Mensenhandel; Verslag algemeen overleg van 18 november 2003 over onder meer Rapportages Nationaal Rapporteur Mensenhandel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28638, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-01-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28638 nr. 9

16-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28638Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 638Mensenhandelnr. 9VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 16 december 2003De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
18 november 2003 overleg gevoerd met minister Donner van Justitie en
minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken en Integratie over:– de eerste en de tweede rapportage Nationaal
Rapporteur Mensenhandel (Just 02-497 en Just 03-67);– de brief van de minister van Justitie van 15 oktober
2002 inzake het kabinetsstandpunt over de eerste rapportage van de Nationaal
Rapporteur Mensenhandel (28 638, nr. 1);– de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie over de B9-regeling voor slachtoffers van mensenhandel (28 638,
nr. 2).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Griffith (VVD) spreekt haar waardering
uit voor de manier waarop het bureau van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel
verslag doet. Zij herinnert eraan dat de werking van dit instituut na twee
jaar zou worden geëvalueerd. Is dit inmiddels gebeurd? Op welke manier
is het voortbestaan van dit bureau zeker gesteld? Wat zijn de eventuele plannen
van het bureau?De minister gaat met zijn brief van 15 oktober 2002 uitvoerig in op de
aanbevelingen van de NRM. Gelet op het feit dat deze brief meer dan een jaar
oud is, verdienen de toezeggingen wellicht een actualisering. Tijdens het
algemeen overleg over de opheffing van het bordeelverbod heeft de minister
een knelpuntennotitie toegezegd. Wil hij daarin aangeven welke toezeggingen
nog niet zijn gerealiseerd?Bij de bestrijding van mensenhandel is preventie en hulp aan slachtoffers
even belangrijk als de vervolging van verdachten. Daarom zal men bij de coördinatie
meer aspecten in aanmerking moeten nemen dan alleen knelpunten die zich bij
het politiewerk voordoen. Op welke wijze denkt de minister een integrale aanpak
van de bestrijding van de mensenhandel te kunnen realiseren?Een vorm van mensenhandel binnen de landsgrenzen is de werving door middel
van loverboys. Het aantal meisjes dat slachtoffer wordt van deze methode lijkt
toe te nemen. De NRM doet daarom de aanbeveling om de voorlichting
te intensiveren. Is die voorlichting inmiddels ingepast in de reguliere programma's
van basis- en middelbaar onderwijs? Is het mogelijk een landelijke campagne
te starten naar het voorbeeld van het Zwolse initiatief? Een punt van zorg
is het geringe aantal opvanghuizen voor minderjarige meisjes, waardoor niet
alle slachtoffers opgevangen kunnen worden. Is de minister voornemens het
aantal opvanghuizen te vergroten? In dit verband doet zich voor de jongens
die slachtoffer worden van seksueel misbruik een knelpunt voor. Voor hen bestaan
namelijk geen opvanghuizen. Wat denkt de minister voor deze groep te kunnen
doen?Hoewel de zogenaamde B9-regeling een effectief instrument kan zijn in
de strijd tegen de mensenhandel, blijkt zij in de praktijk niet altijd goed
te werken. De NRM geeft verschillende knelpunten aan. In plaats van die op
te lossen, gaat de minister een onderzoek verrichten. Gelet op het feit dat
al veel onderzoek is verricht en de knelpunten duidelijk zijn, verdient het
aanbeveling naar praktische oplossingen te zoeken en niet eerst weer onderzoek
te verrichten. Nieuw onderzoek zou ook ten onrechte het idee wekken dat de
B9-regeling niet toereikend is. Die voorziet juist in een goede procedure,
waarmee slachtoffers een passend traject en bescherming kunnen worden geboden.
Het verlenen van een permanente verblijfsvergunning aan slachtoffers van mensenhandel
biedt geen soelaas. Daarmee gaat men de mensenhandel niet tegen en beschermt
men evenmin familieleden in het thuisland.De hulpverlenings- en belangenorganisaties geven duidelijk aan dat een
centraal punt nodig is. Bij zo'n centraal bureau zou alle kennis en informatie
op het terrein van met name de jeugdprostitutie aanwezig moeten zijn. Welke
rol zou de minister van Justitie kunnen vervullen bij het instellen van een
dergelijk landelijk expertisecentrum?Mevrouw Arib (PvdA) ziet evenmin iets in een
nieuw onderzoek door het WODC. De NRM heeft met uitstekende rapportages aangetoond
wat er mis is met de hulp aan slachtoffers van vrouwenhandel. Nieuw onderzoek
betekent alleen maar tijd- en geldverspilling. De inspanningen kunnen beter
worden benut om slachtoffers van vrouwenhandel daadwerkelijk te helpen. Dat
het schort aan effectieve hulp, blijkt onder meer uit het feit dat slechts
5% van de vrouwen die slachtoffer zijn van mensenhandel aangifte doet. Blijkbaar
is de regeling waarvan de slachtoffers gebruik kunnen maken minder toegankelijk
dan de minister het doet voorkomen.Dit klemt des te meer daar voor een daadwerkelijke aanpak van de criminele
organisaties de slachtoffers zelf de belangrijkste getuigen vormen. De slachtoffers
zien echter meestal van aangifte af omdat zij daar weinig mee opschieten.
Uiteindelijk wacht hen namelijk uitzetting met het risico van bedreiging of
het gevaar onder fysieke druk opnieuw in de prostitutie te belanden. Juist
omdat de aanpak van de organiseerde mensenhandel valt of staat met de medewerking
van de slachtoffers zou men ruimhartiger moeten zijn met het verlenen van
een permanente verblijfsvergunning aan deze groep. Het feit dat zelfs advocaten
slachtoffers adviseren om niet een verzoek voor zo'n vergunning in te dienen,
toont de ernst van de situatie aan.Het zou de minister overigens sieren als zij zelf eens met slachtoffers
sprak die gebruik hebben willen maken van de B9-regeling. In een ontmoeting
met leden van de Tweede Kamer hebben slachtoffers duidelijk gemaakt dat een
beroep op de B9-regeling uitmondt in een standaardreactie van de IND. Daarom
klopt de bewering in de brief van de minister dat vrouwen zelden verzoeken
doen voor een permanente verblijfsvergunning niet helemaal. De betrokkenen
willen namelijk wel een verzoek doen, maar ondervinden te veel tegenwerking.
Zij moeten bijvoorbeeld bewijzen dat zij het risico lopen van represailles
of dat hun familieleden bedreigd zullen worden. Dat is moeilijk aan te tonen. Een ander probleem in dit verband vormt de opvang. De huizen voor vrouwenopvang
kampen met een capaciteitstekort en zijn vaak niet in staat om getraumatiseerde
slachtoffers te helpen. Daarom zou er voor slachtoffers van mensenhandel een
gespecialiseerde opvang moeten komen. Daarnaast zou een telefonische hulplijn
kunnen worden ingesteld waar slachtoffers van vrouwenhandel anoniem aangifte
kunnen doen. Wat is de mening van de minister op beide punten?De sluiting van de tippelzone aan de Keileweg brengt met zich dat de controle
op een kwetsbare groep onmogelijk wordt. Wanneer zal de minister de Kamer
nader informeren over de gevolgen van deze sluiting? Wanneer wordt het onderzoek
afgerond dat door de politie wordt uitgevoerd in verband met de gebeurtenissen
in het Anne Frankplantsoen? Dat onderzoek betreft het feit dat de politie
al jaren zou hebben geweten dat minderjarige jongens werden misbruikt.Mevrouw Vos (GroenLinks) zegt eveneens tegen
een nieuw onderzoek door het WODC te zijn. De NRM geeft duidelijk aan wat
de knelpunten zijn bij de strijd tegen de mensenhandel en nu is het zaak dat
het kabinet die knelpunten oplost, te meer daar het zelf erkent dat de preventie,
voorlichting en hulpverlening tekortschieten. Het is in dit licht vreemd dat
een aantal maatschappelijke organisaties die van belang zijn voor de slachtoffers
worden wegbezuinigd. Huiskamerprojecten voor prostituees zullen niet worden
gerealiseerd. Een vakbond voor prostituees lijkt er ook niet te komen, terwijl
het Clara Wichmann Instituut geen subsidie meer zal krijgen. In aanmerking
moet worden genomen dat alleen al in het jaar 2000 zo'n 3500 mensen het slachtoffer
van mensenhandel zijn geworden. Kan het kabinet zelf een schatting geven van
het aantal slachtoffers en kan het aangeven op welke manier de preventie,
voorlichting en hulpverlening kan worden verbeterd? Welke concrete stappen
wil de minister nemen naar aanleiding van de aanbeveling van de NRM om de
aanpak van de mensenhandel tot een onderdeel van de bestrijding van de georganiseerde
criminaliteit te maken?Vooral de uitvoering van de B9-regeling vormt een knelpunt. Dit wordt
op indringende wijze geïllustreerd door de uitspraak van de heer Gerritsen,
hoofd van het prostitutie- en mensenhandelteam in Twente. Hij zegt dat de
regeling de slachtoffers van vrouwenhandel zo weinig perspectief op veiligheid
biedt, dat hij de mogelijkheid van aangifte vaak niet eens noemt. Juist de
geringe aangiftebereidheid is volgens de NRM een probleem. Perspectief op
meer bescherming zou hierin verandering kunnen brengen. Meer bescherming wordt
geboden met een permanente verblijfsvergunning. Die voorkomt dat vrouwen in
het thuisland opnieuw bedreigd worden. Wat wil de minister doen om de aangiftebereidheid
te vergroten?In dit licht is het verwerpelijk dat bij veegacties prostituees zonder
meer de grens over worden gezet zonder dat wordt nagegaan of zij het slachtoffer
zijn van mensenhandel. Het kabinet zou op zijn minst moeten onderzoeken welke
risico's vrouwen lopen bij terugkeer naar het land van herkomst. Zonder meer
vrouwen terugsturen is niet acceptabel.Mevrouw Vos vindt verder dat de verklaring die bij de politie over gedwongen
prostitutie wordt afgelegd, gezien moet worden als een aangifte in het kader
van de B9-regeling. Die verklaring moet automatisch worden doorgezonden aan
de IND. Houdt de IND zich niet aan de beslistermijn, dan mag gebruikmaking
van de B9-regeling niet worden afgewezen. Ook asielzoekers moeten in voorkomende
gevallen gebruik kunnen maken van de B9-regeling. Verder moet de procedure
die op grond daarvan gevolgd wordt, zo helder mogelijk zijn en voorzien worden
van schriftelijke verslaglegging. De bewijslast voor bedreigingen mag niet
meer bij het slachtoffer worden gelegd, maar is een taak van mensen die het
onderzoek uitvoeren. De heer De Wit (SP) sluit zich aan bij de
opmerking van voorgaande sprekers dat een nieuw onderzoek door het WODC niet
nodig is. Het is langzamerhand genoegzaam bekend dat de B9-regeling te veel
gebreken vertoont en dat niet alle slachtoffers van mensenhandel de gelegenheid
krijgen om aangifte te doen. Hierdoor schiet Nederland tekort bij de bestrijding
van de mensenhandel en bij het bieden van bescherming aan slachtoffers. De
slachtoffers zijn veelal vrouwen die gedwongen in de prostitutie werken. Zij
worden veelal beschouwd als illegale vreemdelingen en als zij met justitie
te maken krijgen, prevaleert uitvoering van de Vreemdelingenwet boven het
belang van opsporing en vervolging. Dit is gebleken bij de massale uitzettingen
in de afgelopen jaren. De snelheid van uitzetting was belangrijker dan de
zorgvuldige behandeling van de slachtoffers en het in aanmerking nemen van
hun verhalen. Vaak krijgen vrouwen niet eens de gelegenheid om die te vertellen.Ook wordt te weinig getracht om de aangiftebereidheid van vrouwen te verhogen
en om ze voldoende sociale en de juridische bijstand te verlenen. Daardoor
loont het voor de vrouwen niet om aangifte te doen. Als ze dat wel doen, worden
zij aan het eind van de strafprocedure alsnog het land uitgezet. Daarbij moet
men in aanmerking nemen dat de vrouwen in feite moeten getuigen tegen de maffia
die hen wel weet te vinden als ze naar het land van herkomst worden teruggestuurd.
Daarom is het beter om, zoals in België gebeurt, bij het succesvol verlopen
van een strafprocedure het slachtoffer in aanmerking te laten komen voor een
permanente verblijfsvergunning. Verloopt de procedure niet succesvol dan moet
er toch een ruimhartig beleid worden gevoerd ten aanzien van het toekennen
van een permanente verblijfsvergunning. Er kunnen immers allerlei oorzaken
zijn voor het niet-succesvol verlopen van een strafprocedure.Volgens het Clara Wichmann Instituut komen slachtoffers van mensenhandel
die een asielprocedure doorlopen en aangifte doen niet in aanmerking voor
de bescherming in het kader van de B9-regeling. Wat vinden de ministers hiervan?
Willen zij hierin verandering brengen? De minister wil de slachtoffers die
meewerken aan een procedure gelegenheid bieden tot het verrichten van arbeid
en het volgen van scholing. Is al duidelijk welke stappen nodig zijn om dit
in de praktijk mogelijk te maken?Er is een internationaal kaderbesluit met een aantal beschermende maatregelen
voor slachtoffers die meewerken aan een strafproces. Slachtoffers hebben bijvoorbeeld
recht op juridische bijstand. Is het mogelijk de slachtoffers tijdig informatie
te verstrekken over de mogelijkheid van rechtsbijstand, zodat zij weten wat
hun positie is? Is het mogelijk hiervoor een standaardprocedure te ontwerpen,
zodat de rechtsbijstand beter tot haar recht komt als slachtoffers in de opvang
terechtkomen?De heer De Wit meent voorts dat bij de vervolging van daders de Pluk-ze-wet
ruimer moeten worden toegepast, de internationale samenwerking op dit gebied
moet worden verbeterd en politie en justitie meer prioriteit dienen te geven
aan de opsporing. In de landen waar veel slachtoffers vandaan komen zou de
voorlichting moeten worden verbeterd, zodat men daar weet van welke vreselijke
praktijken men het slachtoffer kan worden.De heer Van Fessem (CDA) sluit zich aan bij
de opmerkingen van met name mevrouw Griffith over de knelpunten die zich blijkens
de heldere brief van de minister bij de uitvoering van de B9-regeling voordoen.
De mensenhandel dient echter vooral internationaal bestreden te worden. Daarom
wordt door de NRM terecht gewezen op het bestaan van het VN-protocol en het
Europees kaderbesluit inzake mensenhandel. Zijn er internationale ontwikkelingen
te melden nu het onderwerp ook in Europa hoog op de agenda staat?De NRM meldt dat veel verdachten en criminele groepen worden gekenmerkt
door geweld jegens slachtoffers, relaties van slachtoffers, hun familieleden
en concurrerende mensenhandelaars. Wat zijn de werkelijke gevaren
voor de mensen die aangifte doen en voor hun familie? Zijn concrete gevallen
van represailles bekend? Is hiernaar nader onderzoek gedaan of zal het WODC
dit doen? De minister heeft aangegeven dat onderzocht zou moeten worden op
welke manier de risico's van slachtoffers die terugkeren beter in beeld kunnen
worden gebracht en beperkt kunnen worden. Zijn inmiddels resultaten bekend
van de maatregelen die hij in dit verband noemt?Voorlichting in het land van herkomst is zeer belangrijk. De minister
heeft in reactie op het rapport van de NRM iets gezegd over de rol die Nederlandse
ambassades kunnen spelen. Belangrijk is het alert zijn bij visumaanvragen.
Kan de minister aangeven of zij hierover heeft gesproken met de ambtgenoot
van Buitenlandse Zaken. In het rapport van de Algemene Rekenkamer worden namelijk
kritische opmerkingen gemaakt over de Nederlandse visumverlening. Is voorlichtingsmateriaal
over mensenhandel voor de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordigingen beschikbaar?In Nederland zelf zullen allereerst politie en het openbaar ministerie
zijn betrokken bij de bestrijding van mensenhandel. Een goede controle en
handhaving op gemeentelijk niveau werkt preventief evenals de voorlichting
aan jongeren. Wat is het effect van het via de VNG onder de gemeenten verspreide
handboek? Via onderwijs wordt reeds voorlichting gegeven over loverboys. In
dit verband wordt gesproken over succesvolle methoden die in een aantal gemeenten
zijn ontwikkeld. Wat zijn de resultaten van die succesvolle methoden?Terecht wordt de mensenhandel thans gezien als een onderdeel van de zware,
internationale criminaliteit. maar is de recherchecapaciteit hierop ingesteld?
De minister schetst in zijn brief de inbedding van de aanpak van mensenhandel
in de landelijke recherche. Is men inmiddels voldoende gespecialiseerd in
dit onderwerp? Bij de regionale politie zijn er problemen met de organisatie
van bordeelcontroles.Voor afschaffing van het bordeelverbod had de politie kennis van en toezicht
op de mensen in de bordelen. Thans is de gemeente verantwoordelijk voor het
toezicht, maar van goed geplande en georganiseerde controles is vaak geen
sprake. Is de minister met deze problematiek bekend? Wordt er via het financieel-strafrechtelijk
onderzoek succes geboekt? Stuit men bij de uitwisseling van informatie tussen
IND en politie op problemen in verband met de Wet bescherming persoonsgegevens?Het antwoord van de bewindsliedenMinister Donner bevestigt dat de rapporten
van de NRM belangrijke documenten zijn bij de strijd tegen mensenhandel. De
externe evaluatie van het bureau is nagenoeg afgerond. Vooralsnog kan het
zijn werk voortzetten. De eerstvolgende rapportage wordt begin volgend jaar
verwacht en bij de reactie daarop zal specifiek op de knelpunten bij de bestrijding
van de mensenhandel worden ingegaan.Mensenhandel behoort tot de zware vorm van georganiseerde criminaliteit
die vooral internationaal moet worden bestreden. Probleem is dat deze misdaad
zich kenmerkt door activiteiten in verborgen sectoren. Dat bemoeilijkt de
aanpak zeer. Daarom wordt gewerkt aan versterking van de structuur en de expertise
op het terrein van opsporing en vervolging. Die inspanningen zijn niet altijd
zichtbaar te maken, maar komen wel ten goede aan de strijd tegen de mensenhandel.
Op het terrein van de financiële recherche wordt bijvoorbeeld veel gedaan
om tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordelen te komen.De veronderstelling dat de opheffing van het bordeelverbod alle verwerpelijke
praktijken op dit terrein aan het licht zou brengen, blijkt niet juist te
zijn. Wel heeft zij een nieuwe impuls gegeven aan de opsporing en vervolging.
De problemen die zich voordoen in verband met de opheffing van het
bordeelverbod mogen evenwel niet verward worden met de strijd tegen de mensenhandel.
Toezicht op de bordelen is een bestuurlijke aangelegenheid geworden en een
kwestie van plaatselijke verordeningen. Het beleid ten aanzien van de tippelzones
is dus primair een verantwoordelijkheid van de gemeenten. Als op zo'n zone
sprake is van misbruik, is er ook een verantwoordelijkheid voor justitie,
maar de vraag of dat soort tippelzones er moeten blijven, blijft iets voor
de gemeenten. Bij de strijd tegen de mensenhandel zijn daarentegen allereerst
politie en justitie betrokken en zowel bij politie als bij justitie had en
heeft de strijd tegen mensenhandel prioriteit.Er vindt daarom regelmatig overleg plaats tussen contactpersonen die zich
bij de verschillende korpsen bezighouden met de strijd tegen mensenhandel.
Bij de politie zijn ook specifieke opleidingen ontwikkeld op het terrein van
de opsporing van betrokkenen bij mensenhandel en de bejegening van slachtoffers.
Binnen de politie is een systeem opgezet waarin zowel de gegevens van slachtoffers
als die van de daders worden geregistreerd. Een van de kenmerken is namelijk
de mobiliteit van de plegers. Op basis van de registratiesystemen kan elders
het onderzoek worden voortgezet. Verder wordt voor de rechercheonderzoeken
de deskundigheid van de vreemdelingendienst ingeschakeld. De samenwerking
binnen de EU is vooral van operationele aard.Bij de afzonderlijke parketten zijn er officieren van justitie die zich
bezighouden met de strijd tegen mensenhandel, terwijl er daarnaast hiervoor
een landelijke officier van justitie is. Met de nationale aansturing is de
situatie aanzienlijk verbeterd, terwijl tegelijk op de verschillende niveaus
aan onderzoeken wordt gewerkt. Door de nationale en bovenregionale recherche
wordt gewerkt aan een nationaal dreigingsbeeld van de zware, georganiseerde
criminaliteit en de relatie ervan met de mensenhandel. Door het OM zijn in
2000 199, in 2001 203 zaken en in 2002 271 zaken op het gebied van mensenhandel
in behandeling genomen. In 2003 is de lijn dalend. Nog niet duidelijk is of
dit een structurele of incidentele daling is. Tal van factoren maken dat de
aangifte van mensenhandel alleen niet voldoende kan zijn om nadere stappen
te nemen.Preventie is zeer belangrijk. De Rode Draad heeft daarom van de ministeries
van Justitie en van VWS subsidie gekregen voor het ontwikkelen van voorlichting
om met name meisjes te beschermen tegen het gevaar van de zogenaamde loverboys.
In het voorlichtingsmateriaal zal ook worden verwezen naar relevante organisaties
en instanties die prostituees en slachtoffers van mensenhandel kunnen helpen.
Ook op middelbare scholen wordt specifiek aandacht besteed aan de problematiek
van de loverboys. In 2001/2002 kon men financiële ondersteuning van Justitie
krijgen voor specifieke weerbaarheidscursussen. Van die mogelijkheid hebben
65 basisscholen gebruik gemaakt. In 2002 heeft Justitie opdracht gegeven tot
het ontwikkelen van vergelijkbare cursussen voor brugklassen in het voortgezet
onderwijs. Daarbij is een aantal lesmodules ontwikkeld. Ten slotte heeft het
Scharlaken Koord in Amsterdam al een aantal jaren een preventieproject. Voor
een algemene voorlichtingscampagne zou aanleiding zijn als Nederland een belangrijk
bronland was. De ambassades en consulaten kunnen een rol spelen bij de voorlichting
in de landen van herkomst van de slachtoffers. Afgelopen zomer is een memo
aan alle posten in de bronlanden uitgegaan waarin gewezen wordt op hun rol
bij de preventie. Met name voor de posten in Oost-Europa is voorlichtingsmateriaal
beschikbaar.De specifieke uitkering voor vrouwenopvang van het ministerie van volksgezondheid
wordt vanaf 2004 structureel opgehoogd met 1,2 mln euro oplopend
tot 4 mln in 2007. Dat extra geld wordt ingezet voor de uitbreiding van
de huidige capaciteit voor de vrouwenopvang. De gemeenten zullen extra financiële
ruimte krijgen voor de uitbreiding van de huidige opvangvoorziening. De nadruk
ligt daarbij op de landelijke opvangvoorzieningen voor vrouwen, met name voor
die vrouwen die een groot gevaar lopen, waaronder ook die welke
slachtoffer dreigen te worden van eerwraak en vrouwenhandel. Over mogelijke
specifieke opvang voor jongens zal de Kamer schriftelijk worden geïnformeerd.Het onderzoek naar de wenselijkheid van een landelijk expertisecentrum
voor met name jeugdprostitutie is onlangs afgerond. Dat onderzoek is in opdracht
van de vrouwenopvang Friesland uitgevoerd met het oog op de aanpak van jeugdprostitutie.
Thans wordt hierover overleg gevoerd met het platform jeugdprostitutie. Aangezien
recent onderzoek is verricht naar kinderprostitutie en prostitutie onder allochtone
jongeren, is er geen aanleiding om opnieuw hiernaar onderzoek te doen.Slachtoffers van mensenhandel willen meestal niet gebruik maken van de
specifieke beschermingsprogramma's vanwege de verandering van identiteit.
Voor de familieleden in het buitenland kan men evenmin beschermingsprogramma's
gebruiken. Uiteraard zal in de afzonderlijke gevallen naar passende bescherming
worden gezocht. Die bescherming zal echter per geval verschillen. Er is daarnaast
een telefoonlijn beschikbaar om anoniem aangifte te doen. De mogelijkheid
van deze telefoonlijn bleek in een behoefte te voorzien en wordt daarom gehandhaafd.
Het enkel en alleen anoniem bellen is echter niet voldoende om nadere stappen
te kunnen nemen. Om tot vervolging te kunnen overgaan is de betrokken persoon
nodig als getuige in het proces. De figuur van de anonieme getuige biedt dus
maar beperkte mogelijkheden.Minister Verdonk erkent dat de uitvoering
van de B9-regeling niet altijd effectief is geweest, maar dat wil niet zeggen
dat deze regeling niet voldoende mogelijkheden tot rechtsbescherming biedt.
Om te achterhalen wat de oorzaak is van onvoldoende gebruik van de B9-regeling
is een nader onderzoek door het WODC nodig. De rapportages van de NRM geven
namelijk wel aan wat de knelpunten zijn, maar niet duidelijk is waarom die
zich in veel gevallen voordoen. Dat onderzoek door het WODC zou op korte termijn
moeten worden verricht. Lukt dat niet, dan is het beter af te zien van dat
onderzoek en een overleg te organiseren met de betrokken instanties om op
die manier op korte termijn tot maatregelen te komen. Daarnaast zullen de
instanties die werkzaam zijn in de vreemdelingenketen gevraagd worden de verschillende
kwesties op de agenda te zetten met het verzoek tot een meer effectieve uitvoering
van de B9-regeling te komen.De minister zegt voorts te willen bezien hoe zij de mogelijkheid van het
doen van aangifte de slachtoffers beter kan duidelijk maken. De manier waarop
in het eerste contact met eventuele slachtoffers wordt omgegaan, is in dit
verband van groot belang. De politie zal evenwel altijd te maken hebben met
de beperkingen die de omstandigheden met zich brengen. Angst speelt bij het
doen van aangifte een grote rol vanwege de eventuele represailles. Dat verklaart
het thans nog relatief geringe aantal aangiftes. Een slachtoffer dat medewerking
wil verlenen aan de vervolging van de handelaar krijgt tijdelijk recht op
verblijf. Wil het slachtoffer niet direct aangifte doen, dan krijgt het maximaal
drie maanden bedenktijd.Bij de veegacties is vooral de Vreemdelingendienst betrokken. Niet alleen
voor de slachtoffers, maar ook voor de opsporing en vervolging van mensenhandelaren
is het van belang dat naast de Vreemdelingendienst de recherche wordt ingeschakeld.
Bij de actie in Amsterdam is overigens wel degelijk rekening gehouden met
de eventuele aanwezigheid van illegale prostituees. Een team van de centrale
recherche heeft bijstand verleend. Drie zaken gaven aanleiding tot nader onderzoek.
Eén zaak leidde tot de conclusie dat geen gebruik hoefde te worden
gemaakt van de B9-procedure. De overige gaven daartoe wel aanleiding. De minister
vindt in dit verband voorafgaand overleg in de lokale driehoek van belang
evenals het nadrukkelijk rekening houden met de mogelijke aanwezigheid van
slachtoffers van mensenhandel. Een uitgebreid onderzoek in het land van herkomst behoort niet tot de
mogelijkheden. Wel wordt gestreefd naar een zorgvuldige dossieropbouw tijdens
het proces. Daarbij kan ook worden nagegaan of er signalen zijn van bedreigingen.
Het slachtoffer krijgt dan veel meer tijd en veel meer mogelijkheden om zaken
aan de orde te stellen. Belangrijk is een goede koppeling tussen het strafproces
en het vreemdelingenproces.Indien er aanwijzingen zijn dat een asielzoeker slachtoffer is van mensenhandel,
wordt direct contact gezocht met het betreffende aanspreekpunt van de Vreemdelingendienst.
De Vreemdelingendienst stuurt een zedenrechercheur om de betrokkene in de
gelegenheid te stellen aangifte te doen. De vreemdelingendienst neemt tevens
contact op met het regionale IND-aanspreekpunt inzake mensenhandel.De staatssecretaris van SZW is voornemens om de AMvB bij de wet Arbeid
vreemdelingen aan te passen, zodat slachtoffers die aangifte hebben gedaan
scholing kunnen krijgen en arbeid kunnen verrichten. In de B9-regeling zal
daarover een passage worden opgenomen.Met het Belgische model wordt de rechtspositie van het slachtoffer gekoppeld
aan het succes van de vervolging. Dat directe verband is niet in het voordeel
van het slachtoffer. De verdediging van de verdachte kan wijzen op het belang
van het slachtoffer bij een veroordeling van de mogelijke dader. Daarmee wordt
de positie van het slachtoffer beschadigd en de afloop van de strafzaak onzeker.
Bovendien hangt eventuele bescherming van het slachtoffer samen met de aangifte
en niet met de veroordeling. Overigens is er in België geen humanitaire
toets als de strafzaak niet tot een veroordeling leidt.De IND en de politie stuiten bij het uitwisselen van gegevens niet op
problemen in het kader van de Wet bescherming persoonsgegevens. Beide instanties
gebruiken de gegevens namelijk bij de uitoefening van hun wettelijk opgedragen
taken.Er wordt geen voorlichting gegeven over mensenhandel bij het verlenen
van visa. De ambassades hebben wel de instructie om te letten op het gevaar
van mensenhandel. Er wordt bijvoorbeeld geen visum verleend als de aanvrager
niet in persoon verschijnt. Verder geven NGO's in de landen van herkomst informatie
over de risico's. Zij krijgen daarvoor subsidie via het La Strada-programma.
Momenteel wordt via het La Strada-programma en in samenwerking met De Rode
Draad gewerkt aan gerichte informatie over de prostitutiebranche in Nederland.Ten slotte zegt de minister zich nader te willen verdiepen in de situatie
van de strijd tegen de mensenhandel. Daartoe wil zij verschillende gesprekken
entameren. Zij zal bezien of een overleg met bijvoorbeeld het hoofd van het
mensenhandelteam in Twente mogelijk is. Daarnaast wil zij persoonlijk in contact
treden met een slachtoffer om zich ook langs die weg in de problematiek van
de praktijk te kunnen verdiepen.Nadere gedachtewisselingDe heer Van Fessem (CDA) wil graag dat de
mogelijkheden van uitbreiding van voorlichting in de landen van herkomst worden
onderzocht. Via het onderwijs, de NGO's en de maatschappelijke instanties
kan gewaarschuwd worden voor de risico's van het accepteren van banen in het
Westen door jonge meisjes.Mevrouw Griffith (VVD) zegt zeer verbaasd
te zijn vanwege het antwoord van de minister van Justitie waarmee hij zegt
in algemene zin geen bescherming te kunnen bieden aan vrouwen die bedreigd
worden. Het is juist de verantwoordelijkheid van de minister om die bescherming
wel te bieden. Als die niet wordt geboden, doen de slachtoffers immers voor
niets een beroep op justitie. Mevrouw Griffith herinnert in dit verband aan
het voorstel dat thans bij de Eerste Kamer aanhangig is en op grond waarvan
bescherming wordt geboden aan bedreigde getuigen. Afhankelijk
van het antwoord van de minister overweegt mevrouw Griffith bij de plenaire
behandeling een motie op dit punt in te dienen. Tot slot zegt zij het vreemd
te vinden dat de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie nog maar in
een gering aantal gevallen gebruik heeft gemaakt van haar discretionaire bevoegdheid.Mevrouw Arib (PvdA) vindt dat er een strijdigheid
zit in het antwoord van de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie.
Enerzijds erkent zij dat er knelpunten zijn en anderzijds meent zij dat de
B9-regeling voldoende mogelijkheden biedt. Beide is niet mogelijk. De signalen
uit het veld geven aan dat de B9-regeling aanscherping behoeft, zodat voortaan
bij veegacties rekening wordt gehouden met het feit dat vrouwen slachtoffer
kunnen zijn van mensenhandel. Bij de geringste twijfel moeten vrouwen de gelegenheid
krijgen om zich te bedenken en om aangifte te doen. Zal de minister de Kamer
informeren over het overleg met betrokkenen en eventueel met voorstellen komen?
Als de minister dat bij voorbaat uitsluit, heeft overleg met de betrokkenen
niet veel zin.Mevrouw Vos (GroenLinks) is zeer teleurgesteld
in het antwoord, omdat dat getuigt van een matige aanpak van een zeer ernstig
probleem: een zware schending van de mensenrechten. De NRM zegt dat er een
ruimhartiger overheidsbeleid moet komen bij het toekennen van de permanente
verblijfsvergunning. In plaats van actie te nemen, wil de minister overleg
plegen met betrokkenen. Daarmee is juist te lang gewacht. Vroegtijdige actie
had tot een voorstel aan de Kamer kunnen leiden en tot een effectiever beleid
tot bestrijding van mensenhandel. Bovendien onderbouwt de minister op geen
enkele manier haar bewering dat er voldoende rechtsbescherming voor de slachtoffers
is. Mensen in het veld geven juist aan dat die er niet is. Daarbij komt dat
de minister op grond van het VN-protocol bij het Verdrag van de Rechten van
de Mens verplicht is te werken aan de veiligheid van deze slachtoffers. Verder
brengt de regelgeving met zich, dat mogelijke risico's voor de slachtoffers
moeten worden onderzocht. Het is dus aan de minister om de bewijslast te leveren
dat een vrouw veilig kan terugkeren naar het land van herkomst. Nu gebeurt
het nog dat bij veegacties vrouwen worden teruggestuurd die mogelijk het slachtoffer
zijn van mensenhandel. Vanwege de terughoudendheid van beide ministers, overweegt
mevrouw Vos bij de plenaire behandeling op dit punt moties in te dienen.De heer De Wit (SP) is eveneens teleurgesteld
in het antwoord van de minister. Daarin ontbreekt elke vorm van bevlogenheid
om de mensonwaardige behandeling van vrouwen die het slachtoffer zijn geworden
van mensenhandel op de meest voor de hand liggende manier tegen te gaan. Die
meest voor de hand liggende manier is verruiming van de mogelijkheid voor
het verkrijgen van een permanente verblijfsvergunning. Een permanente verblijfsvergunning
die men in dit verband krijgt zal geen aanzuigende werking hebben, want geen
enkele vrouw wil zich lenen om als object van handel gebruikt te worden of
dergelijke vernederingen te ondergaan. Als de ambtenaren van de minister in
contact treden met de mensen in het veld, de politie en de slachtoffers zal
blijken dat geen diepteonderzoek nodig is.Minister Donner merkt op dat de gebeurtenissen
in het Anne Frankplantsoen en de berichten in de media over betrokkenheid
van ambtenaren voor het OM aanleiding zijn geweest om een onderzoek te verrichten.
Dit onderzoek richt zich echter op een andere vraagstelling dan het onderzoek
over de betrokkenheid van jongeren bij prostitutie. Aan de hand van de uitkomst
van het onderzoek door het OM naar aanleiding van de gebeurtenissen in het
Anne Frankplantsoen zal bepaald worden of nadere stappen moeten
worden genomen. Zo nodig wordt de Kamer geïnformeerd of de rechter ingeschakeld.De minister herhaalt dat de getuigenbeschermingsregeling vanwege alle
consequenties die dat heeft minder geschikt is voor slachtoffers van mensenhandel.
Het wetsvoorstel dat bij de Eerste Kamer aanhangig is gemaakt, betreft niet
de bescherming aan slachtoffers van mensenhandel. Dat voorstel bevat een regeling
voor afspraken met criminele getuigen. Natuurlijk moet de politie in die gevallen
waarin dat mogelijk is optreden tegen mensen die zich schuldig maken aan bedreigingen.
In het buitenland kan de Nederlandse regering geen bescherming bieden.Er is door de Stichting tegen vrouwenhandel in oktober jl. een workshop
gehouden over de vraag of een categorale opvang voor slachtoffers van vrouwenhandel
in Nederland gewenst zou zijn. Daarover liepen de meningen zeer uiteen. De
STV heeft toegezegd in 2004 een vervolg te geven aan die discussie.Minister Verdonk blijft bij haar standpunt
dat de B9-regeling voldoende mogelijkheden biedt om in voorkomende gevallen
adequaat op te treden en de situatie van mogelijke slachtoffers individueel
te beoordelen. Wanneer sprake is van een onevenredig nadeel voor het slachtoffer
kan de minister gebruik maken van haar discretionaire bevoegdheid. Dat impliceert
tevens dat de B9-regeling niet automatisch kan leiden tot een permanente verblijfsvergunning.
Het feit dat het nog niet nodig was gebruik te maken van de discretionaire
bevoegdheid, wil niet zeggen dat de problematiek niet haar aandacht heeft.
De minister zegt toe ook de komende tijd zich daarin te zullen verdiepen en
met mensen in het veld overleg te zullen plegen over de vraag hoe de regeling
effectiever kan worden ingezet, de coördinatie kan worden verbeterd en
de aandacht voor het slachtoffer kan worden vergroot. Het inschakelen van
het WODC kan evenwel nuttig zijn. Daarmee komt meer zicht op de knelpunten
en wordt de druk op de beschikbare capaciteit bij het ministerie verminderd.
Bovendien zijn op het ministerie niet alle gegevens voorhanden.De minister wijst er voorts op dat het slachtoffer feiten en omstandigheden
moet aangeven wil politie en justitie kunnen beoordelen of sprake is van risico's
voor represailles. Die eventuele feiten zullen natuurlijk worden onderzocht.
Zonder enige aanwijzing van de zijde van het slachtoffer kan men niet verwachten
dat de Nederlandse regering een ongestructureerd onderzoek start in het land
van herkomst. Uiteraard wordt in alle gevallen gebruik gemaakt van de informatie
bij Buitenlandse Zaken. Verder zal meer dan nu het geval is moeten worden
gelet op dossiervorming bij de behandeling van een klacht van het slachtoffer,
zodat op grond daarvan adequaat kan worden opgetreden.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Justitie,Van BemmelXNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Klaas de Vries (PvdA), Van Heemst
(PvdA), Vos (GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA), De Wit
(SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (VVD), Weekers (VVD), De
Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet
(PvdA), ondervoorzitter, Lazrak (SP), Wolfsen (PvdA), Tonkens (GroenLinks),
Jan de Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Nawijn (LPF), Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Griffith (VVD), Van
der Laan (D66) en Visser (VVD).Plv. leden: Van Hijum (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten
(PvdA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer (SP), Arib (PvdA), Karimi
(GroenLinks), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Varela (LPF), Joldersma (CDA), Hermans
(LPF), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Örgü (VVD), Lambrechts (D66)
en Rijpstra (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28638-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl