Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2017-12-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2017-2018
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 34 845
 X
 
 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2017 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikel 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2017 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X).
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Defensie,
 
 A.Th.B.
 Bijleveld-Schouten
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 
 De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de eerste suppletoire begroting van hoofdstuk X van de begroting van het Rijk.
 Allereerst wordt in hoofdstuk 2 het voorstel van wet gepresenteerd met daarin de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de eerste suppletoire begroting. Vervolgens worden in paragraaf 2.1 de belangrijkste begrotingswijzigingen op de begroting van het Ministerie van Defensie vermeld.
 Afsluitend wordt in paragrafen 2.2 en 2.3 inzicht gegeven in de begrotingsmutaties op artikelniveau voor de beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen. Per artikel is in deze paragraaf een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid. De budgettaire gevolgen worden in de tabellen cijfermatig gepresenteerd en in aansluiting op de tabel toegelicht. De mutaties groter of gelijk aan onderstaande staffel worden op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 De toelichtingen die gegeven zijn op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien er sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat er dit jaar verplichtingen zijn aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.
 
 
 
 2.
 Het beleid
 
 
 
 2.1.
 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 De belangrijkste mutaties (uitgaven en ontvangsten groter of gelijk aan € 20 miljoen) worden in onderstaande tabellen weergegeven en daarna toegelicht. Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij het betreffende artikel.
 
 Uitgavenoverzicht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 
 
 
 8.694.242
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 264.782
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 8.959.024
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 1. Verlaging investeringsuitgaven
 
 
 6
 
 
 – 220.000
 
 
 
 
 2. Doorwerking ontvangsten
 
 
 1,3,4,7,10
 
 
 – 30.487
 
 
 
 
 3. Diverse overige mutaties
 
 
 
 – 6.702
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 8.701.835
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 1.
 De prognose voor de investeringsbegroting is een onderrealisatie met € 220 miljoen. De verwachting is dat de ontvangsten (waaronder de verkoopopbrengsten) dit jaar € 40 miljoen lager uitkomen.
 
 
 2.
 De daling van het ontvangstenbudget leidt tot een verlaging van het uitgavenkader. De daling wordt vooral veroorzaakt door de aanpassing van de raming bij DMO (€ 20 miljoen).
 
 
 
 Ontvangstenoverzicht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 
 
 
 400.493
 
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 21.043
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 421.536
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 1. Bijstelling verkoopopbrengsten
 
 
 6
 
 
 – 40.000
 
 
 
 
 2. Bijstelling overige ontvangsten
 
 
 1,3,4,7,10
 
 
 – 30.487
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 351.049
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 1.
 De verwachting is dat de ontvangsten (waaronder de verkoopopbrengsten) voor de investeringsbegroting dit jaar € 40 miljoen lager uitkomen.
 
 
 2.
 De daling van de ontvangsten wordt vooral veroorzaakt door de aanpassing van de raming bij DMO (€ 20 miljoen).
 
 
 
 
 
 2.2
 De beleidsartikelen
 
 Artikel 1 Inzet
 
 Artikel 1 Inzet (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 325.793
 
 
 
 
 230.950
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – 2.580
 
 
 
 
 228.370
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 325.793
 
 
 
 
 258.699
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 2.580
 
 
 
 
 256.119
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 32%
 
 
 
 
 63%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 325.793
 
 
 
 
 258.699
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 2.580
 
 
 
 
 256.119
 
 
 
 
 
 Opdracht Inzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Crisisbeheersingsoperaties / Verdeelartikel BIV (HGIS)
 
 
 322.682
 
 
 255.542
 
 
 
 – 2.580
 
 
 252.962
 
 
 
 
 – Financiering nationale inzet krijgsmacht
 
 
 3.111
 
 
 3.157
 
 
 
 
 3.157
 
 
 
 
 – Overige inzet
 
 
 0
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma ontvangsten
 
 
 
 
 33.783
 
 
 
 
 16.707
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 2.580
 
 
 
 
 14.127
 
 
 
 
 
 – Crisisbeheersingsoperaties (HGIS)
 
 
 33.783
 
 
 16.707
 
 
 
 – 2.580
 
 
 14.127
 
 
 
 
 – Overige inzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 De uitgaven en ontvangsten worden met € 2,5 miljoen naar beneden bijgesteld. Dit komt door minder gebruik dan verwacht van de Vessel Protection Detachments (VPD’s) die kwetsbare scheepvaart voor de Afrikaanse noordoostkust helpt beschermen tegen piraterij. Hierdoor zijn er minder inkomsten van rederijen en daarmee ook minder uitgaven.
 Verder is de verwachting dat de vrije ruimte binnen het budget voor Crisisbeheersingsoperaties (het Budget Internationale Veiligheid: BIV) dit jaar uitkomt op ongeveer € 38,5 miljoen. Dit zal bij Slotwet worden verwerkt ten behoeve van de besluitvorming in het voorjaar over de eindejaarsmarge binnen de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS). Indien het kabinet daartoe besluit, zal dit bedrag weer beschikbaar zijn voor (de verlenging of intensivering van) inzet van de Nederlandse krijgsmacht.
 Artikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten
 
 Artikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 721.477
 
 
 
 
 739.074
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 50.705
 
 
 
 
 789.779
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 721.477
 
 
 
 
 739.074
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 50.705
 
 
 
 
 789.779
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 91%
 
 
 
 
 101%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 132.218
 
 
 
 
 131.787
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 31.737
 
 
 
 
 163.524
 
 
 
 
 
 Opdracht Gereedstelling en instandhouding Commando ZSK
 
 
 132.218
 
 
 131.787
 
 
 0
 
 
 31.737
 
 
 163.524
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 28.401
 
 
 36.408
 
 
 
 – 24
 
 
 36.384
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan Agentschap RWS
 
 
 
 
 12.891
 
 
 
 14.309
 
 
 
 
 14.309
 
 
 
 
 – Instandhouding
 
 
 103.817
 
 
 95.379
 
 
 
 
 
 
 
 
 31.761
 
 
 
 127.140
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 589.259
 
 
 
 
 607.287
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.968
 
 
 
 
 626.255
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 531.133
 
 
 539.269
 
 
 
 0
 
 
 
 18.978
 
 
 558.247
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 531.133
 
 
 
 
 531.423
 
 
 
 
 18.978
 
 
 550.401
 
 
 
 
 
 – waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.846
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 7.846
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 58.126
 
 
 68.018
 
 
 0
 
 
 – 10
 
 
 68.008
 
 
 
 
 
 – waarvan ICT
 
 
 
 
 2.680
 
 
 
 
 2.882
 
 
 
 
 
 2.882
 
 
 
 
 
 – waarvan huisversting en infra
 
 
 
 
 3.727
 
 
 
 
 4.294
 
 
 
 
 
 4.294
 
 
 
 
 
 – waarvan overige exploitatie
 
 
 
 
 50.960
 
 
 
 
 60.083
 
 
 
 
 
 – 10
 
 
 
 60.073
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto
 
 
 
 
 759
 
 
 
 
 759
 
 
 
 
 
 759
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 
 
 16.201
 
 
 
 
 15.638
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 15.638
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Instandhouding
 Het budget Instandhouding is verhoogd met € 31,7 miljoen. Deze verhoging wordt met name verklaard door herschikkingen binnen de Defensiebegroting voor € 27,5 miljoen ten behoeve van het inlopen van de achterstand in de verwerving van de voorraden die zijn benodigd voor inzet. Daarnaast is er onder meer € 4,1 miljoen herschikt binnen artikel 2 als gevolg van een herindeling in het administratieve systeem.
 
 
 Personele uitgaven
 Het budget Personele uitgaven is verhoogd met € 18,9 miljoen. In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 15,4 miljoen. Daarnaast is binnen de defensiebegroting per saldo € 5,0 miljoen herschikt voor de hogere toelagen voor personeel dat is gestationeerd in de Caribische delen van Nederland als gevolg van de stijging van de dollarkoers.
 
 Artikel 3 Taakuitvoering Landstrijdkrachten
 
 Artikel 3 Taakuitvoering Landstrijdkrachten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.251.341
 
 
 
 
 1.294.046
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 36.372
 
 
 
 
 1.257.674
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.251.341
 
 
 
 
 1.294.046
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 36.372
 
 
 
 
 1.257.674
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht 
 
 
 
 
 90%
 
 
 
 
 105%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 207.984
 
 
 
 
 201.558
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 19.053
 
 
 
 
 182.505
 
 
 
 
 
 Opdracht Gereedstelling en instandhouding Commando LAS
 
 
 207.984
 
 
 201.558
 
 
 0
 
 
 – 19.053
 
 
 182.505
 
 
 
 
 – Gereedstelling
 
 
 54.498
 
 
 71.879
 
 
 
 – 13.616
 
 
 58.263
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – instandhouding
 
 
 153.486
 
 
 129.679
 
 
 
 – 5.437
 
 
 124.242
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.043.357
 
 
 
 
 1.092.488
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 17.319
 
 
 
 
 1.075.169
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 961.016
 
 
 966.743
 
 
 0
 
 
 – 12.604
 
 
 954.139
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 959.449
 
 
 
 
 960.493
 
 
 
 
 
 – 10.287
 
 
 
 950.206
 
 
 
 
 
 – waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 1.567
 
 
 
 
 6.250
 
 
 
 
 
 – 2.317
 
 
 
 3.933
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 82.341
 
 
 125.745
 
 
 0
 
 
 – 4.715
 
 
 121.030
 
 
 
 
 
 – waarvan overige exploitatie
 
 
 
 
 79.550
 
 
 
 
 121.740
 
 
 
 
 
 – 4.866
 
 
 
 116.874
 
 
 
 
 
 – waarvan huisvesting en infra
 
 
 
 
 
 1.214
 
 
 
 
 
 151
 
 
 
 1.365
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto 
 
 
 
 
 2.791
 
 
 
 
 2.791
 
 
 
 
 
 2.791
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 
 
 11.523
 
 
 
 
 10.546
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – 4.446
 
 
 
 
 6.100
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Gereedstelling
 Het budget Gereedstelling is verlaagd met € 13,6 miljoen, deze mutatie wordt grotendeels verklaard door onderrealisatie van € 12,5 miljoen. De onderrealisatie is een gevolg van te weinig personeel. Door achterblijvende vulling van het personeelsbestand en inzet in missies is er minder geoefend door het CLAS dan voorzien, daardoor zijn minder voedingsuitgaven en operationele uitgaven gedaan. Daarnaast worden facturen voor oefenterreinen in het buitenland later ontvangen (circa € 7 miljoen) en is budget (€ 2,5 miljoen) naar het Defensie Ondersteuningscommando overgeheveld voor civiel transport. Hiermee worden ondersteunende eenheden bij CLAS ontlast. Ook valt circa € 4,2 miljoen vrij doordat een ondersteunende eenheid geen budget benodigd had voor de uitvoering van diensten van het Joint Informatievoorziening Commando (JIVC).
 
 
 Personele uitgaven
 Het budget personele uitgaven is per saldo verlaagd met € 12,6 miljoen. In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 26,9 miljoen. Vervolgens is het budget voor personele uitgaven verlaagd met € 38,4 miljoen als gevolg van een achterblijvende vulling van het personeelsbestand. Dit werkt tevens door in lagere uitgaven voor diverse soorten toelagen zoals oefentoelagen.
 
 
 Artikel 4 Taakuitvoering Luchtstrijdkrachten
 
 Artikel 4 Taakuitvoering Luchtstrijdkrachten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 681.678
 
 
 
 
 701.591
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 40.680
 
 
 
 
 742.271
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 681.678
 
 
 
 
 701.591
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 40.680
 
 
 
 
 742.271
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht 
 
 
 
 
 97%
 
 
 
 
 108%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 181.345
 
 
 
 
 196.155
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20.998
 
 
 
 
 217.153
 
 
 
 
 
 Opdracht Gereedstelling en instandhouding Commando LSK
 
 
 181.345
 
 
 196.155
 
 
 0
 
 
 20.998
 
 
 217.153
 
 
 
 
 – Gereedstelling
 
 
 13.071
 
 
 16.077
 
 
 
 – 900
 
 
 15.177
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – Instandhouding
 
 
 168.274
 
 
 180.078
 
 
 
 
 
 21.898
 
 
 201.976
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 500.333
 
 
 
 
 505.436
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 19.682
 
 
 
 
 525.118
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 402.311
 
 
 403.239
 
 
 0
 
 
 18.577
 
 
 421.816
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 401.311
 
 
 
 
 402.239
 
 
 
 
 
 15.833
 
 
 
 418.072
 
 
 
 
 
 – waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 2.744
 
 
 
 3.744
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 98.022
 
 
 102.197
 
 
 0
 
 
 1.105
 
 
 103.302
 
 
 
 
 
 – waarvan overige exploitatie
 
 
 
 
 94.763
 
 
 
 
 98.938
 
 
 
 
 
 1.105
 
 
 
 100.043
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto 
 
 
 
 
 3.259
 
 
 
 
 3.259
 
 
 
 
 
 3.259
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 
 
 12.259
 
 
 
 
 12.066
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – 1.800
 
 
 
 
 10.266
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Instandhouding
 Als gevolg van herschikkingen binnen de defensiebegroting is het budget voor instandhouding verhoogd met € 21,9 miljoen voor extra activiteiten ten behoeve van (het herstel van) de inzetbaarheid van vliegtuigen en met name de helikopters. De jaren 2017 en 2018 worden gebruikt om maximaal te werken aan het herstel van de brede inzetbaarheid. De helikopters zijn vanaf 2019 weer inzetbaar en beschikbaar.
 
 
 Personele uitgaven
 Het budget personele uitgaven is verhoogd met € 18,6 miljoen. In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 11,8 miljoen. Daarnaast is binnen de defensiebegroting budget herschikt (€ 4,8 miljoen) ten behoeve van het langer openhouden van Air Operations Control Station (AOCS) Nieuw Millingen en aanloopkosten voor de F-35 en Multirole Tanker Transport (MRTT). Om een succesvolle introductie van de F-35 en de MRTT in 2019 te bewerkstelligen, dient vliegend en onderhoudspersoneel nu reeds in de Verenigde Staten hun opleidingen te volgen. Deze uitgaven worden niet gedekt door het project en worden uit de reguliere CLSK-begroting betaald.
 
 
 Artikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee
 
 Artikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 338.752
 
 
 
 
 381.135
 
 
 
 
 – 9.000
 
 
 
 
 – 4.261
 
 
 
 
 367.874
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 338.752
 
 
 
 
 381.135
 
 
 
 
 – 9.000
 
 
 
 
 – 4.261
 
 
 
 
 367.874
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 93%
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 6.364
 
 
 
 
 6.858
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 1.675
 
 
 
 
 5.183
 
 
 
 
 
 Opdracht Inzet KMAR
 
 
 6.364
 
 
 6.858
 
 
 0
 
 
 – 1.675
 
 
 5.183
 
 
 
 
 – Gereedstelling
 
 
 6.364
 
 
 6.858
 
 
 
 
 
 – 1.675
 
 
 5.183
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 332.388
 
 
 
 
 374.277
 
 
 
 
 – 9.000
 
 
 
 
 – 2.586
 
 
 
 
 362.691
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 307.674
 
 
 340.004
 
 
 – 8.000
 
 
 – 3.716
 
 
 328.288
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 307.674
 
 
 
 
 337.554
 
 
 
 
 – 8.000
 
 
 
 
 – 3.316
 
 
 
 326.238
 
 
 
 
 
 – waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 
 2.450
 
 
 
 
 
 – 400
 
 
 
 2.050
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 24.714
 
 
 34.273
 
 
 – 1.000
 
 
 1.130
 
 
 34.403
 
 
 
 
 
 – waarvan overige exploitatie
 
 
 
 
 22.895
 
 
 
 
 32.454
 
 
 
 
 – 1.000
 
 
 
 
 1.130
 
 
 
 32.584
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto
 
 
 
 
 1.819
 
 
 
 
 1.819
 
 
 
 
 
 1.819
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 
 
 4.590
 
 
 
 
 4.608
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.608
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Personele uitgaven
 In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 9,3 miljoen. Vervolgens is het budget verlaagd met € 12,6 miljoen als gevolg van achterblijvende vulling van personeel en de doorwerking daarvan op diverse toelagen. Bij Miljoenennota heeft het kabinet structurele middelen toegevoegd ten behoeve van de grenspolitietaak. Omdat de incidentele toevoeging niet in de juiste jaren was toegevoegd is een bedrag van € 8 miljoen met een kasschuif naar 2018 doorgeschoven om aan te sluiten bij het benodigde kasritme.
 
 
 Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht
 
 Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.890.871
 
 
 
 
 2.983.592
 
 
 
 
 12.349
 
 
 
 
 – 83.289
 
 
 
 
 2.912.652
 
 
 
 
 
 Opdracht Voorzien in nieuw materieel
 
 
 2.402.069
 
 
 2.538.251
 
 
 10.200
 
 
 – 6.818
 
 
 2.541.633
 
 
 
 
 Opdracht Voorzien in infrastructuur
 
 
 212.602
 
 
 155.565
 
 
 
 8.370
 
 
 163.935
 
 
 
 
 Opdracht Voorzien in ICT
 
 
 185.382
 
 
 157.714
 
 
 2.149
 
 
 – 39.731
 
 
 120.132
 
 
 
 
 Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek
 
 
 62.468
 
 
 64.661
 
 
 
 – 5.110
 
 
 59.551
 
 
 
 
 Bijdrage aan de NAVO
 
 
 28.350
 
 
 27.401
 
 
 
 
 27.401
 
 
 
 
 Valutareservering
 
 
 
 40.000
 
 
 
 – 40.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.640.538
 
 
 
 
 1.773.826
 
 
 
 
 5.499
 
 
 
 
 – 214.289
 
 
 
 
 1.565.036
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht 
 
 
 
 
 95%
 
 
 
 
 120%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 1.640.538
 
 
 
 
 1.773.826
 
 
 
 
 5.499
 
 
 
 
 – 214.289
 
 
 
 
 1.565.036
 
 
 
 
 
 Opdracht Voorzien in nieuw materieel
 
 
 1.151.736
 
 
 1.287.918
 
 
 3.350
 
 
 – 137.818
 
 
 1.153.450
 
 
 
 
 Opdracht Voorzien in infrastructuur
 
 
 212.602
 
 
 196.132
 
 
 
 8.370
 
 
 204.502
 
 
 
 
 
 waarvan agentschap RVB
 
 
 
 
 191.342
 
 
 
 
 176.542
 
 
 
 
 
 
 176.542
 
 
 
 
 
 Opdracht Voorzien in ICT
 
 
 185.382
 
 
 157.714
 
 
 2.149
 
 
 – 39.731
 
 
 120.132
 
 
 
 
 
 waarvan SSO DMO/OPS
 
 
 
 
 60.638
 
 
 
 
 51.638
 
 
 
 
 
 51.638
 
 
 
 
 Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek
 
 
 62.468
 
 
 64.661
 
 
 
 – 5.110
 
 
 59.551
 
 
 
 
 Bijdrage aan de NAVO
 
 
 28.350
 
 
 27.401
 
 
 
 
 27.401
 
 
 
 
 Valutareservering
 
 
 
 40.000
 
 
 
 – 40.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma ontvangsten
 
 
 
 
 161.783
 
 
 
 
 189.206
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 40.000
 
 
 
 
 149.206
 
 
 
 
 
 – Verkoopopbrengsten groot materieel (strategisch)
 
 
 113.186
 
 
 129.286
 
 
 
 – 40.000
 
 
 89.286
 
 
 
 
 – Overige ontvangsten materieel
 
 
 25.800
 
 
 25.800
 
 
 
 
 25.800
 
 
 
 
 – Verkoopopbrengsten infrastructuur (strategisch)
 
 
 8.950
 
 
 20.050
 
 
 
 
 20.050
 
 
 
 
 – Overige ontvangsten infrastructuur
 
 
 11.977
 
 
 12.200
 
 
 
 
 12.200
 
 
 
 
 – Overige ontvangsten IT, WOO en NAVO
 
 
 1.870
 
 
 1.870
 
 
 
 
 1.870
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
 De prognose voor de investeringsbegroting is een onderrealisatie van € 220 miljoen. De verwachting is dat de ontvangsten (waaronder de verkoopopbrengsten) met € 40 miljoen achterblijven bij de raming. Per saldo wordt daarmee een onderrealisatie van € 180 miljoen verwacht.
 Onderstaand wordt de onderrealisatie per onderdeel toegelicht:
 
 Voorzien in nieuw materieel (– € 139 miljoen)
 Het budget van het project F35 wordt in 2017 verlaagd met € 50 miljoen. Dit is het gevolg van de grote onzekerheid over de te ontvangen facturen van het Joint Strike Fighter Program Office (JPO). De facturatie van Lockheed Martin via het JPO blijft achter bij de werkelijke productie. Hierdoor kunnen deze betalingen niet meer worden gedaan in 2017.
 Het budget van het project Vervanging en Modernisering Chinook wordt verlaagd met € 50 miljoen. Het in 2015 initieel overeengekomen betalingsschema van het contract met de Amerikaanse regering heeft de fasering van het budget over de jaren bepaald. Dit wijkt echter significant af van de werkelijke betalingen. Deze zijn namelijk gebaseerd op het zogenaamde Special Billing Arrangement dat Nederland met de Amerikaanse overheid heeft afgesproken. Het project heeft dan ook geen vertraging opgelopen, er is slechts sprake van latere betaling. De betalingen worden gedaan in de jaren dat de toestellen zullen worden afgeleverd.
 Het project Defensie Bewakings- en Beveiligingssysteem (DBBS) is vertraagd. De tegenvallende realisatie van deze investering komt doordat de leverancier nog niet heeft geleverd. Daarom is het budget voor dit jaar met € 20 miljoen verlaagd.
 Tot slot zal een aantal projecten niet meer in 2017 in uitvoering worden genomen, zoals de Studie M-fregatten en de midlife update van de Fuchs voor in totaal € 20 miljoen.
 
 
 Voorzien in infrastructuur (+ € 8 miljoen)
 De prognose voor grote nieuwbouwprojecten is verhoogd met € 8 miljoen tot € 205 miljoen. Eerder verwachte vertraging heeft zich niet voorgedaan.
 
 
 Voorzien in IT (– € 44 miljoen)
 Het budget voor de investeringen in IT wordt verlaagd met € 40 miljoen. De modernisering HF-walinfrastructuur (apparatuur voor communicatie tussen hoofdkwartier en schepen) is in 2017 met € 6 miljoen, IT-KMar-Informatie Gestuurd Optreden met € 6 miljoen, TCE21B/C-vervanging (crypto-apparatuur van MIVD) met € 8 miljoen en Verduurzaming IT met € 8 miljoen vertraagd. Daarnaast worden de budgetten van enkele kleinere IT-projecten in 2017 met € 16 miljoen verlaagd. De verwachting is dat deze uitgaven in 2018 zullen plaatsvinden.
 
 
 Investeringen Wetenschappelijk Onderzoek (– € 5 miljoen)
 Hiervan zal € 5 miljoen niet in 2017 worden gerealiseerd. De daling wordt met name veroorzaakt door het project Technologische-Ontwikkeling (TO) / Kennisgebruik (€ 5 miljoen). De realisatie van projecten TO blijft achter doordat de aanbesteding van projecten langer duurt en lopende projecten minder realiseren dan verwacht.
 
 
 Valutareservering (– € 40 miljoen)
 Conform de afspraken over de inzet van de valutareserve, is er geen gebruik gemaakt van de reserve in 2017.
 
 
 Ontvangsten (– € 40 miljoen)
 De € 17 miljoen lagere ontvangsten betreffen de opbrengsten van de verkoop van overtollig strategisch materieel. Het gaat hier vooral om achterstallige betalingen uit Jordanië en Griekenland, die naar verwachting later zullen worden ontvangen. Verder is er een lagere opbrengst van de verkoop van dienstpersonenauto’s, als gevolg waarvan in 2017 per saldo € 23 miljoen minder zal worden ontvangen. Het uitgangspunt is tot op heden dat deze ontvangsten in latere jaren alsnog zullen binnenkomen. Dit wordt momenteel onderzocht in een geactualiseerde business case.
 
 
 Artikel 7 Ondersteuning Krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie
 
 Artikel 7 Ondersteuning krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 830.335
 
 
 
 
 818.564
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.310
 
 
 
 
 825.874
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 830.335
 
 
 
 
 818.564
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.310
 
 
 
 
 825.874
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 63%
 
 
 
 
 105%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 365.671
 
 
 
 
 349.936
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 18.336
 
 
 
 
 331.600
 
 
 
 
 
 Opdracht Logistieke ondersteuning
 
 
 365.671
 
 
 349.936
 
 
 0
 
 
 – 18.336
 
 
 331.600
 
 
 
 
 – Gereedstelling
 
 
 266.784
 
 
 255.179
 
 
 
 
 
 – 21.248
 
 
 233.931
 
 
 
 
 – Instandhouding
 
 
 98.887
 
 
 94.757
 
 
 
 
 
 2.912
 
 
 97.669
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 464.664
 
 
 
 
 468.628
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.646
 
 
 
 
 494.274
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 185.732
 
 
 185.583
 
 
 0
 
 
 4.918
 
 
 190.501
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 176.032
 
 
 
 
 170.083
 
 
 
 
 4.936
 
 
 175.019
 
 
 
 
 
 – waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 9.700
 
 
 
 
 15.500
 
 
 
 
 – 18
 
 
 15.482
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 278.932
 
 
 283.045
 
 
 0
 
 
 20.728
 
 
 303.773
 
 
 
 
 
 – waarvan ICT
 
 
 
 
 43.137
 
 
 
 
 43.137
 
 
 
 
 
 43.137
 
 
 
 
 
 – waarvan ICT; bijdrage aan SSO DMO OPS
 
 
 
 
 181.442
 
 
 
 
 183.817
 
 
 
 
 
 14.221
 
 
 
 198.038
 
 
 
 
 
 – waarvan overige exploitatie
 
 
 
 
 52.534
 
 
 
 
 54.272
 
 
 
 
 
 6.507
 
 
 
 60.779
 
 
 
 
 
 – waarvan overige exploitatie; bijdrage aan SSO Paresto
 
 
 
 
 1.819
 
 
 
 
 1.819
 
 
 
 
 
 1.819
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 
 
 43.433
 
 
 
 
 47.909
 
 
 
 
 
 – 20.000
 
 
 
 
 27.909
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Gereedstelling
 Het budget op gereedstelling is verlaagd met € 21,2 miljoen. Dit wordt vooral verklaard door de lagere uitgaven voor brand- en bedrijfsstoffen (€ 30 miljoen) als gevolg van de stabiliserende olieprijs en de ontwikkeling van de dollarkoers. De uitgaven voor munitie zijn met € 10,1 miljoen verhoogd om de voorraadniveaus op te hogen om beter aan de normen te kunnen voldoen.
 
 
 Personele uitgaven
 In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 4,7 miljoen.
 
 
 Materiële uitgaven
 Het budget voor de materiële uitgaven neemt toe met € 20,7 miljoen. Dit wordt onder andere verklaard door hogere uitgaven op informatievoorziening (€ 7,4 miljoen) door onder meer stijgende tarieven voor licenties. Daarnaast worden elektronische communicatiemiddelen aangeschaft om invulling te kunnen geven aan het nieuwe werken (€ 4,2 miljoen). Ook zijn er hogere uitgaven voor kleding om het afgesproken servicepercentage van 95% te kunnen blijven handhaven (€ 6,5 miljoen).
 
 
 Apparaatsontvangsten
 De raming van ontvangsten was gebaseerd op historische gegevens. Omdat deze niet aansluiten op het huidige beeld is de raming van het ontvangstenbudget herijkt. Dit heeft geleid tot het neerwaarts bijstellen van het budget met € 20,0 miljoen. Defensie zal de structurele ontvangstenraming van het DMO herijken en binnen de begroting oplossen.
 
 Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando
 
 Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.161.983
 
 
 
 
 1.177.817
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 29.739
 
 
 
 
 1.208.056
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.161.983
 
 
 
 
 1.177.817
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 29.739
 
 
 
 
 1.208.056
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht 
 
 
 
 
 83%
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdracht Dienstverlenende eenheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Gereedstelling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.161.983
 
 
 
 
 1.177.817
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 29.739
 
 
 
 
 1.208.056
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 513.566
 
 
 
 
 538.156
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9.056
 
 
 
 
 547.212
 
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 504.007
 
 
 
 
 522.006
 
 
 
 
 
 – 9.731
 
 
 
 
 512.275
 
 
 
 
 
 
 – waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 118
 
 
 
 
 3.678
 
 
 
 
 
 18.498
 
 
 
 
 22.176
 
 
 
 
 
 
 – waarvan overig; attachés
 
 
 
 
 9.441
 
 
 
 
 12.472
 
 
 
 
 289
 
 
 
 12.761
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 648.417
 
 
 
 
 639.661
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 20.683
 
 
 
 
 660.844
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage agentschap RVB
 
 
 (huisvesting en infrastructuur)
 
 
 
 
 236.781
 
 
 
 
 238.781
 
 
 
 
 
 25.700
 
 
 
 
 264.481
 
 
 
 
 
 
 – waarvan huisvesting en infrastructuur overig
 
 
 
 
 110.993
 
 
 
 
 74.711
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 13.039
 
 
 
 
 88.250
 
 
 
 
 
 
 – waarvan overige exploitatie 
 
 
 
 
 264.724
 
 
 
 
 289.813
 
 
 
 
 
 – 17.876
 
 
 
 
 271.937
 
 
 
 
 
 
 – waarvan overig; attachés
 
 
 
 
 7.122
 
 
 
 
 7.559
 
 
 
 
 
 – 180
 
 
 
 
 7.379
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage door SSO Paresto (catering)
 
 
 
 
 28.797
 
 
 
 
 28.797
 
 
 
 
 
 
 28.797
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage SSO DTO (DMO/OPS)
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 
 
 75.866
 
 
 
 
 82.108
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 82.108
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Personele uitgaven
 In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 15,1 miljoen. De Koninklijke Marechaussee (KMar) heeft € 1,1 miljoen aan het Defensie Ondersteuningscommando overgeheveld. Hiermee is de Defensie Bewakings- en Beveiligingsorganisatie (DBBO) ingezet om beveiligingstaken van de KMar over te nemen, zodat de KMar extra ingezet kon worden op Schiphol. Daarnaast is € 7,2 miljoen vrijgevallen door de achterblijvende vulling bij militaire functies, lagere uitgaven in het kader van de opleidingen Veiligheid en Vakmanschap (VeVa) en lagere uitgaven voor het internationaal verhuiscontract. Deze middelen zijn overgeheveld naar de materiële uitgaven.
 
 
 Materiële uitgaven
 Bij de Miljoenennota 2018 is door het Ministerie van Justitie en Veiligheid € 0,5 miljoen aan de begroting van 2017 toegevoegd voor de financiering van twee liaisons van de KMar aan de ambassades van Peru en Kenia. Aan de budgetten voor vastgoed en infrastructuur zijn middelen toegevoegd voor het inlopen van achterstallig onderhoud (€ 7,8 miljoen), voor hogere uitgaven op water en energie (€ 1,5 miljoen) en voor de aanschaf van legeringsmeubilair voor CLAS (€ 2,3 miljoen). Daarnaast is budget toegevoegd voor het opvangen van de tekorten op 2e lijnsgezondheidszorg, transport en het aanvullen van medische inzetvoorraden (€ 5,7 miljoen), voor het leveren van transportcapaciteit aan CLAS (€ 2,5 miljoen) en voor enkele kleinere zaken waaronder internationale opleidingen (€ 1,3 miljoen). Door de latere uitbetaling van veteranenclaims dan verwacht, is € 25 miljoen ingezet zodat het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) extra achterstallig onderhoud kan plegen.
 
 
 
 
 2.3
 De Niet Beleidsartikelen
 
 Artikel 9 Algemeen
 
 Artikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 95.717
 
 
 
 
 93.095
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 93.098
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 95.717
 
 
 
 
 93.095
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 93.098
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma uitgaven
 
 
 
 
 95.717
 
 
 
 
 93.095
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 93.098
 
 
 
 
 
 Subsidies en bijdragen
 
 
 30.086
 
 
 31.778
 
 
 
 – 700
 
 
 31.078
 
 
 
 
 Bijdrage NAVO en internationale samenwerking
 
 
 52.588
 
 
 44.061
 
 
 
 – 1.269
 
 
 42.792
 
 
 
 
 
 – waarvan voorziening Very High Readiness Joint Taskforce
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 13.043
 
 
 17.256
 
 
 
 1.972
 
 
 19.228
 
 
 
 
 
 Artikel 10 Centraal Apparaat
 
 Artikel 10 Centraal apparaat (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.588.732
 
 
 
 
 1.615.532
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 26.989
 
 
 
 
 1.588.543
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.588.732
 
 
 
 
 1.615.532
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 26.989
 
 
 
 
 1.588.543
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.588.732
 
 
 
 
 1.615.532
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 26.989
 
 
 
 
 1.588.543
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 1.570.644
 
 
 
 
 1.593.044
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 24.683
 
 
 
 
 1.568.361
 
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 144.687
 
 
 
 
 148.069
 
 
 
 
 
 – 7.429
 
 
 
 
 140.640
 
 
 
 
 
 
 – waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 3.564
 
 
 
 
 4.954
 
 
 
 
 
 
 4.954
 
 
 
 
 
 
 – waarvan pensioenen 
 
 
 
 
 1.270.391
 
 
 
 
 1.286.405
 
 
 
 
 
 – 12.354
 
 
 
 
 1.274.051
 
 
 
 
 
 
 – waarvan wachtgelden en SBK-gelden
 
 
 
 
 152.002
 
 
 
 
 153.616
 
 
 
 
 
 – 4.900
 
 
 
 
 148.716
 
 
 
 
 
 Materiele uitgaven
 
 
 
 18.088
 
 
 
 
 22.488
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 2.306
 
 
 
 
 20.182
 
 
 
 
 
 
 – waarvan overig
 
 
 
 
 17.364
 
 
 
 
 21.764
 
 
 
 
 – 2.306
 
 
 19.458
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan SSO Paresto
 
 
 
 724
 
 
 
 724
 
 
 
 
 
 724
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten
 
 
 
 
 41.055
 
 
 
 
 42.748
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 – 1.700
 
 
 
 
 41.087
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Personele uitgaven
 Het budget voor personele uitgaven is per saldo met € 24,8 miljoen verlaagd. Het betreft onder meer:
 
 
 •
 Lagere uitgaven aan formatie met name door een achterblijvende vulling (– € 6,3 miljoen);
 
 
 •
 Bij pensioenen is sprake van een verschuiving voor de compensatie van € 15 miljoen voor het AOW-gat door het ABP;
 
 
 •
 De uitgaven aan pensioenen en uitkeringen wordt neerwaarts bijgesteld vanwege lagere uitgaven UKW (– € 16,5 miljoen). Dit wordt veroorzaakt doordat militairen dit jaar hun intrede in de UKW hebben uitgesteld in afwachting van het arbeidsvoorwaardenakkoord en vanwege een aanpassing in de raming van het UKW-bestand;
 
 
 •
 De Staat is met het ABP een lening overeengekomen om de kapitaaldekking van de militaire ouderdomspensioenen te financieren. De ramingen voor opname en aflossing van de lening zijn voor 2017 met € 4,7 miljoen verlaagd;
 
 
 •
 Naar aanleiding van het onderhandelingsresultaat over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het hiervoor benodigde budget uitgedeeld aan het artikel Centraal Apparaat (€ 24,1 miljoen).
 
 
 
 Artikel 11 Geheime Uitgaven
 
 Artikel 11 Geheime uitgaven (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 5.389
 
 
 
 
 5.468
 
 
 
 
 
 2.043
 
 
 
 
 7.511
 
 
 
 
 
 Geheime uitgaven
 
 
 5.389
 
 
 5.468
 
 
 
 2.043
 
 
 7.511
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 
 
 5.389
 
 
 
 
 5.468
 
 
 
 
 
 2.043
 
 
 
 
 7.511
 
 
 
 
 
 
 Artikel 12 Nominaal en Onvoorzien
 
 Artikel 12 Nominaal en onvoorzien (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2017
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2017
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2017
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen en uitgaven
 
 
 
 
 52.507
 
 
 
 
 100.177
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 100.177
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nader te verdelen
 
 
 52.507
 
 
 100.177
 
 
 
 
 
 – 100.177
 
 
 0
 
 
 
 
 Onvoorzien
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 
 
 52.507
 
 
 
 
 100.177
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 100.177
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Defensie en de centrales van overheidspersoneel hebben op 12 oktober jl. een onderhandelingsresultaat bereikt over nieuwe arbeidsvoorwaarden voor het defensiepersoneel. De centrales van overheidspersoneel zullen hun achterban over dit onderhandelingsresultaat raadplegen. Om bij het bereiken van een akkoord in 2017 het personeel overeenkomstig het nieuwe arbeidsvoorwaardenakkoord ook in 2017 te kunnen uitbetalen, wordt het hiervoor benodigde budget overgeheveld naar de Defensieonderdelen.