeften van
de sector en onder eerbiediging van de door de Raad aan de Commissie verleende
uitvoeringsbevoegdheden. Strafrechtelijke sanctiesNaast het opleggen van administratieve sancties bestaat ook de mogelijkheid
van strafrechtelijke sanctionering. Voor de bestrijding van EG-fraude geldt
hetzelfde strafrechtelijk regime als voor vormen van fraude met nationale
middelen. In het algemeen vindt strafrechtelijke sanctionering plaats op grond
van art. 225 Wetboek van Strafrecht. Dit artikel houdt in dat wie een geschrift
dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk opmaakt of
vervalst, gestraft wordt als schuldig aan valsheid in geschrift. Op grond
van een verdenking kan een opsporingsonderzoek worden verricht en vervolgens
kan de officier van justitie, indien daartoe redenen zijn, via een transactie
een zaak afdoen dan wel tot strafvervolging overgaan. De maximumstraf is een
gevangenisstraf van ten hoogste zes jaar en/of een boete van maximaal f 100 000,-.
Een zelfde straf geldt voor wie opzettelijk gebruik maakt van een vals geschrift,
dan wel een dergelijk geschrift voorhanden heeft of aflevert, terwijl hij
weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat het geschrift bestemd is voor zodanig
gebruik.Omdat als regel ten aanzien van de maatregelen ter bestrijding van fraude
geen onderscheid wordt c.q. kan worden gemaakt tussen gevallen van fraude
met EG-middelen versus overige fraude-gevallen, zijn exacte gegevens omtrent
de resultaten van EG-fraudebestrijding moeilijk te geven. Er zijn twee bronnen
waaruit een zekere indruk kan ontstaan over de strafrechtelijke aanpak van
EG-fraude: de opgaven van de parketten en de mededelingen van de bijzondere
opsporingsdiensten aan het Coördinerend EG-fraudeberaad. 1De parketten hebben in 1992 opgegeven dat 36 EG-fraudezaken zijn behandeld.
Daarvan zijn er 35 door het Openbaar Ministerie (OM) zelf afgedaan en is één
geval behandeld door de rechter. Voor het jaar 1993 gaven de parketten op
dat er 32 zaken waren (waarvan 28 OM-afdoeningen). In 1994 zouden 48 zaken
bij het OM zijn ingeschreven; in dat jaar zou het OM in 74 EG-fraudezaken
een beslissing hebben genomen, waarvan 39 leidden tot een dagvaarding.Sinds oktober 1992 worden de mededelingen van de bijzondere opsporingsdiensten
aan het EG-fraudeberaad opgeslagen. Tussen oktober 1992 en januari 1995 zijn
bij het OM 119 zaken aangediend. Van niet alle zaken is de afloop al bekend,
bij voorbeeld omdat een administratieve sanctie is opgelegd, omdat geseponeerd
is of omdat de zaak nog niet is afgerond. In 31 zaken is een afloopbericht
gestuurd. Uit die opgave blijkt dat het OM met 18 verdachten een transactie
is overeengekomen en dat de rechter 28 keer een vrijheidsstraf en 8 keer een
geldboete heeft opgelegd. Voorziene maatregelenGewezen zij op de totstandkoming van de Overeenkomst aangaande de bescherming
van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. Deze Overeenkomst
is vastgesteld bij Akte van de Raad van 26 juli 1995 (Publikatieblad van de
Europese Gemeenschappen, jrg. 38, nr. 95/C 316/03 d.d. 27 november 1995) en
zal binnen de lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen
moeten worden aangenomen.2 Deze Overeenkomst is
door Nederland nog niet geratificeerd.In de Overeenkomst wordt allereerst een gemeenschappelijke definitie vastgesteld
van wat onder «fraude waardoor de financiële belangen van de Europese
Gemeenschappen worden geschaad» moet worden verstaan (art.
1, eerste lid). Elke lidstaat dient de nodige en passende maatregelen te nemen
om deze definitie in nationaal strafrecht om te zetten, zodat de daarin bedoelde
gedragingen als strafbare feiten worden aangemerkt (art. 1, tweede lid). Elke
lidstaat dient de nodige maatregelen te nemen opdat op deze frauduleuze gedragingen,
alsmede medeplichtigheid aan, uitlokking van of poging tot deze gedragingen,
doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties worden gesteld (art.
2, eerste lid). Voorts bevat de Overeenkomst bepalingen met betrekking tot
onder meer de strafrechtelijke aansprakelijkheid van leidinggevenden binnen
een onderneming, uitlevering en vervolging van onderdanen van een lidstaat,
en samenwerking van de lidstaten bij het onderzoek, de vervolging en de bestraffing
van strafbare feiten. Opvatting van de Nederlandse regering ten aanzien van
sancties en financiële prikkelsDe Nederlandse regering hecht zeer veel belang aan de verdere ontwikkeling
en toepassing van een adequaat sanctiebeleid. Het sanctiebeleid kan in haar
visie een belangrijke rol spelen bij de ook door de Europese Rekenkamer bepleite
ingrijpende verandering van de «cultuur van het financieel beheer»
(het beheer en de controle van de inning en het gebruik van de begrotingsmiddelen),
zowel op het niveau van de Commissie als op dat van de lidstaten. Er dienen
repressieve maatregelen te worden getroffen c.q. sancties te worden opgelegd
wanneer blijkt dat de Europese regelgeving, waaronder die op het terrein van
beheer en controle, niet wordt nageleefd. Hierbij zou onder meer gedacht kunnen
worden aan de uitbetaling van middelen door de Commissie onder de voorwaarde
van opheffing van de gebleken tekortkomingen in de desbetreffende beheer-
en controlesystemen, de tijdelijke opschorting van betalingen en de toepassing
van kortingen op de uit te betalen bedragen. A.2Is het «drie-fasen»plan van de Commissarissen Liikanen
en Gradin inzake de verbetering van het communautaire financiële beheer
en de controle daarop voorzien van een tijdschema en een daaraan gekoppelde
inzet van mankracht opdat het plan ook daadwerkelijk binnen afzienbare termijnen
kan worden uitgevoerd? Zo ja, binnen welke termijnen moet het plan zijn uitgevoerd?
Hoe zijn de door de Europese Rekenkamer gesignaleerde knelpunten met betrekking
tot tekorten aan menskracht in zowel kwantitatief als kwalitatief opzicht
opgelost?Allereerst zij opgemerkt dat met het drie-fasenplan van Liikanen en Gradin
vooral wordt beoogd een cultuuromslag te bewerkstelligen. Zoals in de eerste-faserapportage
beschreven, gaat het er dan ook onder meer om dat de operationele diensten
meer open moeten staan voor de financieel-budgettaire cultuur en dat er in
het besluitvormingsproces meer rekening moet worden gehouden met bevindingen
van de Europese Rekenkamer en met de uitkomsten van uitgevoerde evaluatie-onderzoeken.
Een verandering van mentaliteit en cultuur vergt tijd en is niet enkel door
een planmatige uitvoering van welomschreven acties af te dwingen. Niet alle
aanbevelingen van de eerste fase1 zijn dan ook
voorzien van een tijdpad voor implementatie. Voorts dient erop gewezen te
worden dat de eerste fase deels diende ter voorbereiding van de tweede fase
c.q. dat bepaalde aanbevelingen uit de eerste fase nader zijn uitgewerkt in
de tweede fase. Een aantal meer op zichzelf staande aanbevelingen opgenomen
in de rapportage over de eerste fase is echter wel voorzien van uitvoeringstermijnen.
Zo diende elk Directoraat-Generaal van de Commissie eind december 1995 een
rapport op te stellen over de geplande interne organisatie en de taken van
de per DG in te stellen afzonderlijke, van de operationele diensten losstaande,
begrotings- en controlesectie; over de inhoud van deze rapportages
zal vervolgens medio februari 1996 aan de Commissie een samenvattend verslag
worden uitgebracht. Om een netwerk van vertegenwoordigers van de financiële
eenheden tot stand te brengen is aangegeven dat deze regelmatig bijeen zullen
moeten komen, te beginnen in november 1995. Een plan voor modernisering van
het centrale computersysteem van de Commissie alsmede voor harmonisatie van
de lokale computersystemen is reeds in 1994 gelanceerd; in 1997 moet een en
ander zijn afgerond. Ten aanzien van het op te zetten trainings- en opleidingsprogramma
meldt de eerste-faserapportage dat de desbetreffende cursussen in het derde
kwartaal van 1995 een aanvang moeten nemen. Verder is in de eerste-faserapportage
aangegeven dat de ten aanzien van de te volgen regels, procedures en instructies
op te stellen checklist voor de ordonnateurs en het desbetreffende handboek
in september 1995 respectievelijk oktober 1995 binnen de Commissie beschikbaar
moeten zijn. In december 1995 zou de Commissie een evaluatierapport over een
en ander moeten opstellen (dit rapport is ons thans nog niet bekend). Een
door Gradin en Liikanen op te zetten groep zal worden gevraagd toe te zien
op de implementatie van de aanbevelingen van de eerste en de tweede fase.Bij de vaststelling van de rapportage over de tweede fase1 heeft de Commissie besloten dat de daarin opgenomen aanbevelingen
nader zouden worden uitgewerkt in concrete maatregelen en formele voorstellen.
Begin november 1995 hebben Liikanen en Gradin aan de Commissie rapport uitgebracht
over deze concrete maatregelen en voorstellen. Dit rapport voorziet elke aanbeveling
van de tweede fase van een tijdpad voor de implementatie en de follow-up daarvan.
In onderstaande teksttabel worden per aanbeveling van de tweede fase de daarbij
behorende follow-up maatregelen inclusief het door de Commissie nagestreefde
tijdpad daarvoor (voor zover een en ander blijkt uit de ter beschikking staande
informatie) samengevat weergegeven.De voorstellen in het kader van de derde fase – gericht
op versterking van het partnerschap met de lidstaten – zullen begin
dit jaar aan de Commissie worden voorgelegd. Begin 1996 zal een high
level group van persoonlijk vertegenwoordigers van de ministers van
Financiën onder voorzitterschap van één van de leden van
de Commissie bijeenkomen om de derde fase nader uit te werken. Ter voorbereiding
daarop bezoekt een hoge ambtelijke delegatie van de Commissie alle lidstaten.
Nederland kwam daarbij op 28 november 1995 als eerste aan de beurt. Nederland
heeft erop aangedrongen dat de voorstellen voorzien worden van duidelijke
doelstellingen en van een tijdpad voor realisatie daarvan.Ten aanzien van de wijze waarop de Commissie de door de Europese Rekenkamer
gesignaleerde knelpunten met betrekking tot het door de Commissie gevoerde
personeelsbeheer heeft opgelost, zij verwezen naar de reactie die de Commissie
heeft gegeven op de desbetreffende opmerkingen van de Rekenkamer in haar jaarverslag
over 1994. De antwoorden van de Commissie zijn, samen met de antwoorden van
de andere instellingen, opgenomen in het jaarverslag van de Rekenkamer, dat
is verschenen in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen (jrg. 38,
nr. 95/C 303/01 d.d. 14 november 1995). I.Grotere transparantie in het budgettaire besluitvormingsproces1.Binnen de Commissie moet jaarlijks een beleidsmatig
debat worden gevoerd ter bepaling van de begrotings-prioriteiten voor het
volgende jaar.In de tweede helft van januari 1996 zal de Commissie debatteren
over de prioriteiten voor de ontwerpbegroting 1997, zodat met de uitkomsten
daarvan rekening kan worden gehouden in de begrotingscirculaire die begin
februari aan alle DG's zal worden toegezonden. 2.In
de begroting moet speciale aandacht worden besteed aan het inzichtelijk maken
van de relatie tussen de administratieve (apparaats)uitgaven en de operationele
(beleids)uitgaven, verbonden aan de uitvoering van een beleidsmaatregel.De
met ingang van 1 december 1995 in te voeren nieuwe financiële staten
moeten een beter inzicht mogelijk moeten maken. 3.Er
dient een systeem te worden geïntroduceerd dat een meer algemene allocatie
van de middelen die ter beschikking staan voor de bekostiging van apparaats-uitgaven
mogelijk maakt (vergroting van de budgettaire flexibiliteit door vermindering
van het aantal deel-budgetten). In 1996 zal bij enkele DG's een pilotstudie
worden verricht en zal getracht worden van de begrotingsautoriteit toestemming
te krijgen om transfers tussen onderscheiden uitgavencategorieën mogelijk
te maken. Later zal aanpassing van de begrotingsindeling (plaatsing van alle
administratieve uitgaven onder één post) bestudeerd worden.II.Betere evaluatie van uitgevoerde maatregelen
en acties 4.De uitvoering van alle communautaire programma's
en acties dient systematisch te worden geëvalueerd.De diverse Directoraten-Generaal
zijn verzocht de evaluerende functie binnen hun diensten te beoordelen en
zo nodig aan te passen. Het Financieel Reglement zal worden aangepast om te
verzekeren dat periodieke evaluatie-onderzoeken worden verricht. Voorts zal
een netwerk van evaluerende diensten worden opgezet, zal een vademecum worden
samengesteld, zullen specifieke opleidingsprogramma's worden opgezet en zullen
pilot evaluaties worden verricht. DG XIX en DG XX hebben een toezichthoudende
en coördinerende taak. III.Geïntegreerd
intern beheer- en controleproces 5.De ex ante controles
van DG XX (beoordeling van alle financiële handelingen uitmondend in
voorafgaande visumverstrekking) dienen door de toepassing van moderne controletechnieken
(risico-analyse, systeembeoordelingen, steekproeven etc.) verder te worden
gera-tionaliseerd.DG XX zal afspraken maken met de beleids-DG's om modaliteiten
vast te stellen voor de toepassing van vereenvoudigde ex ante controles. Het
doel daarvan is te komen tot uitbreiding van vereenvoudigde ex ante controles
van 28% van de betalingsopdrachten eind 1995 tot circa 74% begin 1996. Later
zal worden bekeken of aanpassingen in de regelgeving nodig zijn. 6.DG
XX dient de diepgang en reikwijdte van zijn interne-auditfunctie (die gericht
zal moeten zijn op de uitvoering van performance audits, management audits,
systems audits en accounting audits) verder te ontwikkelen op basis van een
jaarlijks door de Commissie vast te stellen werkprogramma.Aan het eind
van elk jaar zal het programma van de in het daaropvolgende jaar te verrichten
audits aan de Commissie worden gepresenteerd. Elke dienst zal eenmaal in de
drie tot vijf jaar worden beoordeeld. 7.De Commissiediensten
dienen bij de totstandkoming van regelgeving voldoende aandacht te schenken
aan de controleerbaarheid en de fraudebestendigheid van deze regelgeving.Aanbevolen
wordt dat UCLAF wordt geconsulteerd ter beoordeling van fraudebestrijdingsaspecten.
Ex post controles zullen zoveel mogelijk gericht zijn op sectoren met een
hoog risico. IV.Betere interne
organisatie en managementcultuur 8.De organisatiestructuur
van de Commissie dient voor alle operationele diensten te voorzien in een
afzonderlijke (functioneel gescheiden) financiële eenheid.Voorgesteld
wordt alle Directeuren-Generaal te vragen op welke wijze volgens hen deze
aanbeveling het best kan worden uitgevoerd. Op basis daarvan zullen hervormingsvoorstellen
worden uitgewerkt. 9.De Commissie dient een systeem
voor geïntegreerd financial en human resources management op te zetten.Op
dit terrein wordt gestreefd naar coördinatie en synchronisatie van de
tot dusverre gescheiden procedures die worden gevolgd voor financial resources
(DG XIX) en human resources (DG IX). 10.Het hebben
van managementervaring dient een belangrijke factor te zijn bij beslissingen
over personeels-benoemingen en -promoties. Voorts dienen degenen die financiële
verplichtingen aangaan te verklaren dat geen sprake is van belangenverstrengeling.De
verklaring ten aanzien van conflicterende belangen dient vanaf 1 januari 1996
door de betrokkenen te worden verstrekt.A.3Zijn er ook «Nederlandse» uitgaven onder de 14% van de
communautaire uitgaven waar de Europese Rekenkamer geen oordeel over kan uitspreken
vanwege de ontoereikendheid van de aan de Europese Rekenkamer ter beschikking
gestelde gegevens? (Commentaar pag. 4, Speciaal verslag pag. 91)De Europese Rekenkamer geeft een viertal oorzaken aan die ertoe hebben
geleid dat zij over 14% van de communautaire uitgaven geen oordeel heeft kunnen
uitspreken:– de onmogelijkheid bepaalde uitgaven van het Europees Oriëntatie-
en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Garantie, te controleren;– het ontbreken van een passend controletraject;– bijzonder onbetrouwbare en voor fouten vatbare systemen;– gebrek aan zekerheid om diverse (andere) redenen.Alleen bij de twee eerstgenoemde oorzaken geeft de Europese Rekenkamer
een specificatie naar individuele lidstaten. Nederland wordt daarbij éénmaal
expliciet genoemd, namelijk bij het ontbreken van een passend controletraject.
In totaal noemt de Rekenkamer 17 oncontroleerbare gevallen als gevolg van
het ontbreken van een passend controletraject, welke gezamenlijk 3% van de
communautaire uitgaven vormen. Het Nederlandse geval daarbij betreft een opleidingscentrum
dat een gesubsidieerd opleidingsprogramma op sociaal gebied uitvoerde. In
het boekhoudsysteem van dit opleidingscentrum werd geen verdeling van de totale
kosten over de afzonderlijke opleidingen gegeven. A.4Is de minister met ons van mening dat het percentage «zeer
ernstige fouten» in werkelijkheid hoger uitvalt, omdat het niet aannemelijk
is, dat onder de 14% niet te controleren uitgaven 0 fouten zijn berekend,
zoals de Europese Rekenkamer in haar extrapolatie heeft gedaan? (Betrouwbaarheidsverklaring
pag. 10)Ja, de regering deelt deze mening. De Europese Rekenkamer geeft aan dat
zij bij de extrapolatie van de steekproefuitkomsten ter bepaling van de meest
waarschijnlijke fout ervan is uitgegaan dat geen fouten voorkomen in het deel
van de begroting waarover zij geen oordeel uitspreekt. De som van de in totaliteit
werkelijk aanwezige fouten zal dan ook naar alle waarschijnlijkheid
hoger zijn dan het berekende meest waarschijnlijke bedrag aan «zeer
ernstige fouten». A.5Wat vindt de minister van de sluimerende, niet meer actieve verplichtingen?
(Speciaal verslag pag. 44, 3.23, 3.24)De regering deelt volledig de opvatting van de Europese Rekenkamer dat
de Commissie onverwijld passende procedures dient in te voeren om te zorgen
voor een systematische periodieke controle van niet meer actieve verplichtingen.
Een verplichting dient door de Commissie uit de verplichtingenboekhouding
te worden geschrapt als er feitelijk geen juridische verplichting meer aan
ten grondslag ligt. A.6Is het niet bijzonder verontrustend dat de Europese Rekenkamer constateert
dat op de hoofdterreinen van de communautaire uitgaven, de landbouw en de
structuurfondsen, de meeste fouten afkomstig zijn van organen in de lidstaten,
en dat de redelijkerwijs te verwachten maatregelen om fouten te voorkomen
niet genomen worden? (Speciaal verslag pag. 92, 93)Gezien het feit dat meer dan driekwart van de EG-begroting wordt uitgevoerd
door nationale instanties is het niet verwonderlijk dat de meeste fouten worden
aangetroffen op het niveau van de nationale instanties. Uiteraard heeft de
regering zorg over deze fouten. In het antwoord van de minister van Financiën
op de Kamervragen naar aanleiding van het jaarverslag van de Europese Rekenkamer
over het begrotingsjaar 1993 is dan ook een pleidooi gevoerd voor verbetering
van de kwaliteit van de beheer- en controlesystemen binnen de lidstaten en
is bepleit dat de Commissie een actieve toezichthoudende rol uitoefent ter
bevordering van de toereikendheid en gelijkwaardigheid van de beheer- en controlesystemen
in de diverse lidstaten.1 Dit pleidooi geldt
nog steeds. In de brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer
van 5 december jl. (Kamerstukken II, vergaderjaar 1995–1996, 24 202,
nr. 2) is er voorts op gewezen dat één van de conclusies van
de Ecofin-Raad van 27 november 1995 is, dat op communautair niveau als algemene
richtsnoer gestreefd moet worden naar stimulering van de totstandkoming van
controlemechanismen die in alle lidstaten en op alle begrotingsterreinen een
gelijkwaardig niveau van bescherming van de financiële belangen van de
Gemeenschappen verzekeren.2 Voorts is in laatstgenoemde
brief het belang onderstreept van de derde fase van de plannen Liikanen/Gradin,
gericht op versterking van het partnerschap met de lidstaten. Ten aanzien
van het belang dat de regering hecht aan adequate sanctiebevoegdheden van
de Commissie ten opzichte van de lidstaten ten slotte zij verwezen naar het
antwoord op vraag A.1. A.7Wat vindt de minister van de suggestie om een Europese uitgavencommissie
in te stellen analoog aan onze commissie voor de Rijksuitgaven, teneinde de
problemen van cultuuromslag en langdurige inspanning om het verbeteringsprogramma
uit te voeren, te bespoedigen? (Commentaar pag. 4, punt 3, 4)Binnen het Europees Parlement bestaan reeds een Begrotingscommissie en
een Commissie Begrotingscontrole.De Begrotingscommissie is binnen het Europees Parlement bevoegd voor aangelegenheden
betreffende: – omschrijving en uitoefening van de begrotingsbevoegdheden van
het Europees Parlement;– de begroting van de Europese Unie (met inbegrip van de EGKS-begroting);– de meerjarige ramingen van de ontvangsten en uitgaven van de Europese
Unie en de interinstitutionele overeenkomsten ter zake;– de financiële middelen van de Europese Unie;– de financiële gevolgen van de communautaire rechtshandelingen;– voorbereiding en coördinatie van de procedures voor het overleg
tussen het Europees Parlement en de Raad, onder deelneming van de Commissie,
inzake de communautaire rechtshandelingen met financiële gevolgen;– de criteria betreffende het administratief en boekhoudkundig beheer,
alsmede het personeel van de Europese Unie (mits niet van aanzienlijk belang
voor het ambtenarenrecht), die verband houden met de budgettaire machtigingen;– de kredietoverschrijdingen die een goedkeuring van uitgaven inhouden;– de begroting, de administratieve werking en de boekhouding van
het Europees Parlement;– de rechtshandelingen met betrekking tot bovengenoemde punten.Bij de uitoefening van haar bevoegdheden werkt de Begrotingscommissie
nauw samen met de Commissie Begrotingscontrole. Deze Commissie is bevoegd
voor aangelegenheden betreffende:– de controle van de financiële, budgettaire en administratieve
uitvoeringsmaatregelen die genomen zijn op basis van, in het kader van of
in verband met de algemene begroting van de Europese Unie (met inbegrip van
het EOF), de financiële en administratieve activiteiten van de EGKS,
de financiële activiteiten van de EIB uitgevoerd krachtens een mandaat
van de Commissie en de coördinatie van alle financiële activiteiten
van de EIB met de andere financiële instrumenten van de Europese Gemeenschappen;– het Financieel Reglement; 1– de door het Europees Parlement genomen besluiten inzake de verlening
van kwijting alsmede de begeleidende maatregelen bij deze besluiten of de
uitvoering ervan;– rekeningen en balansen betreffende de besluiten inzake de afsluiting,
verslaglegging en controle betreffende de ontvangsten en uitgaven van het
Europees Parlement alsmede de begeleidende maatregelen bij deze besluiten
of de uitvoering ervan, in het bijzonder in het kader van de procedure van
interne kwijting;– de afsluiting, verslaglegging en controle betreffende de rekeningen
en balansen van de Europese Gemeenschappen, hun organen alsmede alle organismen
die door de Gemeenschappen worden gefinancierd, met inbegrip van de vaststelling
van de over te dragen kredieten en de bepaling van de saldi;– de bijkomende controle op de uitvoering van de lopende begrotingen
aan de hand van periodieke verslagen van de Commissie, en de uitvoeringsmaatregelen
voor zover die niet het karakter dragen van een machtiging tot het doen van
betalingen;– de beoordeling van de doeltreffendheid van de verschillende communautaire
financieringen, de coördinatie van de verschillende financieringsinstrumenten
en de beoordeling van de kosten/batenverhouding tijdens de tenuitvoerlegging
van de door de Europese Unie gefinancierde beleidsvormen; – het onderzoek naar de kredietvoorwaarden, financieringsmechanismen
en de voor de uitvoering ervan bestemde administratieve structuren via bestudering
van de gevallen van fraude en onregelmatigheden;– de voorbereiding van wetgevende adviezen inzake reglementeringen
of delen van reglementeringen betreffende de uitvoering van de begrotingen,
met inbegrip van het administratief beheer, en de adviezen aan de Begrotingscommissie
voor besluiten die een evaluatie van de uitvoering en van het beheer van de
uitgaven veronderstellen;– de voorbereiding van wetgevingsadviezen, aanbevelingen, raadplegingen
en informatie over de organisatie van controles, de preventie, vervolging
en bestraffing van fraude en onregelmatigheden ten nadele van de begroting
van de Europese Unie en betreffende de bescherming van de financiële
belangen van de Unie in het algemeen;– de adviezen en inlichtingen die zij op verzoek of op eigen initiatief
verstrekt aan de parlementaire commissies en andere organen van het Europees
Parlement, op het gebied van de begrotingscontrole;– de behandeling van de verslagen en adviezen van de Europese Rekenkamer;– de betrekkingen met de Europese Rekenkamer en de benoeming van
haar leden;– de behandeling van vertrouwelijke documenten over een gebied dat
onder de bevoegdheid van de Commissie Begrotingscontrole valt.Alle parlementaire taken op het terrein van de begroting en de begrotingscontrole
behoren dus reeds tot de competentie van deze twee commissies. Overigens is
het niet aan de regering, noch aan de Commissie, maar aan het Europees Parlement
om over de instelling van een nieuwe commissie te besluiten. A.8Welke termijn heeft de minister op het oog om de totstandkoming van
controlemechanismen die in alle lidstaten en op alle begrotingsterreinen een
gelijkwaardig niveau van bescherming van de financiële belangen van de
Gemeenschappen bieden te verzekeren? (Commentaar pag. 8)Zoals in de brief van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer
van 5 december 1995 (Kamerstukken II, vergaderjaar 1995–1996, 24 202,
nr. 2) is aangegeven, was één van de conclusies van de Ecofin-Raad
van 27 november 1995 dat op communautair niveau als algemene richtsnoer gestreefd moet worden naar stimulering van de totstandkoming van controlemechanismen
die in alle lidstaten en op alle begrotingsterreinen een gelijkwaardig niveau
van bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen verzekeren.
De term «algemene richtsnoer» geeft in zekere zin ook het tijdloze
van dit streven aan. Er zal voortdurend naar deze gelijkwaardigheid gestreefd
moeten worden en als dit streven gerealiseerd is zal men vervolgens voortdurend
moeten werken aan de instandhouding van dat gelijkwaardige niveau. Een tijdpad
voor de realisering van het gelijkwaardige niveau is niet vastgesteld. Voor
Nederland staat in ieder geval vast dat een actieve toezichthoudende rol van
de Commissie inzake beheer en controle van EG-gelden een noodzakelijke voorwaarde
vooraf is voor realisering van het gelijkwaardige niveau. A.9Vindt de minister ook niet dat de terugkoppeling van Nederland met
de Europese Rekenkamer inzake (vermeende) gesignaleerde tekortkomingen erg
slecht verloopt? (Commentaar pag. 10, 11 e.v., 5.1.2) Om recht te doen aan het belang dat de lidstaten er bij hebben om te kunnen
reageren op de hen aangaande opmerkingen van de Europese Rekenkamer heeft
de Raad van de Europese Unie in maart 1995 een aanbeveling gedaan gericht
op het tot stand brengen van een adequate hoor- en wederhoorprocedure. Naar
aanleiding van deze aanbeveling heeft de Europese Rekenkamer in juni 1995
besloten tot herziening van de in dit verband te volgen procedure.De hoor- en wederhoorprocedure omvat globaal gezien twee fasen. De eerste
fase betreft de al vóór 1995 geldende regels (welke door de
Europese Rekenkamer nogmaals zijn bevestigd), de tweede fase is nieuw en geeft
een aanvulling op de oude bepalingen. Inhoudelijk komen beide fasen in hoofdlijnen
op het volgende neer.1. Na afloop van elk controlebezoek zendt de Europese Rekenkamer de desbetreffende
nationale overheidsinstantie een brief met haar (voorlopige) controlebevindingen
(de zogenaamde sectorbrief). De Commissie (DG XIX) ontvangt een kopie van
deze brief. De toezending door de Europese Rekenkamer van haar bevindingen
aan de betrokken nationale overheidsinstantie geschiedt niet rechtstreeks;
voor zover het Nederland aangaat, zendt de Europese Rekenkamer haar bevindingen
aan de Algemene Rekenkamer met het verzoek deze door te geleiden naar de betrokken
overheidsinstantie. De lidstaat heeft vervolgens de gelegenheid om, wanneer
daartoe volgens hem aanleiding bestaat, op deze brief te reageren (de gecontroleerde
Nederlandse overheidsinstantie zendt haar reactiebrief aan de Algemene Rekenkamer,
welke zorgt voor doorzending aan de Europese Rekenkamer). De reactiebrieven
van de lidstaten worden niet systematisch aan de Commissie toegezonden.2. De Europese Rekenkamer gaat, indien het antwoord op de sectorbrief
niet bevredigend is, na of de dialoog met de lidstaat met het oog op een nader
onderzoek moet worden voortgezet. Een kopie van het definitieve antwoord van
de lidstaat moet aan de Commissie (DG XIX) worden toegezonden, zodat deze
er naar behoren rekening mee kan houden. Indien de Europese Rekenkamer uiteindelijk niet instemt met de tegenwerpingen
van de nationale instanties, is het aan de Commissie om te beslissen of zij
de argumenten wil verdedigen en ze eventueel als haar eigen standpunt in haar
antwoorden op het jaarverslag van de Rekenkamer over het desbetreffende begrotingsjaar
gepubliceerd wil zien. Het verslag omvat altijd de antwoorden van de Commissie
(en de betrokken andere Gemeenschapsinstellingen) op de opmerkingen van de
Rekenkamer, maar niet de antwoorden van de gecontroleerde nationale overheidsinstanties
of die van particuliere ontvangers van subsidies, omdat enkel aan de Commissie
decharge kan worden verleend. A.10Is de minister van mening dat de controletaak van de arbeidsvoorzieningsorganisatie
betreffende ESF-gelden een oneigenlijke is (namelijk een niet gewenste vermenging
van functies (uitvoerder en controleur))? Hoe en wanneer komt aan deze praktijk
een einde? (Commentaar pag. 14, 5.2)De regering is niet van mening dat de controletaak van de arbeidsvoorzieningsorganisatie
betreffende ESF-gelden een oneigenlijke taak is. De arbeidsvoorzieningsorganisatie
is in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de controle op de rechtmatige
besteding van de desbetreffende ESF-gelden. Zulks is verantwoord omdat binnen
de arbeidsvoorzieningsorganisatie functiescheiding bestaat tussen uitvoering
en controle. In een juridisch bindende bestuursovereenkomst uit 1991 tussen de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de
arbeidsvoorzieningsorganisatie is dat vastgelegd.De uitvoering van de ESF-subsidieregelingen vindt plaats door de Regionale
Besturen voor de Arbeidsvoorziening (RBA's), terwijl de controle op de uitvoering
plaatsvindt door het Bureau Interne Controle, dat onder het Centraal Bestuur
voor de Arbeidsvoorziening (CBA) ressorteert. De verantwoording van de arbeidsvoorzieningsorganisatie,
waarin mede de besteding van de ESF-gelden wordt verantwoord, is voorzien
van een verklaring van een externe accountant. Het Bureau Interne Controle
doet onder andere onderzoek naar de rechtmatige besteding van ESF-gelden door
gesubsidieerden. Daartoe worden controles ter plaatse bij lopende projecten
ingesteld en worden reviews uitgevoerd bij accountants die verklaringen afgeven
bij einddeclaraties betreffende deze projecten. De externe accountant doet
in zijn accountantsverklaring bij de jaarrekening van de arbeidsvoorzieningsorganisatie
een uitspraak over de naleving van beheer- en controleprocedures inzake het
ESF door de desbetreffende onderdelen van het CBA. Met ingang van 1996 zal
de departementale accountantsdienst van het ministerie van SZW zich een oordeel
vormen over de toereikendheid en de kwaliteit van de controles door het Bureau
Interne Controle. Daarnaast blijft de departementale accountantsdienst van
het ministerie van SZW zich een oordeel vormen over de toereikendheid en de
kwaliteit van de door de externe accountant van het CBA verrichte controle-activiteiten. A.11In de laatste alinea van het commentaar constateert U dat de «vooralsnog
gekozen gegevensgerichte controlebenadering» ... «lijkt te moeten
leiden» ... Spreekt hieruit ongenoegen en hoe denkt de minister de keuze
van de controlerichting alsnog te veranderen? (Commentaar pag. 15)Met de geciteerde passage is beoogd aan te geven dat de Algemene Rekenkamer
in deze fase van de samenwerking een andere controle-aanpak moet volgen dan
zij normaliter doet in het kader van het rechtmatigheidsonderzoek. Bij dit
laatste onderzoek kan de Algemene Rekenkamer een meer systeemgerichte aanpak
volgen, waarbij gebruik wordt gemaakt van de uitkomsten van de controlewerkzaamheden
van bij voorbeeld de departementale accountantsdiensten. Bij zo'n benadering
is mede de doelmatigheid gebaat. Indien de Algemene Rekenkamer in het kader
van de samenwerking met de Europese Rekenkamer gegevensgerichte controles
gaat uitvoeren in ons land, bestaat het gevaar dat de Algemene Rekenkamer
controles nog een keer over gaat doen, die reeds door andere controleurs zijn
uitgevoerd. De Algemene Rekenkamer heeft dit in haar rapport Beheer en controle
EG-geldstromen in Nederland op pag. 94 ook aangegeven. De ontwikkeling in
de controle-aanpak van de Europese Rekenkamer (van primair gegevensgericht
zonder te steunen op de uitkomsten van werkzaamheden van andere controleurs
naar meer systeemgericht) zal eerst dan zijn beslag kunnen krijgen indien
de beheer- en controlesystemen binnen de Commissie en de lidstaten zullen
verbeteren. Dit vereist een gezamenlijke inspanning van alle betrokkenen. B. Kamerstuk 24 500, Beheer en controle EG-geldstromen
in Nederland, rapport van de Algemene Rekenkamer B.1Hoe denkt de regering het oplossen van deze knelpunten te bevorderen?
Wil de regering bevorderen dat experimenten zoals genoemd op pag. 9 met ingang
van 1996 kunnen plaatsvinden? (pag. 5 en 9)De Algemene Rekenkamer heeft in haar rapport knelpunten van juridische,
staatsrechtelijke en methodologische aard onderscheiden. Deze knelpunten worden
in bijlage 4 van het rapport nader toegelicht.In algemene zin moet worden vastgesteld dat de Europese Rekenkamer en
de nationale Rekenkamers in 1995, vooruitlopend op een structurele vorm van
samenwerking, veel aandacht besteed hebben aan het in kaart brengen van de
belangrijkste knelpunten om die samenwerking gestalte te geven. Deze knelpunten
hebben in het verleden, wat de Nederlandse Rekenkamer betreft, niet in de
weg gestaan dat er reeds (op bescheiden schaal) tussen de Europese en de Algemene
Rekenkamer is samengewerkt (bij voorbeeld in de vorm van joint audits). Hiervan
maakt de Algemene Rekenkamer in haar jaarverslagen melding. Het is de regering
dan ook niet duidelijk wat de Algemene Rekenkamer precies verstaat onder het
namens de Europese Rekenkamer uitvoeren van controlewerkzaamheden «bij
experiment». Vooralsnog interpreteren wij dit als zijnde een vorm van
samenwerking die nieuw is, omdat deze plaatsvindt in het geheel der werkzaamheden
dat gericht is op de afgifte van de verklaring van betrouwbaarheid door de
Europese Rekenkamer en dus (vooralsnog) op het niveau van individuele verrichtingen
plaatsvindt. Voorts worden die werkzaamheden «namens» de Europese
Rekenkamer uitgevoerd. De regering zou ervoor willen pleiten dat wordt bevorderd
dat in die situaties waar dat, gelet op de kwaliteit van de beheer- en controlesystemen
in Nederland, mogelijk is, de Algemene Rekenkamer gebruik maakt van de uitkomsten
van de reeds uitgevoerde controles.Ten aanzien van het oplossen van de genoemde knelpunten kan het volgende
worden opgemerkt.a) Knelpunten van juridische, staatsrechtelijke aard.In hoofdlijnen komen deze knelpunten erop neer dat er nog geen gelijkschakeling
is tussen de taken en bevoegdheden van de Europese en de Algemene Rekenkamer.
In het antwoord op vraag B.2 wordt nader op de gelijkschakeling ingegaan.
Ten aanzien van het punt van de toegang tot gegevens zij opgemerkt dat de
rijksoverheid gehouden is om zowel de Algemene Rekenkamer als de Europese
Rekenkamer, indien zij daarom verzoeken, informatie te verschaffen.b) Knelpunten van methodologische aard.Zoals ook reeds in het antwoord op vraag A.1 is aangegeven, treden deze
knelpunten vooral op doordat de controles van de Europese en de nationale
Rekenkamers (nog) onvoldoende op elkaar aansluiten. De Europese en de nationale
Rekenkamers voeren regelmatig met elkaar overleg om te onderzoeken op welke
wijze een betere afstemming van hun controles kan worden bewerkstelligd. Op
lange termijn hoeven er volgens de regering tussen de Algemene en de Europese
Rekenkamer geen belemmeringen van methodologische aard, samenhangend met de
te volgen controle-aanpak, te zijn; beide instanties hanteren ten aanzien
van controlenormen en -criteria vergelijkbare uitgangspunten. B.2Verdient het gelijkschakelen in bevoegdheden van de wettelijk vastgelegde
taken en bevoegdheden van de ARK en de Europese Rekenkamer uitvoering? Kan
het opstellen van samenwerkingscontracten tussen de Rekenkamers van de lidstaten
en de Europese Rekenkamer een oplossing zijn? (pag. 5)De regering heeft nog geen definitief oordeel over de vraag of het gelijkschakelen
van de bevoegdheden van de Europese Rekenkamer en de Algemene Rekenkamer dient
te worden bevorderd. Een absolute gelijkschakeling zou betekenen dat de Algemene
Rekenkamer bevoegdheden zou moeten krijgen bij een veelheid van instanties
die in de private sector opereren en die Europese subsidies ontvangen. Vooralsnog
wil de regering over de haalbaarheid respectievelijk de wenselijkheid daarvan
geen uitspraak doen. Overigens ligt die vraag in het verlengde van de eerder
in Nederland gevoerde discussie rond art. 59 van de Comptabiliteitswet inzake
de onderzoeksbevoegdheid van de Algemene Rekenkamer ten aanzien van niet tot
de staat als rechtspersoon behorende derden (voornamelijk privaatrechtelijke
en publiekrechtelijke rechtspersonen). De regering zal haar mening kenbaar
maken nadat zij kennis heeft genomen van de opvattingen van de Algemene Rekenkamer
en met haar daarover overleg heeft gevoerd.Het opstellen van samenwerkingscontracten tussen de Europese Rekenkamer
en de nationale Rekenkamers lijkt de regering niet de meest aangewezen weg
om te komen tot het gelijkschakelen van bevoegdheden. Wel zouden dergelijke
contracten een bijzonder nuttige rol kunnen vervullen bij het vastleggen van
onderlinge werkafspraken. Bovendien kunnen dergelijke contracten op dit moment
worden gehanteerd in de situatie dat de Algemene Rekenkamer «namens»
de Europese Rekenkamer in Nederland onderzoeken doet. Denkbaar is dat de Algemene
Rekenkamer enkele van haar medewerkers formeel detacheert bij de Europese
Rekenkamer teneinde onderzoek te verrichten in Nederland, zodat deze medewerkers
kunnen werken op basis van de bevoegdheden van de Europese Rekenkamer. De
juridische basis voor samenwerking tussen de Europese Rekenkamer en de nationale
Rekenkamers wordt uiteindelijk gevormd door het EG-Verdrag (art. 188C, derde
lid) en niet door samenwerkingscontracten, en is naar de mening van de regering
voldoende duidelijk. B.3Wat is de positie van de Rekenkamers in de andere lidstaten in hun
relatie tot de wetgever en de medewetgever? (pag. 5; zie ook pag. 14 van de
brief/reactie van de regering inzake het rapport van de Europese Rekenkamer)De taken en bevoegdheden van de nationale Rekenkamers in de diverse lidstaten,
alsmede hun staatsrechtelijke en organisatorische positie, lopen per land
uiteen. Omdat de Algemene Rekenkamer in de antwoorden op de haar gestelde
vragen meer in detail op dit onderwerp zal ingaan, wordt op deze plaats naar
die antwoorden van de Rekenkamer verwezen. B.4Welke conclusies verbindt de regering aan de constatering van de
ARK dat de beheers- en controlestructuur van de EG-geldstromen complex en
weinig doorzichtig is? (Algemeen; zie ook pag. 14 brief regering over rapport
Europese Rekenkamer)Zoals de Algemene Rekenkamer in haar rapportage heeft aangegeven wordt
de complexiteit van de beheer- en controlestructuur in het bijzonder veroorzaakt door het feit dat de EG voor de afzonderlijke geldstromen
verschillende regels voor het beheer en de controle heeft opgesteld. Daarnaast
zou de regering met nadruk op de ook in de rapportage van de Algemene Rekenkamer
vermelde omstandigheid willen wijzen van het gedeeld beheer tussen Commissie
en lidstaten. Gegeven het uitgangspunt van het gedeelde beheer tussen de Commissie
en de lidstaten, zal in elke situatie gezocht moeten worden naar toereikende
verantwoordings- en controlemechanismen. Daar waar complexiteit leidt tot
een minder goede werking van de beheer- en controlesystemen dient dit naar
de mening van de Nederlandse regering met kracht aangepakt te worden. Vandaar
dat in de brief van de minister van Financiën van 5 december 1995 (Kamerstukken
II, vergaderjaar 1995–1996, 24 202, nr. 2) gepleit is voor structurele
verbeteringen van beheer en controle van Europese gelden. In dit verband hecht
de regering ook veel belang aan de totstandkoming van samenwerkingsprotocollen
tussen de Commissie en de lidstaten op het terrein van de controle van structuurfondsen.
Een dergelijke samenwerking, gepaard gaande aan een uitbreiding van de gebruikmaking
door de Commissie van bevindingen van controle-instanties in de lidstaten
(met een actief toezicht vanuit de Commissie op de toereikendheid van de verrichte
controles), zal de doelmatigheid van het controlebestel vergroten. Een doelmatig
beheer- en controlebestel zal ongetwijfeld minder complex en ondoorzichtig
zijn. B.5Deelt de regering de visie van de ARK dat er bij de controle op de
geldstromen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid een aantal
afstemmingsproblemen spelen? Zo ja, wat is er in het verleden gebeurd en welke
activiteiten ontwikkelt de regering voor de toekomst? (pag. 5)Over de kortingen die in het verleden door de diensten van de Commissie
belast met de uitvoering van het EOGFL aan Nederland werden opgelegd, kan
naar de door de Algemene Rekenkamer genoemde cijfers verwezen worden.Voor de toekomst zal de hervorming van de goedkeuringsprocedure waartoe
in 1995 werd besloten, van grote betekenis zijn. De belangrijkste wijzigingen
zijn drieërlei. In de eerste plaats zullen met name bij nieuwe regelingen
preventieve controlebezoeken aan de lidstaten worden gebracht. De Commissie
kan zodoende op grond van eigen waarnemingen gerichte adviezen en aanwijzingen
aan de lidstaten geven over de inrichting van controles. In de tweede plaats
moeten de betaalorganen worden erkend op grond van de gewijzigde Verordening
(EEG) nr. 729/70 betreffende de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Daarbij is voorzien in onderzoeken van de Commissie naar de mate waarin de
betaalorganen voldoen aan de vereisten die bij de erkenning zijn gesteld.
Tot slot voert de Commissie conformiteitsaudits uit. Bij deze audits wordt
vastgesteld of de communautaire regelgeving op correcte wijze is geïnterpreteerd.Om in de toekomst tot een betere controle-afstemming te komen tussen de
diensten van de Commissie en de betrokken controle-autoriteiten binnen Nederland,
heeft vooroverleg tussen de departementale accountantsdienst van het ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en de Directie Accountancy Rijksoverheid
van het ministerie van Financiën plaatsgehad. Oogmerk daarvan is om in
nader overleg met de bevoegde diensten van het EOGFL overeenstemming te bereiken
over het hanteren van representatieve selectie- en evaluatiecriteria, alsmede
over de wijze waarop de Commissie haar conformiteitsaudit zal inrichten. Naar
Nederlandse opvatting zou een verschuiving van aard en inhoud van de conformiteitsaudit van een zelfstandige verificatie naar een beoordeling
(review) van de door de nationale controle-instanties uitgevoerde werkzaamheden
denkbaar zijn. In hoeverre de Commissie het met deze visie eens zal zijn moet
worden afgewacht. Tot dusverre huldigen de Commissiediensten de opvatting
dat de conformiteitsbeoordeling door daartoe bevoegde communautaire functionarissen
dient te geschieden. B.6Heeft iedere lidstaat een onafhankelijke Rekenkamer? (pag. 5)Zie hiervoor het antwoord op vraag B.3. B.7Waarom had Nederland de beschrijving van de te gebruiken beheers-
en controlesystemen ten aanzien van de structuurfondsgelden niet afgerond?
Welk departement is inmiddels wel klaar? Welke acties heeft de minister van
Financiën in het verleden ondernomen om de afronding wel voor 1 maart
1995 af te ronden? Wanneer zijn deze beschrijvingen wel voorhanden? Hoe is
de situatie in de andere lidstaten? (pag. 7)Zoals de minister van Financiën in zijn brief van 5 december 1995
(Kamerstukken II, vergaderjaar 1995–1996, 24 202, nr. 2) heeft
aangegeven hebben zich vooral vertragingen voorgedaan bij het afronden van
de regionale beschrijvingen, aangezien het regionale beheer en de regionale
controle tekortkomingen vertoonden. Dit is de voornaamste vertragende factor
geweest voor toezending van de gevraagde beschrijvingen aan de Commissie.
Thans zijn deze tekortkomingen op hoofdlijnen verholpen.Het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV) heeft zijn
beschrijving (op departementaal niveau) ten aanzien van het Europees Oriëntatie-
en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL), afdeling Oriëntatie, op 24
maart 1995 aan DG XX gezonden; de regionale beschrijvingen zullen door LNV
nog deze maand aan de Commissie worden toegezonden.Ten aanzien van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO)
zijn de regionale beschrijvingen gereed en de beschrijving op departementaal
niveau van het ministerie van Economische Zaken (EZ) zelf is in vergevorderd
stadium van afronding. Vrijwel alle regionale beschrijvingen zijn gereed.
Naar verwachting zullen nog deze maand de beschrijvingen aan de Commissie
kunnen worden toegezonden.Voor de beschrijving van het beheer- en controlesysteem betreffende het
Europees Sociaal Fonds (ESF), waarvoor het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (SZW) verantwoordelijk is, moet onderscheid gemaakt worden
tussen een departementale beschrijving voor doelstelling 4 en de communautaire
initiatieven en een door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie op te stellen beschrijving
voor de doelstellingen 3 en 1, 2 en 5b. In dit verband vormden zowel de reorganisatie
bij SZW als de herziening van de relatie tussen SZW en de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
een knelpunt bij het samenstellen en actueel houden van de beschrijvingen.
Naar verwachting zullen nog deze maand de beschrijvingen aan de Commissie
kunnen worden toegezonden.Vanuit het ministerie van Financiën is zowel mondeling als schriftelijk
(mede in interdepartementaal verband) de aandacht gevraagd van de betrokken
departementen voor de noodzaak van de spoedige afronding van de beschrijvingen
van beheer- en controlesystemen. Tot slot zij erop gewezen dat alleen bij de Commissie inzicht bestaat
ten aanzien van de beschrijvingen in de andere lidstaten. Uit ambtelijke contacten
is gebleken dat behalve Nederland ook enkele andere lidstaten nog aan hun
beschrijvingen werken. De Commissie (DG XX) zal binnenkort, uitsluitend voor
intern gebruik, een samenvatting samenstellen. B.8Wat is volgens de regering de reden dat Nederland procentueel gezien
de minste gevallen van fraude gemeld heeft in 1991–1993? (zie ook Financieel
Dagblad van 16 en 18 december 1995) (pag. 8)Bij het relatief geringe aantal meldingen van fraude en onregelmatigheden
op het terrein van de eigen middelen in de periode 1991–1993 hebben
oorzaken van organisatorische, procedurele en mogelijk ook interpretatieve
aard een rol gespeeld. In 1994 zijn maatregelen genomen teneinde het aantal
meldingen te verhogen. Deze maatregelen, die betrekking hebben op automatisering
van de meldingen en een nieuw boekhoudsysteem, zijn in 1995 tot uitvoering
gekomen en hebben duidelijk effect gesorteerd, aangezien het aantal Nederlandse
meldingen op het terrein van de eigen middelen duidelijk gestegen is. Het
aantal meldingen van fraude en onregelmatigheden op het terrein van de eigen
middelen over 1995 is ten opzichte van dat in de periode van 1991 tot 1 juli
1994 aanmerkelijk toegenomen. B.9Wat is de mening van de regering met betrekking tot de voorstellen
tot wetswijziging inzake terugvordering van restituties (zie bijgevoegde brief
van het produktschap voor vee, vlees en eieren d.d. 3 juli 1995 aan de Tweede
Kamer)? (pag. 8 en 20) Wat behelst het voorstel en wat is ermee gebeurd? (pag.
8)In de brief van het produktschap voor vee, vlees en eieren is aangegeven
dat ten onrechte uitbetaalde restituties niet langs de weg van een dwangbevel
(het recht van parate executie) kunnen worden teruggevorderd. Dit is een probleem
dat de aandacht van de regering heeft. Gewezen zij er echter op dat het feit
dat de betaalorganen ten onrechte verkregen restituties kunnen verrekenen
met nog uit te betalen restituties. B.10Hoe kunnen het Nederlandse en Europese technologiebeleid op elkaar
worden afgestemd indien de ministeries niet op de hoogte zijn waar de betrokken
Europese gelden terecht komen en welke effecten deze hebben? (pag. 9)Via de programmacomités zijn wel degelijk gegevens bekend over
de omvang en de beheersstructuur van de geldstromen met betrekking tot het
Europees Kaderprogramma voor Onderzoek en Technologische Ontwikkeling. Op
pag. 59 van haar rapport memoreert de Algemene Rekenkamer zelf dat het ministerie
van EZ schat dat Nederlandse deelnemers aan het huidige kaderprogramma voor
1995 ruim f 400 miljoen toegezegd hebben gekregen. Deze schatting is
gebaseerd op informatie van de programmacomités.1 Deze comités keuren de besteding van de budgetten van elk specifiek
programma vooraf goed en krijgen dus ook informatie van de Commissie over
de individuele projecten. Ook de beheersstructuur van het kaderprogramma is
bekend. De effecten van de besteding van elk programma worden door de Europese
Commissie regelmatig geëvalueerd. Genoemde informatie is van essentiële betekenis om het nationale
en het internationale beleid onderling af te kunnen stemmen. Daarbij zij aangetekend
dat Nederland uiteraard maar één van de lidstaten is die invloed
uitoefent op het beleid van de Commissie. Afstemming speelt bij voorbeeld
een rol bij steun aan grote wetenschappelijke installaties of bij onderzoek
met primaten, en bij steun ten behoeve van nieuwe energietechnieken of micro-elektronica.
Voor de afstemming tussen nationaal en Europees beleid is voorts van belang
dat, conform de huidige praktijk, de Nederlandse vertegenwoordigers in de
programmacomités tevens betrokken zijn bij de relevante Nederlandse
programma's (zie ook Wetenschapsbudget 1995, Kamerstukken II, vergaderjaar
1994–1995, 23 965, nr. 281, pag. 29). B.11Hoe vindt binnen de EG afstemming plaats tussen de verschillende
geldstromen, bij voorbeeld tussen structuurfondsgelden en technologiesubsidies?
Verdient het afstemmen van al deze geldstromen niet de hoogste prioriteit?
(pag. 9)De vraag hoe binnen de EG afstemming plaatsvindt tussen de verschillende
geldstromen, bij voorbeeld tussen structuurfondsgelden en technologiesubsidies,
is niet eenduidig te beantwoorden. De aard van de diverse geldstromen loopt
daarvoor te zeer uiteen. Structuurfondsgelden worden doorgaans door de Commissie
uitgekeerd aan nationale of regionale overheden dan wel andere bevoegde autoriteiten
of instanties, die voor de verdere besteding zorg dragen, binnen de door de
EG vastgestelde voorwaarden. Technologiesubsidies daarentegen worden door
de Commissie rechtstreeks uitbetaald aan de begunstigde bedrijven en onderzoeksinstellingen,
zonder tussenkomst van nationale of regionale overheden.Daar waar afstemming in de EG plaats vindt betreft het voornamelijk afstemming
op beleidsmatig vlak, die tot stand komt door overleg tussen de verschillende
bij de Commissie verantwoordelijke DG's. Daarnaast heeft de Commissie een
algemene toezichthoudende taak ten aanzien van de correcte aanwending van
Gemeenschapsgelden, waaronder structuurfondsgelden en gelden die ter beschikking
worden gesteld in het kader van de technologiesubsidies. B.12Wat heeft de regering nodig om het door de ARK voorgestelde overzicht
«Financieel overzicht Europese Unie» in of bij de Miljoenennota
te voegen? Is het mogelijk een zo volledig mogelijk overzicht bij de eerstvolgende
Miljoenennota te voegen? (pag. 9)In de Miljoenennota 1996 is in hoofdstuk 2 de Nederlandse netto-positie
vis-à-vis de EG-begroting kort aangestipt. In bijlage 8 bij de Miljoenennota
over de financiering van de EU is voorts een (meerjaren)raming gegeven van
de afdrachten van Nederland aan de EU.Ten aanzien van de in Nederland terechtkomende bijdragenvan
de EU is het moeilijk een actueel en gedetailleerd inzicht aan de Kamer te
bieden. De verkrijging van de hiertoe benodigde gegevens wordt bemoeilijkt
door een aantal factoren. In dat verband moet onderscheid worden gemaakt tussen
landbouwgarantiegelden enerzijds en structuurfondsgelden en overige communautaire
bijdragen anderzijds. De landbouwgarantiegelden worden door de
Commissie aan het ministerie van LNV ter beschikking gesteld, dat deze gelden
registreert op een rekening buiten begrotingsverband. Ten aanzien van deze
gelden bestaat op rijksniveau voldoende inzicht in de omvang van de financiële
stromen. Structuurfondsgelden en overige communautaire bijdragendaarentegen worden veelal rechtstreeks door Brussel uitgekeerd aan lagere
overheden of bedrijven. De Europese Unie geeft geen (meerjarige) overzichten
van de verstrekte bijdragen per lidstaat, noch per (groep van) begunstigde(n),
noch per uitgavencategorie. In het jaarverslag van de Europese Rekenkamer
wordt achteraf een zeer globaal overzicht verstrekt van de verstrekte bijdragen
per lidstaat en per algemene (brede) uitgavencategorie. Het jaarverslag van
de Europese Rekenkamer verschijnt bovendien pas in de maand november van het
jaar volgend op het desbetreffende begrotingsjaar. Hierdoor ontbreekt een
gedetailleerd en actueel beeld van de gelden die in Nederland terechtkomen.
Wel is het mogelijk een prognose te maken van de huidige en toekomstige netto-positie,
gebaseerd op bestaande inzichten inzake de te verwachten afdrachten aan de
Unie en de te verwachten ontvangsten uit de belangrijkste uitgavencategorieën
op hoofdlijnen. De gevolgen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid
en de afspraken over de ontvangsten uit de structuurfondsen worden steeds
duidelijker. Dit is wat gedaan is in de Nota inzake de Nederlandse netto-positie
vis-à-vis de EG-begroting. Een dergelijk overzicht kan vanzelfsprekend
ook in de Miljoenennota worden opgenomen.In 1994 heeft de Commissie bij de vaststelling door de Raad van het nieuwe
eigen-middelenbesluit – onder meer op aandringen van Nederland –
toegezegd dat zij na ratificatie van dit besluit «iedere lidstaat in
kennis zal stellen van het bedrag per sector van de in de betrokken lidstaat
verrichte communautaire beleidsuitgaven, alsmede het relatieve aandeel hiervan
in het totaal van de desbetreffende Gemeenschapsuitgaven». Wanneer de
Commissie uitvoering zal geven aan deze toezegging, kan uit de door de Commissie
verstrekte gegevens een meer gedetailleerd en actueler overzicht in of bij
de Miljoenennota worden opgenomen. B.13Komt er een wettelijk verankerde verantwoordelijkheid voor de Algemene
Rekenkamer voor de controle op de EG-gelden? (pag. 11)In de Grondwet wordt in artikel 76 bepaald dat de Algemene Rekenkamer
belast is met het onderzoeken van de uitgaven en ontvangsten van het Rijk.
In de Comptabiliteitswet (CW) worden de taken en bevoegdheden van de Algemene
Rekenkamer nader uitgewerkt.1 De CW richt zich
primair op de uitgaven en ontvangsten van het Rijk. Indien Europese geldstromen
via (de begrotingen van) het Rijk lopen, is er geen aanleiding om een aparte
wettelijk verankerde verantwoordelijkheid voor de Algemene Rekenkamer voor
de controle op de EG-gelden op te nemen, omdat die geldstromen dan ook als
ontvangsten en uitgaven van het Rijk kunnen worden aangemerkt. Voorzover uitgaven
en ontvangsten geen rechtstreeks verband hebben met de begroting van het Rijk,
wil de regering eerst graag de opvatting van de Algemene Rekenkamer vernemen
alvorens een standpunt in te nemen. Zie verder ook het antwoord op vraag B.2. B.14Bestaat er binnen het DG Regionale Politiek een onderdeel dat belast
is met fraudebestrijding? Indien dat het geval is, waarom wordt dit onderdeel
dan niet aan UCLAF toegevoegd? (pag. 17)UCLAF is binnen de Commissie de centrale eenheid voor de coördinatie
van de fraudebestrijding, rechtstreeks ressorterend onder de Secretaris-Generaal.
Deze centrale eenheid heeft een horizontale functie en verricht uit dien hoofde
ook anti-fraude-activiteiten op het terrein van de Europese structuurfondsen,
waaronder dus ook het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. In de organisatie
van UCLAF functioneert een aparte afdeling voor de structuurfondsen. Binnen
elk Directoraat-Generaal, en zo ook binnen de financiële afdeling van
DG XVI (Regionale Politiek), is een medewerker specifiek belast met fraudebestrijding,
en treedt op als liaison met UCLAF.In 1988 is UCLAF door de Commissie in het leven geroepen om te komen tot
een intensievere en effectievere fraudebestrijding. Kenmerk van de reorganisatie
die in 1995 heeft plaatsgevonden was dat ook andere anti-fraude onderdelen,
die voorheen bij beleidsDG's waren ondergebracht (die onderdelen worden door
de Algemene Rekenkamer in haar rapport genoemd), aan de centrale UCLAF-structuur
zijn toegevoegd. Op het terrein van de structuurfondsen was dit al veel eerder
gerealiseerd. B.15Zijn er plannen bij de EG de communicatie tussen de betrokken officieren
van justitie in de Europese lidstaten en de UCLAF te bevorderen via de elektronische
snelweg opdat internationale fraude sneller aangepakt kan worden? (zie ook
Financieel Dagblad d.d. 16 en 18 december 1995) (pag. 17)Voor zover bekend bestaan er bij UCLAF geen plannen om de communicatie
tussen officieren van justitie te bevorderen via de elektronische snelweg.
Wel probeert UCLAF in concrete zaken bruggen te slaan tussen leden van het
Openbaar Ministerie in de diverse betrokken lidstaten. Nederland heeft de
Commissie het voorstel gedaan te bevorderen dat ook in andere lidstaten contact-officieren
van justitie worden aangesteld, zoals ten onzent de coördinerend EG-fraude-officier.
Die gedachte is met instemming begroet. B.16Hoe ver is de besluitvorming inzake de Raadsverordening betreffende
de controles, maatregelen en administratieve sancties van de Gemeenschap in
het geval van fraude, misbruik en niet-naleving die het gevolg is van nalatigheid?
(pag. 17)Zie hiervoor het antwoord op de vragen A.1 en B.21. B.17Welke initiatieven heeft de Europese Raad van Madrid genomen naar
aanleiding van de synthese van de nationale rapporten inzake fraudebestrijding?
(pag. 17)Aan de Europese Raad lag een synthesedocument voor van de nationale verslagen
inzake fraudebestrijding, alsmede een rapport van de Commissie met daarin
een vergelijkende analyse van deze nationale verslagen. Over deze laatste
rapporten had bovendien de Ecofin-Raad conclusies aangenomen, die ook aan
de Europese Raad van Madrid werden voorgelegd. Naar aanleiding hiervan heeft
de Europese Raad uitgebreide conclusies geformuleerd, waarin een aantal initiatieven
worden beschreven. Deze conclusies gingen de Tweede Kamer reeds toe met begeleidend
schrijven van de minister van Buitenlandse Zaken (Kamerstukken II, vergaderjaar
1995–1996, 24 400 V, nr. 38). B.18Wat zijn de voorstellen uit de door de Commissie opgestelde synthese
van de nationale rapporten over fraudebestrijding (pag. 17; zie ook pag. 10
van de brief/reactie van de regering inzake het rapport van de Europese Rekenkamer) De Commissie identificeert in haar synthesedocument een aantal actieterreinen,
waarvan de belangrijkste – voor zover het de eerste pijler betreft –
reeds door de Ecofin-Raad van 27 november 1995 in haar conclusies waren geformuleerd.
Daarbij worden lijnen aangegeven waarlangs toekomstige acties moeten worden
ondernemen om, op de terreinen waar dat nodig is, verdere vooruitgang te boeken.
Deze richtsnoeren voor toekomstige acties richten zich op maatregelen te nemen
op zowel nationaal niveau, communautair niveau, als op in het kader van het
partnerschap tussen Commissie en lidstaten te realiseren verbeteringen.De maatregelen betreffen een heel scala aan onderwerpen. Zo worden de
lidstaten aangespoord hun nationale controlesystemen te evalueren door middel
van regelmatig en systematisch uit te voeren audits, moeten zij de informatieverstrekking
aan de Commissie inzake de resultaten van hun fraudebestrijdingsacties verbeteren
en stroomlijnen, en dienen zij een versterking van de procedures met betrekking
tot de terugvordering van ten onrechte uitbetaalde communautaire middelen
na te streven. Op communautair niveau dient meer aandacht te worden besteed
aan preventie, onder meer door vereenvoudiging van de regelgeving. Verder
wordt de Commissie gevraagd te stimuleren dat in alle lidstaten en op alle
begrotingsterreinen controlemechanismen tot stand worden gebracht die een
gelijkwaardig niveau van bescherming van de financiële belangen van de
Gemeenschappen verzekeren. Ook dient de Commissie het stelsel van communautaire
administratieve sancties te verbeteren en aan te vullen. Ingevolge het partnerschap
dient, in het kader van een groeiende samenwerking tussen de lidstaten en
de Europese Rekenkamer, op meer adequate wijze gevolg te worden gegeven aan
opmerkingen en conclusies van de Europese Rekenkamer. Voorts moet, in het
kader van de samenwerking tussen de lidstaten en de communautaire instellingen,
onder toepassing van het beginsel van kosteneffectiviteit, gestreefd moet
worden naar bevordering van de samenhang van de controles en vermijding van
nodeloze doublures in de controle, onder meer door het afsluiten van protocollen
tussen de lidstaten en de Commissie. Ook de in art. 209A EG-Verdrag voorziene
samenwerking tussen de lidstaten op het terrein van de EG-fraudebestrijding
dient te worden versterkt. B.19De ratificatie van het verdrag waarin wordt bepaald dat inbreuk op
de financiële belangen van de Gemeenschappen onder het strafrecht valt,
kan pas geschieden nadat binnen de Raad overeenstemming wordt bereikt over
toekenning van een bevoegdheid aan het Hof van Justitie met betrekking tot
derde-pijler-aangelegenheden. Wat is de huidige stand van zaken op dit punt?
(Kamerstuk 24 500, nr. 2, pag. 18)De Europese Raad van Cannes (juni 1995) bepaalde dat de kwestie van de
rol van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in het Europol-Verdrag
en mutatis mutandis in de andere derde-pijler-verdragen (i.c. het DIS-Verdrag
en de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen
van de Europese Gemeenschappen) binnen één jaar diende te worden
opgelost. Door inachtneming van die bepaling konden de drie verdragen ondertekend
worden op 26 juli 1995. Een bevoegdheid van het Hof van Justitie ten aanzien
van interstatelijke geschillenbeslechting is toen door alle lidstaten, met
uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, via een verklaring bij de ondertekening
van het Europol-Verdrag aanvaard. Voor wat betreft de vraag of het Hof ook
bevoegd dient te zijn om prejudiciële vragen van nationale rechters te
beantwoorden om zodoende een uniforme interpretatie van het Europol-Verdrag
te kunnen waarborgen, ligt er een compromis dat wederom voor alle lidstaten,
met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, aanvaardbaar is.
Complicerende factor is nog dat het Verenigd Koninkrijk ook de koppeling van
de genoemde drie verdragen afwijst als het gaat om het formuleren van de rol
van het Hof. Volgens het Verenigd Koninkrijk heeft de Europese Raad van Cannes
alleen bepaald dat ten aanzien van het Europol-Verdrag een nadere regeling
voor het Hof getroffen dient te worden. Nu de Europese Raad van Madrid niet
is staat is geweest een oplossing te vinden, zullen de komende zes maanden
beslissend zijn. B.20Welke lidstaten zijn voorstander van het toekennen van een bevoegdheid
aan het Hof van Justitie met betrekking tot derde-pijler-aangelegenheden?
(pag. 18)Voor wat betreft de rol van het Hof van Justitie in het Europol-Verdrag
was de verhouding: veertien lidstaten voor, één lidstaat tegen
(het Verenigd Koninkrijk) (zie ook het antwoord op vraag B.19). De rol van
het Hof in het DIS-Verdrag en de Overeenkomst aangaande de bescherming van
de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen is formeel nog
niet aan de orde geweest. Een zelfde stemverhouding ligt daarbij in de rede. B.21Wat is de stand van zaken met betrekking tot de vaststelling en inwerkingtreding
van de verordening inzake de administratiefrechtelijke bescherming van de
financiële belangen van de EG? Is het waar dat deze verordening de daadwerkelijke
uitvoering vooruit schuift? Hoe valt dit te rijmen met het drie-fasenplan
van de Europese Commissarissen Liikanen en Gradin? (pag. 18)De Raad heeft op 18 december 1995 bedoelde verordening betreffende de
bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen
vastgesteld.1 Deze is vervolgens als Verordening
(EG, Euratom) nr. 2988/95 bekend gemaakt in het Publikatieblad van de Europese
Gemeenschappen, jrg. 38, nr. L 312 d.d. 23 december 1995 en op de derde dag
daaropvolgend in werking getreden.Op het terrein van het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden reeds geruime
tijd en op grote schaal communautaire administratieve sancties toegepast.
De nieuwe verordening strekt ertoe thans ook ten aanzien van de overige communautaire
beleidsterreinen dergelijke sancties te introduceren. Daartoe bevat de verordening
een algemene, horizontale regeling voor het opnemen in EG-regelgeving van
bij het constateren van fraude op te leggen communautaire administratieve
maatregelen en sancties. De gedragingen die als onregelmatigheden worden aangemerkt
en de administratieve maatregelen en sancties die daarop van toepassing zijn,
moeten overeenkomstig deze verordening in sectoriële regelingen worden
bepaald.In de verordening is aangegeven dat aanvullende algemene bepalingen met
betrekking tot de controles en verificaties ter plaatse op een later tijdstip
zullen worden aangenomen. De Europese Raad van Madrid (15 en 16 december 1995)
heeft de Commissie in dit verband verzocht met spoed een voorstel daartoe
in te dienen en heeft de Ecofin-Raad gevraagd daarover nog vóór
de Europese Raad van Florence (21 en 22 juni 1996) te besluiten.Een strijdigheid met het drie-fasenplan van Liikanen en Gradin valt niet
te onderkennen. B.22Deelt de regering de visie zoals geschetst in het Financieel Dagblad
d.d. 16 en 18 december 1995 dat de regelingen voor douanevervoer zich thans
in een crisis bevinden? (Algemeen) (zie ook pag. 10 van de brief/ reactie
van de regering inzake het rapport van de Europese Rekenkamer)In het bedoelde artikel in het Financieel Dagblad van 16 en 18 december
1995 is onder meer geciteerd uit de mededeling van de Commissie aan de Raad
en het Europees Parlement inzake fraude in de regeling voor douanevervoer,
voorgestane oplossingen en toekomstperspectieven. Deze mededeling vormt een
integraal onderdeel van het werkprogramma van de Commissie voor 1994 «Strategie
ter bestrijding van fraude». De Commissie stelt in deze mededeling dat
de regelingen voor douanevervoer zich thans in een crisis bevinden.Nederland is van mening dat het systeem van douanevervoer inderdaad grote
problemen kent. Gebleken is dat zich met name bij hoogbelaste goederen veel
risico's voordoen. Er zijn structurele maatregelen nodig om deze risico's
beheersbaar te maken. Nederland is van mening dat automatisering de enige
manier is om tot een oplossing van de bedoelde problemen te komen. Nederland
heeft dan ook sterk op de ontwikkeling van een geautomatiseerd systeem aangedrongen.
De Commissie is inmiddels met de ontwikkeling daarvan begonnen en Nederland
zal als één van de pilot-landen het systeem testen. Zolang automatisering
nog niet ingevoerd is wordt gewerkt met een systeem van meldingen en een verhoogde
zekerheidstelling. B.23«De Commissie dient zich uit te spreken over de toereikendheid
van de door controle-instanties op nationaal niveau uitgevoerde controles».
Wat zijn de conclusies van de Commissie ten aanzien van de controles in de
andere EU-lidstaten? (pag. 26)De in de vraag geciteerde zinsnede moet bezien worden in het licht van
de problematiek waarin zij geschreven is: de controle van de Europese landbouwgarantie-uitgaven.Uit de syntheseverslagen van het EOGFL betreffende de goedkeuring van
de rekeningen over de laatste jaren blijkt welke financiële correcties
door de Commissie bij de declaraties van de diverse lidstaten zijn aangebracht.
Deze financiële correcties houden verband met de conclusies die de Commissie
getrokken heeft ten aanzien van de controles in de desbetreffende lidstaten. B.24Was er voor de UCLAF aanleiding om in Nederland een controle te verrichten
buiten de planning om? Welke landen heeft de UCLAF wel onverwacht bezocht,
en naar aanleiding waarvan? (pag. 27)De Commissie (DG XIX Begrotingen, DG VI/EOGFL en DG XX Financiële
Controle) verricht jaarlijks op planmatige wijze controlebezoeken. De Commissie
(UCLAF) daarentegen reageert op signalen, aanwijzingen etc. en verricht controles
die niet in een bij de lidstaten bekende planning zijn opgenomen. Onderzoeken
van UCLAF kunnen mede ten doel hebben bepaalde fraudepatronen in beeld te
brengen.In 1994 heeft in Nederland één UCLAF-onderzoek buiten de
planning om plaatsgevonden. Dit onderzoek had betrekking op EOGFL-garantiegelden
en betrof de uitvoer van kippepoten naar Singapore. Het onderzoek heeft geen
onregelmatigheden aan het licht gebracht. De Commissie maakt niet bekend welke lidstaten UCLAF bezocht heeft. In
het jaarverslag van de Commissie worden de bevindingen van UCLAF verwerkt. B.25Deelt de regering de visie dat juist Nederland, gelet op de bijzondere
positie van de Rotterdamse haven, gediend is met de ontwikkeling van risicoprofielen?
Welke activiteiten ontwikkelt de regering zelf op dit gebied? (pag. 29)De regering is van mening dat Nederland ten zeerste gediend is met de
ontwikkeling van risicoprofielen zowel met betrekking tot de controle die
specifiek gericht is op bedrijven, als de meer goederengerichte controles.
Overigens geldt dit ook voor de andere lidstaten. Risicoprofielen zijn van
belang om de omvangrijke goederenstromen, bij voorbeeld het containerverkeer
in de Rotterdamse haven, op een verantwoorde wijze te kunnen controleren.
De controle-aanpak van Nederland is dan ook gebaseerd op risico-analyse, waarbij
onder meer met behulp van kennis van het bedrijf, de goederenstromen, de bedrijfstak
alsmede ervaringen uit vorige controles, een controleplan voor de fysieke
en administratieve controles van bedrijven wordt opgesteld. De controle door
Nederland bestaat uit een mix van administratieve en fysieke controles. Binnen
Nederland vindt een voortdurende evaluatie plaats van de toegepaste controle-methodieken
gericht op een zo effectief en efficiënt mogelijk verloop van de controles.
De ontwikkeling van risicoprofielen heeft voor Nederland dan ook een hoge
prioriteit. In 1993 is het Douane Informatie Centrum (DIC) opgericht ten behoeve
van de ontwikkeling van risico-analyses voor de gehele douanedienst. De risico-analyses
van het DIC hebben er toe bijgedragen dat van iedere tien containers die door
Nederland aan controle worden onderworpen er bij ruim vier (het exacte cijfer
is 4,3) daarvan de conclusie luidt dat de wetgeving niet of niet voldoende
is nageleefd. Door voortgaande verbetering van dit systeem kan in de toekomst
een verdere verbetering van deze controleresultaten worden verwacht.Ook bij de controles op het gebied van de landbouwuitgaven wordt reeds
jaren gewerkt met risicoprofielen en risico-analyses. Met name door de verschuiving
van aselecte controles naar gerichte, door middel van risico-analyses ingegeven
controles, neemt de effectiviteit van de fraudebestrijding ook bij de in-
en uitvoer van landbouwprodukten toe. Door middel van dergelijke risico-analyses
worden enerzijds de fraudegevoelige onderdelen van een regeling blootgelegd.
Anderzijds wordt risico-analyse binnen een bepaalde produktsector toegepast
op bedrijfsniveau, waardoor bedrijven met een meer dan gemiddeld risico kunnen
worden opgespoord. Deze risico-analyses vormen de basis voor het inrichten
van de controles, waaronder administratieve nacontroles. De wijze waarop Nederlandse
gebruik maakt van risico-analysetechnieken heeft veel positieve aandacht,
zowel van de Commissie als van de andere lidstaten. B.26Waarom maakten vooral de Nederlandse autoriteiten goed gebruik van
de gelden die ter beschikking werden gesteld voor fraude-bestrijding? Wat
deden de andere EU-lidstaten met het budget? (pag. 29)Nederland acht het bestrijden van fraude van zeer groot belang. Dit hangt
samen met de rol van Nederland als distributieland en de bescherming van het
bonafide bedrijfsleven. De gelden die ter beschikking zijn gesteld voor de
fraudebestrijding zijn met name aangewend ten behoeve van investeringen in
kwaliteitsverhogingen van personele aard opdat Nederland zo optimaal
mogelijk is geoutilleerd teneinde snel en effectief fraude te onderkennen
en vervolgens te bestrijden. B.27Stelt de EG aan ieder land een gelijk bedrag ter beschikking voor
de fraudebestrijding en zo nee, volgens welke systematiek vindt de toewijzing
van gelden plaats? (pag. 29)De Commissie stelt ten behoeve van de fraudebestrijding per lidstaat geen
gelijk bedrag ter beschikking. De toewijzing van de middelen aan de lidstaten
is ten eerste afhankelijk van de projecten die door (instanties van) de lidstaten
worden voorgesteld en worden toegewezen door de Commissie en ten tweede van
de stand van zaken ten aanzien van de ontwikkeling van de systemen ter bestrijding
van fraude in de lidstaten. In het verslag over de fraudebestrijding dat de
Commissie jaarlijks uitbrengt, wordt in een apart hoofdstuk verantwoording
afgelegd over de toewijzing van de middelen, zowel onderverdeeld naar soorten
activiteiten in totaliteit bezien als, bij de activiteiten waar dat van toepassing
is, naar de lidstaten die de bedragen toegewezen krijgen en ook de mate waarin
deze door de lidstaten besteed worden. B.28Wat is de stand van zaken met betrekking tot de beschrijving en het
onderhoud van de administratieve organisatie van de produktschappen? (pag.
31)De produktschappen beschikken over een beschrijving van de administratieve
organisatie waarin de procedures met betrekking tot de uitvoering van regelingen
in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (restituties, steunmaatregelen
en inning van landbouwheffingen) zijn vastgelegd. Voor enkele regelingen moet
de administratieve organisatie nog worden geactualiseerd. Hierover heeft de
minister van LNV aan de produktschappen medegedeeld dat, in het kader van
de erkenning als betaalorgaan, deze aanpassingen vóór 15 oktober
1996 gerealiseerd dienen te zijn. Over de actualisering vindt op ambtelijk
niveau overleg plaats. B.29Op pag. 36 van Kamerstuk 24 500, nr. 2, is te lezen dat de decentralisatiebrieven
nog maar door twee provincies voor akkoord zijn getekend. Betekent dit dat
de rijksoverheid het risico loopt geconfronteerd te worden met claims van
de Europese Commissie ten aanzien van eventuele ten onrechte genoten financiële
bijdragen aan andere provincies? Waarom zijn de decentralisatiebrieven inzake
de uitvoering van de EFRO-programma's nog slechts door twee provincies voor
akkoord getekend?Dat niet alle betrokken provincies de decentralisatiebrief hebben ondertekend,
is te wijten aan het feit dat de desbetreffende provincies zich niet kunnen
verenigen met de wijze waarop de staatssecretaris van Economische Zaken de
verantwoordelijkheid voor terugbetaling van ten onrechte uitgekeerde gelden
in de decentralisatiebrief heeft verwoord. Op dit moment vindt over de feitelijke
inhoud van de decentralisatiebrief nog overleg plaats met de desbetreffende
provincies.Overigens kan de Europese Commissie, óók in de situatie
waarin alle provincies de decentralisatiebrief hebben ondertekend, de Nederlandse
staat te allen tijde subsidiair aanspreken voor terugbetaling van ten onrechte
aan de provincies betaalde bedragen. In het uitzonderlijke geval dat
de Europese Commissie en de provincie niet tot een vergelijk kunnen komen,
zal de staat moeten betalen. B.30Alleen het controleplan en de rapportages van de DAD van het ministerie
van LNV bevatten passages over de Europese structuurfondsen, waarmee de toezegging
van de minister van Financiën aan de Europese Commissie dat de DAD's
van alle betrokken ministeries zouden meewerken slechts ten dele is nagekomen.
Wat is hiervoor de reden? Wat doet de regering er aan? (Kamerstuk 24 500,
nr. 2, pag. 43)De departementale accountantsdienst van het ministerie van EZ heeft zich
vooral gericht op de beoordeling van de regionale beschrijvingen van beheer-
en controlesystemen betreffende het EFRO en op het geven van adviezen aan
de regio's inzake noodzakelijke verbeteringen. In dit verband heeft de accountantsdienst
van EZ een controleprotocol opgesteld ten behoeve van de accountantscontrole
onder verantwoordelijkheid van de EFRO-regio's, waarin de eisen zijn opgenomen
waaraan de controles van de bij de provincie fungerende accountant moeten
voldoen. Voorts wordt in samenwerking tussen de departementale accountantsdiensten
van EZ en LNV een beschrijving opgesteld van de structuur van de jaarlijkse
controles van de regio's betreffende structuurfondsgelden, waarin wordt toegelicht
waarop de reviews van EZ en LNV zich richten. Deze beschrijving zal te zamen
met de regionale beschrijvingen betreffende de beheer- en controlesystemen
inzake structuurfondsen worden toegezonden aan de Commissie. Binnen SZW heeft,
mede met inschakeling van de departementale accountantsdienst, een grondig
onderzoek plaatsgevonden naar de wijze waarop het beheer en controle betreffende
de ESF-gelden verbeterd zouden kunnen worden. Dit onderzoek heeft geresulteerd
in een plan van aanpak dat nu wordt uitgevoerd.Voorts zij erop gewezen dat bij brieven van november respectievelijk december
1995 de departementale accountantsdiensten van EZ en SZW een controleplanning
betreffende de structuurfondsgelden hebben toegestuurd aan de Commissie. B.31Hoe is het te verklaren dat in de lidstaten waar de meeste fraude
en onregelmatigheden inzake eigen middelen hebben plaatsgevonden, de terugvorderingspercentages
het laagst zijn? Zijn de lidstaten (Duitsland, Frankrijk, Italië en Verenigd
Koninkrijk) sancties opgelegd? Bij welk eigen middel concentreerden zich de
fraude en onregelmatigheden? Heeft de Commissie hiertegen reeds maatregelen
genomen en zo ja, welke? (pag. 54)De Commissie verplicht de lidstaten de bij fraude en onregelmatigheden
ontdoken eigen middelen na te vorderen. Niet bekend is wat de oorzaak is van
de verschillen in de bedoelde terugvorderingspercentages per lidstaat.Ten aanzien van de vraag of aan de lidstaten sancties zijn opgelegd kan
opgemerkt worden dat dit niet het geval is aangezien er ter zake geen sancties
gelden. Wel is het zo dat de lidstaten in de regel aansprakelijk zijn voor
fouten die zij maken bij de heffing van de eigen middelen.Blijkens het jaarverslag fraudebestrijding van de Commissie over 1994
heeft het grootste aantal meldingen van fraude en onregelmatigheden betrekking
op invoerrechten. De maatregelen van de Commissie in het kader van de fraudebestrijding
richten zich niet specifiek op één middel maar hebben betrekking
op alle traditionele eigen middelen. Wel worden bepaalde risicosectoren onderscheiden
waar de complexiteit van de fraude of de grensoverschrijdende en internationale
aard ervan specifieke steun op communautair niveau noodzakelijk maken. De
maatregelen van de Commissie op het terrein van de fraudebestrijding worden
uiteengezet in de jaarlijkse werkprogramma's. B.32Welke consequenties heeft de regering verbonden aan de kritiek van
de Europese Rekenkamer met betrekking tot de eigen middelen? (pag. 55 en 56)Met betrekking tot de bevindingen uit het jaarverslag 1991 van de Europese
Rekenkamer kan worden opgemerkt dat het boekhoudsysteem is aangepast. Daardoor
wordt tevens voorkomen dat rechten met vertraging aan de Commissie ter beschikking
worden gesteld. De opmerking inzake niet afgedragen eigen middelen heeft betrekking
op een incident. Inmiddels beschikt Nederland over een specifieke boekhouding
voor de invoerrechten.Ten aanzien van de opmerkingen over het jaarverslag 1993 van de Europese
Rekenkamer kan het volgende worden opgemerkt. Nederland heeft een controlebeleidsplan
opgesteld, dat zowel betrekking heeft op de gebruikelijke fysieke en administratieve
controles bij ondernemingen die gebruik maken van speciale regelingen, als
op de verhoging van het aantal fysieke en administratieve controles na de
invoer die bij overige ondernemingen worden verricht.De opmerkingen van de Europese Rekenkamer inzake suiker hadden betrekking
op een partij suiker waarvoor opslagvergoedingen werden betaald, maar die
later is vernietigd. De bedragen die voor de opslag van de vernietigde suiker
waren verkregen, zijn door het desbetreffende betaalorgaan teruggevorderd. B.33Is de minister bereid het overzicht zoals door de ARK aangeduid op
pag. 63 zo spoedig mogelijk aan de Miljoenennota toe te voegen, ook als hem
dat enige moeite kost?Zie hiervoor het antwoord op vraag B.12. B.34Is de minister het eens met de suggestie van de ARK dat een gezamenlijke
oplossing van de uitvoeringsproblemen de voorkeur verdient en deze op de IGC
1996 aan de orde moet komen? (pag. 65)De regering deelt de opvatting van de Algemene Rekenkamer dat naar een
gezamenlijke oplossing van de gesignaleerde knelpunten moet worden gezocht
om een nauwere samenwerking tussen de Europese en de nationale Rekenkamers
mogelijk te maken. De regering betwijfelt echter of de Intergouvernementele
Conferentie 1996 wel de juiste plaats is om die knelpunten aan de orde te
stellen. Voor zover sprake is van methodologische knelpunten zullen
deze besproken moeten worden in het reguliere overleg dat de Europese en de
nationale Rekenkamers voeren. Dit overleg moet leiden tot afstemming op het
terrein van de bij de controle te hanteren uitgangspunten, overeenstemming
inzake de bij de controle te hanteren normen alsmede stroomlijning van de
controle-aanpak. De gesignaleerde juridische knelpunten liggen
voor het grootste deel veeleer op het vlak van de nationale wetgeving
en kunnen naar hun aard dan ook niet door Europese Verdragswijzigingen worden
opgelost. B.35In Bijlage 4 van het rapport «Beheer en controle EG-geldstromen
in Nederland» (Kamerstuk 24 500, nr. 2, pag. 93–94) worden
de belangrijkste belemmeringen voor samenwerking tussen de Europese en de
Algemene Rekenkamer op het terrein van de verklaring van betrouwbaarheid beschreven.
Is de Nederlandse regering van mening dat de Nederlandse wetgeving zodanig
dient te worden aangepast dat deze belemmeringen worden weggenomen, teneinde
de kans te verkleinen met kortingen of claims van de Europese Commissie geconfronteerd
te worden?Volgens de regering bestaat er geen rechtstreeks verband tussen enerzijds
de kans dat Nederland wordt geconfronteerd met kortingen of claims van de
Commissie en anderzijds de wijze waarop de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer
en die van de Europese Rekenkamer zich tot elkaar verhouden. De kans dat de
Commissie Nederland kortingen en claims oplegt wordt primair bepaald door
de wijze waarop de in ons land met de uitvoering en het beheer belaste instanties
de communautaire regelgeving uitvoeren c.q. de desbetreffende Gemeenschapsmiddelen
besteden dan wel vaststellen en innen.De regering heeft kennis genomen van de in de nota van de Algemene Rekenkamer
geconstateerde knelpunten die verdergaande samenwerking tussen de Europese
en de Algemene Rekenkamer kunnen belemmeren. De regering is van mening dat
samenwerking tussen de diverse Europese controle-instanties – waaronder
de Rekenkamers – eerst dan goed van de grond kan komen indien dergelijke
knelpunten die samenwerking niet meer belemmeren. Methodologische knelpunten
vragen naar de mening van de regering primair om nader overleg tussen de Europese
en de nationale Rekenkamers dat moet leiden tot afstemming op het terrein
van de bij de controle te hanteren uitgangspunten, overeenstemming inzake
de bij de controle te hanteren normen, en stroomlijning van de controle-aanpak.
Voor oplossing van de door de Algemene Rekenkamer gesignaleerde juridische
knelpunten zij verwezen naar het antwoord op vraag B.2. B.36Staat op de agenda van de IGC het vinden van een gezamenlijke oplossing
voor de uitvoeringsproblemen bij de samenwerking tussen de Europese Rekenkamer
en de nationale Rekenkamers? (pag. 65)Zie het antwoord op vraag B.34. B.37Hoe heeft de regering in de nota «Zalm» een overzicht
kunnen geven van de netto-positie terwijl het totaalbeeld van de gelden die
in Nederland terechtkomen ontbreekt? (pag. 66)Zie hiervoor het antwoord op vraag B.12. B.38Bestaat er discrepantie tussen de taken die de Algemene Rekenkamer
zijn toegewezen in het Verdrag van Maastricht en de bevoegdheden die zij heeft
op basis van de huidige nationale wettelijke voorschriften? (pag. 67)In het Verdrag van Maastricht zijn geen taken aan de Algemene Rekenkamer
toegewezen. Wel is in het Verdrag van Maastricht, in aanvulling op de reeds
bestaande Verdragsbepalingen, voor de Europese Rekenkamer in artikel 188C
de bepaling opgenomen dat de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen
aan het Europese Parlement en aan de Raad een verklaring voorlegt waarin de
betrouwbaarheid van de rekeningen en de regelmatigheid en de wettigheid van
de onderliggende verrichtingen worden bevestigd. Het EG-Verdrag bevat uitsluitend
bepalingen voor Europese instellingen. De Algemene Rekenkamer is dat niet;
de vraag naar een mogelijke discrepantie is dan ook niet opportuun. Indien
de vraag moet worden opgevat als een mogelijke discrepantie tussen de taken
van de Europese Rekenkamer en de Algemene Rekenkamer wordt verwezen naar het
antwoord op vraag B.2. C. Kamerstuk 24 540, nr. 1, Interdepartementaal beleidsonderzoek
1995: Europese uitgaven C.1Waarom gaan de heroverwegingsrapporten niet vergezeld van een beleidsinhoudelijke
brief? Wanneer kan de Kamer alsnog een regeringsstandpunt tegemoet zien bij
de verschillende ambtelijke voorstellen uit dit beleidsonderzoek?In de ambtelijke werkgroepen is bezien welke mogelijkheden er zijn om
door wijziging van de financieringssystematiek en het beleid van de Europese
Unie te komen tot een verbetering van de Nederlandse netto-positie ten opzichte
van de EG-begroting en tot een verlaging van de Nederlandse afdrachten aan
de Unie. De technische scenario's die daarbij ter tafel zijn gekomen dienen
in de eerste plaats als oriëntatie voor de in de toekomst te voeren discussie
over herziening van de financieringssystematiek en het beleid van de EU. Deze
discussie zal plaatsvinden aan de hand van een analyse die de Commissie onmiddellijk
na afloop van de IGC zal presenteren. In onderlinge samenspraak met gelijkgezinden
en uiteraard mede onder invloed van de voorstellen die de Commissie te zijner
tijd op tafel zal leggen, zal bepaald moeten worden hoe en op welke wijze
de regering concreet zal opereren. Het denken over de hervorming van het gemeenschappelijk
landbouwbeleid zal meer vorm krijgen naar aanleiding van een nota van de minister
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij die binnenkort het licht zal zien. C.2Heeft de Commissie de beide rapporten, over de effecten van de uitbreiding
op het Uniebeleid en op de middelen voor het GLB, aangeboden aan de Europese
Raad te Madrid? Wanneer kan de Kamer beide rapporten met regeringsstandpunten
tegemoet zien?Ja. Beide rapporten gaan de Kamer zo spoedig mogelijk toe. Wanneer de
beide rapporten in Brussel in Raadskader ter bespreking voorliggen zal de
regering haar standpunt terzake aan de Kamer doen toekomen. De minister van
LNV heeft de Kamer reeds per brief geïnformeerd over het Witboek betreffende
de toekomst van het GLB (kenmerk IZ/952 356 d.d. 11 december 1995). C.3 en C.4Met welke «gelijkgezinden» en andere belangengroeperingen
denkt de regering de voorbereidingen op de Raadsdiscussies inzake de noodzakelijke
beleidshervormingen te verbreden? Erkent de regering dat uiteindelijk ook
de steun van de «niet-gelijkgezinde» lidstaten voor belangrijke
beleidshervormingen noodzakelijk zal zijn? Hoe denkt zij die steun op den
duur te verwerven?Bij de discussies over beleidshervormingen in de Unie zal Nederland per
dossier aansluiting zoeken bij gelijkgezinden. Aangezien de discussies gevoerd
zullen worden over de gehele breedte van het beleidsveld, is op voorhand niet
eenduidig vast te stellen hoe een groep van gelijkgezinden er zal uitzien.
Ook is niet op voorhand duidelijk of een dergelijke coalitie een stabiel dan
wel een wisselend karakter zal kennen. In deze benadering wordt geen enkele
mogelijke partner uitgesloten. Het verwerven van steun c.q. het overtuigen
van andersdenkenden zal uiteindelijk beheerst worden door dezelfde realiteit
als die van alledag in Brussel; het zal een kwestie zijn van geven en nemen,
waarbij elk van de lidstaten of coalities daarbij een zo bevredigend mogelijk
totaalresultaat wenst te boeken. C.5 en C.6Is de invalshoek voor dit beleidsonderzoek, te weten «te komen
tot een verbetering van de Nederlandse netto-positie vis-à-vis de EG-begroting»,
niet te beperkt om een geloofwaardige aanzet te geven voor een herstructurering
van de gehele financieringssystematiek van de EU? Is de minister van Financiën
bereid om ook aan de volgende invalshoeken fundamentele aandacht te schenken
bij de voorbereiding op de discussie over de financiële herstructurering
van de EU:– effectiviteit efficiency Europese uitgaven,– bestrijding fraude en oneigenlijke uitgaven,– afslanking bureaucratie en– voorkomen rondpompen van subsidiegelden?De invalshoek van de beleidsonderzoeken is inderdaad te bezien hoe, door
wijziging van de financieringssystematiek en het beleid van de Europese Unie,
gekomen kan worden tot een verbetering van de Nederlandse netto-positie vis-à-vis
de EG-begroting en tot een verlaging van de Nederlandse bruto-afdrachten.
Een argumentatie gebaseerd op financieel eigenbelang wordt in het algemeen
goed begrepen in Brussel. Dit neemt echter niet weg dat een dergelijke redenatie
niet voldoende is om een overtuigende aanzet te geven tot hervorming van financieringssystematiek
en beleid. Bij de analyse van de financieringssystematiek en het beleid heeft
de ambtelijke werkgroep daarom ook niet alleen gekeken naar de betaalbaarheid
van het beleid voor Nederland èn de Unie als geheel, maar is ook nadrukkelijk
gekeken naar effectiviteit en efficiency van de uitgaven, het voorkomen van
het rondpompen van subsidiegelden en de mate waarin de afdrachten van de lidstaten
aan de Unie in overeenstemming zijn met de relatieve welvaart van de lidstaten.Ook in de rapporten is reeds geconcludeerd dat los van de noodzakelijke
hervormingen voldoende aandacht dient te bestaan voor een effectieve en efficiënte
besteding van middelen en de fraudebestendigheid van het beleid. Vanzelfsprekend
zal de regering ook in het verdere traject van de voorbereiding van de discussie
over financiële herstructurering fundamentele aandacht schenken aan deze
aspecten, alsmede aan aspecten als transparantie, efficiency, effectiviteit
en fraudebestendigheid van het beleid. C.7Kan de regering de Kamer een gedetailleerder tijdschema verschaffen
inzake de verschillende activiteiten van regering èn Commissie ter
voorbereiding op de discussies in de Raad over de noodzakelijke beleidshervormingen
(die z.s.m. na de afloop van de IGC 1996, naar schatting medio 1997, dienen
te starten), en de daarop volgende onderhandelingen over het nieuwe Eigen-Middelenbesluit?De Europese Raad van Madrid heeft de Commissie opgedragen om, parallel
aan de IGC, een analyse van het financieringsstelsel van de Europese Unie
op te stellen. Deze analyse wordt na afloop van de IGC aan de Raad voorgelegd
opdat onmiddellijk in aansluiting op de IGC de Algemene Raad en de Ecofin-Raad
de besprekingen over de herziening van het stelsel kunnen beginnen. De regering
zal zich te zelfder tijd beraden over haar stellingname ten aanzien van de
respectieve deelonderwerpen van deze materie. C.8Kan de Kamer de beschikking krijgen over de analyse die de Commissie
maakt van de effecten van de uitbreiding van de Unie evenals over de studie
over de middelen inzake de landbouw met het oog op de toekomstige toetreding? Zie het antwoord op vraag C.2 supra. C.9Wanneer wordt het onderzoek van de minister van LNV naar de toekomst
van het GLB gepresenteerd?Volgens verwachting wordt de toegezegde discussienota eind januari of
begin februari gepresenteerd. C.10Kan een inschatting gemaakt worden hoe groot de kans is dat er tot
en met 1999 (met name vanaf 1997) ruimte onder het landbouwrichtsnoer zal
zijn? Vindt de Nederlandse regering dat een onderschrijding ten opzichte van
het landbouwrichtsnoer opgevuld mag worden met nieuw of gewijzigd beleid,
of dat dit zoveel mogelijk moet worden voorkomen? (Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven, deel I (landbouwuitgaven), pag. 7)Zoals in het interdepartementale beleidsonderzoek deel I reeds is aangegeven
kan er, doordat enerzijds het landbouwrichtsnoer in reële termen groeit
en doordat anderzijds veel landbouwuitgaven in nominale termen vastliggen
en subsidies veelal aan quota zijn gebonden, een ruimte ontstaan onder het
landbouwrichtsnoer die oploopt tot circa 7 miljard ECU in 1999. Hoewel een
zekere mate van onderbesteding waarschijnlijk is, zal een dergelijke ruimte
echter alleen kunnen ontstaan bij een zeer stringent budgetbeleid waarbij
benutting van deze ruimte door nieuw dan wel gewijzigd beleid wordt voorkomen.
In de nota «Dynamiek en vernieuwing» (Kamerstukken II, vergaderjaar
1994/1995, 24 140, nrs. 1–2) is reeds aangegeven dat de Nederlandse
regering streeft naar handhaving van bestaande Europese budgettaire kaders
en een maximale beheersing van de uitgaven binnen deze kaders. Ook in de Nota
netto-positie (Kamerstukken II, vergaderjaar 1994/1995, 24 099, nr. 1)
is reeds aangegeven dat de inzet van Nederland, zeker daar waar het uitgaven
betreft waar de Raad de meeste zeggenschap over heeft, gericht zal moeten
zijn op een zo terughoudend mogelijk resultaat. De regering is dan ook van
mening dat ernaar gestreefd moet worden een onderschrijding van het landbouwrichtsnoer
zoveel mogelijk vrij te houden om de budgettaire problematiek op te vangen
die samenhangt met toekomstige toetredingen tot de Europese Unie, de ontwikkeling
van de wereldmarkt en een nieuwe GATT/WTO-ronde aan het eind van deze eeuw. C.11Op pag. 9 van het Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese uitgaven,
deel I (landbouwuitgaven) staat dat, ten aanzien van de Nederlandse Gemeenschappelijke-Landbouw
(GLB)-ontvangsten in geval van opvulling van het landbouwrichtsnoer met nieuw
dan wel gewijzigd beleid, de verwachte Nederlandse ontvangsten bij ongewijzigd
beleid lineair zijn opgehoogd (t.o.v. een situatie waarin geen opvulling plaatsvindt).
Hoe realistisch is deze veronderstelling, gegeven het feit dat de hervormingen
van de afgelopen jaren niet op een dergelijke neutrale manier, maar nadelig
voor de Nederlandse ontvangsten zijn uitgepakt?Over de juistheid van de aanname dat, bij opvulling van de ruimte onder
het landbouwrichtsnoer, de Nederlandse ontvangsten lineair toenemen kunnen
op dit moment geen harde uitspraken worden gedaan. Wel dient hier een onderscheid
gemaakt te worden tussen de ingrijpende MacSharry-hervormingen enerzijds en
regelmatig voorkomende bijstellingen van beleid of introductie van nieuw beleid
op deelterreinen anderzijds. Commissievoorstellen voor wijziging van beleid
dan wel introductie van nieuw beleid worden door de regering beoordeeld op
een veelheid van aspecten, waarvan het budgettaire er één
is. Wat het budgettaire aspect betreft wordt gestreefd naar een zo hoog mogelijk
aandeel voor Nederland. Als voorbeeld van recente wijziging van beleid waar
Nederland in hoge mate van profiteert, zowel in termen van stabiele afzetmarkten
als in termen van financiële overdrachten, kan de agromonetaire regeling
worden genoemd. De regering is dan ook van mening dat genoemde aanname geenszins
onrealistisch is. C.12Eén van de Nederlandse beleidsuitgangspunten is: «actief
aansturen op een goede en tijdige afstemming met andere landen». Bij
welke landen kan Nederlands steun vinden voor haar beleid van zoveel mogelijk
marktconformiteit, terugdringing van de landbouwuitgaven en overgang naar
meer directe inkomenssteun? (pag. 9)De aanzet tot het Nederlands beleid ten aanzien van de toekomst van het
GLB in het licht van de uitbreiding van de Europese Unie met de MOE-landen,
zal worden gegeven door minister Van Aartsen in de reeds toegezegde discussienota
hieromtrent. Eerst na afronding van deze discussie kan worden bezien hoe zich
deze aanzet verhoudt tot de posities van de andere lidstaten, voorzover de
verschillende lidstaten hieromtrent reeds duidelijkheid hebben verschaft. C.13Kan de regering een overzicht geven van de netto-posities ten aanzien
van de EU landbouwbegroting van de andere EU lidstaten? (pag. 9)In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de netto-posities ten
aanzien van de EG-begroting van de EU-12, in absolute getallen en als percentage
van het BNP. Deze cijfers zijn gebaseerd op het Jaarrapport van de Europese
Rekenkamer 1994. Over het jaar 1995 zijn nog geen realisatiecijfers bekend. Netto-positie t.a.v. GLB  in
mln. ECU'sals % van het BNP Ierland1 192,63,37Griekenland2 204,02,98 Denemarken  609,30,51Spanje1 956,80,41 Frankrijk1 477,90,13Portugal76,90,10 VK– 357,9– 0,04Italië– 581,1– 0,06 Nederland– 287,0– 0,10België– 303,1– 0,16 Duitsland5 914,5– 0,35Luxemburg– 73,9– 0,60C.14Het aandeel van de MacSharry-steun in het Gemeenschappelijk Landbouw
Beleid (GLB) loopt op van bijna 50% in 1995 tot ± 55%; van deze MacSharry-steun
ontvangt Nederland 1,1%. Heeft de genoemde 55% betrekking op het jaar 1999?
Vindt de Nederlandse regering dat Nederland onevenredig weinig profijt heeft
van de MacSharry-steun, mede gelet op de verwachting in tabel 2.3 dat de Nederlandse
netto-positie ten aanzien van het GLB verslechtert van minus 0,9 mrd. gulden
in 1995 tot minus 1,9 mrd gulden in 1999? (Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven deel I (landbouwuitgaven), pag. 9 t/m 11) In 1996 is de MacSharry-hervorming begrotingstechnisch geheel doorgevoerd.
Genoemde 55% geldt dan ook vanaf 1996. Inderdaad is de regering van mening
dat Nederland in budgettaire zin onevenredig weinig profijt trekt van de MacSharrysteun.
Dit neemt niet weg dat elke lidstaat en dus ook Nederland wel degelijk baat
heeft bij de achterliggende doelstellingen van de MacSharry-hervormingen,
te weten het beter beheersbaar maken van de budgettaire lasten van het GLB,
een meer marktconform landbouwbeleid en het daardoor mogelijk maken van de
GATT-overeenkomst. C.15Door de omschakeling van prijsondersteuning naar hectare-toeslagen
in de granensector zijn de EU uitgaven voor deze sector toegenomen van 5,5
mrd. ECU in 1992 tot 10,5 mrd. ECU in 1995. Kan hieruit worden geconcludeerd
dat de MacSharry-hervormingen in de granensector zijn mislukt, of (en zo ja,
in welke mate) is de verslechtering voor het budget van 5 mrd ECU aanwijsbaar
ten goede gekomen aan de consumenten via lagere graanprijzen? (Interdepartementaal
beleidsonderzoek Europese uitgaven, deel I (landbouwuitgaven), deel I (landbouwuitgaven),
pag. 11)Zoals hierboven reeds is aangegeven werd met de MacSharry-hervormingen
beoogd zowel de budgettaire lasten van het GLB beter beheersbaar te maken
als een GATT-overeenkomst op landbouwterrein mogelijk te maken. De met de
MacSharry-hervormingen gepaard gaande stijging van de budgettaire lasten kan
verklaard worden uit het feit dat niet alleen de kosten van interventie, die
reeds budgettaire lasten met zich meebrachten, maar ook de uit de MacSharry-hervormingen
resulterende prijsdalingen opgevangen moeten worden door budgettair gedragen
inkomenssteun. Het behelst hier dus niet uitsluitend een omzetting van budgettaire
lasten (van interventiekosten in inkomenssteun), maar ook een verschuiving
van de lasten van de consument (hoge prijzen) naar het budget (inkomenssteun).
Wat betreft de prijsdalingen die aan de consument en aan de veevoederindustrie
ten goede komen geldt dat de garantieprijs voor granen in 1992 40 cent per
kilo bedroeg en in 1995 26 cent per kilo. Hierbij moet wel worden aangetekend
dat de marktprijzen zich in uitzonderlijke situaties enigszins boven de garantieprijs
kunnen bewegen. Momenteel is dit het geval: de marktprijs voor granen bedraagt
nu circa 31 cent per kilo. De regering verwacht dat de beoogde doelen van
de MacSharry-hervormingen, stabilisatie van produktie en landbouwuitgaven
van althans het hervormde deel van het GLB, de komende jaren gerealiseerd
kunnen worden. C.16De MacSharry-hervorming heeft o.a. slecht uitgewerkt voor de Nederlandse
netto-positie door de introductie van criteria met betrekking tot bedrijfsgrootte
en veebezetting, waardoor de steun aan relatief grote, intensieve Nederlandse
bedrijven wordt begrensd. Kan hieruit worden geconcludeerd dat relatief efficiënte
(Nederlandse) producenten worden benadeeld? (Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven, deel I (landbouwuitgaven), pag. 12)De introductie van genoemde criteria heeft alleen plaats gehad in de rundvleesmarktordening.
Het gevolg ervan is dat in Nederland relatief weinig veehouders voor de volledige
compensatie in aanmerking komen. Overigens is de achtergrond van deze criteria
dat intensieve bedrijven niet gecompenseerd hoeven te worden omdat zij een
voordeel hebben vanwege goedkoper veevoer (vanwege de graanprijsverlaging).
De compensaties zijn vooral gericht op bedrijven die relatief weinig gebruik
maken van aangekocht voer. C.17 en C.18Op pag. 12 van het Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese
uitgaven, deel I (landbouwuitgaven), wordt gesteld dat export met behulp van
restituties de gehele interne markt ontlast. Aangenomen mag worden dat door
de export het aanbod op de interne markt afneemt en de prijzen dus stijgen.
De prikkel voor de agrarische sector om minder (overschotten) te produceren
wordt hiermee teniet gedaan. Waarom wordt dan gesproken over het «ontlasten»
van de interne markt, terwijl in feite de marktwerking wordt verstoord?Op zichzelf geeft het verstrekken van exportrestituties inderdaad verkeerde
economische prikkels in die zin dat de produktie gestimuleerd wordt. Echter,
in het huidige GLB is het verstrekken van exportrestituties gecombineerd met
directe inkomenssteun en produktiebeperkingen. Een zeker percentage van het
produktie-areaal dient te worden braak gelegd als tegenprestatie voor genoemde
inkomensondersteuning. Deze beperkingen gaan tegen dat het verlenen van exportrestituties
leidt tot produktiestijgingen (en dus kostenstijgingen). Door het verstrekken
van exportrestituties kan een deel van de (dure) EU-produktie buiten de EU
worden afgezet (tegen lagere wereldmarktprijzen), waardoor de produktie op
een hoger niveau kan worden gehandhaafd en de interne markt wordt ontlast. C.19Ter compensatie van hervorming van een aantal kleinere produkties
zal in een aantal gevallen directe inkomenssteun worden verleend. Wat zijn
de financiële gevolgen hiervan? (Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven, deel I (landbouwuitgaven), pag. 13)De financiële gevolgen van dergelijke hervormingen zijn nu nog niet
aan te geven. Wel is inmiddels de marktordening voor rijst herzien. De netto
kosten daarvan komen uit op ongeveer 75 MECU op jaarbasis. C.20Trekt de Nederlandse regering uit de tabellen op pag. 19 en 22 van
het Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese uitgaven, deel I (landbouwuitgaven),
de conclusie dat renationalisatie op basis van 50% inkomenscompensatie (scenario
3b) voor Nederland de beste oplossing is, met scenario 2b (50% inkomenscompensatie
via het GLB) als second best optie?Neen. Weliswaar is scenario 3b voor Nederland in financiële zin het
meest gunstig van de gepresenteerde scenario's, dit wil geenszins zeggen dat
dit scenario uiteindelijk voor Nederland de beste oplossing is. Zoals in de
aanbiedingsbrief bij het beleidsonderzoek is vermeld beschouwt de regering
de varianten als technische scenario's die op hun budgettaire gevolgen zijn
doorgerekend. De uiteindelijke standpuntbepaling van Nederland zal niet louter
op basis van deze invalshoek worden gekozen. In dat verband is het ook niet
de bedoeling dat de regering thans expliciet voor één van de
scenario's uit het beleidsonderzoek kiest. C.21Is het, gelet op de budgettaire nadelen van inkomenssteun, waarschijnlijk
dat de Midden-en Oost-Europese landen voor toetreding tot de EU moeten «betalen»
met beperking van hun landbouwproduktie via quota? (Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven, deel I (landbouwuitgaven), pag. 24)In het rapport is aangegeven dat er vanwege de door de GATT opgelegde
restricties feitelijk slechts twee mogelijkheden zijn voor het te voeren
landbouwbeleid na toetreding van de landen van Midden- en Oost-Europa. Ofwel
men grijpt verder in in de produktie in zowel de huidige EU-lidstaten als
de nieuw toetredende landen, ofwel de prijzen worden verder aangepast richting
wereldmarktniveau. Met betrekking tot het verder ingrijpen in het produktieproces
is het maar de vraag of deze optie wenselijk en mogelijk is gezien de schaal
waarop de produktie na toetreding verder beperkt zou kunnen moeten worden.
Met betrekking tot de optie van een verdere prijsaanpassing blijkt uit het
onderzoek dat compensatie van de resulterende inkomensdalingen niet permanent
en volledig, of bijna volledig, gecompenseerd zullen kunnen worden vanwege
de budgettaire gevolgen die dit met zich zou meebrengen. C.22Waarom verslechtert de Nederlandse netto-positie door de MacSharry
regelingen (stelsel van directe inkomenssteun) en verbetert de Nederlandse
netto-positie als gevolg van een volledig omschakeling op directe inkomenssteun?
(pag. 28)Onder de MacSharry-regelingen betaalt Nederland via de EG-begroting fors
mee aan de gestegen budgetlasten voor het beleid in sectoren waar Nederland
zelf nauwelijks financieel profijt van ondervindt vanwege het lage aandeel
in de produktie. Het gaat dan om granen, oliehoudende zaden, eiwithoudende
gewassen en rundvlees. Bij verdere hervorming conform de MacSharry-systematiek
zou Nederland via de EG-begroting opnieuw fors meebetalen aan de stijgende
budgetlast; hier staat echter tegenover dat deze hervorming twee voor Nederland
zeer belangrijke beleidsterreinen – de zuivelsector en de suikersector –
zou beslaan, zodat naar verwachting de toename van de ontvangsten van Nederland
groter zal zijn dan de toename van de financiële lasten. C.23De ruimte binnen het landbouwrichtsnoer zou kunnen oplopen tot 7
mrd. ECU in 1999, terwijl het aandeel van het Landbouw richtsnoer in de totale
vastleggingskredieten van ± 47% in 1995 naar ± 45,5% in 1999
gaat. Zou het niet voor de hand liggen de ruimte binnen het landbouwrichtsnoer
niet op te vullen, zodat het gewicht van de landbouwuitgaven binnen de EU
begroting meer in overeenstemming zou komen met het gewicht van de agrarische
sector in de gehele economie? Wat vindt de regering van de suggestie het landbouwrichtsnoer
nominaal te begrenzen? (Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese uitgaven,
deel I (Landbouwuitgaven), pag. 27 en Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven, deel II (overige uitgaven en algemene aspecten), pag. 6)Zoals hiervoor reeds is aangegeven streeft de regering naar handhaving
van bestaande Europese budgettaire kaders en een maximale beheersing van de
uitgaven binnen deze kaders. De regering is derhalve van mening dat benutting
van een onderschrijding van het landbouwrichtsnoer voor nieuw dan wel gewijzigd
beleid zoveel mogelijk dient te worden voorkomen. Voorts is de regering van
mening dat toetreding van de landen van Midden- en Oost-Europa niet mag leiden
tot onaanvaardbare lastenstijgingen. Toetreding zou zoveel mogelijk dienen
plaats te vinden binnen bestaande budgettaire kaders. Daarnaast zijn er andere
belangrijke toekomstige budgettaire onzekerheden die samenhangen met de wereldmarktontwikkeling
en een nieuwe GATT/WTO-ronde aan het eind van deze eeuw. Uit dien hoofde zou
ernaar gestreefd moeten worden de ruimte die onder het landbouwrichtsnoer
ontstaat zoveel mogelijk vrij te houden om de budgettaire problematiek die
samenhangt met verdere uitbreiding van de Unie en andere onzekerheden op te
vangen. Bij de onderhandeling over nieuwe Financiële Perspectieven
na 1999 zal bezien moeten worden hoe dit concreet wordt vormgegeven. C.24Kan inzake het functioneren van het huidige structuurbeleid de volgende
informatie verschaft worden:a. Hoe groot is de omvang van de verplichtingen op de lopende begroting
en meerjarenbegroting van de diverse structuurfondsen inzake projecten, die
tot op heden slechts geleid hebben tot een eerste betalingsvoorschot?b. Tot welke jaren van het eerste betalingsvoorschot is deze omvang
terug te leiden?c. Van welk aandeel van deze verplichtingen mag verwacht worden dat
voor de betreffende projecten geen aanspraak meer gedaan zal of kan worden
op vervolgbetalingen, omdat niet voldaan zal kunnen worden aan de daartoe
gestelde verantwoordingsverplichtingen?d. Klopt het dat deze zgn. oude verplichtingen niet van de (meerjaren-)
begroting geschrapt mogen worden? Zo ja, op grond van welke afspraken?e. Als voor een bepaald project na ontvangst van een eerste betalingsvoorschot
geen aanspraak meer gedaan wordt of kan worden op vervolgbetalingen, wordt
dan alsnog voor het eerste betalingsvoorschot verantwoording gevraagd? Zo
ja, welke criteria kunnen hiertoe gehanteerd worden en wordt eventueel tot
terugvordering overgegaan indien daaraan niet voldaan wordt c.q. kan worden?f. Kan nader uit deze problematiek en meerjarige onderbestedingen
bij de structuurfondsen nader onderbouwd worden dat er binnen de huidige structuur
van het structuurbeleid sprake is van een «absorptieprobleem»?
Zo ja, kan nader toegelicht worden bij welke fondsen, in welke regio's en
sectoren en in welke mate dit absorptieprobleem zich voordoet?g. Mag uit deze ervaringen worden opgemaakt dat van de lage eisen,
die gesteld worden aan de uitbetaling van een eerste voorschot voor projecten,
grootschalig misbruik wordt gemaakt?h. Zo ja, is dat op zich geen reden, ook voor de netto-ontvangers,
om de structuur van het structuurbeleid fundamenteel aan de orde te stellen?
(pag. 7)De onder a t/m c en het tweede deel onder f gevraagde informatie kan door
de regering niet worden gegeven, omdat de lidstaten niet beschikken over deze
informatie. Wat betreft de overige, op deze informatie gegronde, vraagpunten
kan, zij het in algemene zin, het volgende worden opgemerkt.Sluimerende, niet meer actieve verplichtingen dienen uit de boeken te
worden geschrapt (zie het antwoord op vraag A.5). Dit zal niet leiden tot
een lagere behoefte aan verplichtingenruimte, omdat de Raad en het Europees
Parlement zijn overeengekomen dat de voor de structuurfondsen voor de periode
1993 t/m 1999 voorgenomen beleidsuitgaven volledig worden gerealiseerd.Voor het verstrekken van betalingsvoorschotten en het afleggen van verantwoording
over de besteding van de betalingsvoorschotten worden in de zogenoemde Coördinatieverordening
voor de structuurfondsen (Verordening (EEG) nr. 2082/93, Publikatieblad van
de Europese Gemeenschappen, jrg. 36, nr. L 193 d.d. 31 juli 1993) duidelijke
regels gesteld (zie onder meer art. 21 betreffende de betalingen). Deze regels
impliceren dat tot terugvordering van verstrekte voorschotten dient te worden
overgaan als deze niet conform de voorwaarden, die aan de bijdrage voor het
programma of project zijn gesteld, zijn besteed. Met betrekking tot de vertragingen kan het volgende gesteld worden. Na
de overeenkomst met betrekking tot de huidige Financiële Perspectieven
zijn de richtlijnen vastgesteld voor de besteding van structuurfondsmiddelen.
Vervolgens hebben de lidstaten op basis van deze richtlijnen hun verzoeken
om financiële steun kunnen indienen. In veel gevallen heeft het opstellen
en het indienen van deze programma's enige tijd gekost. Bovendien is de definitieve
vaststelling van een programma voor een bepaald land het resultaat van besprekingen
tussen de Commissie en de betrokken lidstaat, hetgeen in een aantal gevallen
gepaard is gegaan met aanpassingen van de ingediende programma's. Intussen
ziet het ernaar uit dat de programma's in de diverse lidstaten op gang zijn
gekomen en dat de vertragingen naar het zich laat aanzien niet van structurele
aard zijn. Vanzelfsprekend heeft dit betrekking op het geheel en zullen er
uitzonderingen op dit algemene beeld zijn. In hoeverre werkelijk sprake is
van een absorptieprobleem is daarom niet eenvoudig aan te geven. C.25Op pag. 11 van het Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese
uitgaven, deel II (overige uitgaven en algemene aspecten), worden summier
de administratieve uitgaven besproken. Is er een schatting te maken hoeveel
de administratieve uitgaven zullen stijgen als gevolg van toetreding van landen
uit Midden- en Oost-Europa (betaling van tolken, vertalingen c.d.)? Wat is
de invloed van de toetreding van Finland, Oostenrijk en Zweden op de administratieve
uitgaven?Het is niet mogelijk een goede schatting te maken van de noodzakelijke
toename van de administratieve uitgaven als gevolg van de toetreding van de
landen van Midden- en Oost-Europa. Dit is van een veelheid van factoren afhankelijk
(onder andere uitbreiding tolkendienst, vertaaldiensten, aanpassing capaciteit
gebouwen) waarin geen inzicht bestaat. N.a.v. de toetreding van Finland, Oostenrijk
en Zweden is besloten de administratieve uitgaven met gemiddeld 4,66% te doen
toenemen. Ter vergelijking, het EU-BNP nam door de toetreding van deze drie
landen toe met circa 7% en de bevolking nam toe met 6,3%. C.26Op pag. 17 van het Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese
uitgaven, deel II (overige uitgaven en algemene aspecten) wordt gesteld dat
de opwaartse druk op de externe uitgaven de komende jaren zal aanhouden, met
name vanuit de zuidelijke lidstaten. Is er bekend welke budgettaire consequenties
de recente top in Barcelona met de landen rond de Middellandse zee heeft?Tijdens de MZ-conferentie van Barcelona zijn geen besluiten met consequenties
voor de Gemeenschapsbegroting genomen. De financiële middelen welke zullen
worden aangewend ter ondersteuning van de op de Conferentie aanwezige mediterrane
landen werden reeds tijdens de ER van Cannes vastgelegd. Vide de brief van
de minister van Buitenlandse Zaken terzake (Kamerstukken II, vergaderjaar
1995/1996, 21 501–02, nr. 155). C.27 en C.28Er wordt verwacht dat er ruimte in het budget voor extern beleid
zal ontstaan door de toetreding van de Visegrad-landen (Hongarije, Polen,
Tsjechië, Slowakije). Toetreding van de Visegrad-landen zal echter grote
kosten in het kader van het GLB en de structuurfondsen met zich meebrengen
(Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese uitgaven, deel II (overige
uitgaven en algemene aspecten), pag. 16 en 18). Vindt de Nederlandse regering
dat de ontstane budgettaire ruimte bij de externe uitgaven aangewend
moet worden om uitgavenverhogingen op de andere begrotingsposten te helpen
opvangen?Evenals dit het geval was bij de vorige uitbreidingsronde zal bezien moeten
worden in hoeverre en op welke plaatsen de op dat moment geldende Financiële
Perspectieven aanpassing behoeven. De in de toetredingsonderhandelingen gemaakte
afspraken dienen te worden vertaald in de meerjarige financiële planning
op hoofdlijnen. Hierbij wordt als te doen gebruikelijk gekeken naar de benodigde
budgettaire middelen in iedere rubriek van de Financiële Perspectieven.
Indien door de toetreding de benodigde middelen voor extern beleid zouden
afnemen, zou dit dus inderdaad kunnen leiden tot een vermindering van de omvang
van deze rubriek. C.29Vindt de Nederlandse regering dat afschaffing van de afdracht van
traditionele eigen middelen leidt tot verhoging van de administratieve lastendruk
en grotere kans op fraude, en strijdig is met het principe van een interne
markt met gemeenschappelijke buitentarieven? (Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven, deel II (overige uitgaven en algemene aspecten), pag. 20
en 22–23)Afschaffing van de Traditionele Eigen Middelen is niet strijdig met het
principe van een Interne Markt met gemeenschappelijke buitentarieven, in die
zin dat afschaffing van deze vorm van contributies aan de EG-begroting geen
afschaffing van het gemeenschappelijk buitentarief inhoudt. Slechts de overdracht
van de aan de buitengrenzen geïnde heffingen aan de EG-begroting zou
worden opgeheven. Omdat dit de instelling van een vereveningsmechanisme tussen
de lidstaten zou vereisen zal de administratieve druk toenemen. De regering
acht de kans groot dat hierdoor de complexiteit van de regelingen, en daarmee
de fraudegevoeligheid van het systeem, zou toenemen. Hoewel in theorie mogelijk,
lijkt volledige afschaffing van de Traditionele Eigen Middelen nauwelijks
haalbaar daar dit niet alleen in materieel, maar ook in psychologisch opzicht
een ingrijpend proces zou zijn. Immers, de Traditionele Middelen zijn in psychologische
zin nauw verbonden met de Interne Markt en de gemeenschappelijke buitentarieven. C.30Op pag. 27 van het Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese
uitgaven., deel II (overige uitgaven en algemene aspecten), staat: «[...]
duidelijk is dat lidstaten bereid moeten zijn om besluitvorming over een nieuw
eigen-middelenbesluit en de totstandkoming van nieuwe Financiële Perspectieven
zonder zo'n begrenzer te blokkeren». Vindt de Nederlandse regering invoering
van een netto-begrenzer noodzakelijk en zo ja, is er een bereidheid om genoemde
besluitvorming te blokkeren?Zoals is aangegeven in de Nota naar aanleiding van het Verslag inzake
de goedkeuring van het Eigen-Middelenbesluit (Kamerstukken II, vergaderjaar
1995/1996, 24 127, nr. 5), is de regering van mening dat het niet acceptabel
is om individuele uitzonderingsposities te doen voortbestaan en dat derhalve
de mogelijkheid van invoering van een generiek systeem van netto-begrenzers
zal moeten worden bezien. Voorts zal de regering vanzelfsprekend al het mogelijke
doen gehoor te geven aan de motie Van der Ploeg e.a. (Kamerstukken II, vergaderjaar
1995/1996, 24 127, nr. 11), waarin is gesteld dat bij vernieuwing van
de Financiële Perspectieven in 1999 respectievelijk het Eigen-Middelenbesluit
continuering van de eenzijdig Brits/Duitse compensatie in het Eigen-Middelenbesluit
onacceptabel is en dat deze eenzijdige compensaties dienen te worden vervangen
door een voor alle landen gelijk zijnde financiële regeling. C.31Op pag. 30 van het Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese
uitgaven, deel II (overige uitgaven en algemene aspecten), wordt betoogd dat
beslissingen over het subsidiëren van achtergebleven regio's beter (rationeler)
op nationaal dan op supra-nationaal niveau kunnen geschieden. Waarom wordt
een zelfde redenering niet toegepast op de verdeling van gelden uit de structuurfondsen
in de armere lidstaten?In het genoemde rapport wordt uitgebreid ingegaan op de mogelijkheid om
de relatief rijkere lidstaten uit te sluiten van de structuurfondsen. Vervolgens
is aangegeven op welke wijze het bijstandsniveau voor de armere lidstaten
zou kunnen worden bepaald, waarbij een objectief economisch criterium (evenredigheid
in relatie tot de relatieve welvaart) is geïntroduceerd. Dergelijke wijzigingen
van het structuurfondsenbeleid zijn fundamentele herzieningen van het systeem.
Op de modaliteiten van het structuurfondsenbeleid ná uitvoering van
dergelijke hervormingen is niet of nauwelijks ingegaan in het voorliggende
rapport aangezien dat in dit stadium te ver zou voeren.Hoewel er in het rapport derhalve scenario's aangedragen worden voor de
bepaling van de hoogte van de bijstand, wordt niet ingegaan op de vraag op
welke wijze deze middelen vervolgens door de armere lidstaten besteed zouden
moeten worden. Bij een discussie over deze laatste vraag zal inderdaad bezien
moeten worden hoe de inzet van Brusselse middelen geoptimaliseerd zou kunnen
worden. Naast de Gemeenschappelijke doelstellingen die ten grondslag liggen
aan de financiële hulpverlening aan armere lidstaten (het zogenaamde
cohesie-principe), zal daarbij ook rekening gehouden moeten worden met de
nationale beleidsprioriteiten in de betrokken lidstaten. In dit verband dient
echter buiten kijf te staan dat de overdrachten aan de armere lidstaten er
primair toe zouden moeten leiden dat de welvaartsverschillen worden verminderd
en dat de bestedingswijze van EU-middelen altijd daarmee in lijn zal moeten
zijn. C.32In voetnoot 25 op pag. 37 van het Interdepartementaal beleidsonderzoek
Europese uitgaven, deel II (overige uitgaven en algemene aspecten), staat
een overzicht met de welvaart van de niet-cohesielanden als percentage van
het EU-gemiddelde. Op pag. 39 van hetzelfde rapport is te lezen dat het EU-gemiddelde
exclusief Oost-Duitsland als maatstaf voor de Europese welvaart is genomen.
Geldt dit ook voor de gegevens in voetnoot 25? Is het percentage voor Duitsland
(111%) inclusief of exclusief Oost-Duitsland? Wat is het percentage voor Oost-
en West-Duitsland afzonderlijk? In hoeverre zijn de welvaartscijfers gecorrigeerd
voor verschillen in prijsniveau?Alle cijfers die gehanteerd zijn voor het meten van de relatieve welvaart
zijn bepaald met behulp van koopkrachtpariteiten (gegevens afkomstig van de
Wereldbank, World Development Report 1995) en hebben betrekking op het jaar
1993. Ten aanzien van voetnoot 25 geldt dat het welvaartspercentage dat voor
Duitsland genoemd wordt (111%) betrekking heeft op geheel Duitsland. Het genoemde
Wereldbankrapport geeft geen separate gegevens over West- en Oost-Duitsland.
Hoewel niet vergelijkbaar met de in het rapport genoemde cijfers, kan ter
informatie gemeld worden dat in het Annual Economic Report van de Europese
Commissie (1995) staat dat Duitsland als geheel een welvaartsniveau van 105%
van het EU-12-gemiddelde kent, terwijl voor alleen West-Duitsland een niveau
van 115% genoemd wordt (cijfers hebben betrekking op 1995 en luiden in koopkrachtpariteiten). C.33Waar en wanneer zijn uit het cohesiefonds gelden in het kader van
milieuprojecten verstrekt voor het restaureren van archeologische bezienswaardigheden,
en om wat voor bedragen gaat het? (Interdepartementaal beleidsonderzoek Europese
uitgaven, deel II (overige uitgaven en algemene aspecten), pag. 39)Via het Cohesiefonds worden subsidies verstrekt voor twee soorten projecten:
transport- en milieuprojecten. In Griekenland wordt onder de noemer «milieu»
onder andere steun verleend op het gebied van bescherming van erfgoed en historische
plekken alsmede de aanleg van zogenaamde groene zones. Het gaat daarbij om
de restauratie van archeologische monumenten, vooral in Athene en Elefsis,
en om de inpassing van deze historische plaatsen in het stadsgeheel, waarbij
onder meer de aanleg van groene zones een aandachtspunt is. Hoewel niet precies
bekend is hoeveel geld er tot op heden aan dit soort projecten is gecommitteerd,
is het wel duidelijk dat het gaat om enkele miljoenen ECU's. D. Kamerstuk 22 112, nr. 55, fiche 16, Ontwerp-Richtlijnen
Europese Commissie (het verslag van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
over de invordering van de traditionele eigen middelen bij fraudes en onregelmatigheden,
methodologie en steekproef A 94) D.1Is bekend waarom Nederland niet bij de groep van landen behoort die
regelmatig en volledige informatie verschaft over de inning van eigen middelen,
en is op korte termijn verandering te verwachten? (pag. 3–4)Nederland verstrekt regelmatig volledige informatie over de inning van
de eigen middelen aan de Commissie op basis van de vigerende communautaire
bepalingen. Aangezien Nederland tot voor kort niet over een specifieke boekhouding
beschikte voor de invoerrechten waarin onder meer fraudegevallen en onregelmatigheden
apart werden geboekt, werd deze informatie door Nederland echter op andere
wijze aangeleverd dan door landen die wel over een dergelijke boekhouding
beschikten. Hierbij wordt overigens opgemerkt dat de werkwijze van Nederland
voor de Gemeenschap geen financieel nadeel inhield. Sinds de invoering van
de specifieke boekhouding voor de invoerrechten worden per kwartaal gegevens
over de in deze boekhouding opgenomen posten aan de Commissie verstrekt. Daarnaast
vinden de communautair voorgeschreven halfjaarlijkse meldingen plaats. D.2Is al bekend op welke termijn een concreet besluit over de wijziging
van Verordening nr. 1552/89 wordt genomen? (pag. 4)Een beslissing over de wijziging zal worden genomen zodra de ingevolge
een besluit van de Raad van 17 november 1995 gevoerde overlegprocedure met
het Europees Parlement is afgerond. D.3Uit de gevallen waarmee naar raming meer dan 1 miljoen ECU was gemoeid
(uit steekproef B/94) zijn de gevallen gekozen waarnaar de diensten van de
Commissie een onderzoek hadden ingesteld, waarvan de verjaringstermijn naderde
of waarvoor de begrotingsautoriteit of de Rekenkamer bijzondere belangstelling
hadden. Welke redenen verklaren deze bijzondere belangstelling? (pag. 4–5)De redenen die ten grondslag liggen aan de bijzondere belangstelling van
de begrotingsautoriteit of de Rekenkamer worden aan de lidstaten niet kenbaar
gemaakt. D.4Een aantal voorstellen (met betrekking tot het Douanewetboek) zijn
in voorbereiding of in studie. Kunnen deze voorstellen nader worden toegelicht?
(pag. 13)Er zijn in dit verband Commissie-voorstellen van wetgevende aard bekend
met betrekking tot de facultatieve en de doorlopende zekerheidstelling, inzake
maatregelen tot verkorting van de onderzoeksprocedure bij het communautair
douanevervoer, en met betrekking tot de termijn waarbinnen een douaneschuld
dient te zijn vastgesteld.Met betrekking tot zekerheidstelling is de Commissie van mening dat indien,
in overeenstemming met de communautaire wetgeving, de geëiste zekerheidstelling
door Nederland lager is dan het bedrag van de – later – feitelijk
ontstane douaneschuld, het alsdan op de zekerheid niet-verhaalbare
gedeelte van die schuld in beginsel voor rekening van de individuele lidstaat
behoort te komen, tenzij in de communautaire douanevoorschriften nadere voorwaarden
en een specifiek niveau van zekerheidstelling zijn vastgesteld.De Commissie heeft, na daartoe gedane voorstellen, per 1 januari 1996
de criteria voor het gebruik van doorlopende zekerheid bij communautair douanevervoer
met instemming van de lidstaten aangescherpt. Met betrekking tot het bedrag
van een doorlopende zekerheid heeft de Commissie voorgesteld dit te stellen
op 100 percent van de rechten en andere heffingen die verschuldigd zouden
kunnen worden, berekend aan de hand van een raming met behulp van historische
gegevens inzake de goederenzendingen van de betrokken belanghebbende. Thans
bedraagt dit minimumbedrag 30 percent. Daarnaast heeft de Commissie voorgesteld
dat, indien er meerdere certificaten van borgtocht voor doorlopende zekerheid
zijn afgegeven, de som van de respectieve bedragen het totale bedrag van de
doorlopende zekerheidstelling niet mag overschrijden. De Commissie is verder
voornemens om de groep (gevoelige) goederen waarvoor het gebruik van doorlopende
zekerheid is verboden, uit te breiden. Thans ziet dit verbod reeds op sigaretten,
vlees, diverse zuivelprodukten en granen.In 1995 zijn de lidstaten akkoord gegaan met een Commissie-voorstel waarbij
het gebruik van alternatief bewijs voor het aantonen van de regelmatigheid
van het communautair douanevervoer is uitgebreid. De verwachting bestaat dat
hiervan een impuls uitgaat tot verkorting van de onderzoeksprocedure.Ten aanzien van de verjaringstermijn heeft de Commissie een wijzigingsvoorstel
met betrekking tot artikel 220, eerste lid, van het Communautair Douanewetboek
ingediend. Het voorstel is algemeen en heeft niet uitsluitend betrekking op
fraudegevallen. Het beoogt, volgens de toelichting van de Commissie, de rechtsgrond
voor de overheid duidelijker te maken teneinde over te gaan tot de boeking
van de rechten voordat het wettelijk verschuldigde bedrag met de nodige zekerheid
kan worden vastgesteld. Met andere woorden, het ziet op die gevallen waarin
de verjaringstermijn van drie jaar een navorderingsactie zou kunnen doen stranden
aangezien het wettelijk verschuldigde bedrag nog niet met zekerheid kan worden
vastgesteld. Onder dergelijke omstandigheden dient het vermoedelijke bedrag
tijdig te worden geboekt. D.5In hoeverre zijn er al concrete maatregelen genomen om het gebrek
aan precisie van bepaalde fiches te corrigeren? (pag. 7)De Commissie heeft maatregelen in voorbereiding ter precisering van de
fraudefiches. Deze maatregelen zijn er onder meer op gericht een onderscheid
aan te brengen tussen de dossiers die onder de verantwoordelijkheid van de
overheidsinstanties vallen en die welke onder de verantwoordelijkheid van
de rechterlijke instanties vallen. Vooruitlopend hierop brengt Nederland in
zijn meldingen dit onderscheid reeds aan. D.6Uit het overzicht van de stand van de invordering van de gevallen
waarmee meer dan 0,5 miljoen ECU is gemoeid valt het aanzienlijke verschil
tussen Duitsland en Frankrijk op. Hoe kan het verschil tussen deze twee grote
landen verklaard worden? (pag. 17)De oorzaak van het verschil tussen Duitsland en Frankrijk met betrekking
tot de stand van de invordering is Nederland niet bekend.XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), voorzitter, Terpstra
(CDA), Smits (CDA), ondervoorzitter, Reitsma (CDA), Ter Veer (D66), Ybema
(D66), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), Van Heemst (PvdA), Leerkes
(U55+), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Noorman-den Uyl (PvdA),
Vreeman (PvdA), Liemburg (PvdA), H. G. J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD), Hoogervorst
(VVD), Van der Ploeg (PvdA), Bakker (D66), Van Walsem (D66), Hofstra (VVD),
Passtoors (VVD), Ten Hoopen (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Hessing (VVD), Van de Camp
(CDA), Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Schimmel (D66), Roethof (D66),
Van Zuylen (PvdA), vacature CDA, Duivesteijn (PvdA), Van Dijke (RPF), Hendriks
(HDRK), Rosenmöller (GroenLinks), Vliegenthart (PvdA), Adelmund (PvdA),
Van Zijl (PvdA), Remkes (VVD), Marijnissen (SP), B.M. de Vries (VVD), Van
Gelder (PvdA), Giskes (D66), Van Rooy (CDA), Verbugt (VVD), Klein Molekamp
(VVD) en De Hoop Scheffer (CDA). XNoot2Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Weisglas (VVD), Terpstra (CDA), Van Traa (PvdA), Verspaget (PvdA),
De Hoop Scheffer (CDA), Ter Veer (D66), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Leers (CDA), Sipkes (GroenLinks), Van Rooy (CDA), Woltjer (PvdA), ondervoorzitter,
Hendriks (HDRK), Voûte-Droste (VVD), Schuurman (CD), Hessing (VVD),
Van den Bos (D66), Van Oven (PvdA), Ybema (D66), Hoogervorst (VVD), Rouvoet
(RPF), Van Waning (D66), Houda (PvdA), Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Bukman (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Traa (PvdA), Blaauw (VVD),
Verhagen (CDA), Lilipaly (PvdA), Van der Ploeg (PvdA), De Jong (CDA), Deetman
(CDA), Van den Berg (SGP), Van der Hoeven (CDA), M. Vos (GroenLinks), Hillen
(CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Boogaard (Groep Nijpels), O. P. G. Vos (VVD),
Poppe (SP), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Roethof (D66), Crone (PvdA),
De Graaf (D66), Verbugt (VVD), Leerkes (U55+), Hoekema (D66), Adelmund (PvdA)
en Lilipaly (PvdA).XNoot3Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), Van Heemst
(PvdA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (Groen Links), Voûte-Droste (VVD),
Giskes (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Hoogervorst
(VVD), ondervoorzitter, Van der Ploeg (PvdA), B. M. de Vries (VVD), Van Zuylen
(PvdA), Van Walsem (D66), Ten Hoopen (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD), De Hoop Scheffer (CDA),
Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66),
Jeekel (D66), Van Zijl (PvdA), Liemburg (PvdA), De Jong (CDA), Crone (PvdA),
Verkerk (AOV), Rosenmöller (GroenLinks), Hofstra (VVD), Assen (CDA),
 M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Leerkes (U55+), Passtoors (VVD), Verspaget
(PvdA), Hessing (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), vacature (D66) en Van de Camp
(CDA).XNoot4Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
M. M. van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (Groep Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD), Van Vliet (D66). Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van
den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD), Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA),
Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten
(CDA), Rehwinkel (PvdA), Vliegenthart (PvdA), Boogaard (Groep Nijpels), Sipkes
(GroenLinks), Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66),
Van der Heijden (CDA), Apostolou (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), Leerkes (U55+),
Van den Doel (VVD), Weisglas (VVD) en De Koning (D66).XNoot1 De cijfers aangaande de feitelijke toepassing van sanctie-instrumenten
die in het antwoord op deze vraag worden genoemd, zijn alle ontleend aan het
Nederlandse verslag fraudebestrijding (door de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken op 10 mei 1995 aan de Tweede Kamer toegezonden; Kamerstukken II, vergaderjaar
1994–1995, 21 501-07 en 23 490, nr. 137).XNoot1Het Coördinerend EG-fraudeberaad (CFB) is door de minister van Justitie
per 1 februari 1992 opgericht met het doel een betere afstemming van het OM-beleid
met de diensten die zijn belast met de controle en opsporing van EG-fraude
mogelijk te maken. Een en ander moet leiden tot de bevordering van een optimale
aanwending van de nationale opsporings- en vervolgingscapaciteit op het terrein
van EG-fraude. In het CFB wordt met het OM overleg gevoerd over afstemming
van de te volgen procedures inzake de administratieve afdoening van geconstateerde
onregelmatigheden en fraudegevallen met betrekking tot Gemeenschapsgelden
enerzijds en de strafrechtelijke vervolging door het OM anderzijds.XNoot2De Overeenkomst treedt in werking negentig dagen nadat de laatste lidstaat
de Secretaris-Generaal van de Raad in kennis heeft gesteld van de voltooiing
van de overeenkomstig zijn grondwettelijke bepalingen voor de aanneming van
de overeenkomst vereiste procedure.XNoot1Gericht op versterking van het financiële beheer bij de Commissie
door modernisering en verbetering van interne regels en procedures binnen
het bestaande kader, dat wil zeggen uitgaande van de bestaande administratieve
structuren en van het thans geldende Financieel Reglement.XNoot1Gericht op een meer grondige hervorming van de financieel-managementstructuur
en -cultuur bij de Commissie, in het bijzonder door herziening van de interne
organisatie (inclusief het personele management) en door aanpassing van het
Financieel Reglement.XNoot1Zie de brief van de minister van Financiën aan de Voorzitter van
de Tweede Kamer van 3 april 1995 (Kamerstukken II, vergaderjaar 1994–1995,
24 202, nr. 1).XNoot2Het gaat hier om conclusies betreffende het synthesedocument, dat de Commissie
mede in verband met de behandeling van de nationale verslagen fraudebestrijding
heeft opgesteld. Zie ook het antwoord op vraag A.8.XNoot1Wat het Financieel Reglement betreft, hangt de verdeling van bevoegdheden
tussen de Begrotingscommissie en de Commissie Begrotingscontrole af van het
karakter van de kwesties die in het voorstel voor een verordening aan de orde
komen: financiële reglementen of onderdelen daarvan betreffende uitvoering,
beheer en controle van de begrotingen vallen onder de bevoegdheid van de Commissie
Begrotingscontrole.XNoot1Het kaderprogramma bestaat uit 18 specifieke programma's met elk zo'n
comité, bestaande uit vertegenwoordigers uit de lidstaten.XNoot1Daarnaast bevatten ook specifieke wetten bepalingen ten aanzien van de
controle door de Algemene Rekenkamer, zoals bijvoorbeeld de Landbouwwet ten
aanzien van afdeling B van het Landbouw-Egalisatiefonds.XNoot1Zie voor de tekst van het op 7 juli 1994 door de Commissie ingediende
voorstel voor deze verordening het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen,
jrg. 37, nr. 94/C 216/05 d.d. 6 augustus 1994. De door het Europees Parlement
voorgestelde amendementen, zoals vastgesteld in zijn zitting van 15 maart
1995, zijn opgenomen in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen,
jrg. 38, nr. 95/C 89/03 d.d. 10 april 1995. Op 20 maart, 22 mei en 19 juni
1995 heeft de Ecofin-Raad gesproken over deze verordening. Op 30 november
1995 heeft het Europees Parlement opnieuw advies uitgebracht (nog niet in
het Publikatieblad verschenen). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24202-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl