Wijziging van de Wet kinderopvang in verband met een herziening van het stelsel van gastouderopvang; Memorie van Antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20082009-31874, nr. E

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

30-06-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31874 nr. E

29-06-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31874Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 874Wijziging van de Wet kinderopvang in verband met een herziening van
het stelsel van gastouderopvangEMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 29 juni 2009AlgemeenOndergetekende is de commissie mede namens de staatssecretaris van Financiën
zeer erkentelijk voor de bereidheid om het wetsvoorstel voortvarend te behandelen.
Vanzelfsprekend staat een zorgvuldige beantwoording van de gemaakte opmerkingen
en de gestelde vragen bij de regering voorop.In deze Memorie van Antwoord streef ik ernaar alle door de verschillende
fracties aan de orde gestelde vragen te beantwoorden en in te gaan op de geuite
bezwaren en bedenkingen van sommige fracties.Inbreng van de CDA-fractieDe regering schrijft dat in 2008 de overschrijding 0.7 miljard bedraagt
en 1.1 miljard in 2009. In 2011 zou een bezuiniging van 1150 miljoen moeten
worden geïncasseerd, waarvan 360 miljoen van de Gastouderopvang. In de
verschillende rapportages van adviescolleges, de memorie van toelichting en
de nota naar aanleiding van het verslag is sprake van verschillende financiële
overzichten. De leden van de CDA-fractie willen nu klip en klaar een duidelijk
financieel overzicht, waarin alle kosten en bezuinigingen zijn meegenomen.
Het is nu volstrekt onoverzichtelijk. Het doorverwijzen naar een later voor
te hangen algemene maatregel van bestuur verzwakt de onderbouwing van deze
wetswijziging in ernstige mate. Deze leden doelen daarbij ook op eenmalige
kosten die te maken hebben met de invoering van dit nieuwe systeem.Het is begrijpelijk dat de indruk bestaat dat de budgettaire consequenties
van de wetswijziging steeds wijzigen, hetgeen onoverzichtelijk oogt. De verklaring
daarvoor is dat er geen sprake is geweest van een status quo. De cijfers waar
u aan refereert, zijn de cijfers van de Voorjaarsnota 2008, toen er nog sprake
was van een geraamde overschrijding in 2011 van circa € 1,2 miljard.
Bij Miljoenennota kwam daar op basis van het uitgavenbeeld tot en met juli
2008 nog een extra overschrijding van circa € 0,3 miljard bij. Bij
ongewijzigd beleid is een overschrijding te voorzien die oploopt tot € 1,5
miljard in 2011. Deze overschrijding is niet alleen terug te voeren op de
gastouderopvang. Er zijn daarom ook maatregelen in de andere opvangsoorten
genomen. Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle budgettaire effecten,
en niet slechts de budgettaire gevolgen van het wetsvoorstel gastouderopvang.Tabel 2 Ramingen kinderopvangtoeslag (bedragen x 1 miljard
euro)  2009 zonder maatregelen 2011 zonder maatregelen 2011 met maatregelen 1) Dagopvang1,71,91,6 2) Buitenschoolse opvang0,70,80,7 3) Gastouderopvang0,80,80,44) Totaal raming3,23,52,7    5) Totaal begroting 20081,9226) Verschil t.o.v. begroting 20081,31,50,7** Het resterende bedrag is gedekt uit enveloppemiddelen kinderopvang
en uit generale compensatie.Toelichting op de tabel:– Regel 1 tot en met 4 presenteren de raming per opvangsoort in
2009 en 2011 bij ongewijzigd beleid, en de raming per opvangsoort na maatregelen
in 2011. Uit deze cijfers blijkt dat de maatregelen zoals de aanpassing van
de ouderbijdragentabel, het bevriezen van de maximumuurprijs in 2009, de verlaging
van het maximumuurtarief in de BSO en de maatregelen in de gastouderopvang
leiden tot een verlaging van het budget voor alle opvangsoorten.– Regel 5 presenteert de raming in de begroting 2008. Tot 2008 kon
de Belastingdienst geen onderscheid maken in de uitgaven per opvangsoort.
Daarom in de begroting 2008 op totaalniveau geraamd en niet per opvangsoort.
Wel was er informatie beschikbaar over het aantal kinderen per opvangsoort.– Regel 6 presenteert vervolgens de geraamde overschrijding ten
opzichte van de stand in begroting 2008. Hieruit blijkt dat bij ongewijzigd
beleid de totale overschrijding in 2009 geraamd werd op € 1,3 miljard
en in 2011 op € 1,5 miljard. De overschrijding in 2011 wordt dus
opgelost door maatregelen in alle opvangsoorten, door dekking uit enveloppe-middelen
kinderopvang en door generale compensatie.Wel moet bij de ramingen worden aangetekend dat de ontwikkeling van het
gebruik van kinderopvang een aanzienlijke onzekerheidsmarge kent. Zo heeft
zich de afgelopen jaren een zeer sterke groei voorgedaan die niet was voorzien.
De vele bijstellingen van het kinderopvangbudget in korte tijd maken duidelijk
dat de jonge Wet kinderopvang nog niet is «uitgetrild». Daarnaast
zijn de veronderstelde gedragseffecten als gevolg van de maatregelen niet
exact in te schatten. Daarom zijn de ramingen van de kinderopvangtoeslag met
meer dan normale onzekerheden omgeven.De incidentele kosten die samenhangen met de uitvoering van het wetsvoorstel
zijn niet in bovenstaand overzicht meegenomen. De uitvoeringskosten bestaan
uit een tegemoetkoming in de opleidingskosten van gastouders, kosten voor
het toezicht op gastouders, uitvoeringskosten van de Belastingdienst en de
kosten voor ontwikkeling, implementatie en beheer van het landelijk register.
Over de precieze omvang en verdeling van de uitvoeringskosten is nog overleg
gaande met verschillende partijen zoals de GGD en VNG en Belastingdienst.De leden van de CDA-fractie hechten eraan dat de gastouderopvang in voldoende
mate beschikbaar blijft. In artikel 56b van de wet wordt in algemene zin aangegeven
waaraan de gastouder zou moeten voldoen. De aanvankelijke wens van de regering
om certificering op MBO-2 niveau te eisen is hierin niet opgenomen, maar de
regering schrijft dat bij algemene maatregel van bestuur nadere eisen kunnen
worden opgenomen. Ook geeft zij aan dat de branche daarin de ruimte
krijgt haar eisen te formuleren. Dit stelt de leden van de CDA-fractie niet
gerust. Het is duidelijk dat er sprake zal zijn van een overgangsfase. Zou
de regering willen overwegen om de eisen die nu wel in de wet zijn geformuleerd
door de GGD te doen uitvoeren? Zonder dat er diploma’s moeten worden
gehaald kunnen gastouders hun taak in de meeste gevallen goed vervullen. Ook
heeft de regering geen duidelijkheid gegeven over hoeveel de opleidingskosten
zullen bedragen. De leden van de CDA-fractie ontvingen graag een duidelijke
toelichting.Het kabinet is van mening dat er bij de beoogde invulling van de deskundigheids-
en kwaliteitseisen voldoende aanbod aan gastouders blijft bestaan. Bij de
uitwerking van de deskundigheidseisen wordt namelijk aangesloten bij de bestaande
opleidingsinfrastructuur en ligt de nadruk op het erkennen van competenties
die professionele gastouders al bezitten zodat gastouders tijdig aan de gestelde
eisen kunnen voldoen.De kwaliteitseisen voor gastouders en gastouderbureaus worden vertaald
in toetsingscriteria voor de GGD. De GGD zal beoordelen of de gastouders aan
de deskundigheids- en kwaliteitseisen voldoen. Pas indien zij daaraan voldoen
worden zij opgenomen in het landelijke register voor kinderopvang.Het streven van het kabinet is om de kosten voor de gastouder om te voldoen
aan de nieuwe deskundigheidseis zo laag mogelijk te houden. De kosten van
een erkende EVC procedure liggen rond de € 1000. Door een compensatie
vanuit het Rijk van 75 procent van de kosten, tot maximaal € 750,
zullen de kosten voor de gastouder veel lager zijn.De functie van het gastouderbureau is door deze wetswijziging verzwaard,
zeker in administratieve en begeleidende zin. De ouders zullen derhalve geconfronteerd
worden met een lastenverzwaring. Kan de regering aangeven wat dat in de praktijk
zou kunnen betekenen?Het wetsvoorstel voorziet niet in een verzwaring van de functie van het
gastouderbureau. In het wetsvoorstel wordt ervan uitgegaan dat de gastouders,
anders dan nu het geval is, zelf verantwoordelijk worden voor de kwaliteit
van de opvang. De gastouderopvang wordt een professionele vorm van opvang
waarvan de kwaliteit in de toekomst rechtstreeks aan huis wordt gecontroleerd
door de GGD. Op dit moment wordt alleen de kwaliteit van de opvang bij het
gastouderbureau gecontroleerd. Dit betekent dat het aantal taken van het gastouderbureau
zal afnemen en zal worden beperkt tot die taken die strikt noodzakelijk zijn
om de gastouder professioneel te kunnen laten functioneren. Daar staat tegenover
dat het gastouderbureau, anders dan nu het geval is, verantwoordelijk wordt
voor het doorgeleiden van het betalingsverkeer tussen vraagouders en gastouders.
Dit leidt naar verwachting per saldo niet tot een taakverzwaring van het gastouderbureau.
Of het totaal aan eisen die worden gesteld aan het gastouderbureau én
aan de gastouder, tot een verzwaring leidt, is nog niet duidelijk. Ik heb
mede met het oog hierop recent aan de vertegenwoordigende partijen in het
kinderopvangveld (de zogenoemde convenantpartners) gevraagd om het advies
dat zij hebben uitgebracht over de kwaliteitseisen die gesteld zouden moeten
worden aan gastouderbureaus en gastouders, opnieuw te bezien. In het bijzonder
heb ik gevraagd om te komen tot een versobering van deze eisen. Verder is
van belang dat ik van plan ben maatregelen te nemen die ertoe leiden dat de
kosten die gastouderbureaus in rekening brengen, volledig transparant worden
voor zowel de ouders als de gastouders. Ik zal daarbij gebruik maken van artikel
56, vijfde en zesde lid, van het wetsvoorstel, waarin wordt voorzien in de
mogelijkheid om bij ministeriële regeling voorschriften te verbinden
aan de contracten tussen gastouderbureaus en ouders en aan de administratie
van het betalingsverkeer tussen ouders en gastouders. Mocht dit
middel op den duur ontoereikend blijken om de thans soms onredelijk hoge kosten
die gastouderbureaus in rekening brengen te verlagen, dan beschik ik over
de mogelijkheid (artikel 56, lid 5) om bij AMvB grenzen te stellen aan de
uitvoeringskosten van gastouderbureaus. De regering gaat ervan uit dat deze
maatregelen tezamen zullen voorkomen dat de kosten voor de ouder zullen toenemen.De leden van de CDA-fractie begrijpen dat er enige correctie dient plaats
te vinden op de onbeheersbare ontwikkeling van de gastouderopvang. Echter
de voortgaande bureaucratisering baart deze leden zorgen. Wordt het niet tijd
om een generieker en eenvoudiger systeem te ontwikkelen waarin de afstemming
tussen gewerkte uren en opvanguren kan worden gemaakt? In de beantwoording
neem ik gelijk de beantwoording van de verwante vragen van de fracties van
de VVD, PvdA, de ChristenUnie en de SGP mee. Het kabinet is het met deze fracties
eens dat het de voorkeur verdient een relatie te leggen tussen het aantal
gewerkte uren en het aantal opvanguren. De commissie Van Rijn heeft echter
geconstateerd dat dit niet uitvoerbaar is omdat het lastig is om tot een betrouwbare
urenregistratie te komen. Dat heeft te maken met het feit dat het niet altijd
gaat om mensen met een werkgever-werknemersrelatie. Dat geldt bijvoorbeeld
bij zzp-ers. Verder stuit zo’n urenregistratie – in het bijzonder
het matchen van de uren van partners – op problemen in het geval van
freelancers, parttimers en flexibele contracten. De commissie Van Rijn stelde
dat de kosten van een dergelijke maatregel mogelijk hoger zullen zijn dan
de baten. Desalniettemin heeft het kabinet vastgesteld dat het wenselijk is
om dit thema niet los te laten. Daarom zal het kabinet de mogelijkheden van
een koppeling tussen gewerkte uren en opvanguren nader onderzoeken.Van verschillende kanten is hierom gevraagd en wordt dat de regering geadviseerd.
De regering blijft echter van mening dat dit volstrekt onmogelijk is, omdat
urenregistratie niet tot de mogelijkheden van de Belastingdienst zou behoren.
Zou de regering bereid zijn de regeling van de Kinderopvang nog eens nader
te bezien? Er gaat 2,3 miljard in om en meer regels brengen meer kosten met
zich mee. De leden van de fractie van het CDA vragen zich af of de doelstellingen
van deze wet op deze wijze worden gerealiseerd. Zij wachten het antwoord van
de regering met belangstelling af.Het kabinet is het met de fractie eens dat het de voorkeur verdient een
relatie te leggen tussen het aantal gewerkte uren en het aantal opvanguren.
De commissie Van Rijn heeft echter geconstateerd dat dit niet uitvoerbaar
is omdat het lastig is om tot een betrouwbare urenregistratie te komen. Dat
heeft te maken met het feit dat het niet altijd gaat om mensen met een werkgever-werknemersrelatie.
Dat geldt bijvoorbeeld bij zzp-ers. Verder stuit zo’n urenregistratie –
in het bijzonder het matchen van de uren van partners – op problemen
in het geval van freelancers, parttimers en flexibele contracten. De commissie
Van Rijn stelde dat de kosten van een dergelijke maatregel mogelijk hoger
zullen zijn dan de baten. Desalniettemin heeft het kabinet vastgesteld dat
het wenselijk is om dit thema niet los te laten. Daarom zal het kabinet de
mogelijkheden van een koppeling tussen gewerkte uren en opvanguren nader onderzoeken.Inbreng van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie vragen zich in navolging van de Raad van State
af waarom bij dit wetsvoorstel ineens weer een nieuwe indeling van de kinderopvang
is ondernomen. Was verlaging van de tarieven, of een ander systeem
van betalingen (niet rechtstreeks van vraagouder naar gastouder) niet meer
voor de hand liggend?Het advies van de Raad van State is gebaseerd op een eerdere versie van
het wetsvoorstel, waarin nog sprake was van het opsplitsen van de huidige
gastouderopvang in twee nieuwe vormen van opvang in kleinschalig verband,
namelijk: gastouderopvang en thuisopvang. Gastouderopvang werd in deze versie
omschreven als een professionele vorm van opvang in gezinsverband, waaraan
hogere kwaliteitseisen zouden worden gesteld en waarvoor een hogere maximumuurprijs
zou gelden. Thuisopvang zou een lichtere vorm van opvang worden die ruimte
biedt aan het soort opvang dat vóór de introductie van de Wet
kinderopvang in 2005 tot stand kwam in de eigen kring van familie, vrienden,
buren en kennissen. Hiervoor zouden een lagere maximumuurprijs en lagere kwaliteitseisen
gaan gelden. De Raad van State stelde dat het introduceren van een aparte
categorie thuisopvang heroverwogen zou moeten worden. Het kabinet heeft besloten
om de thuisopvang alsnog uit het wetsvoorstel te halen vanwege de kans op
misbruik en oneigenlijk gebruik welke niet sluitend in de uitvoering is te
ondervangen. In het nu voorliggende wetsvoorstel is dus geen sprake meer van
een nieuwe indeling binnen de Wet kinderopvang ten opzichte van de huidige
wet. Wel wordt de huidige gastouderopvang verder geprofessionaliseerd en wordt
een groot aantal maatregelen genomen om misbruik en oneigenlijk gebruik tegen
te gaan.De suggestie van de VVD-fractie om de tarieven te verlagen is feitelijk
reeds uitgevoerd. Het kabinet heeft in april 2008 een samenhangend pakket
maatregelen genomen en de Tweede Kamer hierover nader geïnformeerd bij
brief van 20 juni 2008. Onderdeel van dit pakket was het aanpassen van
de tabel voor kinderopvangtoeslag per 1 januari 2009. Op deze wijze wordt
een besparing gerealiseerd van structureel circa 350 mln. Voor het overige
zij hier nog vermeld dat het wetsvoorstel voorziet in de suggestie van de
VVD-fractie om betalingen niet rechtstreeks van vraagouders naar de gastouders
te laten plaatsvinden (artikel 49, lid 3b). Tevens gaat op basis van dit wetsvoorstel
een verschillend maximumuurprijs gelden voor de gastouderopvang enerzijds
en de dagopvang anderzijds waarbij rekening wordt gehouden met de verschillen
in kostenstructuur van deze twee vormen van opvang.Kinderopvang thuis bij de vraagouder of bij de opvangouder is in het vergoedingsysteem
niet afgeschaft. Dit is toch juist het punt waarom de kosten zo uit de hand
liepen? Waarom denkt de regering dat de kosten nu wel in de hand te houden
zijn?De kosten worden in de hand gehouden door aan de gastouders professionele
kwaliteitseisen te stellen en door maatregelen te nemen die misbruik en oneigenlijk
gebruik tegengaan. Belangrijke nieuwe criteria zijn de deskundigheidseisen
die aan gastouders worden gesteld en het feit dat de GGD in de toekomst bij
de gastouder aan huis toezicht zal houden. Hierop is de verwachting gebaseerd
dat een deel van de opvang die voor de introductie van de Wet kinderopvang
(2005) in informeel verband werd aangeboden in de toekomst buiten het systeem
zal worden gebracht. Het feit dat gastouders ook bij een vraagouder opvang
kunnen verzorgen doet daar niets aan af.Hierbij speelt ook het feit dat het voor ouders declarabele aantal uren
niet behoeft te corresponderen met de duur van hun werkweek. Waarom is er
niet voor gekozen het salarisbriefje van de vraagouders als controle te eisen?
Zij moeten toch al hun inkomen opgeven aan het gastouderbureau. Ook
vragen de leden van de VVD-fractie zich af of het nog steeds zo is dat er
een maximum is van 230 declarabele uren per maand.Het kabinet is van mening dat het de voorkeur verdient een relatie te
leggen tussen het aantal gewerkte uren en het aantal opvanguren. De commissie
Van Rijn heeft echter geconstateerd dat dit niet uitvoerbaar is omdat het
lastig is om tot een betrouwbare urenregistratie te komen. De koppeling tussen
personeels- en salarisadministratie dient te verbeteren, teneinde deze informatie
betrouwbaar te maken. Vraagouders geven hun inkomen op bij de Belastingdienst,
niet bij het gastouderbureau. Het klopt dat het maximum aantal te declareren
uren 230 uur per maand is. Dit is vastgelegd in een wijziging van het Besluit
kinderopvangtoeslag en tegemoetkoming in kosten kinderopvang. Dit besluit
is voorgehangen aan de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal.Voorts vragen deze leden zich af hoe blij de GGD is met zijn controlerende
taak. Hoeveel mankracht is er voor nodig om de minicrèches te toetsen?
Wat zijn hiervan de uitvoeringskosten?GGD Nederland heeft aangegeven het positief te vinden dat de GGD met de
invoering van dit wetsvoorstel daadwerkelijk zicht krijgt op de praktijk van
de gastouderopvang. Wel ziet zij knelpunten in de implementatie omdat het
aantal locaties waar de GGD in 2010 toezicht op zal houden, sterk zal toenemen.
Om deze knelpunten op te lossen heeft zij het hiervoor genoemde implementatieplan
ingediend. De uitvoeringskosten bestaan uit kosten voor het toezicht op gastouders,
uitvoeringskosten van de Belastingdienst en de ontwikkeling, implementatie
en beheer van het landelijk register. Over de precieze omvang en verdeling
van de uitvoeringskosten is nog overleg gaande met verschillende partijen.
Voor het jaar 2010 is in ieder geval € 10 miljoen beschikbaar voor
de extra werkzaamheden als gevolg van dit wetsvoorstel in het kader van toezicht
en handhaving door de GGD-en en VNG. Daarmee is er voor het toezicht en de
handhaving kinderopvang voor 2010 in totaal € 21,9 miljoen beschikbaar.Is er meer te zeggen over de bijdrage van de gastouderbureaus aan de ontwrichting
van het systeem, en hoe zijn deze beter te controleren? Het is duidelijk gebleken
dat gastouderbureaus hebben meegewerkt aan fraude (nl. meer uren declareren
bij de overheid dan door de gastouder gemaakt zijn). Hoe zijn de sancties
ten opzichte van deze bureaus? Nu krijgen ze zelfs nog een taak erbij. Zijn
er plannen om de frauderende bureaus te verbieden? Kan de regering informatie
geven over het aantal gevallen van fraude? Wat wordt precies de positie van
het gastouderbureau in het nieuwe systeem?De mogelijkheden die (malafide) gastouderbureaus hebben om te frauderen,
is uitvoerig in kaart gebracht door Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst
(SIOD). Het kabinet heeft de SIOD tevens gevraagd om in aanvulling op dit
rapport onderzoek te doen naar de omvang van de fraude. De SIOD heeft toen
te kennen gegeven dat dergelijk onderzoek niet goed mogelijk is.Mede naar aanleiding van het SIOD-rapport wordt in het wetsvoorstel een
groot aantal maatregelen genomen die dit soort praktijken van gastouderbureaus
moet tegen gaan. Dit betreft de volgende maatregelen:• Tot nu toe werden kinderopvanginstellingen per direct geregistreerd,
ook als ze daarna niet aan de eisen bleken te voldoen.• Malafide gastouderbureaus profiteerden daar ruim van. Zij schreven
zich in bij een gemeente en als ze daarna niet aan de eisen bleken te voldoen
volgde een soms langdurig handhavingtraject. In die periode konden de ouders
gebruik blijven maken van kinderopvangtoeslag.• In de toekomst worden nieuwe kinderopvanginstellingen eerst door
de GGD beoordeeld, pas daarna volgt registratie.• De belangrijkste maatregel is dat alle bestaande gastouderbureaus
worden behandeld als nieuw. Als ze niet voor 1 januari 2011 aan de (nieuwe)
eisen voldoen vervalt hun inschrijving in het register, zonder (langdurig)
handhavingtraject door de gemeente.Andere maatregelen zijn:• Het gastouderbureau moet over voldoende personeel beschikken.• Aan de beroepskrachten worden opleidingseisen gesteld.• De kosten die het gastouderbureau in rekening brengt worden volledig
transparant;• Ouders kunnen hun gastouder niet meer onderhands betalen. Het betalingsverkeer
verloopt via het gastouderbureau.• Het papieren toezicht bij het gastouderbureau behoort tot het verleden:
gastouders worden object van toezicht.• Alle opvang wordt opgenomen in een landelijk register: de Belastingdienst
kan beter controleren op rechtmatigheid van toeslagen, de GGD kan beter controleren
op het aantal aangesloten gastouders.• Informatie-uitwisseling tussen de GGD en de Belastingdienst over
malafide praktijken is recent mogelijk gemaakt bij wetswijziging rond het
belastingplan 2009.• Het aantal toeslaguren wordt gemaximeerd (7dagen per week 24 uur
per dagopvang is niet meer mogelijk).• Personen kunnen geen gastouder zijn voor kinderen op hetzelfde
woonadres.De Raad van State wijst op het feit dat er geen enkele analyse van het
keuzegedrag van ouders is gemaakt. Dat betekent dus dat het wetsvoorstel een
slag in de lucht is. Wat is het commentaar hierop van de regering? Het ging
toch om participatie op de arbeidsmarkt? Wordt hier wel op gestuurd, of eigenlijk
niet?Het klopt dat de gedragsreacties van ouders op het nieuwe stelsel niet
exact van tevoren in te schatten zijn. Wel kan op basis van het verleden worden
ingeschat hoe kinderen zich over de opvangsoorten verdelen. Deze raming blijft
echter met onzekerheden omgeven. Wel bekend is dat:– Kinderopvang de participatie van de tweeverdieners stimuleert.– Het formaliseren van voorheen informele opvang in de (niet geprofessionaliseerde)
gastouderopvang beperkte effecten op de arbeidsparticipatie heeft gehad. Hierop
is het wetsvoorstel dan ook geënt.In de Tweede Kamer is uitvoerig gesproken over de eisen aan de gastouders,
die lopen van een EHBO-cursus tot eisen van pedagogische vaardigheden. Denkt
de regering werkelijk dat gastouders op cursus zullen gaan? Wie gaat dat trouwens
betalen?Op dit moment wordt onderzocht op welke manieren gastouders aan de deskundigheidseisen
kunnen voldoen, wat dit kost en op welke wijze ze daarin tegemoet kunnen worden
gekomen. De deskundigheidseisen worden uitgewerkt in een AMvB, waarin eisen
worden gesteld aan het bieden van voldoende zorg en het creëren van een
veilige omgeving, die aansluit op de leefwereld van kinderen. Daarvoor is
het van belang dat een gastouder in het bezit is van het diploma EHBO aan
kinderen. Daarnaast zijn er twee mogelijke routes om te voldoen aan de deskundigheidseis
gericht op het bieden van voldoende zorg: een mbo-examinering en een erkende
EVC-procedure. De keuze voor de ene of de andere route is aan de gastouder
zelf. De nadruk bij deze twee routes ligt op het erkennen van verworven kennis
en vaardigheden van gastouders. Dat kan bijvoorbeeld door een beoordeling
van de professionaliteit van de gastouder in de opvangsituatie.
Een professionele gastouder die ongeschoold is, kan hierdoor voldoen aan de
eisen en hoeft dus geen opleiding te volgen.Het streven van het kabinet is om de kosten voor de gastouder om te voldoen
aan de nieuwe deskundigheidseis zo laag mogelijk te houden. De kosten van
een erkende EVC procedure liggen rond de € 1000. Door een compensatie
vanuit het Rijk van 75 procent van de kosten, tot maximaal € 750,
zullen de kosten voor de gastouder veel lager zijn.Zo hebben de leden van de VVD-fractie nog vele vragen en opmerkingen,
die alle de haalbaarheid en de uitvoeringsperikelen van dit wetsvoorstel betreffen.
Naar de mening van deze leden gaat het bij dit wetsvoorstel om een enorme
bureaucratisering van de kinderopvang. Waarom dit niet gewoon door de ouders
zelf laten regelen met hoogstens enige fiscale voordelen met het oog op de
kosten? Waarom zo’n ingewikkeld systeem? Dit betekent weer meer regels,
meer gedoe. De leden van de VVD-fractie hebben om al deze redenen grote bezwaren
tegen dit wetsvoorstel.De mogelijkheid om het budget dat beschikbaar is voor toeslagen kinderopvang
via een fiscale maatregel te verdelen over alle werkende ouders met kinderen
tot 12 jaar, is onderzocht door de commissie Van Rijn. De commissie heeft
daarbij gekeken naar de mogelijkheid om de kinderopvangtoeslag onder te brengen
in de IACK (inkomensafhankelijke aanvullende combinatiekorting). Deze mogelijkheid
wordt door de commissie afgewezen. De belangrijkste reden daarbij is dat het
beschikbare budget dan wordt verdund over een veel grotere groep ouders, waarvan
een groot deel geen gebruik maakt van de kinderopvangtoeslag. Deze laatste
groep werkt dus wel, maar maakt om verschillende redenen geen gebruik van
gesubsidieerde kinderopvang (bijvoorbeeld omdat ze parttime werken). Het effect
zou dan zijn dat veel ouders die geen gebruik maken van kinderopvang hiervoor
wel via de belastingdienst een bijdrage ontvangen. Bij gelijkblijvend budget
zouden de ouders die wel gebruik maken van kinderopvang een aanzienlijk lager
bedrag ontvangen. Het beoogde effect van de huidige regeling, het leveren
van een bijdrage aan de arbeidsparticipatie, zou daardoor aanzienlijk af kunnen
nemen.Inbreng van de PvdA-fractieHet was de leden van de PvdA-fractie opgevallen dat in de memorie van
toelichting geen duidelijke definitie wordt gegeven van wat onder de termen «misbruik»
en «oneigenlijk gebruik» moet worden verstaan. Deze leden verstonden
onder misbruik met name de zogenaamde a-b-c-constructies, waarbij ouders voor
elkaar als gastouder optreden, terwijl zij voor het overige geen betaald werk
verrichten. Het inschakelen van buurvrouwen of familieleden zouden zij echter
niet op voorhand willen betitelen als misbruik of oneigenlijk gebruik. Voor
deze leden stond de reden waarom opvang wordt ingeschakeld centraal: de opvang
moet dienen om het ouders mogelijk te maken betaald werk te verrichten. Door
de commissie-Van Rijn is een aantal mogelijkheden onderzocht om de opvangtoeslag
meer rechtstreeks te koppelen aan het aantal gewerkte uren. Het overleggen
van arbeidscontracten wordt door de commissie afgewezen omdat de werkgever
geen (financiële) prikkel heeft om een correcte urenregistratie te overleggen,
terwijl de werknemer er belang bij heeft een zo groot mogelijk aantal uren
te overleggen. De aan het woord zijnde leden begrepen deze redenering niet
goed, temeer omdat door de commissie-Van Rijn ook varianten zijn onderzocht
die gebaseerd zijn op gegevens over de omvang van het arbeidscontract. Kan
de regering nog eens beargumenteren waarom van werkgevers ook zonder financiële
prikkel niet verwacht mag worden dat zij het correcte aantal uren overleggen?
Daarnaast vroegen deze leden hoe de regering aankijkt tegen de mogelijkheid
om werknemers bij de belastingaangifte op te laten geven hoeveel
uren zij werkzaam zijn. De leden hechtten hier vooral aan omdat de mogelijkheid
tot fraude met dit wetsvoorstel in stand blijft.De mogelijkheid om werknemers bij de belastingaangifte op te laten geven
hoeveel uren zij werkzaam zijn, leidt naar inschatting van de Belastingdienst
tot onvoldoende betrouwbare informatie over gewerkte uren.De leden van de PvdA-fractie constateerden dat de bezuinigingen in het
wetsvoorstel vooral betrekking hadden op de vorm van de opvang en niet op
de reden waarvoor gebruik wordt gemaakt van opvang. Naast het verlagen van
de vergoeding aan gastouders voorziet het wetsvoorstel in het stellen van
kwalificaties aan gastouders. De leden van de PvdA-fractie hadden hier begrip
voor. Zij hadden echter enige moeite met het gegeven dat niet bekend is welke
eisen gesteld gaan worden, dat evenmin bekend is of er voldoende (cursus)aanbod
is om deze kwalificatie te realiseren en wat de kosten zullen zijn, terwijl
al wel is vastgelegd dat gastouders die de vereiste kwalificatie niet binnen
een jaar behaald hebben niet geregistreerd zullen worden als gastouder, waarbij
de vraagouder de toegekende kinderopvangtoelage moet terugbetalen. Bovendien
konden deze leden zich niet aan de indruk onttrekken dat het gastouderschap
wel enigszins bemoeilijkt wordt. De aan het woord zijnde leden konden zich
voorstellen dat sommige ouders zijn aangewezen op gastouderschap, bijvoorbeeld
in dunbevolkte gebieden of als ouders onregelmatige werktijden hebben. Zij
konden zich echter ook andere redenen voorstellen waarom ouders gebruik willen
maken van gastouderopvang. In dit verband begrepen zij niet waarom gastouders
slechts op één adres werkzaam mogen zijn. Het argument van de
controle door de GGD leek hen niet relevant. Als de GGD alle gastouderplekken
moet controleren maakt het voor de werklast van de GGD niet uit welke gastouder
op dat adres werkzaam is. Kan de regering hier nog eens een toelichting op
geven?Dit wetsvoorstel gaat ervan uit dat de gastouderopvang, net zoals de opvang
in kindercentra, voldoet aan professionele kwaliteitseisen. Daarbij is een
logische stap het toezicht te verbeteren door de GGD toezicht te laten houden
op de opvanglocatie zelf. Dit betekent dat het aantal locaties waar de GGD
in de toekomst toezicht op zal houden naar verwachting (ongeveer) zal verdubbelen.
Als daarenboven zou worden toegestaan dat een gastouder op meer dan één
locatie opvang kan bieden, wordt het aantal toezichtlocaties dermate groot
dat GGD-toezicht ter plekke niet meer mogelijk is. Bovendien zouden dan ook
de toezichtkosten per gastouder in de gastouderopvang onaanvaardbaar hoog
worden.Zorgen hadden de leden van de PvdA-fractie over de uitvoerbaarheid van
het wetsvoorstel. De GGD moet alle gastouderplekken gaan controleren. De GGD
is er tot nu toe niet in geslaagd om alle kinderdagverblijven te controleren.
Op grond waarvan verwacht de regering dat de GGD wel in staat zal zijn alle
gastouderplekken te controleren, terwijl dit er aanzienlijk meer zullen zijn
dan de kinderdagverblijven?GGD Nederland heeft om de implementatie van het wetsvoorstel te versoepelen,
een plan ingediend waardoor het al in 2009 mogelijk wordt om extra GGD-inspecteurs
te werven en op te leiden. Dit implementatieplan bestaat uit drie stappen.
In de eerste plaats is er een papieren controle vooraf. De GGD zal de nieuwe
gastouders vooraf vragen de juiste documenten (zoals VOG’s) op te sturen
naar de GGD. Pas als die documenten door administratieve krachten in orde
worden bevonden, wordt de locatie door de GGD-inspecteur bezocht. Zo wordt
de toezichtlast voor de GGD-inspecteurs verminderd. De regering gaat ervan uit dat ca. 20% van de kinderen die nu gebruik
maakt van een gastouder, overgaat naar de formele opvang. De leden van de
PvdA-fractie voorzagen daarbij een aantal risico’s. Op de eerste plaats
zijn er nog steeds wachtlijsten voor de formele kinderopvang. Hoe moet de
voorziene 20% worden opgevangen? Op de tweede plaats bestaat het risico
dat dit percentage hoger zal zijn dan 20%. De toelage voor de formele
kinderopvang ligt hoger dan die voor gastouders, waardoor opnieuw een overschrijding
zou kunnen ontstaan, waardoor opnieuw maatregelen nodig zijn. Op de derde
plaats verwacht de regering dat kinderen die voorheen zonder vergoeding werden
opgevangen, ook in de toekomst weer zonder vergoeding zullen worden opgevangen.
De aan het woord zijnde leden hadden er twijfels over of dit voor alle betrokken
kinderen zal gelden. Op het moment dat voor een dienst betaald is, is het
niet in alle gevallen vanzelfsprekend dat deze betaling weer stopt. Erkent
de regering de mogelijkheid dat de praktijk van de afgelopen jaren tot een «nieuwe
werkelijkheid» kan hebben geleid?In de Nota naar aanleiding van het verslag die aan de Tweede Kamer is
gestuurd, is aangegeven dat de exacte verdeling van de kinderen na invoering
van het wetsvoorstel met onzekerheden is omgeven. Niettemin is het aannemelijk
dat een deel van personen die nu gastouderopvang aanbieden naar verwachting
niet kunnen of willen voldoen aan deze professionele eisen; voor deze groep
vervalt de kinderopvangtoeslag in het nieuwe stelsel. Ook het bezoek door
de GGD bij de gastouders thuis, zal door de sommige gastouders als een drempel
worden ervaren. Daarom is geraamd dat circa de helft van het aantal kinderen
dat nu in de gastouderopvang wordt opgevangen uit deze opvangsoort verdwijnt.
Voorts wordt in het wetsvoorstel rekening gehouden met een substitutie-effect
van circa 20% naar kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang. Daarbij
is meegewogen dat vanaf 2010 de maximumuurprijs voor het gebruik van
kindercentra hoger zal liggen dan voor gastouderopvang. De sector heeft in
het verleden aangetoond zeer wel in staat te zijn om grote aantallen kinderen
extra op te vangen. Zo zijn in de periode 2005–2008 ca. 215 000
extra kinderen opgevangen in kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang.
In 2010 is sprake van een verhoudingsgewijs beperkte extra benodigde uitbreiding
van de dan beschikbare capaciteit van ca. 6%. Ik vertrouw er dan ook
op dat de sector ook nu weer in staat zal zijn deze aanwas op te vangen. Daarnaast
zijn er diverse maatregelen genomen om de wachtlijsten terug te dringen (netwerkbureau,
subsidieregeling capaciteitsuitbreiding, bijdrage aan het gemeentefonds) en
kunnen kinderopvangorganisaties gebruik maken van verscheidene garantieregelingen
ter ondersteuning van extra investeringen (BBMKB-regeling, Waarborgfonds Kinderopvang).
Tenslotte is van belang dat de vraag naar kinderopvang volgens het CPB in
de komende jaren naar verwachting afvlakt. Dit zal een neerwaarts effect hebben
op de wachtlijsten.De leden van de PvdA wezen ook op het risico van substitutie. Zo zouden
scholen kunnen overgaan tot aaneengesloten roosters, waardoor de tussenschoolse
opvang («de overblijf», die ouders zelf betalen) verdwijnt en
kinderen langer gebruik maken van de buitenschoolse opvang, waarvoor ouders
wel een vergoeding krijgen. Hoe kijkt de regering aan tegen dit risico?De regering werkt aan een notitie over dagarrangementen. Deze ontvangt
de Tweede Kamer na de zomer. Voor het onderhavige wetsvoorstel heeft dit punt
geen gevolgen.Ten slotte hadden de leden van de PvdA-fractie een vraag over één
van de door de commissie-Van Rijn onderzochte mogelijkheden om de opvangtoeslag
nauwer te koppelen aan het aantal gewerkte uren van de ouders. Zij
doelden met name op de mogelijkheid om de kinderopvangtoeslag onder te brengen
in de IACK (inkomensafhankelijke combinatiekorting). Dit zou de tegemoetkoming
effectief beperken tot de groep waarvoor de toeslag bedoeld is (werkende ouders
met kinderen tot 12 jaar), laat de keuzevrijheid voor ouders in stand, pakt
gunstig uit voor de lagere inkomens en met name alleenstaande ouders en is
volgens de commissie uitvoeringstechnisch eenvoudig te realiseren. Deze mogelijkheid
wordt door de commissie om een aantal redenen afgewezen: de groep minst verdienende
werkende ouders met kinderen tot 12 jaar is drie maal zo groot is als de groep
ouders die gebruik maakt van de formele kinderopvang, waardoor het beschikbare
budget over een grotere groep moet worden uitgesmeerd, er ontstaat mogelijk
een«verzilveringsprobleem» bij lage inkomens (het bedrag dat aan
belasting wordt betaald is lager dan de korting die kan worden verkregen)
en de overheidsbijdrage wordt minder zichtbaar waardoor op termijn vergeten
zou kunnen worden dat de overheid bijdraagt aan de kosten van kinderopvang.De leden van de PvdA-fractie waren met name verwonderd over het eerste
argument. Begrepen deze leden het goed dat hiermee gezegd wordt dat het budget
niet toereikend is om alle werkende ouders met kinderen tot 12 jaar een tegemoetkoming
te verlenen? Zo nee, wat is dan wel de betekenis van deze zinsnede? Zo ja,
haalt deze argumentatie dan niet de doelstelling van de Wet op de Kinderopvang
onderuit, die immers bedoeld is om de combinatie van arbeid en zorg te faciliteren?
Voor wat betreft het tweede argument hadden deze leden begrepen dat dit probleem
oplosbaar is. En voor wat het derde argument betreft zagen deze leden niet
goed in wat het verschil is met de huidige regeling. Kan de regering deze
argumenten nader toelichten?Niet alle minst verdiende werkende ouders maken gebruik van kinderopvangtoeslag.
Zoals de commissie Van Rijn aangeeft is de groep minst verdienende werkenden
met kinderen tot 12 jaar die geen gebruik maken van de kinderopvangtoeslag
drie keer zo groot als de groep minst verdienende ouders met kinderen in deze
leeftijd met kinderopvangtoeslag. Deze eerste groep werkt dus wel, maar maakt
om verschillende redenen geen gebruik van gesubsidieerde kinderopvang (bijvoorbeeld
omdat ze parttime werken). Door het beschikbare budget via een fiscale maatregel
te verdelen over alle werkende ouders met kinderen tot 12 jaar zouden veel
ouders die geen gebruik maken van kinderopvang hiervoor wel via de belastingdienst
een bijdrage ontvangen. Bij gelijkblijvend budget zouden de ouders die wel
gebruik maken van kinderopvang een aanzienlijk lager bedrag ontvangen. Het
beoogde effect van de huidige regeling, het leveren van een bijdrage aan de
arbeidsparticipatie, zou daardoor aanzienlijk af kunnen nemen.Tot slot spraken de leden van de PvdA-fractie hun zorg uit over de financiële
onzekerheden waarmee dit wetsvoorstel omgeven is. Tijdens de behandeling in
de Tweede Kamer is door alle betrokkenen, ook door de staatssecretaris, benadrukt
dat er nu rust moet komen in de sector. Zijn er, als de aannames van de regering
onverhoopt niet uitkomen en het budget opnieuw overschreden wordt, nieuwe
maatregelen te verwachten? Zo ja, in welke richting denkt de regering dan?Het kabinet is van mening dat na de invoering van dit wetsvoorstel rust
moet komen in het kinderopvangveld. Dit betekent dat in beginsel gedurende
enige jaren na invoering van dit wetsvoorstel geen nieuwe systeemwijzigingen
worden doorgevoerd. Het enige voorbehoud dat hierbij moet worden gemaakt is
dat indien dit wetsvoorstel op essentiële onderdelen niet de werking
krijgt die het beoogt, aanpassingen denkbaar zijn. Hier komt bij dat ramingen
van het gebruik van kinderopvang met onzekerheden zijn omgeven. Mocht dat
leiden tot nieuwe overschrijdingen, dan zal opnieuw bezien moeten
worden hoe binnen het systeem van gastouderopvang de beoogde opbrengst op
dit dossier alsnog zal worden bereikt.Inbreng van de SP-fractieUit de verwerping van het amendement-Van Gent (nr. 19) leiden de leden
van de SP-fractie af dat nog steeds wordt vastgehouden aan de regel dat gastouders
niet meer dan één opvangadres mogen hebben. Uit de praktijk
blijkt dat er gastouders zijn die meer dan één gezin per week «aan
huis» bedienen. Ook lijkt het de flexibiliteit ten goede te komen wanneer
kinderen zowel aan huis als in het huis van de gastouder opgevangen kunnen
worden. Wat zijn de argumenten van de regering om hier aan vast te houden?
Is het alleen het aantal adressen dat door de GGD gecontroleerd zou moeten
worden, en is dan niet een andere oplossing mogelijk (bijvoorbeeld meer steekproefsgewijze
controle)? Hoe verhoudt zich dit met de motie onder nummer 41, die wel is
aangenomen?GGD Nederland heeft om de implementatie van het wetsvoorstel te versoepelen,
een plan ingediend waardoor het al in 2009 mogelijk wordt om extra GGD-inspecteurs
te werven en op te leiden. Dit implementatieplan bestaat uit drie stappen.
In de eerste plaats is er een papieren controle vooraf. De GGD zal de nieuwe
gastouders vooraf vragen de juiste documenten (zoals VOG’s) op te sturen
naar de GGD. Pas als die documenten door administratieve krachten in orde
worden bevonden, wordt de locatie door de GGD-inspecteur bezocht. Zo wordt
de toezichtlast voor de GGD-inspecteurs verminderd. Daarnaast zal ik in overleg
met de convenantpartijen en de toezichthouders de intensiteit van het toezicht
waar mogelijk doen verminderen. Er is niet gekozen voor een controle van alle
bureaus en steekproefsgewijze inspectie, omdat dit zou betekenen dat sommige
adressen in het register zouden kunnen komen zonder aan de juiste kwaliteitseisen
te voldoen.In de motie 41 wordt de regering verzocht bij de evaluatie van de Wet
kinderopvang expliciet de eventuele gevolgen van de beperking van één
opvanglocatie per gastouder, voor de toegankelijkheid van de kinderopvang
in dunbevolkte gebieden, in kaart te brengen. De regering heeft daarbij aangegeven
dit te zullen doen.Volgens de schattingen die de leden van de SP-fractie onder ogen hebben
gekregen, lijkt het niet haalbaar dat de GGD alle gastouders kan hebben bezocht
binnen een jaar, zeker gezien het gegeven dat de GGD in 2007 niet in staat
bleek om alle gastouderbureaus te bezoeken. Hoe wil de regering voorkomen
dat hier een afspraak die in de wet is opgenomen niet wordt gehaald, en als
zij niet wordt gehaald, wat zijn dan de consequenties? Waarom wordt niet gekozen
voor een controle van alle bureaus en een steekproefsgewijze inspectie van
de opvangadressen?In overleg met de convenantpartijen en de toezichthouders zal de regering
de intensiteit van het toezicht waar mogelijk doen verminderen. Er is niet
gekozen voor een controle van alle bureaus en steekproefsgewijze inspectie,
omdat dit zou betekenen dat sommige adressen in het register zouden kunnen
komen zonder aan de juiste kwaliteitseisen te voldoen.De verschillen tussen de uitvoeringskosten van de gastouderbureaus zijn
groot (tussen 12% en 70%) Zeker gezien het feit dat gastouders
ook nog moeten investeren in hun «opleiding» lijkt het de leden
van de SP-fractie van belang dat er een maximum wordt gesteld aan het bedrag
dat gastouderbureaus in mindering op de uurprijs mogen brengen. Wat wil de
regering doen aan een te grote inhouding op de uurprijs? Artikel 56 van de Wet kinderopvang biedt een aantal instrumenten om de
uitvoeringskosten bij gastouderopvang beter onder controle te krijgen. Op
grond van lid 6 kunnen eisen worden gesteld aan de administratie van gegevens
door het gastouderbureau en aan het betalingsverkeer tussen gastouderbureau,
gastouder en vraagouder. Daarnaast biedt lid 5 de mogelijkheid een maximum
te stellen aan de uitvoeringskosten van gastouderbureaus. Bij invoering van
het wetsvoorstel in 2005 is ten principale gekozen voor kinderopvang die tot
stand komt in een markt van vraag en aanbod. Het instrumentarium om van overheidswege
hierop invloed uit te oefenen dient dan ook op een proportionele wijze te
worden opgebouwd. Het lijkt me daarom niet juist om op voorhand al een beperking
op te leggen aan de tarieven die gastouders berekenen, als er nog andere onbenutte
instrumenten zijn. Ik zal daarom eerst bij ministeriële regeling voorschriften
verstrekken die ertoe moeten leiden dat de uitvoeringskosten van gastouderbureaus
volledig transparant worden. Ouders kunnen op basis hiervan kiezen in hoeverre
zij het tarief van een gastouderbureau en de bijbehorende dienstverlening
van dat bureau de moeite waard vinden. Mocht op termijn blijken dat dit instrument
onvoldoende soelaas biedt, dan overweeg ik alsnog gebruik te maken van de
mogelijkheid (artikel 56, lid 5) om bij AMvB grenzen te stellen aan de uitvoeringskosten
van gastouderbureaus. Ik zal de ontwikkelingen van de uitvoeringskosten dan
ook zorgvuldig monitoren.De leden van de fractie van de SP spreken hun zorg uit over het feit dat
gastouders verplicht zullen worden om aan opleidingseisen te voldoen, zonder
dat duidelijk is waar die uit zullen bestaan, en zonder dat duidelijk is om
welke kosten het gaat. Gesproken is over een bedrag van 1000 euro, dat bij
een collectief aanbod naar 500 euro omlaag zou kunnen. Dat is voor een gemiddelde «kleine»
gastouder die drie dagen per week 2 á 3 kinderen opvangt een fors bedrag,
waar veel uren opvang tegenover staan. Wat wil de regering er aan doen om
te waarborgen dat door deze maatregel juist de kleinere gastouders er niet
mee ophouden, gastouders die misschien al jaren naar tevredenheid van de partijen
werkzaam zijn geweest?Er zijn naast het verplichte diploma EHBO aan kinderen, twee mogelijke
routes om te voldoen aan de deskundigheidseis gericht op het bieden van voldoende
zorg: een mbo examinering en een erkende EVC-procedure. De keuze voor de ene
of de andere route is aan de gastouder zelf. De nadruk bij deze twee routes
ligt op het erkennen van verworven kennis en vaardigheden van gastouders.
Een professionele gastouder die ongeschoold is, kan hierdoor voldoen aan de
eis en hoeft dus geen opleiding of cursus te volgen. Het streven van het kabinet
is om de kosten voor de gastouder om te voldoen aan de nieuwe deskundigheidseis
zo laag mogelijk te houden. De kosten van een erkende EVC procedure liggen
rond de € 1000. Door een compensatie vanuit het Rijk van 75 procent
van de kosten, tot maximaal € 750, zullen de kosten voor de gastouder
veel lager zijn.Juist omdat het nog niet duidelijk is waar die opleidingseisen uit moeten
bestaan is het moeilijk om het er mee eens te zijn dat de ouders de kinderopvangtoeslag
terug moeten betalen als de gastouder niet aan de opleidingseis heeft voldaan.
Waarom het financiële risico alleen bij de ouders gelegd, waarom ligt
hier geen rol bij het gastouderbureau, en waarom deelt de gastouder niet in
het financiële risico?Het wetsvoorstel (artikel 90a) voorziet in een financieel risico voor
gastouderbureaus in het geval een bureau gastouders aanbiedt die aan het eind
van het overgangsjaar niet aan de kwaliteitseisen voldoen én als gastouders
zijn ingeschreven in het register kinderopvang. Gastouderbureaus zijn verplicht
om voor het overgangsjaar (2010) alle ouders die gebruik maken
van hun diensten, te laten weten of het bureau verwacht dat hun gastouder
op tijd zal voldoen aan de kwaliteitseisen. Het gastouderbureau dient zich
daarover zelfstandig een oordeel te vormen. In het vierde lid van artikel
90a is bepaald dat deze verwachting gebaseerd moet zijn op geobjectiveerde
maatstaven die aantoonbaar zijn afgeleid van de nieuwe kwaliteitseisen, die
na invoering van het wetsvoorstel voor gastouders gaan gelden. Op deze wijze
zijn waarborgen ingebouwd voor een zorgvuldige oordeelsbepaling door het gastouderbureau.
Het gastouderbureau is bovendien verplicht zich regelmatig op de hoogte te
stellen van de vorderingen van de gastouder om aan de eisen te voldoen. In
het geval een gastouderbureau op grond van de verkregen informatie een redelijk
vermoeden heeft dat de gastouder niet tijdig aan de nieuwe eisen zal gaan
voldoen, is het bureau verplicht de ouders hiervan onverwijld op de hoogte
te stellen. Het gastouderbureau moet dan al het mogelijke doen om een ouder
een andere gastouder aan te bieden die naar verwachting wel tijdig aan de
eisen zal voldoen. Het financieel risico dat het gastouderbureau hierbij loopt
is vastgelegd in het achtste lid van artikel 90a. Een ouder kan op grond van
dit artikel de in het overgangsjaar betaalde uitvoeringskosten terugvorderen
bij het gastouderbureau indien alsnog blijkt dat een gastouder aan het einde
van het overgangsjaar niet aan de eisen voldoet en is geregistreerd.Bij de voorbereiding van dit wetsvoorstel is overwogen ook een deel van
het risico bij de gastouders te leggen. Echter, er is voor gekozen dat niet
te doen omdat het niet redelijk is om enerzijds hogere kwaliteitseisen te
stellen aan de gastouderopvang en anderzijds de gastouders een financieel
risico te laten lopen dat hoger is dan de directe kosten die de gastouder
zelf moet dragen om aan die eisen te voldoen. Ook heeft hierbij meegespeeld
dat de Belastingdienst geen relatie heeft met de gastouders, maar slechts
met de ouders die kinderopvangtoeslag ontvangen.In de Tweede Kamer is gesproken over de mogelijkheden om de lage en middeninkomens
meer te ontzien bij de kinderopvangmaatregelen. Kan de regering uitleggen
waarom aan die mogelijkheid niet meer tegemoet is gekomen?De Tweede Kamer is op 20 juni 2008 met de brief (Kamerstukken 2007/2008,
31 322, nr. 25) geïnformeerd over de voorgenomen maatregelen
met betrekking tot de kinderopvangtoeslag. Hierin zijn de gevolgen voor de
kosten voor de ouders weergegeven (tabel 5). Hieruit blijkt dat de relatieve
kostenstijging voor ouders met een modaal en/of hoger inkomen dan modaal groter
is dan de kostenstijging voor ouders met een minimuminkomen. Nadien zijn er
geen maatregelen genomen in de kinderopvang die negatieve inkomensgevolgen
hebben. Integendeel, de in de brief voorgestelde verlaging van de maximumuurprijs
tot € 4,00 voor minicrèches is aangepast tot een maximum
uurprijs voor gastouderopvang van € 5,00.Volgens de inschatting van de Vereniging voor gastouderbureaus (VGOB)
zal de procedure voordat een nieuwe gastouder over de benodigde kwalificaties
beschikt een half jaar duren. Zeker gezien de wachtlijsten en de mogelijkheid
dat ouders een geschikte gastouder bereid hebben gevonden spoedig te beginnen,
vragen de leden van de SP-fractie zich af waarom de regering de suggestie
niet overneemt om een half jaar van «aspirantouderschap» in te
stellen, waarin ouders onverminderd recht hebben op toeslag. Graag ontvingen
deze leden een antwoord op deze vraag.De suggestie van de leden van de SP-fractie om ouders het recht op toeslag
te laten behouden als hun gastouder na een half jaar nog niet de status van
(nieuwe) gastouder heeft bereikt, is technisch niet goed uitvoerbaar
omdat het toeslagensysteem is gebaseerd op kalenderjaren. Als dientengevolge
voor het gehele kalenderjaar een aspirant-status zou worden ingevoerd, zou
dat er feitelijk toe leiden dat nog een jaar langer het bestaande misbruik
en onbedoeld gebruik van de regeling in stand gehouden zou worden, wat een
aanzienlijk besparingsverlies met zich mee zou brengen. Voorts heeft hier
meegespeeld dat daarmee voor zowel gastouders als gastouderbureaus de prikkel
zou verdwijnen om op tijd aan de eisen te voldoen.De wet voorziet erin dat ouders recht hebben op toeslag over het gehele
jaar 2010 als hun gastouder voor het einde van dat jaar aan alle kwaliteitseisen
voldoet en is ingeschreven in het register kinderopvang. Gastouders hebben
dus ruim een jaar de tijd om aan de nieuwe eisen te voldoen. Dit lijkt mij
voldoende voor professioneel werkende gastouders om aan de eisen te voldoen.Inbreng van de ChristenUnie- en SGP-fractieIn onze samenleving is kinderopvang inmiddels een instrument geworden
om aan de opvoeding van kinderen gestalte te geven, zo constateren de leden
van de fracties van ChristenUnie en SGP. Terecht wordt daarom in de definitie
van het begrip «kinderopvang» in artikel I onderdeel A het woord «opvoeden»
genoemd. Dit echter in relatie met de term «bedrijfsmatig». Kan
de regering uitleggen wat zij verstaat onder «bedrijfsmatig (...) opvoeden
van kinderen»? Is dat geen combinatie van woorden die conflicteert met
het werkelijke van opvoeden, nl. het als volwassene uit liefde en conform
waarden en normen begeleiden en helpen van onvolwassenen naar volwassenheid?
Bovendien, als bij kinderopvang sprake is van opvoeding, en de aan het woord
zijnde leden zijn dat met de regering van mening, hoe is het dan gesteld met
de inhoudelijke inbreng van ouders met verschillende waarden en normen bij
die kinderopvang? Ligt het dan niet voor de hand dat het stelsel van kinderopvang
zo breed als mogelijk is inzet op een vrije keus van ouders voor door hen
verlangde kinderopvang? En moeten we niet in alle nuchterheid constateren
dat het huidige wetsvoorstel door het opvoeren van een aantal extra regels,
zoals in het voorgestelde artikel 56b, juist die keuze belemmert? Wat moeten
we trouwens verstaan onder het pedagogisch beleid bij de gastouderopvang?
En wat, naar de mening van de aan het woord zijnde leden nog verdergaand,
onder het pedagogisch beleid van een kindercentrum, dat in het nieuwe artikel
50 lid 2 genoemd wordt? Wil de regering op dit punt een nadere toelichting
geven?Het huidige wetsvoorstel laat, ook binnen de werking van de wet, de keuzevrijheid
voor ouders in stand. Het blijft in de toekomst mogelijk om te kiezen uit
opvang in een kindercentrum of opvang door een gastouder. Het blijft ook mogelijk
om gastouderopvang te laten plaatsvinden bij een vraagouder thuis. Daarnaast
is het natuurlijk mogelijk om buiten de werking van de wet om, gebruik te
blijven maken van opvang in eigen kring, zoals gebruikelijk was voor de introductie
van de Wet kinderopvang in 2005. Ook deze opvang beschouw ik als bijzonder
waardevol. De maatregelen in dit wetsvoorstel zijn nodig, juist omdat ouders
die gebruik maken van door de overheid gesubsidieerde opvang er op moeten
kunnen rekenen dat hun kind wordt opgevangen in een gezonde en veilige omgeving
en de persoonlijke aandacht krijgt die nodig is voor een goede ontwikkeling
van hun kind.Met de invoering van de Wet kinderopvang in 2005 is marktwerking geïntroduceerd
in de kinderopvang. Ten gevolge hiervan is kinderopvang gedefinieerd als opvang
die bedrijfsmatig «of anders dan om niet» (dat wil zeggen tegen
betaling) geschiedt. Het bieden van goede kinderopvang en het «bedrijfsmatig»
organiseren van deze kinderopvang vullen elkaar aan. Conform de definitie
van kinderopvang in de wet, moet niet alleen sprake zijn van
verzorgen, maar ook van opvoeden. Verzorgen en opvoeden gebeuren niet «bedrijfsmatig»,
maar geschieden met veel warmte en individuele aandacht door pedagogisch medewerkers
en door gastouders.De marktwerking leidt tot variëteit in het aanbod waardoor ouders
kunnen opteren voor opvang die aansluit bij hun eigen normen en waarden. Daarnaast
kent de Wet kinderopvang, onder hoofdstuk 3 Kwaliteit, een aparte paragraaf
waarin de medezeggenschap van de ouders is verankerd. Daarmee zijn waarborgen
geschapen voor de ouders om via de oudercommissie direct invloed uit te oefenen
op filosofie van waaruit met de kinderen wordt omgegaan. Los van deze formele
positie van ouders, is er veelal dagelijks persoonlijk contact tussen ouders
en de verzorgers van hun kinderen. Het spreekt voor zichzelf dat de meeste
invloed van ouders op de wijze waarop de opvang in de praktijk wordt verzorgd,
via dit persoonlijk contact tot stand komt.• De houder van een kindercentrum en een gastouder moeten zorgen
voor een verantwoorde opvang van de kinderen, dat wil zeggen opvang die bijdraagt
aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind in een veilige en gezonde
omgeving. In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel de Wet kinderopvang,
artikelsgewijs deel (destijds artikel 48, eerste lid) staat daarover:• «Het pedagogisch beleid dient te leiden tot verantwoorde
kinderopvang, dat wil zeggen kinderopvang waarbij sprake is van:1) het bieden van voldoende veiligheid voor het kind, waaronder het omgaan
met gebeurtenissen die het kind betreffen (zoals in geval van ziekte, overlijden,
ontwikkelingsproblemen); kinderen moeten zich «thuis» voelen en
zich kunnen ontspannen («welbevinden»);2) het bieden van voldoende mogelijkheden voor de kinderen om persoonlijke
competentie, bijvoorbeeld in cognitief en motorisch opzicht, te ontwikkelen;3) het bieden van voldoende mogelijkheden voor de kinderen voor het ontwikkelen
van sociale competentie (juist de kinderopvang biedt hier kansen die bijvoorbeeld
het gezin vaak niet kan bieden);4) overdracht van normen en waarden, zoals het zich houden aan regels
en het hebben van respect voor elkaar («gewetensontwikkeling»).Net als in het gezin en op school kunnen deze randvoorwaarden verschillend
worden ingevuld. Van belang is dat ten minste alle vier de voorwaarden worden
vervuld».Kindercentra hebben in een pedagogisch beleidsplan beschreven op basis
van welke filosofie, uitgangspunten en waarden zij aan bovenstaande randvoorwaarden
vorm geven zodat de ouders kunnen beoordelen of dat aansluit bij hun eigen
ideeën en wensen. Gastouders handelen uiteraard evenzeer vanuit bepaalde
ideeën en uitgangspunten. En ook ouders die gebruik maken van gastouderopvang
zullen zich ervan willen vergewissen dat de wijze waarop de opvang plaatsvindt
aansluit bij hun ideeën, normen en waarden. Ook voor de gastouderopvang
geldt daarom dat dit inzichtelijk gemaakt moet zijn.In het kader van opvoeding van kinderen is ook van belang hoe kinderen
wat spreektaal betreft worden benaderd. Mogen de aan het woord zijnde leden
aannemen dat de via amendement ingevoerde eis om als eerste voertaal ook bij
gastouderopvang het Nederlands te gebruiken niet uitsluit, dat dat ook het
Fries en een andere erkende regionale taal kan zijn?Deze aanname is correct. Ingevolge het wetsvoorstel is artikel 55 ook
van toepassing op gastouders. In artikel 55, eerste lid, wordt bepaald dat
de Nederlandse taal als voertaal moet worden gebruikt. Daar waar
naast de Nederlandse taal, de Friese taal of een streektaal in levend gebruik
is, kan de Friese taal of de streektaal mede als voertaal worden gebruikt.
De gastouder mag dus naast of in plaats van het Nederlands de Friese taal
of een streektaal als voertaal met de kinderen gebruiken.De noodzaak van deze wet komt voort uit de onverwacht sterke groei van
met name de gastouderopvang, aldus de memorie van toelichting. Is het echter
niet zo, dat die gastouderopvang wel bestond, informeel namelijk, maar (deels)
niet gesubsidieerd werd? Is de feitelijke groei van de gastouderopvang dan
ook niet veel kleiner dan gesuggereerd? Kan daarom aangegeven worden hoeveel
kinderen gebruik maken van de gastouderopvang die niet al gebruik maakten
van de informele opvang?Uit onderzoek blijkt inderdaad dat de groei in de gastouderopvang voor
een belangrijk deel wordt veroorzaakt door de substitutie van reeds bestaande
informele opvang door familie, vrienden en buren naar formele gastouderopvang
(Research voor Beleid (2008) en CPB (2008), waardoor het effect van de groei
op de arbeidsparticipatie beperkt is. Uit hetzelfde onderzoek kan worden afgeleid
dat ongeveer dat helft van het aantal kinderen in de gastouderopvang in 2009
voorheen op informele wijze werd opgevangen. Dit onderstreept de noodzaak
van het wetsvoorstel.Juist het formaliseren van voorheen informele opvang heeft geleid tot
een sterke stijging van de rijksuitgaven voor gastouderopvang zonder dat dit
gepaard ging met een bijbehorende stijging van de arbeidsparticipatie. Van
de ongeveer 200 000 kinderen die in 2009 gebruik maken van gastouderopvang
maakte ongeveer de helft voorheen niet al gebruik van informele opvang (zie
ook de nota naar aanleiding van het verslag, paragraaf 8.3, Kamerstukken II,
2008/09, 31 874, nr. 8).Een gevolg van de groei van de gesubsidieerde kinderopvang is de overschrijding
van de uitgaven voor kinderopvang, bij ongewijzigd beleid oplopend tot een
formidabel bedrag in 2011. Het is de leden van de fracties van ChristenUnie
en SGP niet geheel duidelijk hoe de opbouw van deze overschrijding nu precies
is: wat komt ten laste van kinderopvang via een kindercentrum en wat van kinderopvang
via gastouderopvang? Graag een helder inzicht daarin.Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de beantwoording van een
verwante vraag gesteld door de fractie van het CDA.Een belangrijk, maar ook uitermate vervelend aspect van het huidige stelsel
van kinderopvang is, dat er misbruik van wordt gemaakt. De aan het woord zijnde
leden betreuren dat zeer: hoe je ook denkt over kinderopvang, als de overheid
faciliteiten beschikbaar stelt waardoor arbeidsparticipatie bevorderd kan
worden, dan kan en mag het niet zo zijn dat van deze faciliteiten misbruik
gemaakt wordt. De regering zal dat ongetwijfeld met deze leden eens zijn.
Wat dat betreft is het goed dat via wetgeving het stelsel zodanig gewijzigd
wordt dat misbruik niet alleen wordt tegengegaan, maar ook zo goed als mogelijk
onmogelijk wordt gemaakt. Een voor de aan het woord zijnde leden uitermate
belangrijk punt is in dit verband het aantal uren dat voor een toeslag in
aanmerking komt, in relatie tot het aantal gewerkte uren. De koppeling tussen
gewerkte en gesubsidieerde opvanguren is voor deze leden dan ook veel meer
dan «een interessante gedachte», zoals de staatsecretaris in het
debat in de Tweede Kamer stelde. Voor deze leden lijkt het zeer billijk om
het maximum aantal uren dat per kind kan worden gesubsidieerd te stellen op
maximaal het aantal uren van een volledige baan, mits één van
de opvoeders of de enige opvoeder van het kind inderdaad een volledige baan
heeft. Dat is dus maximaal 36 uur per week, te verminderen met vakantie-
en verlofdagen. En bij een parttime baan het maximale aantal uren van die
parttime baan bij één opvoeder en het aantal uren dat gezamenlijk
gewerkt wordt bij twee opvoeders. Dat worden dan heel andere aantallen dan
de 220 uren per maand die de memorie van toelichting (31 874, nr. 3)
noemt op pagina 19. En wat zijn de voor de rijksoverheid positieve financiële
gevolgen, als het door de aan het woord zijnde leden gesuggereerde uitgangspunt
wordt gehanteerd? De aan het woord zijnde leden verzoeken de regering nogmaals
uitvoerig in te gaan op dit punt. En zij verzoeken de regering daarbij opnieuw
ook de betrokkenheid van de gemeenten bij het verifiëren van de omvang
van de baan van de opvoeders te beoordelen.De Wet kinderopvang moet fulltime werk en overwerk binnen de wettelijke
arbeidstijden mogelijk maken. Een redelijke norm daarvoor is, gelet op de
Arbeidstijdenwet, 48 uur per week. Per maand is dat 208 uur. Ouders hebben
reistijd tussen de kinderopvanglocatie en hun werk. Volgens het onderzoek
verplaatsingsgedrag van het Centraal Bureau voor de Statistiek reizen werknemers
gemiddeld ca 18 km van huis naar werk. Per dag is daarvoor ongeveer een uur
nodig, per week dus 5 uur. Per maand is dat 22 uur. In totaal komt dat neer
op 230 uur. Het door u gesuggereerde uitgangspunt van maximaal 36 uur per
week past dus niet binnen de uitgangspunten van de wet Kinderopvang.In dit verband vragen deze leden ook een nadere onderbouwing van het nieuwe
artikel 7 lid 4, dat onderscheid maakt tussen soort kinderopvang en leeftijdsgroep
inzake het maximum aantal uren waarvoor een toeslag wordt toegekend. De aan
het woord zijnde leden begrijpen de noodzaak daarvan niet. Zij willen bij
de vragen inzake het te vergoeden aantal uren overigens nu al stellen dat
het zich beroepen op technische onmogelijkheden van de Belastingdienst of
van andere instanties voor hen niet doorslaggevend is: het kan niet zo zijn,
dat technische problemen mogelijk misbruik van faciliteiten toch toelaten.Dit artikel is in het wetsvoorstel opgenomen omdat de Belastingdienst/Toeslagen
in de praktijk wordt geconfronteerd met aanvragen voor uitzonderlijk hoge
aantallen opvanguren, die niet in verhouding kunnen staan tot het aantal gewerkte
uren (bijvoorbeeld 7x24 uur per dag over een langere periode). Deze maatregel
is dus niet bedoeld om een koppeling tot stand te brengen tussen het aantal
toeslaguren en het aantal gewerkte uren, maar om misbruik en oneigenlijk gebruik
tegen te gaan door het declareren van excessieve aantallen toeslaguren. Inmiddels
is een besluit voorgehangen bij uw Kamer waarin het maximaal aantal uren kinderopvang
per kalendermaand dat per kind en per vorm van opvang voor tegemoetkoming
in aanmerking komt, wordt bepaald op 230 uur. Deze norm is gebaseerd op een
fulltime werkweek inclusief overwerk (48 uur per week) en 1 uur reistijd per
dag.Waarom is bij de vaststelling van het maximum aantal toeslaguren niet
alleen onderscheid gemaakt naar het soort kinderopvang maar ook naar leeftijdsgroep?
De mogelijkheid om ook per leeftijdsgroep onderscheid te kunnen maken, is
aan het wetsvoorstel toegevoegd op grond van amendement nr. 43. Uit de toelichting
bij dit amendement blijkt dat de indieners niet de vorm van opvang, maar de
leeftijd van het kind hoofdzakelijk bepalend oordelen voor het benodigde aantal
uren opvang. Zij verwijzen daarbij naar de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel waarin over het te stellen maximum als indicatie wordt gesteld
dat het bij opvang voor kinderen in de leeftijd 0–4 jaar in gastouderopvang
of in een kindercentrum gaat om circa 220 uur per maand. Naar de mening van
de indieners van het amendement is het wenselijk om bij het bepalen van het
maximum aan te sluiten bij de factor die hoofdzakelijk bepalend is voor de
opvangbehoefte van kinderen. De voorgestelde wijziging van artikel 7 van de Wet kinderopvang biedt naar de mening van de indieners de mogelijkheid
daartoe. De regering heeft de Kamer bij indiening van dit amendement gevraagd
om dit criterium toe te voegen aan het reeds geformuleerde criterium «opvangsoort»
(een «of»-bepaling), omdat het technisch niet mogelijk blijkt
om met ingang van 2010 het leeftijdscriterium te hanteren. Overigens is er
vooralsnog voor gekozen geen onderscheid te maken, noch naar opvangsoort,
noch naar leeftijdscategorie. De reden daarvan is dat in de buitenschoolse
opvang gedurende de vakantieperiode behoefte kan bestaan aan een aantal opvanguren
per kalendermaand dat gelijk is aan het aantal opvanguren dat maximaal in
de dagopvang is toegestaan (230 uur).De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,S. A. M. Dijksma 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20082009-31874-E.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl