Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting; Brief staatssecretaris over het rapport Mensen met schulden in de knel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24515, nr. 138

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-07-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

24515 nr. 138

11-07-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamAanbevelingen op het beleidsterrein van het ministerie
van Justitie Aanbeveling 1. Beperk het in rekening brengen van veel
te hoge incassokosten, door in de wet maximumtarieven op te nemen.Aanbeveling 2. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
(KBvG) zou een standaardmodel vragenformulier plus toelichting kunnen ontwerpen
en bij verordening kunnen regelen dat deurwaarders deze moeten gebruiken.
De toelichting wijst op het belang van deze gegevens voor de beslagvrije voet
en voor de hoogte van het maandelijks te betalen bedrag. Ook vermeldt de toelichting
dat de schuldenaar informatie en advies kan vragen aan Sociaal Raadslieden
of Juridisch Loket.Aanbeveling 3. Deurwaarders moeten de beslagvrije voet
van lopende beslagen beter bewaken en – bij wijziging van de bijstandsnorm –
de nieuwe beslagvrije voet doorgeven aan de derde-beslagene.Aanbeveling 4. Leg in de wet vast dat als de beslagvrije
voet te laag is vastgesteld, de deurwaarder deze met terugwerkende kracht
van maximaal één jaar moet aanpassen.Aanbeveling 5. Zorg voor een aparte beslagvrije voet voor
uitwonende jongeren.Aanbeveling 6. Zorg voor een beslagverbod voor de reële
onkostenvergoeding voor mensen in loondienst.Aanbeveling 7. Regel in de Verordening beroeps- en gedragsregels
gerechtsdeurwaarders dat de deurwaarder het aankondigen of nemen van maatregelen
niet voor een ander doel mag gebruiken, dan waarvoor ze zijn gegeven (verbod
van détournement de pouvoir).Aanbeveling 8. Zorg voor een uitbreiding van het beslagverbod –
zoals nu ook geldt voor de WSNP – door «niet bovenmatige»
inboedel uit te sluiten van beslag. Neem daarin een lijst op met noodzakelijke
goederen die in ieder geval aangemerkt worden als «niet-bovenmatig».
Aanbeveling 9. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
(KBvG) zou bij verordening gedragsregels kunnen opstellen hoe deurwaarders
bij beslag op de inboedel moeten handelen en welke grenzen ze daarbij in acht
moeten nemen. Met duidelijke gedragsregels kan de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders
het handelen van deurwaarders beter toetsen.Aanbeveling 10. Regel door middel van een wetswijziging
dat de beslagverboden en de beslagvrije voet gedurende een maand na storting
van het inkomen op de bankrekening aan de uitbetaling verbonden blijven.Aanbeveling 11. Pas het Besluit tarieven ambtshandelingen
gerechtsdeurwaarders zodanig aan dat de kosten van het beslag gelimiteerd
worden door de opbrengst. Hierdoor neemt de vordering door het beslag per
saldo niet toe. Het risico van een kostenverhogend beslag verschuift daarmee
naar de beslaglegger.Aanbeveling 12. De overheid zou een standpunt in moeten
nemen of de derde-beslagene ook voor het invullen van de verklaring kosten
in rekening mag brengen. Mocht dit het geval zijn dan zou de overheid moeten
bewerkstelligen dat er redelijke maximumtarieven komen.Aanbeveling 13. De Koninklijke Beroepsorganisatie van
Gerechtsdeurwaarders (KBvG) moet meer gebruik maken van haar mogelijkheid
om bij verordening regels te stellen over hoe een deurwaarder in bepaalde
situaties dient te handelen. Met nauwkeurig beschreven gedragsnormen wordt
voor de deurwaarder duidelijk wat van hem wordt verwacht, kan de schuldenaar
het handelen van de deurwaarder beter beoordelen en heeft de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders
meer mogelijkheden dit handelen te toetsen. Aanbeveling 14. De KBvG dient
er voor te zorgen dat ze naast de verordeningen ook de daarop gebaseerde «nadere
regels» en de algemene adviezen bekendmaakt aan burgers en rechtshulpverleners,
zodat zij het handelen van deurwaarders hieraan kunnen toetsen. Aanbeveling
15. Bij klachten tegen deurwaarders zou de KBvG voorafgaand aan de tuchtrechtelijke
procedure, op een zelfde wijze als de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie
voor notarissen, een bemiddelende rol kunnen vervullen. Aanbeveling 17. De
Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) zou bij verordening
kunnen regelen dat de deurwaarder verplicht is om bij elke ambtshandeling
in een begeleidend schrijven in begrijpelijk Nederlands aan te geven waar
de ambtshandeling toe dient en welke rechten en plichten de schuldenaar heeft.Aanbeveling 16 De Kamer voor Gerechtsdeurwaarders, dan
wel de KBvG dient de uitspraken van de Kamer via een website of op andere
wijze te publiceren.Aanbeveling 18. Zorg voor een wettelijke beperking van
de nakosten door te bepalen dat er geen recht op nakosten is bij een verstekvonnis
of een vonnis op tegenspraak waarbij de vordering geheel is toegewezen.Aanbeveling 19. Als de werkgever, uitkeringsinstantie
of bank beschikt over een elektronisch adres zal de deurwaarder met het oog
op kostenbesparing beslag onder derden elektronisch moeten betekenen. Neem
in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders een apart tarief
op voor elektronisch betekenen.Aanbevelingen op het beleidsterrein van het ministerie
van FinanciënAanbeveling 20. De 2-maandentermijn waarbinnen een individuele
betalingsregeling aangevraagd moet worden, moet verdwijnen. Het is altijd
ongewenst dat een burger minder te besteden overhoudt dan de beslagvrije voet.
Daarom moet het in elke fase van de invordering mogelijk zijn om alsnog een
draagkrachtmeting aan te vragen.Aanbeveling 21. De Belastingdienst/Toeslagen dient aan
de individuele betalingsregeling ruime bekendheid te geven, zowel door vermelding
van deze mogelijkheid in de terugvorderingsbeschikking, als op de website
en in voorlichtingsbrochures. Bovendien moet de burger het aanvraagformulier
makkelijk kunnen verkrijgen, bijvoorbeeld door het te downloaden van de website.Aanbeveling 22. Zorg er voor dat de schuldeiser bij beslag
op de huurtoeslag, zorgtoeslag of kinderopvangtoeslag het geïnde bedrag
alleen kan aanwenden voor de lopende betalingsverplichting en niet voor oude
schulden.Aanbeveling 23. Zorg ervoor dat een AWIR-vordering die
tijdens een lopende schuldregeling ontstaat deze niet kan doorkruisen. Uitgaande
van de 24-maands-betalingsregeling zou het redelijk zijn als de ontvanger:Aanbeveling 24. Zorg er voor dat bij onvoldoende betalingscapaciteit
een betalingsregeling van maximaal 36 maanden mogelijk wordt.Aanbeveling 25. Regel in de Leidraad Invordering 1990
dat de belastingdienst bij het verrekenen van de voorlopige teruggaaf:Aanbeveling 26. De belastingdienst moet een coördinerende
taak krijgen om er voor te zorgen dat bij combinaties van verrekenen en beslaglegging
er niet teveel wordt ingehouden c.q. afgedragen.Aanbeveling 27. De belastingdienst moet bij beslag op
de Voorlopige Teruggaaf Heffingskortingen een controlerende taak krijgen.
Neem in het besluit «Derdebeslag onder de belastingdienst in verband
met voorlopige teruggaven inkomstenbelasting» een instructie op die
er voor moet zorgen dat de schuldenaar in dit soort situaties blijft beschikken
over een inkomen gelijk aan de beslagvrije voet.Aanbeveling 28. Breng de omschrijving van het begrip «notoire
wanbetaler» van de Invorderingswet 1990 en de Leidraad Invordering 1990
met elkaar in overeenstemming. Neem in de wettekst bovendien nog de volgende
twee voorwaarden op:Aanbeveling 29. Beperk de bankvordering in omvang en frequentie
om het ontstaan van nieuwe schulden te voorkomen. Dit kan naar rato van de
hoogte van het inkomen, een gegeven dat bij de belastingdienst bekend is.
Bijvoorbeeld bij een minimum inkomen, maximaal één bankvordering
per jaar voor maximaal € 200,–. Neem voor gemeenten en waterschappen
een maximum op, ongeacht de hoogte van het inkomen, omdat het inkomen bij
hen niet bekend zal zijn.Aanbeveling 30. Zorg voor een monitoring van de wijze
waarop zowel de belastingdienst, als gemeenten en waterschappen de verlaging
van de beslagvrije voet en de bankvordering toepassen. Maak aan de hand van
onderzoek inzichtelijk welke neveneffecten gepaard gaan met deze maatregelen.Aanbevelingen op het beleidsterrein van het ministerie
van Sociale Zaken en WerkgelegenheidAanbeveling 31 Zorg voor een heldere instructie aan de
sociale diensten over wanneer de langdurigheidtoeslag onder het beslag valt.
Aanbeveling 32 Regel een beslagverbod voor de langdurigheidtoeslag, op een
zelfde wijze als nu geldt voor bijzondere bijstand.Aanbeveling 33 Het ministerie SZW zou de gemeenten er
(nogmaals) op moeten wijzen dat zij verplicht zijn om zowel bij beslag als
verrekening rekening te houden met de beslagvrije voet. Aanbeveling 34 Gemeenten
mogen afzien van een individuele berekening van de beslagvrije voet indien
zij voor de verrekening een door het ministerie SZW vastgesteld standaardpercentage
hanteren, waarbij het vakantiegeld wel uitbetaald wordt. Hierbij moet wel
de verplichting blijven bestaan dat de gemeente op individueel verzoek de
beslagvrije voet vaststelt.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 24515, nr. 138 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24515Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 515Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluitingnr. 138BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 juli 2008Tijdens het Algemeen Overleg van 27 maart 2008 (Kamerstuk 24 515,
nr. 133) heb ik u toegezegd u op de hoogte te brengen van de reactie
van het kabinet op het rapport van de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden «Mensen
met schulden in de knel».Hierbij stuur ik u, mede namens staatssecretaris De Jager van Financiën
en minister Hirsch Ballin en staatssecretaris Albayrak van Justitie, een afschrift
van deze reactie.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. AboutalebAanbevelingen op het beleidsterrein van het ministerie
van Justitie Aanbeveling 1. Beperk het in rekening brengen van veel
te hoge incassokosten, door in de wet maximumtarieven op te nemen.Terecht stellen de sociaal raadslieden de problematiek aan de orde van
de te hoge incassokosten. Dit zijn incassokosten die in een wanverhouding
staan tot de werkzaamheden die zijn verricht en die aldus de kans dat er betaald
wordt bepaald niet vergroten. De wet bevat een algemene beperking in artikel
6:96 lid 2 onderdeel c van het Burgerlijk Wetboek. Onredelijk hoge incassokosten
mogen door een schuldeiser niet worden gevorderd, zoals onlangs is uiteengezet
in de brief van de minister van Justitie d.d. 7 maart 2008, TK 2007–2008,
30 928, nr. 16. Deze algemene wettelijke redelijkheidsnorm is nader
ingevuld langs de weg van aanbevelingen die zijn uitgebracht door de Nederlandse
vereniging voor rechtspraak (het zogenaamde rapport Voor-werk II). Toekenning
van buitengerechtelijke incassokosten vindt in de praktijk plaats op basis
van dit rapport. Schuldeisers die onredelijk hoge incassokosten in rekening
brengen kunnen niet alleen bij de rechter ter verantwoording worden geroepen,
maar ook te maken krijgen met de Consumentenautoriteit. Onder omstandigheden
zal het ook een oneerlijke handelspraktijk kunnen betekenen zoals omschreven
in de Europese richtlijn die thans in onze wetgeving wordt omgezet. De minister
van Justitie heeft aangekondigd dat hij de ontwikkelingen in het belang van
consumenten nauwlettend zal blijven volgen. Voor een uitgebreide toelichting
verwijs ik naar de hiervoor genoemde brief.Aanbeveling 2. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
(KBvG) zou een standaardmodel vragenformulier plus toelichting kunnen ontwerpen
en bij verordening kunnen regelen dat deurwaarders deze moeten gebruiken.
De toelichting wijst op het belang van deze gegevens voor de beslagvrije voet
en voor de hoogte van het maandelijks te betalen bedrag. Ook vermeldt de toelichting
dat de schuldenaar informatie en advies kan vragen aan Sociaal Raadslieden
of Juridisch Loket.In het periodieke bestuurlijke overleg met de KBvG met de staatssecretaris
van Justitie zal de staatssecretaris aandacht vragen voor de hier gedane aanbeveling.
Het gebruik van standaard vragenformulieren bij de beslaglegging gebeurt nu
al, en kan veel onduidelijkheden bij met name schuldenaren voorkomen, maar
niet iedere gerechtsdeurwaarder hanteert deze modellen in de praktijk. Het
is aan de KBvG om het gebruik van deze modellen binnen de beroepsgroep te
bevorderen, met het oog op een landelijk uniforme werkwijze. De KBvG kan daartoe
eventueel het middel van een verordening gebruiken. De staatssecretaris van
Justitie plaatst twee kanttekeningen: ten eerste blijft de informatieplicht
ten aanzien van het inkomen en vermogen wettelijk bij de schuldenaar rusten.
Ten tweede is de KBvG een publiekrechtelijke beroepsorganisatie die een eigen
verantwoordelijkheid heeft om de kwaliteitsnormen in de beroepsgroep hoog
te houden. Daartoe behoort ook duidelijkheid over een uniforme procedurele
standaard bij de beslaglegging, zoals door de sociaal raadslieden bepleit.
Een goed initiatief is dat onlangs een pilotproject bij een aantal gerechtsdeurwaarderskantoren
heeft plaatsgevonden waarin de schuldenaar bij afzonderlijke brief in eenvoudige
bewoordingen werd ingelicht omtrent het optreden van de gerechtsdeurwaarder.
Tegelijkertijd ziet de staatssecretaris van Justitie het spanningsveld met
een exacte juridische omschrijving in het deurwaardersexploit, en waarschuwt
zij voor te hoogespannen verwachtingen van het effect van een dergelijke maatregel
op de betalingsbereidheid. Tijdens de bespreking met de LOSR is
afgesproken dat de LOSR het initiatief nemen voor het ontwerpen van een concept-vragenformulier.
Dit wordt besproken met de KBvG.Aanbeveling 3. Deurwaarders moeten de beslagvrije voet
van lopende beslagen beter bewaken en – bij wijziging van de bijstandsnorm –
de nieuwe beslagvrije voet doorgeven aan de derde-beslagene.Ook deze aanbeveling zal in het periodieke bestuurlijke overleg met de
KBvG onder de aandacht worden gebracht. Volgens de staatssecretaris van Justitie
behoort een gerechtsdeurwaarder als bij uitstek deskundige de beslagvrije
voet van een lopend beslag goed te bewaken. Hij behoort bij wijziging van
de bijstandsnorm de nieuwe beslagvrije voet ter kennis te brengen aan de beslagene
en eventueel ook aan de derde-beslagene, op een even zorgvuldige wijze als
de gerechtsdeurwaarder doorgaans zijn opdrachtgever bedient en van zijn incassohandelingen
in kennis stelt. Binnen de beroepsgroep is de automatiseringsgraad op een
hoog niveau, hetgeen zou moeten betekenen dat wijzigingen in de regelgeving
ook effectief en efficiënt kunnen worden doorgevoerd in de lopende dossiers.
Een strategie waarbij min of meer standaard een te knellend beslag wordt gelegd –
bijvoorbeeld gebaseerd op de situatie van een gezamenlijk huishouden terwijl
bekend kan worden verondersteld dat het om een alleenstaande gaat –
en waarbij wordt afgewacht of de betrokkene dit signaleert en er in rechte
werk van maakt (het zogenaamde «piepsysteem») is geen handeling
die een zorgvuldig handelend gerechtsdeurwaarder betaamt. Een dergelijke praktijk
veronderstelt dat het niet om een incident gaat en lijkt voldoende reden voor
het indienen van een klacht bij de tuchtrechter. In het periodieke bestuurlijke
overleg dat de staatssecretaris van Justitie voert met de KBvG zal aandacht
worden gevraagd voor de hier gedane aanbeveling. Een beslag dat per abuis
wordt gelegd tot onder het niveau van de wettelijke minimumnorm zal door een
behoorlijk handelende gerechtsdeurwaarder terstond en uit eigener beweging
worden gecorrigeerd naar het geldende wettelijke niveau. Ook de keerzijde
van de medaille verdient echter hier de aandacht: Van de kant van de KBvG
is opgemerkt dat het niet tussentijds bijstellen vaker in het voordeel van
de schuldenaar werkt dan in zijn nadeel. Het voortdurend herberekenen van
de beslagvrije voet en rekenkundig correct vaststellen zou dan in het merendeel
van de gevallen niet ten gunste van de schuldenaar uitpakken.Aanbeveling 4. Leg in de wet vast dat als de beslagvrije
voet te laag is vastgesteld, de deurwaarder deze met terugwerkende kracht
van maximaal één jaar moet aanpassen.Voor een nadere wettelijke regeling zoals bepleit bestaat naar mijn overtuiging
onvoldoende grond. Aan artikel 475d lid 7 Rv ligt de gedachte ten grondslag
dat aanpassing van de beslagvrije voet zo nodig met terugwerkende kracht dient
te worden gerealiseerd, zodra de daarvoor bepalende omstandigheden van de
zijde van de beslagene zijn aangetoond. De regeling beperkt zich tot gevallen
dat de omstandigheden zich wijzigen, maar zou zich voor overeenkomstige toepassing
kunnen lenen in gevallen dat de beslagvrije voet van aanvang af niet juist
is vastgesteld door onbekendheid bij de deurwaarder met de benodigde gegevens.
Als deze onbekendheid evenwel te wijten is aan (toerekenbaar) onjuiste of
onvolledige inlichtingen van de zijde van de beslagene, bestaat voor een wijziging
met terugwerkende kracht geen aanleiding. Artikel 475g lid 2 Rv bepaalt dienaangaande
dat de beslagvrije voet wordt gehalveerd zo lang als de schuldenaar «desgevraagd»
niet opgeeft of en hoeveel inkomen toekomt aan degene aan wie samen met hem
gezinsbijstand zou toekomen.Gebleken is dat de noodzaak om aanpassingen zo nodig met terugwerkende te realiseren, inmiddels ook door de KBvG met nadruk onder de
aandacht van de leden wordt gebracht.Aanbeveling 5. Zorg voor een aparte beslagvrije voet voor
uitwonende jongeren.De bijstandsnorm voor 18- tot en met 20-jarigen is voor uitwonenden in
beginsel hetzelfde als voor thuiswonenden. Waar de gehele regeling van de
beslagvrije voet is gecentreerd rond de toepasselijke bijstandsnormen, is
er onvoldoende grond voor het maken van een uitzondering in dit specifieke
geval, die de regeling verder zou compliceren. Voor zover de achterliggende
gedachte achter deze aanbeveling is dat het de jongere in geval van beslaglegging
wel moeilijk wordt gemaakt om uitwonend te blijven, kan bedacht worden dat
vergelijkbare overwegingen gelden indien de jongere zijn inkomsten verliest
als gevolg van werkloosheid.Aanbeveling 6. Zorg voor een beslagverbod voor de reële
onkostenvergoeding voor mensen in loondienst.Voor zover een werknemer voor de uitoefening van zijn functie kosten moet
maken, waarvoor hij een vergoeding van zijn werkgever ontvangt, lijkt het
aannemelijk dat de mogelijkheid van beslag daarop de werknemer feitelijk zal
bemoeilijken zijn functie naar behoren te blijven uitoefenen. Voor onkostenvergoedingen
die materieel gezien neerkomen op een vorm van beloning – en ook door
de fiscus als verkapt loon worden beschouwd – geldt dit uiteraard niet.
Men moet niet door allerlei constructies vermogensbestanddelen aan een beslag
kunnen onttrekken. Hoewel in de jurisprudentie ook zonder wettelijke regeling
wel is aangenomen dat een (reële) onkostenvergoeding geheel buiten een
loonbeslag valt, verdient naar de mening van de minister/staatssecretaris
van Justitie een wettelijke regeling (zoals opgenomen in artikel 116 van de
Ambtenarenwet) de voorkeur. Hij/zij start hiervoor een verkenning.Aanbeveling 7. Regel in de Verordening beroeps- en gedragsregels
gerechtsdeurwaarders dat de deurwaarder het aankondigen of nemen van maatregelen
niet voor een ander doel mag gebruiken, dan waarvoor ze zijn gegeven (verbod
van détournement de pouvoir).Deze aanbeveling raakt de verordenende bevoegdheid van de KBvG zoals vastgelegd
in artikel 57 van de Gerechtsdeurwaarderswet. Het is de beroepsgroep zelf
die de beroeps- en gedragsregels moet formuleren en hoog moet houden. Sinds
de invoering van de Gerechtsdeurwaarderswet in 2001 is de KBvG immers een
publiekrechtelijke beroepsorganisatie met eigen verordenende bevoegdheid.
De regel die de sociaal raadslieden voorstellen is door de KBvG neergelegd
in artikel 8 van de verordening op de beroeps- en gedragsregels voor de gerechtsdeurwaarder.
Afgesproken is om deze verordening beschikbaar te stellen aan de LOSR. Een
aanvullende norm formuleren is in feite een expliciete herhaling van het ook
algemeen geldende verbod van détournement de pouvoir, maar dan op het
specifieke niveau van de beroepsgroep. Van verdere doublures is de staatssecretaris
van Justitie geen voorstander. Men geeft de debiteur en de tuchtrechter met
een dergelijke aanvullende norm immers niet meer of duidelijker of krachtiger
(rechts)middelen dan ze nu reeds ter beschikking staan.Aanbeveling 8. Zorg voor een uitbreiding van het beslagverbod –
zoals nu ook geldt voor de WSNP – door «niet bovenmatige»
inboedel uit te sluiten van beslag. Neem daarin een lijst op met noodzakelijke
goederen die in ieder geval aangemerkt worden als «niet-bovenmatig».
Aanbeveling 9. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
(KBvG) zou bij verordening gedragsregels kunnen opstellen hoe deurwaarders
bij beslag op de inboedel moeten handelen en welke grenzen ze daarbij in acht
moeten nemen. Met duidelijke gedragsregels kan de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders
het handelen van deurwaarders beter toetsen.Een generieke uitbreiding van het beslagverbod zoals voorgesteld door
de sociaal raadslieden is een tamelijk principiële ingreep in het geldende
beslagstelsel. Het begrip «bovenmatige inboedel», zoals dat ook
gehanteerd wordt in artikel 295 van de Faillissementswet voor het bijzondere
wettelijke regime van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen, is
een onbepaald begrip dat door de jaren aan verandering onderhevig is. Een
doorsnee televisie, een stereoinstallatie en ook een personal computer zijn
inmiddels tot een algemeen maatschappelijk aanvaarde inboedel gaan behoren,
daar waar dat vroeger als luxe-artikelen beschouwd werd en dus in de te executeren
boedel zou zijn gevallen. Het gedeelte van de inboedel dat als standaard wordt
beschouwd vertegenwoordigt zo een steeds grotere vermogenswaarde die buiten
het bereik van verhaal door schuldeisers blijft. In een aantal huishoudens
zijn het juist deze goederen die wellicht het enige vermogensbestanddeel vormen
dat nog enig verhaal biedt. De staatssecretaris van Justitie is ook geen voorstander
van het van overheidswege formuleren van een uitputtende lijst met inboedelgoederen
die wel of niet tot een standaard inboedel geacht kunnen worden te behoren.
Een dergelijke lijst met een «norminboedel» zou per gezinssituatie
verschillend moeten zijn en per jaar moeten worden bijgesteld aan de hand
van actuele ontwikkelingen. Zij vertrouwt meer op de professionele praktijkinzichten
die gevoed worden door jarenlange ervaring met het leggen van beslag op roerende
goederen. Een praktische leidraad zou daarom kunnen worden opgesteld in nader
overleg tussen de sociaal raadslieden en de KBvG. Welke grenzen de gerechtsdeurwaarder
in acht heeft te nemen bij beslag op de inboedel is een vraag die zich leent
voor regulering door de KBvG zelf, en ook een vraag die getoetst wordt door
de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders te Amsterdam. De KBvG heeft zich bereid
verklaard hiervoor een voorzet te doen.Aanbeveling 10. Regel door middel van een wetswijziging
dat de beslagverboden en de beslagvrije voet gedurende een maand na storting
van het inkomen op de bankrekening aan de uitbetaling verbonden blijven.Deze aanbeveling bepleit een forse inbreuk op de verhaalspositie van de
schuldeiser, en is ook niet goed uitvoerbaar. Een van de uitgangspunten van
het wettelijk systeem voor beslag en executie is dat goederen waarover de
rechthebbende zelf de vrije beschikking heeft, ook blootstaan aan verhaal
door schuldeisers. Zo correspondeert met de beslagvrije voet een beperking
in de mogelijkheid voor de werknemer zelf om zijn loonverdering over te dragen
of met pandrecht te bezwaren (artikel 7:633 BW). Dit uitgangspunt strookt
met het beginsel dat schuldeisers zich op het gehele vermogen van de schuldenaar
kunnen verhalen (artikel 3:276 BW). Een benadering waarbij vermogen waarover
schuldenaren zelf vrijelijk kunnen beschikken, niet blootstaat aan de mogelijkheid
van verhaal door schuldeisers, zou gemakkelijk aanleiding kunnen geven tot
aanzienlijke complicaties. Zo zal bij vermogen in de vorm van contanten veelal
de herkomst daarvan vaak niet goed kunnen worden vastgesteld.
Waar het gaat om tegoeden op een bank- of girorekening is van belang dat de
stand van de rekening een saldo vormt van een reeks van bij- en afschrijvingen,
zodat het niet goed mogelijk is om een deel daarvan vrij van beslag te houden.
Ook zou dan geregeld moeten worden welke invloed afschrijvingen en opnemingen
door de schuldenaar zelf moeten hebben op de vatbaarheid voor beslag van het
resterende saldo. Overigens kan beslag dat gelegd wordt op een bankrekening
met het doel om de beslagvrije voet te ontgaan, tuchtrechtelijk verwijtbaar
zijn.Aanbeveling 11. Pas het Besluit tarieven ambtshandelingen
gerechtsdeurwaarders zodanig aan dat de kosten van het beslag gelimiteerd
worden door de opbrengst. Hierdoor neemt de vordering door het beslag per
saldo niet toe. Het risico van een kostenverhogend beslag verschuift daarmee
naar de beslaglegger.Het risico van een kostenverhogend beslag behoort te blijven liggen bij
de debiteur die niet betaalt hetgeen verschuldigd is. Ook bij een relatief
geringe vordering moet er een prikkel bestaan om een vordering te voldoen.
Het zou niet juist zijn als men een schuld niet voldoet, in de wetenschap
dat een eventueel beslag toch nooit tot meer kosten zal kunnen leiden dan
de geringe hoogte van de vordering zelf. In de praktijk is de dreiging van
beslaglegging doorgaans een effectief middel om de debiteur tot het treffen
van een betalingsregeling te bewegen. Limitering van de aan de beslaglegging
verbonden kosten tot een maximum van de geschatte of gerealiseerde opbrengsten
leidt ertoe dat middel aan effectiviteit inboet en is om die reden ongewenst.
Eventuele zinloze beslaglegging kan beter ondervangen worden door een beter
centraal overzicht in de concrete beslagsituatie, waaromtrent de opinie van
de KBvG zal worden gevraagd. De wetenschap vooraf dat er reeds een beslag
ligt kan immers ten goede komen aan de effectiviteit van het werk van de gerechtsdeurwaarder,
kan daarnaast kostenbesparend werken voor zijn opdrachtgever maar kan tevens
nodeloze kosten voorkomen voor de debiteur.Aanbeveling 12. De overheid zou een standpunt in moeten
nemen of de derde-beslagene ook voor het invullen van de verklaring kosten
in rekening mag brengen. Mocht dit het geval zijn dan zou de overheid moeten
bewerkstelligen dat er redelijke maximumtarieven komen.Voor het afleggen van de verklaring door de derde-beslagene op grond van
artikel 475 lid 2 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering is bij algemene
maatregel van bestuur een model ontwikkeld. Hiermee wordt het invullen van
de verklaring – dat veelal door de werkgever gebeurt – vereenvoudigd.
Hetgeen in dit model gevraagd wordt is weinig meer dan een opgave van de gegevens
die de werkgever toch al verplicht is bij te houden voor fiscale doeleinden
en met het oog op het voldoen aan de sociale zekerheidswetgeving. Het afzonderlijk
in rekening brengen van door de overheid vastgestelde kosten voor het invullen
van de verklaring door de derde-beslagenen ligt daarom niet voor de hand.
Het zou de executiekosten die uiteindelijk in rekening worden gebracht aan
de debiteur verder opdrijven. Dergelijk kosten worden aan de opdrachtgever
in rekening gebracht indien de debiteur geen verhaal biedt. Financiële
instellingen plegen in hun algemene voorwaarden wel op te nemen dat en welke
kosten verbonden zijn aan het afgeven van de derde-beslagene-verklaring. Die
algemene voorwaarden zullen niet onredelijk van karakter mogen zijn. De staatssecretaris
ziet onvoldoende reden om van dergelijke contractuele verplichtingen
ook een door de overheid op te leggen verplichting te maken.Aanbeveling 13. De Koninklijke Beroepsorganisatie van
Gerechtsdeurwaarders (KBvG) moet meer gebruik maken van haar mogelijkheid
om bij verordening regels te stellen over hoe een deurwaarder in bepaalde
situaties dient te handelen. Met nauwkeurig beschreven gedragsnormen wordt
voor de deurwaarder duidelijk wat van hem wordt verwacht, kan de schuldenaar
het handelen van de deurwaarder beter beoordelen en heeft de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders
meer mogelijkheden dit handelen te toetsen. Aanbeveling 14. De KBvG dient
er voor te zorgen dat ze naast de verordeningen ook de daarop gebaseerde «nadere
regels» en de algemene adviezen bekendmaakt aan burgers en rechtshulpverleners,
zodat zij het handelen van deurwaarders hieraan kunnen toetsen. Aanbeveling
15. Bij klachten tegen deurwaarders zou de KBvG voorafgaand aan de tuchtrechtelijke
procedure, op een zelfde wijze als de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie
voor notarissen, een bemiddelende rol kunnen vervullen. Aanbeveling 17. De
Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) zou bij verordening
kunnen regelen dat de deurwaarder verplicht is om bij elke ambtshandeling
in een begeleidend schrijven in begrijpelijk Nederlands aan te geven waar
de ambtshandeling toe dient en welke rechten en plichten de schuldenaar heeft.Deze aanbevelingen betreffen alle de regels van gedrag en beroepsethiek
die de KBvG zou kunnen of moeten opstellen op grond van artikel 57 van de
Gerechtsdeurwaarderswet. De staatssecretaris van Justitie heeft reeds aandacht
gevraagd voor de omstandigheid dat het de primaire verantwoordelijkheid is
van een publiekrechtelijke beroepsorganisatie als de KBvG om dergelijke normen
intern te bediscussiëren en bij verordening in het leven te roepen. Deze
normering dient ter nadere concrete invulling van hetgeen de Gerechtsdeurwaarderswet
bepaalt. De sociaal raadslieden doen waardevolle suggesties teneinde de beroepsuitoefening
op een hoog kwalitatief, professioneel en ethisch niveau te brengen en te
houden, een belang dat de KBvG uiteraard omarmt. Ik zie wel een belangrijke
randvoorwaarde. Omdat de concept-aanbevelingen niet voor commentaar van tevoren
zijn voorgelegd aan de KBvG en zo de publieke discussie is gezocht hecht ik
er (juist gezien de verordenende taak van de KBvG) sterk aan dat eerst het
inhoudelijk overleg omtrent deze aanbevelingen wordt gevoerd met de publiekrechtelijke
beroepsorganisatie die hiervoor in het leven is geroepen. Pas als dat overleg
niet tot een bevredigende consensus leidt omtrent hetgeen een goede gerechtsdeurwaarder
betaamt en hetgeen als neerslag daarvan in een beroeps- en gedragsregel zou
moeten worden verwoord, is de overheid aan het woord.Daarnaast heeft de staatssecretaris van Justitie een commissie ingesteld
die de rol van de KBvG aan het evalueren is – ook op het terrein van
de verordenende activiteit – en die naar verwachting in november 2008
een eindrapport zal opleveren. Deze commissie wordt voorgezeten door Mr. A.
van der Winkel, rechtbankpresident te Almelo. Voor de precieze taakopdracht
van deze commissie zij verwezen naar het instellingsbesluit zoals gepubliceerd
in Staatscourant 2007–114. Het is niet opportuun om de werkzaamheden
van deze commissie nu te doorkruisen door op dit moment een standpunt –
ook niet voorlopig – in te nemen juist op het specifieke terrein van
de taken die aan de KBvG als publiekrechtelijke beroepsorganisatie zijn toevertrouwd.
De aanbevelingen zoals die in het rapport van de LOSR zijn geformuleerd
zijn reeds in conceptvorm aan de orde gekomen in een van de hoorzittingen
die de commissie heeft gehouden in het voorjaar van 2008. De LOSR heeft daar
het concept-rapport «Met schulden in de knel» uitgebreid toegelicht.
De staatssecretaris van Justitie spreekt de verwachting uit dat de commissie
in haar eindrapport daar expliciete aandacht aan besteedt. De staatssecretaris
hecht ook bijzondere waarde aan het feit dat naar aanleiding van het rapport
door de LOSR het gesprek met de KBvG is opgezocht en dat vanuit de KBvG het
initiatief is genomen om te komen tot een overleg op reguliere basis.Aanbeveling 16 De Kamer voor Gerechtsdeurwaarders, dan
wel de KBvG dient de uitspraken van de Kamer via een website of op andere
wijze te publiceren.Tuchtrechtelijke uitspraken verdienen inderdaad een bredere kennisneming.
Zij zijn niet alleen relevant voor de betrokken beroepsbeoefenaar zelf en
voor de indiener van de klacht, maar ook voor de beroepsgroep als geheel,
en ook voor de schuldeisers c.q. opdrachtgevers die de gerechtsdeurwaarder
als opdrachtnemer inschakelen. Het kabinet heeft deze aanbeveling van de sociaal
raadslieden reeds omarmd, maar dan in een breder verband, in het standpunt
naar aanleiding van het rapport Beleidsuitgangspunten wettelijk geregeld tuchtrecht
(Brief van de staatssecretaris van Justitie 7 december 2007, TK 2007–2008,
29 279, nr. 61). Tuchtrechtelijke uitspraken worden immers niet
alleen ten aanzien van gerechtsdeurwaarders gedaan, maar ook ten aanzien van
andere (al dan niet juridische) beroepsgroepen. De voorbereidingen om de uitspraken
van de Kamer voor Gerechtsdeurwaarders via een website te publiceren, zijn
in een vergevorderd stadium. Voor het eind van 2008 zal de website, die via
www.tuchtrecht.nl te raadplegen zal zijn, openbaar worden gemaakt.Aanbeveling 18. Zorg voor een wettelijke beperking van
de nakosten door te bepalen dat er geen recht op nakosten is bij een verstekvonnis
of een vonnis op tegenspraak waarbij de vordering geheel is toegewezen.Over de vraag of het aanbeveling verdient de regeling voor nakosten te
wijzigen en, zo ja, in de aanbevolen zin, heeft overleg met de KBvG en de
sociaal raadslieden plaatsgevonden. Enerzijds zullen deze kosten bij verstekvonnissen
veelal bescheiden zijn en ook niet sterk variëren. Anderzijds valt te
bedenken dat voor zover daadwerkelijk sprake is van reële kosten na het
vonnis, er geen reden is om deze niet ten laste van de verliezende partij
te brengen. De KBvG heeft erop gewezen dat er ter verwerking van verstekvonnissen
wel degelijk kosten worden gemaakt, welke niet verdisconteerd zijn in de proceskostenveroordeling.
Een praktische benadering die navolging kan verdienen, is om ter zake van
nakosten desgevorderd reeds in het verstekvonnis een voorwaardelijke veroordeling
op te nemen. Hiermee zijn de nakosten aan een rechterlijke toets onderworpen.
Daarbij gaat de staatssecretaris van Justitie ervan uit dat deze door sommige
rechters gevolgde benadering mogelijk is náást de (omslachtiger)
mogelijkheid om voor nakosten een afzonderlijke procedure te voeren (artikel
237, vierde lid, Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).Aanbeveling 19. Als de werkgever, uitkeringsinstantie
of bank beschikt over een elektronisch adres zal de deurwaarder met het oog
op kostenbesparing beslag onder derden elektronisch moeten betekenen. Neem
in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders een apart tarief
op voor elektronisch betekenen.Met wetsvoorstel 31 240 tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering en de Gerechtsdeurwaarderswet in verband met de bevoegdheid
van deurwaarders om informatie te vragen en elektronisch te betekenen in geval
van derdenbeslag (Kamerstukken II, 2007–2008, nrs. 1–7) is
voorgesteld om een regeling te treffen voor de mogelijkheid om langs elektronische
weg derdenbeslag te leggen. Naar verwachting zal het wetsvoorstel begin 2009
in werking treden. Voorzien wordt dat de kosten van derdenbeslag door deze
nieuwe wijze van betekening op termijn (nadat de kosten voor het opzetten
van het voor deze vorm van beslag benodigde systeem zijn terugverdiend) zullen
dalen. Met deze verlaging zal op dat moment rekening worden gehouden in het
Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders. Overigens wordt vooralsnog
niet voorzien in een wettelijke verplichting om derdenbeslag langs elektronische
weg te leggen: elektronisch derdenbeslag kan slechts worden gelegd bij derden
die zich tot medewerking daaraan hebben verbonden.Aanbevelingen op het beleidsterrein van het ministerie
van FinanciënAanbeveling 20. De 2-maandentermijn waarbinnen een individuele
betalingsregeling aangevraagd moet worden, moet verdwijnen. Het is altijd
ongewenst dat een burger minder te besteden overhoudt dan de beslagvrije voet.
Daarom moet het in elke fase van de invordering mogelijk zijn om alsnog een
draagkrachtmeting aan te vragen.Het proces van de Belastingdienst/Toeslagen is zó ingericht dat
in beginsel binnen een termijn van twee maanden, gerekend vanaf de ontvangst
van de terugvorderingsbeschikking, hetzij een standaardregeling is getroffen
hetzij de procedure om te komen tot een maatwerkregeling in gang is gezet.
Dat betekent echter niet dat na het verstrijken van de twee maandentermijn
geen maatwerkregeling meer mogelijk is. Op grond van het algemeen geldende
uitstelbeleid, zoals is opgenomen in de Leidraad Invordering, kan de maatwerkregeling
ook na het verstrijken van die termijn worden getroffen. De belanghebbende
zal daarvoor wel zelf het initiatief moeten nemen. Met andere woorden, hetgeen
wordt aanbevolen is reeds bestaand beleid. Overigens zal de Belastingdienst/Toeslagen
en de BelTel nogmaals worden geattendeerd op de mogelijkheid van schuldenaren
om na het verstrijken van de twee maandentermijn een maatwerkregeling te verzoeken.Aanbeveling 21. De Belastingdienst/Toeslagen dient aan
de individuele betalingsregeling ruime bekendheid te geven, zowel door vermelding
van deze mogelijkheid in de terugvorderingsbeschikking, als op de website
en in voorlichtingsbrochures. Bovendien moet de burger het aanvraagformulier
makkelijk kunnen verkrijgen, bijvoorbeeld door het te downloaden van de website.Zodra duidelijk werd dat niet iedere betrokkene op de hoogte was van het
feit dat voor een toeslagschuld ook een betalingsregeling op maat mogelijk
was, is direct actie ondernomen. In de brief waarmee de standaardbetalingsregeling
wordt aangeboden en die kort na de terugvorderingsbeschikking
wordt verzonden wordt thans uitdrukkelijk gewezen op de mogelijkheid een betalingsregeling
op basis van betalingscapaciteit te verzoeken.Op de website van de Belastingdienst wordt inmiddels ook verwezen naar
de betalingsregeling «op maat». Een aanvraagformulier voor een
uitstelregeling op maat is te downloaden, zij het van de site van de Belastingdienst
Heffingen.Naar aanleiding van de aanbeveling zal aan de maatwerkregeling op de website
van de BelastingdienstToeslagen meer aandacht worden gegeven dan thans het
geval is. Bezien zal ook worden of het mogelijk is om het aanvraagformulier
voor een betalingsregeling op maat rechtstreeks vanaf de website van de Belastingdienst
Toeslagen te downloaden.Overigens bewijst de praktijk dat de termijnbedragen van de standaardregeling
van dien aard zijn dat het nakomen van zo’n regeling in verreweg de
meeste gevallen past binnen het budget van belanghebbenden.Aanbeveling 22. Zorg er voor dat de schuldeiser bij beslag
op de huurtoeslag, zorgtoeslag of kinderopvangtoeslag het geïnde bedrag
alleen kan aanwenden voor de lopende betalingsverplichting en niet voor oude
schulden.Het leggen van derdenbeslag voor oude schulden is niet mogelijk. Dit volgt
zonder meer uit de AWIR. Een onder de Staat/Belastingdienst Toeslagen gelegd
beslag voor oude schulden door een verhuurder, zorgverzekeraar of een kinderopvanginstelling
zal dus geen doel treffen. De medewerkers van de Belastingdienst/Toeslagen
zullen (nogmaals) op vorenbedoelde regel worden geattendeerd.Aanbeveling 23. Zorg ervoor dat een AWIR-vordering die
tijdens een lopende schuldregeling ontstaat deze niet kan doorkruisen. Uitgaande
van de 24-maands-betalingsregeling zou het redelijk zijn als de ontvanger:– aan personen die nog minimaal 24 maanden in
een schuldhulpverleningstraject zitten buiteninvorderingstelling verleent
voor de gehele AWIR-schuld. Van hen is immers duidelijk dat zij – naast
hun betalingen aan de betrokken schuldeisers – geen betalingscapaciteit
hebben.– aan personen van wie het schuldhulpverleningstraject
minder dan 24 maanden duurt, uitstel van betaling verleent voor de restantlooptijd
van dit traject. Voor het overige deel van deze 24 maanden moet de schuldenaar
zijn volledige betalingscapaciteit aanwenden voor de aflossing van de AWIR-schuld.
Na afloop van de 24 maanden verleent de ontvanger buiteninvorderingstelling
voor de restantschuld.De aanbeveling is niet geheel duidelijk. De LOSR zal zich op dit punt
nader beraden in samenspraak met de NVVK.Aanbeveling 24. Zorg er voor dat bij onvoldoende betalingscapaciteit
een betalingsregeling van maximaal 36 maanden mogelijk wordt.De aanbeveling leidt niet tot een verbetering van de situatie van belastingschuldigen
en wordt om die reden niet overgenomen.In de aanbeveling wordt namelijk voorgesteld een regeling van 36 maanden
toe te staan. Bij betalingsregelingen is uitgangspunt dat te allen tijde een
termijnbedrag moet worden betaald, gebaseerd op de betalingscapaciteit, tenzij
sprake is van uitzonderlijke situaties. Bij het bepalen van dit termijnbedrag
wordt de facto rekening gehouden met de beslagvrije voet. Dit betekent dat
of men nu in 12 maanden of 36 maanden een vordering betaalt, de hoogte
van het bedrag dat maandelijks moet worden voldaan hetzelfde
is. Als de aanbeveling zou worden gevolgd zou een belastingschuldige dus 36
maanden een termijn ter grootte van de betalingscapaciteit moeten voldoen.
Het huidige beleid «neemt genoegen» met termijnbetalingen ter
grootte van de betalingscapaciteit gedurende 12 maanden. Na 12 maanden wordt
de restantschuld kwijtgescholden of buiten invordering gesteld. Overneming
van de aanbeveling zou dan ook tot een aanmerkelijke verslechtering van de
positie van belastingschuldigen leiden, nog afgezien van het feit dat de kans
zeer groot is dat gedurende de 36 maanden weer nieuwe aanslagen ontstaan,
die ook weer door middel van een regeling moeten worden betaald, waardoor
belastingschuldigen in een uitzichtloze situatie terechtkomen.Overigens zal worden bezien of het invorderingsproces zo kan worden ingericht
dat in het geval een verzoek om uitstel moet worden afgewezen terwijl bij
de behandeling van dit verzoek is gebleken dat er geen of onvoldoende betalingscapaciteit
bestaat, de belastingschuldigeambtshalve wordt kwijtgescholden.Aanbeveling 25. Regel in de Leidraad Invordering 1990
dat de belastingdienst bij het verrekenen van de voorlopige teruggaaf:– rekening moet houden met de beslagvrije voet;– bij de belastingplichtige moet informeren naar
de hiervoor vereiste gegevens, en;– indien teveel is verrekend dit alsnog uitbetaalt
(vergelijk paragraaf 2.4).De uitvoering van deze aanbeveling is, gelet op het grote aantal verrekeningssituaties,
praktisch niet mogelijk is. Het opvolgen van de aanbeveling zou betekenen
dat een belangrijk en – ook voor belanghebbenden – eenvoudig incassomiddel
zou verdwijnen.Voor het besluit om het nu geldende beleid te continueren is van belang
dat de fiscale vordering een wettelijk recht op kwijtschelding kent en dat
ontvangsten in de vorm van voorlopige teruggaven op zichzelf niet aan kwijtschelding
in de weg staan. De rechtsbescherming van de beslagvrije voet dient dus in
voorkomend geval tot gelding te worden gebracht door middel van een kwijtscheldingsverzoek.
Het recht op kwijtschelding kan desnoods worden verwezenlijkt nadat de aanslag
is betaald of verrekend.Aanbeveling 26. De belastingdienst moet een coördinerende
taak krijgen om er voor te zorgen dat bij combinaties van verrekenen en beslaglegging
er niet teveel wordt ingehouden c.q. afgedragen.De coördinerende taak voor de Belastingdienst waarvan de aanbeveling
uitgaat kan in de praktijk niet worden waargemaakt. Gelet op het grote aantal
verrekeningen kan van de Belastingdienst niet worden gevergd, alvorens tot
verrekening over te gaan, te onderzoeken of een willekeurige derde wellicht
beslag op het loon van de belastingschuldige heeft gelegd. Dit zou het invorderingsproces
te zeer frustreren. Maar zelfs al zou de Belastingdienst actief «op
zoek gaan» of ten laste van belastingschuldige door derden wellicht
loonbeslag is gelegd, dan nog is het nog maar de vraag of de Belastingdienst
voor een willekeurige derde die beslag legt, zou moeten terugtreden.Wanneer een belastingschuldige van mening is dat hij zijn belastingschuld
niet kan betalen, dient hij om kwijtschelding te vragen. Bij de behandeling
van het kwijtscheldingsverzoek wordt rekening gehouden met alle relevante
financiële omstandigheden van belanghebbende en wordt ook naar een maatwerkoplossing
gestreefd.Aanbeveling 27. De belastingdienst moet bij beslag op
de Voorlopige Teruggaaf Heffingskortingen een controlerende taak krijgen.
Neem in het besluit «Derdebeslag onder de belastingdienst in verband
met voorlopige teruggaven inkomstenbelasting» een instructie op die
er voor moet zorgen dat de schuldenaar in dit soort situaties blijft beschikken
over een inkomen gelijk aan de beslagvrije voet.Het huidige beleid, waarin bij twijfel over de juiste wetstoepassing,
contact wordt opgenomen met de executerende deurwaarder is het maximum wat
de Belastingdienst op dit punt te bieden heeft.De controlerende taak voor de Belastingdienst waarvan deze aanbeveling
uit gaat, kan niet worden waargemaakt omdat de schuldenaar (de derde, dus
in casu de Belastingdienst) die wordt geconfronteerd met een derdenbeslag
ten laste van zijn schuldeiser, lijdelijk is. De deurwaarder die het beslag
legt is exclusief verantwoordelijk voor de juiste toepassing van de wet, waaronder
met name ook de regels over de beslagvrije voet. Het ligt in de rede in gesprekken
met gerechtsdeurwaarders hen te wijzen op de juiste toepassing van hantering
van de beslagvrije voet.Aanbeveling 28. Breng de omschrijving van het begrip «notoire
wanbetaler» van de Invorderingswet 1990 en de Leidraad Invordering 1990
met elkaar in overeenstemming. Neem in de wettekst bovendien nog de volgende
twee voorwaarden op:– Als de belastingschuldige nog geen kwijtschelding
of uitstel van betaling heeft aangevraagd, moet de ontvanger hem daartoe eerst
nog de gelegenheid geven.– Als de belastingschuldige een betalingsregeling
heeft voor de huur of hypotheekrente, premie zorgverzekering, energie en/of
water brengt de ontvanger het totaalbedrag van deze maandelijkse betalingen
in mindering op de betalingscapaciteit.De wet en de leidraad verschillen niet van elkaar wat betreft de omschrijving
van het begrip «notoire wanbetaler». Het begrip notoire wanbetaler
zoals omschreven in de leidraad is slechts een uitwerking van dat begrip uit
de Invorderingswet 1990. Om die reden zal de aanbeveling om de omschrijving
van het begrip «notoire wanbetaler» van de Invorderingswet 1990
en de Leidraad Invordering 1990 met elkaar in overeenstemming te brengen,
niet worden overgenomen.Ook de aanbeveling tot het opnemen van extra voorwaarden in de wet wordt
niet overgenomen. De regeling inzake de notoire wanbetaler is tot stand gekomen
na een zeer uitvoerige discussie met het parlement. Aangezien het hier betreft
een zeer ingrijpende maatregel is tijdens de parlementaire behandeling toegezegd
de regeling nauwgezet te monitoren en vervolgens te evalueren. Toegezegd wordt
dat de genoemde extra voorwaarden in de betreffende evaluatie zullen worden
betrokken.Overigens kan nu al worden gesteld dat opneming van de voorwaarde in de
wet dat «als de belastingschuldige nog geen kwijtschelding of uitstel
van betaling heeft aangevraagd, de ontvanger hem daartoe eerst nog de gelegenheid
moet geven», gelet op de parlementaire geschiedenis op de maatregel
van aantasting van de beslagvrije voet/beslagverboden, overbodig is. In art.
19, tweede lid, IW 1990 staat kortweg gezegd dat aantasting van de beslagvrije
voet/beslagverboden alleen plaats kan vinden als men niet
in aanmerking komt voor uitstel of kwijtschelding. Tijdens de plenaire
behandeling van de regeling is uitdrukkelijk door voormalig minister Zalm
en staatssecretaris De Jager gesteld dat ter voorkoming van de aantasting
van de beslagvrije voet/beslagverboden het niet nodig is dat belastingschuldigen
daadwerkelijk een verzoek indienen. Uitgangspunt is immers het «in aanmerking
komen». Gelet op het feit dat de maatregel in het individuele
proces zal plaatsvinden, weet de ontvanger – uit het invorderingsdossier
van belastingschuldige – op voorhand of een belastingschuldige al dan
niet voor uitstel of kwijtschelding in aanmerking komt.Met andere woorden:
het bewijs dat de betreffende maatregel terecht is toegepast, ligt geheel
bij de Belastingdienst.Aanbeveling 29. Beperk de bankvordering in omvang en frequentie
om het ontstaan van nieuwe schulden te voorkomen. Dit kan naar rato van de
hoogte van het inkomen, een gegeven dat bij de belastingdienst bekend is.
Bijvoorbeeld bij een minimum inkomen, maximaal één bankvordering
per jaar voor maximaal € 200,–. Neem voor gemeenten en waterschappen
een maximum op, ongeacht de hoogte van het inkomen, omdat het inkomen bij
hen niet bekend zal zijn.De bankvordering zal worden ingezet voor de invordering van kleine belastingbedragen.
Nadere regels zullen worden opgenomen in een nog vast te stellen ministeriële
regeling die ook verbindend is voor gemeenten en waterschappen. De gedachte
om de bankvordering naar rato van het inkomen in hoogte te beperken tot 1
bankvordering per jaar is niet aan de orde.Mensen aan de onderkant van het loongebouw zullen in beginsel geen last
hebben van de bankvordering. Zij worden niet aangetast in hun bestaansminimum
omdat er een sociaal vangnet is in de vorm van de kwijtscheldingsregeling.
Het recht op kwijtschelding kan in voorkomend geval ook achteraf – nadat
de bankvordering heeft plaatsgevonden – geldend worden gemaakt. De belastingschuldige
kan door gebruik te maken van zijn kwijtscheldingsrecht voorkomen dat in het
geval hij niet dan met buitengewoon bezwaar kan betalen, betaling toch wordt
afgedwongen. Bezien zal worden of het noodzakelijk is in de communicatie met
belastingschuldigen uitdrukkelijk op de mogelijkheid van kwijtschelding te
wijzen en zo ja, hoe dat dan het beste kan geschieden.Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel waarbij de bankvordering
is geïntroduceerd is toegezegd nauw te monitoren hoe de bankvordering
in de praktijk uitvalt. Er wordt vanuit gegaan dat er geen nieuwe schulden
zullen ontstaan als gevolg van de bankvordering (roodstand op bankrekening).Aanbeveling 30. Zorg voor een monitoring van de wijze
waarop zowel de belastingdienst, als gemeenten en waterschappen de verlaging
van de beslagvrije voet en de bankvordering toepassen. Maak aan de hand van
onderzoek inzichtelijk welke neveneffecten gepaard gaan met deze maatregelen.De staatssecretaris van financiën heeft de Kamer toegezegd de regeling
van de beslagvrije voet en de bankvordering te monitoren en te evalueren.Uit de geplande monitoring zal naar verwachting een volledig beeld komen
van wat speelt in het kader van aantasting van de beslagvrije voet en de bankvordering.
Een aanvullende monitoring op gemeente- en/of waterschapsniveau is daarvoor
niet nodig. Waterschappen en gemeenten handelen in het algemeen namelijk naar
de rijks-Leidraad Invordering.Eind 2008 is een rapportage te verwachten van de regeling van de aantasting
van de beslagvrije voet/beslagverboden.De bankvordering is op dit moment nog niet ingevoerd. Verwacht wordt dat
dit eerst tegen juni 2009 zal geschieden.Aanbevelingen op het beleidsterrein van het ministerie
van Sociale Zaken en WerkgelegenheidAanbeveling 31 Zorg voor een heldere instructie aan de
sociale diensten over wanneer de langdurigheidtoeslag onder het beslag valt.
Aanbeveling 32 Regel een beslagverbod voor de langdurigheidtoeslag, op een
zelfde wijze als nu geldt voor bijzondere bijstand.Met ingang van 2009 wordt de langdurigheidstoeslag een bijzondere vorm
van categoriale bijzondere bijstand. Een wetsvoorstel hiertoe is op 29 april
bij de Tweede Kamer ingediend. Dit wetsvoorstel heeft onder andere tot gevolg
dat de langdurigheidstoeslag dan niet meer tot het inkomen wordt gerekend
en daarmee niet meer vatbaar is voor beslag, zoals het rapport van de Sociaal
Raadslieden ook aanbeveelt. Op grond van de huidige planning zal het wetsvoorstel
per 1 januari 2009 van kracht worden.Aanbeveling 33 Het ministerie SZW zou de gemeenten er
(nogmaals) op moeten wijzen dat zij verplicht zijn om zowel bij beslag als
verrekening rekening te houden met de beslagvrije voet. Aanbeveling 34 Gemeenten
mogen afzien van een individuele berekening van de beslagvrije voet indien
zij voor de verrekening een door het ministerie SZW vastgesteld standaardpercentage
hanteren, waarbij het vakantiegeld wel uitbetaald wordt. Hierbij moet wel
de verplichting blijven bestaan dat de gemeente op individueel verzoek de
beslagvrije voet vaststelt.Een van de oorzaken voor het niet correct berekenen van de beslagvrije
voet, is dat gemeenten de berekening ingewikkeld vinden. Om deze reden heb
ik het initiatief genomen om in samenwerking met betrokken organisaties, waaronder
de Sociaal Raadslieden, een digitale rekentool te ontwikkelen die de berekening
van de beslagvrije voet bij verrekening van te veel uitgekeerde bijstand vergemakkelijkt.
Nadat de rekentool is uitgetest zal deze naar verwachting in augustus (gratis)
aan gemeenten en andere organisaties beschikbaar worden gesteld. Als de rekentool
beschikbaar komt, worden de gemeenten via de Verzamelbrief hierop gewezen.
Ook breng ik in deze Verzamelbrief het belang onder hun aandacht van het correct
berekenen van de beslagvrije voet en het belang om bij verrekening hiermee
rekening te houden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24515-138.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl