Wijziging Wetboek van Strafvordering (handhaving openbare orde met oog op grootschalige ordeverstoringen); Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19992000-26825, nr. 183b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

05-04-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26825 nr. 183b

31-03-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenRelatie met bestuurlijke ophoudingDe reikwijdte van het wetsvoorstelEvaluatieUitvoeringslastOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26825Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 825Wijziging van het Wetboek van Strafvordering ter verruiming van de strafrechtelijke
mogelijkheden tot handhaving van de openbare orde met het oog op grootschalige
ordeverstoringennr. 183bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 31 maart 2000Door de vaste commissie voor Justitie van Uw Kamer is een voorlopig verslag
uitgebracht over bovengenoemd wetsvoorstel. Graag beantwoord ik de vragen
die daarin gesteld worden, en reageer ik op opmerkingen die daarin gemaakt
worden.AlgemeenHet verheugt mij, dat de leden van de CDA-fractie
aangaven positief te staan tegenover dit wetsvoorstel. Zij informeerden, of
kan worden aangegeven in hoeverre bij de bestrijding en preventie van grootschalige
ordeverstoringen gebruik wordt gemaakt van de identificatieplicht bij sportevenementen,
en hoe in dit verband de bruikbaarheid en wenselijkheid van een algemene identificatieplicht
moeten worden beoordeeld. De genoemde identificatieplicht bij sportevenementen
kan bij de bestrijding en preventie van grootschalige ordeverstoringen zeker
een rol vervullen. Indien een persoon zich bij gelegenheid van een voetbalwedstrijd
waaraan een vertegenwoordigend voetbalelftal deelneemt niet op de voorgeschreven
wijze kan identificeren, en de vordering daartoe redelijkerwijs noodzakelijk
is in verband met de handhaving van de openbare orde en bij de opsporing van
strafbare feiten, levert zulks een overtreding van artikel 435f Wetboek van
Strafrecht (verder Sr) op. Die overtreding kan aanleiding vormen voor toepassing
van de procedure van de artikelen 540 e.v. Wetboek van Strafvordering (verder
Sv). Aan de betrokkene kunnen, bij groot gevaar voor herhaling, bevelen worden
gegeven die deze herhaling kunnen voorkomen. Te denken valt aan een meldplicht
ten tijde van de voetbalwedstrijd. Een algemene identificatieplicht komt mij
als te verstrekkend en voor de burgers als te belastend voor. Zij is naar
mijn mening niet noodzakelijk voor het bestrijden van grootschalige ordeverstoringen
bij gelegenheid van voetbalwedstrijden.Het verheugt mij verder dat de leden van de VVD-fractie
waardering hebben voor de zorgvuldige en uitgebreide voorbereiding van het
wetsvoorstel. Met hen ben ik van mening dat bij dit wetsvoorstel voorop staat
dat het van belang is de effectiviteit van het overheidsoptreden bij de dreiging
van grootschalige ordeverstoringen te vergroten. De leden van de PvdA-fractie vroegen zich
af, of de bijzondere aard van het grootschalige evenement EK2000 – waarvoor,
zo geven zij aan, in elk geval passende maatregelen ook in wetgevende zin
moeten worden genomen – niet in de weg staat aan een evenwichtige beoordeling
van de wetten die ook voor geheel andere vormen van bedreiging van de openbare
orde bedoeld zijn. Graag stel ik bij deze beantwoording voorop dat het onderhavige
wetsvoorstel niet alleen met het oog op het EK2000 ontworpen is. Het is een
uitvloeisel van de rellen rond de Eurotop in 1997. Bij die gelegenheid is
gebleken dat het juridisch instrumentarium in situaties waarin de verwachting
bestaat van rellen die zich over enkele dagen kunnen uitstrekken, tekort schiet.
Die ervaring heeft mijn ambtsvoorgangster ertoe gebracht, de onderhavige procedure
onder de loep te nemen. Dit wetsvoorstel vormt daarvan het uitvloeisel, en
naar mijn mening vormt het een evenwichtig geheel. Deze leden merkten nog
op dat de wijziging van de artikelen 540 e.v. Sv primair voor andere feitencomplexen
bedoeld lijkt. Hier is wellicht sprake van een misverstand. De procedure van
de artikelen 540 e.v. Sv leent zich in haar huidige vorm inderdaad wellicht
meer voor toepassing buiten de context van de grootschalige ordeverstoringen;
het wetsvoorstel beoogt blijkens haar aanhef en inhoud echter vooral deze
procedure meer toe te snijden op strafbaar gedrag bij gelegenheid van grootschalige
ordeverstoringen.De leden van de fractie van D66 tenslotte
hadden de indruk dat met de trits wetsvoorstellen sprake is van overkill aan
wetgeving. Zij vroegen zich in dat licht af of in de praktijk nu echt behoefte
zou bestaan aan delen van dit trio als een of twee van de voorliggende wetsvoorstellen
al in diezelfde praktijk gefunctioneerd hadden. In dat verband zou ik ten
aanzien van het onderhavige wetsvoorstel, dat een beperkt aantal veranderingen
voorstelt in een bestaande procedure, willen opmerken dat het de mogelijkheden
verruimt om bij de verwachting van ongeregeldheden die dagenlang duren of,
binnen een tijdsbestek van enkele weken, op verschillende dagen plaatsvinden,
vrijheidsbeperkingen aan verdachten op te leggen in gevallen waarin voorlopige
hechtenis niet kan worden toegepast. Bestuurlijke ophouding kan niet langer
duren dan twaalf uren, en kent een andere rechtsgrondslag. Op de zelfstandige
betekenis van artikel 141 Sr naast deze beide wetsvoorstellen is naar aanleiding
van eenzelfde opmerking van deze leden ingegaan in de memorie van antwoord
bij het wetsvoorstel tot wijziging van dat artikel; graag wil ik deze leden
daarnaar verwijzen. In aanvulling daarop kan nog worden aangestipt dat de
uitbreiding van de reikwijdte van de strafwet die het gevolg is van het wetsvoorstel
betreffende artikel 141 Sr met name een meer bevredigende strafrechtelijke
afhandeling van openlijke geweldplegingen mogelijk maakt, terwijl de beide
andere wetsvoorstellen, die formeelrechtelijk van aard zijn, op preventie
van ordeverstoringen zien. Ik meen dan ook, dat elk van de drie wetsvoorstellen
op een verschillende situatie ziet en in elk van die verschillende situaties
steeds aan een bevredigender rechtshandhaving bijdraagt.Relatie met bestuurlijke ophoudingDe leden van de fractie van de VVD stelden
een aantal vragen omtrent de verhouding tussen de procedure van de artikelen
540 e.v. Sv en de bestuurlijke ophouding. Zij wilden weten waarop de verwachting
gebaseerd is dat opeenvolgende toepassing van beide procedures slechts in
een relatief klein aantal gevallen aan de orde zal zijn. Zij informeerden
of enkele voorbeelden kunnen worden gegeven van de getalsmatige verhouding
tussen enerzijds de bestuurlijke ophouding en anderzijds de procedure van
de artikelen 540 e.v. Sv. Bij de beantwoording van deze vraag moet vooropgesteld
worden dat zowel de vernieuwde procedure van de artikelen 540 e.v. Sv als
de bestuurlijke ophouding in de praktijk hun waarde zullen moeten
bewijzen. Er kunnen derhalve slechts verwachtingen worden uitgesproken. De
verwachting dat in gevallen waarin bestuurlijke ophouding zal worden toegepast,
slechts in een relatief klein aantal gevallen voor een vervolg op basis van
de artikelen 540 e.v. Sv zal worden gekozen, is in de eerste plaats gebaseerd
op het karakter van de bestuurlijke ophouding en haar verhouding tot strafrechtelijk
ingrijpen. Daarbij staat voorop dat bestuurlijk ophouden in de rede kan liggen
als strafrechtelijke vrijheidsbeneming niet aangewezen is. Dat maakt het minder
waarschijnlijk dat ten aanzien van een groot deel van de personen die bestuurlijk
zijn opgehouden alsnog voor een strafrechtelijk vervolg zal worden gekozen.
Een tweede reden ligt daarin, dat bestuurlijk ophouden eerst en vooral op
wat grotere groepen ziet. Een belangrijke rechtvaardiging voor bestuurlijk
ophouden ligt immers in de omstandigheid dat strafvorderlijke vrijheidsbeneming
bij grote groepen te veel capaciteitsproblemen kan genereren. De toepassing
van de procedure van de artikelen 540 e.v. Sv in aansluiting op de bestuurlijke
ophouding is mede om die reden gedacht als een toepassing ten aanzien van
enkele leden van een veel grotere groep.De aan het woord zijnde leden vroegen zich vervolgens af of het onderhavige
wetsvoorstel niet impliceert dat het justitiële gezag zich op het bestuurlijke
pad begeeft. Naar mijn mening is dat niet het geval. Vrijheidsbeneming van
personen op basis van gepleegde normschendingen, ter voorkoming van toekomstige,
is in het Nederlandse rechtsbestel sedert lang een strafrechtelijke taak,
geen bestuurlijke. De bestuurlijke ophouding is een uitzondering op deze regel
die haar rechtvaardiging vindt in a. de capaciteitsproblemen die strafrechtelijke
vervolging bij massale ordeverstoringen doet rijzen; b. de korte duur van
deze wijze van ophouding; c. de andere, niet cellulaire wijze van tenuitvoerlegging.
In gevallen waarin bestuurlijke ophouding niet kan volstaan dient vrijheidsbeneming
in het kader van de inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis dan wel
de procedure van de artikelen 540 e.v. Sv te volgen. Daarmee worden bestuurlijke
maatregelen niet doorkruist. Die bestuurlijke maatregelen zullen er op gericht
zijn te bevorderen dat het verkeer van personen in de openbare ruimte ordelijk
verloopt. De uitoefening van die taak wordt alleen maar vergemakkelijkt, als
personen waarvan een negatieve invloed op dat ordelijk verloop wordt verwacht
van hun vrijheid beroofd blijven, en derhalve niet in die openbare ruimte
verkeren. Naar mijn mening behoeft dan ook niet te worden gevreesd dat de
verantwoordelijkheden van bestuur en justitie te veel door elkaar heen zullen
lopen. Het overleg in de driehoek kan tenslotte, zo kan op een volgende vraag
van deze leden worden geantwoord, inderdaad in afdoende mate garanderen dat
daar waar de bevoegdheden van burgemeester en openbaar ministerie elkaar raken,
het gebruik daarvan wordt afgestemd in de mate waarin dat, met behoud van
ieders verantwoordelijkheden, wenselijk is. Deze leden vragen tenslotte hoe
de preventieve doelstelling van deze strafrechtelijke procedure zich verhoudt
tot een (geciteerde) uitspraak van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Deze uitspraak dient mijns inziens naar haar strekking begrepen te worden,
als een algemene karakterisering van één van de primaire opgaven
van het strafrecht, niet als een uitputtende catalogus van al zijn taken.De leden van de VVD-fractie merkten tenslotte
op dat de maatregelen bij zowel dit wetsvoorstel als het wetsvoorstel inzake
de bestuurlijke ophouding als ultimum remedium worden opgevoerd, en vroegen
of de onderlinge verhouding duidelijk kan worden gemaakt. Daarbij wil ik vooropstellen
dat de bestuurlijke ophouding binnen het scala van bestuurlijke bevoegdheden
inzake ordehandhaving een zeer zwaar middel is, en binnen dat scala dan ook
zeer goed als ultimum remedium kan worden gekarakteriseerd. Anderzijds
is in het geval waarin naar strafrechtelijk optreden dient te worden uitgeweken,
gelet op de ernst van de gepleegde strafbare feiten, vrijheidsbeneming binnen
die context het meest ingrijpende dwangmiddel. Dat impliceert dat voorlopige
hechtenis en, voor lichtere feiten, toepassing van de procedure van de artikelen
540 e.v. Sv binnen de strafrechtelijke context als ultimum remedium kunnen
worden gekarakteriseerd. De verhouding tussen bestuurlijke ophouding en strafvorderlijke
vrijheidsbeneming tenslotte is zodanig, dat bestuurlijke ophouding aan de
orde is in de gevallen waarin strafvorderlijke vrijheidsbeneming niet mogelijk
of opportuun wordt geacht.De leden van de fractie van Groen Links informeerden
vervolgens hoe voorkomen kan worden dat onduidelijk is of betrokkenen bestuurlijk
zijn opgehouden of dat de vrijheidsbeneming op strafvorderlijke grondslag
berust. Daarvoor zal in de eerste plaats een belangrijke aanwijzing gelegen
zijn in de plaats waarop de vrijheidsbeneming plaatsvindt. Bestuurlijke ophouding
wordt immers niet cellulair ten uitvoer gelegd. Verder is de aan betrokkene
verstrekte informatie van belang. De opgehoudenen zullen op de hoogte worden
gebracht met de beschikking die aan de ophouding ten grondslag ligt en bij
strafvorderlijke aanhouding zal de verdachte daaromtrent worden ingelicht.
Daarmee wordt, zo kan een volgende vraag van deze leden worden beantwoord,
zeker gesteld dat voor betrokkenen duidelijk is wanneer zij zijn aangehouden.
Door de aanhouding eindigt inderdaad automatisch de bestuurlijke ophouding.De reikwijdte van het wetsvoorstelHet verheugt mij dat de leden van de CDA-fractie
zich kunnen vinden in de gedachte dat de voorgestelde wijziging moet worden
gezien als het (strafrechtelijk) sluitstuk in een reeks van maatregelen ter
verruiming van de bevoegdheden om op te kunnen treden bij grootschalige ordeverstoringen.
Zij verwezen naar het advies van de Raad van State, waarin aan organisatorische
problemen in verband met de voorgestelde wijziging gerefereerd wordt. Deze
leden wilden graag weten, welke maatregelen worden genomen om deze problemen
van organisatorische aard het hoofd te bieden. Graag wil ik bij de beantwoording
van deze vragen voorop stellen dat de problemen van organisatorische aard
die toepassing van de onderhavige procedure onder het geldend recht doet rijzen,
door het wetsvoorstel voor een belangrijk deel verminderd worden. Zo wordt
de eis van de «onverwijlde» voorgeleiding voor de rechter-commissaris
op twee dagen gemaximeerd; dat schept duidelijkheid. Verder wordt mogelijk
gemaakt dat het appel tegen het bevel tot inverzekeringstelling – uiterlijk –
bij gelegenheid van de behandeling van de strafzaak plaatsvindt. Tenslotte
is verlenging na vijf dagen niet langer aan de orde; de geldingsduur van het
bevel wordt – eenmalig – zeven dagen. Verder hecht ik er aan te
herhalen dat een brede inzet van de procedure van de artikelen 540 e.v. Sv
niet beoogd wordt. Prioriteit geniet een adequate afdoening van misdrijven
waarvan de ernst voorlopige hechtenis rechtvaardigt. Toepassing van de procedure
van de artikelen 540 e.v. Sv zal in aanvulling daarop plaatsvinden; zoals
deze procedure ook in de wetssystematiek een aanvulling op de procedure van
de voorlopige hechtenis is.De leden van de fractie van de VVD vroegen
of de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde naar mijn mening gediend
is met de veroordeling van verdachten die zijn aangehouden voor vandalisme
of openlijke geweldpleging. Zij vroegen of dit (bij toepassing van deze procedure)
niet te meer geldt omdat het hier gaat om personen die op heterdaad zijn aangehouden
en onder wie er kennelijk zijn die door de rechter-commissaris vanwege ernstige
vrees voor herhaling onmiddellijk in verzekering zijn gesteld.
Beide vragen kan ik bevestigend beantwoorden. Dat heeft er mede toe geleid
dat het wetsvoorstel ertoe verplicht, verdachten die onmiddellijk in verzekering
zijn gesteld binnen de periode van inverzekeringstelling op de zitting te
brengen. Zo kan worden bewerkstelligd dat verdachten van vandalisme en openlijke
geweldpleging, in het geval deze procedure wordt gevolgd, op korte termijn
veroordeeld worden.De aan het woord zijnde leden legden verder de vraag voor of de rechterlijke
trajecten realiseerbaar zijn, nu de termijn van aanhouding, voorgeleiding
en het ter terechtzitting brengen na amendering is teruggebracht tot negen
dagen. Naar mijn mening biedt ook de termijn van zeven dagen na voorgeleiding
voor de rechter-commissaris voldoende mogelijkheden om de verdachte terecht
te laten staan. Ik vestig er in dat verband de aandacht op dat in artikel
265, eerste lid, alsmede artikel 370, eerste lid, Sv dagvaardingstermijnen
van minimaal vier respectievelijk drie dagen zijn opgenomen. Ik wijs er, in
verband met de realiseerbaarheid, tenslotte op dat artikel 375 Sv een nog
kortere dagvaardingstermijn kent. De leden van de VVD-fractie
wilden vervolgens weten hoe voorkomen zal worden dat zich problemen zullen
voordoen over al dan niet vermeend misbruik van de periode van de bestuurlijke
ophouding in verband met het rondkrijgen van het bewijs. Deze problemen zullen
in de eerste plaats het hoofd moeten worden geboden door de autoriteiten die
verantwoordelijk zijn voor de bestuurlijke ophouding en het voortduren daarvan.
De burgemeester en de bestuursrechter zullen ervoor waken dat de bestuurlijke
ophouding niet langer voortduurt dan met het oog op haar wettelijke doelstelling
toegelaten is. Voor de rechtmatigheid van een eventuele opvolgende strafrechtelijke
vrijheidsbeneming zijn gebreken, klevend aan de bestuurlijke ophouding, niet
van doorslaggevend belang. In dat verband kan gerefereerd worden aan HR 7
oktober 1988, NJ 1989, 510, waarin de Hoge Raad heeft aangegeven dat «gebreken
van een aan de vordering tot inbewaringstelling voorafgaande inverzekeringstelling
geen zelfstandige grond vormen tot afwijzing» van de vordering tot bewaring.
Niet valt in te zien waarom dat met gebreken, klevend aan de bestuurlijke
ophouding, anders zou zijn.De leden van de PvdA-fractie constateerden
dat in de strafvorderlijke praktijk de sedert lang bestaande mogelijkheid
van de artikelen 540 e.v. Sv zelden wordt gebruikt. Zij vroegen zich in dat
licht af, of in het scala van strafvorderlijke opties aan dit middel behoefte
bestaat. Naar mijn mening is dit wel het geval. De onderhavige procedure is
een noodzakelijke aanvulling op de procedure van de voorlopige hechtenis,
voor de gevallen waarin groot gevaar bestaat van herhaling van strafbaar gedrag
en de openbare orde ernstig is aangerand. Daarmee is echter niet gezegd dat
ik van mening ben dat de procedure veelvuldig zou moeten worden toegepast.
Vrijheidsbeneming op basis van ernstige strafbare feiten, in de vorm van voorlopige
hechtenis, heeft vanzelfsprekend prioriteit. De leden van de PvdA-fractie meenden dat het de bedoeling is het middel ook in te
zetten bij dreiging van misdrijven en zelfs overtredingen die niets met grootschalige
ordeverstoringen te maken hebben, en wilden in dit verband met name om opheldering
vragen over de inzet van artikel 540 Sv bij dreigende herhaling van huiselijk
geweld. In dat verband zou ik willen vooropstellen dat het onderhavige wetsvoorstel
ten doel heeft de toepassing van de onderhavige bevoegdheden bij grootschalige
ordeverstoringen te verbeteren. Het strafvorderlijk beleid betreffende huiselijk
geweld is in dit kader dan ook niet aan de orde. Naar huiselijk geweld, en
naar andere lichtere strafbare feiten buiten de sfeer van de grootschalige
ordeverstoringen is verwezen om aan te geven dat de onderhavige procedure
een breder bereik heeft dan grootschalige ordeverstoringen, en dat
de voorgestelde wijzigingen in beginsel ook in een breder kader diensten kunnen
bewijzen. Met deze leden ben ik van mening dat het strafvorderlijk beleid
inzake huiselijk geweld serieuze aandacht verdient; het is nimmer mijn bedoeling
geweest dit beleid en marge van de parlementaire behandeling van het onderhavige
wetsvoorstel bij te stellen. Tenslotte gaven de aan het woord zijnde leden
aan te vrezen dat de procedure van de artikelen 540 e.v. Sv zich in het geheel
niet leent als instrument van overheidsoptreden tegen dreigende grootschalige
ordeverstoringen. In antwoord daarop wil ik vooropstellen, dat de toepassing
van de artikelen 540 e.v. Sv vooral gedacht is bij de dreiging van ordeverstoringen
die zich over enkele dagen uitstrekken. Aan de bestrijding van die ordeverstoringen
kan de procedure naar mijn verwachting na de aanpassingen als door dit wetsvoorstel
voorgesteld wel degelijk een belangrijke bijdrage leveren, in aanvulling op
de regeling van de voorlopige hechtenis. Ik wijs daarbij op de uitbreiding
tot verdenking van alle strafbare feiten, op de maximering van de inverzekeringstelling
door de officier van justitie van twee dagen, op de verruiming van de mogelijkheden
tot onmiddellijke inverzekeringstelling, en op de mogelijkheid het appel tegen
de inverzekeringstelling – uiterlijk – tegelijk met de dagvaarding
te behandelen. Men kan de zaken ook omdraaien. Vrijheidsbenemende en vrijheidsbeperkende
maatregelen als door de onderhavige regeling mogelijk worden gemaakt, vereisen
mijns inziens een rechtsbescherming als die welke door deze procedure worden
geboden. Effectiever optreden tegen meerdaagse ordeverstoringen vergt op het
terrein van de rechtsbescherming zijn prijs. Ik hoop met het voorgaande de
gemengde gevoelens bij de leden van de PvdA-fractie
te hebben kunnen wegnemen.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen,
waarom de titel van het wetsvoorstel op grootschalige ordeverstoringen is
toegespitst, nu uit de toelichting blijkt dat het wetsvoorstel ook voor de
aanpak van andere strafbare feiten dienstig kan zijn. Zij wilden in vervolg
daarop weten of dit wetsvoorstel toch voornamelijk wordt gezien als een instrument
om de orde te handhaven bij grootschalige evenementen zoals het aanstaande
voetbalkampioenschap. Bij het antwoord op deze vraag wil ik een onderscheid
maken tussen de procedure van de artikelen 540 e.v. Sv die de wet thans reeds
bevat enerzijds, en het voorliggende wetsvoorstel anderzijds. De procedure
die de wet thans reeds kent, is bedoeld voor alle strafbare feiten terzake
waarvan voorlopige hechtenis niet is toegelaten. Dat kunnen dus ook strafbare
feiten zijn die niets met grootschalige ordeverstoringen van doen hebben.
Het wetsvoorstel nu beoogt deze algemene procedure zo bij te stellen dat zij
met name bij de strafbare feiten die wel met grootschalige ordeverstoringen
samenhangen haar functie beter kan vervullen. Daarom worden de mogelijkheden
tot onmiddellijke inverzekeringstelling bijvoorbeeld verruimd. Bij het aanstaande
voetbalkampioenschap kunnen deze wijzigingen, zo is de verwachting, diensten
bewijzen. Zij vormen evenwel een uitvloeisel van de afhandeling van de rellen
rond de Eurotop. Beoogd wordt, met deze wetswijziging de mogelijkheden te
verbeteren om ongeregeldheden met een meerdaags karakter meer in het algemeen
op passende wijze tegemoet te treden.De aan het woord zijnde leden informeerden vervolgens, of het gebruik
van de gemodificeerde bevoegdheden tot vrijheidsbeneming in de huiselijke
sfeer prioriteit van beleid in de opsporing zal worden en in hoeverre dit
voorstel nu werkelijk een bijdrage vormt aan een adequatere aanpak van huiselijk
geweld. Graag verwijs ik hen in dit verband naar het antwoord op een vergelijkbare
vraag, gesteld door de leden van de fractie van de PvdA. De leden van de fractie van GroenLinks informeerden
ook nog naar de precieze aard en omvang van de problemen met de toepassing
van de onderhavige procedure die in het verleden zijn gerezen en naar de verwachting
dat dit wetsvoorstel daar op voldoende adequate wijze aan tegemoetkomt. De
problemen die in het verleden zijn gerezen weerspiegelen zich in de wijzigingen
die worden voorgesteld. Enkele voorbeelden mogen dat verduidelijken. Tegenover
de moeilijkheid, de naleving van de gegeven bevelen te controleren staat het
voorstel, de mogelijkheid tot onmiddellijke inverzekeringstelling bij verdenking
van misdrijf te vergroten. Tegenover de tijdsdruk die de – betrekkelijk
vage – eis van een onverwijlde voorgeleiding bij de rechter-commissaris
oplegt, staat de maximering op twee dagen die duidelijkheid biedt. En tegenover
de bewerkelijkheid van de huidige procedure staan enkele voorstellen tot stroomlijning
zoals de behandeling van het appèl tegen de inverzekeringstelling uiterlijk
bij gelegenheid van de behandeling van de strafzaak alsmede het bij amendement
ingebrachte voorstel, één termijn van zeven dagen in de plaats
te stellen van twee keer vijf dagen inverzekeringstelling. Daarmee is tevens
gegeven waar de hoop en verwachting op gebaseerd zijn, dat de bijgestelde
procedure bruikbaarder zal zijn dan de huidige.Tenslotte vroegen de leden van de fractie van GroenLinks of het preventief vastnemen van potentiële wetsovertreders
niet de gemakkelijkste en goedkoopste manier is om mogelijke herhaalde wetsovertreding
te voorkomen en of in dat gegeven niet teveel aansporing besloten zit om dat
middel zoveel mogelijk in te zetten ten koste van de vrijheid van de betrokkenen.
Naar mijn mening is dit niet het geval, reeds omdat de intensieve inschakeling
van officier van justitie en rechter-commissaris die voor de toepassing van
voorlopige hechtenis dan wel de onderhavige procedure vereist is, alsmede
de stringente eisen die in deze beide wette- lijke regelingen besloten liggen,
impliceren dat preventieve vrijheidsbeneming in geen van deze beide kaders
gemakkelijk of goedkoop is.De leden van de fractie van D66 vroegen, of
de voorgestelde regeling na de verkorting van de termijn van twaalf dagen
tot negen dagen nog meer biedt dan een puur theoretische bevoegdheid die in
de praktijk niet hanteerbaar is. Graag verwijs ik deze leden in dit verband
in de eerste plaats naar het antwoord op een vergelijkbare vraag van de leden
van de fractie van de PvdA. Daaruit moge blijken
dat naar mijn mening het wetsvoorstel ook na aanvaarding van het door leden
van de Tweede Kamerfracties van PvdA en D66 ingediende amendement, strekkende
tot verkorting van het totaal aantal dagen inverzekeringstelling op bevel
van de rechter-commissaris van tien tot zeven, een belangrijke bijdrage kan
leveren aan het voorkomen van strafbare ordeverstoringen. Dit temeer daar
tegenover de verkorting met drie dagen staat dat geen verlenging door de rechter-commissaris
meer behoeft plaats te vinden. Het verschil tussen de zeven dagen waar de
NVvR van uitging, en de negen dagen van het wetsvoorstel is voorts niet zonder
betekenis. De dagvaardingstermijnen van de artikelen 265, eerste lid, en artikel
370, eerste lid, Sv, zouden bij een termijn van vijf dagen inverzekeringstelling
door de rechter-commissaris problemen kunnen opleveren. Deze artikelleden
bevatten immers minimumtermijnen van vier respectievelijk drie dagen. Dat
betekent dat, indien de voorgeleiding aan de rechter-commissaris geschiedt
vlak nadat de dagvaarding is uitgereikt, de zitting in het weekend zou moeten
plaatsvinden als de laatste twee dagen van vijf dagen inverzekeringstelling
door de rechter-commissaris in het weekend zouden vallen. Bij een termijn
van een week rijzen deze problemen in mindere mate. Verder kan een maximale
periode van zeven dagen uit oogpunt van preventie meer effect sorteren dan
een periode van maximaal vijf dagen.De leden van de fractie van D66 vroegen vervolgens
of te verwachten is dat de in dit wetsvoorstel opgenomen procedure er veelal
toe zal leiden dat het uiteindelijke rechterlijke vonnis een lagere gevangenisstraf
zal inhouden dan het aantal dagen dat de verdachte in voorlopige hechtenis
zal hebben doorgebracht. Ik neem aan dat deze leden doelen op de dagen die
de verdachte in verzekering zal hebben doorgebracht, daar in het geval de
procedure van de artikelen 540 e.v. Sv is toegepast, voorafgaand aan de strafzitting
niet tevens van de toepassing van voorlopige hechtenis sprake kan zijn. Inderdaad
kan naar mijn mening verwacht worden dat de strafrechter veelal tot een lagere
bestraffing zal komen in het geval de verdachte ter zake van het strafbare
feit in verzekering is gesteld. Zeer wel voorstelbaar is dat de strafrechter
met een taakstraf, een geldboete, of zelfs een geheel voorwaardelijke straf
zal volstaan.De leden van de fracties van SGP en RPF/GPV verzochten om een uiteenzetting over het vertrekpunt
van het wetsvoorstel – toepassing bij grootschalige ordeverstoringen –
en de gehandhaafde, individuele toepassing van de artikelen 540 e.v. Sv. Aan
de keuze voor dit vertrekpunt insteek ligt ten grondslag dat een vrijheidsbeneming
op basis van een gepleegde normschending en ter voorkoming van toekomstige,
in ons rechtsbestel een grondslag behoeft in een individuele verdenking van
een strafbaar feit. Dat uitgangspunt geldt ook als de normschending op grote
schaal en door tal van personen tegelijk is begaan. Bestuurlijke ophouding
is een uitzondering op dit uitgangspunt die gebaseerd is op de verantwoordelijkheid
van de burgemeester voor de handhaving van de openbare orde, en die haar rechtvaardiging
vindt in a. de capaciteitsproblemen die strafrechtelijke vervolging bij massale
ordeverstoringen doet rijzen; b. de korte duur van deze wijze van ophouding;
c. de andere, niet cellulaire wijze van tenuitvoerlegging.De aan het woord zijnde leden vroegen voorts of in de memorie van toelichting
niet ten onrechte wordt gesteld dat de verwachting van recidive ter zake van
openlijke geweldpleging niet tot de toepassing van voorlopige hechtenis kan
leiden. Daarmee is beoogd uit te drukken dat de enkele verwachting van recidive
van openlijke geweldpleging niet tot de toepassing van voorlopige hechtenis
kan leiden. Indien deze recidiveverwachting samenvalt met de door deze leden
omschreven grond voor voorlopige hechtenis, kan deze inderdaad wel worden
bevolen; op de desbetreffende pagina van de memorie van toelichting is dat
in de voorafgaande alinea ook aangegeven. Voorts informeerden deze leden nog
naar de toepassing van voorlopige hechtenis in verband met artikel 67a, derde
lid, Sv. Dat artikellid bevat een aanvullende beperking van de toepassingsmogelijkheden
van voorlopige hechtenis. Er moet niet alleen een grond zijn, maar daarnaast
moet ook nog aan de voorwaarde van artikel 67a, derde lid, Sv voldaan zijn.
Die eis zal inderdaad met zich mee kunnen brengen dat toepassing van voorlopige
hechtenis terzake van openlijke geweldpleging niet in de rede ligt. Ook bij
ernstige en grootschalige ongeregeldheden dient op het niveau van het individu
bekeken te worden of zijn bijdrage daaraan voorlopige hechtenis rechtvaardigt.EvaluatieDe leden van de fractie van het CDA informeerden,
waarom gekozen is voor een evaluatie op lange termijn. Graag verwijs ik deze
leden naar de motie-Scheltema, aangenomen bij de behandeling van dit wetsvoorstel
in de Tweede Kamer, waarin de termijn voor de evaluatie op twee jaar is gesteld.
Deze leden vroegen voorts, aan welke criteria en normen bij de evaluatie zal
worden getoetst. Overleg daaromtrent dient nog plaats te vinden. De leden van de fractie van de PvdA vroegen
zich af of het, gezien de bijzondere aard van het EK2000, niet verstandig
zou zijn het onderhavige wetsvoorstel en het wetsvoorstel bestuurlijke ophouding
als horizonwet te behandelen, dus met snelle evaluatie en afhankelijk daarvan
te besluiten om de wetten al dan niet te handhaven. Graag wijs ik erop, dat
in een snelle evaluatie is voorzien en dat, afhankelijk van de inhoud daarvan,
desgewenst besloten kan worden tot nadere wijziging van de wetgeving inzake
de handhaving van de openbare orde.UitvoeringslastDe leden van de fractie van het CDA informeerden
verder hoe, met het oog op een mogelijk brede inzet van het nieuwe strafrechtelijke
instrumentarium, de huidige capaciteit van het justitieel en rechterlijk apparaat
wordt beoordeeld. Zij wilden weten of deze voldoende is, en of het apparaat
hiervoor voldoende is toegerust. Teneinde de vertrouwdheid van politie, OM
en rechters met de onderhavige procedure te vergroten, vinden voorlichtingsactiviteiten
plaats. In het plan van aanpak van het OM voor het EK2000 wordt voorts rekening
gehouden met grootschalige ordeverstoringen, waaronder ook het plegen van
artikel 141 Sr. De rechtbanken (in de speelsteden) hebben reeds zittingscapaciteit
gereserveerd voor EK-zaken; verder zijn afspraken gemaakt met justitiële
inrichtingen over transport en detentie van verdachten. Een veroordeling terzake
van artikel 141 Sr is in het kader van het vreemdelingenbeleid bij gelegenheid
van de EK2000 een grond voor de onverwijlde verwijdering van de veroordeelde
uit Nederland. Het OM bereidt zich tevens voor op de invoering van het gewijzigde
artikel 540 Sv en tracht inzichtelijk te maken wat dit voor gevolgen heeft
voor de personele capaciteit van het OM, de zittende magistratuur alsmede
de justitiële inrichtingen.De aan het woord zijnde leden vroegen in dit verband nog, welke maatregelen
zijn genomen, ook in financiële zin. Ten aanzien van de financiële
maatregelen kan worden opgemerkt dat voor justitie een bedrag van 2 miljoen
gulden op de EK-begroting is geplaatst. Daaruit kunnen indien en voorzover
noodzakelijk ook de extra lasten voortvloeiend uit de wetsvoorstellen betreffende
artikel 141 Sr en de artikelen 540 e.v. Sv worden bekostigd.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19992000-26825-183b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl