Identificatieplicht; Notitie "Beperkte uitbreiding van de identificatieplichten"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28069, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28069 nr. 1

29-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBeperkte uitbreiding van identificatieplichten1. Inleiding2. Incidentele identiteitscontroles3. Invoering van een identificatieplicht voor verdachten4. De omvang van de huidige identificatieplichten5. Geen invoering van een algemene identificatieplicht6. Verbetering van identiteitscontrolesa. Verbetering van de kwaliteit van de huidige identiteitsbewijzenb. Verbetering van waarborgen juiste gegevens bij de GBAc. Bevoegdheid tot inzage identiteitsbewijs met het oog
op sofi-nummer7. Conclusie en samenvattingI Overzicht van bestaande identificatieplichten II. Opgeven valse naamIngeschreven feiten terzake artikel 435 Wetboek van Strafrecht
(opgeven valse naam) III Identificatieplichten in andere landen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28069Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 069Identificatieplichtnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 oktober 2001Ten vervolge op mijn brief van 15 oktober 2001 aan de voorzitter van de
Vaste Commissie voor Justitie uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal, zend
ik u hierbij de notitie Beperkte uitbreiding van de identificatieplichten.De Minister van Justitie,A. H. Korthals Beperkte uitbreiding van identificatieplichten1. InleidingOp 14 november 2000 heeft de Tweede Kamer de motie-Nicolaï (kamerstukken
II, 2000/01, 27 400 VI, nr. 30) aanvaard. Daarin wordt verzocht een onderzoek
te doen naar de mogelijke invoering van een algemene identificatieplicht,
die bestaat uit een draagplicht en beperkt blijft tot gevallen waarin een
bestaande dwangbevoegdheid kan worden gehanteerd. Deze moet tevens voorzien
in bestaande leemtes en leiden tot harmonisatie. Ik heb destijds te kennen
gegeven de motie zo uit leggen dat ik bereid was te onderzoeken of er reden
is maatregelen te nemen die leiden tot invoering van een algemene identificatieplicht
en zo ja daartoe voorstellen te doen. In het navolgende is het resultaat van
dat onderzoek neergelegd. Eerst komt aan de orde het nut van invoering van
een identificatieplicht voor verdachten. Daarna volgt een bespreking van de
omvang van de bestaande identificatieplichten en de mogelijkheden voor uniformering
en uitbreiding. Tot slot geef ik aan welke maatregelen de regering voor ogen
staan voor het beter benutten van de bestaande controle-mogelijkheden. Daaraan
vooraf gaat een beschouwing over de wenselijkheid van uitbreiding van de identificatieplicht
in uitzonderlijke situaties.Voor de goede orde maak ik onderscheid tussen de volgende begrippen:Identificatieplicht: de verplichting voor een burger om een daartoe aangewezen
identiteitsbewijs op eerste verzoek te overhandigen aan de controleur of de
opsporingsambtenaar die in het kader van zijn taakvervulling daarnaar vraagt;Bewijsplicht: de verplichting voor een burger om te kunnen voldoen aan
een identificatieplicht door het beschikken over een erkend identiteitsbewijs
(geen draagplicht);Draagplicht: de verplichting om een identiteitsbewijs bij zich te dragen;Toonplicht: de verplichting om het identiteitsbewijs op eerste vordering
ter inzage aan te bieden.Bewijs-, draag- en toonplicht omvatten verschillende aspecten van de identificatieplicht,
die in intensiteit en omvang kunnen variëren.2. Incidentele identiteitscontrolesIn het licht van de recente gebeurtenissen in de Verenigde Staten is extra
aandacht besteed aan de vraag of en in hoeverre de invoering van een identificatieplicht
kan bijdragen aan de bestrijding van verschillende vormen van terrorisme en
zware georganiseerde criminaliteit.Het kabinet is op grond van hierna uiteen te zetten redenen tot de conclusie
gekomen dat er geen aanleiding is om over te gaan tot invoering van een algemene
identificatieplicht, omdat dit geen effectief instrument in de bestrijding
van het terrorisme oplevert. Wel is het tot de overtuiging gekomen dat het
aanbeveling verdient voor uitzonderlijke situaties een ruimere bevoegdheid
voor identiteitscontroles te creëren.Niet te ontkennen valt dat de opsporing van terroristen die een onopvallend
bestaan leiden voordat zij tot daden overgaan politie en justitie voor bijzondere
problemen stelt. Ik heb mij afgevraagd of er in situaties van concrete dreiging
van het intreden van extreem gevaarlijke situaties, zoals onlangs bij gelegenheid
van de dreiging van het opblazen van grote verkeerstunnels en misbruik van
reguliere transportactiviteiten voor terroristische doeleinden, behoefte kan
bestaan aan de mogelijkheid van uitgebreidere identiteitscontroles. Aan strafvorderlijk
optreden kan volgens geldend recht vanwege het ontbreken van een individuele
verdenking nog niet worden gedacht. In dit verband kan aansluiting worden
gezocht bij de fouilleringsbevoegdheid, zoals deze eerder dit jaar in het
wetsvoorstel27 605 (gebiedsgebonden wapenwettelijke bevoegdheden)
aan de orde is geweest. Een soortgelijke bevoegdheid zou kunnen worden geconstrueerd
door het opdragen van identiteitscontroles door de officier van justitie aan
de politie in een beperkt kader mogelijk te maken. In de artikelen 157 tot
en met 176 van het Wetboek van Strafrecht zijn een groot aantal gedragingen
beschreven, waardoor de algemene veiligheid van personen en goederen in gevaar
wordt gebracht. Het betreft o.a. het opzettelijk brandstichten, het aanrichten
van schade aan waterstaats-, electriciteits- en telecommunicatiewerken, het
blootstellen aan radioactieve straling, het onbruikbaar maken van openbare
verkeerswegen, spoorwegen en vliegvelden, het onbruikbaar maken en in gevaar
brengen van vliegtuigen, schepen en treinen. Op deze delicten zijn straffen
gesteld van maximaal 15 jaar gevangenisstraf en als deze gedragingen de dood
ten gevolge hebben gehad wordt de straf verhoogd tot levenslang.Gelet op de ernst en de omvang van de risico's die kunnen leiden tot ernstige
ontwrichting van delen van het maatschappelijk verkeer, kan niet op voorhand
worden uitgesloten dat in uitzonderlijke situaties waarin de dreiging dat
de hiervoor genoemde delicten zich zullen voordoen groot en reëel is,
het wenselijk is dat los van een concrete verdenking identiteitscontroles
worden uitgevoerd. Voor de personen die geen identiteitsbewijs kunnen tonen
of dat weigeren, kunnen aanvullende identificatiemaatregelen worden getroffen.
Zij worden meegenomen naar het politiebureau, teneinde daar hun identiteit
vast te stellen. De bevoegdheid om die controles door de politie te laten
uitvoeren wordt in dergelijke acuut dreigende situaties toegekend aan de officier
van justitie voor een beperkte duur en voor een bepaalde plaats. Een dergelijk
wetsvoorstel is inmiddels in voorbereiding genomen.Een dergelijke benadering verdient de voorkeur boven het invoeren van
een algemene identificatieplicht als deze niet wordt geflankeerd door intensivering
van de bestaande controles.3. Invoering van een identificatieplicht voor verdachtenInvoering van een verplichting voor verdachten om zich na staandehouding
te identificeren, vooronderstelt dat een ieder een document waaruit zijn identiteit
blijkt, altijd bij zich draagt. Er kan immers geen uitzondering worden gemaakt
voor een bepaalde categorie burgers, van wie tevoren kan worden uitgesloten
dat zij ooit een strafbaar feit kunnen plegen. Ook burgers kunnen er niet
op voorhand zeker van zijn dat zij nooit in een situatie geraken, waarin zij
kunnen worden aangemerkt als verdachte van een strafbaar feit. Het opnemen
van een verplichting voor de verdachte om zich bij staandehouding te identificeren,
betekent feitelijk een verplichting voor iedere burger om altijd een identiteitsbewijs
bij zich te dragen.Over de wenselijkheid van invoering van een identificatieplicht met het
oog op een betere bestrijding van de criminaliteit heb ik advies gevraagd
aan het College van procureurs-generaal en de Raad van Hoofdcommissarissen.De Raad van Hoofdcommissarissen heeft te kennen gegeven dat aan een identificatieplicht
alleen meerwaarde ten opzichte van de huidige situatie toekomt indien deze
wordt gekoppeld aan een draagplicht en een sanctiemogelijkheid bij niet nakoming
daarvan. De Raad is voorts van mening dat invoering van een identificatieplicht
niet noodzakelijkerwijs meer effectiviteit bij de bestrijding van de criminaliteit
tot gevolg zal hebben. Het College van procureurs-generaal is voorstander
van invoering van een identificatieplicht, maar stipuleert dat die er niet
toe mag leiden dat van burgers op willekeurige wijze of zonder concrete aanleiding
wordt gevorderd om hun identiteit aan te tonen. Een dergelijke vordering zou
alleen mogen worden gedaan bij een feitelijke of dreigende aantasting van
de rechtsorde. Het College van procureurs-generaal is er voorstander van dat in een aantal concrete wettelijk beschreven situaties wordt overgegaan
tot invoering van een toon- en draagplicht. Het ziet geen aanleiding voor
afzonderlijke strafbaarstelling van het niet nakomen van zo'n identificatieplicht.De Raad van Hoofdcommissarissen wijst erop dat pas effect van invoering
van de identificatieplicht voor de opsporing mag worden verwacht indien de
resultaten van identiteitscontroles systematisch naar plaats en tijdstip worden
geregistreerd en vastgelegd. Bij intensieve identiteitscontroles kunnen dan
achteraf over langere tijd persoonsbewegingen worden gereconstrueerd. De Raad
merkt op dat de uitvoering van dergelijke identiteitscontroles de relatie
tussen de politie en de burger sterk onder druk zal zetten.Ik ben eveneens van oordeel dat invoering van een identificatieplicht
niet leidt tot vergroting van positieve resultaten bij de opsporing en vervolging
van georganiseerde criminaliteit. De huidige regelgeving (met inbegrip van
het bij de Eerste Kamer aanhangige wetsvoorstel 26 983: maatregelen in
het belang van het onderzoek) geeft daartoe voldoende mogelijkheden. Bij staandehouding
wegens verdenking van misdrijf, waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten,
volgt in de regel aanhouding (meenemen naar het politiebureau voor verhoor).
In dat kader is er voldoende gelegenheid en mogelijkheid tot verificatie van
de identiteit van de verdachte. De verdachte die wordt staande gehouden voor
een strafbaar feit, waarvoor geen voorlopige hechtenis is toegelaten (meest
overtredingen), en die weigert zijn persoonsgegevens te verstrekken, kan in
aansluiting op zijn verhoor nog worden onderworpen aan maatregelen ter identificatie
of aan een onderzoek aan zijn kleding, terwijl voorwerpen die hij bij zich
draagt kunnen worden onderzocht met het oog op de vaststelling van zijn identiteit.Het opgeven van een valse naam aan het bevoegd gezag is strafbaar gesteld
in artikel 435 onder 4° Wetboek van Strafrecht en het gebruiken van een
vals of vervalst reisdocument is strafbaar op grond van artikel 231 Wetboek
van Strafrecht. Indien de opsporingsambtenaar het vermoeden heeft dat de staande
gehouden persoon een valse naam opgeeft kan deze worden aangehouden. Bij aankomst
op het politiebureau kunnen eveneens nadere maatregelen ter identificatie
worden getroffen. Als bijlage bij deze notitie is gevoegd het door de heer
Nicolai verzochte overzicht van aantallen zaken van het opgeven van een valse
naam opgenomen (bijlage I).Ik meen dat de invoering van een identificatieplicht als reguliere bevoegdheid
in het kader van de strafvordering geen effectieve en reële bijdrage
kan leveren aan de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Ervan
uitgaand dat het huidige niveau van identiteitscontroles gehandhaafd blijft,
is onaannemelijk dat op die manier de opsporing kan worden verbeterd. Juist
personen die zich bezighouden met georganiseerde criminaliteit zullen beschikken
over vervalste documenten. Ook in het geval dat zij wel hun eigen identiteitsbewijs
tonen, zullen zij ervoor zorgen dat relevante antecedenten niet tot hen te
herleiden zijn. Ten slotte zullen zij in het kader van de voorbereiding van
misdrijven ernaar streven zo min mogelijk aanleiding te geven voor strafrechtelijk
optreden en daarom geen aanleiding geven voor controle. Terecht wijst de Raad
van Hoofdcommisarissen erop dat identiteitscontroles alleen bijdragen aan
de opsporing indien de resultaten daarvan worden geregistreerd en vastgelegd,
zodat onderzoek achteraf mogelijk wordt.Niet uit te sluiten is dat invoering van een identificatieplicht voor
verdachten een positieve invloed zal hebben op het handhavingsniveau van kleinere
overtredingen en misdrijven begaan door fietsers, voetgangers en jeugdigen.
Deze personen zijn thans niet gehouden enig identiteitsbewijs bij zich te
dragen. Het ligt niet voor de hand dat daaraan in het kader van de huidige
prioriteitstelling extra prioriteit wordt toegekend.Ik verwacht niet dat het opnemen van het niet-nakomen van de identificatieplicht
als strafverzwarende omstandigheid of vervolging als afzonderlijk strafbaar
feit een verbetering van de handhaving van ernstige delicten kan betekenen.
De kans dat personen zich van het plegen van strafbare feiten laten weerhouden
door mogelijke (geringe) strafverhoging is klein. Er zal in het algemeen geen
afschrikwekkende werking van uitgaan, terwijl een geringe toevoeging aan een
bij het ernstige delict passende straf geen extra gewicht in de schaal legt.
Bij het opleggen van een langere vrijheidsstraf legt de rechter gewoonlijk
geen lichte geldboete meer op.4. De omvang van de huidige identificatieplichtenIn de Wet op de identificatieplicht die op 1 juni 1994 in werking is getreden
is een systeem van beperkte identificatieplichten neergelegd. Het betreft
hier een bewijsplicht: burgers dienen in ieder geval te beschikken over een
identiteitsbewijs om dat in bepaalde situaties te kunnen tonen. Een bewijsplicht
zal er in het algemeen toe leiden dat burgers een identiteitsbewijs bij zich
zullen dragen, maar dat is niet gelijk aan een draagplicht.Beperkte identificatieplichten zijn telkens opgenomen in verschillende
specifieke wetten en situationeel bepaald. Doel van het grootste deel van
deze plichten is de controle op de naleving van wetten te verbeteren. Het
gaat voornamelijk om het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van
uitkeringen en premies in de sociale en fiscale sector. Die controle is veelal
opgedragen aan particulieren: werkgevers of de verschillende uitvoeringsinstanties
in de sociale zekerheid en de gezondheidszorg of toezichthouders in de zin
van de Algemene wet bestuursrecht. Ook banken en notarissen zijn verplicht
bij een aantal financiële transacties de identiteit van de betrokkene
te controleren. Deze controles worden in de regel niet uitgevoerd door de
politie.De politie is bevoegd om zonder verdenking van een strafbaar feit op identiteit
te controleren in het kader van vreemdelingentoezicht op grond van artikel
50 van de Vreemdelingenwet (bij een redelijk vermoeden van illegaal verblijf
en grensoverschrijding) en in het verkeer: alle bestuurders van motorrijtuigen
zijn gehouden op eerste vordering van daartoe aangewezen ambtenaren een identiteitsbewijs/rijbewijs
ter inzage af te geven (art. 160 WVW).Alleen ten behoeve van de bestrijding van voetbalvandalisme en het zwart
rijden in het openbaar vervoer is het niet voldoen aan de identificatieplicht
als afzonderlijke overtreding strafbaar gesteld. In het kader van de opsporing
is de politie bevoegd verdachten staande houden en deze naar de personalia
te vragen. Bij aanhouding wegens misdrijf vindt altijd – los van de
omstandigheid of men een identiteitsbewijs kan tonen – afzonderlijke
verificatie van de identiteit van de verdachte bij de GBA plaats. Op het niet
voldoen aan een identificatieplicht staat niet één vaste sanctie.
Bij de inkomstenbelasting wordt gereageerd met plaatsing in een hoge tariefschaal:
het anoniementarief; in andere gevallen wordt geen uitkering toegekend. Vreemdelingen
worden meegenomen naar het politiebureau voor verdere identificatie en controle
op de verblijfsstatus. Bij het zwart rijden en het voetbalvandalisme wordt
het niet voldoen aan de identificatieplicht meegeteld als strafverzwarende
omstandigheid.Om te voldoen aan de identificatieplichten kan worden volstaan met het
gebruik van bestaande documenten die als identiteitsbewijs zijn aangewezen.
In de praktijk komt dit neer op het gebruik van het paspoort, de Europese
identiteitskaart of het vreemdelingendocument. In sommige gevallen, waarin
de nationaliteit of verblijfsstatus van de gecontroleerde minder relevant
is, kan ook worden volstaan met het tonen van het rijbewijs.Als bijlage II is een overzicht van bestaande identificatieplichten gevoegd.De maatschappelijke ontwikkelingen zijn zodanig geweest dat burgers eraan
gewend zijn geraakt dat zij in een groot aantal situaties, waarin zij deelnemen aan het maatschappelijk verkeer, een identiteitsbewijs bij
zich dragen.5. Geen invoering van een algemene identificatieplichtUit het bijgevoegde overzicht van verschillende identificatieplichten
komt het beeld van uiteenlopende regelgeving naar voren. De vraag is of alleen
al om die reden gestreefd zou moeten worden naar uniformering van regelgeving,
in die zin dat alle identificatieplichten en legitimatieplichten gelijkluidend
worden geformuleerd dan wel of – nog een stap verder – zou moeten
worden overgegaan tot de invoering van een algemene identificatieplicht van
de burger ten opzichte van de overheid.Op het eerste gezicht lijkt het aantrekkelijk dat een burger zich in alle
situaties met één identiteitsbewijs kan identificeren. In de
eerste plaats is aan de ontwikkeling van een nieuw bewijs en de schaal waarop
dat moet worden verstrekt (namelijk aan alle burgers boven de twaalf jaar)
een eigen problematiek verbonden. Voor de uitgifte van een nieuwe kaart zal
moeten worden gecontroleerd of degene die het identiteitsbewijs komt ophalen,
degene is die hij opgeeft te zijn. In de tweede plaats kan een nieuw identiteitsbewijs
slechts een aanvulling op de bestaande documenten betekenen. Deze verliezen
immers niet hun functie. Bestuurders van motorrijtuigen zullen desgevorderd
hun rijbewijs ter inzage moeten afgeven; bij grensoverschrijding blijft het
paspoort nodig en vreemdelingen zullen desgevraagd hun verblijfsstatus moeten
kunnen aantonen. Een vereenvoudiging of vervanging betekent invoering van
een algemeen identiteitsbewijs niet.Voor de burger behoeft het verschil in bestaande identiteitsbewijzen geen
extra verwarring of belasting op te leveren: hij kan zich in de meeste situaties
met zijn paspoort of Europese identiteitskaart identificeren; voor vreemdelingen
gelden de vreemdelingenrechtelijke bepalingen en documenten. Een toegevoegde
waarde in de zin dat invoering van een nieuw identiteitsbewijs zou leiden
tot verbetering van controlemogelijkheden of gebruiksgemak voor de burger,
acht ik niet aanwezig. De burger wordt alleen verplicht tot het bij zich dragen
van een extra document, dat niet kosteloos kan worden verstrekt. Daarnaast
blijft de verplichting om in bepaalde situaties nog andere documenten te tonen.Bij invoering van een algemene identificatieplicht wordt afstand genomen
van het idee dat de identificatieplicht dienstbaar moet zijn aan de handhaving
van bepaalde wetten. Met het opnemen van partiële identificatieplichten
is een specifieke doelbinding beoogd. Gelet op de uiteenlopende doeleinden
die met de verschillende identificatieplichten gediend worden, is het gewenst
dat steeds per regeling wordt afgewogen waarom een identificatieplicht noodzakelijk
is en welke risico's aanvaardbaar zijn te achten door het accepteren van andere
documenten dan de algemeen erkende identiteitsbewijzen. Zij zijn situationeel
en functioneel bepaald.Aan de politie wordt bij een algemene identificatieplicht de bevoegdheid
toegekend om zonder concrete aanleiding naar iemands identiteit te vragen;
de burger is verplicht daartoe een identiteitsbewijs te tonen. De invoering
van een algemene identificatieplicht wordt duidelijker merkbaar indien deze
leidt tot afzonderlijke controle op de naleving en niet meer in relatie staat
tot een bepaald doel. De wijze waarop die controle wordt uitgeoefend is in
belangrijke mate bepalend voor de acceptatie daarvan.Het handhavingsniveau van de verschillende wetten waarbij een identificatieplicht
is gevestigd, kan worden verhoogd door het intensiever benutten van de reeds
bestaande controlemogelijkheden; daarvoor is niet noodzakelijk dat de omvang
van het aantal te controleren personen wordt uitgebreid. Afzonderlijke regelgeving
zal moeten blijven bestaan met het oog op de controle op identiteit die niet
aan de overheid, maar aan particulieren (werkgevers, ziektenkostenverzekeraars,
notarissen, banken e.d.) is opgedragen.Het kabinet is van oordeel dat het nu niet nodig is om over te gaan tot
invoering van een algemene identificatieplicht. Wel is het zaak om te verzekeren
dat de bestaande controlemogelijkheden beter kunnen worden toegepast en uitgevoerd.
Daartoe is reeds regeringsbeleid in gang gezet.6. Verbetering van identiteitscontrolesHet beleid van de regering is erop gericht om de controle op identiteitsgegevens
te verbeteren op de terreinen die daarvoor zijn aangewezen en het meest in
aanmerking komen. Het verplicht stellen van het dragen en tonen van een identiteitsbewijs
draagt niet bij aan een verbetering van het handhavingsniveau in het algemeen,
als de kans bestaat dat de gecontroleerde gegevens niet in alle gevallen juist
zijn of indien de mogelijkheid bestaat dat identiteitsbewijzen op relatief
eenvoudige wijze zijn te vervalsen.Voor verbetering van de kwaliteit van de geregistreerde gegevens en de
kwaliteit van de identiteitsbewijzen zijn reeds omvangrijke operaties in gang
gezet. Het betreft de verbetering van de kwaliteit van de reisdocumenten en
van de vreemdelingendocumenten waarover vreemdelingen op grond van de Vreemdelingenwet
moeten kunnen beschikken bij de grenscontrole en voor legaal verblijf (a).
Ook de kwaliteit van de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens
(hierna GBA) wordt verbeterd (b). Als derde punt noem ik het hiervoor reeds
genoemde aanhangige wetsvoorstel 26 983 (maatregelen in het belang van
het onderzoek) dat het mogelijk maakt voor de opsporingsambtenaar bij de staande
houding van een verdachte inzage te nemen in diens identiteitsbewijs en het
daarop vermelde sofi-nummer over te nemen(c).a. Verbetering van de kwaliteit van de huidige identiteitsbewijzenIngevolge de Paspoortwet is de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
eerst verantwoordelijk voor het verstrekken van het belangrijkste reisdocument:
het paspoort. Deze bereidt thans een wetsvoorstel voor op basis waarvan biometrische
gegevens kunnen worden opgenomen in Nederlandse reisdocumenten. Dit moet worden
gezien in het licht van het overheidsbeleid om op verschillende terreinen
te komen tot een betrouwbare verificatie van de identiteit van een persoon
in het rechtsverkeer in het algemeen en in zijn relatie tot de overheid in
het bijzonder.Op grond van de Vreemdelingenwet zijn documenten aangewezen, waarover
een vreemdeling moet beschikken ter vaststelling van zijn identiteit, nationaliteit
en verblijfsrechtelijke positie. In dat kader wordt aan alle vreemdelingen
aan wie een verblijfstitel is toegekend voor verblijf in Nederland een vreemdelingendocument
toegekend. Het aanmaken van een document gebeurt op basis van gegevens die
zijn opgenomen en waar mogelijk geverifieerd door de Vreemdelingendienst.
Met dit document kunnen vreemdelingen zich identificeren in de gevallen waarin
dat op grond van een wettelijke bepaling verplicht is, dus niet alleen in
het kader van het binnenlands vreemdelingentoezicht ten opzichte van de politie.Aan asielzoekers wordt een afwijkend vreemdelingendocument toegekend,
het zogenaamde W-document. Het W-document wordt bij het begin van de opvang
door de korpschef verstrekt aan de asielzoeker, die niet in het bezit is van
een eigen paspoort en ouder is dan twaalf jaar. Het W-document is eveneens
erkend als geldig identiteitsbewijs (artikel 4.21, eerste lid, onder c, Vreemdelingenbesluit
juncto artikel 3.3 Voorschrift Vreemdelingen). Mijn beleid is erop gericht
de inzet van biometrie voor verificatiedoeleinden voor alle vreemdelingen
op korte termijn te bevorderen en te realiseren.b. Verbetering van waarborgen juiste gegevens bij de GBATen behoeve van de verificatie van de identiteit van verdachten is het
justitieel apparaat mede afhankelijk van een goed functionerende GBA. De regering
voert een actief beleid om te bewerkstelligen dat de in de GBA opgenomen gegevens
in overeenstemming zijn met de werkelijkheid. Naarmate de GBA een getrouwe
weergave van de feitelijke stand van zaken bevat, kan het justitiële
apparaat ook beter aan zijn taken voldoen.In de eerste plaats wijs ik op de onlangs in werking getreden wet tot
wijziging van de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens, waarin
verschillende maatregelen zijn opgenomen die ertoe strekken om de gegevens
uit de GBA te actualiseren en de betrouwbaarheid daarvan te vergroten (Stb.
2000, nr. 154). Ik noem de actualisering van algemene gegevens na vertrek
of overlijden, het tegengaan van zogenaamde spookbewoning en het bevorderen
van periodieke controle met betrekking tot de kwaliteit van de processen rond
de basisadministratie en de inhoud van die administratie (GBA-audit).Teneinde de verificatie van persoonsgegevens door de politie in het kader
van de opsporing beter te laten verlopen is thans een voorstel tot wetswijziging
ingediend en bij de Eerste Kamer aanhangig, waarop ik hierna inga.c. Bevoegdheid tot inzage identiteitsbewijs met het oog
op sofi-nummerIn het hiervoor genoemde wetsvoorstel 26 983 (maatregelen in het
belang van het onderzoek) is een bepaling opgenomen met een toevoeging aan
het bestaande artikel 52 van het Wetboek van Strafvordering, die ertoe strekt
mogelijk te maken dat de politie een verdachte naar zijn identiteitsbewijs
vraagt en het daarop vermelde sofi-nummer overneemt. De bevoegdheid om naar
het sofi-nummer van de verdachte te vragen vergroot de kans op een juiste
identificatie in de gevallen waarin de verdachte meewerkt door het verstrekken
van de verlangde gegevens en de gevallen waarin de verdachte die medewerking
weigert, doch waarin met behulp van toepassing van de bevoegdheid om betrokkene
aan zijn kleding te onderzoeken een identiteitsbewijs met het sofi-nummer
wordt aangetroffen. Het aantreffen van het sofi-nummer vergroot de kans op
een betere verificatie bij de GBA van de door de verdachte opgegeven identiteit.Tenslotte zal in het kader van de uitwerking van het rapport vergaring
van strafrechtelijke gegevens in de informatiemaatschappij in de daaruit voortvloeiende
wetsvoorstellen nog nadere aandacht worden besteed aan de wijze waarop voor
de opsporing op verantwoorde wijze gebruik kan worden gemaakt van gegevens
die door particulieren worden geregistreerd en verzameld.7. Conclusie en samenvattingUit het voorgaande blijkt dat er op basis van de bestaande en in voorbereiding
zijnde regelgeving voor politie en justitie voldoende mogelijkheden zijn voor
het achterhalen van persoonsgegevens van verdachten en het beter verifiëren
van hun identiteit. Daartoe is regeringsbeleid in gang gezet. Van uitbreiding
van de bestaande identificatieplichten is geen effect te verwachten als deze
niet gepaard gaan met meer en intensieve identiteitscontroles en vastlegging
en registratie. De objectieve noodzaak daarvoor is nog niet gebleken, terwijl
het te verwachten rendement twijfelachtig is.Een algemene identificatieplicht leidt niet tot een vereenvoudiging van
de bestaande regelgeving en identificatieplichten die zijn gevestigd
ten behoeve van de uitvoering van en toezicht op de naleving van bepaalde
wetten door anderen dan de politie. Deze zijn immers niet gericht tot de burger
in zijn hoedanigheid als verdachte en zullen dus onverkort moeten blijven
bestaan. Dat geldt dus voor de sector van de sociale zekerheid, de fiscale
wetgeving, de gezondheidszorg.Wel acht de regering het wenselijk dat voor situaties waarin sprake is
van acute dreiging voor de veiligheid van personen of infrastructurele voorzieningen,
de mogelijkheid van incidentele identiteitscontroles op bevel van de officier
van justitie wordt gecreëerd.De regering zal zich op eventuele Europese ontwikkelingen op dit terrein
te blijven oriënteren. In bijlage III is een kort overzicht van de situatie
in een aantal Europese landen opgenomen. De indruk bestaat dat de discussie,
met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, niet gaat over vestiging of
uitbreiding van identificatieplichten, maar voornamelijk over de omvang en
de intensiteit van grenscontroles en binnenlands vreemdelingentoezicht.I Overzicht van bestaande identificatieplichten wetartikelidentificatieplichtigebevoegd/verplicht tot identificatiesanctie OSV 199729, 49, 89, 90, 92aanvrager
uitkeringuitkeringsinstantiegeen; afwijzen aanvraag Abw65aanvrager uitkeringuitkeringsinstantiegeen; afwijzen aanvraag Wet IOAZ13aanvrager uitkeringuitkeringsinstantiegeen; afwijzen aanvraag Wet IOAW13aanvrager uitkeringuitkeringsinstantiegeen; afwijzen aanvraagArbeidsvoorzieningswet 196969werkzoekendeuitkeringsinstantiegeen; afwijzen aanvraag Wet op de loonbelasting 196428, 29, 30belastingplichtige werknemerwerkgeverplaatsing in anoniementarief AWR47b, 52abelastingplichtige werknemerwerkgeverplaatsing in anoniementarief Wet inz. spaarbewijzen3aontvanger
of inleveraar spaarbewijsonderneming of instellinggeen WIF 19932, 3, 4, 6, 7cliëntfinanciële instellinggeen financiële
dienstverlening Wet op het notarisambt39wie verschijnt
bij verlijden aktenotarisniet verlijden akte Wet personenvervoer92degene zonder
geldig plaatsbewijsambtenaren openbaar vervoergeldboeteVreemdelingenwet 200050vreemdelingenpolitie en Kmarmeenemen naar bureau voor identificatieWvSr435fbezoeker voetbalwedstrijdpolitiegeldboeteWVW 199450, 111aanvrager kentekenbewijs
resp. rijbewijsdaartoe aangewezen instantie resp. gemeenteniet verstrekken kentekenbewijs resp. rijbewijs Wet GBA77burger met domicilie in
gemeentegemeentegeenZiekenfondswet5averzekerdeuitvoeringsinstantiegeen dienstverlening Wet op toegang tot ziektekostenverzekeringen 19984verzekerdeuitvoeringsinstantiegeen dienstverleningAWBZ9cverzekerdeuitvoeringsinstantiegeen dienstverlening Kaderwet dienstplicht6aspirant-dienstplichtigekeuringscommissiegeenBW, Boek 119eaangever geboortegemeentegeenDrank- en Horecawet20jeugdigenuitbatersgeen verstrekking van alcoholhoudende drank WIK15aanvrager uitkeringuitkeringsinstantiegeen; afwijzen aanvraagGemeentewet151aprostitueesgemeentelijke toezichthoudersgeen Wet arbeid vreemdelingen15werknemerwerkgevergeenII. Opgeven valse naamBij gelegenheid van de beantwoording van vragen van de Vaste Commissie
voor Justitie uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal over klassenjustitie
heb ik een overzicht verstrekt van het aantal processen-verbaal
dat in de periode 1994–2000 bij de parketten is ingeschreven voor overtreding
van artikel 435 Wetboek van Strafrecht (opgeven van een valse naam)Volledigheidshalve neem ik dit hieronder op. Het gaat om een overzicht
per parket.Er is een sterke daling waar te nemen in het aantal ingeschreven processen-verbaal.
In de arrondissementen waarin de vier grote steden zijn gelegen, worden relatief
gezien de meeste processen-verbaal terzake van dit feit opgemaakt.Ingeschreven feiten terzake artikel 435 Wetboek van Strafrecht
(opgeven valse naam) Som van feitenjaarParket199419951996199719981999200001 Den Bosch68787810210814286 02 Breda74676972117137129 03 Maastricht97927462866631 04 Roermond27426051474339 05 Arnhem145134131133104124118 06 Zutphen37384351486247 07 Zwolle89519355625741 08 Almelo63483644334133 09 Den Haag729439324441654879403 10 Rotterdam1 3871 0739311 09671574733311 Dordrecht52484952577447 12 Middelburg30222420322218 13 Amsterdam1 109910800490477421508 14 Alkmaar48444868586237 15 Haarlem126110111979711076 16 Utrecht355262262291339322243 17 Leeuwarden46314658677232 18 Groningen66426567656466 19 Assen16152119161414Eindtotaal4 5643 5463 2653 2693 1823 4592 301III Identificatieplichten in andere landenUit een kort onderzoek naar de stand van zaken in een aantal Europese
landen is het volgende gebleken. In België zijn personen ouder dan 15
jaar op grond van de Wet op de Gemeentepolitie en de Wet op de Rijkswacht
verplicht op vordering van een politiefunctionaris hun identiteitsbewijs te
tonen. Dit is een algemene controlebevoegdheid die niet gekoppeld is aan verdenking
van een strafbaar feit. Personen die zich niet kunnen legitimeren, mogen 24
uur administratief gehecht worden om hun identiteit te doen vaststellen. De
sanctie op de overtreding is een lage geldboete. Ter handhaving van deze identificatieplicht
worden regelmatig algemene identiteitscontroles uitgevoerd.In Duitsland zijn personen van 16 jaar en ouder verplicht een legitimatiebewijs
te bezitten en dit op vordering van een daartoe bevoegde ambtenaar aan deze
te verstrekken. Indien men een geldig paspoort bezit, mag men zich daarmee
ook legitimeren. Er bestaat een bewijsplicht, maar geen draagplicht. In de
praktijk is het de gewoonte om bij bepaalde financiële transacties een
identiteitsbewijs te vragen, vooral bij overeenkomsten met een financieel
risico bij een der partijen (b.v. verhuur of betaling met cheques).Ter handhaving van de openbare orde en voor de opsporing van strafbare
feiten bestaat in Frankrijk voor de politie de bevoegdheid een persoon staande
te houden en hem naar zijn identiteit te vragen. Aanleiding hiervoor kan een
verdenking van een strafbaar feit zijn, of een schriftelijke aanwijzing van
de officier van justitie om op een bepaalde plaats systematisch personen te
controleren teneinde bepaalde strafbare feiten op te sporen.
De controlebevoegdheid kan ook zelfstandig door de politie worden gebruikt
om verstoring van de openbare orde of het plegen van strafbare feiten te voorkomen.
Er bestaat een identificatieplicht in Frankrijk sinds 1961, die is opgenomen
in het Franse Wetboek van Strafvordering (artikel 78). Deze is heeft sindsdien
aangepast o.a. in verband met de voorkoming van illegale immigratie en de
inwerkingtreding van het Schengenakkoord. Er vindt in België en Frankrijk
aanhoudend discussie plaats over mogelijk willekeurige toepassing van identiteitscontroles.In Portugal bestaat een identificatieplicht voor alle burgers ouder dan
zestien jaar voor deelname aan verschillende onderdelen van het maatschappelijk
verkeer: voor het doen van examens, voor het verkrijgen van een paspoort of
rijbewijs, het voldoen aan belastingverplichtingen, het verkrijgen van vergunningen.
Verdachten van een strafbaar feit of illegaal verblijf en personen wier uitlevering
is of wier uitzetting is bevolen, die in het openbaar worden aangetroffen,
zijn verplicht zich op eerste vordering van de politie te identificeren. Degene
die zich niet kan identificeren mag worden meegenomen naar het politiebureau
voor identificatiemaatregelen.In het Verenigd Koninkrijk bestaat geen wettelijke identificatieplicht.
De Britse regering heeft ervan afgezien voorstellen in te dienen voor invoering
van een identificatieplicht als reactie op de aanslagen in de Verenigde Staten.
Wel wordt overwogen om over te gaan tot een zogenaamde «service entitlement
document» dat burgers kunnen gebruiken om in aanmerking te komen voor
gemeentelijke en overheidsdiensten, en dat tevens kan worden benut voor handhaving
van de regelgeving tegen illegale tewerkstelling.In Denemarken, Noorwegen en Zwitserland bestaat geen draagplicht voor
burgers in het algemeen. Wel zijn er voor de hand liggende situaties waarin
mensen b.v. hun nationaliteit moeten kunnen aantonen in het kader van vreemdelingentoezicht
en bestuurders van motorrijtuigen een rijbewijs moeten tonen.In Zweden bestaat wel een draagplicht van een identiteitsbewijs, maar
het behoeft niet in alle situaties zonder opgave van redenen te worden getoond.
In de meeste Europese landen is er geen sprake van een algemene identificatieplicht
in die zin dat burgers verplicht zijn om in alle situaties zonder opgave van
redenen te voldoen aan een verzoek van overheidsfunctionaris om een identiteitbewijs
te laten zien. Er is steeds aangegeven voor welke doeleinden het identiteitsbewijs
mag worden gevraagd c.q. moet worden getoond. In dit opzicht neemt Nederland
geen uitzonderingspositie in: met de beperkte identificatieplichten wordt
feitelijk hetzelfde resultaat bereikt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28069-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl