Cultuurnota 2001-2004; Verslag schriftelijk overleg over de brieven van staatssecretaris Van der Ploeg (OCW) d.d. 18 december 2001 over monumentenzorg (kamerstuk 27432, nrs. 45 en 46)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27432, nr. 53

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-05-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27432 nr. 53

25-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen van de PvdA-fractieVragen van de VVD-fractieVragen van de CDA-fractieVragen van de SGP-fractieANTWOORD VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAPPEN1. Bestuurlijke taakverdeling2. Financieel stelsel3. Overige onderwerpen1. BESTUURLIJKE TAAKVERDELINGAlgemeen: uitgangspuntenVan restauratie naar onderhoudDe eigenaar centraalGeen budgetteringGemeentenBegeleiding werkzaamhedenCentralisatie of decentralisatieBetrokkenheid gemeentenProvinciesPlanologische inbeddingSteunpunten voor de monumentenzorgMonumentenwachtRDMZOpstelling RDMZAdvisering monumentenvergunningLokettenKwaliteitKennisnetwerk2. FINANCIEEL STELSELAlgemeen: grondslagen en uitwerkingFiscale aftrek en subsidieSoorten eigenaren en monumentenVerbreding monumentenzorg: interieurs en tuinenFinancieringMDW en generiek beleid«Monumenten uit de steigers»InvoeringLaagrentende leningEffecten laagrentende lening voor de eigenaarFinanciële ondergrens laagrentende leningFiscale voorstellenDrempel box IIIExcessieve tuinonderhoudskostenAndere fiscale maatregelenGemeentelijke monumentenBelastingdienstDrempels box I en box IIIAftrekbaarheid box I en box IIISociale minima en fiscale aftrekGrondslag bij gedeeltelijke verhuurWaardebegripEigenaar/bewonersBTW-tariefOndersteuning onderhoud fiscaal relevante eigenarenInstandhoudingregelingRestauratie en onderhoudSubsidiepercentagesBoerderijenExploitatiesubsidie3. OVERIGE ONDERWERPENVangnetVrijstelling vennootschapsbelastingZoeken naar andere mogelijkhedenOvergangsregeling voor stadsherstellenBehoefteramingProcedure en methodiekResultatenResterende subsidiebehoefte en kanjersDoel inhaaloperatie en behaalde resultatenRestproblematiek, waaronder kanjers«Oude knelpunten»Bescherming: aanwijzing, registratie, veiligheidAanwijzing en bedrijfsbelangRegistratieBescherming en veiligheidProcedure en planning
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 117 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 432Cultuurnota 2001–2004nr. 53VERSLAG VAN EEN SCHIRFTELIJK OVERLEGVastgesteld 25 april 2002Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 hebben enkele fracties de behoefte over de brieven van
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Van der Ploeg,
d.d. 18 december 2001 ter aanbieding van de behoefteraming monumentenzorg
2001 «Beschrijving werkwijze behoefteraming RDMZ 2001» (27 432,
nr. 45) en inzake nieuw beleid monumentenzorg (27 432, nr. 46) enkele
vragen ter beantwoording aan de staatssecretaris voor te leggen. Bij brief
van 25 april 2002 heeft de bewindsman de vragen beantwoord. Vragen en
antwoorden worden hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Van de CampDe wnd. griffier van de commissie,De Kler Vragen van de PvdA-fractieKunt u rekenvoorbeelden geven in hoeverre fiscaal relevante eigenaren
met een hoger leningsbedrag niet ongunstiger en wellicht zelfs gunstiger eruit
springen dan in de huidige regeling (27 432, nr. 45)?Kunt u nu reeds aangeven hoe de «nadere definiëring of men
wel of niet voor een laagrentende lening in aanmerking komt» gaat luiden?Kunt u aangeven tot welk niveau u de drempel van box III voor de aftrek
van onderhoudskosten wilt verlagen?Kunt u een nadere uitleg geven over de mogelijke afbakeningsproblemen
c.q. de voor- en nadelen van een eventuele aftrekregeling voor excessieve
tuinonderhoudskosten?Aan welke «andere fiscale maatregelen» wordt gedacht?Kunt u een tijdschema geven voor de (afronding van de) verschillende onderzoeken
voor de «overige eigenaren»?Hoe luidt uw reactie op de brief d.d. 25 februari 2002 van de Landelijke
Federatie Het Behouden Huis?Waarom is eigenlijk niet voorzien in de mogelijkheid dat ook gemeentelijke
monumenten voor fiscale aftrek in aanmerking komen? Deelt u de mening dat
het voor Nederland, mede uit economisch en toeristisch belang wenselijk zou
zijn wanneer ook eigenaren van gemeentelijke monumenten een dergelijke stimulans
krijgen?Voor de begeleiding van de «overige monumenten» zal de ondersteuning
door de RDZM in overleg met gemeenten geschieden. Wat is het resultaat van
de besprekingen hierover met de VNG? Komt hierover een eenduidige regeling
zodat de condities voor alle gemeenten dezelfde zullen zijn?Deelt u de mening dat het wenselijk zou zijn om voor de tweede ISV-periode
stimulansen op te nemen inzake de zorg voor monumenten?Voorzien is dat in 2004 het nieuwe stelsel zal worden ingevoerd maar dat
de oude regeling pas zal aflopen in 2010. Hiermee zullen dus geruime tijd
twee systemen naast elkaar blijven bestaan. Zou het niet logischer zijn om
de oude systematiek bij ingang van de nieuwe regeling direct te stoppen via
een eventuele afkoopregeling?Vragen van de VVD-fractieDe laatste tijd zijn er extra middelen uitgetrokken om de restauratieachterstand
in de monumentenzorg weg te werken. De restauratiebehoefte is dientengevolge
teruggelopen. De staatssecretaris constateert terecht dat het grootste probleem
niet zo zeer de schaarste aan middelen is maar de complexiteit van de regelgeving
en het daaruit voortvloeiende gebrek aan zicht op de kwaliteit van restauratie
en onderhoud. De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de nadruk de
komende jaren moet komen te liggen op onderhoud. Voorkomen dient te worden
dat we over een aantal jaren weer een reddingsoperatie moeten starten. De
volgende knelpunten uit de oude wetgeving dienen te worden weggenomen: de
complexiteit van de subsidieaanvraag, de drie afzonderlijke categorieën
monumenten en vooral het feit dat restauratie financieel aantrekkelijker is
dan onderhoud.De staatssecretaris doet voorstellen omtrent meer eenvoud en transparantie
in de regelingen, een snellere en meer klantvriendelijke afhandeling en een
waarborging van de kwaliteit van restauraties en onderhoud. Er komen snelle
en heldere subsidieregels en procedures, één loket en een landelijke
inspectie die toeziet op de kwaliteit.Het nieuwe stelsel vergt volgens de brief van de staatssecretaris een
gedragsverandering van de eigenaar. De leden van de VVD-fractie zien dat anders:
een klantgerichte benadering vergt voornamelijk een gedragsverandering bij
de overheid. Klantgerichtheid betekent voor deze leden dat er één
loket is waar iedereen terechtkan voor alle informatie en kennis omtrent een
monument. Zo'n loket dient zich zo dicht mogelijk bij de eigenaar
te bevinden. Waarom is niet gekozen voor één loket in de gemeente?
De VNG stelt voor gemeenten budgethouder te maken wanneer zij aan een aantal
vast te stellen kwaliteitseisen voldoen. Wanneer zij hieraan niet voldoen
is de provincie budgethouder. VNG wil verder het onderscheid tussen rijks-
en gemeentelijke monumenten opheffen. Dit betekent een verdere decentralisatie
waarbij voor de Rijksdienst een rol als kenniscentrum is weggelegd. De staatssecretaris
zegt in zijn brief ervoor te hebben gekozen deze ideeën niet over te
nemen, maar beargumenteert deze keuze niet. Waarom is niet gekozen voor een
verdere decentralisatie?Om de stap van restauratie naar onderhoud te maken stelt de staatssecretaris
voor eigenaren ondersteuning te bieden in de vorm van fiscale aftrek en financiering
van restauratie en onderhoud. Voor eigenaren die niet van fiscale aftrek kunnen
profiteren moet de stimulans worden gezocht in subsidiemogelijkheden. Bij
het ontwerp van ondersteunende regelingen wordt daarom onderscheid gemaakt
tussen eigenaren die fiscale aftrekmogelijkheden hebben (de fiscaal relevante
eigenaren) en eigenaren die dat niet hebben (de overige eigenaren). De fiscaal
relevante eigenaren zijn natuurlijke personen en privaatrechtelijke lichamen
die belastingplichtig zijn voor de Inkomstenbelasting of de Vennootschapsbelasting,
vooral particuliere eigenaren met woonhuismonumenten en ondernemingen, in
het totaal zo'n 70% van alle eigenaren. De regeling en uitvoering worden aanzienlijk
vereenvoudigd door de laagrentende lening uit te breiden en daarmee het subsidiedeel
te vervangen.Daarbij wordt slechts één grondslag gehanteerd voor het
bepalen van de hoogte van de financiële ondersteuning. Kan een soortgelijke
regeling worden getroffen voor de restaurerende instellingen? De leden van
de VVD-fractie constateren met instemming dat de staatssecretaris de restaurerende
instellingen een belangrijke functie als «vangnet» toedicht. Zij
hebben er eerder voor gepleit restaurerende instellingen met een NV-vorm die
panden zonder woonfunctie restaureren vrij te stellen van het betalen van
vennootschapsbelasting, zoals bij het restaureren van een pand met woonfunctie
wel het geval is. In zijn brief stelt de staatssecretaris nu echter dat dit
niet haalbaar is. Op basis van welke gegevens is hij tot deze conclusie is
gekomen? In het nieuwe beleid is geen concrete toezegging gedaan waarmee de
restaurerende instellingen in hun belangrijke werkzaamheden worden ondersteund.
De staatssecretaris laat het bij de vrijblijvende toezegging te zullen nagaan
of het mogelijk is deze stadsherstellichamen op een andere wijze te ondersteunen.
Deze leden vragen de staatssecretaris of hij alsnog kan voorzien in een helder
voorstel voor ondersteuning van de restaurerende instellingen. Op welke termijn
kan hierin worden voorzien? Overweegt de staatssecretaris daarnaast een overgangsregeling
voor de restaurerende instellingen? Zo nee, waarom niet?Er zal onderzoek worden gedaan naar andere fiscale maatregelen. De analyse
van een en ander zou kunnen uitmonden in voorstellen in het kader van het
Belastingplan 2003. De aan het woord zijnde leden zien dit onderzoek met interesse
tegemoet. Het onderhoud van de monumenten is immers de belangrijkste beweegreden
om te komen tot een nieuw stelsel.Op basis van welke gegevens komt de staatssecretaris tot de conclusie
dat de omzetting van subsidie in een laagrentende lening voor fiscaal relevante
eigenaren nauwelijks extra inspanningen voor de Belastingdienst vergt?Plannen worden ondersteund door de gemeente of de Rijksdienst. Er komt
een onderzoek naar de mogelijkheid van uitwisseling van expertise tussen verschillende
overheden (kennisnetwerk). De staatssecretaris heeft voor het organiseren
van een kennisnetwerk een extern onderzoeksbureau gevraagd onderzoek te doen
om inzicht te verkrijgen in de vraag wie in het kennisnetwerk de relevante
partijen zijn, welke kennis waar aanwezig is, welke gewenste kennis waar ontbreekt
en hoe de monumenteigenaar via het kennisnetwerk optimaal kan
worden gestimuleerd in de zorg voor zijn bezit. Mogen de leden van de VVD-fractie
hieruit opmaken dat dergelijke kennis binnen het ministerie en de Rijksdienst
ontbreekt? Welke rol dicht de staatssecretaris de Rijksdienst in deze toe?Een inspectie gaat toezien op de staat van het monumentenbestand. Gezien
de omslag van restauratie naar onderhoud is het toezicht op de staat van de
monumenten voor deze leden van essentieel belang. Op welke termijn komt de
staatssecretaris met een nadere uitwerking van de monitoring? Wordt in de
inspectie onverkort rekening gehouden met de veiligheid van monumenten? De
aan het woord zijnde leden zijn van mening dat aanpassing aan de nieuwe veiligheidseisenmeegewogen
het gebruik van het monument – altijd de voorrang verdient boven de
bescherming van ons erfgoed. Deelt de staatssecretaris deze mening?Welke mogelijkheden biedt het nieuwe beleid voor het indienen van een
bezwaar wanneer iemand een bedrijfsbelang heeft bij het niet verheven worden
tot monument van zijn woning of bedrijf. Dit soort gevallen doet zich veelal
voor bij boerderijbedrijven. Welke compensatiemogelijkheden bestaan er indien
de aanwijzing tot monument het bedrijfsbelang schaadt?Vragen van de CDA-fractieMet grote belangstelling hebben de leden van de CDA-fractie de beleidsbrief
en de bijbehorende notitie «Monumenten uit de steigers» gelezen.
De monumentenzorg gaat deze leden aan het hart.Ook zij willen de «monumenten uit de steigers», maar dan wel
op een goede manier.De staatssecretaris stelt vast dat de huidige situatie «moeilijk»
is, hoewel er een grote hoeveelheid geld voor monumenten beschikbaar kwam
in de afgelopen periode. Deze «moeilijke» situatie wordt naar
de mening van deze leden maar zeer ten dele opgelost door de voorstellen uit
de voorliggende beleidsbrief.Geruime tijd geleden kondigde de staatssecretaris aan dat hij zich wilde
inzetten om tot een nieuw instandhoudingregime te komen waarbij «de
eigenaar van het monument centraal staat en duurzaamheid, eenvoud, transparantie,
samenhang en klantvriendelijkheid kernbegrippen vormen.» Bovendien moet
het accent van restauratie verschuiven naar planmatig onderhoud waartoe eigenaren
gestimuleerd moeten worden. De aan het woord zijnde leden delen deze uitgangspunten.Het voorliggende beleidsplan is echter overwegend voorwaardenscheppend.
Er is eigenlijk weinig sprake van nieuw beleid, veel eerder een wijziging
van subsidieregelingen. Gaat het de staatssecretaris hier om het recreëren
van de situatie «wie betaalt bepaalt»? Indien dit niet de bedoeling
is, op welke wijze zal hij proberen dit te voorkomen?Indien dit met opzet de uitgezette lijn is, is de staatssecretaris dan
van mening dat wie het geld uitgeeft, ook vanzelfsprekend het meeste inzicht
in de monumentenzorg heeft?Het streven naar «minder restauratie en meer onderhoud» is
een prima streven.Dit getuigt van goed rentmeesterschap, hetgeen
een van de pijlers van de christen-democratie vormt. Echter, wanneer de staatssecretaris
meer oog gehad zou hebben voor de achterstanden en de knelpunten rondom de
overgang naar BRRM'97, dan was er destijds al veel geld bespaard doordat er
eerder gerestaureerd had kunnen worden.In uitvoering en toezicht is er sprake van een sterke centraliserende
beweging bij de rijksoverheid, hetgeen lijkt op een ommekeer in het kader
van het decentrale erfgoedbestel van de Monumentenwet 1988. De instandhouding
van monumenten wordt hierin, in tegenstelling tot de Nota Belvedère
(provincie als regionaal regisseur), als een zaak van rijk en gemeenten gepresenteerd. Hoe is de verhouding van dit nieuwe beleid ten aanzien van project «Belvedère»?De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de rol van provincies
en gemeenten te zeer wordt beperkt. De budgethoudende gemeenten hebben het
gevoel min of meer uit hun functie ontheven te worden. Een van de voorwaarden
voor een goed monumentenbeleid is een goede planologische inbedding.Deelt de staatssecretaris de mening van deze leden dat juist vanwege deze
inbedding de provincies een kerntaak toebedeeld zouden moeten krijgen?De staatssecretaris vindt dat teveel betrokken partijen zich «bemoeien»
met het beleid. «De overheidsbetrokkenheid moet worden beperkt tot maximaal
één bestuurslaag», zo lezen zij in de notitie.Klopt het vermoeden dat de staatssecretaris als de éne bestuurslaag
de centrale overheid voor ogen heeft?Deze poging tot recentralisering komt de regionale betrokkenheid van bestuurders
bij de monumenten niet ten goede. En de manier waarop dit gebeurt getuigt
niet van respect voor hun inzet met betrekking tot het erfgoed. De aan het
woord zijnde leden krijgen de indruk dat voor de staatssecretaris de enige
oplossing voor het falen van de decentralisatie is, om deze terug te draaien
naar centralisatie.Is deze indruk juist?Gevolg van de voorgestelde nieuwe regeling zou kunnen zijn dat gemeenten
zich minder betrokken gaan voelen als het financiële aspect wegvalt en
de gemeentelijke taak beperkt wordt tot de vergunningverlening, de begeleiding
van restauratie en onderhoudsplannen voor alleen de woonhuismonumenten. Hiermee
zou de opgebouwde betrokkenheid van gemeenten en het lokale draagvlak, ook
voor het eigen autonome gemeentelijk monumentenbeleid in gevaar kunnen komen.De in veel gemeenten bestaande gemeentelijke subsidieregelingen komen
dan wellicht op de tocht te staan.Op welke wijze wil de staatssecretaris voorkomen door dit plan de gemeentelijke
betrokkenheid afneemt ten koste van subsidie voor monumentenzorg?De rol van de provincies en de steunpunten monumentenzorg is nog onduidelijk.
Een bestaande structuur, die deels nog nauwelijks haar bestaansrecht heeft
kunnen bewijzen, dreigt weer aan de kant te worden gezet.De leden van de CDA-fractie hechten zeer aan het voortzetten van de betrokkenheid
van de provincies. De provincies hebben al een rol op andere, en aanpalende
beleidsterreinen (RO) en convenanten afgesloten. Deze leden pleiten ook voor
een rol van de provincies bij de voorgestelde inspectie. De provinciaal georganiseerde
Monumentenwachtorganisaties hebben hun bestaansrecht inmiddels bewezen en
zouden versterkt moeten worden.Waarom heeft de staatssecretaris dit niet overgenomen uit de adviezen
die hem zijn toegezonden?Is het middenveld wel voldoende gehoord?De aan het woord zijnde leden geven er de voorkeur aan om de provincies
de aanjagers te laten blijven van het monumentenbeleid – of waar dit
nu niet het geval is – te laten worden.De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat alle overgangsregelingen
duidelijkheid zullen moeten verschaffen over het verloop (afloop) van bestaande
regelingen.Toezeggingen en gemaakte afspraken die zich over meerdere (soms tientallen)
jaren uitstrekken dienen te worden gerespecteerd. Op welke wijze wil de staatssecretaris voorkomen dat door de wirwar van
oude, bestaande en nieuwe regelingen projecten in de knel komen?Op welke termijn is hij van plan om nieuw beleid te evalueren?De hoeveelheid onderzoeken en nog te onderzoeken onderdelen die genoemd
worden, is verontrustend.Heeft de staatssecretaris enig idee op welke termijn hij de resultaten
van al deze voornemens aan de Kamer wil doen toekomen?Wat is de inschatting van de (huidige) budgethouders hieromtrent?Op welke manier voorkomt de staatssecretaris dat hij zijn opvolger met
een berg nog te verrichten onderzoeken opzadelt?Deze leden zijn ook benieuwd naar het advies van de Raad voor Cultuur
aangaande dit rapport.Wanneer heeft de Raad voor Cultuur zijn advies gereed?Naar de mening van de leden van de CDA-fractie is er een betere manier
om geld te genereren voor de restauratie en het onderhoud van monumenten.
En wel door middel van een maatschappelijke onderneming: een onderneming met
een maatschappelijke, niet-commerciële doelstelling, waarvan de winsten
niet (volledig) worden uitgekeerd aan de aandeelhouders, maar weer worden
geïnvesteerd. Dit genereert op de lange termijn meer middelen, en vergroot
de betrokkenheid ten zeerste.Het voorstel dat gelanceerd werd door deze leden in de notitie «Nationale
monumentenmaatschappij» (september 2000) is vergelijkbaar met de initiatieven
van onderop, zoals bijvoorbeeld in Noord-Brabant en Limburg.Daar zijn initiatieven ontplooid in de richting van voornoemd voorstel.Waarom heeft de staatssecretaris daar geen aansluiting bij gezocht?De staatssecretaris gaat uit van een tweedeling met betrekking tot de
financiële ondersteuning.Heeft hij de mogelijkheid van een tripartiete financiering, naar het bovengenoemde
(CDA-)model, onderzocht?Welk onderdeel daarvan was doorslaggevend om toch te kiezen voor bipartiete
financiering?Het plan heeft met name aandacht voor particuliere woonhuiseigenaren.
De leden van de CDA-fractie zijn positief over de vereenvoudiging van de regelingen
die al deze zomer van kracht kunnen worden. Maar wel met inachtneming van
de in deze inbreng gemaakte kanttekeningen.Het bevreemdt deze leden dat al het geld uit de najaarsnota hieraan besteed
zal worden. Dit is opmerkelijk omdat in de lange aanloop naar dit nieuwe beleid
vooral ook aandacht is gevraagd voor onrendabele en kwetsbare monumenten zoals
kerkgebouwen, kastelen, molens en dergelijke.Wat is de reden van de verschoven aandacht?Is dit slechts een financiële verschuiving, of ook een beleidsmatige?De particuliere eigenaar van het monument lijkt voor een deel gebaat bij
de nieuwe voorstellen. De voorgestelde transparantie lijkt veelbelovend. Toch
zullen eigenaren er bij restauratie financieel op achteruit gaan. De voorgestelde
laagrentende lening voor «fiscaal relevante» eigenaren biedt naar
de mening van deze leden onvoldoende compensatie voor het verlies aan subsidie.Veel onduidelijkheid bestaat over de verdelingsmethodiek voor de «niet-fiscaal
relevante eigenaren» die rechtstreeks bij de RDMZ moeten zijn. Men lijkt
uit te gaan van voldoende middelen zodat iedereen onmiddellijk subsidie verkrijgt.Dit wordt door de aan het woord zijnde leden betwijfeld, gelet op de niet-onbeperkte
jaarlijkse middelen en de subsidiemogelijkheden zonder plafond. Ook voor de
rechtstreekse verdeling dient een heldere en transparante verdelingsmethodiek
te worden gehanteerd. Vervroegde invoering van fiscaal relevante maatregelen doet feitelijk
twee instandhoudingstelsels naast elkaar ontstaan, hetgeen niet aan de klantvriendelijkheid
bijdraagt.Op welke wijze wil de staatssecretaris deze doublure afwikkelen zonder
dat dit de optimalisatie van nieuw beleid in de weg staat?Een aanpalend punt van aandacht is dat voor de vergunningverlening ook
deze «niet-fiscaal relevante eigenaren» bij de gemeente terecht
moeten.Dus toch minstens 2 loketten. Nadere afstemming is gewenst, zodat de vergunningverlening
niet voor vertraging zorgt.Op welke termijn is deze afstemming gereed?Fiscaal relevante eigenaren zijn op twee manieren te stimuleren om het
nieuwe monumentenbeleid te ondersteunen:1. zoals alle eigenaren, met reguliere financiële steun;2. met fiscale maatregelen, waardoor de netto kosten van een monument
geringer worden.Omdat fiscaal relevante eigenaren géén gebruik zullen kunnen
maken van reguliere financiële steun ten aanzien van planmatig onderhoud,
worden zij niet op deze wijze gestimuleerd het nieuwe beleid uit te voeren.
Sterker, ze kunnen wél gebruik maken van een dergelijke financiële
ondersteuning indien zij dat planmatige onderhoud uitstellen en ééns
in de zoveel jaar (20–30 jaar) een grote restauratie plegen waarin het
onderhoud wordt meegenomen.Wordt op grond van deze wijze van ondersteunen derhalve niet een averechts
effect bereikt?Naar de mening van de leden van de CDA-fractie wordt het nieuwe monumentenbeleid
veel minder ondersteund door de fiscale wetgeving. Immers het nieuwe monumentenbeleid
vraagt om jaarlijks te maken «lage» kosten. Deze lage kosten zullen
voor een groot deel beneden de drempel blijven waardoor feitelijk er géén
aftrekmogelijkheid is. De monumentenbezitters zullen derhalve geneigd blijven
om de kosten van onderhoud uit te stellen totdat er groot onderhoud noodzakelijk
is geworden. Hier mede toe aangezet door wat hierboven opgemerkt is.Deelt de staatssecretaris de mening van deze leden dat dit geen gunstige
ontwikkeling zou zijn?Is de staatssecretaris met hen van mening dat een nieuw monumentenbeleid
beter zou kunnen worden ondersteund door de drempel voor de aftrek van onderhoudskosten
te verlagen?Op deze algemene wijze zullen bezitters gestimuleerd worden tot planmatig
onderhoud. Immers, bij een lage drempel zijn de kosten al spoedig aftrekbaar.De veranderingen voor de non-profitmonumenten worden pas verwacht tegen
2004. Te veel hierover is nog onduidelijk. Wel stellen deze leden vast dat
het voorgestelde subsidiepercentage van 65% opnieuw een verslechtering voor
de categorie kerkgebouwen inhoudt.Voor kerkgebouwen geldt dat 6 miljoen euro subsidie aan onderhoud wordt
besteed en 25 miljoen euro aan restauratie. Dat betekent 6 miljoen tegen een
percentage van 50% en 25 miljoen euro tegen (max.) 70%. Het gewogen gemiddelde
voor deze categorie is zeker geen 65%.Wat zijn de gevolgen van deze verslechtering?Dit subsidiepercentage voor de gecombineerde regeling is naar de mening
van de leden van de CDA-fractie te laag. 65% subsidie betekent dat maar liefst
1/3 deel (35%) van de subsidiabele kosten zelf moet worden opgebracht naast
nog 100% van de niet-subsidiabele kosten. Het voorliggende plan noemt een
percentage van 0–5% lager als budgettair haalbaar. Zij willen pleiten,
na alle bezuinigingen (ooit 90% (namelijk 70+10+10), later 80% en nu 70%)
voor minimaal vasthouden aan 70%. Dit is voor non-profiteigenaren zoals kerkbesturen
vaak niet haalbaar. Is de argumentatie over het gewogen gemiddelde voor kerken (nu 6 miljoen
euro tegen 50 % en 25 miljoen euro tegen 70%) juist?Hoe wil de staatssecretaris deze non-profit organisaties benaderen?Is voor de resterende grote restauraties een subsidiepercentage van 65%
voldoende?De notitie spreekt over 182 miljoen euro, moet dat geld nog gevonden worden?Is dat geld ook beschikbaar voor niet-fiscaal relevante eigenaren of wordt
het slechts in NRF-circuit gebruikt?Over de periode tussen de huidige regeling en de toekomstige is nadere
duidelijkheid gewenst. Met een toekomstig percentage van 65% is het nu aangaan
van 10-jarige onderhoudsplannen tegen 50% niet interessant meer.Hoeveel projecten lopen hierdoor vertraging op?Op blz. 10 worden de sociale minima genoemd, als groep waar het bezit
van monumentale panden «zeldzaam» is te noemen.Als de tegemoetkoming via de fiscus geregeld wordt zal deze groep behoorlijk
worden achtergesteld bij welgestelden met een monumentaal pand.Om hoeveel gevallen gaat het hier? Wat gaat de staatssecretaris doen met
deze discrepantie?Waarvan zal de fiscale aftrek plaatsvinden wanneer een monumentaal pand
deels verhuurd is en waarvan als het een monumentaal woonhuis betreft?Wat is de effectieve waarde van het leggen van een drempel op 4% (punt
2.3.1.)?Dit werkt naar de mening van de leden van de CDA-fractie alleen bij een
grote restauratie, en niet bij onderhoud. Kunt u dit verduidelijken?Van welk belang is de waarde van het pand wordt aangehouden?Het proces van taxeren kost tijd en geld, kan dan niet beter de woz-waarde
als basis dienen? Het voordeel hiervan is geen tijdverlies of kosten van taxatie,
meestal komt een en ander uit op een lager bedrag. Zij vragen een reactie
hierop van de staatssecretaris. Praktijkvoorbeeld van een woonboerderijWoz waarde 1 289 000 gulden. Op «de markt» is deze
boerderij rond de 2.8 miljoen gulden waard. 4 procent van 2.8 maakt 112 duizend,
4 procent van 1 289 000 guldens maakt 51 580 gulden.Er is voor het nieuwe stelsel een scheiding gemaakt tussen fiscaal relevante
eigenaren (particulieren en ondernemingen) en overige eigenaren (privaat-
en publiekrechtelijke eigenaren). Verder is er een scheiding tussen woonhuizen
en overige monumenten.Het rapport gaat er impliciet van uit dat overige eigenaren en overige
monumenten bij elkaar horen en eveneens de particulieren en de woonhuizen.
De twee typen eigenaren worden verscheidene malen door elkaar gehaald met
de twee typen monumenten. De leden van de CDA-fractie delen de situatie als
volgt in: Eigenaar/monumentWoonhuizen/woonboerderijenOverige monumenten Fiscaal relevante eigenaren(1) woonhuizen en woonboerderijen in part. Bezit(2) buitenplaatsen Overige eigenaren(3)
«diaconie-huisjes»(4) de meeste molens
en kerkenHet nieuwe stelsel richt zich met name op de kwadranten (1) en (4). Deze
leden verwachten de problemen in de kwadranten (3) en (2).Is de staatssecretaris het met deze conclusie eens?Een ander probleem ontstaat voor particuliere eigenaren die vanwege de
«bronvraag» geen recht hebben op fiscale aftrek. Voor hen blijft
de subsidieregeling gelden. Niet duidelijk wordt welke subsidieregeling hier
wordt bedoeld, immers: de gehele subsidieregeling zal veranderen (blz. 7).Kan de staatssecretaris aangeven om welke regeling het hier gaat?De aan het woord zijnde leden vinden dat meer aandacht nodig is voor de
historische boerderijen, aangezien een onderzoek van de Stichting Historisch
Boerderij Onderzoek aantoont dat sinds 1988 17.7 procent van de historische
boerderijen in ons land is gesloopt. Verwacht de staatssecretaris dat met
het instellen van dit nieuwe monumentenbeleid de verdere sloop een halt toe
wordt geroepen?Of zijn daar andere maatregelen voor nodig?De staatssecretaris kondigt aan onderzoek te willen doen naar de stimulerende
werking door het verlagen van de drempel voor fiscale aftrek voor eigenaren
die hun bezit verhuren (box III). De grootste groep eigenaren bewoont het
monument zelf (box I). Juist deze groep eigenaren zou ondersteund en gestimuleerd
moeten worden met fiscale faciliteiten.In tegenstelling tot Box I, is de aftrekbaarheid van de onderhoudskosten
in Box III ongelimiteerd. Hierdoor ontstaat een groot verschil in aftrekbare
kosten ten aanzien van dure monumenten in Box I en III.Hoeveel bedraagt het verschil?Deelt de staatssecretaris de mening dat dit verschil een negatief en onbedoeld
neveneffect is van de nieuwe plannen?De staatssecretaris zou zich hard maken om onbedoelde neveneffecten te
voorkomen; wat doet hij eraan om voornoemd probleem te verhelpen?Naar de mening van de leden van de CDA-fractie is het voordeliger om als
eigenaar van een monumentaal pand (tijdelijk) een flatje te huren, het monumentale
pand te verhuren en dan de restauratiekosten als niet-bewoner af te trekken
in Box III.Wat is de mening van de staatssecretaris hierover?Het bevreemdt deze leden uit het oogpunt van de ondersteuning van het
nieuwe monumentenbeleid, dat er niet is voorgesteld de drempel in Box I te
verlagen.Box I (én de drempel) is van belang voor monumentenbezitters die
het monument als eigen woning gebruiken. Dit is verreweg de grootste groep
monumentenbezitters. Van het totale bestand monumenten (fiscaal relevant en
fiscaal niet-relevant) in Nederland wordt circa 47% gebruikt als eigen woning.Deze groep bezitters zou volgens de aan het woord zijnde leden eenvoudig
kunnen worden gestimuleerd het nieuwe monumentenbeleid te ondersteunen indien
de drempel die de aftrekbare onderhoudskosten beperkt, wordt verlaagd. Zonder
een dergelijke maatregel blijft de grootste groep bezitters een belang houden
bij het uitstel van onderhoud.Graag horen zij hierover de mening van de staatssecretaris.De staatssecretaris heeft het idee overgenomen om te komen tot clustering
van gelden voor die organisaties die meerdere monumenten beheren, veelal in
meerdere gemeenten. Dit zijn onder andere stadsherstelorganisaties, provinciale
en regionale organisaties voor kerken, kastelen en molens. Tevens wordt nader
onderzoek aangekondigd.Kunnen naar de mening van de staatssecretaris de nieuwe beleidslijnen
geïmplementeerd worden voordat dit onderzoek is afgerond? Op welke termijn kan de Kamer de resultaten van dit onderzoek tegemoet
zien?De vraag is of de huidige particuliere erfgoedorganisaties voldoende in
staat zullen zijn, om de vangnetfunctie voor moeilijk exploiteerbare monumenten
te kunnen vervullen. Voor wat betreft een vangnet voor «moeilijke monumenten»
is de staatssecretaris van mening dat de bestaande beheersorganisaties binnen
het particulier initiatief hiervoor voldoende mogelijkheden bieden. Daar waar
nodig zullen nieuwe faciliteiten geboden moeten worden. Welke faciliteiten
worden hier bedoeld? Op welke termijn worden deze gerealiseerd?Wat is de mening van particuliere organisaties over de huidige mogelijkheden?De staatssecretaris onderschrijft de noodzaak van een vangnet voor sommige
categorieën monumenten. Hij schrijft dat hij het bestaande particulier
initiatief wil ondersteunen en de kans geven zich te ontplooien, en daarom
deze zorg zal onderbrengen bij bestaande beheersorganisaties. Aangekondigd
wordt onderzoek naar de mogelijkheden bij bestaande beheersorganisaties.De leden van de CDA-fractie pleiten ervoor dat hierbij ook de bestaande
ondersteunende organisaties van kerkgebouwen (CIO-K) rechtstreeks zullen worden
betrokken. Op deze wijze zullen zoveel mogelijk bestaande organisaties ten
dienste van de oorspronkelijke eigenaren – vrijwilligers – hierin
worden betrokken en niet alleen stadsherstellen, stichtingen die eigendom
hebben overgenomen en dergelijke.Zij vragen zich af waarom woonhuiseigenaren al nieuwe faciliteiten krijgen
tegen de komende zomer en daarvoor de hele 75 miljoen gulden uit de najaarsnota
wordt ingezet. Waarom wordt bijvoorbeeld niet 10 tot 15 miljoen ingezet voor
het vormgeven van de «vangnetmogelijkheden»?Een van de hoofdlijnen van dit nieuwe beleid zou immers gericht zijn op
«kwetsbare of niet-rendabele» monumenten.Voor de praktijk met betrekking tot kerkgebouwen is het gewenst dat de
clusteringmogelijkheden ook gelden voor koepels en adviesinstanties ten behoeve
van lokale kerkbesturen. Bijvoorbeeld de bouwbureaus RK-kerk en de stichtingen
tot behoud van kerkelijke gebouwen ten behoeven van de protestantse kerken.De clustering zou zijn doel – voor wat betreft kerkgebouwen –
voorbij schieten indien deze alleen zou gelden voor stichtingen en instellingen
die meerdere kerkgebouwen in eigendom hebben.Voor het grootste deel van het monumentenbestand (particuliere woonhuizen)
zal nu de belastinginspecteur de controlerende ambtenaar worden voor de financiële
afwikkeling van restauratie en onderhoud. De betrokkenheid van het Nationaal
Restauratiefonds neemt toe terwijl ook daar geen technische en cultuurhistorische
deskundigheid op het gebied van restauratie en onderhoud aanwezig is. De vraag
is dan waar de deskundige beoordeling in het proces plaatsvindt. De «inspectie»
lijkt alleen achteraf plaats te vinden.Hoe wil de staatssecretaris voorkomen dat door dit plan aan de ene kant
mensen met kennis en kunde buiten spel komen te staan, en aan de andere kant
financiële deskundigen beslissingen moeten gaan nemen terwijl ze (relatief)
weinig kaas gegeten hebben van deze monumentenmaterie?Er is naar de mening van de leden van de CDA-fractie in de nieuwe plannen
niet direct sprake van een vereenvoudiding waarbij er een integrale instandhoudingregeling
zonder onderscheid tussen onderhoud en restauratie komt, (met eenduidige subsidiepercentages),
die openstaat voor alle monumenteigenaren zonder fiscale aftrek.Er blijven eigenaren zonder fiscale aftrek, die uitgesloten zijn van onderhoudssubsidie,
maar wel restauratiesubsidie kunnen ontvangen. Voordeze categorie
blijft zelfs het huidige, hogere restauratie-subsidiepercentage gelden. Voor
restauraties is er in veel gevallen feitelijk sprake van een lager subsidiepercentage.Kan de staatssecretaris hierop een reactie geven?In de plannen van de staatssecretaris wordt gemakkelijk uitgegaan van
het wegvallen van de restauratiebehoefte na het wegwerken van de achterstanden.
De leden van de CDA-fractie verwachten dat er door de aanwijzing van «jonge
monumenten» in 2001 en de aanwijzing van «nieuwe monumenten»
uit de periode van de Wederopbouw voorlopig geen einde aan de restauratiebehoefte
komt.Op welke wijze wordt het voornemen van het aanhouden van de 10 procentnorm
restauratievoorraad gecontinueerd?Ook zullen er steeds dure restauraties van grote objecten (kanjers) noodzakelijk
blijven.Welk plan heeft de staatssecretaris achter de hand mochten de gelden niet
zo spoedig vrijkomen als hij inschat?Is de staatssecretaris met de leden van de CDA-fractie van mening dat
het genereren van meerdere geldstromen door middel van een fonds de meest
efficiënte wijze is om voldoende financiering te garanderen?De verschillen in eigendomssituaties van grote complexen (landgoederen,
kerken met pastorieën en industriële complexen) vragen om duidelijkheid
in de definiëring, mede in verband met de actualisering van het monumentenregister,
maar ook in relatie tot het vaststellen van de woz-waarde, welke naar de mening
van deze leden een belangrijke rol moet gaan spelen in het subsidietraject.Op welke termijn kan de staatssecretaris op tot een heldere en eenduidige
definiëring komen omtrent genoemde monumenten?Waarom is de definiëring van deze complexen niet afgerond binnen
het vorige stelsel? Wordt dit punt meegenomen bij de evaluatie van het vorige
stelsel? Is de staatssecretaris met de aan het woord zijnde leden van mening
dat het helder formuleren van deze definities noodzakelijk is om te komen
tot een goede implementering van nieuw beleid?Deze leden stemmen in met de verbreding van het begrip monumentenzorg,
zowel met betrekking tot het interieur als tot de groene buitenruimte.Wat zijn de financiële consequenties van deze verbreding?Wat is de consequentie van deze terminologieverandering voor het (bekostigen
van het) project Belvedère?Voor tuinen die geen onderdeel vormen van een historische buitenplaats
maar inmiddels wel als monument geregistreerd staan bestaat nog geen passende
regelgeving. De tot noch toe gebruikte regeling voor gebouwde monumenten is
niet bruikbaar voor monumentale tuinen.Op welke wijze wil de staatssecretaris deze tuinen inpassen in het nieuwe
beleid?Om hoeveel tuinen gaat het hier?Wat heeft het het Rijk gekost dat deze «objecten» tot noch
toe onder de verkeerde regelgeving behandeld zijn?Het leden van de CDA-fractie wensen een nuancering aan te brengen daar
waar de exploitatiesubsidie wordt afgewezen. Tot de «voorzieningen die
aantoonbaar nodig zijn voor het voortbestaan van het monument» zouden
ook die voorzieningen gerekend moeten worden die nodig zijn om de exploitatie
mogelijk te maken.Ziet de staatssecretaris deze subsidie ook als betrekking hebbend op subsidie
voor voorzieningen die instandhouding en gebruik van de monumentale kerk of
kasteel mogelijk maken, zoals toiletruimten, garderobe en bescheiden cateringmogelijkheden
voor een breder cultureel gebruik (muziek en dergelijke)? Dit
gebruik wordt van overheidszijde sterk aanbevolen. Daar moeten dan ook faciliteiten
voor worden geboden.De vijf grootste stadsherstelorganisaties (Amsterdam, Deventer, Den Haag,
Amersfoort en Utrecht) hebben in een uitvoerige afzonderlijke reactie aangegeven
dat er in de voorstellen geen enkele concrete maatregel is voorgesteld die
aan hun wensen tegemoet komt.Deelt de staatssecretaris hun mening dat hun positie als niet-fiscaal
relevante eigenaar van woonhuismonumenten zorgelijk is?Te meer daar er voor deze categorie eigenaren geen ondersteuning voor
onderhoud geboden wordt.Voor agrarisch in gebruik zijnde Rijksmonumentale boerderijen (en dat
zijn er niet veel meer) worden de subsidiemogelijkheden verruimd, en dat is
gunstig. Er wordt gesteld dat zij «volledig» voor onderhoudssubsidie
in aanmerking komen (blz.10). Het begrip «volledig» wordt niet
verder uitgewerkt.Wordt hiermee bedoeld dat alle werkzaamheden voor 50% subsidie in aanmerking
komen?Vanuit het monument geredeneerd valt op te merken dat er een subsidietraject
en een vergunningentraject is. Beide trajecten worden, vooral voor woonhuizen
met fiscaal relevante eigenaren, verder uit elkaar getrokken. De gemeente
zal zich niet meer met subsidies, en alleen met het vergunningentraject. Dit
betekent dat de subsidie als sturingsinstrument komt te vervallen. Dit is
onder meer van belang bij het eisen van bouwhistorisch onderzoek in het voortraject,
om een beter en meer verantwoord restauratieplan te krijgen.De leden van de CDA-fractie spreken hun zorg uit dat de belastingdienst
hier geen rekening mee zal houden. Dit is een slechte zaak voor de Monumentenzorg,
en zal kwalijke gevolgen hebben voor de invoering van nieuw beleid.Op welke wijze wil de staatssecretaris deze negatieve situatie voorkomen?In de monumentenzorg geldt als credo: «Behouden gaat voor vernieuwen».Deelt de staatssecretaris de mening dat dit principe onder druk komt te
staan wanneer de verantwoordelijkheid voor subsidie en vergunningen zo ver
uit elkaar komen te liggen?Zou de staatssecretaris hier geen voorzorgsmaatregelen moeten nemen?De haalbaarheid van een besteksbeoordeling in het kader van de adviesaanvraag
bij gemeentelijke vergunningprocedures moet nog blijken. Een onderzoek kan
meer inzicht verschaffen, maar de rol van de gemeente staat dusdanig op de
tocht, dat slechts in de praktijk zal kunnen blijken hoe dit uitpakt. Het
risico dat hiermee gepaard gaat met betrekking tot de monumenten is naar de
mening van de CDA-fractie niet duidelijk.Hoe wil de staatssecretaris de gemeenten in dit proces bijstand verlenen?Ook onduidelijk is de rol van de Monumentenwachten in het nieuwe rijksmonitoringssysteem
inclusief de gevolgen daarvan voor de huidige financiële verantwoordelijkheid
van provincies voor de Monumentenwachten.Heeft de staatssecretaris de nieuwe plannen met hen overlegd?Wat is de mening van de monumentenwacht omtrent de plannen?Wat is de staatssecretaris van plan met de monumentenwacht?Onduidelijk is nog, wat de centralisatie van de ondersteuning gaat betekenen
voor de huidige aard en omvang van de regionale Monumentenhuisactiviteiten.Wat is hierover de mening van de staatssecretaris? Onduidelijk is nog, of de organisatie van de belastingdienst in de pas
kan blijven met de uitvoering van deze voornemens, mede gelet op een gedeeltelijk
vervroegde invoering voor eigenaren met fiscale aftrek, medio 2002.Welke actie onderneemt de staatssecretaris op dit terrein?Deze leden willen graag van de staatssecretaris vernemen of in de behoefteraming
ook is opgenomen het bedrag van 10 miljoen gulden dat in de inventarisatie
van BRRM 1997 benadeelden wordt genoemd (27 432, nr. 48)?Tevens vragen zij of het verstandig is om met nieuw beleid te beginnen
als er nog een oude claim is voor de kanjers van 400 miljoen, en voor de overgangsregeling
naar het nieuwe beleid slechts 75 miljoen gulden beschikbaar is, en er ook
nog 10 miljoen ligt aan overgangsproblemen met de BRRM'97?Naar de mening van de CDA-fractie getuigt het van goed bestuur om eerst
oude knelpunten op te lossen en op een gezonde financiële basis aan nieuwe
regelingen te beginnen. In dit verband vragen zij de staatssecretaris nogmaals
dringend om 10 miljoen uit te trekken voor het oplossen van de problemen rond
de overgang naar de BRRM'97 regeling (27 432.48)Ook vinden zij dat voor de overgang naar een nieuwe regeling voor Monumenten
als thans voorligt, ruimere middelen voorhanden dienen te zijn. Als dit niet
het geval is, voorzien zij grote problemen. Wederom wijzen deze leden dan
ook op de door hen reeds eerder voorgestelde bredere manier van financiering,
de nationale monumentenmaatschappij.Zij vragen voorts hoe de inhoud van de brief aangaande de behoefteraming
zich verhoudt tot de beleidsdoelstelling van een restauratievoorraad van 10%
per jaar.Kan die doelstelling worden bereikt of moet ze worden bijgesteld?Hoe worden, kijkende naar onderschatting van de restauratiebehoefte van
MSP-monumenten, de toekomstige monumenten uit de periode van de Wederopbouw
in de ramingen op langere termijn betrokken?Wat zijn de gevolgen van het geconstateerde tekort van 400 miljoen gulden,
bijvoorbeeld met betrekking tot vervolgschade?De leden van de CDA-fractie zijn het eens met de basisgedachte dat «samenhang»,
«eenvoud», «kwaliteit» en «planologische inbedding»
essentiële voorwaarden zijn voor een goed monumentenbeleid. Over de financieringsmethode
verschillen zij met de staatssecretaris van mening. Zij hebben hun alternatieve
voorstel reeds kenbaar gemaakt. Blijft overeind staan dat de voornemens van
de staatssecretaris niet ontwikkelingsgericht zijn. Integrale inbedding ontbreekt
onder andere met betrekking tot de exploitatie en herbestemming. De rol van
gemeenten en van provincies, provinciale erfgoedhuizen en steunpunten komt
nauwelijks aan de orde. Er is vrijwel geen aandacht voor het autonome monumentenbeleid
van provincies en hoe dit te koppelen zou zijn aan het nieuwe beleid. Heldere
regelgeving ten behoeve van effectievere instandhouding wordt door deze leden
toegejuicht.Over de eindverantwoordelijkheid is nog enige onduidelijkheid: de Belastingdienst
en het NRF zijn geen beleidsmakers.Het streven naar een vereenvoudigd systeem wordt door deze leden toegejuicht.
Echter, de uitwerking blijft vaag en bevat vele open einden. Zij zijn bevreesd
dat het opgebouwde draagvlak, regionaal en lokaal, teniet wordt gedaan.De onduidelijkheid vele onderzoeken die aangekondigd zijn maken het geven
van een eenduidig oordeel over de plannen van de staatssecretaris lastig. Vragen van de D66-fractie Is overwogen een MDW-project te maken van de
complexiteit van regelgeving op het gebied van de monumentenzorg (27 432,
nr. 45)?Waarom wordt het toezicht op de werkzaamheden slechts zeer ten dele in
de praktijk gebracht?Kan de staatssecretaris een illustratie geven van een formele, afstandelijke
en weinig flexibele opstelling van de RDMZ? Waaruit blijkt de onvoldoende
betrokkenheid en interesse bij gemeenten?Waarom is er niet voor gekozen één regeling te treffen voor
zowel onderhoud als restauratie?Waarom is er niet voor gekozen de fiscale aftrek te laten vervallen en
te vervangen door subsidie? Dat maakt de regeling immers eenvoudiger en ligt
in lijn met het streven de aftrekposten bij de belasting te verminderen. De
leden van de D66-fractie vragen een toelichting hierop.Is het hanteren van een financiële ondergrens, afgeleid van de WOZ-waarde
van het pand, niet in strijd met het voornemen de regelingen inzichtelijker
en eenvoudiger te maken?Kan een raming worden gegeven van de kosten van de aftrekregeling excessieve
tuinonderhoudskosten?Welke instantie zal toezien op de naleving van de onderhoudsplicht na
het ontvangen van subsidie?Hoe wordt de verspreiding van kennis via netwerken verbeterd?Hoe wordt de relatie tussen provincie en RDMZ versterkt?Tot wiens verantwoordelijkheid behoort het verlenen van exploitatiesubsidies
wél?Is de beperking tot het ondersteunen van díe voorzieningen die
aantoonbaar noodzakelijk zijn voor het voortbestaan van het monument ingegeven
door budgettaire motieven?Dient de planologische inbedding van het monument niet te worden verbeterd?Is het reëel om uit te gaan van een inflatiepercentage van 0? (Bijlage
Monumenten uit de steigers) Kan de staatssecretaris een reactie geven op de
voorstellen met betrekking tot de stadsherstellen, en met name het voorstel
om de stadsherstellen via het NRF van goedkoop risicodragend kapitaal te voorzien
wat een groot effect voor de monumentenzorg en slechts een beperkt budgettair
effect zou hebben (€ 0,5 mln.)? Waarom volgt de staatssecretaris
dit advies niet op? Is hij bereid met de Landelijke Federatie Het Behouden
Huis te overleggen over de problemen van de stadsherstelorganisaties?Hoeveel potentiële opnemers hadden deel kunnen nemen aan de cursussen?
(27 432, nr. 46)?Hoe is het te verklaren dat één gemeente-budgethouder (met
meer dan 100 monumenten) niet of niet tijdig een behoefteraming kon indienen?Wat is naar schatting het effect van de in januari 2001 toegezegde subsidie
voor de kanjers?Hoe zal in de resterende subsidiebehoefte van 400 miljoen worden voorzien?Is de staatssecretaris voornemens het instandhoudingbeleid te verbreden
tot de gevolgen van allerlei overheidsregelingen van andere departementen
en andere overheden zoals vermeld in de brief van het CIO-K van 20 september
jl. blz. 2, punt 1 t/m 6.Vragen van de SGP-fractieDe leden van de SGP-fractie stemmen in met de vijf genoemde voorwaarden
in stuk nr. 45 waaraan moet worden voldaan om de eigenaar maximaal te ondersteunen
en de kwaliteit van de monumentenzorg te waarborgen. Behoort tot die voorwaarden
ook niet dat de financiering toereikend is?Welke zijn de voorstellen uit het rapport «Monumenten uit de steigers»
die de staatssecretaris niet overneemt? Waarom neemt hij die niet over?Deze leden constateren dat de staatssecretaris voorstelt om de subsidiëring
voor fiscaal relevante eigenaren te laten vervallen en de mogelijkheden voor
het aangaan van een laagrentende lening voor deze groep eigenaren uit te breiden.
Zij waarderen de vereenvoudiding van de regelgeving die dit voorstel met zich
meebrengt. Van de stelling dat met de voorgestelde wijzigingen de regeling
voor eigenaren financieel niet ongunstiger en in sommige gevallen zelfs wat
gunstiger wordt, zijn zij echter nog niet overtuigd. Kan de staatssecretaris
die stelling nader uitwerken en onderbouwen? Geldt dit voor alle fiscaal relevante
eigenaren?De staatssecretaris stelt voor om zowel gemeenten, provincies als RDMZ
buiten de beoordelingsketen te laten. De aan het woord zijnde leden vragen
of en zo ja, op welke plaats in het vernieuwde en vereenvoudigde proces er
nog sprake is van deskundige beoordeling.Wat verwacht de staatssecretaris van de betrokkenheid van de gemeenten
bij het monumentenbeleid als zij geen verantwoordelijkheid meer hebben ten
aanzien van de financiering van monumenten?Welke rol hebben de provincies en de steunpunten monumentenzorg in de
optiek van de staatssecretaris in de vernieuwde structuur, zo vragen de leden
van de SGP-fractie?Betekent de voorgestelde adviesrol van de RDMZ bij de verlening van de
monumentenvergunning dat de RDMZ per monument in principe slechts eenmaal
in beeld komt, zo vragen de leden van de SGP-fractie. In hoeverre is het wenselijk
om de RDMZ na verloop van jaren opnieuw in adviserende zin in te schakelen
(blz. 6)?Deze leden constateren dat de staatssecretaris van mening is dat er altijd
een relatie bestaat tussen de waarde van een pand, de hoogte van de benodigde
investering en de vraag of het onderhoud dan wel restauratie betreft. Zij
vragen hoe er in dit licht mee zal worden omgegaan als de benodigde investering
betrekking heeft op een deel van het betrokken pand. Wordt de financiële
ondergrens dan gerelateerd aan de WOZ-waarde van het betreffende onderdeel
van het betrokken pand (blz. 6)?Zij waarderen de voornemens van de staatssecretaris ter stimulering van
planmatig onderhoud van monumenten. Gegeven de omstandigheid dat de meeste
eigenaren hun monument(en) niet verhuren, maar zelf bewonen, vragen zij waarom
er naast het verlagen van de drempel voor fiscale aftrek in box III niet tevens
wordt ingestoken op fiscale stimulering in box I. Is de gehele groep eigenaren
die hun monument(en) zelf bewoont in staat om zonder steun de kosten van onderhoud
op te brengen?Is de staatssecretaris bereid om bij het onderzoek naar mogelijke andere
fiscale maatregelen ook de suggestie die de SGP-fractie in het notaoverleg
van december jongstleden over het begrotingsonderdeel cultuur mee te nemen
om, net zoals in het Verenigd Koninkrijk, het lage BTW-tarief toe te passen
op de restauratie van monumentale kerken.Deze leden vragen welke verdelingssystematiek zal worden toegepast ten
aanzien van fiscaal niet relevante eigenaren. Er moet immers rekening mee
worden gehouden dat de aanvragen voor subsidie het beschikbare subsidiebedrag
overstijgen.Waar positioneert de staatssecretaris de categorie woonhuismonumenten
van fiscaal niet relevante eigenaren? Op welke wijze kunnen deze eigenaren
zo nodig aanspraak maken op subsidie voor restauratie en onderhoud van hun
monument(en)?Na eerdere verlagingen wordt het subsidiepercentage voor restauratie van
onder meer kerkgebouwen opnieuw verlaagd. Mede in dit licht vragen deze leden
hoe de staatssecretaris wil voorkomen dat door de dalende inkomsten van kerken
ten gevolge van afnemend draagvlak in de samenleving en de toenemende
kosten ten gevolge van nieuwe regelgeving monumentale kerken zullen worden
afgestoten.De leden van de SGP-fractie constateren en waarderen dat de staatssecretaris
bij het creëren van een vangnet voor restcategorieën het bestaande
particuliere initiatief wil ondersteunen en de kans geven zich te ontplooien.
Welke zijn de instellingen die de staatssecretaris daarbij denkt te betrekken?Zij constateren dat ook de staatssecretaris van mening is dat de organisaties
voor stadsherstel een stimulans nodig hebben. Tegelijk stelt hij dat een verruiming
van de vrijstelling voor de vennootschapsbelasting niet haalbaar blijkt te
zijn. Wat is daarvan de reden? Op welke wijze denkt de staatssecretaris de
organisaties voor stadsherstel dan te gaan ondersteunen? De genoemde leden
dringen aan op een spoedige en adequate regeling, te meer daar er bij de organisaties
voor stadsherstel verwachtingen zijn gewekt.Leidt de vergunningbevoegdheid van de gemeenten er niet toe dat er in
een aantal gevallen toch sprake zal zijn van meer dan één loket?Wanneer zal er duidelijkheid komen over de invulling van de voorgenomen
overgangsmaatregelen?Deze leden vragen de staatssecretaris waarom het gehele budget voor de
overgangsregeling wordt ingezet voor fiscaal relevante eigenaren. Zij suggereren
om ook een deel te besteden aan de zogeheten oude knelpunten, waar de staatssecretaris
in zijn brief van 11 februari jongstleden over schrijft. Het is naar
hun mening niet reëel om de provincies geheel met deze problematiek op
te zadelen en het nemen van risico's door eigenaren om hun monument te behouden
af te straffen. Graag vernemen zij hierop een reactie van de staatssecretaris.De leden van de SGP-fractie waarderen de pogingen van de staatssecretaris
om de achterstanden in de restauratie weg te werken. In het verlengde daarvan
vragen zij of de voorgenomen regeling gebaseerd is op de gedachte dat deze
achterstanden zijn weggewerkt. In hoeverre is daarbij dan rekening gehouden
met de vele nieuwe jonge monumenten met een restauratiebehoefte?Hoe zijn de gemeenten bij het tot stand komen van de gehanteerde budgetverdeling
in stuk nr. 46 betrokken, zo vragen de leden van de SGP-fractie?Is de conclusie van deze leden juist dat er bij zo'n 85% van de rijksmonumenten
sprake is van een restauratiebehoefte (42 000 formulieren op 49 591
rijksmonumenten) en dat er dus sprake is van een toename is het percentage
rijksmonumenten met een restauratiebehoefte?Zij constateren dat er een diverse formulieren waren die onvoldoende gegevens
bevatten om in de berekeningen mee te nemen. Zij vragen hoe desondanks aan
de behoefte die de formulieren ten grondslag ligt in de raming wordt verdisconteerd?Wat is de beleidsmatige reactie van de staatssecretaris op de conclusie
dat de invloed van de jonge monumenten in 2001 aanmerkelijk groter is dan
eerder werd voorzien?De aan het woord zijnde leden constateren dat een aanzienlijk deel van
de objecten met de grootste restauratiebehoefte jonge monumenten betreft.
Is dat voor de staatssecretaris aanleiding om het initiatief te nemen voor
een jonge kanjerregeling?Zij vragen of het in het slot opgesomde geld alleen bestaat uit middelen
die kunnen worden besteed aan de nu geraamde behoeften of dat deze ten dele
ook bestemd zijn voor niet meer in de huidige raming verdisconteerde behoeften
ofwel reeds aangevangen restauraties.Hoe denkt de staatssecretaris in de nog bestaande en niet ingevulde subsidiebehoefte
te voorzien? ANTWOORD VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAPPENDe fracties binnen de Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
hebben een groot aantal vragen gesteld naar aanleiding van mijn brieven over
de Behoefteraming 2001 en over het nieuwe beleid voor de monumentenzorg. Ik
heb er 156 geteld. Deze vragen hebben betrekking op veel verschillende aspecten
van mijn voorstellen voor een herziening van het stelsel binnen de monumentenzorg.
Daarbij gaat de meeste aandacht van de Kamerleden uit naar vier onderwerpen:
bestuurlijke taakverdeling, fiscale maatregelen, vangnetconstructie en resterende
subsidiebehoefte.Aangezien de vragen niet zijn genummerd en in veel gevallen meerdere fracties
over een onderwerp vragen hebben gesteld, heb ik ervoor gekozen de vragen
te rubriceren en ze in een min of meer doorlopend verhaal te beantwoorden.
Daarbij hanteer ik de volgende indeling.1. Bestuurlijke taakverdeling– Algemeen: uitgangspunten– Gemeenten– Provincies– RDMZ– Loketten– Kwaliteit– Kennisnetwerk2. Financieel stelsel– Algemeen: grondslagen en uitwerking– Laagrentende lening– Fiscale maatregelen– Instandhoudingregeling3. Overige onderwerpen– Vangnet– Behoefteraming– Resterende subsidiebehoefte en kanjers– Bescherming: aanwijzing, registratie, veiligheid– Procedure en planning1. BESTUURLIJKE TAAKVERDELINGVeel vragen zijn gesteld over verschillende aspecten van de bestuurlijke
taak verdeling in mijn voorstel. Om deze vragen te kunnen beantwoorden zal
ik de uitgangpunten van het nieuwe beleid zo helder mogelijk proberen te schetsen.Algemeen: uitgangspuntenVan restauratie naar onderhoudAllereerst moet ik erop wijzen dat mijn voorstel is gericht op het stimuleren
van planmatig onderhoud van monumenten in de toekomst. Zoals u weet zijn we
op dit moment volop bezig met het inlopen van de restauratieachterstand. Dit
gebeurt op basis van het Werkplan voor de Monumentenzorg. De twee laatste
kabinetten hebben hiervoor veel extra middelen uitgetrokken en ik zal mij
er voor inzetten dat deze operatie ook de komende jaren wordt voorgezet, zodat
we in 2010 de achterstand hebben teruggebracht tot een aanvaardbare «werkvoorraad»
van 10%. Dit vooruitzicht noopt ons om maatregelen te treffen die moeten voorkomen
dat opnieuw een restauratieachterstand ontstaat. Hiertoe zal het accent moeten verschuiven van restauratie naar onderhoud. Dit wil ik doen
door de eigenaar van het monument optimaal te stimuleren bij het onderhouden
van zijn bezit. Per slot is hij als eigenaar eerst verantwoordelijk voor de
instandhouding van het monument. De overheid moet hem hierbij de noodzakelijke
ondersteuning bieden. Deze ondersteuning kent natuurlijk een financiële
component, maar minstens even belangrijk is de waarborging van kwaliteit door
middel van informatie, advisering kennisontwikkeling en begeleiding. Kort
samengevat: om het accent te laten verschuiven van restauratie naar planmatig
onderhoud zal de monumenteigenaar zo veel mogelijk worden gestimuleerd. Dit
vraagt om een klantgerichte benadering met vanaf het begin de juiste informatie,
deskundige ondersteuning, heldere regelgeving en financiële prikkels.
Kernbegrippen in mijn voorstel zijn duurzaamheid, eenvoud, transparantie,
samenhang en klantvriendelijkheid.De eigenaar centraalIk kan niet genoeg benadrukken dat in mijn plannen het monument en zijn
eigenaar centraal staan. Ik heb gezocht naar instrumenten om deze eigenaar
te stimuleren tot het plegen van planmatig onderhoud en daarbij de kwaliteit
van restauratie en onderhoud zo veel mogelijk te waarborgen. Dit streven is
bepalend geweest voor zowel de vormgeving van de financiële regelingen
als de verdeling van de verschillende taken op het gebied van de monumentenzorg.
Vooropgezette wensen tot verdere decentralisatie of tot recentralisatie had
ik niet; ik meen dat de bestuurlijke taakverdeling in dienst moet staan van
de uitgangspunten die ik in mijn eerdere brief heb verwoord. Het gaat mij
er dus geenszins om opnieuw een situatie van «wie betaalt bepaalt»
te doen ontstaan, zoals de CDA-fractie suggereert. Waar het mij wel om gaat
is het creëren van een stelsel waarin financiële ondersteuning,
begeleiding en toezicht op zodanige wijze zijn geregeld dat de eigenaar, en
dus de monumentenzorg als geheel, hiermee het meest is gebaat. Dit wil ik
doen met een afgewogen verdeling van taken voor Rijk, provincies, gemeenten
en andere instanties die zich bezig houden met vergunningverlening, planologische
inbedding, subsidiëring, advisering, monitoring en inspectie.Geen budgetteringVerschillende fracties hebben vragen gesteld over de rol van de gemeenten,
de provincies en de RDMZ in het nieuwe stelsel. Voordat ik deze vragen beantwoord,
wijs ik erop dat de rol van deze overheden verandert na voltooiing van het
Werkplan voor de Monumentenzorg, als er geen sprake meer is van restauratieachterstand
en gebrek aan voldoende middelen. Het is dan niet langer meer nodig om de
schaarse middelen te verdelen met behulp van restauratiebudgetten en prioritering
van projecten. Vertragende tussenschakels kunnen dus weg. De eigenaar kan
voor zijn restauratie direct een laagrentende lening of een subsidie aanvragen,
respectievelijk bij het Nationaal Restauratiefonds of de Rijksdienst voor
de Monumentenzorg. Prioritering door middel van gemeentelijke en provinciale
uitvoeringsprogramma's kan achterwege blijven. Dit maakt de procedure voor
de eigenaar aanzienlijk eenvoudiger en sneller. Als gevolg hiervan verdwijnt
het budgethouderschap en kunnen gemeenten en provincies zich volledig richten
op andere belangrijke taken in het nieuwe stelsel.Hierbij wil ik het volgende opmerken. Ik ben het met de SGP-fractie eens
dat de aanvragen voor subsidie het beschikbare subsidiebedrag zouden kunnen
overstijgen en enige prioritering nodig zal zijn. Dit rechtvaardigt echter
geen ingewikkeld verdelingssysteem; de RDMZ zal in voorkomende gevallen op
een praktische en effectieve wijze hiervoor een oplossing zoeken. GemeentenBegeleiding werkzaamhedenGemeenten houden de wettelijke bevoegdheid om monumentenvergunningen te
verlenen. Daarnaast is het de bedoeling dat zij een prominente rol gaan spelen
bij de begeleiding van restauratie- en onderhoudswerkzaamheden. In hun activiteiten
zal het zwaartepunt dus verschuiven van het verdelen van middelen naar het
toezien op inhoudelijke kwaliteit. In mijn brief heb ik daarbij de volgende
verdeling voorgesteld: voor woonhuizen ondersteunt in principe de gemeente
de eigenaar bij het ontwikkelen en uitvoeren van plannen voor restauratie
en onderhoud, voor de overige monumenten doet in principe de RDMZ dit. De
argumenten voor deze verdeling heb ik genoemd: enerzijds de wens om de eigenaar
zo dicht mogelijk bij huis te ondersteunen, anderzijds moet de kwaliteit van
deze ondersteuning gewaarborgd zijn. De begeleiding van restauratie en onderhoud
van woonhuizen – zo'n zeventig procent van alle monumenten – is
een belangrijke taak waarvoor mag worden verondersteld dat de benodigde kennis
bij de meeste gemeenten aanwezig is. De begeleiding bij de overige monumenten
vraagt over het algemeen om meer specifieke deskundigheid waarover de meeste
gemeenten niet beschikken. Hier zou de RDMZ deze taak op zich kunnen nemen.Zoals ik in mijn brief al meldde, beschouw ik dit als een principe voor
de taakverdeling, waarover ik met de VNG nadere afspraken wil maken. Zo weet
ik dat een aantal grotere monumentengemeenten zeer goed in staat is om ook
de begeleiding bij een groot deel van de overige monumenten op zich te nemen.
Voor een aantal gevallen is echter de expertise van de RDMZ onontbeerlijk.
Anderzijds moet het mogelijk zijn dat op verzoek van een gemeente de RDMZ
de begeleiding van een woonhuis voor zijn rekening neemt. Zoals gezegd zal
ik met de VNG hiervoor een «kwaliteitssysteem» ontwikkelen met
criteria waaraan gemeenten moeten voldoen om zich ook over de overige monumenten
te kunnen ontfermen. Hierbij staat mij een eenduidige regeling voor ogen zodat
de condities voor alle gemeenten gelijk zullen zijn. Tevens zal worden vastgesteld
op welke wijze deze begeleiding vorm moet krijgen. Ik ga ervan uit de vragen
van de PvdA-fractie op dit punt afdoende te hebben beantwoord.Centralisatie of decentralisatieOp grond van het bovenstaande zal de CDA-fractie concluderen dat ik centralisatie
zeker niet zie als oplossing voor het falen van de decentralisatie. Ik heb
dan ook niet de centrale overheid als enige bestuurslaag voor ogen, wel streef
ik ernaar om in het kader van de eenvoud, transparantie en klantvriendelijkheid
de eigenaar met zo min mogelijk verschillende instanties van doen te laten
hebben. Ik deel niet de vrees van de CDA-fractie en de SGP-fractie, dat gemeenten
door het wegvallen van het financiële aspect minder betrokkenheid bij
het monumentenbeleid zullen tonen. Daarentegen reken ik juist erop dat de
voorgestelde intensivering van de begeleiding van restauratie en onderhoud –
een belangrijke inhoudelijke rol – deze betrokkenheid zal vergroten.
Deze taakverschuiving sluit mijns inziens ook aan bij een veelgehoorde wens
van kleinere gemeenten om minder met papierwerk bezig te zijn en meer met
het enthousiasmeren en begeleiden van eigenaren.Met betrekking tot de in 1988 doorgevoerde decentralisatie wil ik erop
wijzen dat ook de VNG erkent dat veel gemeenten niet in staat zijn gebleken
om de aan hen toevertrouwde taken naar behoren uit te voeren. Het overgrote
deel van de gemeenten heeft slechts weinig monumenten binnen de grenzen en
beschikt daardoor niet over voldoende deskundigheid en continuïteit
in het apparaat. Het in ontwikkeling zijnde netwerk van steunpunten voor de
monumentenzorg zal dit in de toekomst afdoende moeten compenseren. Daarbij
merk ik op dat nog niet in alle provincies steunpunten zijn opgericht, terwijl
elders steunpunten al geruime tijd goed functioneren. Ik hecht eraan hierbij
te vermelden dat de situatie met name bij de kleinere gemeenten problematisch
is; verschillende grotere gemeenten hebben zich met succes zeer ingespannen
om hun monumentenzorgtaken uit te voeren.In dit verband wil ik ingaan op de vraag van de VVD-fractie waarom ik
niet kies voor een verdere decentralisatie zoals de VNG heeft voorgesteld.
Daarbij zou de gemeente op basis van kwaliteitseisen als budgethouder moeten
fungeren en wordt niet langer onderscheid gemaakt tussen rijks- en gemeentelijke
monumenten. Deze voorstellen maken deel uit van de VNG-notitie Toekomst voor het Verleden die dateert van juni 2001. Inmiddels
heeft de VNG in reactie op mijn brief aan de Tweede Kamer haar standpunt gewijzigd –
zie de brief van de VNG aan de Vaste Commissie voor OCenW uit de Tweede Kamer
van 19 februari 2002. De VNG onderschrijft mijn stelling dat in de toekomst
het budgethouderschap van gemeenten en provincies kan komen te vervallen.
Ten aanzien van het onderscheid tussen rijks- en gemeentelijke monumenten
verwijs ik naar mijn antwoord elders in deze brief.Betrokkenheid gemeentenDe D66-fractie vroeg tevens waaruit de onvoldoende betrokkenheid en interesse
bij gemeenten blijkt. Dit is een van de conclusies van het in mijn brief van
18 december 2001 genoemde externe onderzoek met betrekking tot de instandhouding
van rijksmonumenten onder eigenaren. Dit onderzoek werd in 2000 uitgevoerd
door IPM Research & Advies te Rotterdam. Hieruit blijkt dat veel eigenaren
de gemeente ervaren als belangrijk «obstakel» bij het voeren van
een adequaat beheer over hun monument(en), maar zich tegelijkertijd sterk
afhankelijk voelen van de gemeente wanneer het gaat om het verkrijgen van
restauratiesubsidies. Bij de kleinere gemeenten ziet men geen of te weinig
kennis van restauratie en onderhoud van monumenten. De kwaliteit van de dienstverlening
wordt dan bepaald door de persoonlijke interesse van de betreffende ambtenaren,
die echter regelmatig van functie wisselen. Met name eigenaren van monumenten
als molens, kerken en buitenplaatsen ervaren een gebrek aan interesse bij
de gemeente, hetgeen zich uit in een geringe bereidheid om bij te dragen in
de exploitatie. Hoewel binnen de grotere gemeenten veel meer expertise aanwezig
is, ervaren eigenaren ook hier een trage afhandeling van zaken, discontinuïteit
door wisselingen in het ambtelijk apparaat en verschillen in prioriteitstelling
waar het gaat om de verdeling van subsidiegelden. Veel eigenaren voelen zich
afhankelijk van de «willekeur» van de gemeentepolitiek, die een
langere termijnplanning voor het beheer van het monument in de weg staat.
Daarbij mist men voldoende informatieverstrekking over procedures en ontwikkelingen
op het gebied van de monumentenzorg. Hier staat tegenover dat sommige eigenaren
positief zijn over de goede persoonlijke relaties met bepaalde gemeenteambtenaren.ProvinciesPlanologische inbeddingIk ben het met de CDA-fractie eens dat met het oog op de gewenste planologische
inbedding een belangrijke rol is weggelegd voor de provincies. Ik wijs er
echter nogmaals op dat dit niet zal gebeuren door middel van prioritering
van restauratieprojecten. In mijn brief van 18 december 2001 heb
ik in dit verband gewezen op de toepassing van het bestaande planologische
instrumentarium, zoals streekplan, Cultuurhistorische Hoofdstructuur of gebiedsvisie.
Daarnaast heb ik aangekondigd samen met het IPO te gaan onderzoeken in hoeverre
meer samenhang mogelijk is met het Sturingsmodel gebiedsgerichte inrichting
landelijk gebied. In antwoord op vragen van de CDA-fractie meld ik dat ik
op 9 juli 2001 overleg heb gevoerd met het IPO. Ik heb toen kennis genomen
van het standpunt van het IPO en ik heb vervolgens hiermee rekening gehouden
bij het formuleren van mijn voorstellen. Ten aanzien van de verhouding tot
Belvedere wil ik stellen dat het nieuwe monumentenbeleid en Belvedère
elkaar aanvullen; het eerste is primair gericht op de instandhouding van objecten,
het tweede beoogt ruimtelijke ontwikkelingen op basis van cultuurhistorische
waarden.Steunpunten voor de monumentenzorgDe fracties van het CDA, D66 en de SGP hebben vragen gesteld over de relatie
tussen provincie en RDMZ en over de rol van de steunpunten voor de monumentenzorg.
Ik ben me ervan bewust dat ik dit punt in mijn brief slechts oppervlakkig
heb aangeroerd. Dit betekent echter niet dat ik, zoals de CDA-fractie suggereert,
een bestaande structuur die haar bestaansrecht nog moet bewijzen aan de kant
wil zetten. Mede met het oog op de noodzakelijke ondersteuning van –
met name kleine – gemeenten bij de uitvoering van hun taken op het gebied
van de monumentenzorg, acht ik verdere ontwikkeling van het steunpuntennetwerk
van groot belang. De steunpunten vormen een nuttige plaats van overleg over
bouwplannen, ruimtelijke ontwikkelingen en beleidsmatige zaken. Daarom wordt
in het thans lopende onderzoek naar de inrichting van een kennisnetwerk bijzondere
aandacht besteed aan de rol van deze steunpunten. Mede naar aanleiding van
de resultaten van dit onderzoek zal ik bepalen op welke wijze de ontwikkeling
van het steunpuntennetwerk verder gestalte zal krijgen.MonumentenwachtDe CDA-fractie vraagt naar de rol van de provinciale Monumentenwachten
in het nieuwe monitoringsysteem. Laat ik beginnen te vermelden dat dit idee
van een monitorsysteem zich nog in een pril stadium bevindt en de komende
tijd moet worden uitgewerkt. Zoals u weet zou deze monitor in de plaats moeten
komen van de vierjaarlijkse behoefteraming, waarvan de tweede in het afgelopen
jaar is gehouden. De resultaten hiervan heb ik u per brief van 17 december
2001 toegestuurd. Over doel, opzet en frequentie van deze monitor zal in overleg
met betrokken partijen nadere gedachteontwikkeling plaatsvinden. In dit verband
is in informerende zin ambtelijk gesproken met de Monumentenwacht. Hierbij
is overeengekomen dat in een later stadium verder zal worden gesproken over
een eventuele betrokkenheid van de Monumentenwacht bij de monitor. Uiteraard
is hierbij van belang welke rol de Monumentwacht als particuliere organisatie
in dit kader zelf wil spelen. In het kader van de bestuurlijke en financiële
verantwoordelijkheid van de provincies voor de Monumentenwacht, zal hierover
overleg plaatsvinden met de provincies.RDMZOver de rol van de RDMZ zijn enkele vragen gesteld. Op de taak van de
RDMZ bij de begeleiding van de werkzaamheden ben ik in het voorgaande al ingegaan. Opstelling RDMZDe D66-fractie vroeg om een illustratie van de formele, afstandelijke
en weinig flexibele opstelling van de dienst. Deze opstelling komt voort uit
de bureaucratisering van de werkzaamheden van de RDMZ. In de huidige situatie
houdt een aanzienlijk deel van de medewerkers zich, naast hun reguliere werkzaamheden,
bezig met de uitvoering van subsidieregelingen. Het gaat hierbij om administratieve
processen, waarbij een grote productie moet worden gemaakt en wettelijke termijnen
in acht moeten worden genomen. Een dergelijke activiteit kan de dienstverlening
al snel in de weg staan, zeker wanneer de afhandeling van subsidieaanvragen
te veel tijd in beslag neemt, zoals nu het geval is. Overigens staat hiertegenover
dat de RDMZ door monumenteigenaren positief wordt gewaardeerd als expertisecentrum,
waarbij met name de goede persoonlijke contacten een rol spelen, zo blijkt
uit het eerder genoemde onderzoeksrapport van IPM.Advisering monumentenvergunningDe SGP-fractie vraagt of de voorgestelde adviesrol van de RDMZ bij verlening
van de monumentenvergunning betekent dat de RDMZ per monument in principe
slechts eenmaal in beeld komt. Ik wijs erop dat mijn voorstellen geen wijziging
behelzen van de vergunningverlening en de advisering hierbij door de RDMZ.
Voor de woonhuismonumenten van fiscaal relevante eigenaren komt de RDMZ inderdaad
in principe alleen in beeld bij de vergunningverlening. Voor de overige monumenten
speelt de RDMZ ook een rol bij de beoordeling van het meerjarenplan ten behoeve
van de subsidieverlening. De vraag in hoeverre het wenselijk is de RDMZ na
verloop van jaren opnieuw in adviserende zin in te schakelen, zal ik meenemen
in de verdere gedachtevorming over de begeleiding van de werkzaamheden.LokettenDe fracties van VVD, CDA en SGP hebben vragen gesteld die verband houden
met het aantal loketten. Zoals gezegd streef ik ernaar het aantal instanties
waarmee de eigenaar te maken krijgt zoveel mogelijk te beperken. Eén
loket voor alle handelingen blijkt echter niet haalbaar. Op grond van de hierboven
genoemde overwegingen met betrekking tot eenvoud, klantvriendelijkheid en
kwaliteit kom ik tot de volgende verdeling van loketten.De gemeente is voor alle monumenteigenaren de vergunningverlenende instantie.
Zij levert informatie over de te volgen procedure en verwijst indien nodig
door. Eigenaren van woonhuizen hebben dan te maken met de gemeente als vergunningverlenende
en in principe als begeleidende instantie. Voor een laagrentende lening wenden
zij zich als fiscaal relevante eigenaren tot het Nationaal Restauratiefonds.
Eigenaren van overige monumenten vragen vergunning aan bij de gemeente en
wenden zich als niet fiscaal relevante eigenaren voor subsidie en in principe
voor begeleiding tot de RDMZ. Dit betekent dat een eigenaar in de regel slechts
met twee loketten te maken heeft; een aanzienlijke vereenvoudiging te opzichte
van de huidige situatie.De CDA-fractie vraagt aandacht voor de nadere afstemming tussen de vergunning-
en subsidieverlening voor de niet fiscaal relevante eigenaren. Dit punt zal
ik meenemen bij de uitwerking van de instandhoudingregeling, maar ik kan u
nu reeds melden dat de vergunningverlening zelf niet voor vertraging hoeft
te zorgen. Deze is immers aan termijnen gebonden, terwijl ook de subsidieaanvraag
op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht binnen acht weken dient te zijn
behandeld. Doordat de beoordeling van deze laatste aanvraag over minder schijven
hoeft te lopen, wordt het risico dat de termijn wordt overschreden
aanzienlijk verminderd.KwaliteitDe fracties van het CDA en de SGP hebben vragen gesteld waaruit blijkt
dat zij een gebrek aan deskundige beoordeling van restauratieplannen voor
woonhuizen vrezen, wanneer alleen de Belastingdienst en het NRF zich bezighouden
met de financiële ondersteuning. In antwoord hierop wijs ik erop dat
mijn voorstellen zijn gericht op een verhoging van de kwaliteit en de effectiviteit
van de monumentenzorg. De kwaliteitsborg speelt in alle fasen van het instandhoudingproces
een belangrijke rol; in de planvoorbereiding, de beoordeling, de uitvoering
en het toezicht. Ik hecht hieraan dan ook veel waarde. In mijn brief van 18
december 2001 signaleer ik in dit verband dat bij de monumenten van fiscaal
relevante eigenaren – de woonhuizen waar deze fracties op doelen –
de beoordeling van het bestek als onderdeel van de subsidieaanvraag niet meer
mogelijk zal zijn. Ik wil deze beoordeling echter niet overlaten aan de Belastingdienst
en het NRF – zij kijken in principe alleen naar de fiscaal aftrekbare
kosten. Daarom heb ik als voorzorgsmaatregel voorgesteld om de deskundige
beoordeling van het bestek te koppelen aan de adviesrol van de RDMZ bij verlening
van de monumentenvergunning. Hierbij streef ik ernaar een onnodige verzwaring
van de lasten voor de eigenaren te voorkomen. Verder stel ik mij voor dat
de steunpunten voor de monumentenzorg de gemeenten hierbij indien nodig kunnen
bijstaan.In aansluiting hierop beantwoord ik de vraag van de CDA-fractie waarom
op dit moment het toezicht op de werkzaamheden slechts zeer ten dele in de
praktijk wordt gebracht. Op grond van de Monumentenwet 1988 is dit toezicht
op de werkzaamheden gekoppeld aan het vergunningsysteem en als zodanig een
zaak voor de gemeenten. Dit zal te maken hebben met een prioritering in de
werkzaamheden als gevolg van beperkte capaciteit. Er wordt over het algemeen
voor gekozen kwaliteit zo veel mogelijk te waarborgen door middel van betrokkenheid
bij de voorbereiding van plannen en werkzaamheden. In antwoord op haar vraag
hierover meld ik de CDA-fractie dat de RDMZ aan de hand van ingediende instandhoudingplannen
zal toezien op de naleving van de onderhoudsplicht na ontvangst van subsidie.KennisnetwerkTot slot van deze uiteenzetting over de bestuurlijke taakverdeling ga
ik in op de inrichting van een kennisnetwerk, nodig om de genoemde partijen
hun rol zo goed mogelijk te kunnen laten spelen.De VVD-fractie refereert aan het lopende onderzoek en vraagt of de kennis
die dit moet opleveren binnen het ministerie en de RDMZ ontbreekt. Dit is
ten dele het geval. Natuurlijk bestaat een beeld van de relevante partijen –
ik noem eigenaren, gemeenten, provincies, RDMZ, steunpunten voor de monumentenzorg,
Monumentenwacht, ontwerpers en uitvoerders, Nationaal Restauratiefonds, Belastingdienst
monumentenpanden en andere organisaties of instellingen waar veel specialistische
kennis aanwezig is.Ook hebben wij in grote lijnen inzicht in de aanwezige en ontbrekende
kennis. Een volledig beeld van dit laatste is er echter niet. Het gaat dan
om verschillende kennisvelden: objectgebonden kennis met betrekking tot onderhoud,
bouw- en cultuurhistorie, interieur en groen; planmatige kennis over procedures
en wet- en regelgeving; financiële kennis; kennis van ruimtelijke structuren
en planologische inbedding en kennis over kennis. Ook de vraag op welke wijze de monumenteigenaar optimaal kan worden gestimuleerd
in de zorg voor zijn bezit behoeft nader onderzoek. Het gaat dan met name
om de verwachtingen die op dit punt onder eigenaren leven. Het onderzoek moet
wat betreft de monumenteigenaren meer inzicht verschaffen in: kennis van het
monument, financiële ondersteuning, procedures en relevante kennisbronnen;
informatiezoekgedrag en waar men kennis verwacht; houding ten aanzien van
onderhoud, ervaringen met ontwerpers en uitvoerders en verwachtingen ten aanzien
van gemeenten en RDMZ.Ten aanzien van de gemeenten moet het onderzoek onder meer inzicht bieden
in: hun kennis op de diverse kennisvelden; ervaringen met ontwerpers en uitvoerders,
het functioneren van de steunpunten voor de monumentenzorg, hun oordeel over
de RDMZ en hun eigen rol binnen het kennisnetwerk.Tevens vraagt de VVD-fractie welke rol ik de RDMZ in dit kennisnetwerk
toedicht. Ik zie als belangrijke functie van de RDMZ het bevorderen en bundelen
van kennis en de verspreiding hiervan in overzichtelijke vorm. Voor de invulling
van deze rol zijn uiteraard de resultaten van het onderzoek van belang.Tot slot vraagt ook de D66-fractie hoe de verspreiding van kennis via
netwerken wordt verbeterd. Het zal u duidelijk zijn dat ik deze vraag pas
kan beantwoorden nadat onderzoek en advisering op dit punt zijn afgerond.
Dit zal begin mei het geval zijn, waarna ik u, zoals ik in mijn brief van
18 december 2001 heb toegezegd, hierover nader zal informeren.2. FINANCIEEL STELSELAlgemeen: grondslagen en uitwerkingFiscale aftrek en subsidieDe D66-fractie vraagt waarom niet fiscale aftrek wordt vervangen door
subsidie. Dat maakt de regeling immers eenvoudiger en ligt in lijn met het
streven de aftrekposten bij de belasting te verminderen.Met mijn voorstellen heb ik een aantal dingen willen bereiken. In de eerste
plaats moet de eigenaar worden gestimuleerd om waarnodig over te gaan tot
restauratie en om structureel goed onderhoud te plegen. Hij mag dus zeker
niet ontmoedigd worden, maar moet waar mogelijk juist geholpen worden. Daarom
moeten de regelingen voor de eigenaar zo eenvoudig mogelijk zijn. En de eigenaar
moet adequaat en alert ondersteund worden. Daar ontbrak het aan.Maar het is geen eenvoud om de eenvoud, zoals een uniforme regeling, ongeacht
het type monument en eigenaar. De ondersteuning van de eigenaar en de regeling
moeten tenslotte effectief en doelmatig zijn met maar één doel:
de instandhouding van belangrijk erfgoed, de rijksmonumenten. Daarom worden
de instrumenten gehandhaafd die effectief en eenvoudig zijn gebleken en worden
de instrumenten die dat niet zijn vervangen.Voor een grote groep eigenaren is de inzet van fiscale ondersteuning mogelijk
en uiterst effectief gebleken. Effectiever en simpeler dan subsidie. Dat blijft
dus gehandhaafd. Nieuw is dat het laatste stuk subsidie nu ook wordt vervangen
door de laagrentende lening. Ik ben ervan overtuigd dat voor deze groep eigenaren
de combinatie van fiscale aftrek met de laagrentende lening en de daaraan
gekoppelde versimpeling van de afhandeling van de aanvragen een enorme verbetering
gaan opleveren. Met het voorgaande heb ik de opmerking over de vermindering
van aftrekposten en passant beantwoord. Fiscale aftrek waar hetzelfde doel
met subsidie of beter met subsidie bereikt kan worden, moet vermeden worden.
Dat is hier dus niet aan de orde. Voor een andere groep eigenaren, bezitters
van de zogenaamde «overige» monumenten, is de inzet van
fiscale ondersteuning helaas niet mogelijk. Daar zal het subsidie-instrument
ingezet moeten blijven worden, maar wel op een geheel andere manier dan thans,
omdat de bestaande regelingen ingewikkeld en niet effectief zijn en de afhandeling
van subsidieaanvragen veel teveel tijd vraagt.Soorten eigenaren en monumentenDe CDA-fractie stelt vast dat een scheiding wordt gemaakt tussen fiscaal
relevante eigenaren en overige eigenaren, en tussen woonhuizen en overige
monumenten. Men constateert dat er impliciet van wordt uitgegaan dat overige
eigenaren en overige monumenten bij elkaar horen en eveneens de particulieren
en de woonhuizen. Hierbij plaatsen de leden twee kanttekeningen.Zij zijn positief over de vereenvoudiging van de regelingen voor woonhuiseigenaren
die al deze zomer van kracht kunnen worden, maar het bevreemdt hen dat al
het geld uit de Najaarsnota 2001 hieraan zal worden besteed. Zij zien hierin
een verschuiving in aandacht van onrendabele en kwetsbare monumenten als kerkgebouwen,
kastelen en molens naar woonhuizen en vragen naar het waarom en hoe hiervan.Ik wijs erop dat geen sprake is van verschoven aandacht. Het kabinet heeft
in de afgelopen jaren bijna €100 mln. extra ingezet voor de kanjers en
zoals ik in mijn brief heb aangekondigd zal binnenkort nog eens €29,5
mln. voor deze grootschalige restauraties beschikbaar komen. Dat neemt niet
weg, dat ook voor de realisatie van kleinere restauraties extra inspanningen
vereist zijn. Dat vergt een evenwichtige inzet van de middelen.Daarnaast verwacht de CDA-fractie problemen voor de fiscaal relevante
eigenaren met overige monumenten en voor de overige eigenaren met woonhuizen.
Ik ben het niet eens met deze conclusie. De suggestie wordt gewekt dat er
problemen zouden ontstaan als gevolg van de wijzigingen in de regelgeving.
Dat is echter niet goed voorstelbaar, want wat gaat er gebeuren?1. Eigenaren die kosten van restauratie en onderhoud in aftrek konden
brengen blijven die mogelijkheid houden.2. Alle eigenaren die in het huidige stelsel voor zowel restauratiesubsidie
als onderhoudsubsidie in aanmerking komen blijven daarvoor in dezelfde omvang
in aanmerking komen, zij het meer voor onderhoud en minder voor restauratie.
Dit alles via een geïntegreerde restauratie en onderhoudsregeling.3. Eigenaren die alleen voor restauratiesubsidie in aanmerking kwamen
blijven uitsluitend daarvoor in aanmerking komen en wel in dezelfde omvang
als voorheen. Hiertoe behoort de categorie woonhuismonumenten van fiscaal
niet relevante eigenaren, waarnaar de SGP-fractie vraagt. Deze komen in aanmerking
voor restauratiesubsidie van 50%.Een ander probleem ontstaat volgens de CDA-fractie voor particuliere eigenaren
die vanwege de «bronvraag» geen recht hebben op fiscale aftrek.
Voor hen blijft de subsidieregeling gelden. De leden vragen zich af welke
subsidieregeling hier wordt bedoeld.Eigenaren die vanwege de «bronvraag» niet in aanmerking komen
voor fiscale aftrek komen in aanmerking voor een restauratiesubsidie afgeleid
van het subsidiepercentage dat voor dat type monument geldt. Het zal bij de
bronvraag vrijwel altijd om woonhuismonumenten gaan, dus geldt een subsidiepercentage
van 50%.Verbreding monumentenzorg: interieurs en tuinenDe CDA-fractie stemt in met de verbreding van het begrip monumentenzorg, zowel met betrekking tot het interieur als tot de groene buitenruimte.
Zij vraagt zich af wat de financiële consequenties van deze verbreding
zijn en wat de consequentie van deze terminologieverandering is voor het (bekostigen
van het) project Belvedère. De verbreding naar het interieur heeft
beperkte budgettaire consequenties voor de omvang van de onderhoudssubsidies.
Ik heb dat gecompenseerd door de nieuwe subsidiepercentages voor restauratie
en onderhoud enigszins naar beneden af te ronden. De verbreding naar het groen
heeft de component van een mogelijke aftrekregeling voor excessieve tuinonderhoudskosten.
Deze zaak is nog in studie. Voorts blijft het Brhb voorlopig in de huidige
vorm van kracht. Er is geen overlap met de bekostiging van Belvedere projecten,
aangezien het in het kader van deze regeling gaat om ontwikkelingsprojecten.In antwoord op de overige vragen van de CDA-fractie over tuinen meld ik
het volgende. Groene elementen van de onder de werkingssfeer van de Monumentenwet
1988 vallende tuinen en parken zijn niet opgenomen in de «beleidsregels
onderhoud en restauratie monumenten». De subsidiëring van het groen
zal onderwerp van nadere studie zijn, terwijl zoals gezegd tevens zal worden
onderzocht of, en zo ja hoe, excessieve onderhoudskosten van tuinen voor fiscale
aftrekbaarheid in aanmerking kunnen komen. Analyse van de beschermde monumenten
van na 1850 op categorieën, waarvan de instandhouding voor de eigenaar
een zware last betekent en die in het economische verkeer een zeer beperkte
rentabiliteit of marktwaarde hebben, zal het beleidskader voor de instandhouding
van de zogenaamde groene monumenten verder verhelderen.Deze analyse zal pas na voltooiing van de actualisering van het monumentenregister
zijn afgerond.Met tuinen en parken worden hier bedoeld onder meer openbare parken, plantsoenen,
begraafplaatsen, klooster-, villa- en boerderijtuinen, alsmede niet-particuliere
buitenplaatsen. De inschrijving in het register van beschermde rijksmonumenten
voor de in het kader van het Monumenten Selectie Project (de zogenaamde jonge
monumenten) aangewezen monumenten nadert zijn voltooiing. Het exacte aantal
is nog niet te geven, maar op basis van een inschatting verwacht ik dat het
om circa honderd van deze groene monumenten gaat, exclusief de buitenplaatsen.
Het is niet voorgekomen dat onderhoud en restauratie van dit soort beschermde
groene monumenten met subsidie zijn aangepakt. Van kosten voor het Rijk is
dan ook geen sprake.FinancieringDe CDA-fractie vraagt waarom ik geen aansluiting heb gezocht bij het idee
van een Maatschappelijke onderneming, om door middel van tripartiete financiering
geld te genereren voor de restauratie en het onderhoud van monumenten. Zij
refereert hierbij aan haar voorstel voor een «Nationale Monumentenmaatschappij»,
vergelijkbaar met initiatieven in Noord-Brabant en Limburg. Ik vind de suggestie
voor een tripartiete financiering die het CDA heeft gedaan in de notitie «Nationale
monumentenmaatschappij» waardevol. Uiteraard is het zinnig om de samenleving
in te schakelen bij het genereren van geld voor het behoud van monumenten.
Ik kies er echter voor om deze tripartiete financiering van de monumentenzorg
langs een andere weg gestalte te geven, namelijk via de bestaande organisatie
en instellingen. Deze lokaal, regionaal of provinciaal georganiseerde instellingen –
het CDA verwijst er in de vraag ook naar – zijn voor hun financiering
nu reeds voor een aanzienlijk deel gebaseerd op maatschappelijk kapitaal.
Een nieuw op te richten nationale organisatie zou mijn inziens voor het verwerven
van financiële middelen gaan concurreren met de bestaande instellingen,
waardoor deze moeilijker aan middelen kunnen komen dan nu het geval is en
dus in de uitvoering van hun taak belemmerd worden. Juist deze
bestaande monumenten-organisaties dicht ik een belangrijke rol toe in een«vangnet»
voor de moeilijk in stand te houden monumenten. Een rol die zij nu reeds vervullen
en die ik graag zou versterken door hen te ondersteunen bij het verwerven
van maatschappelijk kapitaal.De CDA-fractie vraagt tevens of ik haar mening deel dat het genereren
van meerdere geldstromen door middel van een fonds de meest efficiënte
wijze is om voldoende financiering te garanderen. Dat is niet het geval. Ik
wil fondsen laten werven via de bestaande restauratie-instellingen.MDW en generiek beleidDe D66-fractie vraagt of is overwogen een MDW-project te maken van de
complexiteit van de regelgeving op het gebied van de monumentenzorg. Dit is
niet het geval. In het algemeen is de regelgeving op het terrein van de monumentenzorg
niet complex te noemen. Dat ligt evenwel anders voor de regelgeving voor het
verstrekken van restauratiesubsidies, dus voor het Besluit rijksubsidiëring
restauratie monumenten 1997. De complexiteit van die regeling is immers een
van de redenen om in mijn brief van 18 december 2001 met plannen voor veranderingen
te komen. Die plannen zijn dan ook mede gericht om te komen tot een zo eenvoudig
mogelijk stelsel van regels.De MDW-operatie is erop gericht om bij voorgenomen regelgeving de effecten
daarvan voor het bedrijfsleven, het milieu en de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
expliciet in beeld te brengen.De thans voorgenomen regelgeving voor de restauratiesubsidies voor monumenten
heeft – evenals trouwens de huidige regelgeving – geen bijzondere
effecten voor het bedrijfsleven anders dan de gebruikelijke positieve invloed
van monumentenzorgsubsidies voor de desbetreffende bedrijfstak(ken). Ook voor
het milieu vloeien uit mijn plannen geen effecten voort die in kaart gebracht
zouden moeten worden gebracht.Mijn voorstellen leiden in hoge mate tot vereenvoudigingen van de desbetreffende
subsidieregelgeving en zullen de bezwaren van de huidige regelgeving op het
vlak van de uitvoerbaarheid wegnemen. Redenen om de huidige regelgeving of
mijn plannen voor het nieuwe bestel in een MDW-project onder te brengen heb
ik dus niet.De D66-fractie vraagt of ik van plan ben het instandhoudingbeleid te verbreden
tot de gevolgen van allerlei overheidsregelingen van andere departementen
en andere overheden zoals vermeld in de brief van het CIO-K van 20 september
jl. blz. 2, punt 1 t/m 6. Het instandhoudingbeleid is primair gericht op herstel
van de historische waarden. Bij het nemen van overheidsmaatregelen op andere
terreinen acht ik afstemming met het instandhoudingbeleid gewenst. Interdepartementaal
overleg hierover zal ik trachten op te starten.«Monumenten uit de steigers»De SGP-fractie vraagt welke voorstellen uit het rapport «Monumenten
uit de steigers» ik niet overneem en wat de reden daarvoor is. Mijn
antwoord hierop is als volgt. Inhoudelijk is er geen verschil tussen het rapport
«Monumenten uit de steigers» en mijn
brief. Wel worden in het rapport enige voorstellen bij wijze van suggestie
al wat concreter uitgewerkt. Waar dat het geval is, betekent dat niet dat
ik het met die suggestie niet eens zou zijn, maar wel dat nader onderzoek
of overleg nodig is om vast te stellen of de suggestie de juiste oplossing
vormt voor het probleem. Een voorbeeld is de suggestie in het rapport voor
de ondersteuning van stadsherstellen (pag. 23 van «Monumenten uit de Steigers»). De D66-fractie vraagt of het reëel is om uit te gaan van een inflatiepercentage
van 0 (Bijlage «Monumenten uit de steigers»).
De betekenis van deze annotatie is niets anders dan dat de berekeningen zijn
uitgevoerd en de uitkomsten zijn weergegeven in guldens (euro's) 2001.InvoeringDe PvdA-fractie wijst erop dat geruime tijd twee systemen naast elkaar
zullen blijven bestaan en vraagt of het niet logischer zou zijn om de oude
systematiek bij ingang van de nieuwe regeling direct te stoppen via een eventuele
afkoopregeling. De CDA-fractie vraagt op welke wijze ik wil voorkomen dat
door de wirwar van oude, bestaande en nieuwe regelingen projecten in de knel
komen. Beschikkingen die vóór 2004 worden afgegeven worden conform
de nu geldende subsidievoorwaarden afgewikkeld. Beschikkingen die ná
2004 worden afgegeven ten laste van de gemeentelijke budgetten worden eveneens
nog volgens de huidige subsidievoorwaarden behandeld en afgewikkeld. Beschikkingen
na 2004 en ten laste van de jaren 2010 en verder zullen volgens de nieuwe
subsidievoorwaarden behandeld worden. Ik zal nog met de VNG overleggen hoe
het naast elkaar bestaan van twee regimes zoveel mogelijk beperkt kan worden.Voorts merkt de CDA-fractie op, dat vervroegde invoering van fiscaal relevante
maatregelen feitelijk twee instandhoudingstelsels naast elkaar doet ontstaan,
hetgeen volgens haar niet aan de klantvriendelijkheid bijdraagt. Men vraagt
hoe ik deze doublure wil afwikkelen zonder dat dit de optimalisatie van nieuw
beleid in de weg staat.Het lijkt mij juist zeer klantvriendelijk wanneer de eigenaar op korte
termijn al kan kiezen voor de nieuwe financiële ondersteuning Ook nu
al hebben gemeenten als alternatief voor de aanvraag van Brrm subsidie de
mogelijkheid om voor een eigenaar een laagrentende lening uit het Revolving
Fund van het NRF aan te vragen. Hiervoor is nu echter maar een beperkt budget
beschikbaar. Straks kan die keuze veel ruimer worden aangeboden dankzij de
extra middelen die ik hiervoor beschikbaar heb gesteld. Ik verwacht dat eigenaren
snel zullen kiezen voor de laagrentende lening, zodat er feitelijk nauwelijks
sprake zal zijn van twee naast elkaar functionerende systemen.Laagrentende leningEffecten laagrentende lening voor de eigenaarDe PvdA-fractie vraagt naar rekenvoorbeelden van de stelling dat fiscaal
relevante eigenaren met een hoger leningsbedrag niet ongunstiger en wellicht
zelfs gunstiger eruit springen dan in de huidige regeling. De SGP-fractie
vraagt eveneens om een nadere onderbouwing en uitwerking van deze stelling,
waarbij men zich afvraagt of dit geldt voor alle fiscaal relevante eigenaren.
In mijn voorstellen heb ik inderdaad aangegeven dat «de regeling financieel
voor de eigenaar niet ongunstiger en in sommige gevallen zelfs wat gunstiger»
wordt. Onderstaand ziet u het effect voor de meest voorkomende groepen fiscaal
relevante monumenteigenaren.Weergegeven is de contante waarde van de netto eigenaarslasten gedurende
30 jaar (na belastingvoordeel) bij afschrijving van de investering in 30 jaar
(en aflossing financiering in 30 jaar): (bedragen x EUR 1,-)Lasten huidige regelingLasten nieuwe regelingverschil Eigenaar/eigen woning Box I   hoogste schijf (52%)115 322114 419-/-
903 maximaal 42% schijf104 498103 524-/- 974 maximaal 32% schijf83 01082 472–/- 538 geen fiscale aftrek99 909 99 909 0     Eigenaar/verhuurder Box III   kosten voor 40% aftrekbaar114 50598 910–/-
15 595 kosten voor 20% aftrekbaar 91 847 85 327 -/-
6 520     Bedrijf (Box I of Vpb)   kosten aftrekbaar tegen 35%120 202119 478–/-
724 kosten aftrekbaar tegen 20% 98 627 98 033 -/-
594Bij deze cijfers zijn nog de volgende kanttekeningen te maken:• de cijfers zijn berekend op basis van gemiddelde restauraties passend
bij de betreffende inkomenscategorie resp. soort eigenaar;• de categorie «eigenaar box I; maximaal 32% schijf»
komt beperkt voor;• 65-plussers komen verdeeld over alle Box 1 schijven voor;• de verschillen tussen de oude en nieuwe regeling voor de eigenaar
bewoners (box 1) en bedrijven kunnen, zeker als ze herleid worden naar lasten
per jaar (de verschillen delen door 30), gekenschetst worden als nihil;• De categorie eigenaar/verhuurders in box III gaan er op vooruit,
omdat ter wille van de eenvoud is gekozen voor één lening percentage
(de 70%). Daarbij wordt aangetekend dat deze categorie beperkt van omvang
is.Financiële ondergrens laagrentende leningVerschillende fracties hebben vragen gesteld over de nadere definiëring
of men wel of niet voor een laagrentende lening in aanmerking komt aan de
hand van een financiële ondergrens die is gerelateerd aan de WOZ-waarde.
De PvdA-fractie vraagt hoe deze definiëring gaat luiden, de D66-fractie
vraagt of dit niet in strijd is met het voornemen de regelingen inzichtelijker
en eenvoudiger te maken. De leden van de SGP-fractie vragen zich af of in
het geval van een gedeeltelijke restauratie de financiële ondergrens
wordt gerelateerd aan de WOZ-waarde van het betreffende onderdeel van het
betrokken pand.Zoals ik in mijn brief schreef komen fiscaal relevante restaurerende eigenaren
met een vergunning in aanmerking voor een laagrentende lening. De uitgaven
zullen wel een financiële ondergrens te boven moeten gaan om te voorkomen
dat in feite onderhoud voor een laagrentende lening wordt opgevoerd. Die ondergrens
wil ik relateren aan de WOZ-waarde van het pand. Het hanteren van een financiële
ondergrens is niet in strijd met het streven naar eenvoud, omdat het criterium
objectief en eenvoudig te hanteren is. Veel eenvoudiger dan wanneer een leek
of een eigenaar het onderscheid zou moeten maken tussen restauratie en onderhoud.
Hoe de ondergrens precies berekend gaat worden moet nog worden uitgewerkt
en zal ik in september 2002 bij het van start gaan van de overgangsregeling
bekend maken. Hiermee heb ik tevens antwoord gegeven op de vraag van de D66-fractie
wanneer duidelijkheid zal komen over de invulling van de voorgenomen overgangsmaatregelen.
Het door de SGP-fractie geopperde probleem van de deelrestauratie lijkt me
nogal academisch, want deelrestauraties komen bij woonhuismonumenten slechts
zeer zelden voor. Een rem op deelrestauraties bij kleine objecten komt mij overigens niet als onwenselijk voor, omdat dergelijke restauraties
uit bouwkundig opzicht niet de voorkeur verdienen.Fiscale voorstellenDrempel box IIIDe leden van de fractie van de PvdA informeren tot welk niveau de drempel
van box III voor de aftrek van onderhoudskosten kan worden verlaagd. Hierover
kan worden opgemerkt dat met aftrekbare kosten, waaronder onderhoudskosten,
reeds in algemene zin rekening is gehouden bij het vaststellen van het forfaitaire
rendement. De specifieke aftrekmogelijkheid is dan ook gericht op de hogere
kosten die eigen zijn aan monumenten. Deze regeling bevat daarom een drempel.
In deze drempel zijn de onderhoudskosten, waarmee reeds rekening is gehouden,
versleuteld. Bij het vaststellen van de hoogte van de drempel in box III is
daarnaast ook het aspect van uitvoerbaarheid en doelmatigheid van de regeling
betrokken. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een drempel van 4% van de
waarde van de woning in het economische verkeer. De effectieve werking van
de drempel is de laatste paar jaar beïnvloed door de waardeontwikkeling
van woningen in combinatie met de ontwikkeling van het niveau van de (bovengemiddelde)
kosten. Mede om die reden zal, zoals toegezegd, worden onderzocht of, en zo
ja in hoeverre, een verlaging mogelijk is. Ik kan daar nu niet op vooruitlopen.De leden van de fractie van het CDA vragen om verduidelijking naar de
effectieve waarde van het leggen van een drempel op 4%. Naar de mening van
deze leden werkt de fiscale aftrek alleen bij een grote restauratie en niet
bij onderhoud.Ik deel de mening van deze leden niet. Zoals gezegd is met de aftrek van
onderhoudskosten van onroerende zaken bij het vaststellen van het forfaitaire
rendement reeds in algemene zin rekening gehouden. De drempel geeft aan welk
gedeelte van de onderhoudskosten al in het forfait is verwerkt, alleen het
meerdere is aftrekbaar. Voor monumenteneigenaren zijn er in twee opzichten
extra lasten. In de eerste plaats zijn de reguliere gemiddelde onderhoudskosten
bij een monumentenpand hoger. Omdat de drempel gerelateerd is aan de kosten
van normale onroerende zaken leiden deze extra kosten ook bij jaarlijks onderhoud
wel degelijk tot een aftrek. Daarnaast komen ook de a-periodieke kosten vrijwel
altijd boven die drempel uit, zodat zij ook tot aftrek leiden.Excessieve tuinonderhoudskostenDe leden van de PvdA-fractie vragen een nadere uitleg met betrekking tot
de afbakeningsproblemen voor excessieve tuinonderhoudskosten. Alvorens een
regeling voor excessieve tuinkosten te kunnen ontwerpen, is het nodig een
goed inzicht te verkrijgen in de vraag om welke monumentale tuinen en parken
het in dezen gaat. Vervolgens zal moeten worden bekeken aan de hand van welke
criteria deze tuinen kunnen worden afgebakend en zal een antwoord moeten worden
gegeven op vragen zoals: wat zijn tuinonderhoudskosten en welk deel daarvan
valt te bestempelen als excessief? Hierbij kan worden gedacht aan:• hoe moet worden omgegaan met tuinen die deels wel en deels niet
monumentaal zijn?;• welke kosten zijn aan te merken als excessief?;• op welke wijze dient een eventuele drempel te worden vormgegeven?;• in hoeverre zijn bebouwde delen mede bepalend?;• welke kosten kunnen worden aangemerkt als onderhoudskosten die
in één keer in aanmerking kunnen worden genomen?In de afgelopen jaren is daarover door het Ministerie van Financiën
regelmatig overleg gevoerd met betrokken organisaties, mede om
hierover meer inzicht te verkrijgen. Op dit moment wordt gewerkt aan de kaders
voor een mogelijke regeling. Dan kan er ook duidelijkheid komen over het aantal
tuinen dat in aanmerking zou kunnen komen voor de regeling voor excessieve
tuinkosten. Er kan in dit stadium dan ook nog geen raming van de budgettaire
gevolgen van een dergelijke regeling worden gegeven, waar de leden van de
fractie van D66 naar vragen.Andere fiscale maatregelenDe leden van de fractie van de PvdA vragen aan welke andere fiscale maatregelen
kan worden gedacht.In het rapport «Monumenten uit de steigers»
zijn enkele mogelijke fiscale maatregelen genoemd die het voorgestelde monumentenbeleid
zouden kunnen ondersteunen. Deze maatregelen dienen, zoals in het rapport
is opgemerkt, nader te worden onderzocht. Het is denkbaar dat in dat kader
nieuwe maatregelen of varianten op de thans voorgestelde aan de orde komen.De opmerking in het rapport, waaraan deze leden refereren, dient in dat
licht te worden bezien.Gemeentelijke monumentenDe leden van de fractie van de PvdA stellen de vraag waarom niet is voorzien
in de mogelijkheid ook gemeentelijke monumenten voor de fiscale aftrek in
aanmerking te laten komen. Zou het niet wenselijk zijn voor Nederland, mede
uit economisch en toeristisch belang, wanneer de eigenaren van gemeentelijke
monumenten ook een dergelijke stimulans krijgen?Met betrekking tot gemeentelijke monumenten kan het volgende worden opgemerkt.
Een eventuele uitbreiding van de fiscale regeling inzake de aftrek van onderhoudskosten
voor (rijks)monumentenpanden naar woningen die zijn ingeschreven in een gemeentelijk
monumentenregister is reeds eerder door diverse organisaties aan de orde gesteld.
Daarop is steeds afwijzend gereageerd. De belangrijkste overweging daarbij
was en is dat het beleid dat gemeenten voeren met betrekking tot het instellen
van een gemeentelijk register en vervolgens de invulling daarvan met betrekking
tot de toelating tot een dergelijk register afhankelijk is van de inzichten
en de eigen autonomie van de gemeente. De gemeente heeft op dit terrein een
eigen beleidsvrijheid die niet behoeft te sporen met de uitgangspunten van
de rijksmonumentenregeling.Op grond van het gelijkheidsbeginsel moet een uitbreiding van de rijksmonumentenregeling
met de gemeentelijke monumenten worden afgewezen, zelfs wanneer dit uit economisch
en toeristisch belang wenselijk zou zijn.BelastingdienstDe fractieleden van de PvdA vragen zich af op basis van welke gegevens
wordt geconcludeerd dat de omzetting van de subsidie in een laagrentende lening
voor fiscaal relevante eigenaren nauwelijks extra inspanningen voor de Belastingdienst
vergt. Hierover valt op te merken dat de Belastingdienst thans reeds vrijwel
alle grote restauraties beoordeelt en een beslissing neemt op basis van het
restauratieplan. Tegen deze achtergrond blijven de extra werkzaamheden voor
de Belastingdienst nagenoeg beperkt tot het doorzenden van de beslissingen
naar het NRF.De nog nader uit te werken maatregelen zullen worden vormgegeven in nauw
overleg met de Belastingdienst. Hiermee is gewaarborgd dat de Belastingdienst,
de leden van de fractie van het CDA vragen hiernaar, in de pas kan blijven
lopen met de uitvoering van de maatregelen. Drempels box I en box IIIDe leden van de CDA-fractie menen dat een nieuw monumentenbeleid beter
kan worden ondersteund door een verlaging van de drempel voor de aftrek van
onderhoudskosten. Het bevreemdt hen – en ook de leden van de SGP-fractie
merken dit op – dat niet wordt voorgesteld de drempel in box I te verlagen.
Zonder een dergelijke maatregel blijft de grootste groep monumenteigenaren
een belang houden bij het uitstel van onderhoud.Het is inderdaad denkbaar dat monumenteneigenaren door het bestaan van
de drempel geneigd zullen zijn onderhoudsuitgaven uit te stellen. Dat is een
onvermijdelijk effect van het bestaan van een drempel, ongeacht de hoogte
ervan. Tegelijkertijd mag worden verwacht dat het, afgezien van het drempeleffect,
voor eigenaren toch voordeliger zal zijn het noodzakelijke onderhoud met de
benodigde frequentie uit te voeren. De netto kosten van het onderhoud zijn
ook voor hen uiteindelijk lager dan de netto kosten van renovatie ten gevolge
van verwaarloosd onderhoud. Vanuit de regelgeving kan worden bezien op welke
wijze deze eigenaren kunnen worden ondersteund in het nemen van deze eigen
verantwoordelijkheid. Een mogelijkheid daartoe bestaat in een afgewogen vaststelling
van de hoogte van de drempel in de aftrek van de onderhoudskosten. De leden
van de fractie van het CDA wijzen daar ook op. In de brief is dan ook toegezegd
dat zal worden onderzocht in hoeverre een verlaging van de drempel voor de
aftrekbaarheid van onderhoudsuitgaven van eigenaren van monumenten die tot
de grondslag van de vermogensrendementsheffing behoren mogelijk is (Box III).
Daarbij dient onder ogen te worden gezien dat in alle gevallen een drempel
aanwezig zal blijven omdat de normaal te achten onderhoudskosten feitelijk
zijn verwerkt in de hoogte van de forfaitair bepaalde inkomsten uit onroerende
zaken en dubbele aftrek van dezelfde kosten niet wenselijk wordt geacht.Het vorenstaande met betrekking tot het effect dat een drempel heeft op
de bereidheid van belastingplichtigen tot het plegen van regelmatig onderhoud
geldt ook ten aanzien van belastingplichtigen die het monument als eigen woning
gebruiken. In box I zijn alleen kosten van onderhoud die reeds in aanmerking
zijn genomen van aftrek uitgesloten. Het behoort dan ook tot de verantwoordelijkheid
van deze belastingplichtigen om dat onderhoud wel te laten uitvoeren in plaats
van het uit te stellen en op te sparen. Een verlaging van de drempel in box
I is in het kader van het rapport wel in de beschouwingen betrokken maar achten
wij, gelet op de gevolgen voor het systeem van de wet, minder wenselijk.Aftrekbaarheid box I en box IIIDe leden van het CDA merken op dat in tegenstelling tot in box I de aftrekbaarheid
in box III ongelimiteerd is, waardoor een groot verschil in aftrekbare kosten
ten aanzien van dure monumenten in box I en box III ontstaat. Zij vragen hoeveel
het verschil bedraagt.Anders dan de leden van de fractie van het CDA veronderstellen, is de
aftrek van kosten in box I niet gelimiteerd. Wel zijn er aan de drempel in
box I grenzen gesteld die in acht moet worden genomen alvorens kosten in aanmerking
kunnen worden genomen. De drempel bedraagt minimaal € 136 en ten
hoogste € 11 150. De persoonsgebonden aftrek van onderhoudskosten
in box III is evenmin gelimiteerd.Het is naar de mening van de leden van het CDA voordeliger om als eigenaar
van een monumentenpand (tijdelijk) een flatje te huren, het monumentenpand
te verhuren en dan als niet-bewoner de restauratiekosten in box III af te
trekken. Zowel in box I als in box III moet een drempel in acht worden genomen
alvorens onderhoudskosten in aanmerking kunnen worden genomen. Daarnaast,
zie ook het antwoord op de vorige vraag, is er geen limiet aan de aftrek,
noch in box I, zoals deze leden veronderstelden, noch in box III. De suggestie
die deze leden doen is dan ook niet voordeliger. Overigens is van belang op
te merken dat de belastingheffing aansluit bij de materiële werkelijkheid
en niet bij gefingeerde situaties. Voor zover het opzetje dat in de vraag
wordt beschreven aantrekkelijk zou zijn, past daarbij de belangrijke kanttekening
dat dergelijke situaties in de praktijk de toets der kritiek niet zullen kunnen
doorstaan.Sociale minima en fiscale aftrekDe leden van de fractie van het CDA informeren naar de sociale minima
die op bladzijde 10 worden genoemd als groep waar het bezit van monumenten
panden zeldzaam is te noemen. Zij menen dat deze groep behoorlijk zal worden
achtergesteld bij welgestelden met een monumentenpand wanneer de tegemoetkoming
via de fiscus wordt geregeld. Zij vragen om hoeveel gevallen het hier gaat
en informeren wat ik met deze discrepantie ga doen.De specifieke aftrekregeling voor onderhoud aan een Rijksmonument bestaat
in de huidige vorm al sinds 1984. Die aftrekregeling blijft ongewijzigd. Het
is dus niet zo dat sociale minima als gevolg van een beleidswijziging achtergesteld
zouden gaan worden. Uit de gegeven rekenvoorbeelden blijkt dat ook deze groep
er enigszins op vooruit zou gaan. Wel is het zo, dat voor lage inkomensgroepen
aankoop en onderhoud van een monument relatief duur is en zal blijven.De omvang van de groep sociale minima met een eigen monumentenwoning is
niet exact bekend. Wel is bekend dat 5,5% van de eigen woningbezitters een
inkomen heeft dat niet meer bedraagt dan het sociale minimum. Aangezien de
prijs van een gemiddelde monumentenwoning hoger ligt dan dat van de gemiddelde
woning mag worden verwacht dat het aandeel inkomens op het sociale minimum
onder de eigenaren van rijksmonumenten lager ligt dan 5,5%.Grondslag bij gedeeltelijke verhuurDe leden van de fractie van het CDA informeren naar de grondslag op basis
waarvan de fiscale aftrek zal plaatsvinden indien het monumentenpand deels
is verhuurd en indien het een woonhuis betreft.Een monumentenpand dat niet ter beschikking staat als eigen woning wordt
belast in box III. Als een monumentenpand in box III wordt belast, is het
voor de aftrek van onderhoudskosten, via een persoonsgebonden aftrek, niet
van belang of het pand de eigenaar in belangrijke mate ter beschikking staat,
bijvoorbeeld als tweede woning, dan wel dat het wordt verhuurd.De fiscale aftrek van onderhoudskosten is dan mogelijk, voor zover de
kosten meer bedragen dan 4% van de waarde van de woning in het economische
verkeer.WaardebegripDe leden van de fractie van het CDA vragen om een reactie naar het belang
van de waarde van het pand die wordt aangehouden. Kan niet beter de WOZ-waarde
als basis dienen omdat het proces van taxeren tijd en geld kost? Het voordeel
hiervan is volgens deze leden dat er geen sprake zal zijn van tijdsverlies
of kosten van taxatie en voorts dat de WOZ-waarde meestal op een lager bedrag
uitkomt.Bij de berekening van de hoogte van de drempel voor de aftrek van onderhoudsuitgaven aan monumenten die tot de grondslag van de vermogensrendementsheffing
behoren, wordt aangesloten bij de waarde in het economische verkeer van deze
panden. Laatstgenoemde waarde is ook de waarde die bij het bepalen van de
grondslag van de vermogensrendementsheffing in aanmerking wordt genomen en
dus toch al zal zijn bepaald. In verband daarmee (en vaak in verband met het
verkrijgen van een eventuele financiering) zal veelal reeds een taxatie aanwezig
zijn. De vrees van de leden van de CDA-fractie dat hierdoor extra kosten zouden
worden opgeroepen, deel ik dan ook niet. Voorts is er geen aanleiding om specifiek
voor dit onderdeel fiscaal van een ander waardebegrip uit te gaan.Eigenaar/bewonersDe leden van de fractie van de SGP stellen de vraag of de gehele groep
eigenaren die hun monument zelf bewoont in staat is om zonder steun de kosten
van onderhoud op te brengen.De fiscale faciliteit om onderhoudskosten, die niet reeds in het forfait
zijn verwerkt, in aftrek te mogen brengen, geldt ook voor monumenteneigenaren
die hun monument zelf bewonen. Een hiermee vergelijkbare fiscale faciliteit –
kosten met betrekking tot een monumentenwoning in eigen gebruik worden voor
zover zij een bepaalde grens te boven gaan in aftrek toegelaten – bestaat
sinds 1973 en werkt bevredigend.BTW-tariefDe zogenoemde Zesde BTW-richtlijn van de Europese Commissie maakt het
niet mogelijk – de SGP vraagt daarnaar – het verlaagde BTW-tarief
toe te passen op de restauratie van monumentale kerken of van andere monumenten.
Bijlage H bij die richtlijn vermeldt limitatief de categorieën goederen
en diensten waarop het verlaagde BTW-tarief mag worden toegepast. Restauratie
van monumenten valt daar niet onder.Ondersteuning onderhoud fiscaal relevante eigenarenDe CDA-fractie wijst erop dat fiscaal relevante eigenaren voor planmatig
onderhoud geen reguliere financiële steun krijgen, maar voor een grote
restauratie met uitgesteld onderhoud eens in de zoveel jaar wél. Men
vraagt zich af of op grond van deze wijze van ondersteunen niet een averechts
effect wordt bereikt.Fiscaal relevante eigenaren komen, zoals deze leden opmerken, niet in
aanmerking voor reguliere financiële steun met betrekking tot planmatig
onderhoud. Dergelijke planmatige onderhoudskosten komen echter wel in aanmerking
voor fiscale aftrek, voor zover deze kosten een drempelwaarde overschrijden.
Het karakter van het monumentenpand brengt met zich dat de onderhoudskosten
hoger zijn dan de reguliere gemiddelde onderhoudskosten. Zodoende kunnen boven
op de onderhoudskosten die al via het netto eigenwoningforfait worden vergolden
alle daar bovenuitgaande jaarlijkse onderhoudskosten worden afgetrokken. Een
averechts effect behoeft dan ook niet op te treden. In het rapport «Monumenten
uit de steigers» worden enkele fiscale maatregelen genoemd die het voorgestelde
monumentenbeleid zouden kunnen ondersteunen. Deze maatregelen moeten echter
nog nader worden onderzocht.InstandhoudingregelingRestauratie en onderhoudDe CDA-fractie mist in mijn nieuwe plannen een vereenvoudiging door middel
van een integrale instandhoudingregeling voor alle eigenaren zonder
fiscale aftrek, zonder onderscheid tussen onderhoud en restauratie en met
eenduidige subsidiepercentages. Er blijven eigenaren zonder fiscale aftrek
die uitgesloten zijn van onderhoudssubsidie maar wel restauratiesubsidie kunnen
ontvangen volgens het huidige percentage. Voor restauraties is er in veel
gevallen feitelijk sprake van een lager subsidiepercentage. De CDA-fractie
vraagt mijn reactie hierop. Ook de D66-fractie vraagt waarom niet is gekozen
voor één regeling voor zowel onderhoud als restauratie.Mijn antwoord hierop luidt als volgt. Er zijn op dit moment type eigenaren
die geen ondersteuning verkrijgen bij onderhoud. Van met name gemeentelijke
overheden bijvoorbeeld, die veel rijksmonumenten in bezit hebben, mag worden
aangenomen dat zij in staat en bereid zijn hun bezit goed te onderhouden.
Als ook deze monumenteigenaren voor onderhoudsubsidie in aanmerking zouden
komen, zou dat budgettaire consequenties hebben waarvan ik de doelmatigheid
ernstig betwijfel. Ik wijs er in dit verband op dat als randvoorwaarde voor
deze vernieuwing van het stelsel geldt dat de voorstellen budgettair neutraal
moeten zijn. Overigens zal dit soort eigenaren er in de nieuwe regeling niet
op achteruitgaan en zal men aanspraak kunnen blijven maken op dezelfde financiële
ondersteuning bij restauratie.SubsidiepercentagesVerschillende vragen zijn gesteld over de subsidiepercentages in de instandhoudingregeling.
De CDA-fractie stelt dat het voorgestelde subsidiepercentage van 65% opnieuw
een verslechtering voor de categorie kerkgebouwen inhoudt, waarbij zij aantekent
dat het gewogen gemiddelde voor deze categorie geen 65% is. Deze leden vragen
naar de gevolgen van deze verslechtering en pleiten voor minimaal 70%. Zij
vragen mij of de argumentatie over het gewogen gemiddelde voor kerken juist
is, en willen weten hoe ik deze non-profit organisaties wil benaderen en of
voor de resterende grote restauraties een subsidiepercentage van 65% voldoende
is. Ook de SGP-fractie wijst op de verlaging van het subsidiepercentage voor
restauratie van onder meer kerkgebouwen. Mede in dit licht vragen de leden
hoe ik wil voorkomen dat door de dalende inkomsten van kerken ten gevolge
van afnemend draagvlak in de samenleving en de toenemende kosten ten gevolge
van nieuwe regelgeving monumentale kerken zullen worden afgestoten. Tot slot
vraagt de CDA-fractie hoeveel projecten vertraging zullen oplopen omdat met
een toekomstig subsidiepercentage van 65% het nu aangaan van tienjarige onderhoudsplannen
tegen 50% niet interessant meer is.Om met deze laatste vraag te beginnen: Lopende meerjaren onderhoudsplannen
zullen voor de resterende looptijd kunnen worden omgezet naar het nieuwe regime.
Ik verwacht dan ook geen vertragingen. Wat betreft de andere vragen kan ik
melden dat het gewogen gemiddelde iets boven de 65% ligt, namelijk op 66%.
Daar staat tegenover dat al het onderhoud van monumentale waarden in het interieur
van de monumentale kerk voor onderhoudssubsidie in aanmerking gaat komen.
Het is dus zeker niet zo dat de financiële ondersteuning per saldo terugloopt,
die blijft ongeveer gelijk. Wel is het zo dat de ondersteuning van onderhoud
geïntensiveerd wordt en de ondersteuning van restauratie wat vermindert.
Dit past in het beleid om meer op goed onderhoud in te zetten om kostbare
restauraties te voorkomen. Op de langere termijn levert dat besparingen op
voor de overheid en de eigenaar. Overigens zullen kerken op de korte termijn,
zolang de nieuwe regeling niet van kracht is, kunnen blijven profiteren van
het huidige subsidiepercentage voor restauraties. Dit lijkt me een aansporing
om noodzakelijke restauraties niet uit te stellen. Ik zie overigens wel dat restauratie en onderhoud voor kerkgenootschappen
een steeds zwaardere opgave wordt. De SGP-fractie wijst daar ook op en ziet
terecht dáár het probleem en niet zozeer bij de nieuwe regelgeving.
Naar mijn mening kan de monumentenzorg echter geen antwoord geven op de gevolgen
van maatschappelijke ontwikkelingen zoals de ontkerkelijking.BoerderijenDe CDA-fractie heeft enkele vragen gesteld met betrekking tot de instandhouding
van boerderijen. De vraag of agrarisch in gebruik zijnde Rijksmonumentale
boerderijen in de toekomst «volledig» voor onderhoudssubsidie
in aanmerking komen kan ik bevestigend beantwoorden; restauratie en onderhoud
van monumentale waarden komen in aanmerking voor 50% subsidie.Dan de vraag of ik verwacht dat met het instellen van dit nieuwe monumentenbeleid
de sloop van boerderijen een halt kan worden toegeroepen. Ik hoop met een
vereenvoudiging van de regelgeving te bewerkstelligen dat eigenaren van rijksmonumenten
gestimuleerd worden het verval eerder tegen te gaan. Een verdere sloop van
bepaalde categorieën monumenten, waaronder naast boerderijen ook kloosters,
kazernes en fabrieksgebouwen als voorbeelden kunnen worden genoemd, heeft
overigens ook te maken met het vinden van alternatieve bestemmingen. Het oorspronkelijke
gebruik komt door allerlei oorzaken soms te vervallen, waardoor herbestemmingsbeleid
belangrijk wordt. Een nieuw instandhoudingsregime waarin de eigenaar centraal
staat kan dit beleid bevorderen.Overigens verwijs ik voor de specifieke vragen naar aanleiding van het
onderzoek van de SHBO naar mijn antwoorden op de eerder door de leden Schreier-Pierik
en Visser-van Doorn gestelde vragen.ExploitatiesubsidieIn mijn brief van 18 december heb ik aangegeven de subsidiëring van
restauraties te willen beperken tot die voorzieningen die aantoonbaar nodig
zijn voor het voortbestaan van het monument. De D66-fractie vraagt of dit
is ingegeven door budgettaire motieven en tot wiens verantwoordelijkheid het
verlenen van exploitatiesubsidies wél behoort. De CDA-fractie wil hiertoe
ook die voorzieningen rekenen die nodig zijn om de exploitatie van bijvoorbeeld
een monumentale kerk of kasteel mogelijk te maken.In antwoord hierop stel ik dat monumentengeld in principe niet voor functie-aanpassingen
is bedoeld. Subsidies van rijk, provincies of gemeenten kunnen hiervoor soms
worden gebruikt, maar dan betreft het subsidies die worden verleend om culturele
of andersoortige activiteiten en organisaties te ondersteunen.3. OVERIGE ONDERWERPENVangnetDe fracties van PvdA, VVD, CDA, D66 en SGP hebben vragen gesteld over
de positie van organisaties die zich toeleggen op het beheer van «lastige
monumenten». Een groot deel van die organisaties, zoals de Stichting
Geldersche Kastelen of Hendrik de Keyser, zal baat hebben bij de sterk verbeterde
geïntegreerde onderhouds- en restauratieregeling. Daarnaast zijn er de
stadsherstelorganisaties. In mijn brief heb ik aangegeven er belang aan te
hechten wanneer deze hun taakgebied zouden uitbreiden naar andere monumenten
dan alleen de woonhuizen. Deze organisaties hebben laten weten
dat zij daartoe niet zonder meer in staat zijn. Er is dus enige hulp nodig.Vrijstelling vennootschapsbelastingDe leden van de fractie van de VVD vragen in dit verband waarom het niet
haalbaar is om restaurerende instellingen met een NV-vorm ook vrij te stellen
van vennootschapsbelasting indien zij panden zonder woonfunctie restaureren.
Daar valt het volgende over te zeggen. Indien bij een restaurerende instelling
het streven naar winst ontbreekt of van bijkomstige betekenis is en tevens
de behartiging van een algemeen maatschappelijk belang op de voorgrond staat,
komt deze op grond van artikel 6, onderdeel a, van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969 in aanmerking voor vrijstelling van vennootschapsbelasting, mits aan
de daartoe gestelde voorwaarden is voldaan. Dit geldt ook indien panden zonder
woonfunctie worden gerestaureerd. Is het streven naar winst van meer dan bijkomstige
betekenis, dan komt de instelling thans onder omstandigheden in aanmerking
voor de vrijstelling van vennootschapsbelasting die in artikel 5, onderdeel
d, is opgenomen voor woningcorporaties en voor daarmee gelijkgestelde instellingen
die werkzaam zijn in het belang van de volkshuisvesting. Dit laat het restaureren
van panden zonder woonfunctie – zij het in beperkte mate – toe.Inmiddels is de Tweede Kamer bij brief van 18 februari 2002 (Kamerstukken
II 2001/02, 24 036, nr. 247) geïnformeerd over het voornemen van
het kabinet de vrijstelling van de vennootschapsbelasting voor woningcorporaties
te laten vervallen. Bezien moet nog worden wat dat betekent voor de vrijstelling
van de daarmee gelijkgestelde lichamen die werkzaam zijn in het belang van
de volkshuisvesting. Onder deze omstandigheden ligt het verder verruimen van
de laatstgenoemde vrijstelling niet voor de hand.Zoeken naar andere mogelijkhedenDaarom zoek ik naar andere wegen om stadsherstellen te helpen hun taakgebied
te verruimen. Een mogelijkheid, die ook in het ambtelijk rapport «Monumenten uit de steigers» is gesuggereerd, is ondersteuning
in de vorm van goedkoop risicodragend kapitaal via het NRF. Ik wil op korte
termijn met de Landelijke Federatie Het Behouden Huis overleggen om te kijken
hoe precies de ondersteuning van stadsherstellen vorm kan krijgen.De brief van de Landelijke Federatie Het Behouden Huis van 25 februari
2002 lijkt overigens te suggereren dat de nieuwe regeling een achteruitgang
betekent voor de stadsherstellen. Dat moet op een misverstand berusten. Stadsherstellen
ofwel restaurerende instellingen met een belastingvrijstelling blijven recht
houden op een restauratiesubsidie van 70%. Voorts kan ik me niet goed voorstellen
dat voor professionele instellingen de opstelling van een meerjaren onderhoudsplan
een lastenverzwaring zou betekenen, want ik neem aan dat deze instellingen
nu ook al werken met een meerjarenonderhoudsplan.Overgangsregeling voor stadsherstellenDe leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen of een overgangsregeling
voor restaurerende instellingen zou kunnen worden getroffen. Het CDA vraagt
zich daarbij af waarom niet f 10 à 15 mln. ingezet had kunnen
worden van de f 5 mln. uit de najaarsnota voor het vormgeven van «vangnetmogelijkheden».
Zoals ik al aangaf zullen veel restaurerende organisaties baat hebben bij
de nieuwe geïntegreerde restauratie- en onderhoudsregeling. Het is echter
(wets-)technisch niet mogelijk om iets in te voeren dat daarop
vooruitloopt en ook zo snel kan worden ingevoerd dat de periode tot 2004 (invoerjaar
nieuwe regeling) kan worden overbrugd. Voor de stadsherstellen moet de ondersteuning,
zoals aangegeven, nog geconcretiseerd worden en het valt ook nog niet te zeggen
wat daarvan de kosten zullen zijn.Aan de andere kant hecht ik er zeer aan dat de vereenvoudiging voor de
grote groep van woonhuiseigenaren zo snel mogelijk vorm krijgt. Een snelle
invoer bleek ook technisch mogelijk. De inzet van f 75 mln. is daarbij
minimaal noodzakelijk om een en ander ook te realiseren.De leden van de VVD-fractie vragen of het niet mogelijk is ook voor restaurerende
instellingen het subsidiedeel te vervangen door een laagrentende lening. Dat
is in de meeste gevallen technisch niet mogelijk. Het gaat namelijk overwegend
om restaurerende organisaties met belastingvrijstelling dus zonder de mogelijkheid
van belastingaftrek. In die gevallen is het niet mogelijk een laagrentende
lening aan te bieden die het wegvallen van subsidie (70%) compenseert. BehoefteramingDe fracties van D66 en SGP hebben vragen gesteld over de vorig jaar gehouden
behoefteraming. Ter verduidelijking wijs ik erop dat het opnemen van de behoefteramingen
een gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Aan de hand van een daartoe vastgestelde
rekenmethodiek zijn op basis van de ingediende behoefteramingen de budgetten
toegedeeld op basis van het Brrm 1997. Mijn antwoord op de gestelde vragen
over dit onderwerp luidt als volgt.Procedure en methodiekDe gemeenten zijn ruim anderhalf jaar te voren geïnformeerd over
de per 1 mei 2001 in te leveren behoefteraming. Dit gebeurde door middel van
een aanbod om in de periode van maart tot en met oktober 2000 deel te nemen
aan de cursussen. In principe kon een onbeperkt aantal opnemers voor de behoefteraming
aan de cursus deelnemen; het aantal cursussen is vastgesteld op basis van
de aanmeldingen.Eén budgethouder heeft niet tijdig de behoefteraming kunnen indienen
omdat te laat aan de werkzaamheden was begonnen. Dit ondanks het feit dat
na de datum van indiening (1 mei 2001) nog een zestal weken extra tijd
is gegeven. De betreffende gemeente heeft pas na deze tweede termijn de resultaten
handmatig in plaats van digitaal aangeleverd, waardoor deze niet meer konden
worden meegenomen ten behoeve van de budgetverdeling 2007. Vanaf 2008
zal een budgettoerekening wel kunnen plaatsvinden.Onvoldoende ingevulde formulieren zijn niet meegenomen in de berekeningen.
Ik acht het niet uitgesloten dat bij deze objecten wel degelijk sprake is
van een restauratiebehoefte. De omvang van deze behoefte is echter niet in
te schatten, omdat voor een één op één controle
geen mogelijkheden waren.ResultatenDe conclusie van de SGP-fractie dat bij 85% van de rijksmonumenten sprake
is van een restauratiebehoefte is onjuist. Bij grote monumenten en bij complexen
wordt per onderdeel (bouwkundige eenheid) één formulier ingevuld.
Van de in totaal 42 000 ingediende formulieren zijn er 37 496 meegenomen
in de berekeningen. Daarbij zitten ook formulieren waarop uitsluitend een
onderhoudsbehoefte is aangegeven. Een onderhoudsbehoefte leidt niet tot een
restauratiebudget. Het percentage rijksmonumenten met een restauratiebehoefte
is in vergelijking met 1997 fors teruggelopen, met name in de categorie woonhuizen/boerderijen.
Exacte cijfers zijn niet te geven omdat de behoefteramingen slechts
worden ingevuld met het doel rekeneenheden vast te stellen ten behoeve van
de budgettoerekening.De grote invloed van jonge monumenten op de jongste budgettoedeling heeft
ook mij verrast. Achteraf is gebleken dat de aannames, die in 1997 zijn gemaakt,
waren gebaseerd op in redelijk tot goede staat verkerende jonge monumenten.
Nu de aanwijzingsoperatie van jonge monumenten in 2001 is afgerond, is gebleken
dat een groot deel van de jonge monumenten in een aanzienlijk slechtere staat
verkeert en dat de kosten van restauraties van jonge monumenten vaak aanzienlijk
hoger zijn dan van de oude monumenten.Resterende subsidiebehoefte en kanjersDoel inhaaloperatie en behaalde resultatenDoel van de inhaaloperatie op basis van het Werkplan voor de Monumentenzorg
blijft om in 2010 de restauratieachterstand te hebben teruggebracht tot een
werkvoorraad van 10%, dat wil zeggen dat 0% van de monumenten op korte termijn
gerestaureerd moet worden. Dan is de basis gelegd voor een nieuwe fase in
de monumentenzorg: na de periode van herstel komt de instandhouding. Op dit
moment ligt de achterstand nog boven de 30%. Uit de behoefteraming 2001 blijkt
dat nog € 182 mln. extra nodig is om het doel van 10% in 2010 te
bereiken. Op de vraag van de SGP-fractie kan ik antwoorden dat na beschikbaarstelling
van dat bedrag ook de achterstanden bij de nieuwe jonge monumenten zouden
moeten zijn weggewerkt.In de afgelopen acht jaar is door de kabinetten Paars I en II een forse
aanzet gegeven om deze restauratieachterstand weg te nemen. Er is een bedrag
van € 441 mln. extra ingezet, waarvan € 91 mln. voor de
kanjers. Op een vraag van de D66-fractie naar het effect van de in 2001 toegekende
kanjergelden ad € 91 mln. (f 200 mln.) kan ik melden dat naar
schatting € 182 mln. (f 400 mln.) aan restauratieachterstand
is ingelopen.Restproblematiek, waaronder kanjersDe nog ontbrekende middelen zullen moeten worden gevonden (en ingezet)
in de periode tot en met 2010. Dat zal, mijns inziens, de komende jaren onderwerp
van overleg moeten zijn tussen Kabinet en Kamer.Ik ben het overigens eens met de stelling van de SGP-fractie dat één
van de voorwaarden voor maximale ondersteuning van de eigenaar een toereikende
financiering is. Mochten de extra middelen niet beschikbaar komen, dan zullen
de ambities moeten worden bijgesteld. Op vragen van de CDA-fractie moet ik
dan ook antwoorden dat zonder de extra middelen van € 182 mln. het
10%-doel in 2010 niet zal worden gehaald. Monumenten waarvan restauratie moet
worden uitgesteld lopen 15% vervolg- en inflatieschade op. Daar kunnen verschillende
oorzaken aan ten grondslag liggen. Ik noem de vergunningprocedure, de financiering
van het eigenaarsdeel, ontoereikend subsidiebudget en ontoereikende capaciteit
van de bouwmarkt. Momenteel heb ik niet de indruk dat de omvang van het subsidiebudget
vertragingen oplevert. Indien echter pas aan het einde van het traject 2003–2010
de ontbrekende middelen vrijkomen dan zal dat wel voor vertraging en daarmee
vervolgschade zorgen. Hoeveel dat zal zijn valt op dit moment niet te becijferen.
Dit in antwoord op een vraag hierover van de CDA-fractie.De CDA-fractie vraagt tevens hoe de Wederopbouw in de ramingen wordt betrokken.
Ik wil daarover het volgende opmerken. De restauratiebehoefte van toekomstige
monumenten uit de Wederopbouwperiode is in de ramingen buiten
beschouwing gebleven. De onzekerheden over wijze en omvang van bescherming
zijn daarvoor nog te groot. Verder zal deze problematiek pas gaan spelen in
de periode ná 2010. Elke raming is op dit moment een slag in de lucht
en dus prematuur.De CDA-fractie vraagt waarvoor de nu nog ontbrekende middelen zouden moeten
worden bestemd. Volgens de huidige inzichten is nog € 102 mln..
nodig voor de kanjers. De rest zal moeten worden ingezet via versterking van
het Revolving Fund van het NRF (ca. € 80 mln..). Ik acht het overigens
gewenst dat bij een afzonderlijke regeling voor kanjers geen onderscheid wordt
gemaakt tussen oude en jonge monumenten, omdat het in alle gevallen beschermde
rijksmonumenten betreft. Ook in de kanjerregeling 2001 zijn «oud»
en «jong» gelijk behandeld.Regel blijft dat voor elk rijksmonument een beroep kan worden gedaan op
de daarvoor bestemde subsidieregeling, of de restauratie nu opgenomen was
in de behoefteraming of niet.«Oude knelpunten»De leden van de CDA-fractie vragen of de f 10 mln. aan «oude
knelpunten» in de behoefteraming 2001 is opgenomen. Het antwoord luidt
ontkennend. De leden van de fracties van CDA en SGP vragen mij voorts om f 10
mln. uit te trekken voor het oplossen van deze problemen rond de overgang
naar het Brrm 97. In mijn brief van 11 februari 2002 heb ik argumenten gegeven
waarom ik deze kwestie niet tot mijn verantwoordelijkheid reken.Bescherming: aanwijzing, registratie, veiligheidAanwijzing en bedrijfsbelangDe VVD-fractie vraagt welke mogelijkheden het nieuwe beleid biedt voor
het indienen van een bezwaar wanneer iemand een bedrijfsbelang heeft bij het
niet verheven worden tot monument van zijn woning of bedrijf. Ik wil het beleid
op dit punt niet wil wijzigen; het instandhoudingbeleid staat in principe
los van het beschermingsbeleid. Dit laatste is geregeld in de Monumentenwet
1988. De eigenaar wordt in de aanwijzingsprocedure gehoord en in de gelegenheid
gesteld zijn zienswijze kenbaar te maken. Deze zienswijze wordt betrokken
in de afweging en het besluit over de aanwijzing. Tegen dit besluit kan de
eigenaar op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht bezwaar aantekenen.De VVD-fractie vraagt tevens naar compensatiemogelijkheden indien de aanwijzing
tot monument het bedrijfsbelang schaadt. Deze bestaan in algemene zin in de
vorm van fiscale aftrek en subsidie als compensatie voor de kosten die de
beschermde status van het monument met zich meebrengt. De nieuwe regeling
brengt hierin geen verandering. Er is overigens geen regeling voor schade
als gevolg van aanwijzing.RegistratieDe CDA-fractie heeft een aantal vragen gesteld over de definiëring
van grote complexen, mede in verband met de actualisering van het monumentenregister.
Ik kan u melden dat in het kader van het Monumenten Selectie Project het begrip
«complex» helder is gedefinieerd, in die zin dat van ieder object,
ook binnen een complex, de «oorspronkelijke functie» bepalend
is voor de wijze waarop subsidie wordt toegekend. De uniformiteit van de definiëring
van de eerder beschermde rijksmonumenten zal in het kader van de actualisering
van het rijksmonumentenregister worden bewerkstelligd. Aangezien de actualisering
nog een aantal jaren zal duren (tot en met 2005), wordt bij het uitvoeren
van de vigerende regeling reeds rekening gehouden met de toekomstige definiëring (op basis van oorspronkelijke functie). In het kader
van de nieuwe regeling wordt het onderscheid gemaakt tussen fiscaal relevant
en fiscaal niet-relevant, waardoor niet op basis van het monument wordt gesubsidieerd,
maar op basis van de eigenaarsituatie. Overigens verwacht ik dat de afronding
van de actualisering van het monumentenregister en de invoering van de nieuwe
regeling redelijk op elkaar zullen aansluiten.Bescherming en veiligheidIn antwoord op vragen van de VVD-fractie over dit onderwerp meld ik dat
met betrekking tot de veiligheid de afgelopen maanden door Uw Kamer diverse
vragen zijn gesteld. Ik verwijs u naar mijn antwoorden op deze vragen. In
het kort komt het erop neer dat in beginsel voor iedere aanpassing een monumentenvergunning
nodig is, maar dat in de afweging tussen de monumentwaarden en veiligheidseisen
in het uiterste geval het functioneren van het monument in gevaar kan komen.
Of het veiligheidsaspect een rol zal moeten spelen in de te ontwikkelen inspectie
is een punt van nadere studie. Overigens maak ik uit de vragen van de VVD-fractie
over dit onderwerp op dat over de in mijn brief genoemde begrippen inspectie
en monitoring helaas enige verwarring is ontstaan. Met inspectie wordt bedoeld
het onafhankelijk toezicht teneinde de kwaliteit en de effectiviteit van de
monumentenzorg te waarborgen. Met monitoring wordt bedoeld een instrument
waarmee continu inzicht kan worden verstrekt in de fysieke staat van het rijksmonumentenbestand.Procedure en planningTot slot ga ik in op de verdere procedure en de planning met betrekking
tot de in mijn brief aangekondigde voornemens. Hiermee beantwoord ik de vragen
over dit onderwerp van de fracties van de PvdA en het CDA. Allereerst de vraag
wanneer de Raad voor Cultuur zijn advies gereed heeft. De Raad heeft op 12
maart zijn advies aan mij toegestuurd. Hiervan heeft u een afschrift ontvangen.
Dit advies zal ik uiteraard ter harte nemen bij de verdere uitwerking van
mijn voorstellen.Voor deze uitwerking hanteer ik een planning die is gebaseerd op de urgentie
van de verschillende onderdelen en de binnen mijn ministerie beschikbare capaciteit.
Dit betekent dat niet alle onderwerpen gelijktijdig met dezelfde intensiteit
worden opgepakt. De planning is erop gericht om de instandhoudingregeling
met flankerende maatregelen in 2004 in werking te laten treden. Om u zo goed
mogelijk te informeren geef ik hieronder van de verschillende onderwerpen
kort de werkzaamheden en termijnen die ik daarbij voor ogen heb.• De regeling voor de laagrentende lening voor fiscaal relevante
eigenaren, ook wel de overgangsregeling genoemd, wil ik op 1 september van
dit jaar laten ingaan. Ik heb daartoe een contract met het Nationaal Restauratiefonds
opgesteld, dat zo spoedig mogelijk zal worden ondertekend.• Het onderzoek naar fiscale maatregelen ter stimulering van planmatig
onderhoud zal worden voortgezet.• Ook het onderzoek ten behoeve van de instandhoudingregeling zal
in juni van dit jaar moeten zijn afgerond, wil de regeling in 2004 in werking
kunnen treden. Dit in verband met de lange tijd die moet worden uitgetrokken
voor de totstandkoming van de AMvB. In dit onderzoek zullen ook worden betrokken
de begeleiding van de werkzaamheden en de mogelijkheid tot clustering, onderwerpen
die in deze regeling moeten worden opgenomen.• Na 1 oktober, wanneer het ontwerp van de instandhoudingregeling
is afgerond, zal worden gestart met de onderzoeken ten behoeve van de monitor en de inspectie. Deze zullen zijn afgerond in maart 2003,
waarna de resultaten praktisch moeten worden uitgewerkt.• Het onderzoek naar de inrichting van het kennisnetwerk zal begin
juni zijn afgerond, waarna ik hieruit beleidsconsequenties zal trekken. Zoals
ik u heb toegezegd, zal ik u hierover nog dit voorjaar informeren.• Het onderzoek ten behoeve van het vangnet zal eveneens op korte
termijn moeten plaatsvinden. Ik streef er naar ook dit in de maand mei te
voltooien, waarna in de richting van oplossingen kan worden gewerkt.• Over de samenhang met het GSB/ISV-beleid, tot slot, zal ik u zoals
toegezegd binnenkort informeren. Op dit moment wordt onderzocht op welke wijze
cultuur en cultuurhistorie onderdeel kunnen zijn van de stedelijke programma's
voor de periode 2005–2010. Dit moet in 2003 resulteren in een herziening
van de richtlijnen, willen de gemeenten hiermee in 2004 bij het opstellen
van hun programma's rekening houden.Uit het bovenstaande blijkt dat het merendeel van de onderzoeken binnen
afzienbare tijd zal zijn afgerond. Slechts de onderzoeken met betrekking tot
de monitor en de inspectie zullen naar verwachting in een volgende regeerperiode
worden gestart. Een evaluatie van het nieuwe beleid acht ik nuttig en ook
noodzakelijk. Ik stel mij voor deze te organiseren wanneer enkele jaren ervaring
is opgedaan met het nieuwe stelsel.XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter,
Van der Hoeven (CDA), Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich (D66),
Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel
(PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Wagenaar (PvdA), Belinfante (PvdA), ondervoorzitter,
Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD), Van
Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü (VVD), Eurlings
(CDA), Slob (ChristenUnie) en Van Splunter (VVD).Plv. leden: Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Van Baalen (VVD), Valk (PvdA),
Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), De Cloe (PvdA),
Gortzak (PvdA), Molenaar (PvdA), Cörüz (CDA), Spoelman (PvdA), Passtoors
(VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD), Wijn
(CDA), Stellingwerf (ChristenUnie) en Blok (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27432-53.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl