Aanpak Wijken; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30995, nr. 62

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-12-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

30995 nr. 62

15-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieVoorzitter: Van BochoveVoorzitter: Van GentAntwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30995Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 86 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 995Aanpak Wijkennr. 62VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 15 december 2008De algemene commissie Wonen, Wijken en Integratie1 heeft op 13 november 2008 overleg gevoerd met minister Vogelaar
voor Wonen, Wijken en Integratie over:– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 1 juli 2008 inzake Beleidsinformatiestructuur krachtwijkenbeleid
(30 995, nr. 50);– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 1 juli 2008 inzake studie naar de oorzaken van de
teruggang in vroegnaoorlogse wijken (30 995, nr. 51);– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 2 juli 2008 inzake afschrift van de brief aan het
college van Burgemeester en Wethouders van Capelle aan den IJssel over stedelijke
vernieuwing (2008Z01300);– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 3 juli 2008 inzake Wijziging Besluit Centraal Fonds
voor de Volkshuisvesting in verband met subsidie toegelaten instellingen voor
wijkenaanpak (30 995, nr. 53);– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 10 juli 2008 inzake mogelijkheden om in regelgeving
voor bijzondere projectsteun voor de 40 wijken rekening te houden met eventuele
fusieprikkels (30 995, nr. 55);– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 10 juli 2008 inzake de Outcomemonitor Krachtwijken
(30 995, nr. 54);– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 11 september 2008 inzake reactie op rapport Krachtwijken
met Karakter (30 995, nr. 58);– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 10 november 2008 inzake Voortgangsrapportage wijkenaanpak
2008 (30 995, nr. 60);– het rapport/de brief van de Algemene Rekenkamer
d.d. 9 oktober 2008 inzake KrachtwijkenMonitoring en verantwoording van
het beleid (31 723, nr. 1 en 2).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: Van GentGriffier: Van der LeedenVragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Depla (PvdA): Voorzitter. Iedereen
wil een fijne buurt om in te wonen. Velen zetten zich daar zelf voor in. In
veel Nederlandse buurten ontstaat iets moois, in te veel buurten echter nog
niet. Daar zijn de problemen zo groot dat bewoners ze niet zonder steun kunnen
oplossen. Daarom is het kabinetsbrede programma voor de krachtwijken gestart.
Iedere Nederlander verdient een goede buurt. Vandaag staat de eerste voortgangsrapportage
op de agenda.De straat is van iedereen. Mensen moeten zich thuis en veilig voelen in
hun eigen straat en buurt. Dat is een voorwaarde voor een sterke buurt waar
bewoners in staat zijn om zichzelf te redden, prettig samen te leven en de
problemen in een buurt op te lossen. Als dat niet het geval is, zullen de
mensen die de verhuiswagen kunnen betalen blijven vertrekken, en zal de wijk
verder afglijden. Aan de andere kant moeten wij voorkomen dat wij door grootschalige
sloopprojecten de problemen naar andere buurten verplaatsen. Daarom is het
terecht dat de wijkaanpak in de eerste plaats gericht is op veiligheid en
in de tweede plaats op het sterker maken van de mensen door ze aan het werk
te krijgen, het onderwijs te verbeteren en hun problemen helpen op te lossen.Tegen die achtergrond is het positief dat het CWI concludeert dat de daling
van het aantal mensen zonder werk in de 40 wijken langer heeft doorgezet dan
gemiddeld in Nederland.Mevrouw Van der Burg (VVD): Heeft de heer
Depla gezien van welke datum de CBS-gegevens zijn?De heer Depla (PvdA): Ja.Mevrouw Van der Burg (VVD): De cijfers dateren
uit 2007. Dat lijkt mij een erg snel effect van het beleid van deze minister.
Wordt er niet met de verkeerde veren gepronkt?De heer Depla (PvdA): Ik pronk niet met veren,
ik beschrijf en concludeer dat wij in sommige buurten de goede kant opgaan.
Dat vind ik belangrijk. Wiens veren dat betreft interesseert mij niet. Waar
ik mij wel zorgen om maak, is dat net in de buurten waar het met de werkgelegenheid
de goede kant opgaat, de eerste klappen dreigen te vallen nu het slechter
met de economie gaat. Ik ben niet bezig met alles waar ik tevreden over ben,
als een veer te zien die aan de een of de ander moet worden uitgedeeld. De
kern van de aanpak in de buurten is dat de mensen uiteindelijk zelf het heft
in handen nemen.Om waterbedeffecten te voorkomen, wordt 60 mln. beschikbaar gesteld voor
buurten die dreigen af te glijden. Er kan worden geleerd van de aanpak in
de 40 wijken en er kan worden geprofiteerd van het participatiefonds en de
nieuwe wet voor de aanpak van extreme overlast.Ook op het gebied van veiligheid zie ik positieve resultaten. Illegale
verhuur wordt aangepakt. De negatieve straatcultuur wordt doorbroken met straatcoaches.
Ik was afgelopen vrijdag met enkele collega’s in Kanaleneiland. De straatcoaches
vertelden dat zij een halfjaar geleden nog kinderen van vier jaar ’s
avonds rond elven op straat aantroffen. Dat zijn kinderen die opgroeien in
een straatcultuur waar asociaal gedrag, vernielingen en diefstal de norm zijn.
Dan moet je niet gek opkijken dat kinderen steeds jonger het criminele pad
opgaan. De kinderen werden aangesproken, naar huis gebracht en ook de ouders
werden aangesproken. Dat was twee, drie keer nodig. Nu zijn er ’s avonds
al een stuk minder kleine kinderen op straat. Kortom, het is het doorbreken
van de negatieve straatcultuur en het versterken van de thuiscultuur
en schoolcultuur. Het gaat om het verheffen van mensen zodat zij kansen krijgen
om op eigen kracht succesvol in onze samenleving mee te doen. Dat is de weg
waarlangs wij de komende tijd de verbeteringen graag doorgezet zien worden.De minister schrijft dat haar centrale boodschap is dat het gaat om investeren
in stenen en mensen. Wat ons betreft staan mensen voorop. Tegen die achtergrond
is het positief dat de Rekenkamer constateert dat corporaties meer gaan investeren
in sociale en economische maatregelen. Dus mensen voorop en niet de stenen.
Natuurlijk moeten slechte huizen worden vervangen. En natuurlijk moeten mensen
die stijgen op de maatschappelijke ladder ook een huis kunnen vinden in hun
eigen buurt. Dan moet je betaalbare koophuizen voor hen bouwen. En natuurlijk
willen wij meer gemengde wijken en de segregatie bestrijden. Wij willen voorkomen
dat je aan iemands postcode kunt zien wat zijn sociaaleconomische positie
is.Dat kan ook op andere manieren dan via sloop/nieuwbouw. Ik denk aan gerichte
woonruimteverdeling, verkoop van woningen , renovatie, etc. Ik maak mij er
zorgen over dat in de WijkActiePlannen te veel gesloopt wordt. Volgens de
cijfers van het CFV is het het voornemen om in de 40 wijken het aantal te
slopen woningen met een factor 2,5 te laten stijgen. Dat is zorgwekkend omdat
mensen het gevoel kunnen krijgen dat zij moeten wijken voor de rijken. Gemeenten
moeten voorzichtig en zorgvuldig omgaan met sloop. De PvdA vindt dat bewoners
beter bij de plannenmakerij en besluitvorming betrokken moet worden. Bij de
begrotingsbehandeling zullen wij met voorstellen komen.Wij maken ons zorgen over de uitvoeringskracht van alle organisaties die
het verschil in de buurt moeten gaan maken. De mooie plannen moeten geen papieren
werkelijkheid blijven. Ik hoor van veel bewoners dat zij zich daar zorgen
over maken. Er zijn mooie projecten achter de voordeur om mensen te helpen
met het oplossen van hun problemen. Maar ik hoor ook in een gemeente dat ze
nu wel alle mensen bezoekt, maar dat het backoffice om de problemen op te
lossen nog niet op orde is. De instanties werken nog steeds even verkokerd
als daarvoor. Problemen worden verzameld maar nog steeds niet opgelost. Hetzelfde
geldt voor de vele organisaties die vooral met dossiers van probleemgezinnen
aan het schuiven zijn in plaats van achter het bureau vandaan te komen, erop
af te gaan, aan te bellen, aan te spreken en actie te ondernemen. Het is daarom
goed dat het kabinet doorbraakprojecten heeft geformuleerd. Kan de minister
uitleggen waarom zij als eerste de verkokering wil aanpakken op het gebied
van multiprobleemgezinnen, werk voor laaggeschoolden, inburgering en het tegengaan
van schooluitval? Hoe verhoudt zich dat tot de lopende kabinetsprojecten,
bijvoorbeeld op het gebied van schooluitval? De minister gaat in 2009 de problemen
analyseren. Wat de PvdA betreft is de tijd voor analyseren voorbij. Wij willen
doorbraken, wij willen het budget voor jeugd in de grote steden ontschotten.
De gemeenten en organisaties moeten volgend jaar de vruchten kunnen plukken.Een van de belangrijkste punten voor de PvdA is de zeggenschap en de betrokkenheid
van bewoners. Zij moeten grote invloed hebben op het tot stand komen en uitvoeren
van de WijkActiePlannen. Uit het onderzoek van de universiteit van Tilburg
in opdracht van het Landelijk Steunpunt Aandachtswijken Bewoners blijkt dat
het in een te groot aantal gemeenten nog niet helemaal goed gaat. Gelukkig
zijn er ook gemeenten waar bewoners nadrukkelijk betrokken zijn bij het bedenken
van de plannen en bij de besluitvorming. Kunnen wij dit bij de uitvoering
goedmaken? Gemeenten die in de uitvoering niet samen met, maar voor de bewoners
bezig zijn, moeten door de minister worden aangesproken.De heer Van der Ham (D66): U zei nogal mild
dat een aantal gemeenten het niet helemaal goed doet. Uit het onderzoek blijkt
echter dat een derde het goed doet, dat een derde met oude projecten
bezig is, en dat een derde bijna niets doet. Twee derde doet het dus niet
goed.De heer Depla (PvdA): Van het begin af aan
hebben wij geroepen dat de wijkaanpak alleen kan slagen als de buurten weer
van de bewoners worden. De kern is dat de bewoners betrokken zijn bij het
maken van de plannen en zeker ook bij de uitvoering. De minister moet de gemeenten
erop aanspreken. Als wij binnenkort weer een motie indienen om een sociaal
statuut in het leven te roepen zodat de huurders beter betrokken worden bij
herstructureringsplannen, verwacht ik dat de heer Van der Ham ons in tegenstelling
tot de vorige keer wel gaat steunen.De heer Van der Ham (D66): Wij zullen nog
wel eens debatteren over de vraag of dat ding dat u de vorige keer indiende,
wel zo dienstig is. Welke instrumenten moet de minister gebruiken bij het
aanspreken van de gemeenten? Welke doorzettingsmacht moet zij tonen om haar
zin te krijgen?De heer Depla (PvdA): Het moet stap voor stap.
Laten wij eerst maar eens kijken wat het effect is van het aanspreken van
de gemeenten. Als het niet werkt, zijn er allerlei mogelijkheden. Het gaat
op dit moment vaak om onmacht en onkunde en niet om onwil. Als aanspreken
niet werkt, komen wij te spreken over de mogelijkheden om er iets minder vrijblijvend
mee om te gaan.Mevrouw Van der Burg (VVD): Is dat niet een
beetje laat? Wij hebben afspraken gemaakt over de bewonersparticipatie in
dit soort projecten. Als de projecten bepaald zijn, als er afspraken zijn
gemaakt, heeft bewonersbetrokkenheid toch geen zin meer?De heer Depla (PvdA): Ik ben maar weinig bewoners
tegengekomen die zeggen: wij willen dat alles stil komt te liggen en wij willen
eerst praten. Veel bewoners spreken mij aan op het vuilnis in de buurt. Er
zijn bewoners die zich zorgen maken over de vraag of zij wel voldoende betrokken
zullen worden bij de uitwerking van de plannen. Volgens mij moeten wij onze
energie daarop richten. Ik heb niet het idee dat ik de bewoners een dienst
bewijs met het stopzetten van alle plannen.Er is 25 mln. per jaar rechtstreeks beschikbaar gesteld voor bewonersinitiatieven.
Ook dit lukt niet bij alle gemeenten. Sommige gemeenten hebben een systeem
met waardebonnen. Dat gaan wij toch maar niet doen. Hoeveel gemeenten geven
bewoners echt zeggenschap bij het besteden van geld aan bewonersinitiatieven?
In hoeveel wijken nemen de bewoners zelf het initiatief? In hoeveel buurten
mogen de bewoners ook zelf beslissen? Ik krijg signalen dat in te veel gemeenten
bewoners er niet of te weinig bij betrokken zijn. Wat gaat de minister hieraan
doen? Moeten wij in 2009 niet strenger zijn tegen gemeenten bij het inzetten
van bewonersbudgetten?Het is goed dat de andere corporaties de corporaties in de 40 wijken te
hulp schieten. Het is goed dat de heffing naar draagkracht is. Zeker gezien
de discussie van vorige week over de boot, moeten wij gaan nadenken over de
vraag of wij in de toekomst geen stappen kunnen zetten richting rekening houden
met de draagkracht van de ontvangende partij. Ik hoor daarover veel geluiden
in de sector van de woningbouwcorporaties. De discussie moet eerst intern
worden gevoerd. Als het echt zo zwaar weegt, kan men zelf actie ondernemen.
De plekken waarover door corporaties en gemeenten contracten zijn gesloten,
mogen echter niet worden opengebroken. Dan zouden wij het paard achter de
wagen spannen.Wijkaanpak is een kwestie van lange adem. Wij zijn echter verplicht om
snel resultaten te laten zien. Het mag niet zo zijn dat over twee, drie jaar mensen teleurgesteld afhaken omdat de politiek weer van alles beloofd
heeft, maar niet waargemaakt.De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Er
gebeuren goede dingen in de wijkaanpak. In veel wijken zijn er extra conciërges,
wijkagenten, straatcoaches en toezichthouders. Er wordt meer schoongemaakt.
Er zijn meer Johan Cruijffveldjes. Er is aandacht voor cultuur. De vraag is
echter of dit door of ondanks het kabinet het geval is. Het is erg lastig
om de oorzaken en gevolgen van de problematiek te isoleren, omdat veel andere
factoren, zoals demografische en economische, een grote rol spelen. Gelukkig
erkent de minister dat ook. De minister zegt dat een brede mix van methoden
moet worden ingezet. Zij geeft echter geen hard antwoord op de vraag hoe de
problemen het best in kaart kunnen worden gebracht. Zij schiet een beetje
in het wilde weg. Zij komt met een nulmeting, een Outcomemonitor, een outputmonitor,
een kwaliteitskaart bewonersparticipatie, een Leefbaarometer, een onderzoek
naar verhuisbewegingen, enz. Het is erg veel. Wij zouden liever een of twee
graadmeters hebben. Het moet echt een beetje geconcentreerd worden.De nulmeting geeft de situatie weer vanaf 1 januari 2007. Sinds
de nulmeting is er veel veranderd. Waarom krijgen wij die nulmeting van ruim
twintig maanden geleden? Hoe weet de minister dat er sindsdien veel is veranderd?
Het fysieke en sociale werk aan de wijken is pas deze zomer van start gegaan.Sommige projecten zijn heel goed, andere niet. Iedereen heeft liever 10
goede projecten dan 30 middelmatige. Dat was vroeger het probleem. Gemeenten
hadden een goed project dat bedoeld was voor vijf jaar. Of het succesvol was
of niet, na vijf jaar stopte het weer. De heer Depla sprak daar terecht over.
Je moet consequent zijn en een lange adem hebben. Zo kun je natuurlijk niet
met mensen werken. Staat de minister garant voor alle succesvolle projecten?
Hoe begroot zij dit?WijkActiePlannen kunnen fantastisch zijn, maar de minister moet ervoor
oppassen dat de WAP’s «for waps sake» worden opgericht.
WijkActiePlannen moeten alleen worden opgezet als ze nuttig zijn. Zelf zie
ik veel meer in een matching fund.De heer Van Bochove (CDA): De heer Van der
Ham zei dat de minister alle succesvolle projecten moet ondersteunen. Betekent
dat een onbeperkte stroom geld naar elk succesvol project? Moeten projecten
niet uiteindelijk op zichzelf staan?De heer Van der Ham (D66): Het liefst wel,
maar wij kennen de ervaringen. Wij willen allemaal projecten die selfsupporting
zijn. Sommige projecten zullen dat echter nooit helemaal 100% kunnen.
En dan is het prettig dat er een basis is om zo’n project voort te zetten.Pas nadat een plan is ingediend en betrokkenen er geld voor hebben vrijgemaakt,
zou het Rijk middelen ter beschikking moeten stellen. Bewoners zien het prijskaartje,
zij zien de plek waar het speeltuintje of het jeugdhonk kan worden aangelegd,
en kiezen zelf of zij het daadwerkelijk willen of niet. Nu gaat men anders
te werk. Er is een budget waar projectjes bij worden verzonnen. Een matching
fund lijkt mij een interessantere vorm.De heer Depla (PvdA): De heer Van der Ham
maakt zich er blijkbaar zorgen over dat bewoners zomaar wat pretprojecten
uitkiezen. Mijn ervaring is anders. Als ik op bewonersbijeenkomsten ben en
er wordt gezegd dat er een fonds is, dan zeggen die bewoners: ho ho, wij kunnen
elke euro maar één keer uitgeven. Vanwaar het wantrouwen richting
de bewoners? Waarom zo’n bureaucratisch antwoord?De heer Van der Ham (D66): Matching funds
zijn niet zo bureaucratisch. Het gebeurt op veel andere beleidsterreinen.
Ik denk aan de kunst, ik denk aan economische zaken. Het is heel helder: je
levert zelf een euro in en de overheid legt er een euro bij. Ik denk dat er
gewoon wat kritischer kan worden gekeken naar welke WAP’s wel en welke
niet interessant zijn. Zou deze vorm van financiering niet veel effectiever
en beter zelfregulerend zijn?Dertien corporaties uit Noord-Holland hebben aan de noodrem getrokken.
Elf corporaties hebben nog niet voldaan aan de heffing en overwegen ernstig
om vooralsnog niet tot betaling over te gaan. Waarom? Omdat de heffing ertoe
leidt dat kapitaal wordt overgeheveld van de ene naar de andere corporatie,
zonder dat de draagkracht van de betalende en de ontvangende corporaties daarbij
een rol speelt. De corporaties vinden dat onrechtvaardig. Dit heeft alles
te maken met de rare wijze waarop de minister met het overleg met de corporaties
is begonnen. Er is ons een tabel gegeven met de vermogensontwikkeling van
de 50 rijkste woningcorporaties tussen 2006 en 2016. Hoe kan de minister zo
ver vooruitkijken? Wat voor gevolgen heeft het als de berekening van de minister
in 2009 of 2010 misloopt? Heeft de huidige crisis de tabel al niet achterhaald
gemaakt? Op welke manieren beïnvloeden de problemen met de genoemde corporaties
de financiële doelstellingen van de minister?Ik kom op de economische kansen en de diversiteit. In juli stuurde de
minister de Kamer een brief waarin zij onder andere op mijn verzoek reageerde
op een studie naar de economische kansen van diversiteit. De kansen lagen
op het gebied van het aan het werk krijgen van allochtonen, arbeidsparticipatie
van etnische groepen en meer toerisme. Wij vinden het goed dat deze studie
is verricht. De minister wilde echter niets met het resultaat doen. Waarom
niet?Ik kom op de transparantie. In Rotterdam heeft de voltallige oppositie
een motie ondersteund waarin staat dat men inzage wil hebben in de geldstromen.
Het is voor de raad niet mogelijk om te bepalen wie wat betaalt. Het college
heeft dit verzoek geweigerd. Waarom is er niet op alle niveaus van de overheid
wat meer openheid in financieringsstromen? Ik wil hier opnieuw een pleidooi
houden om de rangschikking van de 40 wijken openbaar te maken. Ik heb begrepen
dat er nu iets bij de Raad van State ligt rond een Wob-procedure. Wees zoiets
gewoon voor! Zorg ervoor dat journalisten en Kamerleden dat in openbaarheid
kunnen bezien. Het stigmatiseren dat de minister vreest, zal wel meevallen.
Het is veel beter om het in openheid te bespreken.Last but not least de mensen. De minister stimuleert ze te weinig en betrekt
ze te weinig bij het beleid. Begin deze maand concludeerde het Landelijk Samenwerkingsverband
Aandachtswijken dat een derde van de wijken zich echt heeft ingespannen om
bewoners te laten participeren. In een derde van de wijken was er vooral aandacht
voor bestaande projecten. In een derde van de wijken was er te weinig gedaan
om de bewoners erbij te betrekken. Die cijfers vind ik schokkend. Het programma
maakt deel uit van de pijler sociale samenhang van dit kabinet, een paradepaardje.
De minister bezoekt de wijken, pleegt overleg en is verantwoordelijk. Zijn
deze cijfers voor de minister niet schokkend? Welke middelen heeft zij tot
haar beschikking om harder te bewegen? Wij vinden het helemaal niet erg als
zij meer realiseert en minder meet, als zij meer met de mensen praat in plaats
van met rood-linkse colleges. Haar vele meetinstrumenten zijn niet gebaseerd
op wat mensen willen, maar op wat de minister en de colleges willen. Dat is
mijn probleem met de manier waarop de problematiek benaderd wordt. Kan de
minister garanderen dat zij wat minder met de colleges gaat spreken en wat
meer met de mensen? De mensen moeten echt een grotere rol krijgen bij het
ontwikkelen van de projecten.Op het achtuurjournaal zag ik afgelopen zaterdag dat de minister iets
wil doen met een lijst met namen van Antilliaanse jongeren die in aanraking met hulpverlening zijn geweest. Twee dagen later schrijft de minister
de Kamer een brief waarin zij terugkomt op dat idee. Dat moet zij eens even
uitleggen.De voorzitter: Dit punt staat vandaag niet
op de agenda.De heer Van der Ham (D66): Ik wilde een poging
wagen.Mbo-studenten hebben soms moeite met het vinden van een baan en worden
dan ingezet in de wijk. Dat lijkt mij een kwestie van twee vliegen in één
klap. Een baan én helpen met de opbouw van de wijk. Hoe vaak gebeurt
dit? Wij willen veel meer aandacht voor onderwijs. Ik lees daar in de stukken
te weinig over. De minister moet in dit algemeen overleg haar ambities tonen.De heer Jansen (SP): Voorzitter. Ruim een
jaar geleden hebben wij met de minister gesproken over de wijkaanpak. Bij
die gelegenheid zei zij dat zij bij het beoordelen van de charters, de afspraken
met de gemeenten, gaat toetsen op de mate waarin de bewoners inspraak hebben
gehad in de plannen. Wij vonden dat een uitstekend uitgangspunt. Inmiddels
hebben wij van het LSA een kwaliteitskaart ontvangen met daarin de rapportcijfers
voor bewonersparticipatie in de 40 wijken. Wetenschappelijk wordt vastgesteld
dat in 24 van de 40 wijken geen voldoende wordt gehaald voor het betrekken
van de bewoners bij de plannen. De resultaten in de gemeenten Rotterdam en
Amsterdam zijn ronduit dramatisch. In zeven wijken in deze steden wordt een
nul gehaald: geen enkele inspraak. Wat zegt de minister als deze dramatische
cijfers bekend worden gemaakt? Dit zal gemeenten stimuleren om hoger in de
ranking te komen. De SP-fractie noemt dit zwalkend beleid, waar wij zeer ontstemd
over zijn. Het onderwerp is uitgebreid besproken in voorgaande debatten. Ik
was in de veronderstelling dat wij hierover met de minister een afspraak hadden.
Kan de minister aangeven hoe de WijkActiePlannen en charters getoetst zijn
op bewonersinvloed? Hoe ziet zij haar verantwoordelijkheid om de zware onvoldoendes
zo snel mogelijk weg te werken? Ik heb een tip. Bepleit bij de lokale partijgenoten
dat zij wat meer SP’ers in het college opnemen. In alle gemeenten waar
SP’ers in het college zitten, worden voldoendes gehaald. Overigens zitten
daar twee zessen bij. Daar ben ik nog niet tevreden over.Er is ook goed nieuws. Het Nicis-rapport over de teloorgang van de vroegnaoorlogse
wijken is af. Eigenlijk had dat rapport er al moeten liggen voordat de plannen
gemaakt werden. Als je de oorzaak van de problemen kent, kan dat helpen bij
het bedenken van een oplossing. Het rapport komt nu helaas als mosterd na
de maaltijd. Toch zijn wij er erg blij mee, temeer omdat ermee wordt aangetoond
dat vooral de gemeentelijke en landelijke overheid zelf in de jaren tachtig
en negentig het verval in deze wijken hebben veroorzaakt. De onderzoekers
constateren dat de wijken tot het afschaffen van de gerichte woningtoewijzing
gemengd waren. Veranderingen in de sociale bescherming hebben geleid tot verarming
en werkloosheid in deze wijken. Beheer en onderhoud zijn achtergebleven. De
openbare ruimte is verwaarloosd. De sociale cohesie is ondermijnd. Eigenlijk
komt het erop neer dat deze minister de rotzooi moet opruimen van 25 jaar
terugtredende overheid. Ik vind het erg kort door de bocht dat de minister
het rapport ziet als ondersteuning van haar beleid. Ik geef een paar hints.De minister ziet niets in een gericht woningtoewijzingsbeleid, iets waar
wij in ons buurtenplan al jaren voor pleiten. Zij wil de bezuiniging op de
huurtoeslag, die door minister Dekker is doorgevoerd, niet terugdraaien. Zij
staat toe dat meer dan 13% van de woningen in de 40 wijken wordt gesloopt,
waardoor de sociale cohesie in die wijken totaal verdwijnt. Hoezo ondersteuning
van beleid?Het rapport van de Rekenkamer is terecht heel kritisch. Ik haal er twee
zaken uit. Ten eerste de constatering dat woningcorporaties meer en meer de
grenzen van de wet opzoeken en zelfs dreigen te overschrijden. Het debat van
vorige week was een voorbeeld van het doorgeslagen idee dat woningcorporaties
zo ongeveer alle maatschappelijke problemen moeten oplossen. Mijn collega’s
van CDA en PvdA hadden daar vorige week in de media een helder standpunt over.
Ik vraag mij af of zij dit standpunt nog steeds huldigen en of zij samen met
de SP-fractie een eind willen maken aan de absurde nevenactiviteiten die sommige
corporaties erop nahouden. Wat mij betreft zou dit uiterlijk bij het debat
over het toezicht op de woningcorporaties moeten gebeuren.Daarnaast doet de Rekenkamer de niet meer dan logische suggestie om alleen
corporaties in de 40 wijken die financiële ondersteuning nodig hebben,
aanspraak te laten maken op projectsteun. Dit standpunt huldigt de SP al sinds
vorig jaar. Waarom doet de minister niets met deze aanbeveling en laat zij
arme corporaties in het land een heffing betalen voor relatief rijke corporaties
met bezit in de krachtwijken? Ik wijs op het mogelijke bezwaar en beroep van
dertien Noord-Hollandse woningcorporaties, die exact dezelfde kritiek hebben.
Hoe schat de minister de juridische mogelijkheden van deze corporaties in?De heer Van Bochove (CDA): Moet ik constateren
dat de PvdA en de SP het op dit punt eens zijn?De heer Jansen (SP): Dat is een lastige vraag.
Ik sta uiteraard voor wat ik zelf gezegd heb. De heer Depla staat voor zijn
inbreng. De SP-fractie vindt het in ieder geval zeer onlogisch, in lijn met
wat de Algemene Rekenkamer heeft gezegd. Ik kan mij eigenlijk niet voorstellen
dat de heer Van Bochove er anders tegen aankijkt. Solidariteitsbijdragen moeten
gebruikt worden voor corporaties die dat nodig hebben. Dan maak je de problemen
alleen maar groter, met een hoop bureaucratie en wat er aan de strijkstok
blijft hangen. Als de heer Van Bochove dat ook vindt, vormen wij met de heer
Depla een meerderheid.De heer Depla (PvdA): U zei dat er iets aan
de strijkstok blijft hangen. Dat suggereert van alles.De heer Jansen (SP): Bij iedere overdracht
van middelen is bureaucratie nodig. Dat kost geld. Als een corporatie zijn
eigen broek kan ophouden, moet je dat dus niet doen. Er wordt met geld geschoven,
terwijl dat niet nodig is, dan wel averechts werkt.De heer Depla (PvdA): Ik begrijp dat de heer
Jansen bedoelt dat het overmaken van geld tot zware kosten leidt. Dat lijkt
mij een terecht punt: het kost heel veel geld om wat geld over te maken.De heer Jansen (SP): Mijn enthousiasme neemt
toe.Het is opmerkelijk dat de minister in haar brief het SP-rapport «De
buurt, de schaal van de toekomst» ook als ondersteuning van haar beleid
ziet. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat een flink aantal van onze
voorstellen haaks staat op het beleid van de minister. Wij stellen bijvoorbeeld
voor om het bezit van woningcorporaties te beperken tot maximaal 10 000
woningen. Daar wil de minister niet aan. Wij willen dat bewoners echt meebeslissen
over sloopplannen. De minister doet niets aan het artikel in de wet dat corporaties
het recht geeft om zonder bewonersinspraak woningen te slopen als zij hierover
met de gemeenten overeenstemming hebben bereikt. Woningbouwcorporaties moeten
terughoudender omgaan met de verkoop van huurwoningen. De minister roept corporaties
echter op om woningen te verkopen.De heer Depla (PvdA): De heer Jansen is altijd
het zonnetje in huis. Toen ik zijn boekje las, zag ik juist heel veel overeenkomsten.
Het SP-boekje is in het najaar uitgegeven. Over vergelijkbare onderwerpen
hebben wij in 2003, 2004, 2005 en 2006 boekjes uitgegeven. In de meeste hoofdstukken
zag ik alleen maar overeenstemming: bewonersinitiatieven, wijkzuster, conciërges,
enz. Het enige verschil is dat een hele hoop dingen die de heer Jansen voorstelt,
op dit moment door het kabinet worden uitgevoerd. Er is altijd iets te wensen,
maar 90% van de voorstellen van de heer Jansen is onderdeel van het
kabinetsbeleid.De voorzitter: Misschien moet u samen een
boekje uitbrengen?De heer Jansen (SP): Wie weet gebeurt dat
nog. Ik heb de beschouwingen van de heer Depla over ons rapport uiteraard
bekeken. Hij zou ook kunnen verwijzen naar SP-voorstellen uit 2002, 2003.De heer Depla (PvdA): Wij zijn het erover
eens dat dit kabinet die voorstellen aan het uitwerken is. Wij zijn daar heel
tevreden over.De heer Jansen (SP): Laat ik mij beperken
tot de drie voorstellen die ik daarnet herhaald heb. Als de PvdA-fractie zo
dicht tegen ons aanzit of omgekeerd, kunnen wij bij de begroting zaken doen.
Op het gebied van sloop kunnen wij denk ik heel mooie dingen bereiken voor
de mensen die nu hun huis uit moeten.Mevrouw Van der Burg (VVD): Voorzitter. Hebt
u vanmorgen de fileberichten gehoord? Het was weer een bijzonder lange lijst.
Op de afritten voor de 40 probleemwijken van minister Vogelaar stonden kilometers
file. Het waren allemaal hulpverleners die deze wijken in moeten om bij bewoners
achter de voordeur te kijken, ze aan het sporten te krijgen, ze elkaar te
laten ontmoeten, samen transformatorhuisjes te verven, kinderrestaurants te
draaien en ga zo maar door. Het probleemwijkenproject is verworden tot een
grote projectencarrousel waar een leger van hulpverleners op vrijwel elk terrein
de bewoners pampert. Ondertussen worden diezelfde bewoners van het ene naar
het andere loket gestuurd, en wordt hun echte vraag vaak niet beantwoord.
De VVD durft de stelling aan dat de 40 wijkenaanpak eerder tot een verslechtering
dan tot een verbetering van de situatie van de bewoners gaat leiden, en dat
het een verkwisting van geld is. De minister geeft zelf toe dat het meten
van de effectiviteit van het beleid moeilijk is. De VVD ziet geen aanleiding
om erop te vertrouwen dat het geld goed besteed zal worden.De heer Depla (PvdA): Ik kan het mij best
voorstellen dat de VVD niet zo veel met de mensen in die buurten heeft, maar
mevrouw Van der Burg gaat nu een stapje verder. Zij zegt dat de wijkaanpak,
dus meer wijkagenten, meer wijkverpleegkundigen, meer straatcoaches, tot verslechtering
van de situatie van de mensen in de buurten zal leiden. Waarom is meer voorschoolse
opvang slecht voor de bewoners?Mevrouw Van der Burg (VVD): De heer Depla
zegt standaard dat wij niets geven om de mensen in die buurten. Dat is voor
zijn rekening. Wij hebben een andere visie op de manier waarop je mensen sterk
kunt maken. Waarom vind ik dit zorgelijk? Wij zien het bijvoorbeeld in de
jeugdzorg. Iedereen heeft de beste bedoelingen, maar men werkt langs elkaar
heen. Jaar op jaar wordt er geld in gepompt, terwijl er niets wordt opgelost.
In de wijken gaat dat straks ook gebeuren.De heer Depla (PvdA): Ik hoor niet waarom
het door deze aanpak voor de bewoners slechter zal worden. Op het punt van
de jeugdzorg trekken mevrouw Van der Burg en ik overigens samen op.Mevrouw Van der Burg (VVD): Er worden heel
veel mensen op afgestuurd. Er worden allemaal losse projectjes uitgevoerd.
Uit het verleden weten wij dat dat vaak geen effect heeft, integendeel. Het
werkt vaak eerder slecht dan goed.De heer Van Bochove (CDA): Het is prima om
andere opvattingen te hebben. Mevrouw Van der Burg zegt dat zij een andere
visie heeft op hoe je mensen sterker maakt. Krijgen wij die visie vandaag
nog te horen? Hoe staat zij tegenover de benadering van een voorganger van
deze minister, de heer Winsemius, die geweldig aandrong op het aanpakken van
nog veel meer wijken? Voor zover ik uit al zijn stukken opmaak, is hij een
groot supporter van het huidige beleid.Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik ben van mening
dat een sociaaleconomische aanpak heel wat beter werkt, met als randvoorwaarde
de veiligheid. Als je je niet veilig voelt, gebeurt er helemaal niets. De
mensen die dan weg kunnen, gaan ook weg. De mensen die dat niet kunnen, blijven
achter. Op een gegeven moment moet je ervoor zorgen dat mensen weer in de
samenleving meedoen. Als eindresultaat moeten wij streven naar een baan of
een eigen bedrijf. Wij zijn tegen allerlei projectjes om mensen bezig te houden.
Als mensen gedurende het traject wat opleiding nodig hebben, is dat prima,
maar het einddoel moet werk zijn. In de WijkActiePlannen zie ik dat dit soort
projecten vaak niet of slechts gedeeltelijk gefinancierd is. In ondernemerschap
scoren de WijkActiePlannen zeer mager. Voor mij is dat een groot teken aan
de wand.De heer Winsemius heeft heel duidelijk aangegeven dat de verantwoordelijkheid
ligt op het lokale niveau. Het Rijk moet aanjagen, maar wij moeten toe naar
een situatie waarin mensen niet langs elkaar heen werken. Ik maak mij ernstige
zorgen als ik zie wat er allemaal voorligt. Wij zijn weer allerlei projectjes
aan het starten en volgens mij werken de mensen weer allemaal langs elkaar
heen.Ik kom op de rol van de minister. De VVD is op vijf punten kritisch. Wanneer
maakt de minister eindelijk een einde aan de versnippering van de geldpotten,
aan het bieden van hulp via tal van loketten? Collega’s zeiden het ook
al: 2009 gaan wij wat doen. Deze minister is bedoeld om de verkokering tegen
te gaan. Hoe kan het dan dat haar eerste evaluatie een optelsom is van tal
van projecten, organisaties en projectgroepen? Hoe kan het dan dat tijdens
de G27-conferentie afgelopen vrijdag in Leeuwarden deze verkokering en versnippering
juist ook vanuit nationaal niveau als een groot probleem werden weergegeven?
Als deze minister dat zelfs op nationaal niveau niet georganiseerd krijgt
en zelfs met haar ministerie een extra overleglaag toevoegt, is zij dan niet
eerder een extra stoorzender in plaats van een deel van de oplossing? Wat
gaat de minister hier concreet aan doen? Ik maak mij daar grote zorgen over.De minister heeft aangegeven dat zij slechts twee harde voorwaarden wenst
te stellen bij het ondertekenen van de overeenkomsten over de wijken. De bewoners
zouden intensief betrokken moeten worden bij het opstellen van de wijkaanpak.
Anders zou de minister niet tekenen. Dat heeft zij in de Tweede Kamer toegezegd.
Uit het onderzoek van de Universiteit van Tilburg blijkt dat in een groot
aantal gevallen de bewoners niet of slecht bij de aanpak betrokken zijn. De
minister heeft tegen alle afspraken in toch de overeenkomsten getekend. Alleen
projecten van 16 juli 2007 en later zouden meetellen. Bijzondere projectsteun
geven voor eerdere plannen zou onredelijk zijn tegenover andere corporaties
in Nederland. Ook deze harde voorwaarde is niet nagekomen. Het is zelfs de
vraag of er wel meer geïnvesteerd wordt. Kan de minister mij uitleggen
wat een harde voorwaarde, wat een toezegging van deze minister waard is? Waarop
kunnen wij haar eigenlijk nog wél aanspreken? Waarop kunnen wij haar
nog wél afrekenen? Hoe zit het met haar geloofwaardigheid
als toezeggingen niet waargemaakt worden? Wij zijn hier ontstemd over en wij
willen de toezegging dat de wijkenheffing van tafel gaat tot de extra investeringen
hard aantoonbaar zijn. De minister heeft zelf gezegd dat zij het anders niet
kan verkopen aan de corporaties buiten de 40 wijken. De CDA-fractie is akkoord
gegaan met één jaar wijkenheffing. Hoe staat deze fractie tegenover
het stilzwijgend vaststellen van de wijkenheffing tot het einde van deze kabinetsperiode?Zijn alle bij de WijkActiePlannen en charters behorende uitvoeringsovereenkomsten
om bijzondere projectsteun te kunnen vragen inmiddels gesloten en goedgekeurd
door het Centraal Fonds Volkshuisvesting?Ik realiseer mij dat wij zelf geld gemarkeerd hebben voor bewonersinitiatieven.
De kracht van bewoners is belangrijk, maar wij krijgen signalen over de wirwar
aan potjes voor bewonersinitiatieven. Utrecht kent drie potten voor bewonersinitiatieven, één
nationaal en twee lokaal. Het gaat jaarlijks om miljoenen euro’s per
wijk. Zelfs de verantwoordelijke wethouder verzucht in het overleg dat hij
niet meer weet hoe het geld effectief moet worden weggezet. Dit is weer een
voorbeeld van het stapelen van landelijke en lokale initiatieven, waardoor
mogelijk geldverspilling ontstaat. Het kan niet zo zijn dat wij alles dubbel
doen.Alle aandacht en geld gaat nu naar de 40 probleemwijken. In bepaalde regio’s
en steden, bijvoorbeeld Den Haag, betekent dit dat de bewoners van andere
wijken niet alleen met veel minder voorzieningen genoegen moeten nemen, maar
ook nog eens te maken krijgen met het oplopen van de lokale belastingen. In
Den Haag gaat het om de afvalstoffenheffing. Een minister is er voor iedereen
en niet alleen voor de 40 wijken. Het is niet langer te verkopen dat deze
minister zich blindstaart op de 40 wijken. De problemen op de woningmarkt
stapelen zich op, maar de minister geeft niet thuis. Bewoners buiten de 40
wijken zien hun lasten stijgen, terwijl zij er niets voor terugzien. Door
de sloop in de 40 wijken worden mensen met problemen verplaatst naar andere
wijken. De minister garandeert ons dat het proces gevolgd wordt, maar in deze
wijken lopen de spanningen wel op. Immers, daar zijn er minder middelen om
er wat aan te doen. Ik vraag de minister om oog te krijgen voor alle bewoners
van Nederland in plaats van alleen voor de inwoners van de 40 of moet ik zeggen
41 wijken. Laten wij daar duidelijk over zijn: wij zijn faliekant tegen een
extra krachtwijk op Curaçao. Voor de VVD geldt dat na de afgesproken
schuldsanering geen cent extra belastinggeld of corporatiegeld naar de Antillen
gaat. Kan de minister dat hier en nu toezeggen?De heer Depla (PvdA): Zitten de bewoners te
wachten op huurliberalisering? Belangrijker is dat mevrouw Van der Burg zegt
dat de aanpak alleen op de 40 wijken is gericht. Is zij ervan op de hoogte
dat er 60 mln. is voor andere wijken die dreigen af te glijden? Deelt zij
onze mening dat juist ontschotting en ontkokering ook voor de andere wijken
gunstig zullen uitpakken? Is de bril van mevrouw Van der Burg niet te smal?Mevrouw Van der Burg (VVD): De heer Depla
weet precies wat ik bedoel met mijn woningmarktverhaal. Liberalisering van
de huren zal werken. Wij weten allemaal dat er heel veel scheefgewoond wordt.
Die discussie zullen wij op een ander moment voeren.Wat die 60 mln. betreft merk ik op dat eerst jaarlijks 75 mln. wordt afgeroomd
voor de andere wijken dan de 40. In twee jaar komt die 60 mln. terug als doekje
voor het bloeden. Ik vind dat een makkelijke oplossing. Tijdens het werkbezoek
in Den Helder werd mij duidelijk welke opgave daar ligt. Dat geldt ook voor
krimpregio’s. Eerst 75 mln. afromen en dan 60 mln. teruggeven vind ik
geen faire deal.De heer Depla (PvdA): In uw verkiezingsprogramma
stond dat er 3 mld. per jaar bij de corporaties weggehaald moest worden. Dat
vergeet u elke keer weer. Als u uw eigen verkiezingsprogramma
niet serieus meer neemt, hoeven wij dat ook niet meer te doen. Corporaties
hebben zo veel oververmogen, dat de inspanningen in Nederland kunnen worden
betaald. Wij hebben projectsteun, ook om corporaties in Den Helder, die overigens
nog steeds niet bij het CFV hebben aangeklopt, te steunen.Mevrouw Van der Burg (VVD): Dan gaan wij hier
toch maar over de woningmarkt discussiëren. Die 3 mld. waren gericht
op de corporaties die niets doen, die niets investeren. Het ging om een vermogensrendementsheffing,
opdat ze wél gaan investeren en woningen gaan verkopen. Wij vinden
dat er veel te veel socialehuurwoningen zijn. Met ons vinden gelukkig steeds
meer mensen dat.De heer Depla trekt conclusies over Den Helder, maar is niet op werkbezoek
geweest. Misschien is het ook voor hem goed om daar eens te gaan praten.De heer Van Bochove (CDA): Voorzitter. Ik
begin met een oproep aan de heer Depla om die vraag over die 3 mld. niet meer
te stellen. Bij elk debat krijgen wij een ander antwoord.De agenda voor dit algemeen overleg heeft zich langzaam maar zeker uitgebreid.
Wellicht het belangrijkste stuk is pas begin deze week aan de agenda toegevoegd:
de Voortgangsrapportage wijkenaanpak 2008. Die rapportage zouden wij kunnen
zien als de nulmeting van de minister. Eerlijk gezegd moet ik zeggen dat de
taal nogal ronkend is. Ik was verbaasd toen ik las dat de successen zich opstapelen.
Als geschreven wordt dat met voortvarendheid wordt gewerkt, telt de minister
de ontwikkelingen van de afgelopen jaren maar meteen mee. De charters zijn
pas onlangs getekend. Om een beter beeld te krijgen, zal ik in de volgende
procedurevergadering aan mijn collega’s een voorstel doen om ook de
spiegel van de brief van de minister tot stand te brengen. Hoe kijken de betrokkenen
in de wijken ertegen aan? Hoe kunnen wij de beelden spiegelen? Hoe kunnen
wij daar ook in de komende jaren een doorlopend traject van maken?Veel sprekers hebben voorbeelden aangehaald van wat wel en wat niet in
de wijkaanpak moet gebeuren. Het lijkt erop of de wijkaanpak nog een Haags
speeltje is, maar dat is helemaal de verkeerde benadering. Het moet bovenal
een lokale aangelegenheid zijn. Ik stel vast dat hier discussies worden gevoerd
die in de gemeenteraden aan de orde zouden moeten zijn. De heer Van der Ham
draagt een voorbeeld aan van een gemeenteraad die probeert een discussie aan
te gaan, terwijl de gegevens niet verstrekt worden. Op lokaal niveau is de
vraag aan de orde hoe betrokken men is. Gemeenteraden worden, naar ik aanneem,
gekend in het totstandkomen van afspraken die de gemeente met alle belanghebbenden
en alle betrokken partijen maakt. Gemeenteraden kunnen daarin een heel sturende
rol spelen, bijvoorbeeld inzake de rol van ondernemers bij de plannen, inzake
de bewonersbetrokkenheid en inzake betrokkenheid van maatschappelijke organisaties.
Sterker nog, de Algemene Rekenkamer meldt dat door de wijze waarop wij het
geld aan de gemeenten beschikbaar stellen, wij de minister niet eens meer
kunnen afrekenen op de outcome van de projecten. Dat zou veel nadrukkelijker
op lokaal niveau moeten gebeuren. Wat mij betreft betekent dat zo min mogelijk
verticale en zo veel mogelijk horizontale verantwoording.De heer Jansen (SP): De heer Van Bochove zegt
dat het vooral lokaal moet gebeuren. Dat is prima, maar dan moeten de spelregels
van het Rijk natuurlijk wel redelijk zijn. En daar gaan wij over. Ik herinner
aan het liberaliseren van de woningtoewijzing: een 100% Haagse zaak.
Ik noem het verlagen van de huursubsidie: een 100% Haagse zaak. Ik
wijs op het de markt op drijven van de woningcorporaties: een 100%
Haagse zaak. Hoe staat het CDA hierin?De heer Van Bochove (CDA): Ik heb eerder aangegeven
dat de verantwoordelijkheid voor een deel van dit soort zaken wat mij betreft
ook voor een belangrijk deel op lokaal niveau kan liggen.De heer Van der Ham (D66): Rond de wijkaanpak
wordt ook nationaal het verkeerde voorbeeld gegeven. Ik wijs op de openbaarmaking
van de rangschikking van de 40 wijken. Journalisten mogen die rangschikking
niet inzien, wij alleen vertrouwelijk. Dat geeft een atmosfeer die colleges
leert om ook wat geheimzinnig te doen. Moet de minister niet ook openbaarheid
bieden?De heer Van Bochove (CDA): Niet in de relatie
die u legt. Als wij hier bepaalde besluiten nemen, hoeft men op gemeenteniveau
niet meteen te roepen: dan hoeven wij het niet meer te doen.De heer Van der Ham (D66): Bent u voor openbaarmaking
van die lijst?De heer Van Bochove (CDA): Ik ben voor openbaarmaking
van zo veel mogelijk stukken, want dat bevordert de transparantie. Als er
argumenten zijn om het niet te doen, moeten wij die argumenten zorgvuldig
wegen. Wat mij betreft worden zo veel mogelijk zaken openbaar gemaakt.De Algemene Rekenkamer stelt dat het beleidsinformatiesysteem waarmee
de minister voor WWI het krachtwijkenbeleid monitort een aantal goede instrumenten
bevat om de voortgang van het beleid in de wijken te bewaken en eventueel
ongewenste neveneffecten te signaleren. Een van de aanbevelingen luidt: scherper
definiëren op welk moment op welke indicatoren maatschappelijke effecten
van het beleid worden verwacht. Wat is de afweging van de minister om niet
in te gaan op de wens van de Algemene Rekenkamer om vooraf aan te geven in
welk tempo of in welke mate de 40 aandachtswijken hun achterstanden ten opzichte
van het stedelijk gemiddelde moeten inlopen om het krachtwijkenbeleid succesvol
te noemen? Immers, het is van betekenis dat je een soort meetmoment hebt als
je naar andere wijken kijkt. De Algemene Rekenkamer geeft de minister in overweging
om in de monitor zo veel mogelijk indicatoren op te nemen van alle wijken
in Nederland, naar analogie van de Leefbarometer. Waarom wil de minister de
Leefbarometer en de Outcomemonitor niet samenvoegen tot één
systeem?Moeten rijke corporaties in de 40 wijken wel profiteren van de heffingen?
Men kent mijn voorkeur. De minister schrijft dat zij dat op enig moment wel
wil overwegen, maar waarom zou zij zo lang willen wachten? Ik kan nu meteen
een antwoord geven op mevrouw Van der Burg, die wel heel selectief heeft geluisterd.
De minister en ik hebben vorig jaar nogal scherp gedebatteerd over de heffing
voor een jaar. De minister heeft steeds gezegd dat zij zich bindt aan tien
jaar en vroeg hoe de CDA-fractie daarin staat. Ik antwoordde toen: ik wil
een heffing voor een jaar omdat ik hoop dat de sector in die periode samen
met de minister tot een heldere deal komt. Als die deal er niet komt, kan
de minister echter rekenen op steun van de CDA-fractie.De heer Jansen (SP): Ik constateer tot mijn
grote genoegen dat ook de CDA-fractie de perverse subsidies van arme corporaties
aan rijke corporaties in de 40 wijken niet langer ziet zitten. Er ontstaat
zo langzamerhand een meerderheid voor dit standpunt. Kunnen wij niet direct
zaken doen en een ferme uitspraak doen richting minister?De heer Van Bochove (CDA): De heer Jansen
kiest zijn eigen woorden als het gaat om de oplossing. Ik heb al gezegd dat
ik ernstige vragen heb bij het feit dat rijke corporaties moeten worden ondersteund
door corporaties van buiten de 40 wijken. Ik wacht het antwoord van de minister
met belangstelling af. Daarna trek ik wel een conclusie.Mevrouw Van der Burg (VVD): Begrijp ik het
goed dat de CDA-fractie het goed vindt dat de minister doorgaat met haar beleid,
eventueel met uitzondering van het punt van de rijke en arme corporaties?De heer Van Bochove (CDA): Als de corporaties
zelf niet in staat zijn om een relatief klein probleem op te lossen, weten
ze wat de gevolgen daarvan zijn. Mijn fractie heeft er geen misverstand over
laten bestaan dat zij graag wil dat de sector het zelf doet.Er wordt een scala aan meetmethoden ingezet om de voortgang van de wijkenaanpak
te meten. De tweedeling tussen lange en korte termijn bij de metingen lijkt
een goede mix. De minister schrijft dat er geen administratief circus wordt
opgezet, maar de gegevens om al die meetmethoden inhoudelijk te vullen, moeten
natuurlijk wel verzameld worden. Hoe denkt de minister dan een administratief
circus te voorkomen?Enige tijd geleden was ik bij een LSA-bijeenkomst in Utrecht en toen kon
ik constateren dat veel bewoners klaagden over het gebrek aan betrokkenheid
bij de besteding van de budgetten. Hoe verklaart de minister haar handtekening
onder de charters terwijl zij heeft toegezegd dat zij die charters pas tekent
als de bewonersbetrokkenheid op een goede manier is geregeld? Ik kan mij niet
voorstellen dat al die bewoners tijdens de LSA-bijeenkomst ongelijk hadden,
want zij kwamen met heel concrete voorbeelden. Het verbaast mij ook dat gemeenteraden
op dit punt niet krachtiger sturen. Misschien dat de fracties in de Kamer
wat actiever zouden moeten zijn en brieven moeten sturen in de trant van:
jongens, kom op en gedraag je als volwassenen.De heer Jansen (SP): Misschien dat de fracties
dat samen kunnen doen.De heer Van Bochove (CDA): Daar ben ik het
mee eens. In het blad voor de gemeentebestuurders heb ik al een oproep gedaan
om hun rol op dit punt een adequate invulling te geven. Misschien dat anderen
dit voorbeeld kunnen volgen.Er zijn overigens in sommige wijken boeiende voorbeelden van betrokkenheid
waar te nemen. Hoe zorgen wij er nu voor dat bewoners over en weer leren van
successen en fouten? Misschien dat er een plek moet komen waarin men ervaringen
kan uitwisselen.In de vroegnaoorlogse wijken gaat veel kwaliteit verloren. De minister
gaat samen met Nicis bevorderen dat betrokkenen in de wijken kennisnemen van
de Nicis-studie. Wat doet de minister om de vrijblijvendheid op dit punt te
verminderen? Wil zij gemeenten erop wijzen dat zij oog moeten hebben voor
de kwaliteit in die wijken? Minder slopen, leuke parken enz.De heer Madlener (PVV): Voorzitter. Als ik
zo de collega’s hoor, denk ik: waar gaat dit eigenlijk over? Het gaat
in ieder geval veel te weinig over de mensen in de wijken en hun problemen.
Die mensen ergeren zich aan de overlast en dat moeten wij zo helder mogelijk
benoemen. Maar dat doet deze minister niet. Zij heeft geen visie. Wat wil
zij precies bereiken? Het enige wat zij doet, is geld over de balk gooien
en zeggen: kijk maar wat je ermee doet en dan horen wij over twee jaar wel
of er iets mee gebeurd is. De nulmeting moet duidelijk maken wat de resultaten
zijn en daarvoor moet je in- en uitstroom helder benoemen. Vaak zijn deze
wijken niet de leukste wijken en ga je weg zodra je geld verdient.De veiligheid is ook heel belangrijk. Zonder veiligheid is er geen prachtwijk,
maar dat wordt weggeschoven. Ook in een smerige wijk met veel graffiti is
het niet leuk wonen. Zaken als werkloosheid en koopkracht zijn eveneens van
belang.Bij de nulmeting moeten dus de zaken worden benoemd die echt belangrijk
zijn voor bewoners. Er moet echter ook worden gekeken naar de omliggende wijken.
Bij sloop en nieuwbouw verplaatsen de problemen zich nogal eens.
Het kan niet de bedoeling zijn dat de omliggende wijken er ook op achteruitgaan.
Wij moeten ons niet blindstaren op een enkele wijk en vervolgens de problemen
verplaatsen naar omliggende wijken.Het beleid van de minister is totaal versnipperd. Zij strooit wat met
geld richting buurten, politie, corporaties en welzijnswerkers. Kortom, iedereen
die zich bezighoudt met de prachtwijken. Ik weet niet meer wie waarvoor verantwoordelijk
is. Wat ik wel weet, is dat de minister de eindverantwoordelijke is. Maar
ik geloof werkelijk niet dat dit versnipperde beleid tot resultaat zal leiden.De heer Depla (PvdA): U zei net dat het geen
zin had om geld aan de politie te geven, terwijl u van mening bent dat veiligheid
het belangrijkste is. Hoe valt dat te rijmen?De heer Madlener (PVV): U citeert mij selectief.
Wij zijn het erover eens dat veiligheid belangrijk is. Jammer dat dit niet
de hoogste prioriteit is in de wijkaanpak. Ik zie een versnipperd beleid waarin
de veiligheid verscholen is in de teksten. Maar op die manier komen wij er
natuurlijk niet. De minister verzuimt om de overlast keihard aan te pakken.De heer Depla (PvdA): U geeft geen antwoord
op mijn vraag. U zegt dat veiligheid op de eerste plaats moet komen in de
prachtwijken. Dat ben ik met u eens. Tegelijkertijd zegt u dat het geen zin
heeft om geld te geven aan de politie. Sinds wanneer is de PVV voor minder
geld naar politie?De heer Madlener (PVV): Het geld wordt verdeeld
over te veel instanties. Mijn punt is nu juist dat veiligheid geen topprioriteit
heeft. De minister heeft geen duidelijke visie. Zij heeft de corporaties en
de gemeenten om plannen gevraagd, maar zij is niet naar de wijken gegaan met
eigen plannen. Dat is dus fout aan dit beleid. Er wordt geld uitgedeeld en
om plannetjes gevraagd. Maar de minister had moeten zeggen: binnen twee jaar
moet de veiligheid op orde zijn.Sloop en nieuwbouw is een dure methode om mensen te verplaatsen. Met het
verplaatsen van mensen, verplaats je ook de problemen, meestal naar de aanliggende
wijken. De woningen in de naoorlogse wijken zijn vaak eenzijdig qua bouw en
doen soms troosteloos aan. Maar nieuwbouw doet soms ook troosteloos aan en
dan zitten wij over tien jaar met dezelfde problemen. Wij willen meer investeren
in mensen dan in stenen. Zij moeten voor de veiligheid en de leefbaarheid
in de wijken zorgen.Gaat de minister ervoor zorgen dat relschoppers en overlastgevers keihard
worden aangepakt? Ik mis het volledig. Drugsoverlast verziekt een wijk pas
echt. Dealpanden blijven gewoon bestaan. Kan de minister garanderen dat er
over twee jaar geen dealpand meer is in de prachtwijken? Ik hoor haar niet
over verslaafden, prostitutie, asociale bewoners. Komen er containerwoningen
voor structureel asociale bewoners? Zij verzieken het voor de rest. Uitzetten
en denaturaliseren in geval van een dubbele nationaliteit lijkt ons een prima
aanpak. Maar al deze zaken ontbreken in de aanpak van de minister. Er zijn
echter stelselmatige overlastplegers die de wijk onprettig maken. Wij hebben
ooit het plan gehad van een gekozen buurtsheriff, iemand die echt weet wat
er in de wijk speelt en echt iets te vertellen heeft. Wat vindt de minister
hiervan? Ook coffeeshops en belwinkels horen niet in prachtwijken.Het is vooral een immigratie- en integratieprobleem. Steeds maar weer
wil de Kamer het er niet over hebben, maar het is natuurlijk wel zo. Het zijn
vaak onaangepaste en kansarme immigranten die massaal in deze wijken zijn
terechtgekomen. Allemaal heel begrijpelijk, maar je moet het wel durven benoemen.
Maar dat gebeurt onvoldoende.De minister schrijft dat het onrealistisch is om te veronderstellen dat
maatschappelijke effecten binnen twee of vier jaar op alle beleidsterreinen
zichtbaar en voelbaar zullen zijn. In normalemensentaal: we gaan van alles doen, maar wat wij bereiken, kunnen wij niet goed meten. Dit
is toch niet te geloven? Je kunt volgens mij de veiligheid en reinheid van
een wijk prima in twee jaar voor elkaar krijgen, als je maar wilt. De minister
stelt haar ambities veel te laag. Ze moet gewoon zeggen: over twee jaar heb
ik dit en dat bereikt. De minister heeft veel geld gekregen voor haar beleid
en dan kan zij niet zeggen dat wij niet veel van haar beleid zullen merken.
Nee, wij moeten er juist veel van merken! De wijken zitten vol met kansarme
immigranten. Zolang je de instroom van dergelijke immigranten niet aanpakt,
blijft het dweilen met de kraan open. Van mijn collega Fritsma heb ik begrepen
dat het er niet best uitziet. Elk jaar stromen er tienduizenden nieuwe kansarme
immigranten de wijken in. Wat voor zin heeft het beleid van de minister dan
nog? Zij is de minister van integratie en immigratie en ik zie op dat punt
geen resultaten. Het zorgt echter wel voor grote problemen in de wijken. De
minister zou zelf moeten gaan wonen in een prachtwijk. Dan kan zij zelf zien
wat zij daar bereikt. Hopelijk wordt de lijst openbaar gemaakt en ik mag aannemen
dat een wijk het slechtste scoort. Daar zou de minister moeten gaan wonen.Dat er ook op Curaçao een krachtwijk moet komen, is natuurlijk
volstrekt idioot. Op dit moment worden de staatkundige verhoudingen gelukkig
flink veranderd, maar de minister zeilt daar dwars doorheen met een krachtwijk.Voorzitter: Van BochoveMevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter.
Het allerbelangrijkste is dat er geïnvesteerd wordt in de bewoners en
dat is een zaak van lange adem. De bewoners moeten zo veel mogelijk gemobiliseerd
worden maar hun betrokkenheid kan veel beter. Hierover ben ik nogal teleurgesteld.
Wijkaanpak is meer dan stenen stapelen. Zoals ik al zei: het is een zaak van
lange adem, een tanker die langzaam gekeerd moet worden. Het is meer dan een
likje verf op de huizen of een sollicitatietraining, want het probleem is
erg weerbarstig.Het is van groot belang dat de wijkaanpak slaagt. Wij hebben het sociaal-cultureel
werk gehad, de sociale vernieuwing, het grotestedenbeleid, het ISV en nu hebben
wij de krachtwijken. Telkens verzinnen wij iets nieuws, maar uiteindelijk
komt het allemaal op hetzelfde neer. Krijgen mensen voldoende kansen om zich
sociaaleconomisch te ontplooien? Krijgen de kinderen goed onderwijs en krijgt
de woonomgeving wat meer allure?De problematiek in de krachtwijken is meervoudig en zeer complex. Ook
is de problematiek ministerie-overschrijdend. Eigenlijk hebben alle ministeries
ermee te maken. Gemeenten moeten maatwerk bieden. De minister is de chef wijkaanpak
van dit kabinet. Hoe ziet zij precies haar coördinerende rol? Krijgt
zij voldoende poot aan de grond bij de andere ministeries? Intern moet zij
daarmee overleggen en extern heeft zij ook nog te maken met gemeenten en corporaties.
Bij haar aantreden hebben wij de minister samen met de VVD indringende vragen
gesteld over haar coördinerende rol en de budgetten die door andere ministeries
beschikbaar worden gesteld. Ik moet zeggen dat daar nogal wat creatief boekhouden
en onduidelijkheid in zit. Is de minister daar echt tevreden over? Aan de
ene kant wordt genomen als het gaat om koopkracht en huurtoeslagen en aan
de andere kant wordt iets teruggegeven. Uiteindelijk zullen de processen echter
elkaar moeten versterken. Je kunt niet rechts nemen en links geven. Mijn fractie
maakt zich hier zorgen over.Het kan niet de bedoeling zijn dat middelen voor krachtwijken door gemeenten
aan andere doelen worden besteed. Mijn fractie heeft een bloedhekel aan creatief
boekhouden. Iets meer inzicht in de gemeentelijke geldstromen is gewenst.Dat er ook op Curaçao een krachtwijk komt, is een goede zaak. Dat
is een oude wens van mijn fractie want daar zijn natuurlijk ook de nodige
problemen op het gebied van volkshuisvesting. Ik wil niet overkomen als een Rupsje Nooitgenoeg, maar wil er wel op wijzen dat op de BES-eilanden
ook de nodige problemen bestaan. Gaat daar ook nog iets gebeuren? Op Curaçao
zou de minister nog eens kunnen overleggen met de interessante dwarsligger
Jacob Gelt Dekker. Hoe heeft hij het precies aangepakt in Otrabanda?Het is een goede zaak dat corporaties investeren in krachtwijken. Is er
nog steeds sprake van een zekere anarchie in de wereld van de corporaties
als het gaat om de heffing? Of rijke corporaties moeten meeprofiteren van
de heffing, is natuurlijk een interessante vraag. Het lijkt mij een onderhandelingspunt
voor de volgende jaren. De minister zal ongetwijfeld wel door hebben dat dit
probleem de brede aandacht van de Kamer heeft.Mevrouw Van der Burg (VVD): Studentenhuisvesters
luiden de noodklok vanwege de wijkenheffing. Wat vindt u daarvan?Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik was nog
niet klaar met mijn verhaal, maar ik wil best samen met u voor de studentenhuisvesting
blijven strijden. Misschien kunnen wij dan nog iets doen aan de huurtoeslag
voor onzelfstandige woonruimte.De voorzitter: Wilt u binnen de agenda blijven?Mevrouw Van Gent (GroenLinks): U hebt hier
een punt, voorzitter. Mijn excuses.De minister heeft te kennen gegeven dat woningcorporaties in verband met
de kredietcrisis toegang moeten kunnen krijgen tot kredieten. Heeft die crisis
ook gevolgen voor de wijkenaanpak? Gaat de zogenaamde Bosbelasting minder
opleveren?Mijn fractie vindt de bewonersparticipatie een erg belangrijk punt. Als
je de bewoners er niet bij betrekt, komt er van de krachtwijken niets terecht.
Ik ben erg teleurgesteld over de huidige stand van zaken op dit punt. Dit
moet echt beter. Waarom heeft de minister bij het ondertekenen van de charters
niet haar poot strak gehouden? Dit verdient een gele kaart en twee kaarten
is rood! De heer Van der Ham (D66): Twee keer
geel is rood. Levert dit een motie van wantrouwen op?Mevrouw Van Gent (GroenLinks): In de charters
is de bewonersparticipatie niet goed geregeld. Wat mij betreft gebeurt dat
alsnog. Zo kan het niet, maar ik ben niet het type dat al snel met moties
van wantrouwen zwaait. Ik ga ervan uit dat de minister ook vindt dat het beter
had gemoeten en moet.De heer Jansen (SP): Geldt ook voor GroenLinks
dat twee keer geel rood is?Mevrouw Van Gent (GroenLinks): In principe
wel. Ik verwacht van de minister dat zij de charters openbreekt op het punt
van de bewonersparticipatie. Ik wacht haar antwoord af.Mevrouw Van der Burg (VVD): Als de minister
de charters niet openbreekt, krijgt zij de rode kaart van GroenLinks?Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Er is dan wat
mij betreft een groot probleem.De heer Madlener (PVV): Ik weet niet of de
minister zo onder de indruk is van rode kaarten. Zij heeft er ondertussen
al een heleboel boven haar bed hangen. Hoe ver moet de bewonersparticipatie
gaan? Is het goede bewonersparticipatie als bewoners zeggen dat er meer politie
op straat moet komen of dat een drugspand moet worden gesloten?Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ja, bewoners
zijn wel belangrijke maar niet de enige partners. Maar als bewoners helemaal
niet worden gehoord, is dat volstrekt onvoldoende.Hoe oordelen de gemeenten over de wijkenaanpak? Waar zitten volgens hen
de grootste problemen? Verdient het wellicht overweging om een quickscan tevredenheid
gemeenten en bewoners te houden?Voorzitter: Van GentAntwoord van de ministerMinister Vogelaar: Voorzitter. Ik kom te spreken
over de bewonersparticipatie, het rapport van de Algemene Rekenkamer, de kwestie
van sloop en nieuwbouw en de heffing bijzondere projectsteun. Daarna zal ik
nog enkele specifieke vragen beantwoorden.Ik wil vooraf opmerken dat er echt goede dingen in de wijken gebeuren
en af en toe laat ik daarover gewoon enige «ronkende taal» horen.
Ik stel ook vast dat ik er blijkbaar onvoldoende in slaag om dat voor het
voetlicht te brengen in het parlement. Het spreekt vanzelf dat mijn eerste
opdracht is om het wijkenproces goed te laten verlopen, op stoom te laten
houden. Daarna heb ik de opdracht om de Kamer duidelijk te maken dat er wel
degelijk positieve ontwikkelingen in de wijken plaatsvinden. Natuurlijk, de
Kamer moet kritisch blijven, want het kan altijd beter. Maar ondanks een heel
lastig eerste jaar, zie ik nu bepaald positieve ontwikkelingen. Ik kom veel
enthousiaste bewoners tegen. Natuurlijk klagen zij, want op een aantal punten
gaat het nog steeds niet goed. Maar men moet zich ook realiseren wat de startsituatie
was. Met de bewonersparticipatie was het droevig gesteld, enkele uitzonderingen
daargelaten. Ik zie echter dat er nu heel veel inzet en vertrouwen is bij
de bewoners in de stappen die worden gezet. Daarbij zijn de bewonersbudgetten
een belangrijke sleutel. Als mensen weten dat zij iets te zeggen hebben over
die budgetten, realiseren zij zich dat zij in een bepaalde positie komen ten
opzichte van bestuurders en professionals en dat zij niet alles hoeven te
slikken. En dat zijn soms taaie gevechten. Tijdens het ochtendprogramma van
de LSA-bijeenkomst hebben wij een heel indringende discussie gevoerd. Bewoners
stelden vast dat zij weerstand ondervinden bij professionals en ambtenaren.
Die vinden het namelijk lastig dat bewoners het voor het zeggen krijgen op
een aantal punten. Ik ben er trots op dat bewoners dat zien en het benoemen.
De processen in organisaties verander je echter niet met een druk op de knop.
Er moet ook iets in de hoofden van professionals en ambtenaren veranderen.
Zij moeten de bewoners serieus nemen. En zij hoeven niet bang te zijn voor
hun eigen positie, want zij hebben er zelf ook heel veel bij te winnen als
zij op een andere manier in het proces gaan staan.De heer Madlener (PVV): Dit klinkt allemaal
erg mooi, maar de zinsnede dat het enige jaren gaat duren voordat de gevolgen
van het krachtwijkenbeleid in de monitorgegevens zichtbaar worden, helpt daar
echt niet bij. U moet meer ambitie tonen en de overlast harder aanpakken.
En de resultaten moet u over een jaar al laten zien. Niet over een paar jaar
als u geen minister meer bent.Minister Vogelaar: Die zinsnede is wellicht
te algemeen. Het gaat hier over de maatschappelijke effecten. U verwijt mij
dat ik geen visie heb over de te bereiken doelen. Nou, die visie heb ik wel.
Ik vind dat er een integrale wijkaanpak moet komen en wel op vijf terreinen.
Ik ben het helemaal met u eens dat veiligheid een ontzettend belangrijk issue
is, maar dat is een van de vijf terreinen. Alleen met veiligheid los je de
problemen niet op. Het gaat ook om werkgelegenheid, onderwijs, integratie
en de woningkwaliteit. Dat is erg ingewikkeld en lastig. Maar de ervaring
leert dat je een integrale aanpak moet hebben. Anders red je
het niet. Dan ben je met deelterreinen bezig, terwijl je juist op totaliteit
moet sturen.Nu vraagt de heer Madlener: wanneer komen er resultaten? Dat hangt van
het beleidsterrein af. Ik noem bijvoorbeeld de woningvoorraad. Onlangs was
ik in Amersfoort waar een nieuw wooncomplex werd opgeleverd. Toen ik vroeg
wanneer men was begonnen met het maken van de plannen, was het antwoord: tien
jaar geleden. De heer Madlener moet maar eens gaan praten met de mensen die
er verstand van hebben. Nu kun je altijd nog bezien of je dat proces kunt
versnellen, maar zo is nu eenmaal de praktijk. De doorlooptijden zijn erg
lang. Hetzelfde geldt voor projecten om schooluitval te bestrijden. Voordat
je in het voortgezet onderwijs de resultaten van de voorschoolse opvang ziet,
ben je tien jaar verder. Nu kan men wel zeggen dat dit schandalig is, maar
die kinderen zullen toch eerst het basisonderwijs moeten doorlopen. Ik ben
het overigens met de heer Madlener eens dat bij veiligheid andere doorlooptijden
gelden. De door hem aangehaalde zinsnede is te algemeen geformuleerd. In feite
zou je per beleidsterreinen met een specifiekere zinsnede moeten komen en
dat gaan wij dus doen.De heer Jansen (SP): In 24 krachtwijken is
gezegd dat de bewonersparticipatie onvoldoende is, in 7 wijken is de score
zelfs nul. Hoe kan het nu toch dat de charters toch zijn ondertekend?Minister Vogelaar: Ik ben ook niet tevreden
over de resultaten van het onderzoek naar bewonersparticipatie, verre van
dat. Wel wil ik er een enkele kanttekening bij plaatsen. Het onderzoek liep
tot december 2007. De eerste helft van 2008 is er dus niet bij betrokken.
Dat laat onverlet dat in die periode in Amsterdam en Rotterdam de bewonersparticipatie
onvoldoende uit de verf is gekomen. Het is ook niet toevallig dat het deze
twee gemeenten zijn, want daar kent men een complexe bestuursstructuur. Zij
hebben stadsplannen gemaakt die moesten worden doorvertaald naar buurten en
wijken. In Amsterdam ging het zelfs om zeventien stadsplannen; daar zijn op
een lager schaalniveau dan de vijf wijken buurtactieplannen gemaakt. Bij de
stadsplannen is het onvoldoende gebeurd, maar ik heb erop aangedrongen om
bij de buurtactieplannen de bewoners te betrekken. Dat heb ik meegewogen bij
de vraag of ik wel of niet mijn handtekening onder de charters kon zetten.
Als het goed is, is de Kamer erover geïnformeerd dat men in de eerste
helft van 2008 daarin verbetering heeft gebracht. Nu worden in Amsterdam en
Rotterdam substantiële stappen gezet om de bewoners te betrekken bij
de uitvoering van de plannen. Ik kan de Kamer daarvan goede voorbeelden noemen.
Het is nog onvoldoende en het zal absoluut beter moeten, maar je kunt niet
zeggen dat er bij de buurtactieplannen geen betrokkenheid is geweest.De voorzitter: Wellicht is het een idee om
een actuele lijst aan de Kamer te overhandigen, want deze vraag is door iedereen
gesteld.Mevrouw Van der Burg (VVD): Het verbaast mij
dat de minister zegt dat de plannen op stadsniveau moeten worden doorvertaald
naar stadsdeelraden. De plannen zouden toch van onderop komen? Ik heb begrepen
dat dit in Rotterdam ook gebeurde, maar dat die plannen op stadsniveau werden
geschrapt. Daar deed men gewoon wat daar het belangrijkst werd gevonden.Minister Vogelaar: Ik zal niet herhalen wat
ik heb gezegd. Mevrouw Van der Burg kan het daar niet mee eens zijn, maar
ik heb gewoon beschreven hoe het is gegaan in twee grote steden. In de fase
van de buurtactieplannen is wel degelijk een goede stap gezet in het erbij
betrekken van de bewoners. Dat heb ik meegewogen toen ik de vraag moest beantwoorden
of ik de charters moest beantwoorden. Ik ben het overigens met de Kamer eens dat dit een speerpunt moet zijn en dat gemeenten er harder aan
moeten trekken. Er zijn echter ook gemeenten die het goede voorbeeld hebben
gegeven. Hopelijk willen de commissieleden allemaal hun politieke kanalen
gebruiken om de gemeentebestuurders te prikkelen.De heer Van der Ham (D66): Het antwoord van
de minister tekent de problemen die ik heb met haar beleid. Zij zegt dat de
cijfers waarop wij onze vragen baseren, zijn verouderd. Dan had ik graag de
meer actuele cijfers gezien. Hoe kunnen wij nu haar beleid beoordelen?Minister Vogelaar: Ik zeg u toe dat u die
cijfers krijgt.De voorzitter: Nog voor de behandeling van
uw begroting?Minister Vogelaar: Absoluut.De heer Depla (PvdA): Stond er onder de charters
ook een handtekening van de bewoners?Minister Vogelaar: De charters zouden ondertekend
worden door de gemeenten en door mij. Niet door de bewoners. De daaronder
liggende wijkactieplannen zijn getekend door corporaties, bewoners, gemeenten
en andere partijen.De heer Depla (PvdA): Hoe kan het dan dat
de Universiteit van Tilburg met zo’n negatief rapport op de proppen
komt?Minister Vogelaar: Dat heb ik uitgelegd. De
meting stopte eind december 2007, terwijl de ontwikkeling van de wijkactieplannen
doorliep tot mei, juni 2008.De heer Jansen (SP): In het verslag van het
AO van 26 september zegt de minister dat veel gemeenten heel veel hebben
geïnvesteerd in het betrekken van bewoners bij het ontwikkelen van wijkactieplannen.
De minister voegt eraan toe dat dit voor haar een toetssteen is voor het sluiten
van de charters. Hoe is dat te rijmen met de woorden van de minister over
Amsterdam en Rotterdam waar eerst stadsplannen zijn gemaakt?Minister Vogelaar: Die gemeenten hebben ervoor
gekozen, kaders aan te geven voor de deelraden. Zo heb ik ook een aantal kaders
aangegeven in de vorm van de vijf beleidsterreinen waarop geacteerd moest
worden. Dat is vervolgens door de gemeenten ingevuld. Amsterdam heeft dat
doorvertaald naar zelfs zeventien buurten. U wordt op uw wenken bediend! Verder
is gevraagd wat ik nu verder doe om greep te krijgen en zicht te houden op
de bewonersparticipatie. Dat zijn drie dingen. Wij gaan door met de jaarlijkse
kwaliteitskaart van het LSA. Het volgend jaar zal die op het niveau van de
uitvoering worden gemaakt. Daarnaast houden wij in 2009 een bewonerspeiling
om na te gaan welke verbeteringen er volgens hen in hun wijk tot stand komen.
Bovendien leg ik wijkbezoeken af waarbij mijn motto is: niet al te veel met
bestuurders maar wel heel veel met professionals en bewoners praten om te
horen hoe het er werkelijk aan toe gaat. Expliciet is daarbij ook steeds aan
de orde de bewonersparticipatie. Bijvoorbeeld op de landelijke LSA-dag kreeg
ik een aantal signalen dat in bepaalde wijken de bewonersparticipatie onvoldoende
is. Als wij dergelijke signalen krijgen, wenden wij ons onmiddellijk tot de
bestuurders in de desbetreffende gemeenten. In die zin probeer ik ook voortdurend
de vinger aan de pols te houden.Dan het punt van de zeggenschap en het geld voor de bewonersinitiatieven.
In 2008 is 10 mln. extra gegaan naar de bewoners in de 40 wijken.
Dat bedrag had ik al toegekend voordat het idee van de vouchers van LSA kwam.
Dus daar kon ik niet meer van zeggen dat het via de vouchersystematiek geregeld
moest worden, aangezien dat geld al was weggezet. Er gaat ook geld naar de
G31-gemeenten, dat ook bestemd is voor anderen wijken dan de 40 wijken. Het
beeld dat er alleen maar iets gebeurt in die 40 wijken, is dus niet correct.
Ik heb met de Kamer afgesproken dat ik het vouchersysteem zou promoten. Als
gemeenten aangeven liever door te willen gaan met hun eigen systeem, dan mag
dat, maar dan moeten ze wel laten zien dat bewoners het daarmee eens zijn.
Dit om te voorkomen dat er drie potjes naast elkaar gaan bestaan, in de zin
dat wanneer een gemeente een of andere vorm van bewonersbudget heeft geïntroduceerd,
zij niet gedwongen wordt om er dan een geheel aparte systematiek naast te
zetten. Dat is niet praktisch. Inmiddels blijkt dat 12 van de G31-gemeenten
met het vouchersysteem gaan werken. Van drie gemeenten heb ik nog geen uitsluitsel
gekregen. Zij hebben inmiddels een brief gekregen waarin gevraagd wordt hun
keuze kenbaar te maken. Dat betreft de gemeenten Arnhem, Breda en Groningen.
Ik heb ook geconstateerd dat sommige gemeenten op dit punt hun bewoners onvoldoende
hadden geraadpleegd. Dan krijg ik wel een briefje waarin staat dat de bewoners
zijn geraadpleegd, maar dan krijg ik van bewoners weer andere signalen. Ik
noem bijvoorbeeld Den Haag. Een en ander betekent dat wij de desbetreffende
gemeente vragen om duidelijk te maken hoe het nu werkelijk zit. De consequentie
is dat men bijvoorbeeld in Den Haag bezig is om alsnog goed met de bewoners
erover te praten. Ik zou natuurlijk ook wel willen dat dit soort bestuurlijke
processen anders verliep, maar blijkbaar zit de wereld zo in elkaar dat je
er toch als een soort cheffin bovenop moet zitten om de bestuurders en de
overige betrokkenen zo ver te krijgen dat ze het allemaal op een ordentelijke
manier doen zoals wij dat met elkaar hebben afgesproken. Als gemeenten voor
hun eigen systeem kiezen dan zitten er overigens vaak heel veel overeenkomsten
met het vouchersysteem in. Dus het is niet zo dat de systemen die de gemeenten
hanteren altijd heel ver af staan van het vouchersysteem.De heer Van Bochove heeft gevraagd hoe ervoor gezorgd kan worden dat bewoners
van elkaar leren. Dat doen wij op verschillende manieren. Het LSA speelt er
een belangrijke rol bij en krijgt hiervoor ook financiële ondersteuning
van ons. Daarnaast is er Buurtlink, een ICT-project dat wij sterk promoten
en ondersteunen. Ook is er het experiment Bewonersparticipatie waarbij nagegaan
wordt hoe nieuwe vormen van bewonersparticipatie kunnen worden gestimuleerd.
Op dat vlak gebeuren echt zeer interessante dingen, waarbij bewoners ook praten
over zeggenschap in hun wijk.De heer Madlener maakt zich nogal zorgen over de veiligheid. Ik was anderhalve
week geleden in de wijk Kruiskamp in Amersfoort waar veiligheid een hot issue
is. Dat staat daar zo ongeveer bovenaan het prioriteitenlijstje. Ik heb daar
bijgewoond een zogenaamde wijktafel, waar de bewoners, de politie, de toezichthouders,
de winkeliers etc. aan tafel zitten om te praten over de plekken in de wijk
waar het onveilig is; die plekken kunnen ze dan aan de hand van stickertjes
op een grote luchtfoto van de wijk aangeven. De bewoners gaven aan zich vooral
te storen aan de overlast door coffeeshops. Daar wordt dan concreet over gepraat.
Daarbij komt dan de vraag aan de orde wat de bewoners er zelf aan kunnen doen
en wat de politie en andere instanties die erbij betrokken zijn kunnen doen.
Er worden ook afspraken gemaakt over terugkoppeling van de resultaten. Dat
is ook de manier die mij voor ogen staat, namelijk heel concreet bezig zijn
met veiligheidsproblemen in een wijk. Dus aanpakken én oplossen.De heer Madlener (PVV): Deze aanpak lijkt
mij heel normaal als je iets voor die wijken wilt doen. Dat gaat u dus in
al die wijken stimuleren en toepassen? U zorgt er ook voor dat
de problemen die de bewoners aangeven, opgelost worden? Een bewoner kan er
namelijk niets aan doen dat hij een coffeeshop naast zich heeft. De coffeeshop
sluiten lijkt mij dan een heel goede oplossing.Minister Vogelaar: De werkelijkheid zit toch
iets ingewikkelder in elkaar. Ik ben niet de wethouder van de gemeente Amersfoort
die over de wijk Kruiskamp gaat. Ik ben de minister die dit proces aan moet
jagen. Ik spreek mensen daar ook op aan, maar ik ben niet degene die het uitvoert.
Een gemeentebestuur maakt het beleid over hoe het met coffeeshops in zijn
gemeente om wil gaan en niet ik.De heer Jansen (SP): Op dit punt wil ik toch
de heer Madlener steunen. Volgens mij is deze minister onderdeel van het kabinet.
En dat kabinet gaat natuurlijk over de landelijke spelregels voor coffeeshops.
Als de minister die coffeeshops ziet als een groot probleem in de 40 wijken,
kan zij er toch voor zorgen dat de landelijke regels daaromtrent worden aangepast?Minister Vogelaar: Dat zou kunnen als daar
aanleiding toe is, maar je kijkt eerst lokaal hoe je ermee omgaat en hoe je
het kunt oplossen. Ik heb het dan bijvoorbeeld over de coffeeshops in de buurt
van scholen. Wil je dat wel of niet? Hoe ga je daarmee om? Natuurlijk praat
ik dan ook met mijn collega van Justitie over welk beleid wij op dat punt
hebben. Het is in ieder geval niet zo dat ik bij zo’n wijk binnenkom
en ga zeggen: zo en zo gaan wij het doen. Zo zijn de verhoudingen niet.De heer Jansen (SP): De laatste weken hebben
heel wat gemeenten noodkreten geslaakt omdat zij het juist niet meer op eigen
houtje kunnen regelen en zij vragen om landelijke kaders. Heel veel van de
coffeeshops liggen in de 40 wijken. Ik zou van deze minister dus graag een
actievere opstelling willen zien.Minister Vogelaar: Ik heb u aangegeven hoe
ik dat doe. Als er uitkomt dat op het punt van de coffeeshops het beleid door
de gemeenten ontoereikend wordt gevonden, dan zal ik dat absoluut met mijn
collega van Justitie bespreken om na te gaan wat wij er aan kunnen doen, maar
wel in die volgorde.De heer Van der Ham heeft gevraagd of een matching fund niet veel meer
soelaas zou bieden. Bij meerderheid heeft de Kamer gekozen voor het vouchersysteem.
Dat heb ik opgepakt. Dan past daar een matching fund, hoe aantrekkelijk op
een aantal punten wellicht ook, niet meer in.Vervolgens kom ik te spreken over het rapport van de Algemene Rekenkamer.
Ik hecht er aan enige nuance aan te brengen in het beeld dat is ontstaan,
als zou de ARK zeer kritisch zijn over de manier waarop ik probeer de effecten
en de resultaten van de wijkaanpak te meten. Ik heb hoogstpersoonlijk het
rapport van de ARK in ontvangst genomen. De heer De Jong, een van de leden,
heeft daarbij met behulp van een sheetpresentatie aan mij aangegeven: minister,
er zitten heel veel plussen in wat betreft de manier waarop u probeert de
effectmeting gestalte te geven. Natuurlijk is het complex. Dat onderkent de
Algemene Rekenkamer en dat onderken ik ook, maar de manier waarop wij het
proberen aan te pakken, wordt zeer gewaardeerd door de ARK. Zij noemt hierbij
onder andere het beleidsleren, de nulmeting vooraf, de aandacht voor de ontwikkeling
van de wijken en voor de positieverbetering van de individuele bewoners, en
het verwerven van inzicht in het zogenaamde waterbedeffect.Hoe ga ik nu om met de kritische kanttekeningen die de Algemene Rekenkamer
ook heeft gemaakt? Het interessante is dat zij voor het eerst aan de voorkant
van zo’n heel proces heeft gekeken hoe de monitoring wordt opgezet door
mij. Op basis daarvan heeft zij een aantal aanbevelingen gedaan
waar ik wat mee kan en waardoor ik in staat ben om de effectmeting verder
te verbeteren. Het grootste deel van die aanbevelingen neem ik dus over. Dat
betreft het in het leven roepen van een onafhankelijke wetenschappelijke commissie
en het ervoor zorgen dat ontbrekende beleidsvelden alsnog worden ingepast
en publieksvriendelijker worden gemaakt. Waar ik enorm mee heb zitten worstelen,
is om aan de aanbeveling om de Outcomemonitor en de Leefbaarometer in elkaar
te schuiven, invulling te geven. Wij zijn voornemens om de indicatoren die
in de Leefbaarometer zitten, ook in de Outcomemonitor onder te brengen. Alleen,
het doel van de twee instrumenten is verschillend. Bij de Leefbaarometer gaat
het om de vraag hoe alle wijken en buurten in Nederland zich ontwikkelen.
Bij de Outcomemonitor gaat het erom te proberen de effecten van de extra inzet
in de wijken te meten. Het heeft niet veel zin om dat in geheel Nederland
te gaan doen, want wij leveren geen extra inspanningen in heel Nederland aangezien
wij op dat punt een politieke keuze hebben gemaakt om het te beperken tot
40 wijken.De Algemene Rekenkamer heeft ook nog de kritische vraag gesteld of het
BBSH niet te ruim geïnterpreteerd wordt door corporaties. Ik heb met
de Kamer afgesproken dat wij in het kader van good governance nog met elkaar
komen te spreken over de reikwijdte van het takenpakket van de corporaties.
Dus ook daarover zullen wij nog nadere helderheid scheppen.Ik ben het absoluut met de heer Van Bochove eens dat er geen sprake mag
zijn van een administratief circus. In het kader van de Leefbaarometer en
de Outcomemonitor vragen wij geen extra gegevens uit bij de gemeenten. Het
zijn bestaande gegevens die al door het CBS opgevraagd worden bij gemeenten
in het kader van de reguliere gegevensuitvraag voor de verschillende beleidsdepartementen.
Die gegevens worden door het CBS in het kader van die wijkenaanpak op een
specifieke manier voor die wijken bij elkaar gebracht. Wat apart gedaan wordt,
is het volgen van de bewoners om te zien hoe ze zich ontwikkelen, ook als
ze buiten de wijk gaan wonen. Dat is een kwalitatief onderzoek, waarvoor je
dus een groep bewoners moet selecteren. Als je bewoners gaat vragen hoe het
met hen gaat, moet je eerst groepen bewoners selecteren die je daarop gaat
bevragen. Dat zijn namelijk gegevens die wij nu niet in systemen hebben zitten.
Dus dat is een apart kwalitatief onderzoek dat gaat plaatsvinden. Hetzelfde
geldt natuurlijk voor de kwaliteitskaart van het LSA op basis waarvan de bewonersparticipatie
wordt gemeten.De heer Van der Ham (D66): Als je verschillende
soorten meetinstrumenten hebt, is het toch heel lastig om de effecten ervan
straks tegen elkaar af te zetten en te wegen. Als wij met heel veel informatie
en uitkomsten worden geconfronteerd, maakt dat het beeld niet scherper.Minister Vogelaar: Naar mijn idee is het redelijk
overzichtelijk. Je hebt een Outcomemonitor die onder meer betrekking heeft
op de woonkwaliteit, de werkgelegenheid, de scholen, de integratie en de veiligheid
in de wijken. Dat betreft ook gegevens die voor een groot deel in de Leefbaarometer
zitten. Alleen, in de Leefbaarometer is er geen koppeling naar inzet van beleid,
omdat die alle wijken in Nederland volgt.Wij vinden bewonersparticipatie belangrijk. Dat zit echter niet in de
Outcomemonitor, aangezien wij geen standaard gegevensuitvraag hebben georganiseerd
over de bewonersparticipatie. Het CBS registreert dat niet. Dus moet je daar
iets aparts voor organiseren als je wilt nagaan of het met die bewonersparticipatie
echt de goede kant uitgaat. Hiertoe gaan wij op twee manieren te werk. Ten
eerste is er de kwaliteitskaart bewonersparticipatie van het LSA. Op basis
daarvan krijgen wij informatie of het beter gaat met de bewonersparticipatie.
Omdat ik zo veel belang hecht aan de positie van de bewoners, heb ik gezegd
dat ik daarnaast ook nog wil horen of bewoners tevreden zijn over de verbeteringen
in hun wijk.De heer Van der Ham (D66): Ik neem aan dat
wanneer het gaat om echte bewonersparticipatie de Outcomemonitor uiteindelijk
leidend zal zijn, dit afgezet tegen de nulmeting.Minister Vogelaar: Dat ben ik met u eens.
Daar gaat het natuurlijk om. Het gaat erom dat die wijken weer op hetzelfde
niveau komen als het gemiddelde van de stad. Daar doen wij het allemaal voor.
Laten wij ons echter ook realiseren dat wij ten aanzien van bepaalde onderwerpen
van die Outcomemonitor langere tijd nodig zullen hebben om echt vast te kunnen
stellen of verbeteringen daadwerkelijk tot stand komen. Het rendement van
bijvoorbeeld een investering in voorschoolse opvang, zie je pas na een bepaald
aantal jaren, ook in de zin of het leidt tot vermindering van voortijdige
uitval in het voortgezet onderwijs. Dat is dus het dilemma waar wij mee te
maken hebben bij dit soort veranderingsprocessen.De heer Van Bochove heeft gesproken over het zetten van tussenstappen
met betrekking tot de Outcomemonitor. Ik kan hem zeggen dat ik voornemens
ben om dat te gaan doen in mijn begroting voor 2010.Met name de heren Jansen en Depla hebben gesproken over de sloop en de
nieuwbouw. Ik heb reeds een- en andermaal tegen de Kamer gezegd dat ik geen
groot voorstander ben van het giga doorvoeren van sloop in allerlei wijken.
Ik zie maar al te goed welke maatschappelijke en sociale effecten er aan sloop
verbonden zijn. Dat zijn heel ingrijpende dingen voor mensen. Dus ik denk
daar absoluut niet lichtvaardig over. Tegelijkertijd moeten wij met elkaar
constateren dat een van de grote problemen waarmee wij in deze wijken te maken
hebben, de eenzijdige woningvoorraad is. Het feit dat de vroegnaoorlogse wijken
zo af hebben kunnen glijden, heeft te maken met woningtoewijzing in relatie
tot het type woningen dat in die wijken staat. Als je wilt dat een wijk een
gedifferentieerdere samenstelling heeft als het gaat om de mensen die daar
wonen, dan is het essentieel dat je een gedifferentieerde woningvoorraad in
zo’n wijk hebt, waar dus ook voor zowel de mensen met de lagere inkomens
als de mensen met middeninkomens aantrekkelijke woningen aanwezig zijn. Als
daar alleen maar woningen voor mensen met lagere inkomens staan, loop je het
risico van cumulatie van problemen in zo’n wijk. Een van de pijlers
rond het aanpakken van de woningproblematiek betreft de kwaliteit van de woningen
en de differentiatie in de woningvoorraad. Dat kan je op twee manieren realiseren.
Dat kan je doen door te slopen en door er ook woningen voor het middensegment
te bouwen. Soms kan je dat ook doen door te renoveren en door bijvoorbeeld
van drie woningen twee woningen te maken. Het gaat dan ook om de eisen die
mensen met een hoger inkomensniveau stellen. Dat heeft te maken met de leefbaarheid
en het voorzieningenniveau in de buurt en de kwaliteit en de ruimte van de
woning.De heer Jansen (SP): Aan het begin van dit
algemeen overleg hebben wij het al gehad over bewonersparticipatie, in de
zin dat de mensen een vinger in de pap moeten krijgen. Nu is het voor mij
van tweeën een. Of je neemt dat serieus of je neemt dat niet serieus.
Als een meerderheid van de bewoners tegen sloop is en er overigens voldoende
mensen zijn die in die woningen willen wonen, dat moet u dat toch serieus
nemen? Dat moet u die mensen toch een steuntje in de rug geven in plaats van
de verantwoordelijkheid af te schuiven naar de gemeente?Minister Vogelaar: De formele verantwoordelijkheid
hiervoor ligt op het lokale niveau. Het is het college van B en W en de gemeenteraad
die de plannen vaststellen. Als zich situaties voordoen in die wijken waarbij
ik constateer dat er voor die plannen geen draagvlak is bij bewoners, kan
ik u wel verzekeren dat ik daarover het gesprek aanga met de verantwoordelijk
wethouder. Als u heeft gevolgd wat zich bijvoorbeeld rond Vreewijk in Rotterdam
heeft afgespeeld, dan kunt u met mij constateren dat daar een omslag
heeft plaatsgevonden. In eerste instantie was er daar de benadering van «sloop,
tenzij». Het is nu omgekeerd. Het is nu«behoud, tenzij».De heer Jansen (SP): Ik heb een voorbeeld
dat nog veel dichter bij uw eigen huis ligt, namelijk Overvecht in Utrecht.
De gemeente wil daar top-down uiteindelijk 40% van de wijk slopen,
zijnde 5000 tot 6000 woningen. De bewoners zien dat niet zitten. Gaat u die
mensen daar steunen door tegen het college te zeggen: gemeente, dat moet u
niet doen, maak nu plannen samen met de bewoners?Minister Vogelaar: Ik kan u verzekeren dat
ik daarover al gesprekken met de wethouder heb gevoerd en ook nog zal voeren
de komende tijd. Ik heb u echter ook aangegeven dat «at the end»
de beslissing ligt op het lokale niveau. Er is geen misverstand over wat mijn
opvatting daarover is. Het begint er al mee dat ik overal waar ik kom uitdraag:
je bent verkeerd bezig als je plannen maakt en presenteert zonder die bewoners.
Dan ben je namelijk onnodig bezig om verzet te organiseren. Mensen voelen
zich dan gepasseerd, omdat anderen namens hen zo’n ingrijpende beslissing
hebben genomen. Het is dus belangrijk dat er draagvlak wordt gecreëerd
waarbij ik wel wil aantekenen dat het vaak om heel ingewikkelde processen
gaat en je het nooit iedereen naar de zin kan maken.De heer Depla (PvdA): Het is goed dat al die
gesprekken plaatsvinden. Maar moeten wij de bewoners niet in een eerder stadium
in positie brengen zodat u die gesprekken niet meer behoeft te voeren? Is
het dan niet beter om het amendement dat wij destijds hebben ingediend en
dat ertoe strekt te komen tot een sociaal plan waarin de positie van bewoners
helder wordt geregeld, alsnog tot uitvoering te brengen?Minister Vogelaar: U weet wat mijn positie
is geweest bij dat amendement. Dus ...De heer Depla (PvdA): Dan gaan wij het nog
een keer proberen.Minister Vogelaar: Voorzitter. Vervolgens
ga ik in op de vragen over de bijzondere projectsteun. De heer Van Bochove
heeft helder geschetst welke afspraken wij hierover met elkaar hebben gemaakt
in relatie tot de discussie die erover is gevoerd. Er is op dit moment geen
alternatief plan vanuit de sector gekomen. Dat betekent dat wij overgaan tot
de bijzondere heffing. Als het gaat om de heffingsgrondslag wordt uitgegaan
van 50% WOZ-waarde en 50% aantallen woningen. De Kamer heeft
mij gevraagd om te bezien of die verhouding niet wat anders zou kunnen. Ik
heb het CFV gevraagd om in de eerste helft van 2009 gericht op de volgende
heffingsgrondslag in 2009 die plaatsvindt op basis van de gegevens van 2008 –
dus meteen na de zomer kan de heffing plaatsvinden – met een advies
te komen over een eventuele bijstelling van de heffing van 2009. De Kamer
wordt er alsdan nader over geïnformeerd in de eerste helft van 2009.
Een andere kwestie die hierbij aan de orde is, is de problematiek van de rijke
corporaties. In het overleg met Aedes heb ik gezegd dat het mij verstandig
lijkt om af te spreken dat wij wat betreft 2008 en 2009 uitgaan van genoemde
heffingsgrondslag met eventueel een correctie op de factor fiftyfifty, en
dat wij voor 2010 tot een evaluatie komen, waarin wij ook de kwestie van de
rijke corporaties meenemen. Dan hebben wij twee jaar ervaring opgedaan en
kunnen wij kijken hoe het werkt. Dan is ook de projectsteun voor de preventiewijken
toebedeeld. Ik zeg de Kamer dus toe dat in 2010 die evaluatie plaats zal vinden
waarin tevens de kwestie van de rijke corporaties zal worden betrokken.Dan was er nog een specifieke vraag over de corporaties uit Noord-Holland
en hun gedachte over een regionaal heffingsfonds. Een dergelijk fonds is niet
haalbaar, aangezien dat zou leiden tot allerlei ongewenste effecten.
De veronderstelling dat het CFV niet de mogelijkheid zou hebben om de heffing
nog in 2008 te doen plaatsvinden omdat de beleidregels vastgesteld zijn, klopt
gewoon niet. Ik heb op dit onderdeel heel duidelijk een voorbehoud gemaakt
bij het vaststellen van de beleidsregels, omdat ik wist dat dit speelde. Ook
de corporaties weten dat ik die beleidsregels heb vastgesteld met de mogelijkheid
om op dit onderdeel nog met aanvullende regelgeving te komen.De heer Depla vroeg mij of ik kon uitleggen waarom ik voor een verkokering
en een aanpak op vier terreinen heb gekozen en hoe dat samenhangt met het
reguliere beleid. Ik heb dat juist gedaan om te proberen op wijkniveau de
vertaling te maken naar het regulier beleid. Een thema dat in de WijkActiePlannen
naar voren komt is dat van de multiprobleemgezinnen. Ik werk op dat punt nauw
samen met collega Rouvoet. Precies hetzelfde geldt voor het probleem van schooluitval.
Het interessante van de wijkaanpak is dat je gewoon nog een niveau dieper
gaat, in de zin dat je specifiek in kunt gaan op de vraag hoe je handen en
voeten kunt geven aan het voorkomen van schooluitval op wijkniveau. Want daar
wonen de jongeren, daar lopen ze rond en daar veroorzaken ze overlast. Natuurlijk
werken wij op dit punt ook samen met de collega’s van OCW. Als het gaat
om het van de grond trekken van werkgelegenheidsprojecten, zetten wij daar
de instrumenten van de collega’s Aboutaleb en Donner voor in.Mevrouw Van der Burg (VVD): Mijn punt ging
over de versnippering met daaraan verbonden de vraag wat u daar concreet aan
gaat doen.Minister Vogelaar: Dat moet je dus per onderwerp
bekijken. In zijn algemeenheid over versnippering praten heeft namelijk weinig
zin. Ik noem in dit verband de multiprobleemgezinnen. De gemeente Enschede
zorgt ervoor dat er één intake plaatsvindt voor zo’n gezin.
Er worden dan afspraken gemaakt tussen al die hulpverleners die met zo’n
gezin te maken hebben over wie de eerst aanspreekbare is voor dat gezin, waarbij
de hulpverlening op elkaar wordt afgestemd. Die persoon wordt gemandateerd
om ook namens de andere organisaties op te treden. Dat zijn pittige trajecten
om dat voor elkaar te krijgen, want je hebt met de jeugdzorg, de ggz etc.
te maken die allemaal hun eigen aansturing hebben. Dan komen wij nog van alles
tegen. Er is dan namelijk altijd wel weer een hulpverlener die vindt dat hij
zijn gegevens niet kan delen met zijn mede-hulpverlener vanuit privacyoverwegingen
of wat dies meer zij. Dan gaan wij dus kijken of dat terecht is.Verder zie je in een aantal van die multiprobleemgezinnen dat de problematiek
zo groot is, dat het een illusie is om te denken dat wij met de manier waarop
wij de hulpverlening nu hebben georganiseerd, namelijk met klantcontacten
van één keer in de week 50 minuten of een uur, die problematiek
kunnen oplossen. Er moeten dan dus heel andere maatregelen worden genomen.
Voor een aantal van die gezinnen zal gelden dat er gedurende een of een aantal
dagen per week iemand binnen die gezinnen orde op zaken zal stellen. Dus zó
concreet zijn wij daar mee bezig. Dat zijn zaken die in de experimenten ook
opgepakt worden, samen met de gemeenten. De heer Van der Ham signaleerde in
dit verband dat er in de gemeenteraad van Rotterdam een discussie is geweest
en dat de gemeente geen informatie wilde geven. Ik heb daar ook van vernomen.
Ik kan hem alleen maar toezeggen dat ik hierover met de gemeente Rotterdam
nader contact zal opnemen en dat ik hem daarover vervolgens zal informeren.
Ik weet op dit moment niet het naadje van de kous.Dan het Wob-verzoek inzake het openbaar maken van de ranglijst. Ik vind
het onwenselijk om de rangorde van de wijken openbaar te maken, omdat ik bang
ben voor stigmatisering. Dat hangt ermee samen dat ik tijdens mijn eerste
ronde langs de 40 wijken vrij veel kritische opmerkingen heb gehad van bewoners
die met zo veel woorden zeiden: wij balen ervan, mevrouw de minister, dan
u ons het etiket probleemwijk heeft opgeplakt,terwijl er in onze
wijk weliswaar veel problemen zijn maar er gelukkig ook dingen goed zijn.
Dus mensen ervaren het woord probleemwijk als een etiket. Ik probeer daar
rekening mee te houden. Als je dan die lijst vrijgeeft, krijg je al snel dat
gezegd wordt: dit is de allerslechtste wijk van Nederland en daar woont u
nu. Tegen die achtergrond leek het mij niet verstandig die lijst openbaar
te maken. Dan weet ik namelijk ook al wat ik tijdens mijn tweede ronde te
horen zal krijgen. Op 30 oktober is er een zitting geweest van de Raad
van State. Volgens de afspraak zal er binnen zes weken, dus in dit geval uiterlijk
half december een uitspraak volgen. Dan zullen wij zien wat er uitkomt.De heer Madlener (PVV): Ik vind het een wat
onzinnige redenatie. Als straks de nulmeting openbaar wordt, ziet iedereen
precies wie het slechtste scoort.Minister Vogelaar: Ik neem kennis van uw opvatting.
Ik heb er een andere opvatting over. Ik heb u zo-even aangegeven wat mijn
overwegingen daarbij zijn.De heer Van der Ham (D66): Om goed de resultaten
van de Outcomemonitor te kunnen inschatten moeten wij toch ook weten op welke
plaats op de ranglijst bepaalde wijken staan? Is het dan niet nuttig om de
lijst openbaar te maken?Minister Vogelaar: Ik heb aangegeven wat mijn
overwegingen zijn. Die staan naar mijn idee los van de nulmeting waarbij per
wijk inzicht wordt gegeven op het gebied van werkgelegenheid, schooluitval
etc. Ik wil dat echter niet koppelen aan een rangvolgorde van wijken.Mevrouw Van der Burg vindt dat er weinig aandacht wordt besteed aan werkgelegenheid,
arbeidsmarkt en economie. Ik herken dat totaal niet. Wij krijgen ook nog een
apart debat over de wijkeconomie en de initiatieven op dat gebied. Werkgelegenheid
en wijkeconomie stimuleren is in bijna alle WijkActiePlannen een prioriteit.Verder heeft mevrouw Van der Burg gevraagd of alle uitvoeringsovereenkomsten
goedgekeurd zijn. Dat is voor een groot aantal gemeenten het geval en dus
nog niet voor alle gemeenten. Het CFV dat de beoordeling doet in relatie tot
het verstrekken van de bijzondere projectsteun, heeft met de gemeenten afgesproken
dat tot maart 2009 de gegevens aangeleverd kunnen worden, waarna dus ook de
financiële koppeling aan de uitvoeringsovereenkomsten kan plaatsvinden.Gevraagd is verder of ik voldoende poot aan de grond krijg bij mijn collega’s.
Ja, twee poten zelfs. Ik heb eerder geschetst dat alle departementen die er
bij betrokken zijn in de wijkendirectie zitten. Bij de experimenten die ook
raken aan andere beleidsterreinen zijn de desbetreffende collega’s volop
betrokken, ook wat betreft beleidscapaciteit. Alle DG’s van de zeven
departementen maken zich verantwoordelijk voor één van die experimenten,
tezamen met een wethouder of een gemeentesecretaris van een gemeente die in
zo’n experiment als eerste trekker fungeert. Dus ik heb er echt geen
klagen over. Ik heb wel eens slechter meegemaakt in het Haagse en dan ga ik
terug tot een verre geschiedenis.De heer Van Bochove (CDA): Dat was de vorige
eeuw.Minister Vogelaar: Daar heeft u gelijk in.
Dat was de vorige eeuw.Verder is gesproken over de specifieke problematiek ten aanzien van de
duoen studentenhuisvesting. Ik ga in dezen geen uitzonderingspositie creëren.
Er zijn ook nog meer matchingconstructies tussen corporaties. De regeling
is dat wanneer corporaties in financiële problemen komen, ze zich in
verbinding kunnen stellen met het CFV. Dan wordt bekeken op welke manier die
financiële problemen op te lossen zijn. Dat is conform het
beleid dat wij hebben vastgesteld en dat geldt dus ook voor deze groep. Ik
ben het eens met degenen die gezegd hebben dat wij ook een belangrijke agenda
hebben als het gaat om studentenhuisvesting. Die moet ook gerealiseerd worden.Ten slotte nog iets over de Antillen. In mijn beleidsbrief over de aanpak
van de Antilliaans-Nederlandse risicojongeren heb ik aangegeven dat het erom
gaat dat wij hier tot een effectieve aanpak komen, maar dat wij tegelijkertijd
wel moeten proberen te voorkomen dat die jongeren, omdat ze voor zichzelf
geen perspectief op de Antillen zien, naar Nederland komen. Dat betekent dus
dat er daar ook geïnvesteerd moet worden in werkgelegenheid, het voorkomen
van schooluitval enz. In dat kader heeft een aantal gemeenten, zoals Nijmegen,
Dordrecht en Rotterdam die én Antillianengemeente zijn én in
de wijkaanpak actief zijn, aangegeven op basis van hun kennis rond de wijkaanpak,
een samenwerking met Curaçao aan te willen gaan. Daar heb ik nu afspraken
over gemaakt die de komende tijd verder zullen worden ingevuld. Wat betreft
de BES-eilanden krijgen wij straks een andere situatie, aangezien zij de gemeentestatus
zullen krijgen. Gisteren heb ik op Bonaire een eerste verkennende bespreking
gehad over wat dit betekent voor onder meer de woningcorporatie aldaar. Gelukkig
is er al een aantal corporaties die samenwerken met woningcorporaties op de
Antillen. Zo heeft Mitros uit Utrecht een samenwerkingsrelatie met Curaçao
en heeft Vestia een samenwerkingsrelatie met Bonaire. Ik ben nu dus aan het
bekijken wat de gemeentestatus straks betekent voor de bestuursverhoudingen
binnen het Koninkrijk. Dus het komende jaar komen wij daarover nog wel met
elkaar te spreken.De voorzitter: Tot zo ver de beantwoording
van de minister in eerste termijn. Gelet op het vergevorderde tijdstip zou
ik het volgende willen voorstellen. Teneinde te voorkomen dat wij nu de tweede
termijn afraffelen, lijkt het mij beter om de tweede termijn op een ander
moment te houden. Mijn voorstel zou dan ook zijn om dat volgende week dinsdagmiddag
te doen van half vijf tot half zes.Mevrouw Van der Burg (VVD): Op zichzelf een
prima voorstel. Ik ben volgende week echter wel woordvoerder bij de plenaire
begrotingsbehandeling van BZK, dus ik hoop dat dit elkaar niet overlapt.De voorzitter: Wij doen ons best, maar u moet
ook begrijpen dat ik niet met elke individuele wens rekening kan houden. Uiteraard
doen wij ons best om zo veel mogelijk mensen tevreden te stellen. Ik constateer
overigens dat een ieder zich kan verenigen met mijn voorstel.Dan rest mij niets anders dan de minister, haar medewerkers, mijn collega’s,
de mensen op de tribune, de luisteraars en natuurlijk de kijkers van harte
te bedanken voor hun belangstelling.De voorzitter van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,Van GentDe griffier van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,Van der LeedenXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Van Gent (GroenLinks), voorzitter, Van der Staaij
(SGP), Kamp (VVD), Arib (PvdA), Poppe (SP), Weekers (VVD), ondervoorzitter,
Dijsselbloem (PvdA), Depla (PvdA), Van Bochove (CDA), Van der Ham (D66), Vietsch
(CDA), Sterk (CDA), Verdonk (Verdonk), Jansen (SP), Ortega-Martijn (ChristenUnie),
Wolbert (PvdA), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Bouchibti (PvdA), Jasper
van Dijk (SP), Thieme (PvdD), Fritsma (PVV) en Van Toorenburg (CDA).Plv. leden: Bilder (CDA), Dibi (GroenLinks), Timmer (PvdA), Kant (SP),
Blok (VVD), Bouwmeester (PvdA), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Willemse-van
der Ploeg (CDA), Pechtold (D66), Blanksma-van der Heuvel (CDA), Neppérus
(VVD), De Wit (SP), Voordewind (ChristenUnie), Heijnen (PvdA), Zijlstra (VVD),
Sterk (CDA), Leerdam (PvdA), Ulenbelt (SP), Madlener (PVV) en Karabulut (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30995-62.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl