Maatschappelijke opvang; Verslag algemeen overleg over de nota "Op-maat tot samenspel'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25682, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25682 nr. 4

06-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25682Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 682Maatschappelijke opvangnr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 6 april 1998De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 12 maart 1998 overleg gevoerd met staatssecretaris Terpstra
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de nota «Op-maat tot
samenspel» (25 682, nr. 1).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Vliegenthart (PvdA) wilde de nota beoordelen in het
licht van de verantwoordelijkheid die de rijksoverheid voor dit beleidsterrein
heeft. Die bestaat enerzijds uit de verplichting om de opvangcapaciteit en
de toegankelijkheid van voorzieningen in stand te houden en anderzijds uit
de verantwoordelijkheid voor het innovatie- en onderzoeksbeleid. Hierbij is
verder een goede informatievoorziening noodzakelijk.Het algemene preventiebeleid, gericht op het voorkomen van uitval en uitstoot
uit de samenleving, moet verder ontwikkeld worden. Zo zit er op dit moment
spanning tussen het beleid van de woningcorporaties om de groep moeilijke
huurders te steunen en het beleid om eerder tot huisuitzetting over te gaan
in geval van huurschuld en overlast.De intensivering van het beleid gericht op bestrijding van armoede en
sociale uitsluiting is gebaseerd op de armoedenota's. In deze nota's wordt
echter onvoldoende aandacht geschonken aan een kenmerkend aspect van de dak-
en thuislozen, namelijk dat deze mensen dikwijls met meerdere problemen tegelijkertijd
worden geconfronteerd. Opvangprojecten en rehabilitatietrajecten worden ontwikkeld,
maar een systematisch, breed preventiebeleid ontbreekt. Mevrouw Vliegenthart
vond dat dit preventiebeleid verder ontwikkeld moet worden om uitsluiting
en uitstoting tegen te gaan. Zonder preventiebeleid is het dweilen met de
kraan open. Dit geldt ook voor seksueel geweld tegen vrouwen.Mevrouw Vliegenthart merkte op dat het de primaire verantwoordelijkheid
van het Rijk is om voldoende middelen ter beschikking te stellen aan de maatschappelijke
opvang. Zes jaar na de wittevlekkenmotie ontbreekt het nog steeds aan inzicht
in de omvang van de problematiek en de mate van regionale spreiding. Het is
nog steeds onduidelijk welke middelen er nodig zijn om dak- en thuislozen
en mishandelde vrouwen een goede opvang en begeleiding te geven en om een
goede crisisopvang te garanderen. Het is echter niet te loochenen
dat er schrijnende tekorten zijn, ook al lopen de schattingen over de grote
van deze tekorten fors uiteen en is er onduidelijkheid over de vraag waar
die tekorten het nijpendst zijn.Het is de taak van de overheid om inzicht te verwerven in de omvang van
het capaciteitstekort en een plan van aanpak te maken om dit tekort weg te
werken. Er zijn de afgelopen jaren meer middelen beschikbaar gesteld maar
een systematische, planmatige aanpak van de problematiek ontbrak en ontbreekt.
Mevrouw Vliegenthart vond dat uit de voorliggende nota onvoldoende duidelijk
wordt hoeveel middelen nodig zijn en wat een goede verdeling van die middelen
is. Als gevolg van de tekorten en de ongelijke spreiding van voorzieningen
is het niet mogelijk om tot een goede en objectieve verdeling te komen. Eerst
zullen de tekorten weggewerkt moeten worden waarna getracht moet worden tot
een objectieve verdeelsleutel te komen. Dit was de kern van de wittevlekkenmotie
en ook uit het advies van de Raad voor de financiële verhoudingen valt
op te maken dat een herverdeling zonder extra middelen tot grote problemen
kan leiden. Mevrouw Vliegenthart waarschuwde voor een herverkaveling van middelen
die plaatsvindt zonder dat de financiële knelpunten zijn opgelost. Als
dat niet gebeurt, wordt de ellende op de ene plaats groter zonder dat de problemen
elders opgelost worden. Moet uit het feit dat de staatssecretaris meer tijd
nodig heeft voor haar reactie op het advies van de raad afgeleid worden dat
zij niet van zins is dit advies over te nemen?Mevrouw Vliegenthart vroeg de staatssecretaris of zij het met haar eens
is dat Den Haag een relatieve achterstandspositie heeft. Zo ja, hoe wil de
staatssecretaris dit probleem aanpakken?Bij wet is geregeld dat aan de specifieke uitkeringen waaraan nu gewerkt
wordt een voorhangprocedure vooraf moet gaan. Dit betekent dat de Kamer en
de regering er nog een keer over komen te spreken. Mevrouw Vliegenthart vroeg
of ook de Algemene Rekenkamer, ingevolge artikel 63 van de Comptabiliteitswet,
naar deze uitkeringen moet kijken.Hoe garandeert de staatssecretaris dat de 10 mln. die beschikbaar is gesteld
voor zorg op maat terecht komt in die regio's die het hardste geld nodig hebben?
Uit het rapport van de Algemene Rekenkamer is immers gebleken dat de middelen
die de afgelopen jaren beschikbaar zijn gesteld voor 55% in dezelfde regio
terecht zijn gekomen. Hoe wordt verder voorkomen dat de datum van inzending
van een subsidieverzoek een rol speelt bij de beslissing over een dergelijke
aanvraag? Heeft de staatssecretaris, zoals toegezegd, hierover een aanwijzing
gegeven aan de Ziekenfondsraad?Mevrouw Vliegenthart toonde zich gelukkig met de 15 mln. die beschikbaar
is gesteld aan de vrouwenopvang. Op dit moment kunnen veel vrouwen niet opgevangen
worden. Zij ging akkoord met de beslissing van de staatssecretaris om het
advies van de Raad van de financiële verhoudingen niet over te nemen.
Het is echter niet duidelijk wat de gevolgen zijn van het nieuwe voorstel
van de staatssecretaris. Het aantal centrumgemeenten wordt met zeven gemeenten
uitgebreid waardoor het aantal gemeenten dat over een vrouwenopvangcentrum
beschikt op 36 komt. Wat is de motivering om Assen en Middelburg van de lijst
te halen en Emmen en Vlissingen ervoor in de plaats te zetten? Heeft dit gevolgen
voor de bestaande voorzieningen?Mevrouw Vliegenthart stemde in met de keuze om, in verhouding tot het
aantal centra voor crisisopvang of dak- en thuislozenzorg, in minder gemeenten
vrouwenopvang te realiseren. Zij was echter niet per definitie voorstander
van het model dat de Federatie Opvang heeft gepresenteerd. Er moet meer inzicht
komen in de precieze gevolgen die de verschillende modellen hebben voor de
verdeling van de bestaande capaciteit in relatie tot de tekorten die gesignaleerd
zijn.De lichte hulpverleningsfuncties moeten verder ontwikkeld worden. Is dit wel mogelijk gezien het enorme verschil tussen het aantal vrouwen dat
om hulp vraagt en het aantal vrouwen dat daadwerkelijk geholpen kan worden?Mevrouw Vliegenthart noemde een goede informatievoorziening noodzakelijk
voor het ontwikkelen van een plan gericht op het wegwerken van de knelpunten
die zijn ontstaan door het tekort aan capaciteit en de spreiding van de verschillende
functies. Een dergelijk plan is er nog steeds niet. Het registratiesysteem
Klimop is niet operationeel terwijl er al wel een informatieverplichting is
opgelegd aan de gemeenten. Zij vroeg de staatssecretaris hoe zij een eenduidige
en sluitende informatievoorziening denkt te realiseren. Waar ligt de verantwoordelijkheid
voor deze informatievoorziening: bij de gemeenten, bij de sector of bij de
rijksoverheid?Wie is verantwoordelijk voor de decentralisatiemonitor? Is dat de rijksoverheid
of is dat het veld? Hoe wordt in de toekomst gewaarborgd dat de gegevens beschikbaar
zullen zijn? Uit de brief van de Federatie Opvang begreep mevrouw Vliegenthart
dat er niet voldoende middelen zijn om die beschikbaarheid te waarborgen.In de nota worden wel her en der onderzoeken aangekondigd, maar een systematische
onderzoeksprogrammering op het terrein van de maatschappelijke opvang ontbreekt.
Nergens wordt concreet aangegeven wie wanneer welk onderzoek gaat doen en
welke middelen ervoor beschikbaar zijn. Uit de brief van de Federatie Opvang
blijkt dat er voor Zorgonderzoek Nederland (ZON) onvoldoende middelen beschikbaar
zijn gesteld. Kan de staatssecretaris hier opheldering over verschaffen?Mevrouw Vliegenthart vond het raakvlak van de maatschappelijke opvang
met de GGZ buitengewoon belangrijk omdat veel cliënten met een GGZ-indicatie
in de maatschappelijke opvang terecht komen en de groep cliënten met
een zware psychiatrische problematiek steeds groter wordt. In de nota worden
tal van voornemens om de samenwerking te stimuleren genoemd die moeilijk te
realiseren zullen zijn door het verschil in verantwoordelijkheden en aansturing
tussen de maatschappelijke opvang enerzijds en de GGZ anderzijds. Zo is de
GGZ niet altijd bereid om te investeren in samenwerkingsverbanden die buiten
de grenzen van haar eigen circuit liggen en verloopt de samenwerking op uitvoerend
niveau dikwijls gemakkelijker dan op beleidsniveau. Zij vroeg wie de regie
voert over de GGZ-cliënten die gebruik maken van de maatschappelijke
opvang. Deze competentievraag, gecombineerd met de gescheiden verantwoordelijkheden,
is een oorzaak waarom zaken vast lopen en leidt vaak tot het afschuiven van
de verantwoordelijkheden. Het leek Mevrouw Vliegenthart aanbevelenswaardig
om de taskforce GGZ/maatschappelijke opvang te vragen met een gezamenlijk
document te komen dat de verdere ontwikkeling van beleid en samenwerking ondersteunt.
Zij vroeg de staatssecretaris of de maatschappelijke opvang betrokken is bij
de ontwikkeling van de regiovisies in het kader van de GGZ.Over de afbakening tussen zwerfjongeren/jeugdige dak- en thuislozen en
de oudere dak- en thuislozen wordt in de nota weinig gezegd. Voorzieningen
worden zowel getroffen in het kader van de jeugdzorg als in het kader van
de sociale pensions. Onhelder is wie verantwoordelijk is voor de groep zwerfjongeren.
Is dat de maatschappelijke opvang of is dat de jeugdzorg? De oudere dak- en
thuislozen hebben als gevolg van hun leefwijze dikwijls extra verzorging en
verpleging nodig. Zij zijn evenwel niet plaatsbaar in de gewone voorzieningen
voor ouderen. Dit leidt ertoe dat verpleegafdelingen bij de thuislozenvoorzieningen
ingericht worden. Hoe denkt de staatssecretaris met dit vraagstuk om te gaan?
Moet het probleem van de oudere dak- en thuislozen binnen de maatschappelijke
opvang opgelost worden of ligt hier een taak voor de reguliere ouderenzorg?Mevrouw Vliegenthart constateerde dat de problemen met de verstrekking
van de bijstand en de bepaling van de eigen bijdrage niet opgelost
zijn. Gemeenten geven nog steeds een verschillende interpretatie aan de begrippen
«woon- en verblijfsvoorziening» en «inrichting». Er
wordt ook verschillend omgegaan met de eigen bijdrage of toeslagen in het
kader van de bijstandswet hetgeen reisgedrag bij cliënten uitlokt. Hier
is een modelverordening op haar plaats die het beleid van de gemeenten harmoniseert.
Kan de staatssecretaris meer informatie geven over de stand van zaken op dit
terrein?In het rapport van de Algemene Rekenkamer staat dat het personeelsbestand
in de maatschappelijke opvang zozeer is ingekrompen dat het knelpunten oplevert.
Geldt dit ook voor de personeelsformatie die zich bezighoudt met het maken
van beleid?Mevrouw Doelman-Pel (CDA) constateerde dat het aantal mensen
dat een beroep doet op de maatschappelijke opvang nog steeds toeneemt. Opvallend
hierbij is de toename van de hulpvraag bij jongeren, vrouwen en jonge ouders.
De complexiteit van de problemen neemt ook toe. Steeds vaker is er sprake
van verslaving, psychiatrische aandoeningen, acute noodsituaties, echtscheidingen,
et cetera. De mensen die een beroep doen op de maatschappelijke opvang hebben
allen hun eigen problematiek maar hebben gemeen dat zij niet of onvoldoende
hulp kunnen vinden bij de reguliere hulpverlening. Zij constateerde dat er
nog steeds een tekort aan capaciteit is voor de opvang van deze mensen en
betreurde daarom dat de voorliggende nota eerder beschrijvend is dan dat zij
oplossingen aandraagt.Mevrouw Doelman vond de vraag gerechtvaardigd in hoeverre het preventiebeleid
van de grond is gekomen. De witte vlekken bestaan nog steeds en er is sprake
van een ongelijke verdeling van de crisisopvang, evangelische opvang en de
sociale pensions over Nederland. De nota geeft onvoldoende inzicht in de complexiteit
en de omvang van deze problemen.Voor een oplossing van de problemen is een goede samenwerking noodzakelijk.
Om de samenwerking te verbeteren is de bereidheid om daaraan te werken nodig,
maar cruciaal is de bereidheid om in het belang van de cliënt een stukje
van de eigen autonomie in te leveren en te proberen op voet van gelijkheid
met andere instellingen de problemen op te lossen. Om dit te bereiken is het
van belang dat er eensgezindheid bestaat over de uitgangspunten. In de nota
worden de functies preventie, asiel, handhaving en herstel genoemd. Er bestaat
echter verwarring over wie nu precies verantwoordelijk is voor deze functies.
Zo is de maatschappelijke opvang hiervoor niet alleen verantwoordelijk maar
zijn bijvoorbeeld reclassering en jeugdhulpverlening ook belangrijk. Verder
is het verwarrend dat de maatschappelijke opvang zelf andere functies heeft
gedefinieerd. Is het niet beter om tot een eenduidige definiëring te
komen?Mevrouw Doelman vond het belangrijk dat de centrumgemeenten de regie voeren
bij de vormgeving van het beleid. Het is van belang dat hierbij alle zorgaanbieders,
inclusief de zorgaanbieders die nieuw op de markt verschijnen, en de buurgemeenten
op voet van gelijkheid betrokken worden. Ook moet er een antwoord komen op
de vraag welke plaats de maatschappelijke opvang in het zorgkantoor gaat innemen.De maatschappelijke opvang wordt uit zeer diverse bronnen gefinancierd,
zoals eigen middelen van de gemeenten, specifieke uitkeringen en AWBZ-gelden.
Een probleem hierbij is dat de toegang tot de AWBZ-gelden niet gelijkwaardig
is. Psychiatrische patiënten krijgen binnen de inrichtingen automatisch
hulp maar dit geldt niet voor mensen die bij de maatschappelijke opvang aankloppen.
Eenzelfde probleem doet zich voor bij zwervers in de ouderenzorg. Een indicatiecommissie
kan hen niet automatisch doorsturen naar, bijvoorbeeld, een verpleeghuis als
zij geconstateerd heeft dat dit op zich de beste oplossing is. Mevrouw Doelman
pleitte daarom voor meer flexibiliteit bij de AWBZ-financiering. Kernbegrippen bij maatschappelijke opvang zijn kwaliteit, capaciteit en
toegankelijkheid. Mevrouw Doelman vond dat naast de inzet van mensen de financiering
van doorslaggevende betekenis is om deze kernbegrippen inhoud te geven. Zij
betreurde het daarom dat de staatssecretaris nog geen besluit heeft genomen
over het advies van de Raad voor de financiële verhoudingen. Zij zei
dat de herverdeling nooit een verdeling van armoede mag worden; er moet voor
voldoende middelen gezorgd worden. En deze middelen zijn hard nodig. Zo geeft
de VNG aan dat voor een goede spreiding van de voorzieningen over het land
een bedrag van 150 mln. nodig is.Mevrouw Doelman wees op de onduidelijkheid over de verdeling van de middelen
over de vier grote gemeenten. Den Haag geeft zelf aan dat ze onderbedeeld
is, maar uit andere berekeningen valt op te maken dat dit niet of minder sterk
het geval is. Kan de staatssecretaris hierover duidelijkheid verschaffen op
het moment dat zij haar visie geeft op het advies van de Raad voor de gemeentefinanciën?
Behoudt zij zich het recht voor om met de gelden een gericht beleid te voeren
waarbij dan duidelijke criteria worden gehanteerd om met de gemeenten af te
rekenen?In de nota schrijft de staatssecretaris dat er bij de vrouwenopvang meer
aandacht geschonken moet worden aan preventie en uitstroom. Mevrouw Doelman
vroeg hoe er aan deze aspecten extra aandacht geschonken kan worden zonder
gebruik te maken van de 15 mln. die nu ter beschikking gesteld is. Het is
namelijk nu al zo dat al het beschikbare geld gebruikt moet worden om de voorzieningen
in stand te houden. Zij vroeg of deze specialistische functies niet landelijk
georganiseerd moeten worden zodat zij met specifieke uitkeringen gefinancierd
kunnen worden. Dit geldt ook voor de evangelische opvang en de opvang door
het Leger des Heils. Over de vrouwenopvang is nu door drie instanties advies
uitgebracht: de Raad voor de financiële verhoudingen, de staatssecretaris
en de Federatie Opvang. Mevrouw Doelman vond dat de beoordeling van deze voorstellen
afhankelijk is van het antwoord op de vraag of de bestaande voorzieningen
ongemoeid gelaten worden en of het voorstel criteria geeft aan de hand waarvan
getoetst kan worden of met de extra voorzieningen tegemoetgekomen wordt aan
een reële behoefte.Mevrouw Doelman constateerde dat de bijzondere bijstand slecht toegankelijk
is voor dak- en thuislozen en dat tussen gemeenten grote verschillen bestaan
in het toeslagenbeleid. Zij vond dat hierover binnen het kader van de Algemene
bijstandswet meer helderheid moet komen. Zij maande tot spoed bij het oplossen
van de problemen rond de Ziekenfondswet opdat er minder mensen onverzekerd
zullen rondlopen.Mevrouw Doelman vond het ten slotte belangrijk dat alle betrokken partijen
het eens zijn over de criteria die gebruikt worden om de verzamelde informatie
te ordenen en te evalueren. Het GOMO-overleg is het geëigende platform
om tot heldere definities te komen van de evaluatiebepalingen en de informatievoorziening.De heer Fermina (D66) toonde zich tevreden over het feit dat
een versplintering van de financiële middelen als gevolg van de opname
in het Gemeentefonds voorkomen is.Onlangs trokken een aantal instellingen voor crisisopvang aan de bel.
Zij constateerden een tekort aan opvangcapaciteit voor psychiatrische patiënten
die in een acute crisissituatie zitten. Als dit waar is, kan dat een gevaar
zijn voor de openbare orde. De heer Fermina vroeg de staatssecretaris aan
te geven hoe groot deze problematiek is, hoe lang de wachtlijsten zijn voor
patiënten die zelf vragen om opname en hoe de problemen in de verschillende
steden aangepakt worden. Hij was geschrokken van de publicatie van het Amsterdamse
patiënten/consumentenplatform over de crisishulpverlening in Amsterdam
in 1996. De kritiek op de crisisopvang van de GGZ liegt er niet om, maar er
worden in diezelfde publicatie ook aanbevelingen gedaan. Wat doet
de staatssecretaris met deze aanbevelingen?De heer Fermina vond het een goede zaak dat uit de nota de wil spreekt
om de maatschappelijke opvang te versterken. Hij constateerde tegelijkertijd
een gebrek aan visie en vond dat te weinig vooruitgang wordt geboekt in de
versterking van de maatschappelijke opvang. De nota is beschrijvend van karakter
en beleidsvoornemens worden niet voorzien van een concrete uitwerking. Zo
wordt een zwaar accent gelegd op het begrip «samenwerking» zonder
dat aangegeven wordt wie met wie moet samenwerken, hoe de verantwoordelijkheden
verdeeld worden en wat de rol van de rijksoverheid in dit geheel is. Wat verstaat
de staatssecretaris onder «integraal gemeentelijk beleid»? Hoe
wordt dit gestimuleerd en welke rol heeft de rijksoverheid? Zal aan de toekenning
van de specifieke uitkeringen een jaarlijkse toets worden verbonden? Aan de
hand van welke aandachtspunten zullen de doeluitkeringen over drie jaar geëvalueerd
worden?In de nota wordt terecht veel aandacht besteed aan de dak- en thuislozen,
maar andere sectoren zoals de algemene crisisopvang, vrouwenopvang en de evangelische
opvang worden ten onrechte minder belicht. De Federatie Opvang wijst erop
dat de door het werkveld ontwikkelde functionele indeling van de maatschappelijke
opvang in de nota niet wordt gevolgd. In de nota worden de functies preventie,
asiel, handhaving en herstel genoemd en de heer Fermina vroeg waarom het kabinet
juist voor deze indeling heeft gekozen en niet de verdeling van het werkveld
heeft overgenomen. Is hierover overlegd met het veld? Zal het verschil in
functieverdeling geen verwarring geven bij gemeenten en instellingen? Wat
zijn de gevolgen voor het verzamelen van informatie voor cliëntenregistratie
als de instellingen volgens het Klimop-systeem registreren en het Rijk monitort
op grond van eigen criteria? Deze laatste vraag is natuurlijk alleen van belang
als de staatssecretaris ook daadwerkelijk van plan is om een informatieplicht
op te leggen aan de gemeenten. Welke organisatie moet in dat geval trouwens
de informatie verzamelen en verwerken?De heer Fermina constateerde dat er een probleem is met het onderzoek
dat binnen de maatschappelijke opvang plaats moet vinden. Volgens het ministerie
van VWS is er geen geld voor een onderzoeksprogramma en Zorgonderzoek Nederland
(ZON) ziet zelf geen aanleiding om een onderzoeksprogramma op te stellen.
Kan de staatssecretaris de impasse doorbreken door ZON de opdracht te geven
voor een dergelijk onderzoek?Met teleurstelling stelde de heer Fermina vast dat instellingen voor maatschappelijke
opvang geen aanspraak kunnen maken op AWBZ-financiering voor de cliënten
met een GGZ-indicatie. Dit belemmert in de regio de samenwerking tussen maatschappelijke
opvang, GGZ en de overige sectoren. De nota biedt geen oplossing voor dit
probleem en schuift het in feite door naar de toekomst.De heer Fermina was verbaasd over de opmerking van de Raad voor de financiële
verhoudingen dat nauwkeurige gegevens over de maatschappelijke opvang uiterst
schaars zijn. Dit riep bij hem de vraag op hoe betrouwbaar de gegevens zijn
die in de bijlage van het advies van de raad staan.Bij de verdeling van de gelden voor de vrouwenopvang ontstaan problemen.
Voor de regio Haarlem betekent de herverdeling niet alleen dat zij niet meedeelt
in de extra 15 mln. maar zelfs dat zij een kleiner budget krijgt. Vindt de
staatssecretaris dat de regio Haarlem met een kleiner budget haar taken kan
uitvoeren? Wat betekent een en ander voor de aanwezige voorzieningen? Is hier
geen sprake van kapitaalvernietiging? De heer Fermina vroeg vervolgens wat
de reden is voor de raad om de gemeente Assen aan te wijzen als centrumgemeente
in plaats van de gemeente Emmen. Emmen is van beide gemeenten verreweg de
grootste en verder zijn in Emmen de GGD en de RIAGG gevestigd. Vindt de staatssecretaris het een juiste ontwikkeling dat Emmen zich ontwikkelt
tot een centrum voor maatschappelijke opvang en de gemeente Assen tot een
centrum voor verslavingszorg?Den Haag bevindt zich in een historisch gegroeide achterstandspositie
bij de verdeling van de gelden voor maatschappelijke opvang. Als het advies
van de raad wordt gevolgd zal deze achterstand nog groter worden. De heer
Fermina vond dit een verkeerde ontwikkeling en stelde dat er op korte termijn
een oplossing gevonden moet worden om de scheefgroei tussen Den Haag en de
drie andere grote steden recht te trekken.De staatssecretaris legt twee opties voor om de 15 mln. voor de vrouwenopvang
te verdelen. De staatssecretaris geeft de voorkeur aan optie A. De heer Fermina
was echter van mening dat er bij optie B geen sprake is van versplintering
van financiële middelen en dat de berekening die de Federatie Opvang
gemaakt heeft helder en praktisch hanteerbaar is. Hij had verder de indruk
dat het gebied tussen Leeuwarden, Groningen en Zwolle achterblijft als het
gaat om voorzieningen van de maatschappelijke opvang en dat hier geen voorziening
voor vrouwenopvang aanwezig is. Kan de staatssecretaris deze indruk bevestigen?Het standpunt van de staatssecretaris over de financiële middelen
voor maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid laat nog op zich wachten,
klaarblijkelijk omdat zij hierover in aanvaring is geraakt met de gemeenten.
De heer Fermina vond dat de staatssecretaris hier geen blijk geeft van grote
voortvarendheid.De VNG en de Federatie Opvang geven aan dat er te weinig middelen beschikbaar
zijn om de in de nota geuite voornemens te financieren. De VNG vraagt om een
extra financiering van 150 mln. De heer Fermina deelde de opvatting van de
VNG en de Federatie Opvang en noemde de 15 mln. die nu beschikbaar zijn gesteld
een doekje voor het bloeden. Herverdeling van het huidige budget betekent
voor deze sector herverdeling van armoede hetgeen voor de fractie van D66
onacceptabel is.De heer Schutte (GPV) zei mede namens de SGP-fractie te spreken.
Hij vroeg allereerst naar de oorzaak van het uitblijven van concrete stappen
op het beleidsterrein van de maatschappelijke opvang. Zelf noemde hij de grote
verscheidenheid aan mensen die met een hulpvraag komen een belangrijke oorzaak.Vervolgens stelde de heer Schutte de meer fundamentele vraag wat de taak
van de samenleving is bij de opvang van dak- en thuislozen. Hij vroeg dit
omdat er binnen deze categorie ongetwijfeld mensen zijn die zichzelf niet
ervaren als mensen die in een noodsituatie verkeren, ook al is dit naar objectieve
maatstaven gemeten wel degelijk het geval. In de nota staat dat veelal niet
bekend is of de eerste opvang wel een vervolg heeft. Een en ander riep bij
de heer Schutte niet zozeer vragen op over de noodzaak van opvang als wel
de vraag of het huidige beleid wel het beoogde effect sorteert.Het Rijk heeft vooral een voorwaardenscheppende rol aangezien de uitvoering
lokaal en regionaal vorm gegeven wordt en dan ook nog maar ten dele door de
overheden zelf. Het is goed dat zowel bestaande als nieuwe maatschappelijke
organisaties een belangrijke rol vervullen in de maatschappelijke opvang.
Alle mogelijkheden die zich aandienen moeten zo mogelijk benut worden om de
maatschappelijke opvang te versterken.De heer Schutte noemde naast de financiering de herverdeling een belangrijke
taak van de rijksoverheid. Deze herverdeling wordt bemoeilijkt door de krappe
budgetten. «Smeergeld» is namelijk nodig om te komen tot een goede
herverdeling. Hij vond wel dat dit niet mag betekenen dat de herverdeling
geen doorgang vindt vanwege geldgebrek. Het is ook geldgebrek dat gemeenten
zoals Den Haag parten speelt; het is overduidelijk dat deze gemeenten meer
taken moeten vervullen dan met de beschikbare budgetten mogelijk is. In de nota staat dat de taak van de GGZ niet ophoudt als een patiënt
de instelling verlaat. De heer Schutte tekende hierbij aan dat de praktijk
niet overeenkomt met deze stelling. Zowel bij de aanmelding als bij het verlaten
van een instelling treden vaak problemen op en hij vroeg zich af of de staatssecretaris
niet al te optimistisch is als zij schrijft dat deze problemen opgelost kunnen
worden binnen de bestaande financieringsstructuren. De bestaande financieringsstructuur
is niet het begin en einde van alle wijsheid. Vindt de staatssecretaris ook
niet dat deze structuur ter discussie gesteld moet kunnen worden als dat kan
bijdragen aan een verlichting van de problemen?Bij de oplossing van het probleem van de tienerzwangerschappen wordt het
accent op de voorlichting gelegd. Daadwerkelijke hulp is echter ook nodig
en de heer Schutte wees er met nadruk op dat behalve hulp van de naaste omgeving
vroegtijdige inschakeling van deskundigen geboden is. Hij dacht hierbij aan
de deskundigen van de FIOM en de VBOK.De heer Schutte sloot zich ten slotte aan bij de opmerkingen die gemaakt
zijn over de betekenis van levensbeschouwelijke organisaties voor de maatschappelijke
opvang.De heer Rouvoet (RPF) vond dat de nota gezien haar inventariserende
karakter terecht «Op-maat tot samenspel» genoemd is. Het woord
«opmaat» in de titel roept de vraag op wanneer het eigenlijke
stuk wordt ingezet. Het «samenspel» kan in ieder geval verbeterd
worden. Zo klaagt de politie dat zij steeds vaker functioneert als een eerste
opvang voor dak- en thuislozen. Dit betekent dat de eigenlijke opvang in sommige
plaatsen onvoldoende georganiseerd is. Bij de vrouwenopvang is er een duidelijke
verbinding te leggen met het minderhedenbeleid aangezien een groot aantal
vrouwen in de vrouwenopvang van allochtone afkomst is. Het feit dat een aantal
organisaties landelijk georganiseerd is, vraagt om een grensoverschrijdend
samenspel tussen gemeente en regio. De heer Rouvoet wees in dit kader op de
belangrijke rol die de departementen op macroniveau spelen in het inkomensbeleid,
de huisvesting en de armoedebestrijding. Is er wel voldoende mankracht om
de intradepartementale afstemming vorm te geven?Omdat het mensen betreft die zelf niet in staat zijn om een vuist te maken
in de richting van de politiek is het moeilijk om een schatting van het aantal
hulpbehoevenden te maken. De politiek heeft de plicht te zorgen voor kwetsbare
groepen zoals de dak- en thuislozen, zwervers, gemarginaliseerden, zorgmijders
en vrouwen die een beroep doen op de vrouwenopvang. Deze groepen groeien nog
steeds en volgens de nota heeft dit te maken met het ontbreken bij deze mensen
van de vaardigheid om een of andere vorm van sociale ondersteuning op te bouwen.
De heer Rouvoet vond dit slechts een deel van de oorzaak; de oorzaak moet
ook gezocht worden in het feit dat deze mensen het maatschappelijke tempo
niet meer kunnen bijbenen. Een samenleving waarin het steeds meer draait om
employability, digitale participatie en «een leven lang leren»
kent ook haar schaduwzijden.De heer Rouvoet vroeg vervolgens aandacht voor mensen met schuldenproblemen.
Mensen die gaan zwerven als gevolg van hun schulden zijn moeilijk te bereiken
door de kredietbanken en de wet Schuldsanering natuurlijke personen biedt
geen oplossing voor hen. Hij meende dat er met goede begeleiding misschien
iets te doen is aan deze problemen en vroeg de staatssecretaris of zij met
haar collega van Sociale Zaken naar deze problematiek wil kijken.Omdat het nog schort aan een goede monitoring en registratie zijn er problemen
die het moeilijk maken om de reguliere en de extra middelen op een rechtvaardige
manier te verdelen. De heer Rouvoet vroeg hoe de staatssecretaris dit denkt
op te lossen. Wil zij de verdeling van de extra middelen relateren aan inwonertallen
of aan het aantal cliënten? Hoe kan de herverdeling op een
rechtvaardige manier vorm gegeven worden en wat zijn de vorderingen bij de
registratie?Bij de hulpverlening is aan de centrumgemeenten een regierol toebedeeld
omdat in die gemeenten de hulpvraag het grootst is en om te voorkomen dat
de middelen al te zeer versnipperd raken. Door deze systematiek dreigen echter
wel enkele landelijke instellingen tussen de wal en het schip te vallen. Dit
geldt vooral voor de evangelische hulpverlening die vanwege haar specifieke
hulpverlening mensen uit het hele land aantrekt. De Vereniging tot heil des
volks ontvangt haar subsidie via de gemeente Deventer maar ontplooit haar
activiteiten niet alleen in Deventer maar ook in Amsterdam, Stadskanaal en
Raalte. De Federatie Opvang schrijft in haar brief dat dit een vreemde situatie
is voor een vereniging met een specifieke hulpverlening en een landelijke
uitstraling. De heer Rouvoet vond dat de subsidiëring van dergelijke
verenigingen bij voorkeur op landelijk niveau moet plaatsvinden. Hij vroeg
de staatssecretaris om een reactie omdat het haar taak is om de continuïteit
van de evangelische opvang te waarborgen.De heer Rouvoet vroeg verder naar de stand van zaken rond het advies van
de Raad van de financiële verhoudingen. Hij vond het in het licht van
de groeiende nood in de opvang zorgelijk en ongewenst dat er nog geen zekerheid
is over de financiën. Gemeenten zullen als een gevolg hiervan terughoudend
zijn in het investeren in opvang. Verder vroeg hij zich af of de staatssecretaris
de raad geen onmogelijke opdracht heeft gegeven. De raad moet een plan op
tafel leggen om te komen tot een objectivering van de verdeling zonder dat
daarbij kapitaalvernietiging en grote herverdeeleffecten plaatsvinden. Dit
is schier onmogelijk en de herverdeling zal daarom vooral betrekking hebben
op de verdeling van de extra middelen. Doet deze objectivering wel recht aan
de ontstaansgeschiedenis van de hulpverlenende instanties? Zij zijn ontstaan
uit bewogenheid over de nood van mensen en zij mogen niet de dupe worden van
een objectivering en een herverdeling van middelen over gemeenten die hen
zal dwingen hun capaciteit te verminderen op een moment dat de nood groeit.De staatssecretaris geeft twee opties bij de verdeling van de 15 mln.
aan extra middelen. De heer Rouvoet zei een lichte voorkeur te hebben voor
het model van de Federatie Opvang maar ook hier gold voor hem dat, welke keuze
er ook gemaakt wordt, er geen afbreuk gedaan mag worden aan bestaande capaciteit,
dat er geen kapitaalvernietiging mag plaatsvinden en dat versnippering voorkomen
moet worden. Kan de staatssecretaris er zorg voor dragen dat recht gedaan
wordt aan de pluriformiteit in de maatschappelijke opvang en dat de evangelische
hulpverlening niet over het hoofd gezien wordt?De heer Rouvoet merkte op dat voor zijn fractie het middel van de dwangverpleging
in het kader van de preventie niet buiten beeld is. Dit kan wel degelijk een
geschikt middel zijn voor de GGZ en de maatschappelijke opvang.Via een wijziging van de Algemene bijstandswet is het mogelijk gemaakt
voor een geselecteerd aantal centrumgemeenten om aan thuislozen zonder vast
postadres toch een uitkering te verstrekken. De regeling verplicht gemeenten
echter ook om te werken aan reïntegratie en arbeidsbemiddeling, hetgeen
bij dak- en thuislozen bijzonder moeilijk is. Moet voor deze mensen niet een
uitzonderingspositie in de wet opgenomen worden of een andere regeling worden
getroffen?Mevrouw Essers (VVD) beoordeelde het werk dat de afgelopen
vier jaar verricht is op het terrein van de maatschappelijke opvang over het
algemeen als positief. Door de betere samenwerking, de decentralisatie en
de inspanningen van het kabinet is er een uitbreiding gekomen van een duizendtal
plaatsen. Verder is de aandacht van de gemeenten voor deze problematiek groter
geworden en is de afstemming tussen alle samenwerkende actoren
verbeterd. Dit alles betekent dat de regierol van de gemeenten langzamerhand
beter in beeld komt, hetgeen niet wegneemt dat gemeenten deze ontwikkeling
dikwijls positiever beoordelen dan de betrokken instellingen. Zij vond het
ook verheugend dat de gemeenten een heel behoorlijk deel van hun middelen
inzetten.Mevrouw Essers toonde zich wel bezorgd over het capaciteitstekort dat
voortkomt uit het gebrek aan middelen en over de verdeling van de zorgvernieuwingsgelden.
Het is onduidelijk of deze extra middelen wel daar terechtkomen waar zij het
hardst nodig zijn. Zij was geschrokken van het feit dat eenderde van de WGR-gebieden
niet in aanmerking komt voor zorgvernieuwingsgelden. Ontstaan hier nieuwe
witte vlekken of vallen zij samen met de oude witte vlekken? Is extra onderzoek
niet geboden voordat men een oplossing zoekt in het ter beschikking stellen
van extra middelen?Niet alle centrumgemeenten voeren structureel overleg in WGR-verband.
Heeft dit geen negatief effect op de landelijke voorzieningen, de toegankelijkheid,
de spreiding van zorgvernieuwend aanbod en de totstandkoming van regiovisies?
Moet het Rijk hier sturend optreden of ligt hier een taak voor de VNG?Vraagt de staatssecretaris de zorgverzekeraars om hun oordeel over de
decentralisatiemonitor en de tot dusverre bereikte resultaten als zij gaat
onderzoeken hoe de verdeling van de zorgvernieuwingsgelden verbeterd kan worden?
Mevrouw Essers zag weinig in de voorstellen die nu gedaan zijn voor de verdeling
van de zorgvernieuwingsgelden omdat zij een enorme kapitaalvernietiging betekenen
en omdat zij grote onrust veroorzaken in het veld. Het leek haar goed dat
de staatssecretaris met de gemeenten en de instellingen overlegt voordat zij
haar definitieve standpunt bepaalt over het advies van de Raad voor de financiële
verhoudingen. Kan de staatssecretaris aangeven of zij de voorstellen van de
raad volgt of dat zij vindt dat deze voorstellen nog bijstelling behoeven?Voor mevrouw Essers stond de regierol van de gemeenten nadrukkelijk voorop
en zij kon zich dan ook niet vinden in de voorstellen van de Federatie Opvang
om tot een verdeelorgaan te komen.Is het noodzakelijk om de landelijke voorziening voor vrouwenopvang verder
te versnipperen of kunnen de huidige voorzieningen in stand gehouden worden?
Deze instellingen kunnen wellicht met ambulante en over de omgeving uitwaaierende
voorzieningen Nederland bedekken en zo de zeven nieuwe voorzieningen overbodig
maken.Mevrouw Essers maakte zich ernstig zorgen over het feit dat er nog steeds
verschillende registratiesytemen en definities naast elkaar gebruikt worden.
Ook is er nog steeds geen eensluidend oordeel over de manier waarop er gemonitord
moet worden om tot een goede evaluatie te komen. Bij de hoorzitting is gebleken
dat de gemeenten en de Federatie Opvang bereid zijn om gezamenlijk te werken
aan een ontwerp voor deze monitoring. Kan de staatssecretaris nog in deze
kabinetsperiode komen met een stappenplan waarin uiteengezet wordt hoe de
informatie op een heldere manier verzameld kan worden en hoe de onderzoeksfuncties
eenduidig gemaakt kunnen worden? Dan kunnen er in de volgende kabinetsperiode
in een vervolgnota spijkers met koppen geslagen worden. Mevrouw Essers vond het van belang om te weten wat er de oorzaak van is
dat meer mannen dan vrouwen tot de doelgroep behoren. Deze informatie is van
belang om het preventieve beleid te verbeteren. Is het een bewuste beleidskeuze
om, terwijl de hulpvraag van mannen zo'n 14% groter is, evenveel mannen als
vrouwen op te nemen?Kan de staatssecretaris aangeven of illegalen ook aankloppen bij de hulpverlening?
Zo ja, bij welke instellingen doen zij dat dan en wat voor soort hulp zoeken
zij?Steeds meer grote gemeenten sluiten collectieve contracten af met zorgverzekeraars
voor hun «bijstandsklanten». Is het niet mogelijk om
mensen die in instellingen van de centrumgemeenten verblijven in een dergelijke
regeling op te nemen? Dit kan ook behulpzaam zijn bij het oplossen van een
eventuele schuldenproblematiek. Dit zou dan wel in samenwerking met de gemeenten
of de VNG moeten gebeuren en uitsluitend na overleg met de zorgverzekeraars. Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris beaamde dat de nota vooral beschrijvend
van aard is. Het betreft immers een zeer complexe materie waaraan vele kanten
zitten. Een daarvan is het bestuurlijke aspect en de staatssecretaris benadrukte
dat de regierol van de gemeenten in dezen van cruciaal belang is. Dat laat
onverlet dat de rijksoverheid haar eigen verantwoordelijkheid heeft op bijvoorbeeld
het financiële vlak. De gemeenten moeten immers wel in staat worden gesteld
hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. Hierbij dient men zich wel te realiseren
dat de samenleving steeds complexer wordt en ook steeds hogere eisen stelt.
De kans dat mensen buiten de boot dreigen te vallen, wordt navenant groter.
De effecten van het beleid zijn al met al moeilijk te meten. Het creëren
van voorzieningen – dus het ter beschikking stellen van financiële
middelen – kan de problemen verlichten, maar natuurlijk nooit helemaal
oplossen. In de verkiezingsprogramma's van de meeste partijen wordt maatschappelijke
opvang van mensen die daadwerkelijk buiten de boot zijn gevallen overigens
niet een hoge prioriteit toegekend. De komende onderhandelingen over het nieuwe
regeerakkoord zullen duidelijk maken hoeveel de daarbij betrokken partijen
daarvoor over hebben.Niet gesteld kan worden dat er na de decentralisatie op het terrein van
de maatschappelijke opvang is bezuinigd. In 1994 werd er ruim 163 mln. en
in 1998 222,7 mln. uitgetrokken waarbij sprake is van ATW-compensatie en extra
geld voor de vrouwenopvang en de zorg-op-maatregeling. Bovendien zijn de uitgaven
in het kader van de TWSSV met 20 mln. extra gestegen. Er is al met al sprake
van een groei van ongeveer 40%. 15% werd veroorzaakt door loon- en prijseffecten
en er kan dus gesproken worden van een volumegroei van ongeveer 25%. De staatssecretaris
beaamde dat er nog steeds schrijnende tekorten zijn, maar meende niet dat
gesteld kan worden dat het kabinet zich niets gelegen laat liggen aan de noodzaak
van een adequate maatschappelijke opvang. Dat daarbij nauwe samenwerking moet
worden gezocht met reclassering, justitie, de zorgaanbieders, de woningcorporaties
e.d. staat buiten kijf. De staatssecretaris zei voornemens te zijn het GOMO
te verbreden. Op hun verzoek zal overigens ook met de partners afzonderlijk
overleg worden gevoerd.De intradepartementale samenwerking gaat veel verder dan de Algemene Rekenkamer
indertijd veronderstelde. De staatssecretaris zei zich ervan bewust te zijn
dat deze complexe problematiek van kwetsbare mensen die over de rand heen
dreigen te vallen alle aandacht ten departemente vereist. Wat betreft de interdepartementale
samenwerking merkte zij op dat de nota niet voor niets gedragen wordt door
het hele kabinet. Het kabinet meent namelijk dat hier sprake is van een gezamenlijke
verantwoordelijkheid.Er zijn mensen in de samenleving die over de rand heen dreigen te vallen
maar die zich vervolgens afwenden van de zorg. Zelfs in dat geval heeft de
overheid de taak om om te zien naar de naasten in nood en een schild te zijn
voor de zwakken. De overheid heeft in ieder geval de taak, te voorkomen dat
mensen zo geïsoleerd raken dat zij geen deel meer uitmaken van de samenleving.
Vaak zijn zorgmijders achteraf blij dat er naar hen is omgekeken. Laagdrempelige
opvangvoorzieningen moeten deze kwetsbaren een helpende hand bieden om te
voorkomen dat zij nog verder afglijden. Dat mensen buiten de boot vallen,
heeft vele oorzaken. De staatssecretaris noemde in dit verband mensen met
onoverzienbare schulden, ex-gedetineerden die geen dak meer boven
hun hoofd hebben, zwerfjongeren e.d.De staatssecretaris benadrukte dat niet alleen op bestuurlijk vlak voortgang
is geboekt. Het inzicht in de problematiek en dus ook in de oplossingsrichtingen
is vergroot. Er wordt bijvoorbeeld hard gewerkt aan de cliëntenregistratie
en de gedecentraliseerde monitoring. Verder is er voortgang geboekt op GGZ-terrein
in het kader waarvan hulp wordt geboden aan mensen met psychiatrische problemen.
De Wet schuldsanering natuurlijke personen kan ook een oplossing bieden voor
dak- en thuislozen die grote schuldenproblemen met zich meetorsen. T-teams
begeleiden zwerfjongeren zeer intensief en proberen hun netwerk zodanig te
herstellen dat zij weer kunnen functioneren in de samenleving; het slaagpercentage
is maar liefst 70. Verder wees de staatssecretaris op het functioneren van
de sociale pensions die ook een bijdrage leveren aan het verminderen van de
problemen van de kwetsbaren in de samenleving. Zij realiseerde zich natuurlijk
dat met dit alles lang niet alle problemen de wereld uit zijn.Onder andere naar de vraag waarom zich meer mannen dan vrouwen melden
bij de algemene crisisopvang wordt thans onderzoek gedaan door de Gezondheidsraad
en het SCP. De staatssecretaris voelde er weinig voor om daarnaast ook ZON
bij dit onderzoek in te schakelen. Zij zag de schaarse middelen liever anders
besteed, bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van een eenduidige informatievoorziening,
de cliëntenregistratie en de monitoring van de decentralisatie. Het in
de nota aangekondigde onderzoek is inmiddels in gang gezet. Telkenmale doet
zich bij dit alles het probleem voor dat het niet gaat om een min of meer
homogene groep, maar om individuen met allemaal hun eigen verhaal en achtergrond.Aanpassing van de verdeelsleutel voor de middelen voor maatschappelijke
opvang mag er niet toe leiden dat op sommige plekken in het land de armoede
moet worden verdeeld. Het advies van de Raad voor de financiële verhoudingen
heeft wel die consequentie en dat betekent dat er aanvullende vragen aan deze
raad moeten worden voorgelegd. Er zal in ieder geval aandacht moeten worden
besteed aan de noodzaak van meer geobjectiveerde criteria waarbij rekening
wordt gehouden met historisch gegroeide situaties en het specifieke karakter
van bepaalde doeluitkeringen. Vervolgens moet ervoor worden gezorgd dat er
geen nieuwe witte vlekken ontstaan. Niet de volgorde van binnenkomst van aanvragen
maar de noodzaak van een evenwichtige spreiding van voorzieningen dient bepalend
te zijn. De nieuwe verdeling mag bij voorkeur niet leiden tot kapitaalvernietiging
of deskundigheidsverlies. De Ziekenfondsraad heeft zich in het kader van de
zorg-op-maatregeling in deze benadering kunnen vinden. Er is voor 16 mln.
aan aanvragen binnengekomen, terwijl er 10 mln. is te verdelen. Als criterium
kan daarbij worden gehanteerd het aantal inwoners van de WZV-regio. De regio's
krijgen niet meer dan waarom ze hebben gevraagd en er wordt rekening gehouden
met de gelden die ze al kregen. De staatssecretaris zegde toe schriftelijk
te zullen reageren op de vraag van mevrouw Essers hoe het komt dat ongeveer
eenderde van WGR-samenwerkingsverbanden geen enkele regeling kent op het gebied
van de maatschappelijke opvang. Nu al wilde zij zeggen dat het aanvragenpatroon
weinig witte vlekken laat zien. Het zou natuurlijk een schande zijn als de
voor 1998 gevoteerde middelen niet worden besteed en mede met het oog daarop
wordt met de besluitvorming de nodige snelheid betracht. Nog voor de zomer
zal de Kamer de AMvB ontvangen die betrekking heeft op de gelden voor 1999.
Als het nadere advies van de RFV leidt tot structurele veranderingen, zullen
die niet eerder worden doorgevoerd dan in 2000.Zeer binnenkort ontvangt de Kamer het verdelingsvoorstel met betrekking
tot de vrouwenopvang waarna zij eventueel aan de bel kan trekken. De staatssecretaris
sprak de hoop uit dat de Kamer snel kenbaar zal maken zich in haar voorstellen
te kunnen vinden. Optie B van de Federatie Opvang houdt in dat
elke centrumgemeente f 400 000 krijgt en dat het extra geld wordt
verdeeld over de bestaande centrumgemeenten volgens de historisch gegroeide
verhoudingen. De staatssecretaris gaf echter de voorkeur aan optie A omdat
het geld niet langer mag worden verdeeld op basis van scheefgegroeide situaties.
Bovendien ging zij uit van minder centrumgemeenten (36) dan de Federatie Opvang
(42). Er kan dan wat extra geld worden besteed aan specifieke probleemgevallen.
In het in de Staatscourant van 6 februari jl. gepubliceerde lijstje «uitkeringen
vrouwenopvang» komen Assen en Middelburg niet voor. Er is gekozen voor
Vlissingen en Emmen omdat dan kan worden aangehaakt aan bestaande vrouwenopvangvoorzieningen.
In het kader van de TWSSV financiert Groningen een voorziening in Emmen. Optie
A voorziet in ieder geval in een oplossing van de witte vlekken voor Almere,
Gouda, Leeuwarden, Twente, Den Bosch, Emmen, Stedendriehoek, Dordrecht, Eindhoven,
Alkmaar en Vlissingen.Uitgangspunt van de TWSSV is dat gemeenten zelf verantwoordelijk zijn
voor het inhoud geven aan een pluriforme opvang. In de wet is dus niet voorzien
in een specifieke landelijke functie voor evangelische opvang. De ontwikkelingen
in de praktijk geven geen aanleiding om daarin verandering te brengen. De
staatssecretaris wees in dit verband ook nog op artikel 3 van de Welzijnswet
waarin staat dat de gemeenten – en ook het door hen bekostigde particuliere
initiatief – rekening dienen te houden met de pluriformiteit in de samenleving.
In het komende overleg met de gemeenten zal uitdrukkelijk ook aandacht worden
besteed aan vrijwilligersprojecten. In een toenemend aantal gemeenten heeft
men ondertussen oog voor het uitermate belangrijke werk van vrijwilligers.De GGZ-hulpverlening dient bereikbaar te zijn voor alle GGZ-geïndiceerden,
of ze nu wel of niet een dak boven hun hoofd hebben. Ook voor deze bereikbaarheid
ligt de regie bij de gemeenten. De staatssecretaris zei voornemens te zijn
de taskforce MO-GGZ wat dit betreft advies te vragen over extra mogelijkheden
waarbij dan wel sprake zal zijn van een tijdpad. Per GGZ-geïndiceerde
in de maatschappelijke opvang is f 10 000 beschikbaar voor de hulpverlening.
Voor bad, bed en brood moet door de geïndiceerde zelf een eigen bijdrage
worden betaald, terwijl de huisvesting een verantwoordelijkheid van de gemeente
is. In het kader van de zorg-op-maatregeling kan GGZ-hulp worden ingekocht
door instellingen van maatschappelijke opvang. Het zorgkantoor is de uitvoerende
instantie. De staatssecretaris zegde desgevraagd toe de Kamer te voorzien
van de gevraagde duidelijkheid op dit punt. Het is uitdrukkelijk de bedoeling
dat mensen die in crisissituaties verkeren te allen tijde terecht kunnen bij
de GGZ of de maatschappelijke opvang. Voor het eerstvolgende gestructureerde overleg met de jeugdhulpverlening
zal ook de maatschappelijke opvang worden uitgenodigd om te spreken over de
positie van zwerfjongeren. De staatssecretaris vond vooralsnog een aparte
opvang van deze jongeren gewenst omdat hun problemen in het algemeen niet
goed aansluiten bij de problemen van mensen die hulp krijgen in het kader
van de maatschappelijke opvang. Een individueel begeleidingstraject heeft
meer kans van slagen.Per 1 juli a.s. zijn de centrumgemeenten verantwoordelijk voor het verstrekken
van de bijstand aan mensen uit de doelgroep van de maatschappelijke opvang,
waaronder daklozen zonder postadres. De staatssecretaris zei hier veel van
te verwachten. Dit laat overigens onverlet dat iedere gemeente vrij is om
op basis van de ABW een gedifferentieerd beleid te voeren, bijvoorbeeld wat
betreft de eigen bijdrage. Dat kan «shoppen» in de hand werken
en mede daarom is de Federatie Opvang samen met de VNG bezig een modelverordening
op te stellen. Bijzondere bijstand is bijvoorbeeld aan de orde
als dak- en thuislozen zich zelfstandig gaan huisvesten. Andere creatieve
aanwendingen van de bijzondere bijstand zijn minder gemakkelijk te realiseren.De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe griffier van de commissie,TeunissenXNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M.M.H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Vliegenthart
(PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Middel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans
(groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers
(CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk (PvdA), Cherribi (VVD), Sterk
(PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD) en Wessels
(D66).Plv. leden: Heeringa (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly
(PvdA), Meijer (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA),
Dijksma (PvdA), Koenders (PvdA), Beinema (CDA), M.M. van der Burg (PvdA),
Rouvoet (RPF), Meyer (groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks),
G. de Jong (CDA), Passtoors (VVD), Apostolou (PvdA), J.M. de Vries (VVD),
Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66), Hoogervorst (VVD) en
Van den Bos (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25682-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl