Werken in het onderwijs; Brief minister bij aanbieding advies 'Leraren opleiden in de school' van de Onderwijsraad, beleidsreactie op advies en verslag veldraadpleging over genoemd advies
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27923, nr. 21

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

27923 nr. 21

24-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBELEIDSREACTIE BIJ HET ADVIES VAN DE ONDERWIJSRAAD «LERAREN
OPLEIDEN IN DE SCHOOL»InleidingVoorwaarden voor schoolgebonden opleidingstrajectenVakkennis in de opleidingAfsluiting van schoolgebonden opleidingstrajectenVerantwoordelijkheden voor opleiden in de schoolKorte termijnLangere termijnUitkomsten veldraadpleging «Beleidsagenda Lerarenopleidingen»Uitkomsten veldraadplegingReikwijdteRegioGovernanceVakkennisSpeciaal onderwijs en BeroepsonderwijsReactie op de uitkomsten van de veldraadpleging
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 27923, nr. 21 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 27923, nr. 21 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27923Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 923Werken in het onderwijsnr. 21BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 november 2005Op 8 augustus 2005 heb ik de Onderwijsraad verzocht mij te adviseren
over de borging van de kwaliteit van het opleiden in de school. Vandaag heeft
de raad zijn advies Leraren opleiden in de school
uitgebracht1. Hierbij bied ik u dit advies van
de Onderwijsraad en mijn beleidsreactie daarbij aan.Op 13 oktober 2005 heb ik toegezegd (kamerstuk 27 923/30 230,
nr. 20) u voor het Algemeen Overleg van 8 december a.s. te informeren
over de veldraadpleging die op 2 november jl. plaats vond over de Beleidsagenda Lerarenopleidingen. Hierbij treft u het
verslag van deze veldraadpleging aan1. Tevens
geef ik mijn reactie bij de belangrijkste uitkomsten daarvan.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenBELEIDSREACTIE BIJ HET ADVIES VAN DE ONDERWIJSRAAD «LERAREN
OPLEIDEN IN DE SCHOOL»InleidingOnderwijsinstellingen voor primair en voortgezet onderwijs en BVE-instellingen
leiden steeds vaker onderwijspersoneel in de school op. Ik heb dit opleiden
in de school gestimuleerd met diverse stimuleringsregelingen. Allereerst vanwege
de meerwaarde van het opleiden in de school in inhoudelijk opzicht. Ten tweede
vanwege de krapte op de onderwijsarbeidsmarkt.Met de toename van het opleiden in de school staan we voor het vraagstuk
van kwaliteitsborging. Om de kwaliteit van het leren op de werkplek te garanderen,
heb ik drie trajecten in gang gezet:– ik bespreek met de Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie
(NVAO) en de inspectie van het onderwijs hoe het toezicht op opleiden in de
school wordt vormgegeven,– de lerarenopleidingen ontwikkelen met het beroepsveld voorbeelden
van overeenkomsten tussen opleidingen en scholen over het opleiden in de school,
en– in de Dieptepilot voor de opleidingsschool en de academische school
2005–2008 onderzoeken groepen van samenwerkende scholen onder welke
voorwaarden de opleidingsschool en academische school een succes kunnen zijn.Aanvullend daarop heb ik de Onderwijsraad op 8 augustus 2005 om een
advies gevraagd met de volgende adviesvragen:1. Op welke manieren draagt opleiden in de school bij aan de kwaliteit
van het opleiden van leraren, in Nederland en in andere landen?2. Onder welke voorwaarden (condities) kan deze bijdrage in Nederland
worden geoptimaliseerd?Vandaag heeft de Onderwijsraad zijn advies Leraren
opleiden in de school uitgebracht. De raad formuleert daarin zes
voorwaarden waar schoolgebonden opleidingstrajecten aan moeten voldoen. Daarnaast
doet de raad aanbevelingen voor het versterken van de vakinhoudelijke component
in de lerarenopleiding en de verantwoordelijkheidsverdeling bij het opleiden
in de school voor de korte en langere termijn.Voorwaarden voor schoolgebonden opleidingstrajectenDe Onderwijsraad formuleert zes voorwaarden waar schoolgebonden opleidingstrajecten
aan moeten voldoen. Ik waardeer het zeer dat de raad daarbij ervaringen in
andere landen en sectoren heeft betrokken.1. Er is een deskundige opleidingsfunctionaris in de school.2. Studenten krijgen de gelegenheid ervaring op te doen in gevarieerde
onderwijssituaties.3. Opleiden in de school is structureel verankerd in het personeels- en
opleidingsbeleid van de school.4. De vakinhoudelijke competentie is stevig verankerd in het schoolgebonden
opleidingstraject.5. Opleidingsschool en lerarenopleiding werken intensief samen.6. De afsluiting van het opleidingstraject is transparant en de beoordeling
is onafhankelijk.Ik onderschrijf deze voorwaarden, maar zie de uitwerking op onderdelen
anders dan de raad.Zo acht de raad het wenselijk dat de beroepsgroep van leraren en de gezamenlijke
lerarenopleidingen een bekwaamheidsprofiel ontwikkelen voor de opleidingsfunctionaris.
Ik kan mij goed voorstellen dat de beroepsgroep van leraren (SBL) in samenwerking
met de beroepsgroep van lerarenopleiders (VELON) het initiatief neemt om samen
met opleidingsfunctionarissen een profiel te ontwikkelen. De functieprofielen/competentieprofielen
die scholen voor deze functie al hebben ontwikkeld, kunnen daarvoor als input
dienen. Ik wil er wel op wijzen dat een relatie moet worden gelegd met de
(opleidingsfunctionarissen uit de) Dieptepilot 2005–2008. De «functie»
van opleidingsfunctionaris is immers niet uitontwikkeld. Juist in de pilot
zal ervaring worden opgedaan met diverse vormen. De uiteindelijke opgestelde
profielen worden vervolgens ter beoordeling voorgelegd aan het Landelijk Platform
voor de onderwijsberoepen dat daarover overleg pleegt met de opleidingen.Verder adviseert de raad dat de opleidingsschool de student de gelegenheid
biedt gevarieerde werkervaring op te doen. Ik ben het daarmee eens, maar wijs
erop dat er grenzen zijn aan het opdoen van gevarieerde werkervaring binnen één
school. Mijns inziens is het dan ook de primaire verantwoordelijkheid van
de lerarenopleidingen dat de student de gelegenheid krijgt gevarieerde werkervaring
op te doen. Uiteraard kan de opleiding over de uitwerking daarvan afspraken
maken met één of meer opleidingsscholen.De Onderwijsraad acht het noodzakelijk dat de opleidingsfunctie in het
functiebouwwerk van de school verankerd is. Het spreekt voor zich dat de opleidingsfunctie
van de school gevolgen heeft voor de organisatie van de school; de concrete
invulling van de taken en werkzaamheden moet passen binnen het integraal personeelsbeleid
van de school. Van belang is in elk geval dat de opleidingsfunctie van de
school herkenbaar wordt belegd.Om er zeker van te zijn dat studenten in een schoolgebonden opleidingstraject
over voldoende vakinhoudelijke kennis beschikken, adviseert de raad het schoolgebonden
opleidingstraject in de laatste fase van de opleiding te laten plaatsvinden.
Ik erken die zorg om de vakinhoud. Ik ga daar verderop in deze reactie uitgebreid
op in. Maar het gaat me te ver om nu te concluderen dat schoolgebonden opleidingstrajecten
niet in eerdere fasen van de opleiding kunnen plaatsvinden. Een ander model
is denkbaar, namelijk het benutten en zo nodig versterken van de vakinhoudelijke
kennis in de school. Zittende leraren moeten beschikken over de noodzakelijke
vakkennis; ik wil de potentie op dat punt niet onderschatten. Naar mijn mening
is het heel wel mogelijk dat school en lerarenopleiding afspraken maken over
het in een schoolgebonden opleidingstraject inzetten van de vakinhoudelijke
deskundigheid op die school. Ik weet dat dat in bepaalde samenwerkingsconstructies
ook nu al gebeurt.Om transparante afsluiting van het schoolgebonden opleidingstraject te
bevorderen, adviseert de raad een duidelijke scheiding tussen opleiden en
beoordelen. De raad adviseert daarbij een deskundige van de lerarenopleiding
bij het beoordelingsproces te betrekken. Op deze aanbeveling ga ik verderop
in de reactie uitgebreid in.Ik wil benadrukken dat ik het borgen van de kwaliteit van het opleiden
in de school nu niet zoek in nieuwe voorschriften vanuit OCW. Het is primair
de verantwoordelijkheid van de scholen en lerarenopleidingen om op een gedegen
en verantwoorde wijze invulling te geven aan het opleiden in de school. Het
advies Leraren opleiden in de school biedt daarvoor
goede aangrijpingspunten. Ik zal de aanbevelingen betrekken in de gesprekken
met de NVAO en de inspectie over het toezicht en het advies onder de aandacht brengen van de scholen en opleidingen voor onderwijspersoneel1. Ik zal het advies ook inbrengen in de Dieptepilot 2005–2008.
In die pilot onderzoeken groepen van samenwerkende scholen aan welke kwaliteitscriteria
de opleidingsschool en de academische opleidingsschool moeten voldoen en onder
welke voorwaarden ze daaraan kunnen voldoen. Zij werken daarin samen met de
lerarenopleiding en waar het de academische scholen betreft ook met hoogleraren,
lectoren, wetenschappers, etc. Ik wil op de uitkomsten van deze pilot niet
vooruit lopen.Vakkennis in de opleidingDe Onderwijsraad uit zijn zorgen over de vakinhoudelijke competenties
van leraren die in de school worden opgeleid, maar ook van leraren die in
de voltijds vierjarige opleiding worden opgeleid. Hij stelt vast dat in 25
jaar tijd het accent in zowel de opleidingen voor leraar basisonderwijs als
de lerarenopleidingen VO/BVE is verschoven van vakinhoudelijke naar pedagogisch-didactische
competenties. De raad vindt dat zorgelijk en is van oordeel dat de lerarenopleiding
uit moet gaan van een opleidingsprogramma waarin in ieder geval meer dan 50%
van de opleiding is gericht op de vakinhoudelijke component.Ik deel de zorgen van de raad. Afgestudeerden van de lerarenopleidingen
moeten grondige vakinhoudelijke kennis hebben van het vak of vakgebied waar
zij voor verantwoordelijk zijn. Dat is een wezenlijk onderdeel van het beroep
en daarom ook een wezenlijk onderdeel van de recent vastgestelde bekwaamheidseisen
voor de leraar. Meer en expliciete aandacht voor de vakinhoud in de opleiding
kan in belangrijke mate bijdragen aan de vakinhoudelijke bagage van de opgeleide.
Ik vind het echter niet verstandig om vast te leggen hoeveel tijd in de opleiding
in ieder geval aan de vakinhoudelijke component moet worden besteed. Het vastleggen
van een minimumpercentage doet geen recht aan de verschillende wijzen waarop
studenten leren en waarop opleidingen daarop in hun aanbod inspelen en rekening
houden met al verworven kennis (EVC). Bovendien past het niet in de rol van
de overheid om op dit punt richtinggevende uitspraken over het curriculum
te doen. De overheid moet zich concentreren op de te bereiken doelen (het «wat»)
en terughoudend zijn met uitspraken of voorschriften over de wijze waarop
die doelen worden bereikt (het «hoe»).De Onderwijsraad pleit ervoor dat de opleidingen meer aandacht geven aan
de vakinhoudelijke eindtermen door per schoolvak aan te geven aan welke vakinhoudelijke
eisen de aankomende leraar aan het eind van de opleiding minimaal moet voldoen.
De raad wijst in dit verband op de initiatieven van de lerarenopleidingen
VO/BVE en de lerarenopleidingen basisonderwijs om een gemeenschappelijke vakinhoudelijke
kennisbasis te formuleren. Ik deel de opvattingen van de raad op dit punt.
In de bekwaamheidseisen voor leraren (Besluit bekwaamheidseisen onderwijspersoneel,
Staatsblad 2005, 460) is vastgelegd wat leraren moeten kennen en kunnen. De
derde bekwaamheidseis betreft de vakinhoudelijke en didactische competentie.
Daarin is onder andere vastgelegd dat de leraar een grondige kennis en beheersing
heeft van de leerinhouden waarvoor hij verantwoordelijk is en vertrouwd is
met de theoretische en praktische (of beroepspraktische) achtergronden ervan.
Het is aan de opleidingen om ervoor te zorgen dat deze vakinhoudelijke en
didactische competentie wordt vertaald in opleidingsgerelateerde eindtermen.
De lerarenopleiding biedt (aankomende) studenten daarmee duidelijkheid over
het opleidingsprogramma en laat zien hoe in haar opleiding aan de bekwaamheidseisen
kan worden voldaan.Opleidingen kunnen hier zo nodig regionaal of landelijk afspraken over
maken. In de Beleidsagenda Lerarenopleidingen
hebben de HBO-raad, de VSNU en ik afspraken gemaakt over de systemen van toetsing
en examinering. In dat verband hebben we ook afgesproken dat de instellingen
zich in 2006 gezamenlijk zullen uitspreken over standaarden voor examens en
EVC. Dergelijke afspraken kunnen ook betrekking hebben op de vertaling van
de vakinhoudelijke en didactische competentie naar opleidingsgerelateerde
eindtermen.Ik zal dit in de uitwerking van de Beleidsagenda Lerarenopleidingen met de HBO-raad en de VSNU aan de orde stellen en daarbij de activiteiten
binnen de opleidingen betrekken die moeten leiden tot een gemeenschappelijke
kennisbasis. Betrokkenheid van het afnemende veld en de beroepsgroep acht
ik daarbij onmisbaar. Deze afstemming kan plaatsvinden in de (regionale) samenwerkingsverbanden.Afsluiting van schoolgebonden opleidingstrajectenDe Onderwijsraad bepleit een transparante afsluiting gericht op een onafhankelijke
beoordeling; een rollenscheiding tussen opleiden en afsluiten. De lerarenopleider
en de opleider in de school mogen naar de mening van de raad nooit alleen
bij de afsluiting zijn betrokken. Deskundigen van de lerarenopleiding die
niet direct betrokken zijn geweest, moeten bij het beoordelingsproces worden
ingeschakeld.In het algemeen concludeert de raad, in aansluiting op zijn eerder advies Examinering in het hoger onderwijs, dat de examens in
het hoger onderwijs in veel gevallen niet voldoen aan voorwaarden van transparantie
en kwaliteitsgarantie. Hij acht verbeteringen nodig voor een brede erkenning
van examens. De raad heeft op dat terrein aanbevelingen gedaan, onder meer
over de positionering van de examencommissies en het aanscherpen van accreditatiekaders.
In het kader van het wetsvoorstel voor de nieuwe wet op het hoger onderwijs
en onderzoek, zullen voorschriften t.a.v. examens en examencommissies worden
opgenomen die naar mijn mening goed aansluiten op de aanbevelingen van de
raad. De intentie is de positie van de examencommissie te versterken. Die
voorschriften gelden voor het gehele stelsel van hoger onderwijs. Wat mij
betreft zullen er geen aanvullende voorstellen komen voor lerarenopleidingen,
ook niet als het gaat om onderdelen van het examen die in eerste instantie
aansluiten op het leren op de werkplek. De examencommissie heeft in alle gevallen
de eindverantwoordelijkheid over de eindbeoordeling. Daarmee zijn de voorwaarden
geschapen voor de door de raad gewenste transparante en onafhankelijke beoordeling
en de rollenscheiding tussen opleiden en beoordelen.Maar op basis van vrijwilligheid kunnen wel aanvullende afspraken worden
gemaakt. Dat hebben we in de Beleidsagenda Lerarenopleidingen feitelijk ook gedaan. In de beleidsagenda is afgesproken dat de
instellingen de zorgen op het punt van toetsing en examinering zullen wegnemen.
Dat stelt eisen aan transparantie van toetsing en examinering (ook waar het
gaat om EVC), aan intersubjectiviteit van beoordelingen, aan het voor een
belangrijk deel curriculumonafhankelijk inrichten van examens en aan betrokkenheid
van mentoren en begeleiders vanuit de beroepspraktijk.In de uitwerking van de beleidsagenda met de HBO-raad en de VSNU komen
deze punten aan de orde. De suggesties die de Onderwijsraad in paragraaf 5.3
van zijn advies doet, kunnen daarbij een stimulerend kader zijn. Het is echter
de verantwoordelijkheid van de instellingen zelf om de beoordeling van prestaties
van studerenden vorm te geven en ook te beslissen of tussenbeoordelingen,
die de raad aanbeveelt, gewenst zijn. Ik zie daarbij geen fundamenteel verschil
tussen schoolgebonden opleidingstrajecten of meer traditionele opleidingstrajecten.De NVAO heeft uiteindelijk een belangrijke toetsende rol. Ik ben het eens
met de raad dat bij een beslissing over het verlenen van accreditatie, het
examen een belangrijke rol speelt. Uiteindelijk gaat het immers om de kwaliteit
van de opgeleide en de omnivalentie van zijn getuigschrift.Met bovenstaande ben ik tevens ingegaan op de aanbeveling van de raad
dat er landelijke richtlijnen zouden moeten komen over de inhoud en de vorm
van het eindassessment van de lerarenopleiding. De raad vindt het daarbij
van belang dat er onderscheid wordt gemaakt naar de drie sectoren (pabo, tweedegraads
lerarenopleiding en universitaire lerarenopleidingen). Die richtlijnen zullen
naar mijn mening niet in regelgeving moeten worden opgenomen, maar het resultaat
moeten zijn van afspraken die de opleidingen op basis van de Beleidsagenda Lerarenopleidingen met elkaar maken.Om de kwaliteit van de lerarenopleiding – en in het bijzonder van
schoolgebonden opleidingstrajecten – te verstevigen, is de raad van
mening dat de inspectie van het onderwijs een rol kan spelen door bijvoorbeeld
intensivering van het toezicht op de examens voor deze opleidingen. De raad
verwijst in dat verband naar zijn nog uit te brengen advies Evenwichtig onderwijstoezicht. Ik wacht dat advies af maar ga er
tot die tijd van uit dat de zorg voor de kwaliteit van de examens voor lerarenopleidingen
niet anders belegd zal zijn dan voor het overige hoger onderwijs. Dat impliceert
dat de inspectie daarbij geen directe rol heeft. Wellicht ten overvloede wil
ik er op wijzen dat ik juist met het oog op de borging van de kwaliteit van
het opleiden in de school, met de inspectie en de NVAO spreek over hun onderscheiden
rollen op dat punt.Verantwoordelijkheden voor opleiden in de schoolKorte termijnOm scholen een grotere rol te laten spelen in de opleiding van leraren
stelt de raad voor lerarenopleidingen meer mogelijkheden te geven een deel
van de opleiding uit te besteden. Het uitbesteden van delen van de opleiding
aan scholen is naar mijn mening mogelijk. Zeker als dat geschiedt naar scholen
in de plaats van vestiging van de opleiding. Maar als met die uitbesteding
ook onderwijs wordt gegeven buiten de plaats van vestiging van de opleiding
moet zijn voldaan aan de afspraken die in het HO gelden op het punt van doelmatigheid.
Binnenkort zal ik de Beleidsregel doelmatigheid hoger onderwijs aanpassen en daarbij ingaan op dit onderdeel. Als uitbesteding van
delen van de opleiding substantieel is (meer dan 60 studiepunten) respectievelijk
meeromvattend is dan het verzorgen van het «beroepsuitoefeningsdeel»
van een duale opleiding in de school, dan is in beginsel de procedure «aanvraag
nieuwe vestigingsplaats» in de zin van artikel 7.17 WHW aan de orde.Volgens de raad ligt het voor de hand dat de geldstromen voor het opleiden
in de school ook via de lerarenopleidingen lopen, dan wel gebonden zijn aan
inhoudelijke goedkeuring van de lerarenopleidingen. De raad wijst er daarbij
op dat scholen gebruik kunnen maken van de speciale subsidieregeling voor
opleidingsscholen. De extra middelen die in de Dieptepilot 2005 – 2008
beschikbaar worden gesteld, zijn echter bedoeld om scholen in staat te stellen
zich te ontwikkelen tot academische of opleidingsschool en niet voor het bekostigen
van opleidingstrajecten. De leraren die in de pilot worden opgeleid, zijn
ingeschreven als student aan de lerarenopleiding; deze instellingen
worden voor die studenten bekostigd via het stelsel voor hoger onderwijs.
Overigens wordt in de Dieptepilot 2005–2008 onderzocht welke extra investeringen,
zowel in personele als in materiële zin, de opleidingsschool en academische
school moeten doen en hoe financiering vanuit OCW op termijn vorm kan krijgen.Langere termijnAansluitend bij zijn advies Ruimte voor nieuwe aanbieders
in het hoger onderwijs denkt de raad aan accreditatie van opleidingsscholen
als lerarenopleiding. De raad stelt in dat kader voor de opleidingsschool
als vijfde experiment toe te voegen in het kader van Ruimte voor nieuwe aanbieders
in het hoger onderwijs. De toevoeging van een vijfde type experiment is echter
niet nodig om opleidingsscholen als nieuwe aanbieder toe te laten tot het
publiek bekostigde bestel. Een opleidingsschool kan als ze dat wil in het
kader van het eerste type experimenten (de zogenoemde «open inschrijving»)
een voorstel indienen voor het aanbieden van een opleiding.Zoals andere aanbieders, die nog niet aangewezen zijn of nog niet in een
aanwijzingsprocedure zitten, moet de opleidingsschool nog wel de nodige stappen
zetten om aan de voorwaarden te voldoen voor deelname aan de open bestel experimenten.
De school moet eerst langs een toets «nieuwe instelling». Deze
is vergelijkbaar met de aanwijzingsprocedure in de huidige Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Daarvoor is nodig dat er sprake is
van «bewezen» voldoende kwaliteit. Daarna moet de kwaliteit van
de betreffende opleiding geaccrediteerd worden door de NVAO. Hierbij vindt
ook een toets nieuwe opleiding plaats in verband met de registratie in het
Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs. Als laatste wordt de opleiding
getoetst aan de beleidsregel macrodoelmatigheid. Als tenminste aan deze voorwaarden
is voldaan en als aannemelijk is dat een experiment met de desbetreffende
opleiding zicht zal geven op de effecten van een open bestel, dan kan de opleidingsschool
in principe aan de experimenten deelnemen. Ik ga er echter vanuit dat er meer
informatie beschikbaar zal zijn over de kansrijkheid van dergelijke trajecten
als we meer zicht hebben op de ervaringen in de Dieptepilot 2005 – 2008
en de daarin te ontwikkelen kwaliteitscriteria.Met de raad ben ik van mening dat de ontwikkeling van het opleiden in
de school de komende jaren goed moeten worden gevolgd. In aanvulling op de
Dieptepilot 2005 – 2008 waar een kwalitatief beeld uit moet komen van
het opleiden in de school, vinden 2 monitors plaats:– In de monitor «De professionele arbeidsorganisatie»
wordt onder meer bekeken hoe scholen in de praktijk invulling geven aan het
opleiden in de school.– In de Loopbaanmonitor 2006 wordt bekeken hoeveel mensen, en waarom,
kiezen voor een schoolgebonden opleidingstraject.Het monitoren van de doelstelling en het niveau van de opleiding én
de kwaliteit en de inhoud van het onderwijsprogramma is de verantwoordelijkheid
van de instellingen voor hoger onderwijs.Tot slot concludeert de raad dat er tot nu toe weinig wetenschappelijk
onderzoek is gedaan naar de effecten van schoolgebonden opleidingstrajecten
en adviseert dat ik onderzoek laat verrichten naar de vormgeving van dergelijke
trajecten. Ik zal dergelijk onderzoek initiëren.Uitkomsten veldraadpleging «Beleidsagenda Lerarenopleidingen»Op 2 november jl. heb ik – in goed overleg met de HBO-raad
en VSNU – de Beleidsagenda Lerarenopleidingen
voorgelegd aan vertegenwoordigers uit het onderwijsveld en besturen- en schoolleiderorganisaties
voor het primair en voortgezet onderwijs en de BVE. Ook waren (vertegenwoordigers
van) werknemersorganisaties, beroepsgroepen, studenten en leerlingenorganisaties
bij de conferentie aanwezig. Het doel van de conferentie was vast te stellen
of er draagvlak was, het zo mogelijk vergroten van het draagvlak en het maken
van principeafspraken over de samenwerking tussen lerarenopleidingen en scholen
bij de uitvoering van de agenda. Conform mijn toezegging in het Algemeen Overleg
over leraren van 13 oktober jl. treft u bijgevoegd het verslag van deze
veldraadpleging aan. Hierna ga ik in op de belangrijkste uitkomsten van de
veldraadpleging.Uitkomsten veldraadplegingBelangrijkste conclusie is dat de deelnemers aan de conferentie zich kunnen
vinden in de thema’s en de maatregelen die zijn voorgesteld in de beleidsagenda.
Wel werden verschillende kanttekeningen geplaatst bij de agenda. De belangrijkste
geef ik hierna samengevat weer.ReikwijdteDe beleidsagenda gaat over de lerarenopleidingen, maar eigenlijk zou het
moeten gaan over het opleiden van leraren. Op die manier zou het perspectief
van de scholen beter meegenomen zijn.RegioHet zwaartepunt voor samenwerking tussen opleidingen en scholen moet liggen
in de regio, maar ook in (bestaande) samenwerkingsverbanden tussen scholen
en opleidingen met gelijke visie op onderwijs en opleiden van leraren. Werkplekleren
is de motor voor de regionale samenwerking. Landelijke maatregelen kunnen
een ondersteunende rol spelen.GovernanceBij de samenwerking tussen scholen en lerarenopleidingen bij het opleiden
van onderwijspersoneel moet het vraagstuk van de verantwoordelijkheid worden
opgelost. Wie is verantwoordelijk: de opleiding, de school of de branche?
Een uniforme benadering past hierbij niet. De ene onderwijsinstelling heeft
verderstrekkende ambities dan de andere bij het opleiden van leraren. In het
algemeen wordt gepleit voor een gezamenlijke verantwoordelijkheid, waarbij
de rolverdeling tussen school en opleiding uiteen kan lopen. Maatwerk is nodig.
De overheid moet zich terughoudend opstellen.VakkennisOver de gewenste verhouding van vakkennis en algemene pedagogiek lopen
de meningen uiteen. Er wordt zowel opgeroepen tot een herwaardering van vakkennis,
als tot meer aandacht voor algemeen pedagogische competenties. Niet elke leraar
hoeft in dezelfde mate over deze competenties te beschikken, ook kan gekeken
worden naar het complete beeld per team.Aan de problematiek van de opleidingen voor de kleine vakken wordt in
deze beleidsagenda te weinig aandacht besteed. Door de regionale spreiding, het grote aantal vakken en het beperkte aantal studenten is een
blijvend verantwoorde exploitatie van de opleidingen, dus met behoud van kwaliteit
een lastige opgave.Speciaal onderwijs en BeroepsonderwijsDe opleidingen voorzien in onvoldoende mate in de specifieke behoeften
van het speciaal onderwijs en het VMBO/beroepsonderwijs. In deze beleidsagenda
wordt dat onvoldoende geproblematiseerd.Om deze beleidsagenda te kunnen realiseren noemt men o.a. de volgende
voorwaarden: versterking van de innovatiecapaciteit van scholen en opleidingen,
committment bij alle partijen, structurele financiering voor het werkplekleren
en aansluiten bij en betrokkenheid van de professional in de school.Reactie op de uitkomsten van de veldraadplegingDe veldraadpleging van 2 november jl. was volgende de meeste deelnemers
een waardevolle bijeenkomst. Het onderwijsveld was in de gelegenheid zijn
opvattingen en ideeën over de (samenwerking met de) opleidingen naar
voren te brengen. Het debat dat daarop volgde met de vertegenwoordigers van
lerarenopleidingen, VSNU, HBO-raad en OCW heeft tot belangrijke kanttekeningen
bij de beleidsagenda geleid. Ik wil de uitkomsten van deze veldraadpleging
integraal betrekken bij de verdere uitwerking van de beleidsagenda.De beleidsagenda gaat primair over de lerarenopleidingen. Die keus is
gemaakt omdat de kwaliteit van de opleidingen verder verbeterd kan worden.
De lerarenopleidingen zijn daarbij als eerste aan zet. Verbeteren van de kwaliteit
kan echter niet zonder betrokkenheid van de scholen. Intensieve samenwerking
tussen scholen en opleidingen bij het opleiden van (aankomend) leraren is
een kwaliteitskenmerk. Opleidingen zullen zich daarbij nog meer gaan richten
op de behoefte die er bij scholen is.Een belangrijk inzicht uit de conferentie is de noodzaak van differentiatie
en maatwerk. De ambities van scholen bij het werkplekleren, lopen sterk uiteen.
Het varieert van: we nemen graag het grootste deel van de opleiding voor onze
rekening, tot we leggen er een eer in een goede stageplek te bieden. Die gevarieerdheid
blijft wat mij betreft bestaan. Scholen moeten zich allereerst kunnen richten
op hun primaire taak: leerlingen leren lezen en schrijven, hen voorbereiden
op vervolgonderwijs, hen tot mondige burgers maken die hun plaats in de samenleving
kunnen innemen. Maar het is ook nodig dat er scholen zijn die mee willen opleiden
voor de onderwijsarbeidsmarkt; de lerarenopleidingen alleen kunnen de verwachte
tekorten in het voortgezet onderwijs immers niet tegengaan. Ik wil de condities
scheppen om deze gevarieerdheid binnen het stelsel mogelijk te maken en de
lerarenopleidingen moeten zorgen voor maatwerk in hun samenwerking met scholen.
In de projecten voor regionale samenwerking kunnen opleidingen en scholen
met verschillende vormen van samenwerking ervaring opdoen en kan worden nagegaan
onder welke condities de beste resultaten worden behaald.Over de verhouding tussen vakkennis en algemene pedagogiek, verwijs ik
naar dat wat de Onderwijsraad daarover zegt in zijn advies en mijn reactie
daarop. De problematiek van de kleine vakken moet worden aangepakt in het
kader van de regionale samenwerking. Alleen door onderlinge samenwerking tussen
lerarenopleidingen en door bundeling van kennis en bijvoorbeeld afspraken
over de inzet van personeel, kunnen exploitatieproblemen blijvend het hoofd
worden geboden. Opleidingen kunnen in 2006 gezamenlijk projectvoorstellen
indienen voor regionale samenwerking. Bovendien kunnen projectvoorstellen
worden ingediend voor de ontwikkeling van landelijke expertisecentra op enkele
vakgebieden. Zo hoop ik de vakkennis structureel te verankeren en beschikbaar
te maken voor alle opleidingen en (opleidings)scholen.In de zojuist vastgestelde bekwaamheidseisen voor leraren VO/BVE is specifiek
aandacht besteed aan de specifieke competenties voor het beroepsonderwijs.
De onderwijsinstellingen VO en BVE hebben laten weten dat zij goed met deze
bekwaamheidseisen uit de voeten kunnen. Wel maken zij zich al geruime tijd
zorgen over de mate waarin opleidingen voldoende aandacht kunnen geven aan
de specifieke didactiek van het beroepsonderwijs. Ik verwacht van de lerarenopleidingen
VO/BVE dat zij opleiden tot de bekwaamheidseisen en dus werk maken van een
brede opleiding van leraren voor zowel de onderbouw VO, het VMBO als het beroepsonderwijs.
Uiteraard kunnen binnen deze brede bacheloropleidingen uitstroomprofielen
worden aangeboden. Op die wijze kan naar ik hoop een passend antwoord worden
gegeven op specifieke behoeften vanuit het beroepsonderwijs.Desalniettemin buigt het Landelijk Platform beroepen in het onderwijs
zich op mijn verzoek over de vraag of een afzonderlijk profiel voor de leraar
beroepsonderwijs gewenst is. Ik verwacht daarover in maart 2006 bericht van
het Landelijk Platform. Daarna moet worden bezien welke consequenties de uitspraak
van het Platform moet hebben voor het opleiden van leraren voor het beroepsonderwijs.De opleidingen tot leraar basisonderwijs en VO/BVE moeten een goede basis
bieden om ook in het speciaal onderwijs als leraar aan de slag te kunnen.
Een zeer ruime meerderheid van die leraren volgt tot heden het opleidingsaanbod
van de voortgezette opleidingen speciaal onderwijs. Ik ga ervan uit dat die
belangstelling zal blijven, ook als die opleiding als masteropleidingen zijn
geaccrediteerd. Het met succes afsluiten van een dergelijke opleiding is wat
mij betreft echter geen benoemingsvoorwaarde.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Het advies Leraren opleiden in de school betreft het opleiden in de school
gericht op het leraarschap. Opleiden in de school kan echter ook betrekking
hebben op het opleiden voor de andere onderwijsberoepen (zoals onderwijsassistent,
lerarenondersteuner of instructeur). Ik zal het advies daarom ook onder de
aandacht brengen van de opleidingen tot onderwijsassistent. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27923-21.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl