Indonesië; Verslag algemeen overleg op 28 juni 2000 over de brief van minister Van Aartsen (BuZa) van 27 juni 2000 over de situatie op de Molukken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26049, nr. 30

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

30-08-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26049 nr. 30

28-08-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26049Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 049Indonesiënr. 30VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 augustus 2000De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 28 juni 2000 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken over de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 27 juni 2000 over de situatie op de Molukken.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Koenders (PvdA) herinnerde aan het
bezoek aan Ambon dat de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken ongeveer twee
maanden geleden aflegde. De veiligheidssituatie leidde ertoe dat de commissie
toen slechts 24 uur kon blijven. Vernielingen en angst beheersten de bevolking
en moslim- en christenwijken waren gescheiden door politieke twisten. Er leek
echter ook een vleugje hoop te zijn: er waren samenwerkingsprojec- ten tussen
vijandige kampen en er was sprake van opbouwwerkzaam- heden van christenen
en moslims. Er was zelfs een begin gemaakt met het Verenigde Natiesontwikkelingsprogramma.
Die hoop van toen is inmiddels echter volledig weggeslagen. Er wordt op Ambon
hevig gevochten, ondanks de noodmaatregelen die de Indonesische regering eindelijk
heeft genomen. Duizenden mensen zijn op de vlucht geslagen en Molukkers zijn
niet meer in staat zichzelf te beschermen. Anarchie beheerst het beeld. Er
is nauwelijks humanitaire hulp. De heer Koenders deelde dan ook de zorg en
angst van de Molukkers in Nederland over het lot van hun familie en vrienden
die op de Molukken verblijven, ongeacht religie of leeftijd.Nederland staat nu voor de moeilijke opgave om na te gaan op welke manier
het kan bijdragen aan het zo effectief en snel mogelijk stoppen van het geweld.
De vluchtelingen moeten worden geholpen en vervolgens moet begonnen worden
met de wederopbouw. Het ontwapenen van de strijders die de Molukken vernietigen
heeft echter de eerste prioriteit. Op de Molukken zijn wrok en haat opgespaard,
vindt bewapening van buitenaf plaats en strijden de oude en nieuwe krachten
van Indonesië met elkaar. Hiervan zijn de gewone mensen op de Molukken
het slachtoffer. Ingewikkeldheid mag echter nooit tot passiviteit mag leiden.
Er dient nauwkeurig bekeken te worden op welke manier Nederland, al dan niet
bilateraal, het meest effectief kan bijdragen aan het stoppen van het geweld en aan het verschaffen van nood- en wederopbouwhulp. De heer
Koenders drong in dit verband aan op een zeer actieve doch nauwkeurige stellingname
van de Nederlandse regering, waarbij haar historisch verleden, haar beperktheden,
maar vooral haar plichten en mogelijkheden in het oog gehouden worden. Uit
de brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 27 juni 2000 blijkt dat
Nederland zich inderdaad actief inzet voor de belangen van de Molukkers zowel
in directe relatie met de Indonesische regering, als in bilateraal kader met
de Europese Unie en de Verenigde Staten.De heer Koenders vond het essentieel om de Indonesische regering direct
effectief en productief onder druk te zetten om de mensenrechtenschendingen
te stoppen, omdat zij verantwoordelijk is voor de bescherming ervan. Op dit
moment kan alleen de Indonesische regering snel een einde maken aan de slachtingen.
De inmiddels door haar genomen maatregelen lijken weliswaar een stap in de
goede richting, maar eigenlijk had aan de Jihadstrijders veel eerder een halt
toegeroepen moeten worden. Daarnaast zullen de mariniers en de militaire brigade
van de politie versterkt moeten worden en zullen alle partijdige legereenheden
vervan- gen moeten worden. Bovendien is het essentieel dat de milities van
buitenaf daadwerkelijk ontwapend worden.De heer Koenders verzocht de regering dan ook om door te gaan met het
uitoefenen van productieve druk en benadrukte het belang van een activistische
benadering in de EU en de VN-veiligheidsraad, maar ook in relatie tot de Association
of Southeast Asian Nations (ASEAN). De broze macht in Indonesië maakt
het moeilijk om te bepalen op welke manier pressie het beste uitgeoefend kan
worden. Daarbij behoeft kritiek niet te worden ingeslikt, maar wel moet splitsing
van de Molukken voorkomen worden, aangezien dit anders Oost-Indonesië
verder zou destabiliseren. De Molukken zijn in die zin geen interne aangelegenheid.
Is de regering overigens bereid de humanitaire noodsituatie op de Molukken
aan de orde te stellen in de Veiligheidsraad?Het is belangrijk dat zo spoedig mogelijk een onafhankelijk internationaal
onderzoeksteam wordt geïnstalleerd dat zich op de Molukken concentreert
op waarheidsvinding, het registreren van de gebeurtenissen, het snel in kaart
brengen van de humanitaire noden en het adviseren over de wederopbouw.Er moet een eind worden gemaakt aan de straffeloosheid. Het democra- tiseringsproces
in Indonesië heeft ertoe geleid dat de Indonesische president de mogelijkheid
heeft om ad-hoctribunalen in te stellen. De heer Koenders verzocht de regering
om dit in internationaal kader te stimuleren. Indonesië kan hierdoor
mede voorkomen dat de VN zelf een tribunaal instelt, zoals in het geval van
Oost-Timor.Door Nederland moet, in relatie met andere Europese landen, druk worden
uitgeoefend om direct humanitaire hulp toe te laten. Duizenden vluchtelingen
ontberen nu steun, terwijl de hulporganisaties hen niet kunnen bereiken. De
heer Koenders verzocht de regering zich in te spannen voor de totstandkoming
van een noodplan in samenwerking met de EU en de VN. De fondsen voor noodhulp
en wederopbouw dienen in dat kader te worden uitgebreid. De minister voor
Ontwikkelingssamenwerking heeft daarover een brief aan de Kamer gestuurd,
maar de informatie daarin is mogelijk verouderd omdat voor de omvang van de
hulp en de wederopbouw in de toekomst meer geld nodig zal zijn.Het is vooral nu van belang dat in Indonesië de band tussen de burgeroverheid
en de militairen wordt versterkt met het oog op de democratisering van en
controle op het leger. Wat is de aard van de samenwerking die door de Nederlandse
regering in dit verband wordt voorgestaan, zodanig dat dit conflict preventief
werkt in plaats van conflictbevorderend?Juist waar de Molukse gemeenschap in Nederland het uitermate zwaar heeft
en wordt getroffen door gevoelens van machteloosheid, activisme en
wanhoop, is het van belang dat het kabinet en in het bijzonder de minister
van Buitenlandse Zaken intensief met haar in overleg blijft.De heer Hessing (VVD) sprak zijn afschuw uit
over de gewelddadigheden op de Molukken en betuigde zijn medeleven aan alle
betrokkenen. De Indonesische regering dient op zeer korte termijn de orde
en veiligheid te herstellen. Als zij een blijk van goed bestuur wil afgeven
en internationaal haar geloofwaardigheid op dit punt niet in diskrediet wil
brengen, dan moet zij nu krachtdadig optreden. Er zijn weliswaar allerlei
subversieve krachten in Indonesië aan het werk die het bewind van de
regering-Wahid proberen te ondermijnen, maar dat mag niet tot een lijdzame
houding van Nederland leiden. De druk op die regering moet juist maximaal
worden opgevoerd, zowel in internationaal als in bilateraal verband.Uit de brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 27 juni 2000
blijkt dat de Nederlandse regering zich de afgelopen weken zeer actief heeft
opgesteld. De heer Hessing moedigde de regering aan om op die manier door
te gaan. Het is van belang dat de Indonesische regering zich ook door Nederland
gesteund weet in haar goede intenties die zij heeft voor het Indonesische
volk en bij de hervormingen. Daarnaast moet maximaal humanitaire hulp worden
verleend om de nood te lenigen op met name de Molukken.Verder dient er nadrukkelijk aandacht te worden besteed aan de Nederlanders
van Molukse afkomst in Nederland, hetgeen primair de verantwoordelijkheid
is van minister Van Boxtel. Deze mensen maken op dit moment namelijk heel
moeilijke tijden door.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV) die ook namens
de fractie van het SGP sprak, gaf aan dat de gebeurtenissen op de Molukken
zich om twee redenen eigenlijk dichtbij huis afspelen. Op de eerste plaats
hebben leden van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken pas twee maanden
geleden het gebied bezocht, waardoor de beelden via televisie en kranten voor
hen een stuk indringender zijn. Op de tweede plaats bekijkt de politiek in
Nederland het probleem, voorzover mogelijk, door de ogen van de Molukse gemeenschap,
waardoor het enigszins een Nederlands probleem is. Gevoelens van onmacht komen
boven als men denkt aan de beperkte mogelijkheden die Nederland heeft om verbetering
in de situatie aldaar te brengen, maar dat laat onverlet dat de mogelijkheden
die er zijn, wel degelijk benut moeten worden. De heer Van Middelkoop sprak
in dit verband zijn waardering uit voor de aandacht die de minister van Buitenlandse
Zaken tot nu toe aan dit vraagstuk heeft gegeven. De minister heeft zich bilateraal
voor Indonesië ingespannen, in het kader van de EU en in gesprekken met
de Verenigde Staten. Is hij overigens bereid deze kwestie ook in de Veiligheidsraad
aan de orde te stellen? Voor de Molukse gemeenschap is het moeilijk verteerbaar
dat aan Oost-Timor zo veel aandacht is besteed, terwijl de aandacht voor de
Molukken internationaal vrij beperkt is.Het afgelopen jaar zijn er op de Molukken duizenden doden gevallen en
honderdduizenden zijn op de vlucht geslagen. Het lijkt alsof groepen Molukkers
door een demon zijn bevangen en de hand aan zichzelf slaan. Het is weliswaar
geen godsdienstoorlog, maar godsdienstige scheidslijnen zijn wel degelijk
geradicaliseerd. De heer Van Middelkoop was van mening dat deze situatie deels
wordt gemanipuleerd door de machtsstrijd in het leger.De bescherming van de vrijheid van godsdienst is niet zozeer in het geding,
als wel het recht op leven en eigendom. Als het probleem niet wordt geïsoleerd
en opgelost zal de positie van de christenen, een minderheid, in gevaar komen
in de republiek Indonesië. Een grote volksmassa zou, opgezweept door
Jihadstrijders, het probleem kunnen radicaliseren, waaraan de gehele republiek
ten onder zou kunnen gaan. Een belangrijke maatregel om dit te tegen te gaan,
is het uitroepen van de burgerlijke noodtoestand. Waar de verantwoordelijkheid
voor het oplossen van het vraagstuk in de eerste plaats bij de Indonesische
regering ligt, was de heer Van Middelkoop benieuwd van de minister te vernemen
of er inmiddels een gesprek heeft plaatsgevonden tussen de ambassadeurs van
de Europese Unie en de Indonesische autoriteiten. Verder vroeg hij naar aanleiding
van het recente gesprek tussen de minister en mevrouw Albright op welke manier
de Amerikanen druk willen uitoefenen, eventueel in samenwerking met Nederland.Een volgende vraag die rijst is waarom de Indonesische autoriteiten de
trainingskampen van de Jihadstrijders niet aanpakken. Het tegenhouden van
de boten is op zichzelf goed, maar het tolereren van de trainingskampen op
onder meer Java is onbegrijpelijk.Op dit moment zijn er geen echte argumenten voor verdergaande buitenlandse
interventie. Zodra de orde en rust echter enigszins zijn teruggekeerd, moet
er in elk geval bereidheid zijn om internationale waarnemers te sturen. De
heer van Middelkoop verzocht de Nederlandse regering om daarin een initiërende
rol te spelen. Een ongewapende internationale presentie zou de ogen van de
wereld kunnen vormen.Hoewel de door Nederland gesteunde projecten in het kader van hulpverlening
en professionalisering van het Indonesische leger op de lange termijn tot
stabiliteit kunnen leiden, zal die steun, wanneer blijkt dat er gegronde redenen
zijn die het vertrouwen in de Indonesische politiek-militaire top doen afnemen,
wel degelijk heroverwogen moeten worden.Naast de positieve inspanningen van minister Van Boxtel ten behoeve van
de Molukse gemeenschap in Nederland, is het van belang dat ook de minister
van Buitenlandse Zaken een gewillig en luisterend oor blijft houden voor leiders
van die gemeenschap. Een paar maanden geleden heeft laatstgenoemde toegezegd
dat de vreemdelingendienst en de visadienst in Nederland indien nodig soepel
zouden omgaan met verlengingen van visa voor Molukkers die in Nederland op
familiebezoek zijn. Zal die soepelheid inderdaad betracht worden, totdat de
situatie zodanig verandert dat betrokkenen zonder vrees terug kunnen keren?Mevrouw Vos (GroenLinks) sprak haar zorgen
uit over de afschuwelijke toestand op de Molukken. De laatste maanden is de
situatie enorm geëscaleerd en de Indonesische regering heeft onvoldoende
grip op het leger en op de politie om de situatie te beheersen. Bepaalde onderdelen
van het leger en de politie schijnen zelfs partij te kiezen voor één
van de strijdende groepen. Vanuit de internationale gemeenschap moet er forse
druk op de Indonesische regering worden uitgeoefend om orde op zaken te stellen
en bepaalde onderdelen van politie en leger te vervangen door betrouwbare
groepen. In die zin dient de Indonesische regering, weliswaar kritisch, gesteund
te worden.Bij de problemen op de Molukken speelt het opstoken van buitenaf een grote
rol. In dit verband vroeg mevrouw Vos om de reactie van de minister op een
onderzoek, dat eind april door de mensenrechtenorganisatie Kontras werd gepubliceerd,
waaruit blijkt dat de eerste fase van het geweld zowel op de Molukken als
elders in Indonesië georganiseerd is van buitenaf. Er lijkt een vast
patroon te bestaan: acties worden van buitenaf uitgevoerd, waarop wraakacties
volgen. Bij deze acties spelen vaak leden van het voormalige Soehartobewind
een rol. Heeft de minister de Indonesische regering dit onderzoek reeds onder
de aandacht gebracht, opdat zij op basis van dat onderzoek maatregelen kan
nemen?Mevrouw Vos was verbaasd over de enigszins passieve houding die de Indonesische
regering tot nu toe inneemt ten aanzien van het conflict op de Molukken. President
Wahid bevindt zich weliswaar in een moeilijke positie waarin hij onder forse
druk staat, maar het was toch ook hem reeds bekend dat er Jihadstrijders op
grote schaal getraind werden en dat wapens en strijders getransporteerd werden
naar Ambon. De recente uitspraken van president Wahid dat orde op zaken moet
worden gesteld, dat grote delen van leger en politie vervangen
moeten worden en dat Jihadstrijders verwijderd zullen worden uit de Molukken,
dienen dan ook snel tot uitvoering te worden gebracht. Het afkondigen van
de burgerlijke noodtoestand mag niet worden omgezet in het afkondigen van
de militaire noodtoestand, zeker niet gelet op bepaalde legereenheden die
eigenlijk vervangen zouden moeten worden.INFID, een overkoepelende organisatie van Indonesische niet-gouverne-
mentele instellingen (NGO's), is van mening dat een Indonesische vredesmacht,
een nieuwe legermacht, naar de Molukken gestuurd moet worden en dat admiraal
Widodo, de opperbevelhebber, daarover het directe bevel zou moeten krijgen.
Op die manier zou het vertrouwen van de bevolking op de Molukken herwonnen
kunnen worden. Verder zou er volgens INFID bij de Indonesische regering op
aangedrongen moeten worden om internationale waarnemers en een internationaal
onderzoeksteam tot de Molukken toe te laten. Mevrouw Vos ondersteunde dit
pleidooi van harte en mede in dit licht verzocht zij de Nederlandse regering
om zich in te spannen voor agendering van de geweldsituatie op de Molukken
in de VN-veiligheidsraad.Zij was verder benieuwd naar de nadere uitkomsten van de gesprekken die
de Europese ambassadeurs onlangs in Jakarta hebben gevoerd met de Indonesische
regering. Is de Nederlandse regering bereid om zorgvuldig na te gaan langs
welke kanalen noodhulp plaats kan vinden? Uit het rapport van Kontras blijkt
namelijk dat niet alle noodhulp op een goede manier terechtkomt. Een aantal
partners zijn betrouwbaar, zoals het bisdom Ambon en Baileo Maluku, maar de
overheidsorganisatie Satorlak staat bekend als niet betrouwbaar en zou niet
gebruikt moeten worden voor het verlenen van noodhulp.De Nederlandse regering zou daarnaast steun moeten verlenen aan de bestaande
initiatieven tot verzoening op de Molukken. Er zijn namelijk ook plekken op
Ambon waar niet gevochten wordt en waar groepen zich verzoend hebben.De geplande door Nederland en Indonesië te houden defensieoefening
zou de democratische krachten kunnen versterken, maar zou ook tot een verdere
destabilisatie kunnen leiden. De regering dient dan ook uitermate zorgvuldig
af te wegen of onder de huidige omstandigheden een dergelijke oefening nog
wel plaats kan vinden.De heer Verhagen (CDA) toonde begrip voor
de gevoelens van de Molukse gemeenschap in Nederland. Uit berichten blijkt
dat groepen Indonesische militairen partij kiezen tegen de bevolking en dat
zij wapens hebben geleverd aan Jihadstrijders. Het betreft daarom geen interne
gelegenheid die Nederland niet aangaat. Indonesië moet, ook internationaal,
worden aangesproken op haar verantwoordelijkheden, omdat zij de orde moet
herstellen en handhaven. De militaire eenheden die partij kiezen in het conflict,
dienen vervangen te worden. De politie die poogt de bevolking te beschermen,
moet versterkt worden.De heer Verhagen kon instemmen met de wijze waarop de minister van Buitenlandse
Zaken en de minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleid, die terecht
regelmatig contacten onderhoudt met de Molukse gemeenschap in Nederland, tot
nu toe het conflict op de Molukken hebben benaderd. Het uitoefenen van druk
op de Indonesische autoriteiten kan overigens niet alleen in bilateraal verband
in het kader van de Europese Unie plaatsvinden. Is de minister bereid om deze
kwestie ook aan de orde te stellen in de Veiligheidsraad, met het oog op het
lenigen van de humanitaire nood en het eventueel aanstellen van waarnemers?Het militaire samenwerkingsproject van Nederland en Indonesië heeft
tot doel Indonesische militairen vertrouwd te maken met hun positie en functie
in het democratisch bestel. Op korte termijn zal dit weliswaar geen oplossing
bieden, maar op de lange termijn kan er wel door voorkomen worden dat militairen
partij kiezen in een situatie als deze. Wellicht verdient in dit
verband de samenwerking met de Amerikanen, waarvan de minister in zijn brief
van 27 juni 2000 melding maakt, nadere uitwerking.De hulporganisaties hebben hun werk noodgedwongen moeten staken. Met name
in de vluchtelingenkampen is hierdoor een gebrek aan voedsel, medicijnen et
cetera. De minister heeft op Kamervragen geantwoord dat bekeken zal worden
op welke wijze, via alternatieve kanalen, hulp ver- strekt kan worden. Ook
in Nederland zijn er tal van initiatieven, onder meer vanuit de Molukse gemeenschap,
om hulp te bieden. Welke kanalen heeft de minister inmiddels concreet ontdekt?
In ieder geval zal bij de Indonesische regering op het toelaten van die hulp
aangedrongen moeten worden.Waar duidelijk is dat de oplossing van het conflict op de Molukken niet
op korte termijn in zicht komt, zullen Molukkers die momenteel in Nederland
op familiebezoek zijn, niet gedwongen mogen worden terug te keren zolang zij
niet durven. De heer Verhagen verzocht de minister van Buitenlandse Zaken
dan ook om er bij zijn collega van Justitie op aan te dringen dat de verblijfsvergunning
van deze betrokkenen wordt verlengd.De heer Hoekema (D66) stelde dat Nederland
op historische gronden in grote mate betrokken is bij de problemen op de Molukken.
Hij prees de minister van Buitenlandse Zaken en de minister voor het Grote
Steden- en Integratiebeleid voor de daadkracht die zij tot nu toe aan de dag
hebben gelegd bij het conflict en moedigde ze aan om de contacten met de Molukse
gemeenschap in Nederland te blijven onderhouden.Door het ministerie van VWS is vorig jaar een aantal miljoenen guldens
voor Indonesië uitgetrokken en een paar maanden geleden is ongeveer 11
mln. door het ministerie van Buitenlandse Zaken toegezegd. Kan inmiddels aangegeven
worden hoe en wanneer die middelen worden besteed? Een aantal organisaties
had tot voor kort toegang tot de Molukken, zoals Artsen zonder grenzen, het
Worldfoodprogram en ICRC. Het is van belang dat zo snel mogelijk de condities
worden geschapen, ook in financiële zin, waardoor ze hun activiteiten
aldaar weer kunnen oppakken en de getroffenen op de Molukken geholpen kunnen
worden. De laatste berichten over de voedseldistributie waren redelijk goed,
maar dateren van 19 juni 2000. Wat is momenteel de stand van zaken rond de
voedselvoorziening en hoe is de situatie in de kampen?De milities, met name de Jihadstrijders, moeten worden ontwapend en de
trainingskampen moeten worden ontmanteld. Amnesty International heeft in een
persbericht aandacht gevraagd voor de risico's van het uitroepen van de civiele
noodtoestand, met name waar het mensenrechtenschen- dingen betreft. Vanuit
het Indonesisch parlement is naar voren gebracht dat het uitroepen van de
noodtoestand gezien moet worden als een handeling tot het opzij zetten van
de democratie. De heer Hoekema matigde zich hierover vooralsnog geen oordeel
aan, omdat hij van mening was dat de Indonesische autoriteiten zelf eerst
in de gelegenheid moet worden gesteld om effectief orde en rust op de Molukken
te herstellen. De laatste maanden is er evenwel sprake geweest van schen-
den van mensenrechten op grootschalige en systematische wijze. Daaraan moet
een einde komen. De verantwoordelijken, zowel lokale commandanten als hogere
gezagsdragers, mogen hun straf daarvoor niet ontlopen en dienen via in Indonesië
in te stellen tribunalen veroordeeld te worden. Het vervangen van bepaalde
commandanten van politie en leger zou eveneens een stap in de goede richting
kunnen zijn. Verder moeten ook partijdige eenheden vervangen worden door eenheden
aan wie geen smet van partijdigheid kleeft.Los van de internationale contacten met Indonesië die reeds hebben
plaatsgevonden, is het van belang dat de bilaterale druk van Nederland en
van de Europese Unie op Indonesië doorgaat, waarbij tevens met de Verenigde
Staten nauw contact zal moeten worden onderhouden. Ook de landen in de regio
hebben in dezen een belangrijke positie. In Azië ontbreekt
een organisatie zoals de OVSE in Europa, zodat de internationale discussie
over de Molukken in het kader van de VN-veiligheidsraad gevoerd moeten worden.
Hiertoe zijn twee rechtstitels, te weten de grootschalige en systematische
schending van mensenrechten en het risico van destabilisatie in de regio wanneer
het conflict op de Molukken uit de hand loopt.Een internationale presentie in Indonesië zal waarschijnlijk niet
de vorm van een vredesmacht kunnen aannemen, maar mogelijk wel de vorm van
een waarnemersgroep. Gerenommeerde organisaties, zoals Human Rights Watch,
zouden gevraagd kunnen worden om, zodra de situatie het toelaat, op te treden
als waarnemer namens de internationale gemeenschap. Ook kan gedacht worden
aan een meer intergouvernementele exercitie, zoals een missie uitgestuurd
door de Veiligheidsraad.Het antwoord van de ministerDe minister sprak namens de Nederlandse regering
zijn afschuw uit over hetgeen zich in de afgelopen tijd op de Molukken heeft
voltrokken. Zijn medeleven ging in het bijzonder uit naar de Molukse gemeenschap
in Nederland die via familieleden met het leed geconfronteerd wordt, wat tot
gevoelens van machteloosheid, onzekerheid en angst leidt. In dat verband onderstreepte
hij dat de Nederlandse regering zich zal blijven beijveren voor het continueren
en onderhouden van de contacten met deze ge- meenschap. De minister voor het
Grote Steden- en Integratiebeleid zal hierin het voortouw houden, hetgeen
echter onverlet laat dat ook de minister van Buitenlandse Zaken zich op dit
punt actief zal blijven opstel- len.Mede naar aanleiding van het gesprek dat laatstgenoemde op 26 juni jl.
met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken heeft gehad, kan geconcludeerd
worden dat de Indonesische regering stappen onderneemt om het geweld te beteugelen.
De civiele noodtoestand is afgekondigd, de avondklok is recentelijk verscherpt,
de militaire commandant en de politiecommandant zijn vervangen, er worden
1400 militairen extra naar de Molukken gezonden en de aanwezige troepen zijn
gesommeerd om terug te keren naar hun barakken. Verder heeft de Indonesische
regering een marineblokkade ingesteld. Daarnaast heeft de Indonesische minister
van buitenlandse zaken Shihab toegezegd dat overgegaan zal worden tot confiscatie
van wapens.Het is voor de Nederlandse regering onbegrijpelijk dat de toestroom van
Jihadstrijders uit Java, Soerabaja en Sumatra heeft kunnen plaatsvinden. De
minister gaf aan zich hierover ook in bittere bewoordingen te hebben uitgelaten
tegenover zijn Indonesische ambtsgenoot en de procureur-generaal. Het argument
dat er niet ingegrepen behoefde te worden omdat de strijders geen wapens hadden,
gaat niet op omdat zij zich bij hun aankomst op de Molukken bewapenden door
politiebureaus en wapen- depots te overvallen. Inmiddels hebben de heer Shihab
en de procureur-generaal toegezegd dat er actie ondernomen zal worden tegen
de Jihadstrijders op de Molukken alsook tegen de onruststokers in andere delen
van Indonesië.De positie van de Indonesische regering is momenteel moeilijk en broos.
Zij poogt een transitieproces richting een pluriforme democratie in gang te
zetten, maar wordt daarbij op alle mogelijke manieren tegengewerkt en gedwarsboomd
door destructieve krachten, waarmee zij bij het nemen van maatregelen rekening
moet houden. De Nederlandse benadering is dat deze situatie evenwel niet tot
inertie of non-activiteit mag leiden. De activiteiten van de Indonesische
regering zijn momenteel weliswaar hoopgevend, maar de internationale gemeenschap,
inclusief Nederland, is van mening dat er meer nodig is.In het recente gesprek dat de minister met zijn Amerikaanse ambtgenoot
heeft gehad, is in het bijzonder de situatie in Indonesië als zodanig
aan de orde geweest. De problemen op de Molukken staan niet op
zich, maar vinden op alle delen van Indonesië plaats. Evenals Nederland
zijn de Verenigde Staten van mening dat het nodig is om maximale druk op de
Indonesische regering uit te oefenen, omdat zij een groot risico loopt als
zij onvoldoende reageert op de ontwikkelingen, met alle gevaar van dien voor
een terugkeer naar de dictatuur of een uiteenvallen van de Indonesische archipel.
Nederland zal er dus samen met de partners in de Europese Unie en de Verenigde
Staten bij Indonesië op aan blijven dringen om maatregelen te nemen en
verdergaande stappen te zetten.Het uitoefenen van druk in Aziatisch verband is eveneens aan de orde geweest
in het gesprek met mevrouw Albright. Binnenkort komt het Asian Regional Forum
bijeen, waarin het defensie-element aan de orde komt. Daarnaast zou ASEAN
in deze situatie een rol kunnen spelen, omdat juist Indonesië daarin
een leidende rol moet gaan vervullen in de komende jaren.De Indonesische regering heeft tot op heden nog geen afspraak gemaakt
voor een gesprek met de heads of mission van de Europese Unie. De minister
hoopte dit onderwerp nog vandaag aan de orde te stellen in een gesprek met
zijn Indonesische ambtsgenoot. De Indonesische regering heeft in een aantal
gevallen aan Nederland verzocht om voor haar te pleiten in het kader van de
Europese Unie. Nederland is daaraan in voorkomende gevallen tegemoetgekomen,
waardoor het in een bijzondere positie is gekomen met betrekking tot zijn
verzoek aan Indonesië om het gesprek aan te gaan met de EU.In de brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 27 juni komt tot
uitdrukking dat in de internationale gemeenschap het besef heerst dat vooraleerst
de Indonesische regering moet zorgdragen voor het herstel van orde en veiligheid.
In de broze situatie van dit moment moet voorkomen worden dat de internationale
gemeenschap een gebrek aan vertrouwen in de Indonesische regering uitstraalt.
Agendering van het vraagstuk inzake de Molukken in de VN-veiligheidsraad behoeft
consen- sus. Een aantal leden van de Veiligheidsraad meent dat, ongeacht het
onderwerp, de soevereiniteit van een land te allen tijde het hoogste goed
is. Deze stelling zou de bespreking van dit vraagstuk in de Veiligheidsraad
kunnen blokkeren. Nederland zal in New York de ogen en oren openhouden om
het juiste moment te bepalen om dit onderwerp, alsmede varianten daarop, aan
de orde te stellen. Desgevraagd stelde de minister dat acties ten aanzien
van verlichten van de humanitaire noodsituatie, het sturen van waarnemers
en de berechting van schenders van mensenrechten bevorderd zullen worden,
zonder echter valse hoop te willen wekken over hetgeen in dit verband mogelijk
is in het kader van de Veiligheidsraad. Voorop staat dat er een vorm van internationale
samenwerking in gang is gezet door de Verenigde Staten en de Europese Unie.
Ook de mogelijkheden in Aziatisch verband dienen wat dat betreft zorgvuldig
te worden verkend.Nu reeds kunnen activiteiten worden bepaald en geprepareerd, die uitgevoerd
worden als de orde en rust zijn teruggekeerd. Ambassadeur Van Walsum heeft
verkenningen gedaan naar het installeren van waarnemers. De Indonesische regering
heeft in het verleden waarnemersactiviteiten toegestaan. In Atjeh is voorheen
bijvoorbeeld een instituut van buiten toegelaten om een humanitaire pauze
en een wapenstilstand te bewerkstelligen, een gebeurtenis die in ieder geval
een glimmer van hoop biedt ten aanzien van de manier waarop de Indonesische
regering zich poogt op te stellen inzake de situatie op de Molukken.Het tot stand brengen van de hulpverlening zal in het overleg in Jakarta
met de EU als belangrijk punt aan de orde worden gesteld. Ook via het voorzitterschap
wordt de Indonesische regering op dit punt onder druk gezet. Het verbeteren
van met name de zeer slechte voedselvoorziening, zeker in Ambon-stad, staat
bilateraal en internationaal, ook bij de VN, hoog op de agenda. De minister wees er op dat in Oost-Timor een andere situatie gold dan
op de Molukken. De Verenigde Naties, Portugal en Indonesië waren toen
een proces overeengekomen dat tot de onafhankelijkheid van Oost-Timor moest
leiden.De precaire situatie op de Molukken is uiteraard van invloed op de Nederlandse
humanitaire hulpverlening. De stichting Vluchtelingen zal onmiddellijk haar
activiteiten aldaar voortzetten zodra de situatie dat toelaat. Op dit moment
bevinden zich nog twee medewerkers van Artsen zonder grenzen op Ambon. Nederland
heeft 10 mln. besteed en momenteel is er nog 3 mln. beschikbaar. De Nederlandse
regering zal in de komende tijd verdere humanitaire hulp verlenen wanneer
dat nodig is. In EU-kader en bilateraal wordt er bij de Indonesische regering
op aangedrongen om veilige corridors te creëren naar de bedreigde gebieden
en de vluchtelingenkampen, teneinde hulporganisaties in staat te stellen voedsel
en medicijnen te verstrekken.De minister antwoordde op vragen over niet gearriveerde UNDP-gelden dat
hij zijn collega voor Ontwikkelingssamenwerking hierover zal raadplegen. De
Kamer zal daarover vervolgens zo spoedig mogelijk schriftelijk worden geïnformeerd.Hoewel de minister er voorshands van uitging dat het rapport van de organisatie
Kontras bij het ministerie van Buitenlandse Zaken bekend is, gaf hij te kennen
zich ook hierover eerst met zijn collega voor Ontwikkelingssamenwerking te
willen verstaan, om vervolgens de Kamer dienaangaande schriftelijk te informeren.Het gezamenlijke defensieproject is voortgekomen uit het bezoek van president
Wahid aan Nederland en uit gesprekken tussen de ministers van Buitenlandse
Zaken van Nederland en Indonesië. Minister De Grave heeft recentelijk
nadere afspraken op dit punt gemaakt met zijn Indonesische collega. De steun
van de Nederlandse defensie is vooral gericht op de professionalisering en
democratisering van het Indonesische leger ofwel op de rol van strijdkrachten
in een democratie.Het Clingendaelsymposium kan beschouwd worden als een van de uitingen
in de afgelopen periode van het streven van Nederland om initiatieven tot
verzoening zoveel mogelijk te stimuleren.De minister gaf te kennen reeds contact te hebben opgenomen met zijn collega
van Justitie over het punt van de visaverlenging. Uiteraard mogen Molukkers
die tijdelijk in Nederland verblijven en nog niet terug durven, absoluut niet
de dupe worden van bureaucratie.Nadere gedachtewisselingDe heer Hoekema (D66) verzocht de minister
om nadere informatie over hetgeen in de Veiligheidsraad gaande is. Is het
haalbaar om de voorzitter van de Veiligheidsraad zorg te laten uitspreken
over de humanitaire noodsituatie in de Molukken en de Indonesische autoriteiten
op te roepen tot het herstellen van vrede en veiligheid? De heer Hoekema vond
verdergaande bemoeienis van de VN, zoals het sturen van waarnemers, inderdaad
nog niet aan de orde, maar de door hem eerder genoemde rechts- titels vormden
volgens hem in ieder geval een basis voor een discussie dienaangaande in de
Veiligheidsraad.De heer Koenders (PvdA) benadrukte het belang
van waarneming in Indonesië, van snelle humanitaire hulpverlening en
van berechting van mensenrechtenschendingen, ook ter voorkoming van nieuwe
mensen- rechtenschendingen. Hij verzocht de minister om de Kamer op deze punten
op de hoogte te houden.Mevrouw Vos (GroenLinks) begreep dat de Nederlandse
regering de Indonesische regering kritisch wil steunen, maar zij meende evenwel
dat gelet op de kritieke situatie op de Molukken maximale internationale druk noodzakelijk is. Zij vroeg nogmaals of de regering het eens was met
de stelling dat het afkondigen van de militaire noodtoestand absoluut ongewenst
is.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV) vroeg of
de Amerikaanse opvatting in dezen is dat er geen onderscheid behoeft te worden
gemaakt tussen de conflicthaarden in Indonesië. Hij stelde dat dit onderscheid
wel degelijk bestaat, gelet op de actualiteit en de omvang van de problemen.
Daarnaast spelen op de Molukken gedemoniseerde godsdienstige verhoudingen
een rol. Er is geen enkele garantie dat dit probleem tot de Moluk- ken beperkt
blijft, met alle rampzalige gevolgen van dien.De minister wees er op dat er geen maatregelen
genomen worden die de positie van de Indonesische regering in internationaal
verband destabiliseren. De Indonesische regering moet de ruimte krijgen om
zelf tot activiteiten over te gaan. Uiteraard zal de Kamer nauwkeurig op de
hoogte worden gehouden over de ontwikkelingen in Indonesië en in het
bijzonder op de Molukken.De minister meende dat uit het feit dat de civiele noodtoestand is uitgeroepen,
mag worden afgeleid dat de argumenten tegen het afkondigen van de militaire
noodtoestand bij de Indonesische regering wel degelijk bekend zijn.De visie van de Amerikaanse regering op de onderhavige kwestie verschilt
niet van die van de Nederlandse. In het gesprek met de Amerikaanse ambtgenoot
zijn echter niet alleen de Molukken aan de orde geweest maar is ook over de
totale situatie in Indonesië van gedachten gewisseld.Er is inderdaad sprake van destructieve krachten, aangezien niet anders
geconcludeerd kan worden dan dat de geloofsgemeenschappen niet puur handelen
uit overtuiging. Het is nu aan de Indonesische regering om daar concreet op
te reageren, ter voorkoming van chaotisering op de archipel en destabilisatie
in Azië.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (RPF/GPV), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen
(CDA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, M.B. Vos (GroenLinks), Marijnissen
(SP), Hessing (VVD), Hoekema (D66), Dijksma (PvdA), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Timmermans
(PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Remak (VVD), Van der Knaap (CDA), Karimi (GroenLinks),
Bussemaker (PvdA), Wilders (VVD).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Rouvoet (RPF/GPV), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA), Visser-van Doorn
(CDA), Eurlings (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Van Bommel (SP), Cherribi (VVD),
Scheltema-de Nie (D66), Gortzak (PvdA), De Haan (CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Feenstra (PvdA), Leers (CDA), Patijn (VVD),
Van den Akker (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Duivesteijn (PvdA), Balemans
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26049-30.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl