Vaststelling van de begrotingsstaten van de begroting Wonen, Wijken en Integratie  (XVIII) voor het jaar 2010; Brief regering; Toegezegde nadere informatie met betrekking tot woonschepen en woonwagens
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140789
 2009-2010
 
 32 123 XVIII
 Vaststelling van de begrotingsstaten van de begroting Wonen, Wijken
en Integratie (XVIII) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 64
 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 8 februari 2010
 
 In het algemeen overleg van 23 september 2009 (Kamerstuk 32 123
XVIII, nr. 11) met de algemene commissie Wonen, Wijken en Integratie
inzake woonschepen en woonwagens heb ik enkele toezeggingen gedaan die ik
hierbij graag nakom.
 Het betreft het volgende:
 – Ik heb toegezegd met de VNG te overleggen over het voorkomen van
speculatie bij de verkoop van ligplaatsen voor woonschepen en daarbij de suggestie
van een voorkeursrecht voor woonbooteigenaren te betrekken;
 – Ik heb toegezegd aan de hand van door het lid Jansen aangedragen
voorbeelden, de juridische aspecten aangaande de BTW-heffing op woonwagens
nog eens te bezien;
 – Ik heb toegezegd uw Kamer te informeren over de wijze waarop de
VROM Inspectie de gemeenten en corporaties zal ondersteunen bij de aanpak
van vrijplaatsen.
 
 Over deze onderwerpen kan ik u het volgende berichten.
 Woonschepen
 Uit mijn overleg met de VNG is het volgende gebleken: de VNG is bij gemeenten
nagegaan of gevallen van speculatie met ligplaatsen bekend waren, welke maatregelen
daartegen genomen konden worden en of een voorkeursrecht voor woonbooteigenaren
bij de koop van ligplaatsen wenselijk zou zijn.
 De VNG gaf aan dat haar leden niet bekend zijn met signalen van speculatie
bij de verkoop van ligplaatsen. Ik acht het dan ook niet voor de hand liggend
om maatregelen ter voorkoming van speculatie te nemen. De VNG heeft op mijn
verzoek aangegeven alert te zijn op dit soort signalen en indien nodig met
mij contact op te nemen.
 Woonwagens
 In het algemeen overleg heb ik toegezegd de relevante juridische aspecten
op een rijtje te zetten, in het bijzonder met betrekking tot de BTW op woonwagens.
Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen het Nederlandse en het Europese
recht. De woonwagen is een categorie woonruimte die in de nationale huur(prijs)regelgeving
is omschreven als een voor bewoning bestemd gebouw, dat is geplaatst op een
standplaats en in zijn geheel of in delen kan worden verplaatst. Deze definitie
is eveneens opgenomen in de Woningwet en de Huisvestingswet en impliceert
dat een woonwagen in beginsel een roerende zaak is. De verplaatsbaarheid is
een vereiste voor de inrichting van standplaatsen in bestemmingsplannen. Standplaatsen
zijn in genoemde wetgeving gedefinieerd als kavels bestemd voor het plaatsen
van woonwagens. Ingevolge de civielrechtelijke jurisprudentie over het begrip
onroerende zaak kan een woonwagen evenwel een onroerend karakter krijgen.
Indien een woonwagen duurzaam met de grond is verenigd en naar aard en inrichting
bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven dan kan die woonwagen als onroerende
zaak worden aangemerkt. Dit hoeft niet strijdig te zijn met hierboven genoemde
definities. Een dergelijke woonwagen kan op een in het bestemmingsplan als
standplaats bestemde kavel worden geplaatst mits wordt voldaan aan de eis
dat de woonwagen in zijn geheel of in delen kan worden verplaatst.
 
 In tegenstelling tot de nationale bouw- en woningregelgeving wordt de
BTW beheerst door Europese regelgeving en jurisprudentie. De verhuur van woonwagens
die als roerende zaak zijn aan te merken, is belast met BTW. De verhuur van
onroerende zaken in de Europese regelgeving is vrijgesteld van BTW. Op grond
van deze BTW-vrijstelling blijft de verhuur van woningen die als onroerende
zaak zijn aan te merken, buiten de BTW-heffing. Het feit dat niet alle vormen
van woonruimte zijn vrijgesteld is het gevolg van een keuze die de Europese
richtlijngever heeft gemaakt. Of een woonwagen voor de BTW als roerende dan
wel onroerende zaak moet worden aangemerkt, wordt door de Belastingdienst
beoordeeld aan de hand van de uitleg die het Hof van Justitie in het arrest
van 16 januari 2003, nr. C-315/00 (Maierhofer-arrest) heeft gegeven
aan het begrip onroerende zaak: een gebouw dat vast met de grond verbonden
is en niet gemakkelijk kan worden gedemonteerd of verplaatst. Dat is het geval
als de zaak met behoud van de oorspronkelijke functie alleen met een aanzienlijke
inzet van materiaal en/of menskracht is te demonteren of te verplaatsen. In
welke gevallen daarvan sprake is, hangt af van de feiten van het concrete
geval en is uiteindelijk ter beoordeling van de rechter. Omdat het begrip
onroerende zaak voor de BTW een autonoom communautair rechtsbegrip is, zie
ik geen ruimte om te zoeken naar andere interpretaties noch aanleiding om
samen met mijn collega van Financiën aan te dringen op herziening van
definities.
 
 In de praktijk wordt naar schatting ca. 20–30% van de woonwagens
verhuurd. Over de verhuur van de woonwagens die voor de BTW als roerende zaak
worden aangemerkt is de eigenaar/verhuurder BTW verschuldigd. Die kan de verschuldigde
BTW over de verhuur verrekenen met de betaalde BTW op de aankoop en het onderhoud.
De per saldo af te dragen BTW is een kostenpost die bestreden moet worden
uit de huuropbrengst. Bij de bepaling van de huurprijs is de verhuurder echter
gehouden aan het woningwaarderingsstelsel voor woonwagens en mag die kostenpost
niet extra in rekening brengen bovenop de huurprijs.
 Vrijplaatsen
 In het algemeen overleg van 23 september 2009 is nog eens verduidelijkt
dat de verantwoordelijkheid voor beleid en uitvoering op woonwagenlocaties
geheel een gemeentelijke is. Aldaar heb ik samen met de commissie geconstateerd,
dat de aanpak van vrijplaatsen op dergelijke locaties van belang is. Vrijplaatsen
zijn hierbij gedefinieerd als groepen of locaties waar een effectief overheidsoptreden
wordt belemmerd, leidend tot een maatschappelijk ongewenste situatie, waarbij
structurele fraude een rol speelt.
 Ik heb in het overleg aangegeven dat ik, door middel van de VROM Inspectie,
gemeenten en corporaties wil ondersteunen die vrijplaatsen willen aanpakken.
Over de aanpak van vrijplaatsen heeft op initiatief van de VROM Inspectie
een expertmeeting plaatsgevonden. Hierbij waren onder andere mensen van gemeenten,
corporaties en andere Rijksdiensten aanwezig. In deze bijeenkomst is door
de deelnemers een aantal hindernissen genoemd die een effectief beleid inzake
vrijplaatsen in de weg staan. De belangrijkste hiervan zijn het ontbreken
van kennis op lokaal niveau, de afhankelijkheid van professionele ondersteuning
aan welke de beleidsontwikkeling, het beheer en de exploitatie van locaties
wordt uitbesteed, het ontbreken van gemeentelijke regie bij een integrale
aanpak en het gebrek aan bestuurlijke aandacht van gemeenten en corporaties
voor de aanpak van vrijplaatsen.
 In het kader van de aanpak van vrijplaatsen gaat de VROM Inspectie, mede
gebaseerd op de resultaten van genoemde expertmeeting, de volgende activiteiten
ontwikkelen:
 – Er komt een handreiking voor de overdracht van woonwagens en standplaatsen
van gemeenten naar corporaties. Deze zal voor de zomer van 2010 gereed en
beschikbaar zijn;
 – In het voorjaar van 2010 zal de VROM Inspectie de lijst van vrijplaatsen
actualiseren. Het in het overleg met Uw Kamer besproken onderzoek is immers
uit 2006, er kunnen sindsdien wijzigingen in de lijst van vrijplaatsen zijn
ontstaan;
 – Nog voor de zomer maar na de gemeenteraadsverkiezingen zal de
VROM Inspectie een bestuurlijke conferentie organiseren. Ik zal gemeenten
en corporaties uitnodigen om gezamenlijk de vrijplaatsen aan te pakken, waarbij
ik de ondersteuning van de Inspectie onder de aandacht breng als mijn deel
van de oplossing;
 – De VROM Inspectie bevordert dat met elke afzonderlijke gemeente
met vrijplaatsenproblematiek wordt bezien welke aanpak in dat specifieke geval
voor de hand ligt.
 De VROM Inspectie zal waar nodig ook andere Rijksdiensten en het in het
algemeen overleg besproken expertisecentrum betrekken bij de gemeentelijke
aanpak. En zoals ik u eerder heb toegezegd zal in 2011 een breed onderzoek
plaatsvinden naar de stand van zaken op woonwagenlocaties in zijn algemeenheid.
 
 Ik ben van mening dat met de hierboven genoemde activiteiten de aanpak
van vrijplaatsen kansrijk is. Ik zal uw Kamer regelmatig over de voortgang
informeren.
 
 De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
 E. E. van der Laan