Vaststelling begroting Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2009; Brief van de Minister van Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31700-VI, nr. 33

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31700-VI nr. 33

31-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. De strafbaarstelling van godslastering, discriminatie
en haatuitingen2. Geloofsdwang3. Majesteitschennis en de belediging van een buitenlands
staatshoofdOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31700-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 20 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 700 VIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2009nr. 33BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 31 oktober 2008Met deze brief doe ik de toezegging gestand die ik heb gedaan tijdens
het Algemeen Overleg met uw Kamer over het WODC-onderzoek naar godslastering
op 13 maart jl. (Kamerstuk 31 200 VI, nr. 130), om in een brief
nader in te gaan op enkele vragen die opkwamen tijdens het debat. Ik zend
u deze brief mede namens mijn ambtgenote van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.Ik heb toegezegd te zullen bezien op welke wijze de bescherming tegen
onaanvaardbare vormen van belediging gerelateerd aan de godsdienstige of levensbeschouwelijke
overtuiging van groepen in onze samenleving een andere vorm of plaats zou
kunnen krijgen in ons wetboek, rekening houdend met de hoge waarde die toekomt
aan de vrijheid van meningsuiting en aan de vereiste gelijke bescherming van
godsdienst en niet-godsdienstige levensbeschouwelijke overtuiging. Deze brief
bevat een voorstel daartoe. Tevens zal ik de vraag van mevrouw Halsema naar
de mogelijkheden tot strafbaarstelling van geloofs- en gewetensdwang van een
antwoord voorzien, en de vraag van de heer Van der Ham beantwoorden over de
wenselijkheid van het behoud van de strafbaarstelling van majesteitsschennis.1. De strafbaarstelling van godslastering, discriminatie
en haatuitingenIn het Algemeen Overleg heeft een uitvoerige uitwisseling van gedachten
plaatsgevonden over de grondwettelijke vrijheden van godsdienst en van meningsuiting,
en de grenzen die in dat verband gelden.Vanwege het grote belang van de genoemde vrijheden, mag van burgers begrip
en incasseringsvermogen in relatie tot de opvattingen van anderen worden verlangd.
Daarom strekt de vrijheid van meningsuiting zich mede uit tot uitingen die
mogelijk schokkend zijn voor anderen. Maar hetzelfde recht op de vrijheid
van meningsuiting kent ook grenzen. Dat alles zomaar gezegd zou moeten kunnen
worden, miskent het respect en het begrip voor de ander, dat in een democratische
samenleving voorop moet staan. Uitingen die opzettelijk beledigend
zijn, die haatzaaien of aanzetten tot geweld, komen op grond van de verdragsrechtelijke
bepalingen, zoals artikel 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van
de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), niet in aanmerking
voor bescherming. Het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle
vormen van rassendiscriminatie verplicht in bepaalde gevallen zelfs daartegen
op te treden.Tijdens het Algemeen Overleg werd dit uitgangspunt onderschreven door
de woordvoerders van alle partijen. Een groot aantal van hen verbond daaraan
tevens de gevolgtrekking dat ook bescherming moet bestaan tegen uitingen waarmee
gelovigen opzettelijk ernstig worden beledigd. Verschillende woordvoerders
stelden zich op het standpunt, dat een afzonderlijke strafbaarstelling van
godslastering daarvoor niet nodig zou zijn. In hun ogen zouden de anti-discriminatiebepalingen
van artikel 137c e.v. van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr) voldoende
bescherming bieden.Dit blijkt niet het geval te zijn. Artikel 137c Sr beoogt het beledigen
van een groep mensen tegen te gaan, doch het artikel bedreigt slechts met
straf «het zich beledigend uitlaten overeen groep
mensen». De bepaling zal daarom in beginsel geen bescherming
kunnen bieden indien niet gezegd kan worden dat de uiting expliciet een bepaalde
groep betreft. Het maakt voor mensen echter niet uit of zij rechtstreeks als
groep worden beledigd, of door opzettelijke belediging van een eigenschap
waaraan zij hun identiteit ontlenen. In beide gevallen zullen zij zich hevig
gekwetst voelen en onder omstandigheden zelfs bedreigd in hun maatschappelijke
positie.In de rechtspraak zijn wel enkele gevallen bekend waarin de belediging
van een gezamenlijke eigenschap van een groep mensen werd vereenzelvigd met
de rechtstreekse belediging van de groep. Dit gebeurde bijvoorbeeld in Hoge
Raad 14 januari 2003, NJ 2003, 261. In deze zaak werd belediging van
een groep mensen aangenomen, door een persoon die homofilie had bestempeld
als een vieze en vuile zonde. Overigens kwam het strafbare karakter van de
uitingen uiteindelijk te ontvallen, daar deze moesten worden gezien als uiteenzetting
van iemands geloof. In andere gevallen vond geen vereenzelviging plaats tussen
belediging van een gezamenlijke eigenschap van een groep mensen met de rechtstreekse
belediging van de groep, afgaande op de redactie van artikel 137c, eerste
lid, Sr.Om de bescherming die het strafrecht in dit verband biedt tegen ernstige
beledigingen te verduidelijken, ligt het in het voornemen van het kabinet
in artikel 137c Sr in het eerste lid na «opzettelijk» de zinsnede «–
onmiddellijk of middellijk –» op te nemen. Daarmee wordt duidelijk
dat in de toekomst ook ernstige beledigingen die duidelijk zijn gericht tegen
een groep mensen, zonder dat deze daarbij expliciet wordt genoemd, strafbaar
zijn. Artikel 137d Sr behoeft daartoe geen wijziging. De van artikel 137c
Sr afwijkende redactie van deze strafbepaling biedt reeds bescherming tegen
het aanzetten tot haat tegen een groep mensen, waarbij de groep niet rechtstreeks
wordt geadresseerd. De voorgestelde verduidelijking van artikel 137c Sr zal
dit met zoveel woorden onder de aandacht brengen.Het kabinet zal daartoe een wetsvoorstel voorbereiden waarin artikel 147
(verbod van godslastering) niet wordt gehandhaafd in het Wetboek van Strafrecht
onder gelijktijdige verduidelijking van artikel 137c, eerste lid, Sr, zoals
hierboven omschreven.Van belang is te benadrukken dat het bij een dergelijke wijziging louter
gaat om de verbetering van de delictsomschrijving. Voor de vraag of een dader
in een concreet geval ook daadwerkelijk strafbaar is, spelen aanvullende vragen
een bepalende rol. Deze vragen maken deel uit van een door de Hoge Raad gehanteerd
toetsingskader, dat is afgeleid van de rechtspraak van het Europees Hof voor
de Rechten van de Mens.Conform dit toetsingskader moet, nadat het beledigende karakter van de
uiting is vastgesteld, eerst nader worden onderzocht in welke context de uiting
is gedaan. Hierbij geldt bijvoorbeeld dat uitingen waarmee wordt beoogd een
bijdrage te leveren aan het maatschappelijke debat, in het bijzonder uitingen
die een politieke boodschap of de uiteenzetting van een geloofsovertuiging
behelzen, bescherming verdienen. De strafwaardigheid van de uiting kan om
die reden komen te vervallen. Dit doet zich voor, indien bevestigend kan worden
geantwoord op een laatste te stellen vraag, namelijk of de uiting in het licht
van hetgeen daarmee wordt beoogd, niet onnodig grievend is. Met deze cumulatieve
vereisten wordt verzekerd dat de vrijheid van het maatschappelijke debat,
inclusief de mogelijkheid om in dit kader kritiek uit te oefenen op een godsdienst
of levensovertuiging, op alle momenten gewaarborgd is. Hetzelfde geldt uiteraard
voor andere elementen van artikel 137c.2. GeloofsdwangMevrouw Halsema sneed tijdens het Algemeen Overleg aan dat mensen die
tot een bepaalde geloofsgemeenschap behoren zich soms niet vrij voelen zich
van hun geloof af te keren, of keuzes te maken die tegen het geloof van de
gemeenschap waartoe zij behoren, zouden indruisen. Zij worden in sommige gevallen
met geweld of bedreiging daarmee geconfronteerd, dat/die erop is gericht hen
ertoe aan te zetten hun geloof of een bepaalde opvatting daarvan trouw te
blijven. Mevrouw Halsema stelde tijdens het debat voor een nieuwe norm toe
te voegen aan het Wetboek van Strafrecht: een verbod op geloofs- of gewetensdwang
die gepaard gaat met geweld of de dreiging daarvan. Zij vroeg of ik bereid
ben artikel 284 Sr aan te vullen met strafbaarstelling van degene «die
een ander dwingt om godsdienstige, levensbeschouwelijke of ideologische opvattingen
te belijden».Ik stel voorop dat ieder het recht heeft zelf zijn geloof of levensovertuiging
te kiezen en zijn gedrag daarnaar te richten. Voorts staat het mensen in beginsel
vrij om anderen te overreden een bepaald geloof of een bepaalde levensovertuiging
aan te blijven hangen, of om anderen te overreden zich tot een bepaald geloof
of een bepaalde levensovertuiging te bekennen. Deze vrijheid kent een strafrechtelijke
grens waar deze overreding de vorm aanneemt van of overgaat in een strafbaar
feit, zoals bijvoorbeeld bedreiging, belaging en – in het ergste geval –
geweldsdelicten. Ook «dwang» is strafbaar. Artikel 284 Sr, waarnaar
mevrouw Halsema in dit verband verwees, stelt in het eerste lid, onderdeel
1, strafbaar degene «die een ander door geweld of enige andere feitelijkheid
of door bedreiging met geweld of enige andere feitelijkheid, gericht hetzij
tegen die ander hetzij tegen derden, wederrechtelijk dwingt iets te doen,
niet te doen of te dulden».Uit het artikel volgt dat iemand door geweld of bedreiging daarmee dwingen
een bepaald geloof of een bepaalde levensovertuiging te belijden – hetgeen
er immers in zal resulteren dat die persoon iets doet, laat en/of duldt –
reeds strafbaar is. Een aanvulling van artikel 284 Sr in de zin dat het dwingen
een godsdienstige, levensbeschouwelijke of ideologische opvatting te belijden
afzonderlijk wordt benoemd, is daartoe niet nodig. Voorstelbaar is echter,
teneinde de ernst van deze gedragingen te benadrukken, geloofsdwang
aan te merken als een gekwalificeerde vorm van dwang, waarvoor een verhoogd
strafmaximum geldt. Daarbij kan nog worden opgemerkt dat indien de betrokkene
niet zwicht voor het geweld of de bedreiging daarmee, sprake kan zijn van
een strafbare poging.3. Majesteitschennis en de belediging van een buitenlands
staatshoofdTen slotte heeft de heer Van der Ham tijdens het Algemeen Overleg de vraag
gesteld, of ik bereid ben om een onderzoek te verrichten naar de wenselijkheid
van het handhaven van het verbod op majesteitsschennis (artikel 111 Sr) en
van het verbod een buitenlands staatshoofd te beledigen (artikel 118 Sr).
Ik zie hier binnen het bestek van deze brief, die handelt over de grondwettelijke
vrijheden in verband met godsdienst en levensovertuiging, geen aanleiding
toe. Voorts dient te worden bedacht dat aan de genoemde strafbaarstellingen,
op verschillende gronden, een duidelijke plaats toekomt in onze strafwet:
ze zijn immers nauw verbonden met respectievelijk de bescherming van ons staatsbestel
en het belang van goede internationale betrekkingen.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31700-VI-33.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl