Fiche: Mededeling over de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken binnen het Oostelijk Partnerschap
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 22 112
 
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
		Europese Unie
 
 
 Nr. 1253
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 7 november 2011
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij
				twee fiches aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
				Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
 Fiche 1: Mededeling over de samenwerking op het gebied van
				justitie en binnenlandse zaken binnen het Oostelijk Partnerschap
 Fiche 2: Verordening Vangstmogelijkheden autonome EU bestanden
				2012 (kamerstuk 22 112, nr.
				1254)
 
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Buitenlandse Zaken,
 
 H. P. M.
 Knapen
 
 
 
 
 
 
 
 Fiche 1: Mededeling over de samenwerking
				op het gebied van justitie en binnenlandse zaken binnen het Oostelijk
				Partnerschap
 
 
 
 1.
 Algemene gegevens
 
 
 Titel voorstel: Mededeling van de
				Commissie aan het Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal
				Comité en het Comité van de Regio´s over de samenwerking op het gebied van
				justitie en binnenlandse zaken binnen het Oostelijk Partnerschap.
 
 Datum Commissiedocument:
				26 september 2011
 
 Nr. Commissiedocument: COM (2011)
				564
 
 Pre-lex:
				http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=200843
 
 Nr. impact assessment Commissie en Opinie
				Impact-assessment Board: N.v.t.
 
 Behandelingstraject Raad: Naar
				verwachting zullen Raadsconclusies over deze mededeling worden vastgesteld in
				de JBZ-raad van 13 en 14 december 2011.
 
 Eerstverantwoordelijke ministeries:
				Ministerie van Veiligheid en Justitie in nauwe samenwerking met het
				Ministerie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
 
 
 
 2.
 Essentie voorstel
 
 In het programma van Stockholm – Een open en veilig Europa ten
				dienste en ter bescherming van de burger – dat door de Europese Raad op
				2 december 2009 werd goedgekeurd, wordt de Europese Commissie verzocht een
				plan te ontwikkelen over de wijze waarop de samenwerking met de landen van het
				oostelijk partnerschap1Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Moldavië, Oekraïne en Wit-Rusland. kan worden bevorderd met betrekking tot aspecten
				inzake vrijheid, veiligheid en recht van dat partnerschap en de hoofdstukken
				over vrijheid, veiligheid en recht van de actieplannen die in het kader van het
				Europees nabuurschapsbeleid met partnerlanden zijn afgesloten. In aanvulling op
				deze verplichting in het programma van Stockholm zijn in de Verklaring van de
				Top van het Oostelijk Partnerschap op 29 en 30 september jl. (vide Verslag Top
				Oostelijk Partnerschap die u op 4 oktober is toegegaan) afspraken met de
				partnerlanden opgenomen over samenwerking op JBZ-terrein.
 Met deze mededeling geeft de Commissie uitvoering aan die
				opdracht uit het programma van Stockholm en de afspraken die zijn gemaakt
				tijdens Top van het Oostelijk Partnerschap. De mededeling bevat voorstellen
				voor een verdere samenwerking met de landen van het oostelijk partnerschap op
				het brede terrein van samenwerking op het gebied van Justitie en Binnenlandse
				Zaken, waaronder migratie, mobiliteit en asiel, geïntegreerd grensbeheer,
				openbare orde en veiligheid, bestrijding van illegale drugs en hervorming van
				de rechtsstaat en grondrechten.
 
 
 
 3.
 Kondigt de Commissie maatregelen of concrete wet- en
				 regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het voorlopige
				 Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en
				 proportionaliteit en hoe schat Nederland de financiële gevolgen in, alsmede de
				 gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
 
 Bevoegdheid, subsidiariteit en
				proportionaliteit
 De Commissie kondigt in de mededeling geen concrete voorstellen
				voor wet- en regelgeving aan. In de mededeling worden door de Commissie wel
				voorstellen gedaan voor nadere samenwerking op de verschillende deelterreinen.
				Deze maatregelen zijn op dit moment nog weinig concreet. Voor zover de
				maatregelen op dit moment kunnen worden beoordeeld is het kabinet evenwel
				positief over de bevoegdheidsvaststelling, de subsidiariteit en de
				proportionaliteit. Op JBZ-terrein is er sprake van een gedeelde bevoegdheid van
				de lidstaten en de EU. Waar de EU haar bevoegdheden intern heeft uitgeoefend,
				is de EU ook extern bevoegd. Ten aanzien van subsidiariteit is van belang dat
				het Oostelijk Partnerschap veelomvattend is, zowel wat betreft geografische
				reikwijdte als de diversiteit aan onderwerpen. Dit geldt ook op JBZ-terrein. Op
				het niveau van de EU kan dan ook meer tot stand worden gebracht dan door de
				(afzonderlijke) lidstaten. Voor wat betreft de proportionaliteit wijst het
				Kabinet erop dat ook de voorgestelde samenwerking binnen de bestaande kaders
				voor dialoog en samenwerking dient te vallen. Het spreekt voor zich dat het
				kabinet er bij de concrete uitwerking van de in de mededeling voorgestelde
				maatregelen op zal toezien dat deze voldoen aan de eisen van subsidiariteit en
				proportionaliteit.
 Financiële implicaties en administratieve
				lasten
 a) consequenties EU-begroting
 
 Omdat de in de mededeling voorgestelde
				maatregelen nog onvoldoende concreet zijn valt op dit moment nog geen
				inschatting te maken van de consequenties voor de EU-begroting. Ten algemene is
				het kabinet van oordeel dat de Europese begroting een bijdrage moet leveren aan
				vergroting van de veiligheid en rechtszekerheid in de Unie. Dit betekent dat
				samenwerking op het terrein van justitie, asiel en migratie een zwaarder accent
				zal moeten krijgen in het nieuwe Meerjarig Financieel Kader, binnen de beperkte
				financiële kaders.
 b) Financiële consequenties (incl.
				personele) voor rijksoverheid en/of decentrale overheden
 
 Omdat de voorgestelde maatregelen in de
				mededeling nog onvoldoende concreet zijn is op dit moment niet vast te stellen
				wat de gevolgen voor de nationale begroting zijn. Naar verwachting zullen de
				kosten voor de nationale begroting beperkt zijn. Indien in de toekomst
				desondanks sprake zou zijn van kosten voor Nederland, dan zullen de bestaande
				begrotingsregels in acht worden genomen en staat voor het Rijk centraal dat de
				beleidsverantwoordelijke departementen de financiële gevolgen moeten opvangen
				binnen de eigen begroting, conform de regels van de budgetdiscipline.
 c) Regeldruk en administratieve
				lasten
 
 De mededeling heeft geen gevolgen voor de
				regeldruk. Op basis van de mededeling worden geen administratieve lasten
				verwacht.
 
 
 
 4.
 Nederlandse positie over de mededeling
 
 Nederland hecht veel waarde aan het Oostelijk Partnerschap als
				instrument om de Europese samenwerking met de Oostelijke buurlanden van de EU
				te versterken en de politieke toenadering en economische integratie van deze
				landen met de EU te steunen. Het partnerschap biedt bovendien een kader om
				onder meer de rechtsstaat en het politieke systeem van deze landen te hervormen
				en op Europese leest te schoeien. Die partnerlanden die bereid zijn hiervoor de
				benodigde hervormingen door te voeren kunnen rekenen op intensievere relaties
				en steun van de EU, op basis van het «more for
				more» principe. Omgekeerd zullen landen die zich niet willen
				conformeren aan universele en Europese mensenrechtenstandaarden niet in
				aanmerking komen voor versterkte relaties met de EU. Wit-Rusland is hier helaas
				nog altijd een negatief voorbeeld van. Het kabinet ondersteunt daarom ook het
				standpunt van de Commissie in de mededeling dat de verdere intensivering van de
				samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken met elk van de
				partnerlanden afhankelijk moet zijn van de vooruitgang die het land boekt met
				de hervormingen op dit gebied en de tenuitvoerlegging van alle betrokken
				beleidsterreinen.
 Daarnaast is het kabinet, evenals de Commissie, van oordeel dat
				de samenwerking met de partnerlanden op het terrein van justitie en
				binnenlandse zaken moet aansluiten bij het externe beleid van de EU als geheel,
				moet stroken met andere relevante EU-beleidsterreinen en dat er sprake moet
				zijn van regionale coherentie. Het kabinet is van mening dat de samenwerking
				met de partnerlanden plaats moet vinden binnen de bestaande kaders voor dialoog
				en samenwerking met de partnerlanden en dat geen nieuwe samenwerkingsstructuren
				in het leven worden geroepen. Om die reden kan het kabinet niet instemmen met
				het door de Commissie voorgestelde lichte toezichtsmechanisme voor de
				activiteiten op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.
 In de mededeling en de verklaring van de Top van het Oostelijk
				Partnerschap wordt voorgesteld ministeriële bijeenkomsten met de partnerlanden
				op het terrein van justitie en binnenlandse zaken te organiseren. Hoewel het
				kabinet het nut van mogelijke ministeriële bijeenkomsten op het terrein van
				justitie en binnenlandse zaken met de partnerlanden inziet, is het kabinet
				tevens van oordeel dat deze bijeenkomsten niet per sé jaarlijks zouden moeten
				plaatsvinden. Het kabinet zal er op aandringen dat in de raadsconclusies wordt
				opgenomen dat slechts dan ministeriële bijeenkomsten plaatsvinden indien dit
				door alle partijen als noodzakelijk wordt beoordeeld.
 Met de betrekking tot de samenwerking op de specifieke
				deelterreinen op het terrein van justitie en binnenlandse zaken is het kabinet
				van oordeel dat de afspraken die zijn gemaakt in het kader van het programma
				van Stockholm de basis vormen. Op veiligheids- en justitieterrein liggen de
				Nederlandse prioriteiten op het gebied van de gezamenlijke strijd tegen
				georganiseerde misdaad en terrorisme, de aanpak van corruptie en de versterking
				van de rechtsstaat in de partnerlanden. Het kabinet onderschrijft de
				voorstellen die op deze terreinen door de Commissie worden gedaan in de
				mededeling. Hieronder wordt nader ingegaan op enkele andere deelterreinen
				waarvoor in de mededeling voorstellen voor nadere samenwerking zijn
				opgenomen.
 Ten aanzien van de doelstellingen op het terrein van
				visumverlening zet het kabinet in op de beleidslijn
				als uiteengezet in de brief «EU-visumbeleid voor de naaste buren van de Unie»
				aan de Tweede Kamer van 7 oktober jl. Daaruit volgt onder meer dat wordt
				toegezien op conditionaliteit ten aanzien van eventuele verdere stappen in de
				visumdialoog en op besluitvorming zonder kalenderfixatie op basis van impact
				assessments van de bredere gevolgen van visumliberalisatie. Afspraken over
				terug- en overname zijn eveneens essentieel in dit verband. Deze noties zijn op
				dit moment nog onvoldoende meegenomen in de mededeling. Het kabinet zal er dan
				ook op aandringen dat dit in de raadsconclusies sterker wordt meegenomen.
 Het kabinet ziet de Mobiliteitspartnerschappen vooral als een flexibel
				instrument waarin lidstaten naar behoefte een dialoog kunnen aangaan en kunnen
				samenwerken met derde landen op het gebied van migratie. Directe verplichtingen
				op het gebied van legale migratie, opgelegd aan lidstaten, zijn dan ook,
				terecht, niet opgenomen. Op het gebied van arbeidsmigratie voert Nederland een restrictief beleid met
				voorrang voor Nederlandse en EU werkzoekenden. Pas indien uit die groep geen
				kandidaten beschikbaar zijn, mogen werkgevers buiten de EU werven. Het kabinet
				constateert dat de voorgestelde tekst voortzetting van dit beleid mogelijk
				maakt.
 
 Met betrekking tot kennismigranten is Nederland voorstander van
				 snelle toelatingsprocedures, waarbij terecht wordt opgemerkt dat ervoor moet
				 worden gewaakt dat migranten onder hun niveau werken. Samenwerking op dit
				 terrein met de partnerlanden acht het kabinet positief, zij het dat de
				 keuzevrijheid van werkgevers om te werven het uitgangspunt van beleid
				 blijft.
 Over de praktische uitwerking van het concept van circulaire
				 migratie heeft het kabinet vraagtekens, gelet op de uitkomst van de Nederlandse
				 pilots. Van een versterking van intra-EU mobiliteit voor hoogopgeleiden is het
				 kabinet wel een voorstander. Uit de Nederlandse pilot circulaire migratie die
				 op 1 juni jl. is gestopt, zullen lessen worden getrokken. De pilot richtte
				 zich op arbeidsmigranten met een middelbare vakgerichte opleiding en niet op
				 kennismigranten. De evaluatie zal deel uitmaken van de brede evaluatie van het
				 migratie- en ontwikkelingsbeleid en zal het eerste kwartaal van 2012 zijn
				 afgerond.
 
 Het kabinet onderschrijft het standpunt van de Commissie dat de
				integratie van migranten in het gastland voor zowel de lidstaten van de EU als
				de landen van het Oostelijk Partnerschap een uitdaging is en steunt de
				Commissie in haar streven de autoriteiten van de partnerlanden op alle niveaus
				– plaatselijk, regionaal en nationaal, en de maatschappelijke organisaties
				– te laten samenwerken.
 Op het gebied van geïntegreerd
				grensbeheer is het kabinet van oordeel dat in de mededeling
				onvoldoende wordt benoemd welke activiteiten de partnerlanden de komende jaren
				zelf zullen verrichten en binnen welke termijn de partnerlanden deze
				activiteiten zullen verrichten. Tevens is het kabinet van mening dat de
				partnerlanden op dit terrein met name ondersteund dienen te worden met
				expertise en niet zozeer met financiële steun. Het kabinet zou in de
				raadsconclusies dan ook duidelijker verwoord willen zien hoe invulling zal
				worden gegeven aan het concept van geïntegreerd grensbeheer.
 Het kabinet steunt de in de mededeling voorgestelde aanmoediging
				tot ratificering door de partnerlanden van de verdragen van de
				Raad van Europa op het gebied van cybercrime,
				witwassen en mensenhandel, zij het slechts voor zover de partnerlanden lid zijn
				van de Raad van Europa. Indien daarvan geen sprake is dient door de lidstaten
				van de Raad van Europa per geval een besluit te worden genomen over verzoeken
				om toetreding tot haar verdragen. Het kabinet is van mening dat dit onderscheid
				beter dient te worden verwoord in de raadsconclusies over de mededeling.