Financiële verantwoording over het jaar 1998; Verslag algemeen overleg op 3 november 1999
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26541, nr. 69

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-12-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26541 nr. 69

17-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26541Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26588Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 541Financiële verantwoordingen over het jaar 199826 588Analyse en aanbevelingen voor verantwoording over beleidsprestatiesnr. 69VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 17 november 1999De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 3 november 1999 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken en minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking over:– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking d.d. 23 juni 1999 inzake financieel
jaarverslag HGIS 1998;– de financiële verantwoording van het ministerie
van Buitenlandse Zaken (V) over het jaar 1998 (26 541, nr. 43);– het rapport bij de financiële verantwoording
1998 van het ministerie van Buitenlandse Zaken (26 541, nr. 44);– het financieel jaarverslag ministerie van Buitenlandse
Zaken en blz. 27/38 van het rapport van de Algemene Rekenkamer inzake analyse
en aanbeveling voor verantwoording over beleidsprestaties (26 588, nrs.
1–2).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) vond
dat met het financieel jaarverslag 1998 vorderingen zijn gemaakt op weg naar
een handzame, toegankelijke uitgave. De toegankelijkheid en de informatievoorziening
moeten echter nog wel verbeterd worden. Het was haar bijvoorbeeld niet duidelijk
waarom de bestedingen in het kader van de ontwikkelingsrelevante exporttransacties
(ORET) en milieu- en economische verzelfstandiging (Miliev) enkele maanden
zijn stopgezet, wat heeft geleid tot een forse onderuitputting. Ook vroeg
zij waarom de ambassades veel minder aan kleine projecten hebben uitgegeven
en waarom het met de nationale hulpactie naar aanleiding van de orkaan Mitch
opgehaalde bedrag niet is verdubbeld, hoewel dat wel was toegezegd.Hoewel een onderuitputting van 289 mln., gelet op het totale bedrag van
de begroting, op zich niet omvangrijk is, wees mevrouw Van Ardenne erop dat
over verschillende aspecten en verschuivingen geen verantwoording wordt afgelegd.
Er is bijvoorbeeld geen zicht op de naleving van de doelstelling van 0,25%
van het BNP voor de minst ontwikkelde landen. Zij drong erop aan om volgend
jaar, mede met behulp van heldere grafieken en overzichten, duidelijk
verantwoording af te leggen over onder- en overschrijdingen en verschuivingen
ten opzichte van de begroting.Om doublures in de informatievoorziening te voorkomen, pleitte mevrouw
Van Ardenne ervoor om de nota over de Homogene Groep Internationale Samenwerking
(HGIS) en het financieel jaarverslag van het ministerie te integreren of beter
op elkaar af te stemmen. Ook constateerde zij dat uit het jaarverslag en de
financiële verantwoording blijkt dat er niet werkelijk sprake is van
een geïntegreerd beleid.Omdat goede gegevens onmisbaar zijn voor de controlefunctie van de Kamer,
drong mevrouw Van Ardenne erop aan om de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer
inzake meetbare doelstellingen en prestaties over te nemen. Als dat niet gebeurt,
zal zij de indiening van een motie overwegen, omdat zij het standpunt van
de ministers dat bepaalde onderdelen van het beleid niet in kengetallen zijn
weer te geven, onbevredigend vond. Op welke punten kan wel met prestatiedoelen
worden gewerkt en is er op de overige punten geen andere manier om de doelmatigheid
van de bestedingen zichtbaar te maken?Mede gelet op de decentralisatie naar de ambassades, sprak mevrouw Van
Ardenne haar bezorgdheid uit over de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde
tekortkomingen op het punt van de automatisering en het financieel beheer.
Welke maatregelen zullen worden genomen om die situatie te verbeteren?Met betrekking tot de geconstateerde structurele tekortkomingen vroeg
mevrouw Van Ardenne hoe de Kamer daarover zal worden geïnformeerd.Tot slot vroeg mevrouw Van Ardenne op welke termijn de minister van Buitenlandse
Zaken de inzichtelijkheid van de Europese structuurfondsen kan vergroten.De heer Van Baalen (VVD) sprak zijn waardering
uit voor het beleid van de bewindslieden en noemde daarbij de komst van het
internationale strafhof naar Den Haag, het feit dat Nederland lid is geworden
van de Veiligheidsraad, de in gang gezette herstructurering van de ontwikkelingsrelaties
en de vermindering van de Nederlandse afdrachten aan de EU.Omdat cijfers in veel gevallen niet veel zeggen en omdat onderschrijdingen
niet per se negatief beoordeeld hoeven te worden, achtte de heer Van Baalen
meer abstractie en minder details gewenst en pleitte hij ervoor om de financiële
verantwoording over 1999 vooraf te laten gaan door een korte management letter.Naar aanleiding van de geconstateerde onrechtmatige uitgaven vroeg de
heer Van Baalen in hoeverre zij een schending van de integriteit betekenen.Ook de heer Van Baalen vroeg aandacht voor de door de Algemene Rekenkamer
geconstateerde tekortkomingen inzake het financieel beheer en benadrukte het
belang van kengetallen voor de beoordeling van de effectiviteit van de multilaterale
hulp. Voorzover die effectiviteit niet in getallen is weer te geven, bepleitte
hij assessments door onafhankelijke instituten; in bepaalde gevallen kan daarbij
ook expertise van buiten de inspectie nodig zijn. In verband met de vrij beperkte
omvang van de Nederlandse hulp aan Indonesië en de daarmee samenhangende
geringe meetbaarheid van de effectiviteit van die hulp, deed hij de suggestie
om op dat punt samen met andere donoren tot een bepaalde meting te komen.Naar aanleiding van de onderuitputting op het punt van door ambassades
uitgevoerde projecten, vroeg de heer Van Baalen of die onderuitputting structureel
is of dat inmiddels verbetering is opgetreden. Ook vroeg hij of de voorschotten
voor OS-projecten nog steeds gegeven worden zonder deugdelijke accountantsverklaring.Op het punt van de meting van de doelen, prestaties en uitgaven van de
structuurfondsen opperde de heer Van Baalen de mogelijkheid om op basis
van de ervaringen van dit jaar een pilotproject op Europees niveau te starten.Met betrekking tot het nieuwe personeelsbeleid vroeg de heer Van Baalen
of horizontale instroming, ook op het niveau van ambassadeurs, tot de mogelijkheden
behoort en hoe dat nieuwe beleid op het departement beoordeeld wordt.Omdat het hervormingsproces van de VN stagneert, vroeg de heer Van Baalen
wat er wordt gedaan om dat proces weer op gang te helpen.Tot slot vroeg de heer Van Baalen in hoeverre het ministerie van Buitenlandse
Zaken in het kader van het programma Maatschappelijke transformatie (het Matra-programma)
de resultaten van het op samenwerking met Midden- en Oost-Europa gerichte
programma van de Nederlandse politieke partijen beoordeelt.De heer Hoekema (D66) constateerde dat op
het punt van de financiële verantwoording en de publieksfunctie van de
desbetreffende stukken veel is verbeterd.Met betrekking tot de kengetallen en prestatiegegevens erkende de heer
Hoekema dat het lastig te controleren is of het ontvangende land het hulpgeld
in feite niet voor onbedoelde zaken gebruikt, bijvoorbeeld voor defensie.
Toch pleitte hij ervoor om op meer terreinen via evaluatie meer concreet inzicht
te geven in de prestaties van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking, ook
al omdat hij niet veel voelde voor inschakeling van onafhankelijke onderzoeksinstituten.
Naast evaluatie achtte hij ook het formuleren van algemene bij voorkeur meetbare
doelstellingen van belang.De heer Hoekema vroeg op welke termijn de achterstand op het punt van
de verzelfstandiging van de buitenlandse posten en het onderhoud van de gebouwen
zal worden ingelopen.Over de onderschrijdingen bij de HGIS en het departement als geheel sprak
de heer Hoekema zijn bezorgdheid uit, met name op het punt van ORET/Miliev,
de reproductieve gezondheidszorg en het 20–20-programma. Hoe komt het
dat bepaalde landenprogramma's nog niet volledig zijn ontwikkeld of uitgevoerd
en was dat halverwege het jaar niet te voorzien? Was het, toen duidelijk werd
dat bijvoorbeeld het bedrijfslevenprogramma in Azië en Rusland door de
Aziëcrisis niet volledig uitgevoerd zou kunnen worden, niet mogelijk
om flexibel op te treden en het geld in andere categorieën effectief
in te zetten? Had de onderuitputting op het punt van vredesoperaties bijvoorbeeld
niet kunnen leiden tot een poging om een financiële bijdrage te leveren
aan een Afrikaanse vredesmacht?Op het punt van de Europese structuurfondsen vroeg de heer Hoekema hoe
de inzichtelijkheid daarvan zal worden verbeterd.Tot slot sprak de heer Hoekema zijn tevredenheid uit over de norm van
1,1% van het BNP voor de uitgaven van de HGIS, omdat de financiële ruimte
voor de desbetreffende belangrijke aspecten van het buitenlands beleid daardoor
meestijgt met de economische groei. Dat is een buitenlands-politieke verworvenheid
die in het buitenland niet onopgemerkt zal blijven.Mevrouw Dijksma (PvdA) sloot zich aan bij
de complimenten voor de aangebrachte verbeteringen op het punt van de toegankelijkheid,
bijvoorbeeld via de publieksuitgave over de ontwikkelingssamenwerking, maar
achtte voor een minder technisch, echt politiek verantwoordingsdebat in mei
2000 en voor een betere financiële en inhoudelijke beoordeling van de
beleidsresultaten meer verbeteringen noodzakelijk. De oorzaken en de beoordeling
van onder- en overschrijdingen dienen bijvoorbeeld duidelijker aangegeven
te worden.Met name over de onderschrijdingen op het punt van de afdrachten aan de
EU, het hoofdterrein van het algemeen buitenlands beleid en de HGIS vroeg
mevrouw Dijksma nadere informatie. Vloeien de desbetreffende bedragen terug
of worden zij voor nieuwe uitgaven ingezet?Mevrouw Dijksma erkende dat de prestaties met name bij ontwikkelingssamenwerking
vaak moeilijk zijn na te gaan, maar achtte het wel degelijk mogelijk om interessante
kengetallen te leveren, bijvoorbeeld het aantal mensen dat met een bepaald
project geholpen wordt. Zij opperde de mogelijkheid van een apart overleg
over de vraag welke kengetallen voor de Kamer van belang zijn voor de beoordeling
van projecten.Mede gelet op de onderschrijding van de begrote uitgaven van ambassades,
vroeg mevrouw Dijksma of de kwaliteit van hun werk wordt beïnvloed door
het feit dat zij als gevolg van de herijking steeds meer werk moeten verrichten.
Zij pleitte in dit kader voor een discussie over de vraag of de effectiviteit
kan worden vergroot door een andere verdeling van het personeel tussen het
ministerie en de posten in het veld; daarbij wees zij erop dat er meer themadeskundigen
voor het bilaterale landenbeleid nodig zijn.Ook mevrouw Karimi (GroenLinks) sprak haar
waardering uit voor de verbeterde inzichtelijkheid van de relatie tussen de
begroting en de realisatie, maar betreurde dat niet duidelijk is in hoeverre
bewuste keuzes een rol hebben gespeeld bij afwijkingen van de begroting. Een
goede beoordeling van bijvoorbeeld de onderschrijdingen is niet mogelijk,
omdat de oorzaken daarvan niet worden aangegeven. Wat gebeurt er overigens
met het als gevolg van de onderschrijdingen niet uitgegeven geld?Omdat een relatie wordt gelegd tussen de verbetering van het financiële
beheer en de onderschrijding van de begrote uitgaven van de ambassades, vroeg
mevrouw Karimi of die onderuitputting niet te voorzien was en voorkomen had
kunnen worden door investeringen ten behoeve van een beter financieel beheer.
Is er al zicht op de ontwikkelingen die tot nu toe in 1999 hebben plaatsgevonden
en zijn inmiddels stappen gezet om het probleem op het punt van het financieel
beheer op te lossen?Ook mevrouw Karimi vond het standpunt van de ministers inzake kengetallen
onbevredigend en hechtte groot belang aan een discussie over de identificatie
van prestatiegegevens, juist omdat de in het ontwikkelingsbeleid doorgevoerde
veranderingen bedoeld zijn om de effectiviteit te vergroten. Er zou bijvoorbeeld
naar de betrokkenheid van de lokale actoren gekeken kunnen worden; op het
punt van multilaterale hulp zou de relatie tussen overheadkosten en de uitgaven
aan concrete projecten en doelen aangegeven kunnen worden en als in het kader
van bilaterale programma's multilaterale organisaties worden ingezet, zou
het interessant zijn om te weten waarom daarvoor wordt gekozen en wat de relatie
is tussen het via die organisaties bestede bedrag en het desbetreffende budget
van de ambassade.Met betrekking tot de gekwantificeerde doelstellingen vroeg mevrouw Karimi
hoe precies wordt berekend of zij zijn gerealiseerd. Naar aanleiding van de
aankondiging dat in de begroting voor 2000 geen budgettaire sturing via de
doelstellingen meer zal plaatsvinden, vroeg zij welk verschil dit maakt ten
opzichte van 1998.Het antwoord van de regeringDe minister van Buitenlandse Zaken dankte
de commissie voor de complimenten voor de grotere inzichtelijkheid van de
financiële verantwoording. De verklaring voor deze verbetering moet worden
gezocht in de vorig jaar door de Kamer gemaakte kritische opmerkingen en in
de inspanningen van de betrokken medewerkers van het ministerie. Er is nog
een lange weg te gaan, maar het streven is gericht op verdere verbetering
en op de structurele inbedding van het financieel beheer.De minister merkte op dat naar aanleiding van de herijking in de afgelopen periode wel degelijk een groter accent op de buitenlandse
posten is gelegd ten opzichte van het departement en dat aan deze accentverschuiving
prioriteit gegeven zal blijven worden. Zowel op het punt van het beheer als
op het punt van beleid is de personele bezetting van de posten uitgebreid
met 50 fte's; de lokale krachten zijn met 60 fte's uitgebreid. Bovendien is
het gelukt om bij de voorbereiding van de begroting voor 2000 meer geld te
krijgen voor het consulaire werk.Omdat de HGIS-nota niet alleen betrekking heeft op het ministerie van
Buitenlandse Zaken, maar ook op diverse andere departementen, achtte de minister
doublures met het financieel jaarverslag van het ministerie van Buitenlandse
Zaken onontkoombaar. Hij wees erop dat het financieel jaarverslag nog meer
evalueert en mede daardoor dikker is dan vorig jaar.Met betrekking tot de HGIS erkende de minister dat af en toe nog problemen
rijzen op het punt van de politieke aansturing en de politisering van een
aantal thema's. Die problemen kunnen alleen opgelost worden via intensivering
van de contacten tussen de betrokken ministers; hij verzekerde dat hij zal
pogen om op dit punt meer sturing te geven en sprak de wens uit dat dankzij
de met de HGIS tot stand gebrachte organisatorische verandering en kruisbestuiving
ook de integratie van het beleid zal worden bevorderd, mede omdat juist de
uitbreiding van het budget voor de HGIS het noodzakelijk maakt om het beleid
kritisch te beoordelen. Ten aanzien van diverse programma's moet bijvoorbeeld
worden nagegaan of het geld daarmee op de juiste wijze wordt besteed.In dit verband wees de minister erop dat het in verband met de prioriteit
die mede door het stabiliteitspact voor de Balkan aan Midden- en Oost-Europa
gegeven zal worden, sowieso noodzakelijk is om na te gaan of de hulp via programma's
als Matra en het programma Samenwerking met Oost-Europa (PSO) op de juiste
plaatsen terechtkomt; het PSO en Matra maken overigens deel uit van het stabiliteitspact
en bevatten onder meer de preaccessiesteun. Veel Midden- en Oost-Europese
landen zijn geen DAC-landen en daarom moet ten behoeve van de macro-economische
steun aan die landen ruimte vrijgemaakt worden binnen de niet tot de official
development assistance (ODA) behorende uitgaven; daarbij zal ook kritisch
gekeken moeten worden naar de uitgaven aan vredesoperaties. Binnenkort zal
de Kamer overigens een brief over het stabiliteitspact ontvangen.Met betrekking tot de onderuitputting van 289 mln. bij de HGIS deelde
de minister mee dat vooral programma's van Economische Zaken daarbij een rol
hebben gespeeld. Bij de HGIS mag de onderuitputting tot een maximumbedrag
van 300 mln. worden meegenomen, waarbij 50% naar het eerstvolgende begrotingsjaar
gaat en 25% naar zowel het tweede als het derde begrotingsjaar. In die nieuwe
begrotingsjaren krijgt dit geld opnieuw de bestemming die het oorspronkelijk
had. Op dat punt is er dus een zekere flexibiliteit; flexibiliteit tussen
ODA- en non-ODA-uitgaven is echter niet mogelijk.Omdat de prestatiemeting zowel voor de Kamer als voor de regering van
groot belang is om het beleid zo nodig bij te kunnen sturen en omdat diverse
commissieleden bruikbare suggesties hebben gedaan, stemde de minister ermee
in om daarover op niet al te lange termijn een apart overleg in de sfeer van
een wederzijdse briefing te voeren. Desgevraagd zegde hij toe dat de Kamer
ten behoeve van dat overleg de dummybegroting voor 2001, die in februari 2000
klaar moet zijn, zal ontvangen. Hoewel de effectiviteit van bepaalde uitgaven,
bijvoorbeeld de Nederlandse bijdrage aan de NAVO-waarnemingsmissies in Oost-Europa,
niet in kengetallen is weer te geven, worden overigens daar waar mogelijk
kengetallen gebruikt; in de begroting voor 2000 worden bijvoorbeeld doelmatigheidskengetallen
verbonden aan de visumverlening. Bovendien vinden evaluaties plaats en worden
organisaties doorgelicht, waarbij ook externe deskundigen worden ingeschakeld.
Ook de nota van de minister van Financiën over beleidsbegroting
en -verantwoording kan bijdragen aan een betere koppeling en sturing van beleid,
prestatie en geld.Met betrekking tot de automatisering bevestigde de minister dat het huidige
financiële systeem weliswaar nog toereikend is voor de basisfuncties,
maar wel vervangen moet worden. Er wordt gewerkt aan een geïntegreerd
managementinformatiesysteem. Vanwege zijn complexiteit en vanwege het feit
dat dit soort ingrijpende veranderingen binnen een organisatie vaak niet door
iedereen wordt toegejuicht, zal dit systeem in nauwe samenwerking met het
ministerie van Financiën geleidelijk worden ingevoerd. Recent is besloten
dat de ambtelijke top en de ministeriële staf regelmatig aandacht aan
dit onderwerp zullen besteden; aan de ambtelijke staf wordt bovendien een
deskundige toegevoegd die verantwoordelijk zal zijn voor de invoering van
dit systeem. Er is op dit punt dus een hechte koppeling tussen beleid en beheer
en het punt heeft de politieke aandacht; ook aan de begeleiding en de opleiding
wordt veel aandacht besteed.Ten aanzien van de Europese structuurfondsen merkte de minister op dat
besteding van de bijdragen uit die fondsen vooral een zaak is van de ministeries
van Economische Zaken, Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, Sociale Zaken en
Werkgelegenheid en veel decentrale overheden. Het ministerie van Buitenlandse
Zaken is met name verantwoordelijk voor het binnenhalen van die bijdragen;
samen met het coördinerende ministerie van Financiën wordt vervolgens
zicht op die gelden gehouden. Daarover zal in mei 2000 een eindrapportage
plaatsvinden, mede omdat duidelijk is geworden dat dit een gevoelig onderdeel
van het beleid is. Daarmee wordt voldaan aan de aanbeveling van de werkgroep-Van
Zijl.De achterstand op het punt van het onderhoud van de gebouwen van Nederlandse
vertegenwoordigingen hangt onder meer samen met aanbestedingsprocedures en
de complexiteit van de lokale wet- en regelgeving. De desbetreffende middelen
worden via de eindejaarsmarge voor hetzelfde doel doorgeschoven naar 2000
en 2001. Er zijn overigens in totaal dertien regionale technische steunpunten
op ambassades ingesteld die problemen kunnen signaleren of oplossen.De minister deelde mee dat in het algemeen alle medewerkers van het departement
inmiddels tevreden zijn met de vele veranderingen op het punt van het personeelsbeleid.
De vernieuwingen, gericht op het doorbreken van geijkte carrièrepatronen,
zullen hier en daar pijn doen, maar de organisatie onderschrijft dat zij moeten
worden voortgezet. Met name op het punt van de bevordering van de mobiliteit
vervult het departement een voorbeeldfunctie voor andere departementen. Juist
met het oog op de gewenste veranderingen moet optimaal gebruik worden gemaakt
van het op het departement aanwezige talent; alleen als voor een bepaalde
functie niet kan worden geput uit het eigen potentieel of uit het bredere
potentieel van de rijksdienst, zal extern worden geworven.Tot slot zegde de minister toe dat in de volgende financiële verantwoording
ook zal worden ingegaan op de geconstateerde structurele tekortkomingen.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
wees erop dat het financiële management van het ORET-programma heel lastig
is vanwege de vele daaraan verbonden onzekerheden. Na de committering moet
immers worden nagegaan of de investeringen ontwikkelingsrelevant en commercieel
niet haalbaar zijn en of het ontvangende land de benodigde financiën
kan opbrengen. Vaak komt dus alsnog een kink in de kabel, ook omdat het ontvangende
land uiteindelijk van de desbetreffende investeringen kan afzien; dat laatste
is door de Aziëcrisis vrij vaak gebeurd. Er moet echter altijd rekening
worden gehouden met de mogelijkheid dat de committeringen wél tot daadwerkelijke
uitgaven zullen leiden. Toen in 1998 sprake bleek te zijn van een overcommittering,
kon de toenmalige minister dus niets anders doen dan een committeringsstop
afkondigen. Dat gebeurde overigens pas toen al een overschrijding
met tientallen miljoenen guldens had plaatsgevonden, omdat werd gehoopt dat
bepaalde committeringen zouden wegvallen; in de rest van het jaar gingen vervolgens
onverwacht veel projecten niet door, wat leidde tot de geconstateerde onderuitputting.
Juist ter voorkoming van een nieuwe overcommittering is een groot deel van
de eindejaarsmarge van 1998 doorgeschoven naar ORET, maar de uitgaven blijven
opnieuw bij de verwachtingen achter. Op een gegeven moment kan dit er natuurlijk
toe leiden dat eindejaarsmarges niet meer naar ORET worden doorgeschoven,
maar als binnen een bepaald werelddeel bepaalde projecten niet doorgaan, wordt
wel geprobeerd om het geld binnen dezelfde groep instrumenten elders te besteden.
Bij het bedrijfslevenprogramma is dat echter lastig, omdat het programma Samenwerking
opkomende markten een zeer lange aanlooptijd heeft.De minister benadrukte dat onderschrijding van de begrote uitgaven niet
altijd slecht hoeft te zijn. Als men de ownershipgedachte en de specifieke
situatie in het ontvangende land serieus neemt, moet voor het overleg met
dat land soms immers meer tijd worden uitgetrokken. Dit jaar zal daardoor
waarschijnlijk weer sprake zijn van een vrij grote onderschrijding, maar door
de systematiek van de eindejaarsmarge is dit niet erg; bovendien is er geen
gebrek aan andere goede bestedingsmogelijkheden.Met betrekking tot de onderschrijding op het punt van de ambassadeprojecten
merkte de minister op dat op pagina 75 van de financiële verantwoording
voor een groot aantal ambassades de onderschrijding wordt verklaard. De institutionele
capaciteit in de ontvangende landen is vaak een groot probleem. Bij projecten
op het gebied van het milieu is er vaak nog een ander probleem: ook als met
Nederlandse hulp institutionele capaciteit is opgebouwd, blijkt het ontvangende
land vaak onvoldoende prioriteit aan het milieu te geven. Om het geld dan
toch ten goede te laten komen aan het milieu, is een lijst gemaakt van landen
waar milieu-investeringen wel effectief worden besteed. Desgevraagd zegde
de minister toe dat voortaan in de artikelsgewijze toelichting meer informatie
zal worden gegeven over dit soort verschuivingen van de investeringen.Door de minister werd tegengesproken dat ambassades problemen hebben door
een te zware werklast. Zij creëren immers hun eigen werklast; er wordt
keihard gewerkt, maar men doet dat enthousiast. Bovendien komen door het nieuwe
landenbeleid veel fte's vrij die voor een deel gebruikt zouden mogen worden
voor versterking van de posten. Afgezien van ambassades die voorheen geen
OS-afdeling hadden, blijkt dat echter nauwelijks nodig te zijn, mede omdat
de ambassades door het nieuwe beleid veel minder projectmanagers nodig hebben.
Als er sprake is van een tijdelijk sterk vergrote werklast, krijgt de desbetreffende
post wel tijdelijk extra personeel.Mede omdat het door de accentverschuiving van thema's naar landenallocaties
makkelijker wordt om duidelijke gegevens te verstrekken over de hulp aan bepaalde
landencategorieën, zegde de minister toe dat voortaan elk jaar inzicht
zal worden geboden in de naleving van de doelstellingen ten aanzien van de
minst ontwikkelde landen en de landen in sub-Sahara-Afrika. De desbetreffende
gegevens van 1998 zullen worden opgenomen bij de verantwoording over 1999.Ten aanzien van de kengetallen erkende de minister dat de resultaten van
het nieuwe beleid over een paar jaar aangetoond moeten kunnen worden. Ook
de Algemene Rekenkamer beseft echter dat prestatiemeting nog een probleem
is, vooral als er meer donoren zijn. Bij individuele projecten worden duidelijke
doelstellingen vermeld, maar het is ondoenlijk om de doelstellingen van alle
projecten samen te voegen en zelfs bij individuele projecten is het lastig
om de door Nederland geleverde bijdrage aan het bereikte resultaat afzonderlijk
te meten. Het probleem wordt nog lastiger door de accentverschuiving van projecten
naar begrotingssteun. Er kunnen doelstellingen aan die steun worden
verbonden, maar het is lastig om de Nederlandse prestatie te meten, omdat
de resultaten sterk afhangen van de prioriteiten van de ontvangende regering
en de sociaal-culturele situatie van de lokale bevolking. Bovendien kan alleen
als er een totaaloverzicht is van de overheidsuitgaven van het ontvangende
land en van de prioriteiten binnen de beleidssectoren, worden nagegaan of
de Nederlandse hulp in de juiste sector wordt besteed en of er sprake is van
budgettaire fungibiliteit; daarom is inzicht in de overheidsuitgaven nu een
keiharde voorwaarde voor de hulp; de ontvangende landen, het IMF en de Wereldbank
hebben op dat punt nog veel werk te verrichten. Daarnaast moeten de ontwikkelingslanden
worden geholpen bij het verbeteren van hun statistisch materiaal op het punt
van human development.In dit verband verzekerde de minister dat de inspectie ontwikkelingssamenwerking
en beleidsevaluatie (IOB) volstrekt onafhankelijk is en ten behoeve van de
inspectie in de ontvangende landen onafhankelijke lokale teams inhuurt. Het
door haar geïnitieerde beleid is geheel gebaseerd op inspectierapporten
en zij kan erop aangesproken worden dat zij adviezen van de inspectie moet
opvolgen. Het is niet mogelijk om als enige donor kengetallen te hanteren,
maar vooralsnog zijn Nederland en de Wereldbank de enige donoren met een volstrekt
onafhankelijke inspectie. Daarom stimuleert de minister bij alle multilaterale
donoren, met name bij de EU, de komst van onafhankelijke inspectiediensten.Op het punt van het 20–20-programma benadrukte de minister het belang
van het totaalbeeld, de ownershipgedachte en de behoefte van het ontwikkelingsland:
het gaat niet om de vraag welke bijdrage Nederland precies levert, maar om
de vraag of er als gevolg van de prioriteiten van het ontwikkelingsland en
van de totale donorgemeenschap voldoende geld is voor het gewenste doel. Het
is dus niet belangrijk als de Nederlandse bijdrage onder de 20% blijft, maar
uit de jaarplannen blijkt dat onderwijs een vrij populaire sector is; waarschijnlijk
zal Nederland de bijdrage van 20% dus wel halen. Medio november zal, zoals
afgesproken, aan de Kamer worden gerapporteerd over de totale vraag van de
betrokken ontwikkelingslanden.De minister deelde mee dat de aparte nota over multilaterale hulp al was
toegezegd en geschreven toen zij vernam dat de Algemene Rekenkamer en de heer
Van Zijl zo'n nota bepleitten. In die nota, die de Kamer op korte termijn
zal ontvangen, wordt bevestigd dat veel beter moet worden gekeken naar de
kwaliteit van de multilaterale kanalen en dat de «multi/bi-hulp»
moet worden vervangen door partnershipprogramma's.Tot slot uitte de minister haar grote verontwaardiging over de aantijging
dat zij een toezegging om het door de nationale hulpactie na de orkaan Mitch
opgehaalde bedrag te verdubbelen, niet is nagekomen. Ten eerste was het algemeen
bekend dat haar toezegging gold voor het bedrag dat tot 1 december 1998 bijeengebracht
zou worden. Ten tweede wisten de samenwerkende hulporganisaties vanaf het
begin dat de minister zich het recht voorbehield om zelf kanalen te kiezen.
De Nederlandse hulporganisaties vormen immers een beperkt kanaal: zij zijn
vooral in Nicaragua actief en stedenbanden, die om historische redenen tot
stand zijn gekomen, hebben geen relevantie voor de door Mitch gevolgde koers.
Daarom is gebruikgemaakt van al bestaande contacten met lokale NGO's die gebieden
bestrijken waar de Nederlandse NGO's niet actief zijn. Ten derde kon de oproep
van de VN niet worden genegeerd; dat kanaal heeft trouwens goed gewerkt. Ten
vierde hebben de organisaties die dit verwijt maken, destijds zelf gepleit
voor extra schuldkwijtschelding. Ten vijfde hebben de samenwerkende hulporganisaties
vanaf het begin gezegd dat het geld niet alleen voor noodhulp, maar ook voor
wederopbouw bestemd zou zijn; overigens wordt macro-economische schuldverlichting
in Nederland al jarenlang beschouwd als een vorm van noodhulp, ook al is dat
op zich merkwaardig en wordt dat nu veranderd. Nadere gedachtewisselingMevrouw Van Ardenne-van der Hoeven meende
dat de minister voor Ontwikkelingssamenwerking op het punt van de hulp naar
aanleiding van Mitch ten minste onzorgvuldig heeft gehandeld, omdat zij alleen
al door haar deelname aan het tv-programma de indruk heeft gewekt dat de Nederlandse
overheid de opbrengst ten behoeve van de hulporganisaties zou verdubbelen.
Zij riep de minister op om de Nederlandse gevers in soortgelijke gevallen
voortaan meer duidelijkheid te verschaffen. Gelet op de kritiek op het UNDP,
vond zij het daarnaast onjuist dat een deel van de Nederlandse hulp via die
organisatie is verstrekt. Omdat een deel van de Nederlandse hulp via particuliere
organisaties is verstrekt, begreep zij bovendien niet waarom geen gebruik
kon worden gemaakt van Nederlandse organisaties.De heer Van Baalen (VVD) erkende dat de IOB
onafhankelijk is, maar was verheugd over het feit dat daarnaast ook externe
expertise wordt ingewonnen.Met betrekking tot de samenwerking van Nederlandse politieke partijen
met Midden- en Oost-Europese landen in het kader van het PSO pleitte de heer
Van Baalen voor hervatting van het inhoudelijk overleg daarover met het ministerie
van Buitenlandse Zaken.De heer Hoekema (D66) vroeg aandacht voor
het probleem dat de flexibiliteit van de uitgaven beperkt: Nederland zou bijvoorbeeld
een Afrikaanse vredesoperatie wel willen steunen, maar dat is moeilijk omdat
Nederland er zelf niet aan deelneemt en omdat het niet om ODA-uitgaven gaat.Daarnaast waarschuwde de heer Hoekema voor overschrijding van de eindejaarsmarge
van 300 mln., omdat dan geld voor buitenlands beleid verloren gaat.Tot slot verzocht de heer Hoekema om op een later tijdstip te worden geïnformeerd
over de vraag waar de door het nieuwe landenbeleid vrijkomende fte's worden
ingezet.Mevrouw Dijksma (PvdA) was verheugd over het
afgesproken aparte overleg over de prestatiemeting.Wat de hulpverlening na Mitch betreft, benadrukte mevrouw Dijksma dat
het belangrijkste is dat de slachtoffers werkelijk hulp krijgen en dat men
niet moet vervallen in een institutionele discussie.Mevrouw Karimi (GroenLinks) constateerde dat
de minister voor Ontwikkelingssamenwerking zich sterk concentreert op de relatie
met regeringen en op de institutionele capaciteit, hoewel de ambassades ook
andere kanalen dan de regeringen gebruiken om het geld te besteden.Ook mevrouw Karimi had geen moeite met het feit dat de hulp na Mitch niet
alleen via de samenwerkende hulporganisaties is verstrekt; volgens haar waren
zij daar inderdaad vanaf het begin van op de hoogte. Wel vroeg zij of de schuldverlichting
na de ramp werkelijk extra hulp was en of de schuldverlichting in 1998 dus
een groter bedrag omvatte dan de schuldverlichting in 1997.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
onderstreepte dat de Nederlandse gevers iets wilden doen voor de slachtoffers
van Mitch en niet voor institutionele ego's. Bij de keuze van de kanalen moest
het bereiken van de slachtoffers dan ook vooropstaan. Zij benadrukte dat de
Novib net als de Kamer steeds van de afspraken op de hoogte is geweest; wellicht
heeft de komst van een nieuwe directeur bij de Novib tot misverstanden geleid.
Wat het UNDP betreft: de nota over de multilaterale kanalen meldt dat die
organisatie in de nasleep van gewelddadige conflicten of rampen
wel degelijk goed werk kan verrichten; bovendien vertonen alle multilaterale
organisaties een sterk wisselend beeld dat afhankelijk is van de kwaliteit
van de organisatie op het specifieke lokale niveau. De schuldverlichting kwam
inderdaad bovenop de gebruikelijke hulp en had zonder de ramp zeker niet plaatsgevonden;
bovendien heeft Nederland bijgedragen aan een extra afschrijving door de Wereldbank.Tot slot merkte de minister op dat haar opmerking over het institutionele
capaciteitsprobleem in het kader van de onderschrijding bij de kleine ambassadeprojecten
vooral betrekking had op de lokale NGO's en niet op de landelijke overheden.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den
Berg (SGP), Ter Veer (D66), Van Middelkoop (GPV), Apostolou (PvdA), Voorhoeve
(VVD), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, Hessing
(VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen (SP),
M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Van den Doel (VVD), Koenders
(PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Van der Knaap (CDA), Ross-van Dorp (CDA),
Karimi (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Timmermans (PvdA), Wilders (VVD). Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Rouvoet (RPF), Belinfante (PvdA), Patijn (VVD), Visser-van Doorn (CDA),
Zijlstra (PvdA), Eurlings (CDA), Cherribi (VVD), De Haan (CDA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks), Gortzak (PvdA), Remak
(VVD), Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Van den Akker (CDA), Leers (CDA),
Rosenmöller (GroenLinks), Duivesteijn (PvdA), Feenstra PvdA), Balemans
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26541-69.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl