Vaststelling en invoering van afdeling 8.14.1 (verkeersongevallen) van het Burgerlijk Wetboek; Advies en nader rapport inzake wetsvoorstel ter verbetering van de bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25759, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

04-12-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25759 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 18 september 1997,
no. W03.97.0040, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25759Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 759Vaststelling en invoering van afdeling 8.14.1 (verkeersongevallen) van
het Burgerlijk WetboekBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 18 september
1997 en het nader rapport d.d. 24 november 1997, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 31 januari 1997, no. 97.000354, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting ter verbetering
van de bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers (Wet Verkeersongevallen).Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 31 januari
1997, nr. 97.000354, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks mij te doen toekomen. Dit
advies, gedateerd 18 september 1997, nr. W03.97.0040, bied ik U hierbij aan.Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad van State moge ik, de indeling
van de nummers van het advies volgend, het volgende opmerken.1. Het wetsvoorstel beoogt een nieuw stelsel van verkeersaansprakelijkheid
te introduceren, dat voorziet in een verbeterde bescherming van ongemotoriseerde
verkeersdeelnemers, passagiers en werknemers die voor hun werk een motorrijtuig
van hun werkgever besturen. Het wetsvoorstel voorziet daartoe in een aansprakelijkheid
van de bezitter of houder van een motorrijtuig voor de schade door dood of
letsel die door genoemde verkeersdeelnemers wordt geleden als gevolg van een
verkeersongeval waarbij het motorrijtuig is betrokken. De bezitter of houder
is alleen dan niet aansprakelijk indien de schade het gevolg is van opzet
of bewuste roekeloosheid van het slachtoffer. Aangezien opzet of bewuste roekeloosheid
slechts zelden kan worden bewezen, houdt het wetsvoorstel in dat de bezitter
of houder van een motorrijtuig in praktisch alle gevallen volledig aansprakelijk
zal zijn voor de toegebrachte schade, ook wanneer het verkeersongeval niet
is veroorzaakt door een fout van de bestuurder of door een gebrek van het
motorrijtuig en het uitsluitend te wijten is aan verwijtbaar verkeersgedrag
van het slachtoffer. Ten opzichte van artikel 185 van de Wegenverkeerswet
1994 (WVW 1994), waarin aan ongemotoriseerde verkeersdeelnemers een bijzonder
en vergaand verhaalsrecht op de bezitter of houder van een motorrijtuig is
toegekend, maar waarbij nog rekening wordt gehouden met eigen schuld van het
slachtoffer, betekent het in het wetsvoorstel voorgestelde systeem een aanscherping
van dit verhaalsrecht. Het wetsvoorstel regelt een materie die voor praktisch iedere burger als
verkeersdeelnemer van belang is, hetzij als potentieel slachtoffer hetzij
als potentieel aansprakelijke motorrijtuigbezitter of -houder. In dit licht
bezien zal het nieuwe aansprakelijkheidssysteem moeten kunnen rekenen op een
breed maatschappelijk draagvlak. Hoewel, gelet op het gevaarscheppende karakter
van het gemotoriseerde verkeer, mag worden aangenomen dat een bijzonder aansprakelijkheidssysteem
ter bescherming van zwakkere verkeersdeelnemers thans in brede kring is aanvaard,
kan naar het oordeel van de Raad van State de vraag worden gesteld of het
verkeersgedrag van deze groep verkeersdeelnemers, uitgezonderd dat van kinderen
onder de 14 jaar, geheel buiten beschouwing mag worden gelaten. Ook voor deze
verkeersdeelnemers geldt dat zij zich in het verkeer aan de geldende verkeersregels
dienen te houden en dat gevaarscheppend gedrag hunnerzijds niet alleen voor
hen zelf maar ook voor andere verkeersdeelnemers grote risico's schept. Vanuit
dit oogpunt bezien kan wellicht van het wetsvoorstel een verkeerd signaal
uitgaan.De Raad adviseert op de hiervoor besproken vraag in de toelichting nader
in te gaan.1. De Raad van State constateert dat het wetsvoorstel, dat beoogt een
betere bescherming te bieden aan onder meer ongemotoriseerde verkeersdeelnemers,
voorziet in een aansprakelijkheid van de bezitter of houder van een motorrijtuig
voor de schade door dood of letsel van deze verkeersdeelnemers als gevolg
van een verkeersongeval waarbij het motorrijtuig is betrokken. De bezitter
of houder is alleen dan niet aansprakelijk indien de schade het gevolg is
van opzet of bewuste roekeloosheid van het slachtoffer. Ik kan mij verenigen
met de daaraan door de Raad verbonden gevolgtrekking dat de bezitter of houder
van een motorrijtuig in vele gevallen volledig aansprakelijk zal zijn voor
vorenbedoelde schade, ook wanneer het verkeersongeval niet is veroorzaakt
door een fout van de bestuurder of door een gebrek van het motorrijtuig en
het uitsluitend is te wijten aan verwijtbaar verkeersgedrag van het slachtoffer.
Ik onderschrijf dan ook de slotsom van de Raad dat ten opzichte van het in
artikel 185 Wegenverkeerswet 1994 aan de ongemotoriseerde verkeersdeelnemer
toegekende verhaalsrecht het in het wetsvoorstel voorgestelde systeem een
aanscherping van dit verhaalsrecht betekent.De Raad wijst er terecht op dat het wetsvoorstel een materie regelt die
voor praktisch iedere burger als verkeersdeelnemer van belang is, en dat in
dit licht bezien het nieuwe aansprakelijkheidssysteem moet kunnen rekenen
op een breed maatschappelijk draagvlak. In dit verband rijst naar het oordeel
van de Raad de vraag of het verkeersgedrag van de zwakkere verkeersdeelnemers
geheel buiten beschouwing kan blijven. Ik onderschrijf vanzelfsprekend de
opvatting van de Raad dat ook zij zich aan de geldende verkeersregels dienen
te houden, maar niet zijn zienswijze dat wellicht vanuit dit oogpunt van het
wetsvoorstel een verkeerd signaal kan uitgaan. Aan het advies van de Raad
in de toelichting nader op deze problematiek in te gaan heb ik gevolg gegeven.Te dezer plaatse merk ik nog slechts het volgende op. Vooreerst verdient
aantekening dat weliswaar het stelsel van burgerrechtelijke aansprakelijkheid
onder omstandigheden een bijdrage kan leveren aan de handhaving van verkeersregels,
maar dat daarvoor toch in de eerste plaats andere instrumenten dan het burgerlijk
recht bestemd zijn. Voorts wijs ik erop dat, gelet op de constatering van
de Raad dat bescherming van zwakkere verkeersdeelnemers thans in brede kring
is aanvaard, zijn bedenkingen in het bijzonder betrekking hebben op de door
verkeersfouten van deze zwakkere verkeersdeelnemers aan anderen, in het bijzonder
gemotoriseerde verkeersdeelnemers toegebrachte schade. In dit verband vermeld
ik dat ik bij nadere overweging, mede naar aanleiding van hetgeen in het advies
van de Raad onder 8 is opgemerkt, heb besloten de hierop betrekking hebbende
regeling te schrappen. Ik moge verwijzen naar het hierna onder 8 gestelde.2. In de memorie van toelichting wordt op diverse plaatsen aandacht besteed
aan de WA-schadelasten die het voorgestelde nieuwe stelsel van verkeersaansprakelijkheid
mee zal brengen en aan de gevolgen die dit zal kunnen hebben voor de hoogte
van de premies voor de aansprakelijkheidsverzekering van motorrijtuigen (paragrafen
5, 15, 17 en 18). In paragraaf 5 van de memorie van toelichting wordt opgemerkt
dat de totale WA-schadelast zal stijgen met 370 miljoen gulden van 2730 tot
3100 miljoen gulden, hetgeen zou leiden tot een gemiddelde premiestijging
van circa 14%. Voorts dient volgens de toelichting rekening te
worden gehouden met een extra stijging van de WA-schadelast met een percentage
tussen de 9 en 17 als gevolg van de uitbreiding van de regresrechten tot de
volksverzekeringen. Dit percentage kan volgens de toelichting zelfs nog iets
meer stijgen nu met de inwerkingtreding van artikel 107a van Boek 6 van het
Burgerlijk Wetboek (BW) ook de werkgever een regresrecht heeft gekregen voor
zijn verplichting tot doorbetaling van loon gedurende ziekte van zijn werknemer. Verzekeraars verwachten dat de premiestijging die het voorgestelde aansprakelijkheidsstelsel
tot gevolg zal hebben aanmerkelijk hoger zal uitvallen, aangezien het een
aanzuigende werking zal hebben ten aanzien van het regres. Het komt de Raad
van State voor dat, nu het wetsvoorstel in samenhang met de uitbreiding van
de regresrechten tot de volksverzekeringen in ieder geval belangrijke gevolgen
zal kunnen hebben voor de hoogte van de verzekeringspremies, het van belang
is dat voldoende gemeenschappelijk inzicht bestaat over de te verwachten premieverhogingen.In de toelichting dient dan ook nader te worden ingegaan op de vraag waarom
er kennelijk nog verschil van mening bestaat op dit punt tussen het kabinet
en het Verbond van Verzekeraars.Bovendien merkt het college op dat in de toelichting niet wordt ingegaan
op de vraag of een nieuw premietarievenstelsel zal moeten worden opgesteld
en met name of het huidige bonus-malus-stelsel zal kunnen worden gehandhaafd.
Dit stelsel verschaft een belangrijke premiereductie aan die verzekerden die
«schadevrij» rijden en levert dus een bijdrage aan de preventie
van verkeersongevallen. Ook aan dit aspect dient naar de mening van het college
in de toelichting aandacht te worden besteed.In de memorie van toelichting (paragraaf 3) wordt terecht opgemerkt dat
een premiestijging die ertoe kan leiden dat automobilisten zich in groten
getale niet meer verzekeren moet worden vermeden, temeer daar een veelvuldiger
beroep op het Waarborgfonds Motorverkeer weer zal leiden tot een verdere premiestijging
en de handhaving van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM)
aanzienlijke kosten met zich kan brengen. De Raad beveelt aan in de toelichting
nader in te gaan op de handhaving van de WAM en het probleem van de onverzekerde
bezitters en houders van motorrijtuigen door onder meer een analyse op te
nemen van de gevallen waarin gedurende de afgelopen jaren een beroep moest
worden gedaan op het Waarborgfonds Motorverkeer.Tenslotte mist de Raad een beschouwing over de positie van de personen
die op grond van hun levensovertuiging (de zogenaamde gemoedsbezwaarden) vrijgesteld
zijn van verzekeringsplicht onder de WAM. Ook op hen komt immers als gevolg
van het voorgestelde stelsel van verkeersaansprakelijkheid een groter financieel
risico te rusten.De Raad adviseert de memorie van toelichting op vorenvermelde punten aan
te vullen.2. De Raad merkt op dat de verzekeraars verwachten dat de premiestijging
die het voorgestelde aansprakelijkheidsstelsel tot gevolg zal hebben aanmerkelijk
hoger zal uitvallen dan de in paragraaf 5 van de memorie van toelichting genoemde
14%. Dit berust op een misverstand. De in deze paragraaf genoemde cijfers
zijn afkomstig van het Centrum voor Verzekeringsstatistiek van het Verbond
van Verzekeraars. Op deze cijfers is de berekening van de gemiddelde premiestijging
gebaseerd, waarover tussen de verzekeraars en mij geen verschil van mening
bestaat. Overigens zij opgemerkt dat deze cijfers in verband met het bij punt
5 onder b opgemerkte, lager zullen uitvallen. De toelichting is daarop aangepast.Bovendien merkt de Raad op dat in de toelichting niet wordt ingegaan op
de vraag of een nieuw premietarievenstelsel zal moeten worden opgesteld en
met name of het huidige bonus-malus-stelsel zal kunnen worden gehandhaafd.
Dit stelsel verschaft volgens de Raad een belangrijke premiereductie aan die
verzekerden die «schadevrij» rijden en levert dus een bijdrage
aan de preventie van verkeersongevallen. Aan de aanbeveling van de Raad om
hieraan in de toelichting aandacht te besteden is gevolg gegeven.Ook is gevolg gegeven aan de aanbeveling van de Raad om in de toelichting
nader in te gaan op de handhaving van de Wet aansprakelijkheidsverzekering
motorrijtuigen (WAM) en het probleem van de onverzekerde bezitters en houders
van motorrijtuigen, mede aan de hand van het aantal gevallen waarin de
afgelopen jaren een beroep moest worden gedaan op het Waarborgfonds Motorverkeer.Tenslotte is gevolg gegeven aan de aanbeveling van de Raad om in de toelichting
enige beschouwingen op te nemen over de positie van de gemoedsbezwaarden.3. In paragraaf 18 van de memorie van toelichting wordt aandacht besteed
aan de gevolgen die het wetsvoorstel zal hebben voor de belasting van de rechterlijke
macht. Geconcludeerd wordt dat het wetsvoorstel structureel zal leiden tot
minder civiele procedures op het gebied van de verkeersaansprakelijkheid en
dat daarmee ook minder frequent een beroep zal worden gedaan op de gefinancierde
rechtsbijstand. Naar aanleiding van het gestelde in de memorie van toelichting
wil de Raad het volgende opmerken. Hoewel het voorgestelde stelsel waarschijnlijk
wel zal leiden tot een zekere vermindering van het aantal civiele procedures,
is het naar de mening van de Raad de vraag of deze vermindering van grote
betekenis zal zijn en of er geen aanleiding is voor een zekere relativering
van het belang van dit aspect. De Raad wil daarbij op het volgende wijzen.
De uitbreiding van de regresrechten tot de volksverzekeringen zal kunnen leiden
tot een aanzienlijke toename van het aantal regresacties, waarbij de schuldvraag
toch aan de orde zal moeten komen. Voorts zullen de WAM-verzekeraars van de
aansprakelijk gestelde bezitter of houder van het motorrijtuig regres willen
nemen op de bestuurder of andere persoon die schuld aan het ongeval heeft,
waarbij eveneens de schuldvraag ten volle zal moeten worden beoordeeld. Tenslotte
kan erop worden gewezen dat in vele gevallen van letselschade doorgaans niet
de schuldvraag maar de vaststelling van de geleden schade de meeste complicaties
oplevert. Naar het oordeel van het college dient in de memorie van toelichting
concreet te worden aangegeven in hoeverre er sprake zal zijn van een belangrijke
vermindering van de werklast van de rechterlijke macht en dienen de thans
gemaakte opmerkingen in elk geval te worden gerelativeerd.3. In paragraaf 18 van de memorie van toelichting wordt geconcludeerd
dat het wetsvoorstel structureel tot minder civiele procedures op het gebied
van de verkeersaansprakelijkheid zal leiden. Naar de mening van de Raad zal
het voorgestelde stelsel waarschijnlijk wel leiden tot een zekere vermindering
van het aantal procedures, maar de Raad vraagt zich af of deze vermindering
van grote betekenis zal zijn. De Raad beveelt daarom aan het belang van dit
aspect te relativeren. Opgemerkt zij dat in het kader van de operatie Marktwerking,
deregulering en wetgevingskwaliteit antwoord moest worden gegeven op de vraag
of het onderhavige wetsvoorstel gevolgen had voor de werkbelasting van de
rechterlijke macht en zo ja, of deze gevolgen tijdelijk danwel structureel
zijn. Structureel in dit verband zegt derhalve niets over de omvang van deze
gevolgen, maar over de continuïteit daarvan. Bij dit moet voor ogen worden
gehouden dat het daar in het bijzonder gaat om de vermindering van de werklast
doordat de schuldvraag geen rol meer speelt, maar dat dit uiteraard onverlet
laat dat andere aspecten, zoals de omvang van de schade, op dezelfde voet
als thans aanleiding kunnen geven tot geschillen.De Raad wijst in dit verband op aspecten die ertoe bijdragen dat er geen
sprake zal zijn van een belangrijke vermindering van de werklast van de rechterlijke
macht.Als eerste noemt de Raad de uitbreiding van de regresrechten tot de volksverzekeringen,
die zullen leiden tot een toename van het aantal regresacties, waarbij de
schuldvraag toch aan de orde zal moeten komen. Alhoewel deze uitbreiding verder
los staat van dit wetsvoorstel, en de te beantwoorden vragen betrekking hebben
op de gevolgen van het onderhavige wetsvoorstel, wil ik hier het volgende
over vermelden. Er is thans een tendens gaande waarbij tussen regresnemende
instanties en verzekeraars het regres collectief of genormeerd wordt afgehandeld.
Reeds in het kader van de Algemene nabestaandenwet is tussen het Verbond van
Verzekeraars en de Sociale Verzekeringsbank een convenant gesloten waarbij
het regres collectief wordt afgewikkeld. Ook is er een convenant tot stand
gekomen tussen het Verbond van Verzekeraars en Tica, waarbij claims die gebaseerd
zijn op de Ziektewet genormeerd worden afgehandeld. Het voordeel van een dergelijke
afwikkeling is dat deze voor alle partijen kostenbesparend werkt. De discussies
worden immers niet meer op dossierniveau gevoerd (collectivering) of, indien
wel, genormeerd afgehandeld. Hierdoor zullen individuele regresprocedures
bij een dergelijke afwikkeling niet meer plaatsvinden.Voorts meent de Raad dat WAM-verzekeraars van de aansprakelijk gestelde
bezitter of houder van het motorrijtuig regres willen nemen op de bestuurder
of andere persoon die schuld aan het ongeval heeft, waarbij volgens de Raad
de schuldvraag ten volle zal moeten worden beoordeeld. In haar algemeenheid
gaat deze stelling te ver. Regres op de bestuurder is ingevolge artikel 3
lid 1 WAM uitgesloten, omdat de verzekering tevens de aansprakelijkheid van
de bestuurder (en passagiers) dekt. De verzekeraar zou dan immers regres moeten
nemen op zichzelf. Regres op de andere mogelijk schuldige verkeersdeelnemers –
de ongemotoriseerden – is ook niet mogelijk omdat het wetsvoorstel in
artikel 1206 de aansprakelijkheden in dit wetsvoorstel kanaliseert naar de
bezitter of houder. Ten gevolge daarvan zijn regresacties jegens ongemotoriseerde
verkeersdeelnemers niet mogelijk zodat procedures op dat punt vermeden worden.
De enige in dit wetsvoorstel denkbare mogelijkheid waarbij door de WAM-verzekeraar
regres zou kunnen worden genomen is de situatie waarin de bezitter of houder
aansprakelijk is voor de schade van passagiers van het eigen motorrijtuig,
en waarbij het ongeval veroorzaakt is door de bestuurder van een ander motorrijtuig.Tenslotte wijst de Raad er terecht op dat in vele gevallen van letselschade
doorgaans niet de schuldvraag maar de vaststelling van de omvang van de schade
de meeste complicaties oplevert. Hierop is ook in paragraaf 13 van de memorie
van toelichting gewezen.4. Ingevolge het voorgestelde artikel 1204, vierde lid, kan een vervoerder
in de zin van de artikelen 100 en 1140 in afwijking van de artikelen 116 en
1081 door de reiziger verder aansprakelijk worden gehouden dan de vervoerder
op grond van de door hem gesloten vervoerovereenkomst zou zijn. In de laatste
volzin van dit lid is echter bepaald dat de vervoerder zich wel kan beroepen
op de beperking van zijn aansprakelijkheid tot de in de artikelen 110 en 1157
bedoelde bij of krachtens algemene maatregel van bestuur bepaalde bedragen.
Aan het slot van paragraaf 10 van het algemeen gedeelte van de memorie van
toelichting wordt gesteld dat er enerzijds geen reden is om passagiers in
het professionele personenvervoer anders te behandelen dan andere inzittenden
van een motorrijtuig, maar dat het mede met het oog op de hoogte van de vervoerprijs
wel wenselijk is dat de vervoerder zich kan blijven beroepen op de beperking
van zijn aansprakelijkheid. De Raad merkt in de eerste plaats op dat afdeling 2 van titel 13 van Boek
8 BW niet slechts van toepassing is op het bedrijfsmatig personenvervoer over
de weg, maar ook op niet-bedrijfsmatig kosteloos vervoer. In zoverre is het
bereik van de laatste volzin van het vierde lid ruimer dan de toelichting
aangeeft. Voorts wordt in de toelichting als argument om bij samenloop van
contractuele aansprakelijkheid en buiten-contractuele aansprakelijkheid van
de vervoerder de buitencontractuele aansprakelijkheid van artikel 1204, in
afwijking van hetgeen overigens volgens Boek 8 BW geldt, wel van toepassing
te doen zijn onder meer aangevoerd dat het mogelijke effect van een stijging
van de vervoerprijs zich niet of nauwelijks zal voordoen, omdat het aantal
overleden en gewonde passagiers bij het professionele personenvervoer gering
is. In dit licht bezien is het argument dat het mede met het oog op de vervoerprijs
wenselijk is de beperking van aansprakelijkheid van de vervoerder te handhaven
niet overtuigend. Indien het aantal slachtoffers bij het personenvervoer inderdaad
zo gering is als in de memorie van toelichting is vermeld, is er geen goede
reden om deze slachtoffers volledige schadevergoeding te onthouden.De Raad adviseert de laatste volzin van het vierde lid van artikel 1204
te schrappen.4. Ingevolge het vierde lid van artikel 1204 kan een vervoerder in de
zin van de artikelen 100 en 1140 in afwijking van de artikelen 116 en 1081
door de reiziger verder aansprakelijk worden gehouden dan de vervoerder op
grond van de door hem gesloten vervoerovereenkomst zou zijn. De vervoerder
kan zich echter wel beroepen op de beperking van zijn aansprakelijkheid tot
de in de artikelen 110 en 1157 bedoelde bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur bedoelde bedragen. In de memorie van toelichting is gesteld dat
er geen reden is om passagiers in het bedrijfsmatige personenvervoer anders
te behandelen dan andere passagiers van een motorrijtuig en dat een gelijkschakeling op dit punt ook mogelijk is omdat het aantal overleden en gewonde
passagiers in het professionele personenvervoer gering is. De Raad meent dat
in dit licht bezien het argument dat het mede met het oog op de vervoerprijs
wenselijk is de beperking van aansprakelijkheid van de vervoerder te handhaven,
niet overtuigend is. De Raad meent dat indien het aantal slachtoffers bij
het personenvervoer zo gering is, er geen reden is om deze slachtoffers volledige
schadevergoeding te onthouden. De Raad adviseert daarom de laatste volzin
van het vierde lid van artikel 1204 te schrappen. Deze volzin dient evenwel
te worden gehandhaafd. Bij ongevallen in het personenvervoer – hoe weinig
voorkomend ook – kan het aantal doden en gewonden, en daarmee de totale
schade, omvangrijk zijn. Zou men ook voor dergelijke gevallen uitgaan van
volledige schadevergoeding, dan komt de verzekerbaarheid van de aansprakelijkheid
van de vervoerder in het gedrang. De memorie van toelichting is op dit punt
aangevuld.Terecht merkt de Raad op dat afdeling 2 van titel 13 van Boek 8 BW niet
slechts van toepassing is op bedrijfsmatig personenvervoer over de weg, maar
ook op niet-bedrijfsmatig kosteloos vervoer en in zoverre de beperking van
de aansprakelijkheid van de vervoerder een ruimer bereik heeft dan de toelichting
aangeeft. De memorie van toelichting is op dit punt aangevuld.5. Het wetsvoorstel voorziet in een uitbreiding van het voorgestelde aansprakelijkheidssysteem
tot bepaalde categorieën van inzittenden van een motorrijtuig, namelijk
de passagiers en de bestuurder/werknemer van een motorrijtuig. Deze gemotoriseerde
verkeersdeelnemers kunnen niet worden gelijkgesteld met de groep van ongemotoriseerde
verkeersdeelnemers, zoals fietsers en voetgangers, omdat laatstgenoemde groep
zich in het verkeer ten opzichte van een motorrijtuig in een zeer kwetsbare
positie bevindt. Daarmee wordt het uitgangspunt van het vroegere artikel 31
van de Wegenverkeerswet (WVW) thans artikel 185 WVW 1994, verlaten en wordt
de reikwijdte uitgebreid tot andere potentiële verkeersslachtoffers.
Deze uitbreiding zou gerechtvaardigd kunnen worden door erop te wijzen dat
het er niet toe doet of men als fietser, voetganger of inzittende van een
motorrijtuig schade lijdt en dat ieder verkeersslachtoffer gelijke bescherming
verdient. Het wetsvoorstel laat echter een belangrijke categorie van inzittenden
van een motorrijtuig, de bestuurder/niet-werknemer, buiten het bereik van
de bescherming die het wetsvoorstel aan verkeersslachtoffers beoogt te bieden.
Deze benadering doet naar de mening van de Raad de vraag rijzen of aan het
wetsvoorstel ten grondslag gelegde uitgangspunten wel voldoende consistent
zijn en de gemaakte uitzonderingen voldoende kunnen worden gerechtvaardigd. Uit de memorie van toelichting (paragraaf 9) blijkt dat uitgangspunt van
het wetsvoorstel is dat aan bestuurders van motorrijtuigen geen bijzondere
bescherming toekomt, omdat de bestuurder doorgaans ook de bezitter of kentekenhouder
van het motorrijtuig is en in die hoedanigheid in de positie is om te beslissen
of hij ter dekking van zijn personenschade al dan niet een «Schadeverzekering
Inzittenden» (SVI) wil sluiten. In de toelichting wordt erkend dat andere
personen het motorrijtuig van de bezitter of kentekenhouder kunnen besturen,
zoals de echtgeno(o)t(e), kinderen of werknemers, en dat deze personen onverzekerd
kunnen zijn zonder dat zij de keuze hebben gehad voor zichzelf een SVI af
te sluiten. Een algemene risicoaansprakelijkheid van de bezitter of kentekenhouder
voor schade van bestuurders van zijn motorrijtuig wordt echter afgewezen,
omdat dit aanleiding zou kunnen zijn voor oneigenlijk gebruik doordat twee
kentekenhouders hun motorrijtuig aan elkaar in bruikleen zouden kunnen geven
of het kenteken van het motorrijtuig op naam kunnen doen stellen van een familielid
dat bijna nooit zelf rijdt, op wiens naam ook een verzekering wordt gesloten.
Dit geldt niet voor de bestuurder/werknemer, aldus de toelichting. Hij is
niet de verzekeringsplichtige en hij dient de schade vergoed te krijgen die
hij lijdt door de extra risico's waaraan hij bij de uitoefening van zijn taak
wordt blootgesteld.De motivering van de keuzen die in het wetsvoorstel zijn gemaakt ten aanzien
van de onderscheidene groepen van bestuurders geeft de Raad aanleiding tot
de volgende opmerkingen.a. Het is de vraag of de kans groot is dat motorrijtuigbezitters in groten
getale hun toevlucht zullen nemen tot de in de toelichting geschetste ongewone
constructies en dat deze vormen van oneigenlijk gebruik zich op zodanig grote
schaal zullen voordoen dat dit een doorslaggevend argument moet zijn om, met uitzondering van de werknemers, aan andere bestuurders die geen
bezitter of houder van het motorrijtuig zijn de bescherming van het nieuwe
stelsel van verkeersaansprakelijkheid te onthouden.b. De Raad merkt op dat de regeling van artikel 1205 tot gevolg zal hebben
dat alleen werknemers die een motorrijtuig besturen waarvan de werkgever de
bezitter dan wel de kentekenhouder is de bijzondere bescherming van artikel
1205 zullen genieten. De werknemer die zijn eigen motorrijtuig bestuurt zal
geen beroep kunnen doen op artikel 1205. Ten aanzien van lease-auto's kan
het volgende worden opgemerkt. In de toelichting op artikel 1205 wordt gesteld
dat welke vorm van leasing zich in een concreet geval voordoet voor de vraag
of de werknemer wel bescherming aan dat artikel kan ontlenen van geen belang
is, omdat de werkgever bij alle vormen van leasing toch de houder van het
motorrijtuig is in de zin van artikel 1 WVW. Naar de mening van de Raad hangt
dit echter af van de constructie die wordt gekozen voor de lease-overeenkomst.
Het is niet uitgesloten dat een werkgever ter vermijding van de extra premie
die hij zal moeten betalen voor het extra aansprakelijkheidsrisico dat artikel
1205 oplevert ervoor zal kiezen buiten de lease-overeenkomst te blijven en
alleen bereid zal zijn de werknemer een vergoeding te verschaffen voor de
termijnen die op grond van die overeenkomst moeten worden betaald. In paragraaf
5 van de toelichting op artikel 1205 wordt weliswaar op de hier aan de orde
gestelde vraag ingegaan, maar naar de mening van de Raad leiden deze beschouwingen
niet tot een bevredigende oplossing welke voldoende rechtszekerheid biedt.
Gelet op de argumenten die in de toelichting worden aangevoerd voor de invoering
van deze werknemersbescherming, acht de Raad dit verschil in behandeling van
de onderscheidene groepen van werknemers/bestuurders moeilijk te rechtvaardigen.
De vraag kan worden gesteld of, indien gekozen wordt voor een bijzondere bescherming
van bestuurders die een motorrijtuig besturen ter uitvoering van werkzaamheden
die zij in het kader van een arbeidsverhouding moeten verrichten, de bescherming
van deze groep bestuurders van motorrijtuigen niet buiten de regeling van
de verkeersaansprakelijkheid zou moeten worden gezocht, bijvoorbeeld in het
kader van de arbeidsovereenkomst, waarbij dan zou kunnen worden gedacht aan
de verplichting van de werkgever om ten behoeve van de werknemer een SVI af
te sluiten.c. Voorts zal artikel 1205 alleen van toepassing zijn indien de werknemer
ten tijde van het ongeval het motorrijtuig bestuurde uit hoofde van een arbeidsverhouding
met de bezitter of houder. Zo kan men volgens de toelichting het gewone woon-werk-verkeer
doorgaans niet zien als het besturen van een motorrijtuig uit hoofde van een
arbeidsverhouding. De Raad is van oordeel dat zich in de praktijk allerlei
grensgevallen kunnen voordoen die de afwikkeling van schade kunnen compliceren.De Raad adviseert artikel 1205 in het licht van het voorgaande te heroverwegen,
althans in de toelichting nader in te gaan op de door de Raad naar voren gebrachte
punten.5. Het wetsvoorstel laat een belangrijke categorie verkeersdeelnemers,
te weten de bestuurder/niet-werknemer, buiten het bereik van de bescherming
die het wetsvoorstel aan verkeersslachtoffers beoogt te bieden. De Raad vraagt
zich daarbij af of de aan het wetsvoorstel ten grondslag gelegde uitgangspunten
wel voldoende consistent zijn en de gemaakte uitzonderingen voldoende kunnen
worden gerechtvaardigd. De Raad maakt in dit verband de volgende opmerkingen.a. Uitgangspunt bij het wetsvoorstel is dat om een te grote premiestijging
te voorkomen, bestuurders van motorrijtuigen geen bijzondere bescherming verkrijgen.
De bestuurder wordt buiten het bereik van de door het wetsvoorstel geboden
bescherming gelaten, omdat deze doorgaans de bezitter of houder van het motorrijtuig
is en in die hoedanigheid in de positie is om te beslissen of hij ter dekking
van zijn personenschade al dan niet een «Schadeverzekering inzittenden»
(SVI) wil sluiten. Daarom is een bijzondere bescherming van deze verkeersdeelnemers
minder dringend dan van andere verkeersdeelnemers.In de memorie van toelichting is onder ogen gezien dat ook andere personen
het motorrijtuig van de bezitter of houder kunnen besturen, en dat deze niet
de keuze hebben gehad voor zichzelf een SVI af te sluiten. Er
is echter voor gekozen om voor deze bestuurders, met uitzondering van de bestuurder/werknemer,
geen risicoaansprakelijkheid te creëren, omdat dit aanleiding zou kunnen
zijn voor oneigenlijk gebruik doordat twee kentekenhouders hun motorrijtuig
aan elkaar in bruikleen zouden kunnen geven of het kenteken op naam zouden
kunnen doen stellen van een familielid dat bijna nooit zelf rijdt. De Raad
vraagt zich af of deze vormen van oneigenlijk gebruik zich op zodanig grote
schaal zullen voordoen, dat dit een doorslaggevend argument moet zijn om,
met uitzondering van werknemers, aan andere bestuurders die geen bezitter
of houder van het motorrijtuig zijn, de bescherming van het nieuwe stelsel
van verkeersaansprakelijkheid te onthouden. Naar mijn mening moet dit aspect
juist niet worden onderschat. Indien men zich door genoemde constructies als
bestuurder een goede bescherming kan verschaffen, en daarmee de kosten van
een SVI kan uitsparen, is de verleiding groot om van deze constructies gebruik
te maken. Zeker indien de omstandigheden zich daar goed voor lenen, zoals
bijvoorbeeld in gezinnen met twee of meer auto's, ligt oneigenlijk gebruik
voor de hand. Ik meen dan ook dat de wet een eventuele toevlucht naar deze
constructies niet mogelijk moet maken.b. De Raad merkt op dat de regeling van artikel 1205 tot gevolg zal hebben
dat alleen werknemers die een motorrijtuig besturen waarvan de werkgever bezitter
of houder is de bijzondere bescherming van artikel 1205 zullen genieten. De
werknemer die zijn eigen motorrijtuig bestuurt zal geen beroep kunnen doen
op dit artikel. Dit geldt ook voor de werknemer die een lease-auto bestuurt
die hem door de werkgever ter beschikking is gesteld, maar waar de werkgever
niet de lessee is. In de toelichting wordt betoogd dat het van de aard van
de arbeidsverhouding zal afhangen of uit de eisen van redelijkheid en billijkheid
als bedoeld in artikel 6:248 lid 1 BW, voortvloeit of de werkgever de eventuele
schade van de werknemer die deze in de uitoefening van zijn werkzaamheden
bij een verkeersongeval oploopt, dient te vergoeden. Naar de mening van de
Raad leidt dit niet tot een bevredigende oplossing welke voldoende rechtszekerheid
biedt. De Raad acht gelet op de argumenten die zijn aangevoerd voor de invoering
van deze werknemersbescherming, dit verschil in behandeling moeilijk te rechtvaardigen.
De Raad vraagt zich af of deze bescherming niet buiten de verkeersaansprakelijkheid
moet worden gezocht, bijvoorbeeld in het kader van de arbeidsovereenkomst.
De Raad adviseert artikel 1205 (mede) in dit licht te heroverwegen. Aan deze
aanbeveling is gevolg gegeven. Artikel 1205 is vervallen en vervangen door
een voorstel voor een bepaling die in titel 7.10 van Boek 7 BW zal worden
opgenomen. De toelichting is daarop aangepast. Een en ander heeft ook consequenties
voor de te verwachten gemiddelde stijging van de WAM-premies, die hierdoor
lager zullen uitvallen. Zie nader paragraaf 5 van de memorie van toelichting.c. Artikel 1205, zoals dat was opgenomen in het aan de Raad voorgelegde
wetsvoorstel, is van toepassing indien de werknemer ten tijde van het ongeval
het motorrijtuig bestuurde in de uitoefening van zijn werkzaamheden. Hier
valt, evenals in de nieuw voorgestelde bepaling, het gewone woon-werk-verkeer
doorgaans niet onder. De Raad is van oordeel dat zich in de praktijk allerlei
grensgevallen kunnen voordoen die de afwikkeling van de schade kunnen compliceren.
Grensgevallen zijn evenwel onvermijdelijk, daar men er niet aan ontkomt de
werkingssfeer van deze risicoaansprakelijkheid af te bakenen. Een gelijke
vraag doet zich overigens voor bij de werkingssfeer van artikel 6:170 BW,
waarbij onderzocht moet worden of er een verband is tussen opgedragen taak
en de onrechtmatige daad van de ondergeschikte indien deze laatste een verkeersongeval
veroorzaakt.6. Ingevolge het tweede lid van het voorgestelde artikel 1206 is de bezitter
of houder van een motorrijtuig dat betrokken is bij een verkeersongeval aansprakelijk
voor de dientengevolge geleden schade door dood of letsel van met een tram,
metro of trein vervoerde personen, tenzij aannemelijk is dat het ongeval de
bestuurder niet kan worden toegerekend. Deze regeling is overgenomen van artikel
185 WVW 1994. Deze aansprakelijkheid zal vooral spelen in geval van een botsing
tussen een motorrijtuig en een tram en van een botsing tussen een motorrijtuig
en een trein op een spoorwegovergang. In de toelich- ting op artikel 1205
(onder 2) wordt opgemerkt dat een beroep door de reiziger op deze bepaling
vooral van belang is indien de vervoerder niet aansprakelijk is
op grond van artikel 105 van Boek 8 BW of wanneer de vervoerder de ingevolge
artikel 105 vergoede schade wil verhalen op het bij het ongeval betrokken
motorrijtuig. De Raad merkt in de eerste plaats op dat de railvervoerder uit
hoofde van de overeenkomst tot binnenlands openbaar personenvervoer alleen
niet aansprakelijk is jegens de door hem vervoerde reiziger, voorzover het
ongeval is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig vervoerder
niet heeft kunnen vermijden en waarvan zulk een vervoerder de gevolgen niet
heeft kunnen verhinderen (artikel 105, tweede lid). Bij de toepassing van
het tweede lid van artikel 105 wordt volgens het vierde lid slechts dan rekening
gehouden met een gedraging van een derde, indien geen andere omstandigheid,
die mede tot het ongeval leidde, voor rekening van de vervoerder is. Wanneer
bij een verkeersongeval met een tram of trein tevens een motorrijtuig is betrokken,
zal de vervoerder slechts dan niet aansprakelijk zijn jegens de reiziger indien
hij bewijst dat het ongeval geheel is veroorzaakt door een fout van de bestuurder
van het motorrijtuig of door een gebrek daarvan. In de meeste gevallen heeft
de reiziger een vordering tegen de vervoerder en in het uitzonderlijke geval
dat de vervoerder niet aansprakelijk kan worden gehouden op grond van de vervoerovereenkomst,
zal een vordering van de reiziger tegen de bestuurder van het motorrijtuig
op grond van artikel 6:162 BW geen problemen opleveren, omdat dan vaststaat
dat de schuld aan het ongeval geheel bij de bestuurder van het motorrijtuig
berust. De Raad ziet niet in waarom deze extra bescherming van de reiziger
op grond van artikel 1206, tweede lid, nodig is. Ook het tweede in de toelichting
aangevoerde argument – het regres van de vervoerder op de bezitter of
houder van het motorrijtuig – acht het college niet overtuigend. De
spoorvervoerder behoort niet tot de groep van zogenaamde kwetsbare verkeersdeelnemers
en hij kan op grond van artikel 6:162, dan wel artikel 6:173 BW regres nemen
op de schuldige bestuurder respectievelijk op de bezitter van het gebrekkige
motorrijtuig. Hetzelfde geldt voor de aansprakelijkheid voor schade aan het
materiaal van de vervoerder op grond van het eerste lid van artikel 1206. De Raad adviseert artikel 1206 te heroverwegen.6. De Raad ziet niet in waarom de bescherming van de reiziger van een
tram, metro of trein in geval van een botsing met een motorrijtuig op grond
van artikel 1206 (nu 1205), tweede lid, nodig is. De Raad merkt daarover op
dat wanneer bij een verkeersongeval met een tram of trein tevens een motorrijtuig
is betrokken, de vervoerder slechts dan niet aansprakelijk zal zijn jegens
de reiziger indien hij bewijst dat het ongeval geheel is veroorzaakt door
een fout van de bestuurder van het motorrijtuig of door een gebrek daarvan.
In dat geval, aldus de Raad, zal een vordering van de reiziger tegen de bestuurder
van het motorrijtuig op grond van artikel 6:162 BW geen problemen opleveren.De vraag die hier derhalve aan de orde is, is of in de gevallen waarin
de vervoerder niet aansprakelijk is, artikel 6:162 BW voor de reiziger even
gunstig is als artikel 1205, tweede lid. Deze regeling is overgenomen van
artikel 185 WVW 1994. Volgens deze bepaling is de eigenaar of houder niet
aansprakelijk indien het ongeval te wijten is aan overmacht. Dit begrip wordt
gezien het gevaarzettende karakter van motorrijtuigen door de rechtspraak
eng uitgelegd. Gesteld zou kunnen worden dat overmacht pas begint waar de
risicosfeer van de eigenaar of houder eindigt. Dit brengt mee dat niet ondenkbaar
is dat een ongeval tussen een trein of tram en een motorrijtuig het gevolg
is van een omstandigheid die noch voor rekening van de vervoerder komt, noch
ingevolge artikel 6:162 BW aan de bestuurder kan worden toegerekend, maar
geen overmacht in de zin van artikel 1205 oplevert. Belangrijker is evenwel
dat de bewijslast bij dit artikel voor het slachtoffer minder zwaar is dan
die bij artikel 6:162 BW.Verder acht de Raad het tweede in de toelichting aangevoerde argument
voor handhaving van de status quo op dit punt – het regres van de vervoerder
op de bezitter of houder van het motorrijtuig – niet overtuigend. Nu
er evenwel voor gekozen is artikel 1205, tweede lid, te handhaven, blijft
ook de vervoerder de mogelijkheid behouden de ingevolge artikel 8:105 BW vergoede
schade op grond van dit artikel te verhalen op de bezitter of houder van het
motorrijtuig, ook al behoort de vervoerder inderdaad niet tot de groep van
de zogenaamde kwetsbare verkeersdeelnemers.Tenslotte beveelt de Raad aan om ook om die reden het eerste lid van artikel
1205 te heroverwegen voor zover het daarbij de schade aan het materiaal van
de vervoerder betreft. Dit wetsvoorstel is vooral ingegeven door de overweging
dat personenschade zo volledig mogelijk moet worden vergoed. De regeling van
de vergoeding van zaakschade wordt door dit wetsvoorstel – behoudens
bij het hierna te behandelen onderwerp – zoveel mogelijk ongemoeid gelaten.
Ik geef er daarom de voorkeur aan om ook op dit punt de status quo te handhaven.7. Met betrekking tot de vergoeding van zaakschade bepaalt het voorgestelde
artikel 1203, tweede lid, dat, wanneer bij een verkeersongeval zowel personen-
als zaakschade is veroorzaakt, de bezitter of houder van het motorrijtuig
jegens de ongemotoriseerde verkeersdeelnemer voor geleden schade aan het voertuig
waarmee deze zich vervoert en aan zaken die hij op of bij zich heeft op dezelfde
voet aansprakelijk is als voor personenschade. Een overeenkomstige regeling
geldt op grond van het tweede lid van de artikelen 1204 en 1205 met betrekking
tot schade aan zaken die een passagier of de bestuurder/werknemer van het
bij het verkeersongeval betrokken motorrijtuig op of bij zich heeft. Is bij
een verkeersongeval uitsluitend zaakschade veroorzaakt aan de ongemotoriseerde
verkeersdeelnemer, dan is de bezitter of houder van het motorrijtuig aansprakelijk,
tenzij hij aannemelijk kan maken dat het ongeval de bestuurder niet kan worden
toegerekend (artikel 1206, eerste lid). In de memorie van toelichting (paragraaf
12) wordt opgemerkt dat er in dat geval geen argumenten zijn om deze schade
door een dergelijke zware vorm van aansprakelijkheid, waarbij immers ook een
beroep op eigen schuld niet meer mogelijk is, te laten beheersen. De bezitter
of houder van het motorrijtuig kan ter afwering van zijn aansprakelijkheid
in dit geval dus nog een beroep doen op overmacht of op eigen schuld van de
ongemotoriseerde verkeersdeelnemer. Voor passagiers van het bij het verkeersongeval
betrokken motorrijtuig geldt dat zij, ingeval uitsluitend zaakschade is veroorzaakt,
moeten bewijzen dat de bezitter of houder op grond van onrechtmatige daad
of een vervoerovereenkomst aansprakelijk is. De bestuurder/werknemer van het
bij het verkeersongeval betrokken motorrijtuig zal zijn zaakschade dan niet
kunnen verhalen op de houder of bezitter maar aangewezen zijn op regres op
een eventueel aansprakelijke derde partij. In de memorie van toelichting (bladzijde
30) wordt voor het voorgestelde stelsel van vergoeding van zaakschade bij
een combinatie van personen- en zaakschade uitsluitend als argument aangevoerd
de eenvoud en hanteerbaarheid van het stelsel. Nu het wetsvoorstel vooral is ingegeven door de overweging dat een risicoaansprakelijkheid
van de bezitters en houders van motorrijtuigen gerechtvaardigd is wegens de
ernstige gevolgen die bij een verkeersongeval veroorzaakte personenschade
teweeg kan brengen, is naar het oordeel van de Raad het voor het gekozen systeem
van vergoeding van zaakschade aangevoerde argument niet overtuigend. Op de
bezitter en houder van een motorrijtuig wordt aldus een verdergaande aansprakelijkheid
gelegd dan voor de gekozen doelstelling noodzakelijk is. Indien eenvoud en
hanteerbaarheid van het stelsel mede een doelstelling zou zijn die aan het
voorgestelde systeem ten grondslag ligt, is er geen reden om de ene groep
van gevallen van zaakschade anders te behandelen dan de andere groep. Naar
het oordeel van de Raad vertoont het voorstel op het punt van de zaakschaderegeling
onvoldoende consistentie.Het college adviseert de desbetreffende bepalingen te heroverwegen.7. Met betrekking tot de vergoeding van zaakschade bepalen de artikelen
1203 en 1204 dat, wanneer bij een verkeersongeval zowel personen- als zaakschade
is veroorzaakt, de bezitter of houder jegens het slachtoffer voor zijn zaakschade
op dezelfde voet aansprakelijk is als voor personenschade. Is bij een verkeersongeval
alleen zaakschade veroorzaakt dan wordt voor de aansprakelijkheid daarvan
de status quo gehandhaafd. Dat evenwel bij een combinatie van personen- en
zaakschade dit regime wel wordt gewijzigd wordt ingegeven door de gedachte
dat dit de eenvoud en hanteerbaarheid van het stelsel ten goede komt. De Raad
meent evenwel dat, nu dit wetsvoorstel vooral is ingegeven door de overweging
dat een risicoaansprakelijkheid gerechtvaardigd is wegens de ernstige gevolgen
die bij een verkeersongeval veroorzaakte personenschade teweeg kan brengen,
het argument van de eenvoud en hanteerbaarheid niet overtuigend is. Op de
bezitter of houder wordt volgens de Raad aldus een verdergaande aansprakelijkheid
gelegd dan voor de gekozen doelstelling noodzakelijk is. De Raad kan worden
toegegeven dat de problematiek van de zaakschade aanmerkelijk verschilt van
die van de personenschade. Zoals in paragraaf 12 van het algemeen
gedeelte van de toelichting is opgemerkt spelen bij de vergoeding van zaakschade
overwegingen van sociale aard een veel minder belangrijke rol dan bij de vergoeding
van personenschade, die immers voor de slachtoffers veelal ingrijpend is.
Tevens is daar opgemerkt dat zich in de praktijk geen problemen voordoen op
het gebied van de zaakschade, hetgeen ertoe geleid heeft dat het regime op
dit punt door het wetsvoorstel zoveel mogelijk ongemoeid gelaten wordt. Ook
is in genoemde paragraaf opgemerkt dat bij de keuze voor een ander wettelijk
stelsel van zaakschade andere dan sociale overwegingen een belangrijke rol
spelen, zoals de efficiency van de schadeafwikkeling. Om die reden is als
gezegd bij een combinatie van personen- en zaakschade dit regime wel gewijzigd.
Deze wijziging is ingegeven door de overweging dat, als er eenmaal letsel
is, het onhandig is dat voor de tevens opgetreden zaakschade een aparte procedure
moet worden gevoerd. Een bijkomstig voordeel van dit wetsvoorstel is bovendien
dat minder dan thans een beroep zal moeten worden gedaan op de rechter in
geval van letselschade. Dit effekt zou gedeeltelijk ongedaan worden gemaakt
indien het slachtoffer voor zijn zaakschade toch zou moeten procederen. Hierbij
zij overigens nog opgemerkt dat de eenvoud en hanteerbaarheid van het stelsel
weliswaar geen zelfstandige doelstelling van dit wetsvoorstel is, maar dat
daarop bij dit wetsvoorstel, waar dit voor de hand lag, wel acht op is geslagen.8. Volgens artikel 1207, tweede lid, is de aansprakelijkheid van een bij
een verkeersongeval met een motorrijtuig betrokken ongemotoriseerde verkeersdeelnemer
voor andere dan in het eerste lid bedoelde schade beperkt tot 50% van de schade
die de benadeelde niet uit andere hoofde vergoed krijgt, tenzij de schade
het gevolg is van zijn opzet of bewuste roekeloosheid (de zogenaamde «reflexwerking»
van de wettelijke bescherming van ongemotoriseerden als slachtoffer van een
verkeersongeval). Het meest sprekende voorbeeld van toepassing van deze bepaling
is wellicht het geval van de automobilist of motorrijder die moet uitwijken
voor een plotseling overstekende fietser of voetganger en die zonder deze
fietser of voetganger aan te rijden tegen een boom botst. In de toelichting
op dit artikel wordt erop gewezen dat de jurisprudentie op dit punt niet duidelijk
is en dat het raadzaam is op dit punt duidelijkheid in het wetsvoorstel te
verschaffen. Voorts worden in de toelichting twee verschillende en met elkaar
conflicterende gezichtspunten beschreven en wordt na afweging van deze gezichtspunten
de conclusie getrokken dat een aansprakelijkheid van 50% van de schade in
de rede ligt, gelet op het aan het gebruik van motorrijtuigen inherente gevaar.
De Raad betwijfelt, mede gelet op hetgeen hij in punt 1 van dit advies heeft
opgemerkt, of dit een voldoende rechtvaardiging inhoudt om af te wijken van
de algemene regels van Boek 6 BW betreffende de wettelijke verplichtingen
tot schadevergoeding. Ook in vele andere gevallen kan een grote of geringe
fout grote schade veroorzaken. Bovendien kan de rechter, indien daartoe aanleiding
bestaat, op grond van artikel 109 Boek 6 BW de wettelijke verplichting tot
schadevergoeding matigen. Tenslotte wijst het college erop dat artikel 1207,
tweede lid, niet beperkt is tot gevallen waarin grote schade is veroorzaakt,
maar alle schadegevallen omvat. De Raad adviseert artikel 1207, tweede lid, te heroverwegen.8. Volgens artikel 1207, tweede lid, is de aansprakelijkheid van een bij
een verkeersongeval met een motorrijtuig betrokken ongemotoriseerde verkeersdeelnemer
voor andere dan in het eerste lid bedoelde schade beperkt tot 50% van de schade
die de benadeelde niet uit andere hoofde vergoed krijgt. Op deze beperking
van de aansprakelijkheid kan de ongemotoriseerde zich niet beroepen indien
zijn aansprakelijkheid door verzekering is gedekt. In dat geval zijn de algemene
regels van Boek 6 betreffende de wettelijke verplichting tot schadevergoeding
onverkort van toepassing. De beperking van de aansprakelijkheid tot 50% van
de schade vindt haar grond in het aan het gebruik van motorrijtuigen inherente
gevaar. De Raad betwijfelt of dit een voldoende rechtvaardiging inhoudt om
af te wijken van afdeling 6.1.10 van het BW. De Raad vraagt zich dat mede
af in het licht van het maatschappelijke draagvlak dat voor dit wetsvoorstel
zoveel mogelijk dient te worden nagestreefd. Bovendien merkt de Raad op dat
ook in vele andere gevallen een grote of geringe fout grote schade kan veroorzaken,
en dat de rechter, indien daartoe aanleiding bestaat, de verplichting tot
schadevergoeding kan matigen. Genoemde argumenten van de Raad
hebben er mede toe bijgedragen dat deze bepaling is geschrapt. Dit mede in
het licht van het feit dat door de hoge verspreiding van AVP-polissen (85%
van de huishoudens) het uitzonderingsgeval als regel wordt gepresenteerd.
Deze hoge verspreiding zou er feitelijk toch al toe hebben geleid dat in 85%
van de gevallen de bepalingen van afdeling 6.1.10 onverkort van toepassing
zijn. De toelichting is met het oog op de schrapping van artikel 1207, tweede
lid, aangepast.9. Voor enkele redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de
bij het advies behorende bijlage.9. Aan de redactionele kanttekeningen van de Raad is met uitzondering
van de eerste kanttekening gevolg gegeven. Aan de eerste redactionele kanttekening
is geen gehoor gegeven omdat bij het vervallen van de woorden «–
indien er een houder is –» onvoldoende duidelijk tot uitdrukking
wordt gebracht dat de bezitter niet aansprakelijk is in het geval er een houder
is.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk Willink Ik moge U verzoeken het hierbij gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager Bijlage bij het advies van de Raad van State van 18 september 1997,
no. W03.97.0040, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.– In artikel I, in lid 1 van de artikelen 1203, 1204, 1205 en 1206
«– indien er een houder is –» laten vervallen.– In artikel 1204, lid 3, de aanduiding «de leden 1–2»
vervangen door: de leden 1 en 2.– In artikel II, onder A, «In artikel 173, derde lid,»
vervangen door: In artikel 173 lid 3.– In artikel II, onder B, «In artikel 197, eerste en tweede
lid,» vervangen door: In artikel 197 lid 1 en 2.– In artikel III, onder A, «als bedoeld in artikel 1204, tweede
lid, en artikel 1205, tweede lid,» vervangen door: als bedoeld in artikel
1204 lid 2 en artikel 1205 lid 2.– In artikel III, onder D, «als bedoeld in artikel 1204, tweede
lid, en artikel 1205, tweede lid,» vervangen door: als bedoeld in artikel
1204 lid 2 en artikel 1205 lid 2.– In de toelichting op artikel III, onder C, bij het verwijzen naar
een Europese richtlijn aanwijzing 89 van de Aanwijzingen voor de regelgeving
(Ar) in acht nemen.– In de toelichting bij verwijzing naar een lid van een artikel
steeds aanwijzing 80 Ar in acht nemen.– In de toelichting bij het aanhalen van artikel 185 WVW dit steeds
op de juiste wijze citeren te weten: artikel 185 WVW 1994.– De memorie van toelichting voorzien van een inhoudsopgave. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25759-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl