Rijksbegroting van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer voor het jaar 1996; Verslag algemeen overleg ondermeer over dioxine-emissies van afvalverbranding
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24400-XI, nr. 42

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24400-XI nr. 42

23-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en MilieubeheerGedachtenwisseling in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24400-XIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 400 XIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(XI) voor het jaar 1996nr. 42VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 november 1995De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft op 26 oktober 1995 overleg gevoerd met minister
De Boer van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over:1. De brief van de minister van 16 augustus 1995 inzake het Landelijk
Facilitair Orgaan (VROM-95–458);2. De brief van de minister van 18 augustus 1995 inzake de Algemene maatregel
van bestuur houdende stortverbod binnen inrichtingen voor aangewezen categorieën
van afvalstoffen (Besluit stortverbod afvalstoffen) (VROM-95–484);3. De brief van de minister van 2 oktober 1995 inzake dioxine-emissies
afvalverbranding (VROM-95–557).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Crone (PvdA) stelde vast dat het landelijk facilitair
orgaan is bedoeld om sturing te geven aan de nationale afvalverwijdering.
Het gaat daarbij om de verbrandings- en de stortcapaciteit, al verdient verbranding,
overeenkomstig de sporten van de «ladder van Lansink», de voorkeur
boven storten. Het facilitair orgaan moet een oplossing zoeken voor de ongelijke
verdeling van de afvalverwerkingscapaciteit over het land op basis van het
criterium «doelmatige verwijdering». De minister stelt voor dat
er zonder toestemming van dit orgaan geen ontheffing van het stortverbod kan
worden gegeven. Hij onderschreef dit, maar vroeg wat het sturingscriterium
is. De wens te komen tot vollast van de afvalverbrandingsinstallaties (AVI's)
mag in ieder geval niet de doorslag geven. Dit criterium komt niet voor op
de «ladder van Lansink» en verdient overigens geen steun. Dit
betekent natuurlijk niet dat de kosten van de afvalverwerking en rendementsoverwegingen
geen rol mogen spelen in de afweging.Uit de stukken kan worden afgeleid dat inmiddels afspraken zijn gemaakt
voor 1996. Op de inhoud van die afspraken wordt echter niet ingegaan. De heer
Crone ging ervan uit dat in ieder geval bestuurlijke overeenstemming is bereikt,
omdat de bestuurders in het Afval overleg orgaan (AOO) zich ervan bewust zijn
dat zij tot een vergelijk moeten komen. Daarnaast moeten echter
nog de nodige zaken worden geregeld, zoals de verdeling van de afvalstromen
en een afgestemd tarief. Hij vroeg of «ingroeitarieven» worden
overwogen voor provincies die voor een aanzienlijke kostenverhoging komen
te staan omdat zij moeten overgaan van storten op verbranden. Overigens moet
die kostenstijging wel worden gerelativeerd, omdat zij nu niet hoeven te investeren
in eigen verbrandingsovens.Hij steunde de keuze voor de instelling van landelijke sturing bij ministerieel
besluit, want de minister kan democratisch worden gecontroleerd. Bovendien
is dit een efficiënte oplossing, omdat er geen extra bureaucratie of
een dubbele bestuurslaag worden ingevoerd. Hoe denken de betrokken partijen
hierover?Van het na scheiding resterende verbrandbare afval dreigt een steeds grotere
hoeveelheid over de grenzen te verdwijnen. De heer Crone wees erop dat hiermee
de voorkeursvolgorde van preventie, hergebruik en verbranden in gevaar komt.
De hoge kosten van verbranden moeten immers preventie, scheiden en hergebruik
stimuleren. Wil de minister toezeggen dat zij alles op alles zal zetten om
deze export te voorkomen?Hij betuigde zijn instemming met het Besluit stortverbod afvalstoffen
en juichte het toe dat dit besluit al op 1 januari a.s. van kracht wordt.
De Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG), de Vereniging van Nederlandse
ondernemingen (VNO), het Nederlands christelijk werkgeversverbond (NCW) en
de Vereniging van afvalverwerkers (VVAV) hebben echter de vraag gesteld of
wel voldoende aandacht is geschonken aan de wens te komen tot een effectieve
verwijdering van de afvalstoffen. Ook vragen zij of voor de intentieafspraken
voor 1996 wel voldoende bestuurlijke dekking bestaat. Hoe denkt de minister
hierover? Hij vroeg vervolgens of de voorgenomen vervanging en modernisering van
de ovens in Roosendaal en Duiven nog wel passend zijn, gelet op de bestaande
capaciteit van de AVI's. Is er sprake van overcapaciteit? Zo ja, is de minister
dan bereid de bestuurlijke overeenstemming op dit punt af te wijzen en haar
invloed aan te wenden om te voorkomen dat deze AVI's langer openblijven dan
voorzien?De heer Crone vond het terecht dat aan de dioxine-emissie van nieuwe AVI's
een andere ondergrens wordt gesteld.Al enige tijd wordt gesproken over de mogelijkheden van het scheiden-
vergisten-verbranden-procédé. Deze veelbelovende techniek kent
verschillende varianten, maar alleen aan de hand van praktische experimenten
kan worden aangetoond of hij werkelijk aan de verwachtingen voldoet. Eén
experiment is daarvoor onvoldoende. Gelet op het draagvlak bij betrokkenen,
lijkt er zeker ruimte voor twee experimenten. Wil de minister die mogelijkheid
overwegen?De heer Lansink (CDA) leidde uit recente persberichten af dat
de discussies binnen het AOO nog steeds te denken geven. Het draagvlak voor
preventie en hergebruik is op zijn zachtst gezegd niet optimaal en financiële
motieven lijken een belangrijke rol te spelen. Dat is misschien begrijpelijk,
maar ook bedenkelijk als het gaat om de afstemming van de capaciteit van de
eindverwerking op vraag en aanbod. Hij gaf de opstellers van het Tienjarenprogramma
afval in overweging bij hun werkzaamheden ook het commentaar van de Stichting
natuur en milieu en de Vereniging milieudefensie in ogenschouw te nemen. Hun
wijzigingsvoorstellen zijn heel wat vernieuwender dan het concept-Tienjarenprogramma.Hij onderschreef het pleidooi om in ieder geval twee experimenten met
scheiden, gisten en verbranden op te zetten. Alleen dan kan een vergelijking
worden gemaakt tussen droge en natte scheiding, kunnen de transportkosten
in beeld worden gebracht en kunnen de initiatieven die al zijn ontplooid,
worden gehonoreerd. Hij vond het antwoord van de minister op de
schriftelijke vragen van mevrouw Dijksma te terughoudend. Hij onderstreepte het pleidooi van de Vereniging milieudefensie dat een
grotere inspanning moet worden geleverd om preventiescenario's op te stellen.
In sommige sectoren lijkt aanscherping mogelijk, zeker als het gaat om preventie
en hergebruik. Uitbreiding of vernieuwing van verbrandingscapaciteit mag niet
worden toegestaan zolang preventie en hergebruik en de vergistingstechnieken
voldoende beleidsruimte bieden. Een terughoudend beleid is nuttig en nodig,
aldus de heer Lansink.De juridische status van de afspraken die in het AOO worden gemaakt, is
een apart punt van aandacht, evenals de landelijke planning en coördinatie
van afvalverboden en de controle en handhaving. De vraag dringt zich op of,
gelet op de verschillende posities van provincies en gemeenten, aanpassing
van de wettelijke bevoegdheden van de rijksoverheid nodig is. Hij meende dat
wijziging van de Afvalstoffenwet nodig is om de positie van de minister duidelijker
neer te zetten en verwees in dit verband in het bijzonder naar de export van
afval. Omdat de gemeenten de zorgplicht hebben voor de inzameling en zijn
betrokken bij stortplaatsen en verbrandingsinstallaties, zouden zij een stem
in het kapittel moeten hebben. Uit de reactie van de VNG kan worden opgemaakt
dat in die kring de regie van de minister wordt aanvaard, zeker als het gaat
om het toetsen en bewaken van het verdeelplan.De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat het principe van de regionale
zelfvoorziening niet langer houdbaar is. De al dan niet structurele regionale
onder- en vooral overcapaciteit van AVI's is een teken aan de wand. De Kamer
heeft bij de totstandkoming van het AOO al gewaarschuwd voor deze ontwikkeling
en heeft daarom ook het eerste convenant afgewezen. Intussen wordt het afgekondigde
en vervroegde stortverbod, dat op zichzelf past in de lijn van de «afvalladder»,
hier en daar toch als een kunstgreep gezien om de vollast van de bestaande
installaties te waarborgen. De ontheffingsmogelijkheden vergroten de flexibiliteit,
maar betekenen tegelijkertijd een uitholling van de volgorde van de «ladder».
Hij vroeg of de minister zal vasthouden aan de voorkeursvolgorde, ook als
het gaat om ontheffingen.Na veel overleg hebben partijen een compromis bereikt voor 1996. Het transport
van afval uit het zuiden en noorden naar de Randstad en Gelderland moeten
tijdelijk soelaas bieden. Het compromis biedt enige ruimte voor landelijke
sturing, maar anders dan destijds bedoeld was met het facilitair orgaan, omdat
geen structureel vereveningsfonds tot stand is gekomen. Eigenlijk is de minister
nu de instantie die via een al of niet flexibele hantering van de mogelijkheid
tot ontheffing op het stortverbod, het verdeelplan bewaakt, zo niet uitvoert.
Aan de hand van welke criteria zal het verdeelplan worden getoetst? Kan van
de bepalingen in artikel 4 worden afgeweken? Overigens vroeg de heer Lansink
of de AMvB moet worden gewijzigd nu niet wordt voldaan aan artikel 4, tweede
lid dat bepaalt dat de minister een instantie moet aanwijzen.De verschillen in tarieven tussen provincies blijven bestaan nu verevening
uitblijft. De VNG stelt terecht dat dit grote druk legt op de handhaving.
Hij stelde daarom voor een echte regulerende heffing in te voeren op verbrandbaar
afval. Een heffing op afval waarvoor om logistieke of andere redenen ontheffing
zou moeten worden verleend op het stortverbod, genereert middelen waarmee
verbrandings- en vergistingsinstallaties kunnen worden gefaciliteerd en bevorderd.
Deze directe vorm van terugsluizing bevordert bovendien het «ladderconcept».Hij betuigde zijn instemming met de hoofdlijnen van het stortverbod. De
toelichting is duidelijk en roept weinig vragen op. De ontwikkeling op de
markt van vraag en aanbod, de capaciteit van de eindverwerking en de nog niet
afgeronde discussie over de omschrijving van het begrip afval wettigen wel
de vraag of de doelstellingen voor preventie en hergebruik in 2010 kunnen
worden opgehoogd. Aan een forse detaillering kon kennelijk niet
worden ontkomen, maar de handhaafbaarheid van de regelgeving zou daardoor
wel eens in de knel kunnen komen. De VVAV heeft onlangs gepleit voor een algemene
ontheffing voor homogeen onbrandbaar afval. De heer Lansink waarschuwde ervoor
dat dan voorbij kan worden gegaan aan het terechte stortverbod voor categorieën
afval die om andere redenen dan de mogelijkheid tot verbranden, niet gestort
dienen te worden, zoals accu's, batterijen. enz. Zouden de lijst en het parallelartikel
2 vanwege de handhaafbaarheid niet eenvoudiger kunnen zijn? Hoe kan willekeur
worden voorkomen? Is voorzien in een evaluatie, opdat kan worden nagegaan
hoe een en ander in de praktijk verloopt?Ten slotte zei hij dat de brief over de dioxine-emissies bij afvalverbranding
duidelijk is en geen vragen oproept.Mevrouw Vos (GroenLinks) herinnerde eraan dat de Kamer tijdens
een vorig overleg met de minister steun heeft betuigd voor het voornemen te
komen tot landelijke sturing. Op de vragen die toen zijn gesteld, wordt in
de brieven echter nauwelijks ingegaan. Zo is met het oog op de democratische
controle onder meer de vraag gesteld of dit orgaan wel een privaatrechtelijke
status moet krijgen. De Kamer was verder van mening dat de taken van het orgaan
te beperkt zouden zijn als het zich alleen met verbrandbaar afval zou bezighouden;
ook het toezicht op het storten en de toewijzing van de capaciteit zouden
tot zijn competentie moeten behoren. De minister heeft helderheid verschaft
over de vraag wie de ontheffing op het stortverbod zal verlenen en het is
verheugend dat zij die taak naar zich toe heeft getrokken, maar over andere
taken die het orgaan moet gaan vervullen, zou zij meer duidelijkheid moeten
verschaffen.Het AOO ondersteunt de lijn van landelijke sturing, maar heeft geen overeenstemming
kunnen bereiken over een verdeelplan en afstemming van de tarieven. Mevrouw
Vos deelde de mening dat financiële aspecten nog steeds de boventoon
lijken te voeren in het AOO. Vrijwel alle aandacht gaat uit naar de vraag
hoe vollast van de AVI's kan worden bereikt, terwijl de mogelijkheden van
preventie, hergebruik en afvalscheiding nauwelijks aan de orde komen. Daarom
pleit de Stichting natuur en milieu er voor om de programmering van de eindverwerking
in de Wet milieubeheer te verankeren. Alleen dan kan de minister overcapaciteit
van bepaalde vormen van eindverwerking voorkomen en waarborgen dat nieuwe,
milieuvriendelijke technieken als scheiden en vergisten een reële kans
krijgen. Hoe denkt de minister hierover? De minister schrijft in haar brief van 16 augustus dat het landelijk facilitair
orgaan een tijdelijk orgaan zal zijn, omdat het overbodig wordt zodra stabilisatie
is bereikt tussen vraag en aanbod. Vindt zij stabilisatie voldoende? De doelstellingen
van het beleid gaan toch verder? De afvalstromen moeten toch steeds verder
worden teruggedrongen? Dit vraagt om meer aandacht voor preventie en ambitieuzere
plannen dan nu worden voorgelegd, aldus mevrouw Vos. Zij wees erop dat in
een recent OESO-rapport wordt gesteld dat Nederland in vergelijking met andere
landen buitengewoon veel afval produceert en er te weinig in slaagt preventie
op gang te brengen. Is de minister bereid onderzoek te laten verrichten naar
de mogelijkheden van verdergaande preventie op langere termijn? Het AOO moet
een duidelijke taak krijgen in dit streven en bij de opstelling van het volgende
Tienjarenprogramma moeten voorstellen daartoe worden meegenomen.De minister lijkt niet echt warm te lopen voor het procédé
van scheiden en vergisten. Zij acht één vergistingsinstallatie
voorlopig voldoende, terwijl zowel de Kamer als het AOO pleiten voor ten minste
twee installaties. In een verslag van het AOO wordt gesteld dat als voor de
deelstromen hoogwaardige hergebruiksmogelijkheden concreet worden aangetoond
en alleen deze deelstromen worden onttrokken aan het aanbod van brandbaar
afval, scheiden en vergisten met recht kan worden aangemerkt als een methode
van verwerking op een hogere trede op de «ladder van Lansink».
Onder die voorwaarden juicht het AOO de initiatieven voor het opzetten van
scheiden- en vergistingsinstallaties toe. Mevrouw Vos drong er op aan dat
het experiment wordt uitgebreid tot twee installaties. Is het mogelijk daarnaast
ruimte te scheppen voor andere initiatieven?De invoering van het stortverbod is een belangrijke en goede stap. Het
is ook goed dat de minister zelf zal beslissen over eventuele ontheffingen.
Van diverse kanten is er echter op gewezen dat zich problemen kunnen voordoen
bij de handhaving, ook door de huidige lage storttarieven waardoor storten
aantrekkelijk blijft. Het prijsniveau moet daarom worden opgetrokken tot het
niveau van het verbranden. Ook de VNG, de VVAV en de werkgevers pleiten voor
het ophogen van de storttarieven. Mevrouw Vos opperde dat de opbrengst zou
kunnen worden gebruikt voor de nazorg van stortplaatsen. In de storttarieven
wordt uitgegaan van het volledig opvullen van de stortplaatsen en de nazorg
is daarin verrekend. Nu een aantal stortplaatsen echter niet volledig zal
worden opgevuld, komen er onvoldoende middelen voor de nazorg beschikbaar.
Een probleem is wel dat sommige gemeenten kan worden verweten dat zij nieuwe
stortplaatsen hebben aangelegd toen al uitzicht bestond op een stortverbod.
Het kan niet zo zijn dat zij via deze regeling de dans ontspringen.Zij wees op de dreigende overcapaciteit bij de verbranding van afval.
De bestaande plannen voor de nieuwbouw bij Roosendaal en de renovatie van
oven 2 bij Duiven mogen daarom niet worden uitgevoerd. Verder mogen de plannen
om nieuwe stortplaatsen aan te leggen bij Nieuwegein, Het Klooster en De Lickebaert
niet worden uitgevoerd.Ten slotte vroeg zij naar de stand van zaken in het overleg over de verwerking
van batterijen en wit- en bruingoed. Is er al zicht op een akkoord over de
verplichte terugname van wit- en bruingoed? Wil de minister dit met spoed
bevorderen?Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) had met instemming kennisgenomen
van de brief van 2 oktober over de dioxine-emissies bij afvalverbranding.Zij wees er op dat het succes van het preventie- en hergebruikbeleid heeft
geleid tot een geringere toename van de afvalstromen. Dit heeft op zijn beurt
geleid tot een landelijk verdeelprobleem. Zij deelde de twijfel van het AOO
over de tot nu toe gehanteerde regionale zelfvoorziening. In sommige regio's
is sprake van overcapaciteit, in andere weer van ondercapaciteit en om gesleep
met afval te voorkomen, is in overleg met het IPO besloten tot de invoering
van een landelijk stortverbod voor verbrandbaar afval per 1 januari a.s. Storten
was en is aldoor goedkoper geweest dan verbranden en dit bleek voor velen
een uitweg uit de hoge kosten. Bovendien hanteren verbrandingsinstallaties
verschillende tarieven. Nu het stortverbod van kracht wordt, komen allerlei
instanties en bedrijven in het geweer. Sommige regio's hebben hun AVI's nog
niet gereed, andere zijn er niet in geslaagd om contracten met verwerkingsinstallaties
op peil te hebben of hebben een gebrek aan overslagcapaciteit. Voorgesteld
wordt een interimbeleid te voeren voor 1996 waarbij provincies als dat nodig
is, onder ministeriële goedkeuring ontheffing op het stortverbod kunnen
verlenen. Die mogelijkheid geldt tot 1 juni 1996. De verschillen in capaciteit,
in vraag en aanbod en in tarieven zijn daarmee echter nog niet opgelost. Er
is veel steun van overheden, maar ook van bedrijven, voor het stortverbod
en toch waarschuwt de VVAV voor chaotische situaties als gevolg van problemen
bij de bepaling van de aard van de afvalstoffen en de handhaafbaarheid. Is
het waar dat in het AOO is geconcludeerd dat het stortverbod door «creatief
werken» kan worden omzeild?De provincies hebben een tijdelijk verdeelplan opgesteld en het AOO heeft
dit geaccepteerd. Is hierover volledige overeenstemming bereikt? Hoe
is de controle op het verdeelplan geregeld? Wie grijpt er in bij problemen?
Mevrouw Augusteijn meende dat de tijd die nog rest tot 1 juni 1996 moet worden
gebruikt om overeenstemming te bereiken over de landelijke sturing, de tariefstelling,
de regelgeving en een rem op extra stort- en verbrandingscapaciteit.VNO en NCW stellen mede namens de VVAV voor de eindverwijdering van afval
in beginsel aan de markt over te laten binnen door de overheid te stellen
milieuhygiënische randvoorwaarden. Een aantal regio's wijst erop dat
de regionale zelfvoorziening niet moet worden losgelaten. Zij herhaalde dat
de oplossing haars inziens moet worden gezocht in sturing, controle en handhaving
door de overheid, waarbij ook moet worden ingegrepen in de verschillen in
verbrandingstarieven.De vraag dringt zich op of de voorgestelde landelijke sturing ook moet
gelden voor niet-verbrandbaar afval, ook al omdat er ongewenste situaties
dreigen te ontstaan. Zij wees op de voorgenomen aanleg van de stortplaats
Het Klooster bij Nieuwegein die, zo zal duidelijk zijn, niet exploitabel zal
zijn. Tot haar verbazing stelde zij vast dat daarnaast zelfs de uitbreiding
van verbrandingscapaciteit nog niet van de baan is: Avira in Duiven vernieuwt
oven-2 en de VVI in Roosendaal bouwt een nieuwe oven.Dit leidt tot de volgende conclusies. In de eerste plaats moeten de verbrandings-
en stortcapaciteit zo krap mogelijk worden gehouden. De verbrandingstarieven
moeten gelijk worden gesteld om onnodig gesleep met afval te voorkomen. Daarnaast
moet het gelijktrekken van de storttarieven aan de verbrandingstarieven in
de ontheffingsfase worden overwogen. Er zou een studie moeten worden verricht
naar de mogelijkheden van verevening. En voor de eindverwerking zou een wettelijke
regeling moeten worden getroffen zoals de Stichting natuur en milieu heeft
aangegeven.De minister stelt één demonstratieproject scheiden en vergisten
voor. Drie instellingen hebben zich inmiddels aangemeld voor dit project.
Mevrouw Augusteijn herinnerde eraan dat de Kamer tijdens het algemeen overleg
op 3 mei jl. heeft aangedrongen op meerdere locaties. Waarom wordt hieraan
geen gevolg gegeven? Is de minister bereid haar besluit opnieuw te overwegen
en in het AOO in te brengen?De conclusie moet zijn dat invloed van de overheid in dit proces onverkort
nodig is. Om tot nader order invulling te geven aan het facilitair orgaan
heeft de minister zichzelf aangewezen als instantie bedoeld in artikel 4.
Dit is een goede beslissing die moet worden gehandhaafd. De verwijdering van
afvalstoffen kan aan de markt worden overgelaten, maar landelijke sturing
is en blijft een belangrijke factor, ook in verband met de nutsfunctie van
de sector. In een toespraak ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van
de VVAV heeft de minister gezegd dat het beleid steeds meer in een nationale
context moet worden gezien. Zij gaf bovendien aan dat internationale organisaties
richting geven aan de grenzen die worden gesteld aan het afvalstoffenbeleid.
Vanuit dat gegeven is het absoluut noodzakelijk dat de landelijke overheid
de vinger aan de pols houdt, aldus mevrouw Augusteijn. Hoe dit sturingsorgaan
wordt ingericht, is echter niet geregeld. De bevoegdheden, eventuele sancties
en bestuurlijke invulling moeten nog worden vastgesteld. Zij drong erop aan
dat hiertoe op korte termijn een voorstel aan de Kamer wordt voorgelegd.De heer Klein Molekamp (VVD) leidde uit de verschillende reacties
die hij heeft ontvangen af dat er op de afvalmarkt verwarring is ontstaan.
Dat is niet zo verwonderlijk, want drie jaar geleden was het uitgangspunt
van de discussie een tekort aan capaciteit, de noodzaak tot nieuwbouw en sturing
om tijdelijke capaciteitstekorten op te vangen. Inmiddels wordt de vraag gesteld
of er nog wel nieuwe AVI's moeten worden gebouwd en of de ontwikkeling van
nieuwe stortlocaties moet worden voortgezet. De afvalmarkt is
in vrij korte tijd fundamenteel veranderd. Niet alleen door de actieve inzet
van de provincies, maar ook door het toenemende hergebruik. Deze positieve
ontwikkeling van het aanbod heeft gezorgd voor een omslag van capaciteitsschaarste
naar capaciteitsbeheersing. Tijdens het algemeen overleg op 3 mei jl. is daarom
de conclusie getrokken dat er geen nieuwe AVI's meer gebouwd moeten worden.
Kunnen de nieuwbouw en renovatie in Duiven en Roosendaal nog wel worden tegengehouden?
Is de minister bereid zich in te zetten voor een zekere beheersing van stortcapaciteit?
Hij drong erop aan dat het scheiden- en vergistenprocédé bij
deze capaciteitsbeheersing betrokken wordt.De regionale zelfvoorziening is door de omslag in de afvalstromen inefficiënt
geworden en leidt tot verkeerde uitkomsten. In het overleg op 3 mei is gevraagd
om nationale sturing. De minister neemt deze verantwoordelijkheid min of meer
op zich door zelf te beslissen over eventuele ontheffingen op het stortverbod.
Dit neemt niet weg dat de wetgeving nog steeds is afgestemd op de centrale
rol van de provincies. Is herziening van de wetgeving nodig om de benodigde
instrumenten voor een meer landelijke sturing te verkrijgen?Bij die wetswijziging zou dus moeten worden uitgegaan van een nationale
afvalmarkt, maar het is de vraag hoe lang die situatie zal duren, want in
een concept-EU-Richtlijn wordt RDF («refused derived fuels») min
of meer vrijgegeven als een secundaire grondstof in Europa. Dit zou betekenen
dat zich weer een fundamentele verandering van de afvalmarkt zou voordoen.
Welke gevolgen heeft die richtlijn voor de Nederlandse afvalmarkt? De heer
Klein Molekamp ging ervan uit dat, of dat nu wenselijk wordt geacht of niet,
de Europese afvalmarkt vrijer zal worden. De AVI's en stortlocaties zullen
dan moeten concurreren op de Europese markt en de vraag lijkt gerechtvaardigd
of de investeringen in Duiven en Roosendaal op termijn nog wel rendabel zullen
zijn. Omdat niet mag worden verwacht dat Nederland deze ontwikkeling volledig
kan tegenhouden, zal het verstandig zijn daarmee nu al in de marktordening
rekening te houden. De kostprijs van de AVI's in Nederland die dankzij hoge
investeringen voor een milieuhoogwaardige afvalverwerking kunnen zorgen, moet
daarom zodanig worden dat zij op de Europese markt kunnen concurreren. Voor
een aantal bedrijven zal dit vragen om herstructurering. Desgevraagd voegde
hij hieraan toe dat de ontwikkelingen in Europa geen belemmering mogen vormen
voor het streven in Nederland te komen tot een zo milieuverantwoord mogelijke
manier van verwerking.De minister neemt een grotere verantwoordelijkheid op zich omdat de nieuwe
situatie daarom vraagt. Er is echter nog steeds sprake van een rijksbelang
bij enkele afvalverwerkingsbedrijven. Is dit belang strijdig met haar voornemen
te komen tot een meer centrale sturing? Acht zij het nodig het aandeel van
de overheid in deze onderneming(en) af te stoten?Wil de minister ingaan op de uitkomsten van het IPO-overleg op 4 oktober
jl.? Worden deze resultaten zonder meer als uitgangspunten van het beleid
overgenomen? De heer Klein Molekamp drong erop aan dat hierover met de Kamer
van gedachten wordt gewisseld, ook omdat hiermee grote financiële belangen
zijn gemoeid.Hij opperde de mogelijkheid om de energie die vrijkomt bij de afvalverbranding,
aan te merken als duurzame energie. De tariefstelling kan dan worden aangepast
waardoor de AVI's wellicht beter kunnen concurreren met de stortlocaties.
Het sturingsmechanisme behoeft dan minder zwaar te worden en ook de handhaafbaarheid
lijkt hiermee gediend. Is iets meer bekend over afspraken tussen stortlocaties
en hun «klanten»?De heer Klein Molekamp kwam tot de conclusie dat de minister het afvalstoffenbeleid
zal moeten aanpassen aan de gewijzigde omstandigheden. Daartoe zijn wettelijke
aanpassingen nodig. Verder zou de rijksoverheid zich moeten terugtrekken uit
de afvalverwerkingsbedrijven. Ten slotte merkte hij op dat hij
geen aanleiding ziet om opmerkingen te maken over het Besluit stortverbod. Het antwoord van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en MilieubeheerDe minister wees erop dat het onderwerp «landelijke sturing»
lange tijd is gezien in het licht van het ombuigen van langlopende contracten
voor de afvoer van verbrandbaar afval uit noord- en zuid-Nederland naar de
nieuwe AVI's van de VAM in Wijster. In deze moeizame discussie, niet in de
laatste plaats omdat het om private en langlopende contracten gaat, leek een
goede uitkomst nauwelijks mogelijk. Maar toen de planning van de inwerkingtreding
van het Besluit stortverbod afvalstoffen als onderdeel van het tweede Tienjarenprogramma
in januari jl. in het AOO werd besproken, bleek dat de invulling van een landelijke
sturing een eerste concrete stap zou zijn om dit te verwezenlijken. In dit
overleg werd, op basis van de planning voor de AVI's volgens het Tienjarenprogramma,
uitgegaan van invoering van het stortverbod op 1 januari 1998. De vraag van
IPO en VNG in het AOO om vervroeging van de invoeringsdatum kwam dan ook als
een verrassing. Die vraag werd ingegeven door het feit dat gemeenten en provincies
worden geconfronteerd met het «weglekken» van veel verbrandbaar
afval naar stortplaatsen. Zij vreesden voor ernstige financiële problemen
bij het in bedrijf nemen van de nieuwe verbrandingsinstallaties in Nijmegen
en Alkmaar, want er is weliswaar meer dan voldoende verbrandbaar afval voor
deze installaties, maar leegloop dreigt door het «weglekken» naar
de stort. Op grond van de Wet milieubeheer is een stortverbod per provincie
mogelijk, maar IPO en VNG geven terecht aan dat dit geen oplossing biedt voor
het probleem. Op hun vraag om vervroeging van de invoeringsdatum van het stortverbod
is positief geantwoord, onder voorwaarde dat het verbod dan wel moet kunnen
worden uitgevoerd. Het is immers duidelijk dat de verbrandingscapaciteit het
eerste anderhalf jaar nog onvoldoende is.De minister merkte in dit verband op dat zij uitgaat van een kwalitatief
goede afhandeling van de afvalproblematiek in Nederland, dat wil zeggen dat
ook veel aandacht aan preventie en hergebruik wordt besteed. De financiële
kant van de zaak krijgt vanzelfsprekend ook de nodige aandacht, omdat de burger
niet voor meer kosten moet opdraaien dan strikt noodzakelijk is.Het overleg in het AOO is niet eenvoudig geweest. Alle betrokken partijen
hebben moeten inschikken opdat uiteindelijk een goede oplossing kon worden
bereikt. Er moet nog een heleboel worden uitgewerkt en over verschillende
details moet nog worden onderhandeld. De provincies hebben aangegeven hoe
de vollast van de AVI's bereikt kan worden. In 1996 zal 270 000 ton uit
de drie zuidelijke provincies aan de AVI's in de Randstad worden afgeleverd.
Daarnaast zal 45 000 ton afval dat contractueel uit de Randstad moet
worden geleverd aan de VAM, in de Randstad blijven. Hetzelfde geldt voor de
25 000 ton die uit Gelderland aan de VAM zou worden geleverd; dit afval
blijft in Gelderland om de vollast van Avira te verzekeren. Verder zullen
de provincies, in het bijzonder Zuid-Holland, de export van vooral RDF zien
te voorkomen. Ieder verzoek om een exportvergunning zal worden geweigerd.
De minister zei dat haar is gevraagd na te gaan of het stortverbod in de loop
van 1996 kan worden uitgebreid tot brandbare restfracties van bouw- en sloopafval,
shredder-afval en de residuen van scheidingsinstallaties. Aan dit verzoek
zal worden voldaan, in die zin dat zal worden bezien hoe deze verboden naar
voren kunnen worden gehaald.De instantie genoemd in artikel 4 van het Besluit stortverboden krijgt
daarmee een relatief eenvoudige taak, want het enige dat die instantie moet
doen, is bij het beoordelen van een verzoek voor ontheffing van het stortverbod
na te gaan of conform de afgesproken verdeling wordt gehandeld.
Als dit het geval is, zal een verklaring tot ontheffing worden afgegeven aan
de provincie die het verzoek heeft ingediend. Met die verklaring kan de provincie
toestemming geven om de gevraagde hoeveelheid afval te storten. Mede op grond
van de gedachtenwisseling met de Kamer op 3 mei jl., is besloten dat deze
taak het beste door de minister zelf ter hand kan worden genomen. De vertegenwoordigers
van IPO en VNG in het AOO hebben hun instemming met dit besluit betuigd en
hebben aangegeven dat zij ervan uitgaan dat de taken van de minister beperkt
blijven tot een toetsing van het verdeelplan. De minister meende dat het duidelijk
zal zijn dat dit, uitgaande van de consensus die nu is bereikt over het verdeelplan,
ook haar perceptie is van haar taak. Zij herinnerde eraan dat bij de discussie
in het algemeen overleg op 3 mei nog werd uitgegaan van de verwachting dat
de provincies niet tot een gezamenlijke opstelling zouden kunnen komen en
dus van onderbezetting van een aantal AVI's. Daarom is toegezegd dat de mogelijkheden
van een facilitair orgaan of een ministeriële sturing «bovenlangs»
zouden worden overwogen. Nu de provincies hun verantwoordelijkheid hebben
waargemaakt, is er geen enkele aanleiding hen die te ontnemen. Overeenkomstig
de bestaande verantwoordelijkheidsverdeling is in het AOO een onderling verdeelplan
opgesteld voor de afvalverwerking. De rijksoverheid heeft, omdat zij zitting
heeft in het AOO, inzicht in de afspraken. Die afspraken kunnen op geen enkele
wijze als onverantwoord worden aangemerkt, noch kan worden gezegd dat zij
zich niet verhouden tot de milieuhygiënische oplossing van het afvalprobleem;
zij sporen volledig met het bestaande beleid. Om te voorkomen dat in de toekomst
een probleem zou ontstaan met de sturing van de afvalverwerking over provinciegrenzen
heen en er zou worden gepleit voor storten in plaats van verbranden, is in
het overleg van 3 mei gesproken over de instelling van een facilitair orgaan
dat als het ware boven het AOO staat en met een «helicopterview»
kan bezien of het verantwoord is dat er wordt gestort. Het risico dat de democratische
controle in de knel zou kunnen komen en van extra bureaucratie werd echter
ook onderkend en daarom is besloten dat de minister die rol zal vervullen.
De provincies mogen alleen dan storten in plaats van verbranden, als de minister
daarvoor toestemming heeft gegeven. Dit spoort volstrekt met de uitgangspunten
die de Kamer heeft aangegeven. De minister beluisterde in de woorden van de
leden de wens om meer greep te krijgen op het afvalbeleid. Het juiste moment
om daarover te spreken, is de gedachtenwisseling over het volgende Tienjarenprogramma.In principe is het wenselijk dat de kosten van het storten van afval zoveel
mogelijk gelijk zijn aan de kosten van verbranden of hergebruik, omdat zij
dan niet langer bepalend zijn voor de afvalverwerkingsroute. Dit streven wordt
beleidsmatig uitgewerkt en door maatregelen als de belasting op milieugrondslag
wordt hieraan verder vormgegeven. In de vergadering van het AOO op 4 oktober
hebben de provincies zich in een intentieverklaring uitgesproken over de noodzaak
te komen tot harmonisatie van de tarieven van de verschillende verwijderingstechnieken
en van de verschillende tarieven tussen de regio's om uitwijkgedrag te voorkomen.
De mogelijkheden daartoe zullen in overleg met de VVAV worden onderzocht.
De minister wees erop dat de rijksoverheid op basis van de huidige wetgeving
geen enkele mogelijkheid heeft om in de tarieven voor storten en verbranden
in te grijpen anders dan via de belasting op milieugrondslag. De provincies,
het bevoegd gezag voor het storten of verbranden van afval, kunnen dat wel
en zijn daar nu dus mee bezig. Overigens neemt het verschil tussen de tarieven
voor storten en verbranden de laatste jaren aanzienlijk af; in sommige regio's
is al sprake van hetzelfde tarief.Een regulerende heffing op verbranding ter stimulering van onder meer vergisting lijkt op dit moment wat prematuur. Zij zegde toe dat zij
dit punt zal meenemen in de discussie over de «vergroening» van
het belastingstelsel.In antwoord op de vraag of het wenselijk is de programmering van de eindverwerking
een wettelijke basis te geven, merkte zij op dat aan de totstandkoming en
uitvoering van het Tienjarenprogramma geen wettelijke regeling ten grondslag
ligt. Dit loopt goed en zij zag daarom niet in wat de meerwaarde van een dergelijke
grondslag zou zijn. Overigens heeft het AOO laten weten er geen behoefte aan
te hebben.De minister meende dat de voorkeursvolgorde van de sporten van de «ladder
van Lansink» geen geweld wordt aangedaan bij het realiseren van de vollast
van de AVI's. Het zou niet juist zijn als die vollast niet zou worden nagestreefd
en eerder zou worden overgegaan tot andere maatregelen, terwijl er nog zoveel
capaciteit is en nog zoveel verbrandbaar afval dat niet kan worden hergebruikt.
Voorlopig is er nog geen sprake van overcapaciteit bij de afvalverbranding.
Uit het tweede Tienjarenprogramma blijkt dat het afvalaanbod voor het jaar
2005 wordt geraamd op 5300 kiloton, terwijl er in dat jaar maar 4950 kiloton
verbrandingscapaciteit beschikbaar is. De druk op de markt om de afvalcapaciteit
te verminderen, blijft dus groot.De afname van de hoeveelheid afval die wordt gestort, zal financiële
gevolgen hebben voor de beheerders van de stortplaatsen. Dit proces is echter
al enige tijd aan de gang. In de komende jaren zal die afname vooral worden
veroorzaakt door het gereedkomen van de verbrandingsinstallaties. De provincies
zijn nu bezig met het opstellen van stortplannen die in 1996 in het AOO zullen
worden besproken. De positie van bestaande stortplaatsen, reservering voor
de nazorg, maar ook hetgeen in procedure of in planning is genomen, zullen
hierin aan de orde komen. De provincies blijven verantwoordelijk voor het
voortdurend beschikbaar zijn van stortruimte, maar ook voor de financiële
gang van zaken. Alleen als de provincies onverantwoorde voorstellen doen,
zal worden ingegrepen.De ovenlijn-twee in Duiven is in mei jongstleden vanwege de dioxineuitstoot
uit bedrijf genomen. Op basis van een gedoogbeschikking van de provincie is
een aantal maatregelen genomen om de uitstoot te beperken. De oven is sedert
medio september weer in bedrijf en de gewijzigde vergunning zal volgens de
provincie binnenkort worden verleend. Deze oven maakt deel uit van de geprogrammeerde
capaciteit en brengt dus geen uitbreiding van de capaciteit met zich mee.
Dit geldt ook voor Roosendaal. De minister zei dat zij in het algemeen overleg
op 3 mei jl. ten onrechte heeft gezegd dat de AVI in Roosendaal niet nodig
is, gelet op de capaciteit en behoefte. Met de capaciteit van deze AVI is
rekening gehouden in het Tienjarenprogramma.Het concept scheiden-vergisten-verbranden heeft in het platform veel aandacht
gehad, ook omdat er nogal wat belanghebbenden zitting in hebben die vergisten
een goed hart toedragen. Onder meer ten behoeve van het platform is een «second
opinion» studie verricht waarin alle resultaten van studies naar scheiden-vergisten-verbranden
zijn geïnventariseerd en met elkaar vergeleken. De uiteindelijke conclusie
van het platform is dat de milieuvoordelen van scheiden-vergisten-verbranden
in potentie aanwezig zijn, maar nog onvoldoende hard kunnen worden aangetoond.
Bovendien zijn de kosten van deze wijze van verwerken waarschijnlijk hoger
dan van integraal verbranden. Het platform heeft echter wel aanbevolen te
komen tot een grootschalige proefinstallatie met een capaciteit van 100 000
ton per jaar. Het AOO heeft die aanbeveling overgenomen en in die zin geadviseerd.
De voorzitter van het AOO heeft daarbij aangegeven dat hij het te vroeg vindt
om thans een substantiële plaats voor scheiden-vergisten-verbranden in
de planning van de eindcapaciteit op te nemen. De minister wees erop dat zij
dit advies van het AOO heeft overgenomen (dit is op 10 januari 1995 aan de
Kamer meegedeeld; het rapport van de «second opinion» is later
aan de Kamer toegestuurd). Verder is afgesproken dat het AOO
de selectie van de demonstratieinstallaties zou verzorgen. Inmiddels zijn
in het overleg in september twee initiatieven naar voren geschoven. Over het
advies van de voorzitter en de vraag of de keuze voor twee demonstratieinstallaties
daarmee is te rijmen, is lang gediscussieerd. Zij bleef bij haar standpunt
dat er gelet op de hoeveelheid afval slechts ruimte is voor een demonstratieinstallatie.
Desgevraagd voegde zij hieraan toe dat zij zich niet zal verzetten als het
AOO van mening is dat meerdere installaties passen in de planning van de eindverwerkingscapaciteit
van het tweede tienjarenprogramma.Preventie blijft een belangrijke doelstelling en staat nog steeds bovenaan,
zo vervolgde zij. In het NMP II is een doelstelling voor afvalpreventie in
het jaar 2000 geformuleerd die inhoudt dat 10% van het dan te verwachten afvalaanbod
van circa 60 miljoen ton niet zal ontstaan. Er wordt op verschillende manieren
naar die doelstelling toe gewerkt, onder meer door middel van het Convenant
verpakkingen en het Projectenprogramma afvalpreventie bij bedrijfsmatige activiteiten.
Dit Projectenprogramma wordt uitgevoerd door VROM, IPO en VNG en beoogt de
afvalpreventie structureel te verankeren in de bedrijfsvoering als integraal
onderdeel van het handelen van bedrijven. Afvalpreventie wordt ook gestimuleerd
door regulerende maatregelen als het stortverbod en de stijgende kosten voor
de verbranding van afvalstoffen. Bij de raming van het capaciteitsaanbod in
het tweede Tienjarenprogramma wordt uitgegaan van het realiseren van de vastgestelde
doelstelling voor het jaar 2000 en voor de periode daarna van een gelijkblijvend
aandeel van de afvalproduktie. Verkend zal worden welke ontwikkelingen in
de periode na 2000 op dit terrein nog van belang zijn. Die verkenning moet
ertoe leiden dat inzicht ontstaat in de vraag hoe het afvalpreventiepotentieel
optimaal kan worden gebruikt. In het derde Tienjarenprogramma kunnen dan een
aantal scenario's worden voorgesteld om te komen tot de meest doelmatige afvalverwijdering.Op 21 augustus jl. is een gedeelte van het Stibat-plan afgekeurd, namelijk
dat deel waarin werd gevraagd akkoord te gaan met een permanente opslag van
kwikhoudende batterijen. Recent contact tussen ambtenaren en het Stibat lijken
enig optimisme over een aanvullend voorstel te rechtvaardigen. Dit voorstel
wordt naar verwachting op 21 november a.s. aangeboden. Het verwerken van kwikhoudende
batterijen lijkt nu door Stibat en overigens door de gehele batterijenindustrie
geaccepteerd te worden.Aan de producenten en importeurs van wit- en bruingoed is gevraagd voor
1 november a.s. een plan uit te brengen over het afvalstoffenbeleid. De sector
heeft dit toegezegd en de minister ging ervan uit dat in dit plan een voorstel
voor terugname door de bedrijven zal zijn vervat. Er gaan drie proefprojecten
van start; het ministerie van VROM zal een financiële bijdrage leveren
aan een van die projecten. In Europees verband wordt een «recommendation
document» opgesteld voor de aanpak van afval van elektronische apparaten.
In een concept dat op 1 juli jl. is gepresenteerd, worden in het bijzonder
de producentenverantwoordelijkheid en de internalisatie van de kosten aan
de orde gesteld. Bij de wens van de industrie te komen tot een gedeelde verantwoordelijkheid
en betaling bij het afdanken, kunnen nog de nodige vraagtekens worden geplaatst.
Bij de beantwoording van de schriftelijke Kamervragen over de export van afgedankte
huishoudelijke apparaten, zal op deze materie verder worden ingegaan.Het is nog lang geen uitgemaakte zaak dat er een Europese richtlijn komt,
die voorschrijft dat verbranding van RDF niet als verwijdering beschouwd moet
worden. In de informele Milieuraad afgelopen weekeinde is uitgebreid gesproken
over de vraag of lidstaten een strenger milieubeleid kunnen voeren of hun
grenzen kunnen sluiten voor de im- of export van afval. De Europese Commissie
(EC) heeft toegezegd dat zij zich hierover zal buigen. Dit onderwerp
wordt vooral in Duitsland van groot belang geacht en Duitsland lijkt hetzelfde
standpunt in te nemen als Nederland. De minister zei dat zij het niet eens
is met de huidige opvatting van de EC dat het zelfvoorzieningsbeginsel niet
zou mogen worden toegepast bij nuttige toepassing. De kaderrichtlijn Afvalstoffen
waarop de EC zich thans baseert, biedt haars inziens daartoe wel degelijk
ruimte. Zij zei dat zij zich sterk zal maken voor het gesloten houden van
de grenzen, zolang de zaak niet op orde is.Ten slotte herinnerde zij eraan dat de regering in een eerdere discussie
over de aandelen in de VAM heeft laten weten van mening te zijn dat het Rijk
via het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij een aandeel moet
behouden in de VAM. Op dit ogenblik is er geen reden dit standpunt te verlaten. Gedachtenwisseling in tweede termijnDe heer Crone (PvdA) hoopte dat de minister zich niet alleen
niet zal verzetten tegen twee proefinstallaties voor scheiden-vergisten-verbranden,
maar dat zelfs wil bevorderen. Er bestaat behoefte aan dit soort technologische
vernieuwingen.Het slagen of falen van het verdelingsbeleid is sterk afhankelijk van
de opstelling van de minister bij het verlenen van ontheffingen op het stortverbod.
Naar de mate waarin zij meer verzoeken om ontheffing afkeurt, zullen provincies
meer worden gedwongen eigen oplossingen te zoeken. Hij ging ervan uit dat
de minister zich hard zal opstellen. Tegelijkertijd mogen financiële
argumenten niet de doorslag geven. Het criterium van vollast is een slecht
uitgangspunt voor de discussie en mag echte duurzame oplossingen als preventie,
scheiden en hergebruik niet in de weg staan.De suggestie om storten duurder te maken door heffingen is positief, maar
het verbieden van storten is altijd beter. De tarieven voor storten hoeven
dan niet te worden verhoogd, want dit zou alleen een lastenverhoging voor
de burger met zich meebrengen. De heer Crone zei dat hij liever gedifferentieerde
heffingen ziet aan de bron, dan grove heffingen aan het eind.De minister zegt dat de verbouwing en nieuwbouw in Duiven en Roosendaal
geen capaciteitsuitbreiding betekent, maar slechts de vervanging van bestaande
capaciteit is. Van renovatie is in Roosendaal echter geen sprake: alles is
gesloopt en wordt opnieuw opgebouwd. Dit laat onverlet de vraag of de capaciteitsberekeningen
voor 2002 of 2003 wel correct zijn. Hij drong erop aan dat een beslissing
over deze installaties wordt aangehouden tot de bespreking van het tweede
Tienjarenprogramma. Hij ging ervan uit dat er tot die tijd geen onomkeerbare
beslissingen worden genomen over onderwerpen die in het nieuwe programma voorkomen.De heer Lansink (CDA) stelde vast dat de minister zich wat
minder passief uitlaat over het concept van scheiden-verbranden-vergisten.
Zij laat het nu aan het AOO over, maar enige stimulans lijkt geboden.De mogelijkheid om de wettelijke bevoegdheden van de minister te verruimen,
verdient overweging, gelet op de ervaringen van de laatste tijd. Als het verdeelplan
passend wordt verlengd, dat wil zeggen in de zin die de Kamer bedoelt (door
preventie en hergebruik), is het misschien niet nodig, maar alle signalen
wijzen erop dat ons land te klein is om het anders te regelen. Regionale zelfvoorziening
wordt in ieder geval steeds moeilijker.De Wet op de milieubelasting biedt ruimte voor een selectieve verhoging
van tarieven en een expliciete bestemming van de opbrengst. De heer Lansink
had er vrede mee dat de minister haar gedachten over deze mogelijkheid wil
laten gaan en nu nog geen beslissing neemt. Hij gaf haar in overweging
met betrokkenen nog eens van gedachten te wisselen over deze mogelijkheid.Hij vroeg ten slotte aandacht voor de «dubbele-pettenproblematiek»:
het bestuurlijke kader rond de afvalverwerking bestaat uit zowel private instellingen
als overheidsgedomineerde instellingen en het risico dat de handhavings- en
vergunningverlenende taken worden verward met andere taken, is niet denkbeeldig.Mevrouw Vos (GroenLinks) betuigde haar instemming met het feit
dat de minister een vorm van landelijke sturing invoert door zelf te beslissen
over eventuele ontheffingen op het stortverbod. Dit neemt niet weg dat het
de vraag is of er niet meer nodig is en of het verdeelplan voldoende is om
preventie, hergebruik en nieuwe verwerkingstechnieken te bevorderen. De Kamer
had in de discussie over het facilitair orgaan meer op het oog dan de minister
nu voorstelt. Alleen de toetsing van het verdeelplan lijkt te mager.De minister heeft gezegd dat het AOO een taak heeft in de kwalitatief
goede afhandeling van afval. Betekent dit ook dat de bevordering van preventie,
hergebruik en nieuwe technieken een nadrukkelijke taak is van het AOO? Wordt
van het AOO verwacht dat hiertoe plannen worden ontwikkeld en in de planning
verwerkt? De minister acht een wettelijke verankering van de programmering
van de eindverwerking niet nodig. Mevrouw Vos ging ervan uit dat dit onderwerp
op een later moment opnieuw aan de orde zal komen.Zolang de storttarieven zo laag zijn, zal de druk om ontheffing te krijgen,
hoog blijven. Daarom moet een tariefsverhoging serieus worden overwogen, ook
al brengt dit een lastenverhoging voor de burger met zich mee. Hoe minder
er wordt gestort, hoe meer er wordt verbrand en dat betekent evenzeer een
lastenverhoging. Uit milieuoogpunt verdient verbranden echter de voorkeur
boven storten.Zij was niet tevreden over de opmerkingen van de minister over de mogelijkheden
van preventie. De doelstellingen voor 2000 zullen waarschijnlijk worden gehaald,
maar verdergaande doelstellingen lijken zeker op hun plaats.Omdat de verbrandingscapaciteit zo beperkt mogelijk moet blijven, is het
de vraag of de nieuwbouw en renovatie in Duiven en Roosendaal moet worden
doorgezet. Bovendien moet rekening worden gehouden met de capaciteit van nieuwe
technologieën als scheiden-vergisten-verbranden. Ook mevrouw Vos drong
erop aan dat geen onomkeerbare beslissingen worden genomen voordat de Kamer
zich heeft kunnen uitspreken over het tweede Tienjarenprogramma.Het is goed dat de minister zich niet zal verzetten tegen een eventuele
beslissing van het AOO om twee experimenten met scheiden-verbranden-vergisten
op te zetten, maar een meer actieve opstelling zou nog beter zijn.Mevrouw Augusteijn (D66) zei dat zij aan het begin van dit
overleg nog de illusie had dat overeenstemming zou kunnen worden bereikt over
een vorm van landelijke sturing die verdergaat dan het verdeelplan. Bij de
bespreking van het tweede Tienjarenprogramma zal dit onderwerp opnieuw aan
de orde komen. Dan zal opnieuw moeten worden gesproken over het toezicht op
de sturing, in het bijzonder over de regionale zelfvoorziening die door de
ontwikkelingen steeds verder verandert. Is de minister bereid voor die tijd
een overzicht te verschaffen van de heffingen?Is het waar dat het ontheffingenbeleid geldt tot 1 juni 1996?Het zou de minister sieren als zij het enthousiasme van de Kamer voor
het procédé van scheiden-vergisten-verbranden enigszins zou
overnemen. De minister heeft in het Kamerdebat over de VAM toegezegd dat zij nog
eens zou nadenken over de overheidsinvloed in het bedrijf. Kan zij nu wat
meer helderheid verschaffen?De heer Klein Molekamp (VVD) was ontevreden over de invulling
die de minister geeft aan haar taak om ontheffing te verlenen op het stortverbod.
Zij gaat daarbij uit van het AOO-convenant. Dit convenant is de Kamer niet
bekend en het is daarom moeilijk in te stemmen met haar beleidsvoornemens.
Is zij bereid de Kamer haar beleidslijnen schriftelijk toe te lichten, opdat
nog voor het kerstreces kan worden gesproken over de basis van haar sturingsbevoegdheid?
De belangentegenstellingen tussen de provincies zijn groot, maar welke rol
dergelijke elementen spelen in het sturingsmechanisme is nu niet duidelijk.Wil de minister in een notitie uiteen zetten hoe zij beleid denkt te voeren
gelet op de gewijzigde omstandigheden, overigens niet alleen voor het sturingsmechanisme,
en in hoeverre aanpassing van de wet nodig is? Het is niet verstandig daarmee
te wachten tot zich werkelijk problemen voordoen; de doelstelling van de wet
is te zorgen dat kan worden ingegrepen als zich problemen voordoen.De minister herinnerde eraan dat in het overleg op 3 mei jl.
is gesproken over de bevoegdheden van andere overheden. Toen is ook gezegd
dat als het mogelijk zou zijn alle eerdere beslissingen terug te draaien,
te beginnen met de allereerste provinciale afvalstoffenplannen die in de periode
1978–1980 zijn opgesteld, landelijke sturing wellicht de voorkeur zou
verdienen. Maar de tijd kan niet worden teruggedraaid en daarom moet worden
gewerkt met de verantwoordelijkheden die zijn vastgelegd in wet- en regelgeving.
De overheden hebben hun verantwoordelijkheid, vaak tegen de wind in, duidelijk
op zich genomen. Zij hebben risico's genomen en hebben soms goede en soms
minder goede resultaten bereikt. Nu partijen in het AOO zich buitengewoon
veel moeite hebben getroost om een oplossing te vinden voor de problemen,
hun verantwoordelijkheid hebben waargemaakt en een verdeling hebben bereikt
die volstrekt spoort met de uitgangspunten dat afval moet worden verwerkt
op de meest milieuverstandelijke wijze, is er geen enkele reden, maar ook
geen enkele rechtsgrond, om in te grijpen. De minister zegde toe dat zij het
verdeelplan aan de Kamer zal voorleggen.Zij zegde verder toe een notitie op te stellen over haar visie op de verantwoordelijkheden
van de verschillende overheden in relatie tot de problemen die zich nu voordoen.
Zij onderschreef de wens op niet al te lange termijn van gedachten te wisselen
over het beleid voor de komende jaren, maar over de uitgangspunten van dat
beleid kan geen misverstand bestaan: preventie en hergebruik staan bovenaan.Alleen als er sprake is van een absolute noodzaak zal ontheffing op het
stortverbod worden verleend. Eventuele financiële problemen van AVI's
zijn geen reden om dit principe geweld aan te doen. De provincies proberen
terecht de ovens volledig te vullen, maar dat mag niet gebeuren met zaken
die er niet in horen.De minister zei dat zij zich enthousiast zal tonen over het procédé
scheiden-vergisten-verbranden zodra zij ervan overtuigd is dat het een goede
zaak is. Als de experimenten leiden tot een kwalitatieve verbetering van de
afvalverwerking, zal het procédé zeker worden gestimuleerd.De ingebruikname en renovatie van de oven in Duiven past in de bestaande
vergunning. Voor de renovatie in Roosendaal is inmiddels vergunning verleend
en de regering heeft, ook als zij dat zou willen, geen enkele bevoegdheid
dit tegen te houden. Desgevraagd zegde zij toe de Kamer schriftelijk te informeren
op dit punt.Naast het streven naar een vrijwel absoluut stortverbod, zal ook een tariefsverhoging
worden nagestreefd. Wellicht kan een deel van de opbrengst van
die heffing worden gebruikt voor een oplossing van exploitatieproblemen.Het is niet de eerste keer dat over de «dubbele-pettenproblematiek»
wordt gesproken en het zal goed zijn dit onderwerp, juist in de huidige situatie,
nog eens goed te bezien.De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de verwerking van afvalstoffen
ligt wettelijk bij de provincies: hun samenwerking in het AOO is gebaseerd
op die verantwoordelijkheid voor de kwaliteit.De minister merkte tot slot op dat in de loop van volgend jaar opnieuw
zal worden gesproken over de overheidsinvloed bij de VAM. De voorzitter van de commissie,Versnel-SchmitzDe griffier van de commissie,Hillen XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Van Erp (VVD), Te Veldhuis (VVD),
Van den Berg (SGP), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink
(CDA), ondervoorzitter, M. M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66),
voorzitter, Van Gijzel (PvdA), Verbugt (VVD), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels),
Poppe (SP), Gabor (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Duivesteijn (PvdA), Giskes
(D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA),
Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA), Jeekel (D66).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), Blauw (VVD), O. P. G. Vos (VVD),
Van Middelkoop (GPV), Houda (PvdA), Bukman (CDA), Van de Camp (CDA), Oudkerk
(PvdA), Jorritsma-van Oosten (D66), Valk (PvdA), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Hendriks, Bijleveld-Schouten (CDA), Reitsma (CDA), Huys (PvdA), De Graaf (D66),
Leerkes (Unie 55+), Swildens-Rozendaal (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Keur (VVD), H. G. J. Kamp (VVD), Ten Hoopen (CDA),
Van 't Riet (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24400-XI-42.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl