Vaststelling begroting Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2009; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31700-X, nr. 117

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31700-X nr. 117

08-06-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31700-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 109 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 700 XVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2009nr. 117VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 8 juni 2009De vaste commissie voor Defensie1 heeft op
20 mei 2009 overleg gevoerd met staatssecretaris De Vries van Defensie
over:– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 21 januari 2009 over Actieplan diversiteit Defensie 2009–2012
(31 700-X, nr. 80);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 20 januari 2009 over de Reservistennota 2009 (31 700-X, nr.
79);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 13 maart 2009 ter beantwoording van schriftelijke vragen van de
commissie over het actieplan diversiteit Defensie 2009–2012 (31 700-X,
nr. 95).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,Van BaalenDe griffier van de vaste commissie voor Defensie,De LangeVoorzitter: Van Velzen Griffier: LemaierAanwezig zijn zes leden der Kamer, te weten: Van Velzen, Knops, Eijsink,
Boekestijn, Poppe en Brinkmanen staatssecretaris De Vries, die vergezeld is van enkele ambtenaren van
zijn ministerie.De voorzitter: Hiermee open ik het algemeen
overleg over het Actieplan diversiteit Defensie.De heer Knops (CDA): Voorzitter. Louis van
Gaal had geen reservistenbeleid nodig om AZ kampioen te maken. Hij speelde
elke wedstrijd met de elf beste spelers en niet alle wedstrijden met dezelfde
spelers. Basis- en reservespelers wisselden elkaar af, maar vormden onmiskenbaar één
team. Zij droegen hetzelfde shirt, trainden samen en hadden hetzelfde doel.
Zij verschilden op slechts één punt van elkaar: het punt of
zij binnen dan wel buiten de krijtlijnen liepen. De heer Van Gaal deed slechts
een beroep op de reserves als hij capaciteit tekort kwam, als hij zijn tactiek
wilde wijzigen of als een van de reservespelers bijzondere kwaliteiten had
waardoor hij de voorkeur had boven een basisspeler. Clubeigenaar Scheringa
had behoorlijke, maar niet onuitputtelijke middelen om zijn doel – AZ
kampioen maken – te verwezenlijken. Ik wil de staatssecretaris niet
vergelijken met de heer Scheringa, maar vanuit budgettair oogpunt heeft de
staatssecretaris ook het afgelopen jaar weer voor circa 100 mln. aan onderuitputting
op de P-begroting gerealiseerd. Dat geld is bestemd voor personeel, maar dat
kon door het grote aantal vacatures niet worden besteed. Door het grote aantal
vacatures is defensie te vergelijken met een elftal met tien spelers. Iedereen
met een beetje verstand van voetbal weet dat de kans dat je dan kampioen wordt,
niet zo heel groot is. Je bent immers minder effectief. Je loopt soms achter
de feiten aan. De spelers raken eerder overbelast en de motivatie kan dalen.
Het voorbeeld geeft aan dat de wijze waarop je met je reserves omgaat feitelijk
integraal onderdeel moet uitmaken van je P-beleid. De reserve van vandaag
kan immers de basisspeler van morgen zijn en omgekeerd. Zowel beroeps als
reservist is onmisbaar voor het leveren van operationele gereedheid om kampioen
te kunnen worden.De reservistenbrief is een brief en volgens mij nog geen nota. Deze brief
vormt een kentering in het beleid van de afgelopen jaren. Dat is een positieve
opening en een compliment aan de staatssecretaris. Op een aantal punten is
het absoluut een aardige aanzet, maar je zou verwachten dat een organisatie
met zo veel vacatures wat meer uit de kast trekt om het probleem van de operationele
gereedheid op te lossen. Dat punt baart ons zorgen. Als je jaar in jaar uit
een onderuitputting van personeel realiseert die wordt gebruikt om kieren
en gaten in de begroting te dichten, maar die niet wordt ingezet waarvoor
zij is bedoeld, dan is dat een serieus probleem. Daar hebben wij het overigens
vaker over gehad en daar zullen wij het nog vaker over hebben.Wij praten al enige tijd over reservisten omdat het voor de defensieorganisatie
zo belangrijk is om op volle sterkte te kunnen functioneren. Er is weliswaar
vooruitgang op dat punt, maar het gaat allemaal wat langzaam. De «sense
of urgency» lijkt te ontbreken in de brief van 20 januari, al is
die wat gedateerd. De reservist is feitelijk een gekwalificeerde uitzendkracht
die een grote betrokkenheid heeft bij de organisatie, maar die bij voldoende
gekwalificeerde basisspelers niet hoeft te worden ingezet en dus ook niets
kost. Bij gebrek aan basisspelers moet hij echter wel worden ingezet. Dat
laatste gebeurt nog te weinig. Doordat er organisatorisch tussen de staande
defensieorganisatie en de reservisteneenheden relatief grote barrières
zitten, is er te weinig wisselwerking en worden beroeps en reservisten
nog te veel als verschillende categorieën beschouwd en benaderd, ook
al zijn reservisten juridisch gezien geen andere categorie meer na aanpassing
van de Militaire Ambtenarenwet 1931.Een aantal punten uit de brief vraagt om een reactie. Er zijn meer dan
7000 vacatures, maar dat cijfer verandert met de dag. Ik hoor graag hoe het
er nu mee staat. Waarom worden echter in die situatie maar 200 backfillfuncties
aangehouden? In een situatie waarin de vulling nijpend is – zie de nota
Werving en Behoud van de staatssecretaris zelf – zijn toch alle middelen
geoorloofd om zo snel mogelijk de vullingsgraad te laten stijgen? De staatssecretaris
heeft in dat kader wel recentelijk 1500 militaire functies voor burgers opengesteld.
Waarom mag een reservist maar 90 dagen per jaar oproepbaar zijn? Als er een
behoefte is aan meer capaciteit, dan is dat toch alleen maar een bureaucratische
belemmering?De flexpool die de staatssecretaris noemt in zijn brief, bestaat uit een
kaartenbak van 400 reservisten die alleen worden opgeroepen als daar behoefte
aan is. Hoe wordt hun betrokkenheid op peil gehouden? Hoe worden zij geoefend
gehouden? De operationele commando’s (OPCO’s) dienen deze personen
veilig in hun bestaande reservisteneenheden op te nemen, ook in hun jaarlijkse
oefenprogramma.In het verleden hebben wij meermalen aandacht gevraagd voor het employer
support. Wij hebben daar zelfs een motie over ingediend. De staatssecretaris
heeft aangegeven dat hij haar niet kan uitvoeren. Hij doet in deze brief een
aantal voorstellen over de wijze waarop hij het employer support wil versterken.
Daar zitten toch nog wat haken en ogen aan. Het employer support voor een
werkgever begint na drie maanden pas effectief te lopen. De staatssecretaris
gaat er in de brief van uit dat een werkgever in de eerste drie maanden niet
zal gaan inhuren en ook geen extra kosten heeft, terwijl dat in een aantal
gevallen wel het geval is. Ik heb daar ook een aantal praktijkvoorbeelden
van. Laat het nu net zo zijn dat de reservisten in principe in hun eigen modellen
niet langer dan drie maanden worden uitgezonden. Als je dat allemaal naast
elkaar zet, dan wordt het employer support niet materieel ingezet. Wij zouden
wat ruimhartiger moeten zijn voor werkgevers. Ik weet namelijk dat een aantal
werkgevers op dit moment aarzelt om mee te doen, zeker in deze economisch
lastige tijden, en om mensen af te staan waardoor zij vervolgens extra kosten
moeten maken om vervangers in te huren. Denk hierbij aan zaken die gewoon
doorlopen, zoals pensioenverplichtingen en contracten van leaseauto’s.Verder lijkt de facilitering van het employer support met een website
en een telefoonnummer wat mager. Zou het DienstenCentrum Human Resources (DC
HR) hierin geen rol kunnen vervullen? Het gaat immers niet alleen om vragen
van de werkgever, maar ook van de reservist. Hij is immers de meeste tijd
burger en moet zich met zijn vragen vaak wenden tot een helpdesk.De brief staat vol goede intenties, maar een en ander moet wat concreter
worden. Dit is een goede aanzet, maar ik wil graag dat de staatssecretaris
een andere tijdlijn hanteert dan in zijn brief. De resultaten van de genomen
maatregelen worden namelijk pas na twee jaar geëvalueerd. Dit moet echt
eerder. Zeker nu defensie serieus werk wil maken van het oplossen van het
vacatureprobleem, zouden reservisten een substantieel onderdeel van dat beleid
moeten uitmaken. Dat staat los van de conjunctuur, want juist wanneer het
beter lijkt te gaan met het werven van personeel, moet je inzetten op reservistenbeleid.Over convenanten tussen reservistenorganisaties en defensie is al vaak
gesproken, ook in algemene overleggen. Het oude convenant wordt keer op keer
verlengd. De staatssecretaris meldt in de brief dat er medio 2009 een nieuw
convenant is. Hoe staat het daarmee?Als er in Nederland wordt nagedacht over reservistenbeleid, is het ook
goed om eens over de schutting te kijken om te bezien hoe andere landendat doen. Landen zoals de Verenigde Staten, Australië en Canada
hebben al een lange traditie op het gebied van reservistenbeleid. Is de staatssecretaris
bereid om daarnaar te kijken in de verdere uitwerking van zijn plannen? Welke
maatregelen die andere landen hebben genomen, kunnen ook op Nederlandse leest
worden geschoeid zodat wij meer vruchten kunnen plukken van het reservistenbeleid?
Wij verzoeken de staatssecretaris om de vragen die vandaag al dan niet worden
beantwoord, inclusief vragen over een internationaal vergelijkend onderzoek,
te betrekken bij een rapportage die wij liefst nog voor de begroting van 2010
ontvangen, zodat wij de personeelszaken integraal bij de begroting kunnen
bespreken.Mevrouw Eijsink (PvdA): Voorzitter. Er ligt één
nota voor en één actieplan. Beide bestrijken een flink aantal
jaren. Ik sluit aan bij wat de heer Knops zei over de sense of urgency met
betrekking tot de Reservistennota 2009. Ook mijn fractie is van mening dat
het probleem iets te mager wordt aangepakt. Let wel, beide nota’s die
wij vandaag bespreken zijn ons toegezegd in november 2007; de nota over reservisten
in november 2007 en de andere nota in december 2007. Wij zijn bijna twee jaar
verder en het resultaat is erg mager. Het lijkt dus alsof defensie niet door
de leemlagen heen lijkt te komen, in de zin van actie. Ik ben het volstrekt
met collega Knops eens dat de Reservistennota een brief is of eigenlijk een
paragraaf die in de wervingsnota van oktober vorig jaar hoort. De belofte
of toezegging aan de Kamer was een update van 2005. Bij dezen vraag ik aan
de staatssecretaris om daarop te reageren. Er ligt namelijk een paginaatje
of negen zonder echte acties, al gaat het in feite niet om het aantal pagina’s
maar om de inhoud. De brief van 20 januari sluit nota bene af met de
zin: ergens in 2009 komen wij wel ergens. Dat kan gewoon niet. Het kan ook
niet dat wij op deze manier de staatssecretaris controleren op de invulling
van zijn beleid. Graag zie ik dus wat meer actie.Ik ga niet herhalen wat de heer Knops heeft gezegd over de Reservistennota,
maar aansluitend daarop heb ik een aantal aanvullingen. In januari 2007 was
er het symposium met het bedrijfsleven «Defensie Werkt». Ik vind
het verbazingwekkend dat in de brief van 20 januari niet eens een aantal
bedrijven is opgenomen. Er staat immers nogal een fikse zin in over maatschappelijke
betrokkenheid van bedrijven, maar er staat geen bedrijf genoemd. Ik zou wel
eens voorbeelden willen horen. Ik zou wel eens van de staatssecretaris willen
horen of bedrijven zoals Shell en ING bereid zijn om te leveren. Hoe zit het
dan in elkaar? Wat gaan wij doen inzake die employer support en de maatregelen
daaromtrent? Ik kan mij namelijk niet voorstellen dat wij twee jaar na dato
nog steeds niets zijn opgeschoten, want dat waren de grote voorbeelden. Ik
zou daar graag wat over horen.Voor de convenanten geldt hetzelfde. Ik denk dat velen van ons zo ongeveer
met dezelfde veteranen hebben gesproken en ook een beetje van de hoed en de
rand weten. Ik verneem graag van de staatssecretaris hoe dat er verder gaat
uitzien.In de brief van december 2007 wordt het actieplan Gender genoemd en gaat
het over diversiteit. Dat actieplan behelst een tijdlijn van 2009 tot 2012.
Ik heb het voorrecht gehad om dit beleid al zes jaar lang intensief te mogen
volgen. In die zin is de staatssecretaris een zij-instromer en ik degene die
hier, in bescheidenheid, iets van weet. De voormalige staatssecretaris zegde
in november 2007 toe de Kamer een vervolg te geven op het Actieplan Gender.
Vervolgens heeft de Kamer daarvan een herbevestiging van deze staatssecretaris
gekregen. Dan is het toch opmerkelijk dat de staatssecretaris nu toch ferm
antwoordt op de vraag of hij dat naar de Kamer wil sturen: nee, dat doe ik
niet. Ik zal de staatssecretaris helpen om te bezien of wij daar wat vooruitgang
in kunnen boeken. Voor mij ligt het actieplan Gender van 2006. Voorin staan
alle maatregelen genoemd per krijgsmachtdeel tot en met de Defensie Materieel
Organisatie (DMO) en het Commando DienstenCentra (CDC) tot en
met 2010 en zelfs tot 2012. Dat is niet onbelangrijk. Er staan een tijdlijn
en acties bij. Alles wat in de brief van 21 januari staat over training,
opleiding, hogere defensie vorming (HDV) en middelbare defensie vorming (MDV)
staat al in dit plan van 2006. Aanvulling daarop uit de brief is het persoonlijk
ontwikkelingsplan (POP). Die hadden zij toen nog niet. Ik erken meteen dat
dit een nieuwe maatregel is. Waarom wordt er in het actieplan van 21 januari
in feite gezegd: ja, wij doen veel aan opleiding; ja, wij doen veel aan training;
ja, wij gaan het allemaal doen? Er staan vier onderzoeken in en zo veel acties
in. Ik heb maar weer eens een lijstje gemaakt om voor mijzelf af te kunnen
vinken en te bezien waar wij naar toe gaan. Kwantitatief kan ik hier even
helemaal niets mee. Hoe gaat de staatssecretaris de komende jaren daadwerkelijk
inzicht geven in al zijn inspanningen? Enerzijds moet je immers inspanningen
doen. Anderzijds moet je nagaan of met de inspanningen het doel is bereikt,
dat de staatssecretaris mooi heeft geformuleerd. Ik wil dat kunnen controleren.
Ik geef de staatssecretaris opnieuw mijn eerdere vragen mee. Ik zie nergens
de instroom terug van vrouwen op de Koninklijke Militaire Academie (KMA),
het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM) en de Koninklijke Militaire
School (KMS). Ik zie nergens bij de aantallen onderofficieren waar de doorstroom
zit. Ik zie wel de staatjes en de streefcijfers van de staatssecretaris. Laat
ik ook een compliment geven aan de staatssecretaris, want hij doet zelf ook
echt veel aan de streefcijfers. Ik vind het fantastisch dat de staatssecretaris
is te vinden op de Libelleweek. Ik heb genoten van het interview in, jawel,
Linda. Ik wacht op andere bladen waar de staatssecretaris ook nog in verschijnt
met interviews, maar het gaat natuurlijk om wat voor ons kwantitatief is te
zien. Daarin zit een tekortkoming. Ik wil niet de komende twee jaar moeten
zeggen: ik heb hier acht jaar aan mogen werken, ik heb plan na plan en onderzoek
na onderzoek gezien, maar wij zijn niet opgeschoten. Mensen moeten afrekenbaar
zijn in functionerings- en beoordelingsgesprekken en wat er gebeurt, moet
werkelijk zichtbaar zijn. Als het dan niet gaat zoals het is bedacht en als
blijkt dat vrouwen binnen diverse onderdelen van defensie niet kunnen of willen
werken, dan willen wij weten wat de oorzaken daarvan zijn en wat al die inspanningen
hebben opgeleverd. Het gaat immers niet alleen om de personeelinspanningen,
want hier zitten miljoenen in. Dat staatje heb ik ook bij de hand. Die miljoenen
mogen niet worden verkwanseld. Daar gaan wij naar kijken.Centraal staat de cultuur binnen defensie. De staatssecretaris zegt zelf
dat een en ander nog niet goed tussen de oren zit. Dat vind ik nogal wat.
Het kan toch niet zo zijn dat er mensen in het bedrijf komen die zeggen: van
diversiteit vind ik zelf iets en ik vind dat niet horen bij mijn werk. Nee,
men komt in een organisatie die daar zelf een aantal randvoorwaarden voor
heeft. Daar horen mensen aan te voldoen, anders horen zij niet in die organisatie
thuis.Ik wil de staatssecretaris vragen eens na te denken over een expertisecentrum
voor gender en diversiteit. Ik heb het dan niet over groots opgezette expertisecentra,
maar een houvast, waar alle initiatieven op het gebied van gender en diversiteit
worden samengebald en waar onafhankelijk, met anderen van buitenaf naar wordt
gekeken. Dat verzoek had ik al aan de staatssecretaris gedaan. Ik krijg daar
graag een reactie op.Het is opmerkelijk dat in dit rapport bijna niets staat over de relatie
met roc’s. Als ik de CBS-cijfers erbij neem en kijk naar de verdeling
van allochtone en autochtone leerlingen in de roc’s, het middelbaar
beroepsonderwijs en de verschillende takken van sport, zoals de technische
opleidingsrichting et cetera, dan vind ik daar niets over terug in de nota.
Dat kan toch niet? Als dat de aanwas is voor de komende jaren, is het opmerkelijk
dat daar niets over instaat, dat in hokjes wordt gedacht en dat juist de roc’s
daarin niet worden betrokken. Ik krijg graag een reactie van de staatssecretaris
hierop. Mijn verzoek aan de staatssecretaris is duidelijk. Ik vraag
hem om binnen enkele maanden te komen met een bijgewerkt actieplan waarin
al deze punten staan in een tijdlijn met doelstellingen per krijgsmachtdeel.
De krijgsmachtdelen moeten met de billen bloot. Dan weet de staatssecretaris
immers ook wie hij in de beoordelingsgesprekken zou kunnen en moeten aanspreken.
De genderambassadeurs hebben hun plek al heel goed gevonden, zoals de staatssecretaris
ook al opmerkte. Het gaat echter om de onderofficieren. Zij horen een plek
te vinden in de organisatie en moeten doorstromen op diversiteit. Dan gaat
het vooral om de vrouwen, want de opvolger van generaal Van den Hoek moet
er binnenkort ook komen.De heer Boekestijn (VVD): Mevrouw de voorzitter.
Wij spreken vandaag onder meer over het reservistenbeleid. Het is van belang
om op te merken dat dit in landen als de Verenigde Staten, Canada en Australië
veel verder is ontwikkeld. In Nederland staat het nog een beetje in de kinderschoenen.
Dit is nog niet echt een Reservistennota, maar eerder een paragraaf bij het
personeelsthema werving en behoud, zoals al is gezegd door de voorgaande woordvoerders.
Na lezing hiervan blijven er dan ook vele vragen bestaan, die ik hier graag
wil stellen.De heer Poppe (SP): De heer Boekestijn noemde
Engeland en de Verenigde Staten als voorbeeld. Is de VVD ervoor dat wij, net
zoals in de Verenigde Staten, reservisten verplicht oproepen om oorlog te
voeren in Irak of waar dan ook in de wereld?De heer Boekestijn (VVD): Wij hebben hier
het beleid waarbij reservisten staffuncties kunnen hebben maar uitgesloten
zijn van gevechtshandelingen. Dat lijkt mij prima. Het gaat mij er echter
om dat het reservistenbeleid geheel geïntegreerd moet zijn met het beleid
voor het personeelstekort. Het moet in verhouding zijn. Alle arbeidsrechtelijke
en verzekeringstechnische aspecten moeten goed zijn geregeld. Daarin kunnen
wij nog een hele stap zetten. Overigens noemde ik de Verenigde Staten, Canada
en Australië, niet Engeland. Ik vind echter niet dat reservisten bij
gevechtshandelingen moeten zijn betrokken.De heer Poppe (SP): De Amerikaanse reservisten,
de National Guards, worden gewoon opgeroepen. Zij moeten komen. Bedoelt u
dat?De heer Boekestijn (VVD): Nee, dat moet altijd
op vrijwillige basis gebeuren. Ik denk dat daarin nog heel veel ruimte bestaat.
Wij zouden veel meer gebruik moeten maken van reservisten.Voorzitter. Voor de backfill heeft men nu 200 reservisten in gedachte.
Dat is niet erg ambitieus aangezien wij meer dan 7000 vacatures hebben. Het
is ook vrij bescheiden als je bedenkt dat er recentelijk 1500 militaire functies
voor burgers zijn opengesteld. Wat betekent 200 reservisten? Dat zijn natuurlijk
geen fte’tjes, want een reservist mag maar maximaal 90 dagen per jaar
werken. Bij 200 reservisten gaat het dus om nog veel minder dan dat, want
zij zijn er maar twee tot drie maanden, liefst drie maanden. Datzelfde geldt
dan voor de volgende rekensom: 900, plus 200 extra, min 700 die er al zijn,
is 400 extra. Dat is niet 400 manjaren, maar dat gaat slechts over twee tot
drie maanden. Dat is dus vrij bescheiden. Zouden wij dat niet moeten verhogen?De compensatie voor de werkgevers vinden wij te karig. Die geldt pas vanaf
drie maanden. In werkelijkheid is dat dus een dode letter, want men blijft
maar negentig dagen. In de eerste drie maanden hebben werkgevers echter een
probleem. De compensatie van €50 per dag, die de werkgever pas krijgt
na die periode, is curieus als men bedenkt dat veel reservisten wel €100
per uur kosten. Mensen die als reservist naar hun post toe gaan, alsook hun
werkgevers brengen hier dus echt offers voor. Ook het werk van de reservist
blijft liggen of het moet door tijdelijke werkkrachten worden
gedaan en zij bevinden zich vaak in hun leerfase, waardoor zij minder productief
zijn. Denk bijvoorbeeld aan een ingenieursbureau. Als een ingenieur met een
heel hoge productiviteit drie maanden weggaat, dan is het voor het ingenieursbureau
in alle omstandigheden niet zo gemakkelijk om hem te vervangen. Dan is die
employer-compensatie dus buitengewoon karig.Het uitzendpercentage gaat nu omhoog van 1,3% naar 2,5%.
Dat is goed, maar er is nu wel heel veel maatwerk nodig om goede mensen te
vinden. Het gaat om een periode van twee tot drie maanden. Om dit echt te
gaan doen, moet je een heel lange «notice time» hanteren, of lang
van tevoren kijken of je mensen kunt vinden. Is de staatssecretaris ervan
verzekerd dat het gaat lukken met dat maatwerk?Voorts maakt mijn fractie zich zorgen over de arbeidsrechtelijke en verzekeringstechnische
aspecten van de positie van de reservist bij de krijgsmacht. Regelingen en
premies van veel ondernemingen waar reservisten vandaan komen, houden geen
rekening met het uitzenden van medewerkers naar oorlogsgebieden. De hoogte
van de premie en de uitkering gaan daarom uit van veel geringere risico’s
en zijn daarom relatief laag. Ik weet wel dat reservisten vermoedelijk in
een defensieregeling komen als zij bijvoorbeeld naar Uruzgan gaan, maar is
de juridische positie werkelijk in alle opzichten afgedekt? Kan de staatssecretaris
daarop ingaan?Er spelen ook fiscale problemen. Sommige reservisten hebben zich enkele
maanden geleden bij mij gemeld. Er ontstaan bijna geestige problemen, bijvoorbeeld
met loonbelasting. Het is niet toegestaan dat een reservist vooraf aangifte
doet voor de loonbelasting en die vooraf betaalt. Een auto van de zaak valt
namelijk onder het regime van de loonbelasting. Verder is het heel moeilijk
om uitstel te krijgen van vennootschapsbelasting. Ook de inkomstenbelasting
en zelfs de gemeentelijke heffingen zijn lastig. Het is toch een beetje zuur
dat iemand die zich zo inzet voor het vaderland, fiscaal zo in de wielen wordt
gereden. Daar moeten wij iets aan doen.Mevrouw Eijsink (PvdA): Ik dacht van de heer
Boekestijn namens de VVD-fractie nog iets te mogen horen over de nota over
gender en diversiteit. Voorheen was dit onderwerp heel belangrijk voor de
VVD. Is dat niet meer van belang of lag het aan de spreektijd dat hij daarover
niets zei?De heer Boekestijn (VVD): Ik begrijp dat u
deze vraag stelt, want ik kan hem ongeveer elke drie maanden beantwoorden.
Wat de staatssecretaris van plan is op het gebied van gender, vind ik indrukwekkend.
Ik grijp deze kans ook maar om op één punt nog een vraag te
stellen. Ik begrijp dat men bij trainee-opleidingen van hoger opgeleiden gaat
streven naar 50% vrouwen. Mijn vrouw is zeer hoog opgeleid en heeft
ook een zeer «hoge» baan. Als ik de woorden «positieve discriminatie»
thuis bij de open haard laat vallen, dan gaat zij de gordijnen in, want zij
vindt dat zij altijd op basis van haar kwaliteiten ergens moet werken en niet
op basis van een quotaregeling. Bij deze quotaregeling heb ik dus wel zo mijn
bezwaren, mevrouw Eijsink. U had mij deze vraag beter niet kunnen stellen.Mevrouw Eijsink (PvdA): Het is in ieder geval
duidelijk dat bij de familie Boekestijn gordijnen hangen.De heer Boekestijn (VVD): Wij hebben ook een
open haard.Mevrouw Eijsink (PvdA): Voor de rest ben ik
inderdaad niets wijzer geworden.De heer Poppe (SP): Voorzitter. De laatste
informatie over het personeel stuurde de staatssecretaris naar het verkeerde
adres. Die ging gisteren namelijk niet naar de Kamer, maar naar De Telegraaf.
Het actieplan over diversiteit en de Reservistennota hebben alles
te maken met het binnenhalen en behouden van personeel. Zoals wij uit De Telegraaf
moeten vernemen, zegt de staatssecretaris daarover dat het storm loopt. De
kop luidt: Run op baan als militair. Er worden zelfs cijfers genoemd die ik
in brieven aan de Kamer meestal mis. Het aantal sollicitanten is gestegen
van 6608 naar 8695, waarvan 5251 bij de landmacht. Hoeveel van hen zijn echter
werkelijk in dienst gekomen? Hoeveel van de 7600 vacatures staan nog open?
Graag krijg ik daarover nu en hier de cijfers. Ik wil die niet in De Telegraaf
lezen. Vervolgens roept de staatssecretaris als ratterige spindoctor in De
Telegraaf: «De oppositie dacht dat door de kritiek op de missie in Uruzgan
mensen zich minder snel aanmelden voor de landmacht. Die stelling is nu gelogenstraft.»
Hij heeft het dus over de oppositie, waardoor ik mij lichtelijk voel aangesproken.
Dat is je reinste agitprop. Het was namelijk geen stelling van de oppositie,
maar in een onderzoek werd aangetoond dat de Uruzganmissie haar uitwerking
had op het aantal sollicitanten. Niet de in het artikel genoemde grootschalige
wervingscampagne, maar de oplopende jeugdwerkloosheid zou wel eens een reden
kunnen zijn van de lichte toeloop van sollicitanten. Is de staatssecretaris
bereid om te onderzoeken waar de run op een baan als militair plotseling vandaan
komt? Wat is daar de reden van? Graag krijg ik hierop een antwoord, nu en
hier, niet in De Telegraaf.De heer Boekestijn (VVD): Wat u allemaal naar
voren brengt, vind ik buitengewoon interessant, maar waarom maakt u zich er
eigenlijk zorgen over dat er nu ineens meer belangstelling is voor banen in
de krijgsmacht? Dat begrijp ik niet goed. Wij zijn defensiewoordvoerders.
Dat betekent dat wij de krijgsmacht een warm hart toedragen, denk ik. Wij
maken ons allemaal grote zorgen over het vacatureprobleem. Nu krijgen wij
opeens positief nieuws. Wat zijn uw zorgen?De heer Poppe (SP): Het is nog maar kort geleden
dat ik het daarover had, maar ik kan mij niet herinneren dat ik mijn bezorgdheid
heb uitgesproken. Ik heb een vraag gesteld, geen bezorgdheid uitgesproken.
De staatssecretaris zegt dat de toeloop komt van zijn wervingsactiviteiten.
Ik twijfel daaraan. Ik denk dat er wel eens een andere reden voor kan zijn
en daar heb ik een vraag over.De heer Brinkman (PVV): Ik ga niet zeggen
dat u bezorgd bent. U bent waarschijnlijk even blij als wij dat meer mensen
bij defensie willen werken. Door de vraag «waarom» te stellen,
geeft u daar echter wel een bepaalde lading aan. Waarom wilt u dat eigenlijk
weten? Ik zou zeggen: tel uw zegeningen en wees gewoon blij dat er heel veel
mensen bij defensie willen werken.De heer Poppe (SP): De staatssecretaris slaat
zichzelf op de borst door te zeggen dat de lichte toestroom het gevolg is
van zijn beleid. Daar twijfel ik aan. Ik wil dus gewoon vragen of het terecht
is dat de staatssecretaris zich op zijn eigen borst zit te rammen. Of is de
oorzaak misschien een andere? Komt de toestroom misschien voort uit toenemende,
ernstige, zeer treurige jeugdwerkloosheid? Als dat het geval is, moeten wij
er wel vraagtekens bij zetten. Dat ga ik natuurlijk pas doen als ik een antwoord
krijg.De heer Brinkman (PVV): De jeugdwerkloosheid
begint al bij zestien jaar. Vindt u dus dat zestienjarigen bij defensie mogen
komen werken?De heer Poppe (SP): Ik weet niet waar u dat
nou weer vandaan haalt. Nee, dat vind ik niet.De heer Brinkman (PVV): U praat over jeugdwerkloosheid,
dus mijn vraag lijkt mij heel logisch. De heer Poppe (SP): Ja, maar als je op je
achttiende of je eenentwintigste werkloos bent, dan is het nog steeds jeugdwerkloosheid.
Dat weet u toch? Volgens mij is het duidelijk wat ik bedoel, behalve voor
sommige collega’s.Voorzitter. De beantwoording van vragen over het Actieplan diversiteit
Defensie 2009–2012 roept weer nieuwe vragen op. In veel antwoorden wordt
aangegeven dat er ergens naar wordt gestreefd en dat een en ander wordt bijgestuurd
en voorzien van aandachtspunten. Voor dat soort kretologie kopen wij niets
in moeilijke tijden. Het gaat uiteindelijk namelijk om het resultaat en dat
is nog onduidelijk. Daar zijn wel veel dingen over gevraagd. Ik citeer: «De
voornaamste maatregelen zijn de training en opleiding van lijnmanagers en
P&O-medewerkers en de uitvoering van een communicatieplan gericht op cultuur-
en gedragsverandering. Defensie streeft zo naar een breder draagvlak voor
diversiteit...» Tjonge, jonge, jonge wat een fraaie regeltjes, maar
wat is het resultaat? Ik heb nog een citaat: «Tot op heden wordt diversiteit
nog onvoldoende gezien als een eigen verantwoordelijkheid. Het doel van de
interne communicatie is om aan alle geledingen van de organisatie op deze
eigen verantwoordelijkheid te wijzen en bewust te maken van het belang van
diversiteit (...). Een belangrijk aandachtspunt hierbij is het doorbreken
van de «machocultuur», voor zover daarvan (...) sprake is.»
Hier wordt het ontbreken van diversiteit – zeg: het verkrijgen van een
afspiegeling van de samenleving in de krijgsmacht – afgeschoven op alle
geledingen en probeert de staatssecretaris dus zijn handen in onschuld te
wassen. Welnu, als de verantwoordelijkheid van alle geledingen is, dan is
zij van niemand. Hoe is de in De Telegraaf genoemde «run op een baan
als militair» samengesteld? Hoeveel vrouwen en mensen van andere culturen
hebben zich gemeld? Met de huidige run op een baan als militair kunnen wij
de staatssecretaris afrekenen op zijn beleid inzake diversiteit en werving.
Daar wil ik graag nu en hier, en niet in De Telegraaf, antwoord op hebben.
Die vraag is namelijk van belang omdat er volgens de staatssecretaris eind
dit jaar meer duidelijkheid moet zijn over instroom van vrouwen. De komende
jaren moet het aantal mensen met een andere etnisch-culturele achtergrond
met een half procent stijgen. Mevrouw Eijsink stelde daar al vragen over,
dus daar sluit ik mij aan.De rest is een beetje schimmig gedoe in mooie volzinnen. Ik bedoel dat
er geen antwoord is gegeven op de vraag wat er is gebeurd met de resultaten
van eerdere onderzoeken naar de ervaringen met diversiteit binnen defensie.
In het antwoord wordt verwezen naar een gedragswetenschappelijk onderzoek,
maar er staat niets over wat er nu wordt gedaan met de resultaten uit de onderzoeken.
Wat gaat de staatssecretaris nu echt doen?Wanneer verschijnt het rapport Kleur bekennen II? In het Actieplan diversiteit
Defensie mis ik de gehandicapten, vooral de militairen die door uitoefening
van de dienst een handicap opliepen. Krijgen zij aangepast werk bij defensie
als zij dat willen? Het beleid is dat er 250 Wajong’ers, of jonggehandicapten,
in dienst worden genomen bij de rijksoverheid, maar worden er ook bij defensie
Wajong’ers aangenomen? Kan de staatssecretaris daar iets over zeggen?Dan kom ik op de externe intensieve trainingsmogelijkheden. Krijgt elke
kandidaat met een opwerkingstraject naar een herkeuring een personal trainer
aangewezen, waar in het land die kandidaat zich ook bevindt? Hoeveel trainers
gaat defensie hiervoor beschikbaar stellen of aanstellen? Waar haalt de staatssecretaris
die trainers vandaan? Is het de bedoeling dat deze trainers het hele land
doorreizen om mogelijke kandidaten bij te staan bij hun opwerkingstraject?
Wordt defensie een soort sportopleiding? Krijgen te iele mannen en vrouwen
een bodybuildingcursus? Dat zijn allemaal vragen waarop ik hier en nu een
antwoord wil en niet in De Telegraaf. Hoe denkt de staatssecretaris de instroom
van vrouwen in topfuncties te vergroten? Hoe denkt de staatssecretaris de
instroom van vrouwen bij de landmacht eindelijk boven de 3%
te krijgen de komende jaren? Hoe komt het dat de landmacht hierin überhaupt
achterblijft? Ook mevrouw Eijsink stelde hier vragen over, waar ik mij bij
aansluit.De Reservistennota. Reservist zijn, is een bijbaan die vooral is bedoeld
ter verdediging van het vaderland in bange tijden. Met de nieuwe invulling
van de term «reservist» krijgt deze er een hoop taken bij. Het
lijkt de bedoeling te zijn dat er een soort reservistenschaduwleger wordt
gecreëerd. De SP vraagt zich af wat de meerwaarde hiervan is en of hiermee
niet feitelijk wordt geprobeerd het probleem van de oplopende vacatures bij
defensie op te lossen. Parate militair en reservist zijn twee verschillende
zaken waarvan de scheidslijn nu vager wordt. Ik vraag mij dus af hoe het daarmee
zit.De staatssecretaris schrijft dat een andere en bredere inzet van reservisten
een oplossing kan bieden voor de gaten in het personeelsbestand. Hoe denkt
hij een en ander op dit punt te realiseren? Dat is namelijk niet duidelijk.
Met het idee van een zogenaamde «backfill» krijg ik een déjà
vu naar de tijd van dienstplichtigen en oud-militairen die na hun afzwaaien
automatisch reservist werden in het landsbelang. Dit gaat nu opnieuw gebeuren,
enkel met het verschil dat het nu op vrijwillige basis gebeurt. Grijpt de
staatssecretaris hiermee terug op de opgeschoonde lijst van enkele jaren geleden
toen het reservistenbestand werd teruggebracht naar de huidige 5600? Gaat
hij degenen die bij de opschoning zijn afgevallen, opnieuw aanschrijven? Komt
er een nieuwe sollicitatieronde? Kortom: hoe gaat hij dat doen?Reservisten worden ingezet op posities van uitgezonden militairen. Dan
gaat het om de zogenaamde backfill. Mag ik hieruit concluderen dat gewone
militairen dan hun rustperiode kwijt zijn na terugkomst van een missie en
dus vaker op missie zullen en kunnen worden gestuurd? Ik denk hierbij aan
de kritiek van de vakbonden toen het erover ging om burgerpersoneel als backfill
in te zetten. Graag krijg ik hierop hier en nu een antwoord en niet in De
Telegraaf.Wij moeten dus niet de richting op gaan van de National Guards en de situatie
in de Verenigde Staten, maar dat had ik al gezegd.Als een collega als reservist voor een tijd uit een bedrijf vertrekt,
zal dat vooral in het midden- en kleinbedrijf een groot probleem zijn omdat
dan de werkdruk voor het resterende personeel toeneemt. Terwijl de baas een
riante vergoeding krijgt, kan de rest van het personeel harder gaan werken.
Dat heeft een heel slechte maatschappelijke uitwerking. Heeft de staatssecretaris
daarover nagedacht en, zo ja, wat zijn de resultaten van zijn nadenken? Er
is een smak geld mee gemoeid. Het gaat om dure reservisten. Waar haalt de
staatssecretaris dat geld vandaan? Er staat dat men wat gaat schuiven in de
posten, maar ik wil weten ten koste van wat dat geld bij defensie wordt weggehaald.
Graag krijg ik op alle vragen hier en nu een antwoord en dus niet in De Telegraaf.De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Ik had
ook dat punt van De Telegraaf in mijn spreektekst staan. De reden daarvoor
heeft de vorige woordvoerder al duidelijk uitgelegd. Uiteraard heeft de economische
crisis alles te maken met de toeloop van sollicitanten bij defensie. Ik hoef
daar verder geen reden voor te weten; ik ben er alleen maar blij mee. Ik vind
het wel een enigszins gênante vertoning dat deze voormalige spindoctor,
de staatssecretaris, het kennelijk nodig vindt om dit te «spinnen»
bij De Telegraaf een dag voordat wij dit AO voeren. Het is niet de eerste
keer dat hij dit doet. Ik wil hem dan ook echt verzoeken om dat de volgende
keer niet meer te doen. Als hij de Kamer wat te vertellen heeft, dan moet
hij dat gewoon doen via een brief aan de Kamer. Dat is een staatssecretaris
waardig. Deze vertoning is dat niet.Wij bespreken vandaag een aantal belangrijke brieven. Die zijn ook belangrijk
voor ons. Ik wil terugkomen op een kleine passage in de brief van 21 januari
over het gender- en diversiteitsbeleid. Er wordt namelijk een
drietal belangwekkende punten genoemd. Hierin wordt echter expliciet het diversiteitsbeleid
genoemd en niet het genderbeleid. Ik neem aan dat dit een klein foutje is,
want het genderbeleid ondersteunt ook de operationele inzet, draagt ook bij
aan vulling en heeft ook een positieve invloed op de cultuur binnen defensie.
Die invloed is niet voldoende, in mijn beleving, maar daar kom ik straks op
terug.Ik heb een opmerking over de slechte taalbeheersing. De PVV is van mening
dat voor iedereen dezelfde regels voor keuring- en selectieprocedures moeten
gelden. Aan de ene kant vindt de staatssecretaris dat eigenlijk ook. Aan de
andere kant zegt hij dat slechte taalbeheersing of een ander waardepatroon
de uitkomst van een selectie niet mogen beïnvloeden. Wat bedoelt de staatssecretaris
hier concreet mee? Is taalbeheersing voor sommige mensen in deze maatschappij
iets minder belangrijk? Als dat zo is, dan vind ik dat zeer ernstig. Nog schrijnender
dan die slechte taalbeheersing is het andere waardepatroon, dat volgens de
staatssecretaris bij kandidaten met een andere etnisch-culturele achtergrond
invloed heeft op de resultaten. Ik stel het als volgt voor. Iemand komt kauwend
binnen met een petje op en weigert de selectiecommissie een hand te geven
omdat een van die personen een vrouw of een homo is. Op dat moment, met alle
respect, trap je zo iemand natuurlijk zo hard mogelijk de deur uit. Deze staatssecretaris
doet dat echter niet. Hij organiseert training en intervisie voor de selecteurs
om het begrip voor andere waardepatronen en daarmee hun vermogen tot objectieve
beoordeling te vergroten. Wat een onzin. Graag krijg ik hierop commentaar
van de staatssecretaris. De normering die plaatsvindt bij allochtonen moet
worden afgeschaft. Dat speelt namelijk ook een rol bij vrouwen en personeel
met een andere dan een heteroseksuele geaardheid. Mijn fractie ziet geen enkele
gegronde reden waarom dit anders zou moeten zijn voor allochtonen.Momenteel mogen militairen bij defensie de eed afleggen op Allah. Bij
de politie is dat ongewenst. Ik zou het goed vinden als het leger dat ook
zou afschaffen.In tegenstelling tot het bevorderen van participatie van etnisch-culturelen,
biculturelen, medelanders of hoe de staatssecretaris allochtonen in het algemeen
ook wil noemen, zijn wij een groot voorstander van het bevorderen van participatie
van vrouwen bij defensie.De heer Poppe (SP): Een eed afleggen met de
woorden «zo waarlijk helpe mij God almachtig» mag dus wel, maar
een eed afleggen op Allah, dat een ander woord voor God is, zou niet mogen?
Dat vind ik raar.De heer Brinkman (PVV): Het is mij al langer
duidelijk dat de SP het verschil niet meer ziet tussen een christelijke godsdienst
en de islam. Wij zien dat gelukkig wel, vandaar ook de peilingen.De heer Poppe (SP): Ik zie wel een verschil.
Natuurlijk zijn er vele verschillen. Zelfs binnen het christendom zijn er
vele verschillen, zoals er ook binnen andere geloven veel verschillen zijn
van uitleg. U gooit alles maar op één hoop als het om een bepaald
geloof gaat. Dat is natuurlijk een vervelende zaak voor al die mensen.De heer Brinkman (PVV): Wij discrimineren
niet; wij maken een verschil.De heer Poppe (SP): Als je het abrahamisme,
het Oude en het Nieuwe Testament beschouwt, dan zitten de islam en het christendom
erg dicht bij elkaar. Door de ene wordt het «Allah» genoemd. Dat
schijnt een soort Arabisch te zijn. Bij de ander heet het «God».
Het is echter wel dezelfde god, zo heb ik begrepen uit het Oude Testament.
Daarom stel ik die vraag. U legt de nadruk op een verschil dat er niet zo
erg is. Waarom mag het ene wel en het andere niet? Is dat geen discriminatie?
Van mij hoeft het overigens helemaal niet, hoor. Van mij moet
iedereen zelf zeggen wat hij wil en hoeft hij niet de hulp van een derde in
te roepen.De heer Brinkman (PVV): Daar ben ik het mee
eens. Zo zit ik er ook in. Allah staat echter voor de islam en de islam heeft
een aantal facetten waar de PVV problemen mee heeft. Dat hoef ik u niet uit
te leggen.De heer Poppe (SP): Hebt u de Bijbel wel eens
gelezen?De heer Brinkman (PVV): Jeetje. Ik heb de
Bijbel meerder malen gelezen, alleen hoor ik christenen niet joden, homo’s
en vrouwen uitschelden. Ik hoor islamieten dat wel doen.De heer Knops (CDA): U laat uw ware aard heel
duidelijk zien. U hebt het over gemeenschappelijke waarden, maar wie bent
u om te zeggen dat uw waarden dezelfde zijn dan de mijne? U laat heel duidelijk
de scheidslijn lopen langs de etniciteit, langs een moslimachtergrond. U zegt
aan de ene kant voor meer vrouwen en homo’s te zijn. Aan de andere kant
maakt u een heel duidelijk onderscheid voor personen met een andere geloofsachtergrond.
Kunt u dat eens verklaren en niet alleen maar met een opmerking als «kijk
maar naar de peilingen»? Dat geeft namelijk heel duidelijk aan hoe u
erin zit.De heer Brinkman (PVV): De verklaring daarvoor
geven wij bijna elke dag in dit huis. Het islamitische geloof staat voor een
aantal waarden waar wij niet voor staan. Dat is het verschil van inzicht over
homo’s, vrouwen of joden. Daar hebben wij grote problemen mee in het
land, maar daar heeft ook de PVV grote problemen mee. Dat zijn duidelijk andere
inzichten dan inzichten van personen die het christelijke geloof of helemaal
geen geloof aanhangen.De heer Knops (CDA): De wereld volgens de
PVV is heel simpel. Wie bent u echter om te zeggen dat onze waarden dezelfde
zouden zijn? En als onze waarden niet dezelfde zijn – en als ik u goed
beluister, dan is dat zo – zou dat dan betekenen dat een van ons niet
bij defensie zou mogen werken?De heer Brinkman (PVV): De waarden waar ik
het over heb, hebben wij zelfs in onze Grondwet verankerd, namelijk dat iedereen
gelijk is in deze wereld. Dat betekent dat ook homo’s en vrouwen gelijk
zijn. Bij sommige geloven, in dit geval het islamitische geloof, is dat niet
het geval. Met alle respect, wij vinden dat wij ons daartegen moeten keren.De heer Knops (CDA): Dat noemen wij discriminatie.De heer Brinkman (PVV): Zo mag u dat noemen.
Ik noem dat het aanduiden van verschil en verschil maken is geen discriminatie.De heer Boekestijn (VVD): In uw redenering
speelt de opvatting van moslims over homo’s en vrouwen een grote rol.
U bent waarschijnlijk net als ik van mening dat de positie van vrouwen in
het orthodoxe jodendom ook een heel bijzondere is. Eigenlijk zou u daarvoor
een soortgelijke redenering moeten hebben. Die hoor ik u echter niet uitspreken.
Dat is toch wel grappig. Mijn tweede opmerking is van een meer persoonlijke
aard. Wij hebben de troepen bezocht in Afghanistan en ik heb daarvoor in een
andere hoedanigheid ook de troepen in Irak bezocht. Ik was daarbij altijd
zeer onder de indruk van soldaten van moslimafkomst omdat het om te beginnen
uitstekende militairen zijn. Het zijn echter ook personen die bereid zijn
om te vechten voor de belangen van ons land en de veiligheid van anderen.
Zij vechten in de meeste gevallen tegen hun geloofsgenoten. Een grotere loyaliteit
kun je eigenlijk niet bedenken. Je moet je voorstellen dat je
bereid bent om tegen je geloofsgenoten te vechten voor je eigen land. Bent
u niet de mening toegedaan dat wij dat juist zouden moeten aanmoedigen? Deze
mensen zijn immers zeer waardig want zij begrijpen de islamitische cultuur
veel beter dan ons en functioneren uitstekend.De heer Brinkman (PVV): U hebt een hoop dingen
gezegd, maar in het eerste deel van uw interruptie heb ik geen vraag gehoord
doch alleen een opmerking waar ik het niet mee eens ben. In het tweede deel
hebt u wel een vraag gesteld. Wij hebben het over de islam en niet over individuele
islamieten. Het enige wat wij altijd hebben gezegd, is dat bij een dubbele
nationaliteit een schijn van dubbele loyaliteit zou kunnen ontstaan. Dat is
niet fictief. De VVD sluit haar ogen daarvoor. Dat begrijp ik; dat heeft zij
al jaren gedaan. Wij doen dat niet. Wij hebben daar problemen mee gehad. Wij
hebben problemen gehad met een actieve Marokkaanse overheid die binnen de
politieorganisatie in Nederland actief op zoek was naar bepaalde personen
om hen te werven voor de Marokkaanse overheid, waarbij zij de Marokkaanse
grondwet voorhield. Nogmaals: de VVD mag zijn ogen daarvoor sluiten, de PVV
doet dat niet.De heer Poppe (SP): U maakt er een religieus
zootje van, want wij weten allemaal dat er binnen religies allerlei grote
verschillen zijn. Overigens ben ik niet religieus. Die verschillen zien wij
in Nederland ook. Er zijn zelfs religieuze stromingen in Nederland die ook
zijn vertegenwoordigd in een politieke partij waarin vrouwen worden achtergesteld.
Daar hoor ik u overigens nooit over. Die partij heeft ook een typische eigen
uitleg van de Bijbel. Zo gebeurt het aan de andere kant, bij de andere geloven,
natuurlijk ook. U gooit alles op één hoop. Bent u bereid om
na te gaan wat er echt aan de hand is met de ontwikkelingen bij minderheden
in Nederland in plaats van hen allemaal aan de schandpaal te nagelen?De heer Brinkman (PVV): Het is fijn dat collega
Poppe deze vraag stelt, want het verschil zit hem namelijk in het volgende.
Wij hebben op straat geen last van mensen die een enigszins vreemde kijk hebben
op vrouwen binnen het christelijk geloof die wij ook allemaal kennen en die
zelfs in dit huis aanwezig zijn. Die personen benaderen vrouwen in Amsterdam
niet om naar hen te sissen, hen uit te schelden voor «hoer», te
betasten en ik weet niet wat allemaal.De heer Poppe (SP): Nou word ik boos, voorzitter.De heer Brinkman (PVV): U mag best boos worden,
maar ik maak netjes mijn verhaal af. Met die andere groep, waar wij het over
hebben, met personen die de islam aanhangen, hebben wij wel buitenproportioneel
veel problemen. Dat is precies het verschil. U mag dat discriminatie noemen.
Hoe u het noemt, zal mij verder een rotzorg zijn. Dat is het verschil waar
de PVV altijd van uitgaat. Dat is ook het verschil dat in de maatschappij
wordt gevoeld. Daarom voelt de maatschappij zich ook bij ons thuis.De voorzitter: Ik vraag u om uw betoog te
vervolgen.De heer Poppe (SP): Nee, nee, nee, ik ben
boos, want het gaat hier om de vraag of deze mensen in het leger mogen.De voorzitter: Er is maar één
persoon aan het woord en dat ben ik. Ik geef nu het woord aan de heer Brinkman.De heer Brinkman (PVV): Dank u wel, voorzitter. Wij zijn tegen het bevorderen van de komst van etnisch-culturelen, biculturelen
of medelanders, of hoe de staatssecretaris het ook wil noemen, maar wij zijn
voor de participatie van vrouwen bij defensie. De defensieorganisatie is een
enorm mannenbolwerk. Wat ons betreft zou een vrouwelijke touch daar meer dan
welkom zijn. Vooral de participatie van vrouwen binnen de top van defensie
is schandalig laag. In het diversiteitsplan gaat het voornamelijk over werving
en behoud van vrouwen, maar minder over doorstroming binnen de defensieorganisatie.
Er is een tweejarig traject voor hoger opgeleide vrouwen om de organisatie
te leren kennen, maar hoe staat het met dat percentage van 50 en de quota?
Ik ben vaak wars van quota, maar ik begrijp dat er ergens een grens moet worden
gesteld. De desbetreffende passage vind ik eerlijk gezegd echter een beetje
koeionerend richting vrouwen. Pas vanaf maart 2009 maken vrouwen deel uit
van de selectieadviescommissie. Ik vind dat schokkend. Was daar voor die tijd
dan geen sprake van? Van hoeveel selectiecommissies maken vrouwen deel uit?
Twee of drie? Om hoeveel vrouwen gaat het dan? Kunnen wij niet afspreken dat
in elke selectiecommissie een vrouw vertegenwoordigd is? Dat zou ik in ieder
geval graag willen. Kan de staatssecretaris dat in de toekomst garanderen?
Worden met vrouwen in de lagere regionen en in het middenkader zogenaamde
POP-gesprekken gehouden? Met hoeveel vrouwen gebeurt dat en wat zijn daar
de resultaten van?Dan nog iets over de 7600 vacatures. Die worden nooit vervuld met deze
plannen, ook niet omdat er eenvoudigweg niet genoeg opleidingsplaatsen zijn.
Hoeveel opleidingsplaatsen heeft defensie eigenlijk? Binnen hoeveel tijd zouden
wij die 7600 vacatures kunnen opvullen? Mijn fractie ziet mogelijkheden om
gebruik te maken van een ander fantastisch onderdeel van defensie, namelijk
het Korps Nationale Reserve (NATRES). Op welke manier vindt er overleg plaats
met dit korps om reservisten die dat willen versneld te laten overstappen
naar defensie? Ik weet dat daar een heel groot potentieel zit. Ook beroepspersoneel
dat afzwaait, kan bij de nationale reserve worden betrokken. Hoe doet de staatssecretaris
dat? Graag een reactie daarop.Wat vindt de staatssecretaris ervan om burgers die dat willen de mogelijkheid
te bieden een zogenaamd sabbatical year op te nemen bij defensie? Het zal
wel met mijn leeftijd te maken hebben, maar in mijn kring hoor ik dat heel
vaak. Ik zou graag een wervingsactie van defensie onder deze mensen willen
laten plaatsvinden. Hoe kijkt de staatssecretaris daar tegenaan? Ziet hij
mogelijkheden om dat te doen? Reservisten mogen niet vaker dan 90 dagen per
jaar worden ingezet bij defensie. Waarom is die grens van 90 dagen gesteld?
Wij moeten toch alleen maar blij zijn als mensen als reservisten willen werken?
Wat mij betreft mogen ze dat het gehele jaar doen. Als er geen redenen voor
deze grens zijn, dan zie ik graag dat die wordt opgeheven.Staatssecretaris De Vries: Voorzitter. Ik
dank de Kamer voor haar inbreng in eerste termijn. Ik ga eerst in op de opmerkingen
over de reservisten. Daarna kom ik bij het diversiteitsplan.Wat betreft het reservistenbeleid ben ik blij dat de Kamer er in grote
meerderheid op aandringt dat daar nog wel een tandje bij mag. Dat betekent
dat de Kamer ermee instemt dat wij komen tot een kentering op dit punt. Het
is inderdaad een omslag, te meer daar de afgelopen jaren feitelijk werd gesteld
dat het reservistendeel steeds minder in onze expeditionaire krijgsmacht paste
en daarom zou worden afgebouwd. Daarna zouden er alleen nog 1000 functioneel
specialisten zijn en 4600 personen met militaire taken. De reservisten zouden
meer bij de NATRES komen te zitten. Een en ander komt overigens voort uit
de kernvraag die de heer Poppe terecht stelt, namelijk of wij tot een beleidswijziging
op dit punt willen komen, in die zin dat wij reservisten willen gaan verplichten.
Ik ben het met de heer Poppe eens dat wij die kant niet op moeten. Wij blijven
bij het uitgangspunt dat is ingenomen toen werd begonnen met
het beroepsleger, de expeditionaire krijgsmacht, namelijk dat dat de voorwaarde
is om mensen te kunnen verplichten op uitzending te gaan. Los van de wijziging
in het reservistenbeleid blijft de vrijwilligheid centraal staan. Als gevolg
van conjunctuurverschillen is het nu mogelijk om te profiteren van de arbeidsmarkt.
Dat is namelijk wel degelijk een verklaring van de huidige toestroom. Met
de krapper wordende arbeidsmarkt in Nederland is het goed als defensie beziet
of er meer kan worden gedaan met de reservisten.Naast die 1000 en 4600 actieve reservisten is er nog een pool van 2000
personen die valt onder het niet indeelbaar bestand. Dat zijn mensen die steeds
hebben aangegeven dat ze graag reservist blijven, maar die nog niet op een
concrete functie zijn geplaatst. Soms wilden ze dat zelf niet, omdat het niet
te combineren was met hun normale werkzaamheden. Die pool van 2000 mensen
willen wij gaan benutten. Wij gaan bezien of wij daar mensen uit kunnen halen
die deel willen gaan uitmaken van de flexpool van 400 personen die wij meervoudig
kunnen gaan inzetten, enerzijds voor frontfill, door middel van het ophogen
van de 2,5% aan mensen dat wordt uitgezonden, maar anderzijds vooral
ook voor backfill door middel van het opvullen van vrijgevallen plekken van
mensen die al zijn uitgezonden. Kijkend naar die vijver van 2000 personen
is het al een redelijke ambitie om daarvan 400 mensen bereid te vinden deel
uit te gaan maken van de flexpool. Daarom vinden wij dat wij ook de rigide
grens tussen de functioneel specialisten en de reservisten met militaire taken
een beetje moeten loslaten. Dan ontstaat de mogelijkheid dat ook de NATRES-militair
de Simic-functie op uitzending kan vervullen, of dat hij in de pool komt zodat
hij meer kan doen met uitzendingen. Het speelveld wordt met andere woorden
meer open gegooid. De kring van reservisten wordt nadrukkelijker uitgebreid
met het vrij indeelbaar bestand van 2000 personen. Daarnaast willen wij deze
groep van vers bloed voorzien. Er is namelijk nog steeds een grote groep van
personen die bij de krijgsmacht uitstroomt. Die personen kan actief worden
gevraagd of ze deel willen gaan uitmaken van het reservistenbestand. De heer
Poppe heeft in die zin gelijk. Het wordt wat meer vergelijkbaar met de situatie
uit het verleden. Je ziet vaak dat mensen zich na hun vertrek bij defensie
eerst op de civiele carrière willen concentreren, maar ook dat zij
na verloop van tijd wel weer iets willen doen. Het is dus zaak dat wij voldoende
zicht op en contact houden met die mensen. Bij de uitwerking van het nieuwe
reservistenbeleid is wat mij betreft daarom de eerste uitdaging om voldoende
zicht te krijgen op de gegevens van die 2000 personen uit het vrij indeelbaar
bestand. Die mensen moeten gemakkelijk via e-mail en dat soort mogelijkheden
kunnen worden bereikt, zodat wij ze op de hoogte kunnen houden van vacatures,
opengesteld door de operationele commandanten. Dan weten zij ook dat voor
die en die uitzending een specialist met die en die deskundigheid nodig is.
Het is ook mogelijk dat er een plek open valt, omdat er iemand op uitzending
gaat, en dat wij die plek graag weer willen invullen. Dat is de eerste stap.
Wij gaan die 2000 personen in kaart brengen en bereikbaar maken, zodat er
een vorm van continue communicatie ontstaat met die mensen en zodat ze niet
meer los in de samenleving zweven. Nu is dat contact heel los, maar wij gaan
dat aantrekken.Mevrouw Eijsink (PvdA): Dat begrijp ik allemaal,
want het stond ook voor een groot deel in die negen pagina’s. Ik heb
die heel goed gelezen. De staatssecretaris sprak in zijn inleiding over het
beleid waar de Kamer op aandringt. Hij is er heel goed in om, als de Kamer
een negatieve toon uitstraalt, dat toch heel positief te brengen. Daar bewonder
ik de staatssecretaris voor, maar nu even concreet, bijvoorbeeld als het gaat
om de communicatie. Ik heb van alles gelezen over de communicatieplannen.
Ik heb de jaarverslagen gelezen. Ik weet ook hoe het met People Soft gaat
en met SPEER. Ik wil concreet weten binnen welk tijdsbestek deze kwestie voor elkaar is. Ik lees in de plannen te veel over onderzoek, maar
ik wil concreet weten wanneer dit is uitgewerkt. In de brief van 20 januari
staat dat wij eind 2009 een evaluatie voor twee jaar kunnen verwachten. Wanneer
is dat voor elkaar? De mensen die nu weggaan, moeten namelijk worden behouden.
Kan de staatssecretaris toezeggen dat dit binnen een maand voor elkaar is?
Daar zit namelijk de sterkte. Anders is de staatssecretaris niet marktconform
bezig.Staatssecretaris De Vries: Ik haak wat dat
betreft graag aan bij het voorstel van de heer Knops. De brief is van januari.
Daarin staat dat wij op het moment van het WGO Personeel meer concrete resultaten
laten zien over de pool, het aanschrijven van de mensen en het beschikbaar
krijgen van functies binnen de OPCO’s. Wij hebben in de richting van
de Kamer aangegeven dat wij voorstander zijn van het twee keer per jaar integraal
rapporteren over P. Ik kom daar straks bij de diversiteit ook over te spreken.
Bij het WGO melden wij dus de concrete stappen. Ik begrijp heel goed dat mevrouw
Eijsink wil weten wanneer deze kwestie is gerealiseerd.Mevrouw Eijsink (PvdA): Fijn dat de staatssecretaris
meedenkt over de procedure van de Kamer, maar daar gaat het mij niet om. Hij
spreekt over die 2000 mensen. Wanneer is de communicatie met die personen
rond? Het spreekt vanzelf dat hij dat aan de Kamer meldt, dat is procedure.
Ik wil horen dat deze mensen behouden worden voor de krijgsmacht. De staatssecretaris
hoeft ons niet te vertellen hoe hij van plan A naar plan C gaat.Staatssecretaris De Vries: Er ligt een uitwerkingsplan
voor deze actiepunten. Daar wordt al hard aan gewerkt, maar het is niet binnen
een maand geregeld. Dan moet je echt aan een half jaar denken.De heer Knops (CDA): De staatssecretaris sprak
over een soort beweging met betrekking tot de reservisten. Vroeger had je
de NATRES – die hebben wij nog steeds – waar vervolgens RSD’ers
bij kwamen. Als ik de staatssecretaris goed begrijp, zou de wijze van organisatie
van het reservistenbeleid ook aan verandering onderhevig kunnen zijn, als
gevolg van de beleidswijziging en de wensen van de Kamer. Kan hij daar nader
op ingaan? De staatssecretaris maakte daar een toespeling op, maar het staat
nog niet in de brief. Of gaat hij daar in de nota over de begroting 2010 op
in? Ik heb zelf het gevoel dat de bestaande organisatie van reservisten misschien
niet meer past bij onze wensen.Staatssecretaris De Vries: Tot nu toe zat
je, als je reservist militaire taak was, bij de NATRES. Dat was je activiteit.
Je kon vanuit de NATRES echter minder gemakkelijk opteren voor een bepaalde
uitzending. Als wij erin slagen de OPCO’s voldoende duidelijk te laten
weten wat hun behoeften zijn ten aanzien van frontfill en backfill, als wij
het totaal van de pool, inclusief die 2000, weten te bereiken via e-mail en
de nieuwsbrief met vacatures, dan wordt het voor een NATRES-militair gemakkelijker
om te opteren voor een uitzendingsfunctie. Daarmee laat je de rigide grens
tussen de reservist militaire taken en de functioneel specialist los.De heer Poppe (SP): Dat vervagen van de grens
tussen de reservist militaire taken en de functioneel specialist baart mij
zorgen, ook omdat de staatssecretaris aangeeft dat hij in de richting gaat
die ik in eerste termijn aangaf. Dit heeft betrekking op de duur van de dienstplicht
en op oud-militairen die tot hun 35ste oproepbaar zijn. Het verschil is alleen
dat het nu vrijwillig is. Wij hebben de stukken allemaal gelezen. De staatssecretaris
herhaalt het nu, maar dat is zonde van de tijd. Er zijn duidelijke vragen
gesteld. Wat betekent het voor een mkb-bedrijf als de baas het volgende doet?
Hij heeft een reservist, die hij zodanig pusht dat deze naar de
heer De Vries toegaat. De baas vangt daar geld voor, terwijl de drie mensen
die nog in dienst zijn harder moeten werken. De gevolgen voor vooral kleinere
bedrijven kunnen dus heel groot zijn als de staatssecretaris op deze manier
een reservistenschaduwleger gaat opbouwen. Deze kwestie moet in 2010 zijn
afgerond, maar dan is Uruzgan afgelopen. Is dit dan nog nodig?Staatssecretaris De Vries: Het blijft de ambitie
van onze krijgsmacht, of het nu in Uruzgan is of elders op de wereld, om missies
te blijven doen. Met een krapper wordende arbeidsmarkt zullen wij meer behoefte
aan reservisten hebben. De vraag over de mkb’er is terecht. Het is nogal
wat als je met drie, vier man in een winkel werkt en er vertrekt iemand. Die €50
per dag is dan niet voldoende. De heer Poppe vergeet echter dat, in de periode
dat iemand actief reservist is, in dit geval dus actief militair is, defensie
zijn salaris betaalt. Ik ga er niet over dat de werkgever of de ondernemer,
omdat de reservist in die periode een andere bron van inkomsten heeft, richting
de reservist aangeeft dat hij daarmee rekening houdt, omdat hij binnen zijn
bedrijf een andere kracht voor die periode aanneemt. De €50 per dag uit
dit voorstel komt daar nadrukkelijk bovenop, dus bovenop het volwaardige salaris
dat wij iemand betalen in de tijd dat hij bij ons in dienst is.Over de 90 dagen is sprake van een misverstand. Er is geen harde grens
waarna je pas je geld krijgt. Het klopt ook niet dat er, omdat je niet langer
dan die periode bij ons kunt werken, helemaal geen geld vanuit de employer
support komt. De termijn van 90 dagen is geënt op de periode die nodig
is voor opleiding en training als je een actieve reservist wilt zijn. Dat
is niet inclusief de periode van uitzending. Het klopt dat binnen het Simic-systeem
sprake is van twee, maximaal drie maanden, maar op het moment dat een operationeel
commando een vacature openstelt, als het commando iemand nodig heeft voor
een uitzending van zes maanden, dan kan een reservist daarvoor opteren. Ons
employersupport-voorstel gaat niet pas lopen na de 90 dagen die zijn gemoeid
met opleiding en training. Een en ander behelst het totaal van de periode.De heer Poppe (SP): De intentie van mijn vraag
was anders. Ik heb gevraagd of de staatssecretaris wil kijken naar de maatschappelijke
gevolgen hiervan voor vooral kleinere bedrijven. Wat gebeurt er als iemand
vertrekt? De baas krijgt daar geld voor, maar het personeel moet harder werken,
omdat degene die een tijd weg is, niet wordt vervangen. Voor een bedrijf met
10 000 werknemers zal dit niet zo’n punt zijn, maar het gaat mij
vooral om de kleinere bedrijven. Is er een basis om tegen een werknemer van
een klein bedrijf die niet wordt vervangen, waardoor de anderen harder moeten
werken, te zeggen dat dit niet mogelijk is? Dan worden de kleinere bedrijven
beschermd, vooral de werknemers die er werken.Staatssecretaris De Vries: Wij doen vanuit
de organisatie van defensie zaken met het individu, met de reservist. Wij
hebben van reservisten te horen gekregen dat wij het hun gemakkelijker maken
als zij tegen hun werkgever kunnen zeggen dat er voor de werkgever een extra
financiële vergoeding tegenoverstaat, behalve het feit dat reservisten
hun salaris via defensie krijgen. Ik besef dat die € 50 uiteindelijk
nooit alles kan compenseren. Ik denk ook niet dat, gelet op het financiële
beslag, wij het volledig moeten vergoeden, want dan wordt het gewoonweg te
duur. De werkgever moet in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen
hier een bijdrage aan willen leveren. Als de mkb’er van mening is dat
een werknemer niet weg kan, dan ligt dat aan zijn werkgever, want die geeft
geen toestemming. Wij zitten echter niet in de interactie tussen werkgever
en werknemer. De heer Knops (CDA): Het is mij niet helemaal
duidelijk hoe het zit met de termijn van 90 dagen. De staatssecretaris geeft
aan dat de termijn van 90 dagen niet hard is en dat het langer kan duren.
Hij spreekt ook over uitzending, training en opleiding, maar het blijft een
feit dat iemand die bezig is met training en opleiding ook weg is en dus niet
beschikbaar is voor de werkgever. Begrijp ik goed dat de €50 voor de
gehele periode geldt, als die periode langer is dan 90 dagen? En als je net
onder die 90 dagen zit, is het dan nul?Staatssecretaris De Vries: Luisterend naar
uw vraag in eerste termijn leek het erop alsof die termijn van 90 dagen überhaupt
niet onder de vergoeding valt. Die 90 dagen vallen er echter wel onder, tellend
vanaf de eerste dag. Op het moment dat je de training en opleiding gaat volgen,
is het helder dat je voor een bepaalde periode een uitzending gaat doen. Dan
wordt er vanaf het begin van de 90 dagen betaald, maar als je binnen die periode
blijft – dat kan gelden voor een reservist militaire taken – dan
wordt geen vergoeding gegeven.De heer Knops (CDA): Dan is het mij duidelijk,
maar toch is het een beetje vreemd. Een aantal reservisten dat wordt uitgezonden,
zal inclusief training binnen die 90 dagen opereren, zeker als ze «current»
zijn en regelmatig zijn getraind op losse dagen. Dan kan die termijn van 90
dagen voldoende zijn voor een uitzending, maar dan komt ook de werkgever niet
in aanmerking voor de vergoeding. In de brief staat dat de staatssecretaris
ervan uitgaat dat, als een uitzending aan de orde is of het niet beschikbaar
zijn bij de civiele werkgever minder dan 90 dagen, geen inhuur zal plaatsvinden.
Dat vind ik erg stellig. In een aantal gevallen, zeker bij het mkb, kan wel
degelijk sprake zijn van inhuur.Staatssecretaris De Vries: Dat komt, omdat
de ervaring leert – dat is een compliment voor de reservisten die dat
doen – dat zij heel vaak een kansenperiode creatief benutten om een
en ander mogelijk te maken. Wij hebben echter wel ergens een grens willen
trekken. Op het moment dat de termijn over de 90 dagen heen gaat, wordt in
het kader van de afweging hoe wij onze in deze jaren steeds beperkter wordende
middelen het meest effectief kunnen inzetten, een vergoeding betaald, maar
wel vanaf dag één van de periode van 90 dagen.Mevrouw Eijsink (PvdA): Ik zat ook naar die
90 dagen te kijken. Ik vraag mij ook af wat wij daar wel of niet mee kunnen
doen. Ik heb in dat kader een vraag gesteld over «Defensie Werkt».
Ik krijg daar nog graag antwoord op. Ik neem aan dat de termijn van 90 dagen
ook tot stand is gekomen aan de hand van gesprekken met het bedrijfsleven.
Overigens is het mkb volstrekt iets anders dan de grotere organisaties. Wat
is de ondergrens? Hoe staat het met de effectiviteit daarvan, de lasten en
lusten? Een reservist kan het geweldig vinden om twee, drie maanden naar Uruzgan
te gaan, maar wat betekent dat ter plekke voor de organisatie, voor het opwerken
en voor de nazorg hier? Als iemand twee maanden gaat, dan vraag ik mij af
of dat efficiënt is. Is dat iets waar wij geld in moeten steken? Is dat
iets waar wij naar toe willen? Welke visie zit er achter de termijn van 90
dagen als een soort minimum? Die 90 dagen zijn natuurlijk zo voorbij.Staatssecretaris De Vries: Die termijn van
90 dagen dateert uit het oude stelsel van het reservistenbeleid. Wij willen
nu meer gaan doen met reservisten. Vanwege dat meerdere wordt aangehaakt bij
het voorstel uit de Kamer, de motie-Knops, en willen wij iets meer gaan doen
met employer support. Vanwege deze verandering en het meerdere is de grens
van 90 dagen genomen, in die zin dat daarboven extra wordt vergoed. Je kunt
stellen dat het redelijk is, vanwege het belang van de werkgevers, om de termijn op 60 dagen te stellen en daarboven te subsidiëren. Wij
hebben echter ook een afweging gemaakt hoeveel geld wij erin kunnen steken.
Op basis daarvan is gekozen voor de grens van 90 dagen. Uiteraard kan daarover
worden gediscussieerd, maar dan hoort er wel een dekking bij.Mevrouw Eijsink (PvdA): Dat is mij duidelijk.
Vandaar ook mijn vraag naar de efficiency. Wie bepaalt dat? Ik vraag mij af
of het efficiënt is iemand voor twee maanden uit te zenden die wellicht
al jaren niet naar een missie is uitgezonden. Is het efficiënt iemand
uit te zenden die hartstikke nieuw is, iemand voor wie een opwerkperiode nodig
is en nazorg? Twee maanden zijn dan helemaal niets.Staatssecretaris De Vries: Die grens hebben
wijzelf getrokken. Er ligt geen uitgebreid onderzoek van allerlei bedrijven
aan ten grondslag. Wij hebben gewoon aangehaakt bij het beleid zoals dat was
en daar vervolgens een vernieuwing op toegepast.De heer Boekestijn (VVD): Het is een beetje
een arbitraire situatie. Begrijp ik het nu goed dat ervan wordt uitgegaan
dat, als iemand drie maanden wordt uitgezonden, de werkgever geen vervanger
hoeft te regelen en dat dan geen geld wordt betaald? Stel dat iemand vier
maanden gaat, dan wordt hij niet één, maar vier maanden vervangen.
Waarom zouden wij werkgevers die vier maanden vervanging moeten regelen, bevoordelen
boven werkgevers die drie maanden met dat probleem zitten? Neem een ingenieursbureau.
Daar werkt een fantastische ingenieur. Die man werkt dag en nacht en is hartstikke
productief. In Uruzgan wordt ook heel belangrijk werk gedaan. Als de ingenieur
daar naar toe gaat, blijft er werk liggen bij het ingenieursbureau. De ingenieur
moet dus worden vervangen, maar de nieuwe man heeft altijd een lagere productiviteit.
Wat vindt de staatssecretaris daarvan?Staatssecretaris De Vries: Feitelijk zou je
het kunnen zien als een stimuleringsmaatregel. Op het moment dat je die 90
dagen haalt, kom je feitelijk en effectief uit op twee maanden uitzending,
want er is ook nog het opwerkingstraject. Dat is de bestaande systematiek.
Wij analyseren dat sprake is van een tweeledige behoefte, ten eerste een behoefte
bij operationele commandanten, maar als iemand slechts twee maanden beschikbaar
is, dan kun je daar niet zoveel mee doen. Op het moment dat je die grens passeert,
wordt het voor de werknemer echter steeds lastiger om toestemming van zijn
werkgever te krijgen, want die heeft een andere behoefte. Vanwege de behoefte
binnen defensie willen wij graag stimuleren dat de uitzending van twee maanden
wordt verlengd tot drie, vier maanden, maar daar moet wel iets extra’s
tegenover staan. Daardoor is die extra vergoeding tot stand gekomen, maar
die zal nooit voldoende zijn.De heer Boekestijn (VVD): Reservistenbeleid
is heel belangrijk. Het zijn echt fantastische mensen. Waarom gebruiken wij
die 100 mln. in het kader van de onderbesteding personeel niet om dit probleem
met een keurige regeling op te lossen? Dat is gewoon een politieke keuze!Staatssecretaris De Vries: Dat bedrag is al
twee keer uitgegeven. Daar komt bij dat wij te maken hebben met een boeiende
discussie over het fors bezuinigen in dit land. Die 100 mln. die al een aantal
keren over de tafel is gegaan vandaag wordt steeds virtueler. Er is niet ontzettend
veel extra geld, maar toch hebben wij een stap willen zetten. Ik begrijp dat
de Kamer in meerderheid graag ziet dat er nog een stap wordt gezet, maar dan
moeten wij bezien hoe dat moet worden gefinancierd. Ik zie dit in elk geval
als een stimuleringsmaatregel om te komen tot een langere uitzending van reservisten. De heer Poppe (SP): Ik heb de indruk dat de
staatssecretaris mijn punt niet begrijpt. Ik maak mij geen zorgen om de werkgever,
maar om de werknemer, vooral in het mkb. Stel dat er vijf man werken. Het
gaat slecht, want er is recessie. Als de werkgever iemand kwijt wil, kan hij
iemand ontslaan, maar iemand die reservist is, kan hij ook drie maanden het
leger in sturen. Als hij zo’n persoon dan niet vervangt, heeft hij tijdelijk
geen loonkosten voor die persoon, maar de vier overblijvende werknemers moeten
langer werken. Zover mag de rijksoverheid het in de richting van het mkb niet
laten komen. Dat moeten wij niet willen. Wat vindt de staatsecretaris daarvan?Staatssecretaris De Vries: Ik begrijp uw oprechte
zorg. Laten wij even naar de huidige situatie kijken. In 2010 en in 2011 gaan
wij de hoogste stijging van de werkloosheid meemaken. Wat dat betreft is de
dip nog niet bereikt. Dezelfde winkelier met die vijf man personeel krijgt
dan misschien te maken met de omstandigheid dat hij vanwege vraaguitval in
de winkel eigenlijk iemand kwijt moet. Nu ontstaat de mogelijkheid dat de
reservist het bedrijf tijdelijk verlaat voor een uitzending, waardoor de werkgeverskosten
worden vergoed door defensie. Dan kan de mkb’er over wie de heer Poppe
zich zorgen maakt, worden geholpen door defensie. Het glas is wat dat betreft
halfvol.De heer Brinkman (PVV): Over die 100 mln.
gaan we het niet hebben, want daar zouden wij dat vliegtuig van kopen, mijnheer
Boekestijn. Ik begrijp van de staatssecretaris dat het toch een beetje nattevingerwerk
is geweest, vanwege financiële redenen. Dat begrijp ik, maar de regeling
van 90 dagen niets en 91 dagen opeens alles vind ik toch een beetje onrechtvaardig.
Ik stel voor hier een klein onderzoekje aan te wagen. Ik kan mij de volgende
regeling voorstellen: zes weken niets, nooit niet, ook al word je 18 weken
ingezet. De eerste zes weken krijg je helemaal niets! Na die zes weken krijgt
iedereen echter een bepaald bedrag. Wat zijn dan de financiële consequenties?
Betekent dit dat wij dan meer kwijt zijn en zo ja, hoeveel meer? Je kunt ook
uitgaan van acht of tien weken. Misschien wil de staatssecretaris daar een
keer naar kijken.Staatssecretaris De Vries: Nogmaals, wij hebben
een uitbreiding gewild ten opzichte van de huidige situatie. In de huidige
situatie geldt de extra vergoeding niet. Het is echter een gedeelde wens,
binnen onze organisatie en in de Kamer, om reservisten langer inzetbaar te
maken. Voor dat meerdere stellen wij een extra subsidieregeling in. Dit is
wel degelijk gebaseerd op een aantal uitgangspunten. Het staat de Kamer vrij
om die regeling nog ruimer te maken, maar binnen de mogelijkheden die ik nu
heb, is dit mijn voorstel. Ik vind het een redelijk voorstel, gelet op het
verleden en de huidige wensen.De heer Knops (CDA): De suggestie van de heer
Brinkman vind ik interessant. Het gaat over een bedrag van €4500 in totaal
wel of niet. Misschien wil de staatssecretaris bezien of er binnen de budgettaire
kaders niet iets beters te bedenken is. Dit voorstel is overigens een goede
aanzet, maar ik heb in eerste termijn niet voor niets gesproken over pensioenlasten
en leaseauto’s. Iemand vertelde mij dat zijn werkgever niet met zijn
verzoek instemde, vanwege de kosten. Wij zijn die persoon dus kwijt. Dat is
de andere kant van de medaille. Als de huidige regeling wordt gehandhaafd,
raken wij dus goede reservisten kwijt. Ik verzoek de staatssecretaris om in
de nota van eind dit jaar verder in te gaan op deze kwestie. Ik vraag overigens
niet om meer geld.Staatssecretaris De Vries: Ik begrijp het
gevoelen van de heer Knops, maar als wij met het voorgenomen reservistenbeleid
ook de kosten van leaseauto’s voor de werkgever gaan vergoeden, dan
komen wij er niet uit. Mevrouw Eijsink (PvdA): De staatssecretaris
spreekt over de situatie dat het mkb iemand kwijt moet, maar dat wil ik niet
meer horen. Als je naar defensie gaat, kies je voor defensie. De situatie
mag ernaar zijn, maar het gaat niet aan dat, als je iemand kwijt moet, die
persoon maar naar defensie gaat.Ik wil niet discussiëren over de vraag of er meer geld bij moet.
Het gaat mij er veel meer om dat defensie goed overlegt met de betrokken organisaties,
want volgens mij zijn er veel meer mensen die langer willen gaan. Je moet
maatwerk leveren in plaats van te blijven steken op die paar maanden. Ik begrijp
best dat er een grens moet worden gesteld, want je kunt onmogelijk alle kosten
voor iemand vergoeden als de efficiëntie nog lang niet is bewezen.Staatssecretaris De Vries: Mevrouw Eijsink
heeft volstrekt gelijk. De reservisten hebben de wens langer op uitzending
te gaan, langer dan de twee maanden, maar nu lopen ze nog tegen een probleem
aan, omdat de rekening dan te hoog wordt voor de werkgever. Daar moeten wij
een goed antwoord op zien te vinden.Dan nog iets over het gestelde door mevrouw Eijsink dat ik zorgvuldig
moet omgaan met de terminologie van het kwijt moeten van mensen. Dat klopt,
maar voor een deel is dat wel de werkelijkheid. Wij maken nu afspraken met
Scania vanwege de productie-uitval daar. Wij gaan op detacheringbasis technici
van Scania overnemen, waarmee wij voorkomen dat mensen op straat komen te
staan. Daar kan defensie dus wel degelijk iets in betekenen.Dan de vraag van de heer Knops over de 200 functies voor backfill, afgezet
tegen de 1500 vacatures die nu worden opengesteld voor burgers. Dit heeft
alles te maken met de huidige vijver. Daaruit willen wij de eerste backfill
mee opvullen. Dat is dat bestand van die 2000. Dat is overigens een heel andere
problematiek dan dat je in een organisatie met 7500 vacatures beziet welke
vacatures je meer civiel kunt aanmerken en die vervolgens, gegeven de problematiek
op de arbeidsmarkt, tijdelijk met burgers vullen. Dan kun je veel gemakkelijker
en sneller, gegeven de actuele situatie, in aantallen omhoog. De vijver waaruit
je dan vist, is namelijk vele malen groter dan het bestand van 2000 «niet
indeelbaar» waaruit wij de backfillaanzet willen halen.De heer Knops vroeg ook naar de betrokkenheid en geoefendheid. De reden
dat wij er toch voor kiezen een groot deel van de verantwoordelijkheid bij
de operationele commando’s te laten, is gelegen in het feit dat het
ook voor de reservist van belang is dat hij onderdeel is van de eigen defensiegemeenschap
van waaruit hij de uitzending gaat doen. Geoefendheid is inderdaad een punt,
ook gelet op het tekort aan instructeurs en de nieuwe instroom. Een idee bij
de uitwerking van het reservistenbeleid is om ook reservisten reservisten
te laten trainen. In die zin kan worden gedacht aan een taak voor de NATRES.
Op die manier kan dit terecht gesignaleerde probleem een beetje worden opgevangen.Er is ook gevraagd naar het convenant met het NFK. Daarmee zijn wij in
gesprek. Voor ons is zaak dat het een club is die voldoende reservisten vertegenwoordigt.
Daarnaast hebben wij te maken met de werkelijkheid dat het kabinet een taakstelling
heeft op het gebied van het korten op subsidies aan clubs. Daar moeten wij
op een goede manier zien uit te komen. Op 27 januari en op 5 maart
hebben wij er nog over gesproken, maar het proces is nog niet afgerond.De heer Knops vroeg naar de ervaringen in andere landen. De naam van de
VS viel al even. Een belangrijk verschil blijft de systematiek. Wij gaan reservisten
niet verplicht op uitzending sturen. In de VS heeft men dat systeem wel. Dan
is het ook gemakkelijker om een operationele eenheid helemaal met reservisten
te vullen. Wij kunnen een operationele eenheid ook wel met reservisten vullen,
maar als daar geen verplichting tot een mogelijke uitzending tegenover staat,
wordt het een wat loze operationele eenheid. Daarom kiezen wij
bewust voor een andere insteek, namelijk functiegerelateerd en behoeftegesteld
vanuit de operationele commandanten. Wij gaan niet de weg op van volledige
eenheden die uit reservisten bestaan, behalve voor binnenlandse taken, zoals
in het kader van de NATRES.De PvdA-fractie vroeg welke bedrijven bereid zijn om een samenwerking
met defensie aan te gaan. In het kader van het reservistenbeleid maken wij
geen contracten, afspraken of convenanten met bedrijven. Wij doen dat met
de individuele reservist. Wij treffen nu maatregelen om het voor de individuele
reservist gemakkelijker te maken om zijn eigen werkgever toestemming te laten
geven. Er zijn wel contacten met het bedrijfsleven, onder andere via het Platform
en IDEA, waarbij dit onderwerp aan de orde komt, maar het gaat dan meer om
het overtuigen van het maatschappelijk belang van het meewerken van bedrijven.
Het gaat niet zover dat wij daar convenantafspraken over maken.De VVD-fractie vroeg naar het arbeidsrecht, de verzekering en de risico’s.
Wij hebben al eerder in een brief aan de Kamer gemeld dat op het moment dat
een reservist in dienst is bij defensie, hij qua verzekeringen en mogelijkheden
te maken krijgt met dezelfde rechten en plichten als iedere andere militair.
Wel adviseren wij de reservist om ten tijde van zijn actieve dienst zijn eigen
ziektekostenverzekering niet op te zeggen. Het is een ander beleidsterrein,
maar de problematiek is bekend. Op het moment dat je een ziektekostenverzekering
opzegt en vervolgens weer een nieuwe moet hebben, moet je het keuringstraject
weer in. Als gevolg daarvan heb je een bepaalde periode een dubbele dekking.
De reservist valt weliswaar terug op het militaire systeem, maar hij moet
zijn eigen verzekering laten doorlopen.De heer Boekestijn sprak ook over fiscale nadelen op lokaal niveau die
een reservist ondervindt. Ik krijg graag meer informatie over waar die problemen
spelen, want ik heb ze niet scherp op mijn netvlies.De heer Boekestijn (VVD): Bijvoorbeeld gemeentelijke
heffingen. Als mensen er niet zijn en ze wonen in hun eentje, dan is het een
beetje raar dat de heffingen allemaal doorlopen. Hetzelfde geldt voor de loon-
en inkomstenbelasting en als mensen een zakenauto hebben. Stel je voor dat
het systeem zodanig gaat werken dat mensen een jaar weg kunnen. Dan is het
raar dat dan fiscaal geen vrijstelling wordt gegeven.Staatssecretaris De Vries: Dat probleem heeft
de actieve militair ook en ook iemand die op wereldreis gaat. De lokale lasten
voor je woning, zoals de afvalstoffenheffing, zijn gerelateerd aan de plaats
waar je staat ingeschreven en de woning die je hebt. Ik ben geen deskundige
op dit punt, maar volgens mij is dit geen specifiek probleem van reservisten
alleen. Wij kunnen het echter nog een keertje checken.De heer Poppe (SP): We hebben het hier de
vorige keer ook over gehad. Stel dat een reservist een aantal maanden of een
aantal keren weg is geweest. Hij gaat daarna weer bij zijn baas werken. Hij
is civiel verzekerd via de verplichte verzekering. Hij krijgt vervolgens een
probleem dat gerelateerd kan zijn aan zijn missie. Dan heb je een heel rare
dubbeling. Dat is niet goed geregeld. De vorige keer heeft de staatssecretaris
mijn vraag daarover niet goed beantwoord. Hoe worden de militaire en de civiele
gezondheidszorg van elkaar gescheiden? In welke problemen komt de reservist
als het gaat om de verzekering en de kosten van verlet en werk?Staatssecretaris De Vries: Net zoals dat geldt
voor een beroepsmilitair valt de reservist volledig onder onze verzekeringen
en onder onze gezondheidszorg.De heer Poppe (SP): Ook als hij na de missie
weer bij zijn baas werkt? Staatssecretaris De Vries: Er kan sprake zijn
van dienstslachtoffers of zaken die voortkomen uit het dienstverband. Dezelfde
problematiek doet zich nu voor bij een actief dienende militair die daarna
naar de civiele arbeidsmarkt gaat. Als een bepaalde kwestie is terug te voeren
op de dienst ontlopen wij onze verantwoordelijkheid op dat punt niet. Daar
staan wij voor.De heer Poppe vroeg of de backfillplekken nadelige effecten hebben op
rustplekken, in de zin dat actief dienende militairen daardoor minder functies
zouden hebben in rustige omstandigheden. Neen, dat is nadrukkelijk niet het
geval. Als een operationeel commandant aangeeft dat ten tijde van een bepaalde
uitzending werk blijft liggen, dan kan dat nooit een definitieve plaatsing
betekenen voor een nieuwe militair die terugkomt vanuit de uitzending en dan
daar zijn nieuwe periode van drie jaar kan draaien.De heer Poppe (SP): Ik krijg de indruk dat
de staatssecretaris ook nu mijn punt niet helemaal begrijpt. De vakbond had
problemen met de 1500 mensen aan burgerpersoneel die ook een soort backfillplaatsen
zouden kunnen invullen. Dat betekent volgens de vakbond en naar mijn mening
terecht dat daarmee de uitzendfrequentie per persoon en per onderdeel omhoog
kan, omdat de noodzakelijke organisatorische zaken thuis door in dit geval
het schaduwleger van reservisten kan worden ingevuld. Daardoor is een hogere
uitzenddruk mogelijk en dat gaat ten koste van de rustperiode. Hoe garandeert
de staatssecretaris dat dit in deze barre tijden van personeelsgebrek niet
op die manier wordt geregeld?Staatssecretaris De Vries: Ik begrijp uw punt.
Dit speelde inderdaad ook bij de discussie over die 1500 mensen. In dit geval
zijn het nadrukkelijk de operationele commandanten zelf die in onze richting
hebben aangegeven welke functies wij daarvoor zouden kunnen benutten. Dan
zie je inderdaad een verschil. Bij de marine meldt men veel minder technische
functies aan dan bij de landmacht. Dat komt, omdat men mensen die op een schip
zijn geplaatst, daarna een tijd op de wal wil laten werken als technicus.
Als een dergelijke functie wordt aangemeld in het kader van de 1500 vacatures,
dan kost dat een rustplek. Er wordt dus wel degelijk op die manier naar gekeken.
Ik zag het verschil in wat is aangemeld, maar de operationele commandanten
hebben de verantwoordelijkheid in de richting van hun personeel om te zorgen
voor voldoende wisselwerking. Dit soort vacatures wordt wat mij betreft dus
niet aangemeld in het kader van de 1500 vacatures.Ik heb geantwoord op de vraag van de PVV over het benutten van afzwaaiers.
De PVV suggereerde ook nog om mensen uit het bedrijfsleven die een sabbatical
gaan doen in die periode iets bij defensie te laten doen. Dat is prima, maar
dan wel binnen de geëigende kanalen van het reservistenbeleid. Het is
prima als iemand aangeeft dat hij in die periode beschikbaar is voor een uitzending
of voor een backfill. Ik vind dit een goede gedachte. Het is iets om bij de
communicatie extra aan te denken als sprake van een groeiende groep in de
leeftijdscategorie van de heer Brinkman.Dan kom ik bij het blok Gender en diversiteit. De PvdA-fractie heeft een
revitalisering gemist, althans een check van wat er van de deelactieplannen
2006 terecht is gekomen. Mevrouw Eijsink wil daar iets concreets over horen.
Zij wil het ook gemakkelijker kunnen controleren. Ik heb de Kamer hierover
een brief gestuurd, maar de check heeft nog niet plaatsgevonden. Ik zeg graag
toe dat wij in het kader van de rapportage, die voor de begroting komt, in
een bijlage zullen ingaan op de check. Ik stel het op prijs dat mevrouw Eijsink
in haar bijdrage aangeeft dat wij ook de zaken moeten aangeven waarvan wij
hebben geconstateerd dat die niet lukken. Het schiet niet op om doelstellingen
in stand te houden die toch niet worden gerealiseerd. Die handschoen
pak ik graag op. Wees open over wat niet lukt.Mevrouw Eijsink wil ook meer inzicht in de cijfers over de KMAR, de KMS
en het KIM. Het gaat niet alleen om de resultaatpercentages qua doelstellingen
van onder andere gender, maar ook over hoe het bij de instroom gaat. Mevrouw
Eijsink heeft gevraagd hoe het zit bij de uitval bij het KIM. Zij wil dat
zien uitgesplitst in man en vrouw. Ik neem aan dat wij dat ook voor de KMS
ook kunnen doen. Daar komen wij in dezelfde rapportage op terug. Dat zeg ik
toe.Mevrouw Eijsink (PvdA): De staatssecretaris
reageert hier goed op. Ik wijs echter op het beleid met betrekking tot het
plan van oktober 2004. Dit plan loopt van 2006 tot en met 2010. Zegt de staatssecretaris
toe dat hij die wijze van rapporteren wil voortzetten? Ik heb het dan ook
over de deelactieplannen. Worden daarbinnen de doelstellingen verwerkt en
wordt alles wat hij wil operationaliseren daarbinnen verder uitgewerkt? Dan
hebben wij namelijk één plan. Als hij dit plan ter gelegenheid
van het WGO Personeel aan de Kamer wil sturen, zodat wij dat kunnen meewegen,
met alle doelstellingen daarin uitgewerkt, dan ben ik daar blij mee. Ik wil
graag duidelijk hebben wat wij wederzijds bedoelen, want anders hebben wij
weer een gesprek dat niet over de kwantificeerbaarheid gaat, maar daar gaat
het mij om, na het beleid van de afgelopen zes jaar.Staatssecretaris De Vries: Ik zeg in alle
eerlijkheid dat ik de brief die ik de Kamer nu heb gestuurd niet heb gelegd
naast het document van 2006. Dat is dus niet voldoende op elkaar afgestemd.
Ik kan het mooier maken dan het is, maar dat is niet zo. Ik wil daar dus graag
nog een keer naar kijken, omdat mevrouw Eijsink mij daarop wijst. Vanuit het
macrokader dat ik in de brief heb aangegeven, ook met het oog op de vraag
naar de deelplannen voor de verschillende OPCO’s, ben ik bereid om het
plan van 2006 erbij te pakken. Dan kunnen wij die uitsplitsing maken, zonder
het wiel opnieuw uit te vinden. Wij gaan gewoon kijken wat er in 2006 over
is opgeschreven.Mevrouw Eijsink (PvdA): Ik wil het duidelijk
hebben. Dit plan loopt van 2010 tot 2012, het DMO-actieplan. Gaat de staatssecretaris
deze systematiek verder oppakken en dat vervolgens verder uitwerken? Gaat
hij bezien wat wel en wat niet werkt? Dan kan de Kamer aan de hand van deze
plannen per krijgsmachtdeel bezien hoe het ervoor staat. Dan zit de interne
druk erop die ook nodig is.Staatssecretaris De Vries: Ik stel mij daar
het volgende bij voor. Op basis van de deelplannen 2006 maak ik een rapportage
over de stand van zaken 2008. Dan kunnen wij wegen wat wel of wat niet heeft
gewerkt. Wellicht kunnen wij er dan onderdelen aan toevoegen, op verzoek van
de Kamer, of komen wij zelf met ideeën. Vervolgens kan dat verder worden
geprojecteerd, op wens van de Kamer, richting 2012. Wij zetten dus wel eerst
die tussenstap door middel van de plaatsbepaling 2006 en de stand per 2008.De heer Poppe (SP): Ik krijg de indruk dat
de staatssecretaris het rapport van 2006, het Actieplan Vrouw in het leger,
of te wel Gender, helemaal niet kent. Er zou jaarlijks een rapportage komen,
maar nu krijgen wij die over drie of vier jaar. Mijn vraag was concreter.
Ik krijg daar graag antwoord op. Neem de huidige run op het leger, de extra
instroom. Hoeveel mensen stromen daadwerkelijk in? Hoeveel mensen komen door
de keuring en komen in dienst? Hoe is dan de verdeling tussen vrouwen, mannen,
allochtonen enzovoorts. Dan wordt namelijk duidelijk of de activiteiten die
in 2006 zijn aangekondigd daadwerkelijk functioneren, aan de hand van de toets
van dit moment. Rapportages toezeggen, is meestal afschuiven omdat je eigenlijk
niets wilt doen. Staatssecretaris De Vries: Ik kan nu melden
wat het percentage aan vrouwen is bij de belangstellenden en de sollicitanten,
maar in mijn brief heb ik aangegeven dat ik die informatie niet zou melden
tijdens debatten. Ik heb aangegeven dat ik twee keer per jaar zou komen met
een rapportage. Dan zou ik aangeven wat van de instroom het percentage vrouwen
is.De voorzitter: Daar heeft u gelijk in, maar
gezien het feit dat u wel informatie aan De Telegraaf heeft verstrekt, stel
ik voor dat u deze vraag van de Poppe toch beantwoordt.Staatssecretaris De Vries: Van de belangstellenden,
19 492 personen, is 14% vrouw. Van de daadwerkelijke sollicitanten,
8695, is 12,6% vrouw.De heer Brinkman (PVV): Ik weet niet of ik
boos moet worden of teleurgesteld moet zijn en samen met de luitenant-generaal
een beetje moet gaan lachen. Eigenlijk is het in- en intriest dat wij hier
een rapport hebben van 2006 waar de staatssecretaris kennelijk geen weet van
heeft en waarmee hij dus niets heeft gedaan, althans dat niet verder heeft
gebruikt. De staatssecretaris komt straks weer met een nieuwe rapportage 2008
waarover wij over een half jaar gaan debatteren. Ik krijg een beetje de indruk,
en dat heb ik de staatssecretaris al eerder verweten, dat hij genderbeleid
totaal niet belangrijk vindt. Het diversiteitsbeleid vindt de staatssecretaris
wel belangrijk, want hij heeft het uiteindelijk voor elkaar gekregen om een
legerimam aan te stellen; mijn felicitaties nog daarvoor. De staatssecretaris
geeft echter niet aan hoe belangrijk hij genderbeleid vindt. Ik vind dat schokkend.
Als de Kamer het rapport straks krijgt, staat daarin ook het aantal doelen
waarop de staatssecretaris na een jaar kan worden afgerekend?Staatssecretaris De Vries: Het is jammer dat,
als je een toezegging doet in reactie op een vraag van de Kamer, die meteen
deze lading krijgt. Daarmee zegt de heer Brinkman feitelijk dat er geen genderambitie
naar voren komt uit wat ik de Kamer nu heb gestuurd. Ik vind dat onzin, want
er staan wel concrete doelstellingen in. Ik heb alleen gezegd dat ik de doelstellingen
niet ga verhogen, want het is al een uitdaging om de aangegeven percentages,
ook verspreid over de OPCO’s, te halen. Dat zijn percentages waar de
heer Brinkman mij zonder meer op kan afrekenen. Het ging niet over de doelstellingen
ten aanzien van gender, ook niet binnen de verschillende functiecategorieën,
schalen en rangen. Daarover zijn wij volstrekt helder. Kom mij dus niet aan
met het verhaal dat ik geen ambitie heb op het punt van gender. Overigens
vinden in het kader van het communicatiebeleid enorm veel activiteiten plaats,
juist gericht op vrouwen. Ik heb daar ontzettend veel plezier in. Het ging
erom dat er deelactieplannen lagen. Daar wees mevrouw Eijsink op. In de schriftelijke
vragen is gevraagd waarom de deelactieplannen per operationeel commando niet
aan de Kamer zijn gestuurd. Mevrouw Eijsink gaf zojuist aan dat het haar niet
om nieuwe plannen gaat. Zij wil de stand van zaken weten wat betreft de operationele
commandanten CDC en DMO ten opzichte van de deelactieplannen 2006. Daarvan
zeg ik in alle eerlijkheid dat ik die de Kamer niet heb gestuurd, maar dat
ik die lacune wel ga invullen. Het gaat mij te ver als wordt gesteld dat er
niets valt te lezen over gender en doelstellingen op dat punt.De heer Poppe (SP): Ik heb een korte vraag.
Anders moet ik het in de tweede termijn doen, dus dan kan ik het net zo goed
nu doen. Het maakt toch niet uit. De staatssecretaris zegt nogal wat. Hij
probeert volkomen onterecht de oppositie in de zeik te zetten in De Telegraaf.
Ik krijg natuurlijk nog een antwoord op de vraag die ik daarover heb gesteld.
De vraag is hoe het beleid dat in 2006 is ingezet eigenlijk uitwerkt. De staatssecretaris zegt dat er 14% vrouwen bij is gekomen. Ik zou graag een brief
van de staatssecretaris krijgen, waarin hij duidelijk meldt wat de instroom
van het laatste jaar is. In die brief moet staan wat hij juichend in De Telegraaf
zegt, maar dan onderbouwd met cijfers. Hoe groot is de instroom van het laatste
jaar en wat draagt dat bij aan diversiteit en gender? Daar wil ik met de staatssecretaris
inhoudelijk over praten. Ik wil niet praten over vage verhalen en toekomstige
rapportages.Staatssecretaris De Vries: Die brief is al
toegezegd en u weet wanneer u die brief krijgt.Voorzitter. Een belangrijk punt zijn de roc’s, vooral voor de allochtone
doelgroep. In ons wervings- en behoudbeleid hebben wij duidelijk aangegeven
dat roc-leerlingen een steeds groter deel vormen van de nieuwe instroom bij
defensie. Wij moeten een slag maken om meer allochtonen binnen onze organisatie
te krijgen. Roc’s zijn een goede doelgroep vanwege de veelkleurigheid
van die opleidingen. Ik moet er wel bij zeggen dat er op die roc’s nog
wel een slag is te maken. Ik was laatst op een buitengewoon veelkleurige roc
in Rotterdam en het viel mij op dat de klas vrede en veiligheid veel witter
is dan de rest van het roc. De Kamerleden zullen die ervaringen ook hebben.
Wij moeten dus ook kijken naar de stakeholders om de jongeren heen. De eerste
vraag is in hoeverre wij via een betere communicatie aan de ouders iets van
de weerstand kunnen weghalen van het werken bij defensie. De tweede vraag
is hoe wij iets aan het beeld kunnen doen, dat onder andere door de campagne
geschikt/ongeschikt is ontstaan, namelijk dat het alleen maar om gevechtsfuncties
gaat. Er zijn natuurlijk meer functies bij defensie en dat is met name voor
de allochtone doelgroep van belang.Ik ben het met mevrouw Eijsink eens dat het goed is om de roc-populatie
uit te splitsen naar het aantal vrouwen en allochtonen, juist omdat het dan
gemakkelijker te registreren is dan op het moment dat die mensen al in dienst
zijn. Dat zou ons extra handvatten kunnen geven voor het beleid.Mevrouw Eijsink (PvdA): Ik heb hier bijvoorbeeld
de cijfers van 2007–2008: 136 000 allochtonen in het middelbaar
beroepsonderwijs. Daarvan is 75% van niet-westerse afkomst. Dat is
dus 102 000 in één jaar. U maakt een terechte opmerking
over de klas vrede en veiligheid. Ik heb dat zelf ook ervaren tijdens mijn
bezoeken aan roc’s. De vraag is in hoeverre defensie vooruit kan kijken.
U hebt hoge ambities voor de vulling. Dat is prima, maar het is goed om te
kijken of het geen incidentele maatregelen zijn. Hoe regelen we het structureel?
Ik zou die discussie graag wat meer vormgeven. Wij hebben het al jaren over
incidentele vulling, maar op een gegeven moment moet er structureel iets gebeuren.
Ik zou graag willen dat u eens op deze manier naar die plannen gaat kijken.Staatssecretaris De Vries: Ja. Ik denk dat
wij het eens zijn op dit punt.De voorzitter: Mag ik noteren dat de uitsplitsing
van de roc-jongeren ook voor het wetgevingsoverleg wordt aangeleverd aan de
Kamer?Staatssecretaris De Vries: Ja, dat zit in
dezelfde rapportage.De heer Poppe vroeg wanneer hij Kleur bekennen 2 kan verwachten. Ik heb
vanmiddag een overleg met de genderambassadeurs, de diversiteitsambassadeurs,
waar ook de netwerken bij aanwezig zijn. Dan zal het multiculturele netwerk
mij Kleur bekennen 2 aanbieden. Dat is dus op korte termijn te verwachten.
Ik had een brief gekregen van de vaste Kamercommissie met de vraag of ik voor
het debat nog nieuwe informatie kon toezenden. Ik heb nog even gespeeld met
de gedachte om dit rapport te sturen, maar ik heb er zelf nog geen kennis
van genomen. Uiteindelijk heb ik besloten om de aanbieding vanmiddag te laten
plaatsvinden. Dan kunnen wij daar in een volgend debat over spreken. Een andere vraag was of wij gehandicapten ook als doelgroep moeten benoemen.
Denk daarbij aan de slachtoffers in Uruzgan. Wij proberen mensen zo lang mogelijk
in dienst te houden, ook als ze gehandicapt zijn geraakt. Het moet hun eigen
keuze zijn om defensie te verlaten. Wij proberen veel te doen met bepaalde
aanpassingen en extra faciliteiten. Daarnaast zijn wij voor het burgerpersoneel
onderdeel van de bredere doelstelling van het Rijk om Wajong’ers in
dienst te nemen. Het diversiteitsbeleid richt zich op drie doelgroepen, namelijk
vrouwen, allochtonen en homoseksuelen, en ik pleit er niet voor om gehandicapten
als een specifieke doelgroep toe te voegen. Het is lastig om daar voor het
primaire proces, de militairen, een concrete doelstelling voor te maken. Er
zijn wel mogelijkheden voor mensen die tijdens hun dienstverband bij ons gehandicapt
zijn geraakt. Voor het burgerbestanddeel hebben wij de Wajong-doelstellingen
van dit kabinet.De heer Poppe (SP): Het Rijk stelt zich garant
voor de tewerkstelling van jonggehandicapten. Mijn vraag is hoeveel daarvan
bij de grootste werkgever van het Rijk, defensie, terechtkomen.U zegt dat u de dienstslachtoffers met aangepaste werkplekken zo lang
mogelijk in bedrijf wilt houden. Kunnen wij daar wat nadere informatie over
krijgen? Hoeveel dienstslachtoffers zijn er? Hoeveel blijven er in dienst?
Welke aanpassingen vinden plaats? Mooie verhalen kennen wij wel; ik wil cijfers
hebben.Staatssecretaris De Vries: Kijk, mijnheer
Poppe, alles valt uit te zoeken en te inventariseren, maar wij moeten prioriteiten
stellen. Ik heb geprobeerd duidelijk te maken dat wij drie prioritaire doelgroepen
hebben. Wij zullen ons inspannen voor de doelstelling van het kabinet voor
de 250 Wajong’ers. Dat is gericht op het burgerbestanddeel, niet het
grootste deel van defensie. Ik wil geen ambtelijke menskracht verspillen om
uit te zoeken hoe dat voor gehandicapten uitpakt.De heer Poppe (SP): Dit vind ik een waardeloos
antwoord. Het gaat niet om tienduizenden mensen, hoop ik. Het gaat om een
beperkte groep. De commandanten moeten precies weten wie functioneert op een
aangepaste plaats. U hoeft maar één briefje naar de commandanten
te sturen en dan weet u het binnen drie dagen. Wat is dit voor onzin? Waarom
zweeft u er zo omheen? Ik wil weten of de krijgsmacht een goede werkgever
is. Zorgt de krijgsmacht ook goed voor de mensen die tijdens het werk een
ongeval krijgen en invalide geraken? Krijgen zij een aangepaste werkplek binnen
het bedrijf?Staatssecretaris De Vries: Alles valt natuurlijk
uit te zoeken. Als de Kamer dat in meerderheid wil, dan zal ik dat netjes
doen. Ik vraag de Kamer begrip voor mijn standpunt dat wij prioriteiten moeten
stellen.De voorzitter: Ik hoor hier een toezegging,
dat wil zeggen als de Kamer daarachter staat. Willen de collega’s deze
informatie ontvangen?De heer Knops (CDA): Geen behoefte aan.De heer Poppe (SP): Er is dus een meerderheid.De voorzitter: Nee, er zijn wat mensen die
zwijgen. Ik stel voor dat wij daar in tweede termijn op terugkomen.Staatssecretaris De Vries: Dan vroeg de heer
Poppe hoeveel personal trainers er zijn. Dat hangt samen met het programma.
Het zijn geen personal trainers van defensie, maar van de sportscholen. Wij
vergoeden de kosten, zodat mensen kunnen gaan sporten. De heer Brinkman van de PVV-fractie vroeg naar de taalbeheersing. De vrees
dat wij op dat punt verslappen, is niet terecht. De criteria worden niet verlaagd.
Wij hebben naar aanleiding van onderzoek geconstateerd dat er in taaltesten
soms cultuureigen onderdelen zitten, zoals spreekwoorden en zegswijzen. Dat
kan discriminerend werken omdat het voor sommigen gemakkelijker is om positief
te scoren op de taaltoets dan voor anderen. Daar hebben wij aandacht voor.
Het heeft niets te maken met de actieve taalbeheersing die je mag verwachten
van een militair op de werkvloer.Er ontstond een mooie discussie over het begrip «ander waardepatroon».
Dat is niet van toepassing op de discussie die de Kamer net heeft gevoerd,
hoe waardevol ik die discussie ook vind. Wij hebben daarmee willen zeggen
dat defensie openstaat voor iedereen, ongeachte achtergrond of overtuiging,
die ervoor kiest om bij defensie te werken. De heer Boekestijn zei het terecht:
wat uiteindelijk telt, is wat men bijdraagt aan het land en niet wie of wat
men is. Dat is een belangrijke notie. Daar past bij dat defensie ook de eed
op Allah kent. Die kennen wij overigens al honderden jaren. Nederland is ooit
het grootste islamitische land ter wereld geweest. Dat wordt nog wel eens
vergeten. Via het KNIL hadden wij veel islamitische collega’s. Terecht
heeft mijn voorganger Gmelich Meijling indertijd gezegd dat de eed op Allah
voor deze mensen beschikbaar moet zijn. Je moet niet alle geloven op één
hoop gooien. Voor de ene persoon is God iets anders dan Allah. Toen er bij
de politie discussie over ontstond, kreeg de krijgsmacht een extra toestroom
van allochtonen. Ik noem dat maar een positief onderscheid ten opzichte van
de politie.De heer Brinkman (PVV): De politie zegt trouwens
dat zij een extra toeloop van defensie heeft gehad. Ik weet niet precies hoe
dat nu zit. Het is goed dat de staatssecretaris het waardepatroon zo belangrijk
vindt. Dat zal betekenen dat hij blij zal zijn met de motie die ertoe strekt
om militairen te laten meedoen aan de Gay Pride. Hoe heeft hij die motie binnen
defensie kenbaar gemaakt? Is het in een blaadje terechtgekomen dat hij het
prima vindt dat militairen daaraan meedoen in uniform, mits zij dat in eigen
tijd doen? Hoe heeft de staatssecretaris dat gedaan?Staatssecretaris De Vries: Ik vind het oprecht
goed dat de heer Brinkman voor deze groep opkomt. Ik kan het alleen niet plaatsen
dat hij die doelgroep de ruimte wil geven en dat hij zo benepen is ten opzichte
van de allochtone doelgroep binnen defensie. In het debat over de geestelijke
verzorging heeft hij zelfs gezegd dat zij voor hun eigen begrafenis moeten
zorgen. Ik heb gehoor willen geven aan de oproep van de Kamer om homoseksuele
militairen te laten deelnemen aan de Gay Pride. Ik zou graag willen dat dezelfde
ruimhartigheid geldt voor eenieder binnen de krijgsmacht die van allochtone
afkomst is. Uiteindelijk gaat het erom dat militairen hun werk goed doen.
Dat moet bepalend zijn.De voorzitter: De heer Brinkman vroeg hoe
u dit kenbaar hebt gemaakt. Kunt u daar antwoord op geven?Staatssecretaris De Vries: Ja, voorzitter,
maar dit wilde ik ook graag kwijt.Het is onder andere bekend gemaakt in de defensiekrant naar aanleiding
van de vragen van de Kamer die ik beantwoord heb. Het is natuurlijk ook via
het netwerk bekendgemaakt.De heer Brinkman (PVV): Ik adviseer de staatssecretaris
om de volgende keer zijn oren beter te gebruiken. Ik heb zeker niet gezegd
dat men zijn eigen begrafenis moet regelen. Ik heb gezegd dat geestelijke
bijstand al honderden jaren, ook toen wij het grootste islamitische land ter
wereld waren, is verzorgd door mensen die daar een cursus voor hebben gedaan,
bijvoorbeeld door predikanten. Zij gaven ook islamitische mensen bijstand.
Als men dat in Nederland extra wil doen, dan kan men dat zelf regelen. Ik
heb totaal niet gesuggereerd dat een begrafenis zelf betaald of geregeld moet
worden. Dat zijn de woorden van de staatssecretaris, niet de mijne. Ik verzoek
de voormalige spindoctor om de volgende keer bij dit soort precaire onderwerpen
de juiste woorden te kiezen, want hier houd ik niet van. Hier ben ik niet
van gediend.Mevrouw Eijsink (PvdA): Ik had een vraag gesteld
over het expertisecentrum.Staatssecretaris De Vries: Het idee spreekt
mij aan om wat meer kennis van buiten te benutten voor het diversiteits- en
doelgroepenbeleid. Vanmiddag hebben wij een overleg met de politie over de
manier waarop de politie het heeft georganiseerd. Wij moeten het wel zodanig
vormgeven dat wij geen discussie krijgen over externe inhuur. Daarvoor heeft
het kabinet terecht de nodige beperkingen opgelegd. Ik wil even kijken hoe
BZK en de politie het hebben geregeld, maar het idee spreekt mij zeker aan.De voorzitter: Er zijn ook nog een paar vragen
van de PVV-fractie blijven liggen.De heer Brinkman (PVV): Mijn suggestie was
om in alle selectiecommissies een vrouw te benoemen. Ik had ook het idee om
de nationale reserves gemakkelijker te laten overstappen naar het leger. Hoe
staat de staatssecretaris daartegenover? Wil hij dat bevorderen? Hoe ziet
hij dat dan voor zich? Een ander idee is om mensen die afzwaaien bij defensie
te behouden als nationale reserve. Is de staatssecretaris het daarmee eens?
Hoe zou hij dat dan willen bewerkstelligen?Staatssecretaris De Vries: Wij hebben nu aan
de voorwaarde voldaan dat de pool voldoende groot is, zodat voor iedere selectiecommissie
een vrouw kan worden benut.Het gebeurt nu steeds meer dat men vanuit de nationale reserve overstapt
in actief militair dienstverband. Ook dat is een positieve ontwikkeling.De heer Knops (CDA): Voorzitter. Ik dank de
staatssecretaris voor de beantwoording. Hij heeft een nota toegezegd die ons
voor de begrotingsbehandeling 2010 zal bereiken. Wil hij binnen de budgettaire
kaders nog eens kijken naar de wijze waarop hij met die employer support omgaat?
De heer Boekestijn zei al dat het arbitrair is. Ik ben het daarmee eens, maar
ik zou het goed vinden als hij eens kijkt of dat op een andere manier opgelost
kan worden. Het hoeft misschien geen radicale oplossing te zijn. Ik heb nu
het gevoel dat wij een aantal mensen mislopen. Het zou jammer zijn als zij
om die reden afhaken als reservist.De staatssecretaris heeft een opmerking gemaakt over backfill en burgerfuncties.
In zekere zin speelt hier hetzelfde probleem en is dezelfde oplossing mogelijk.
Zowel burgers als reservisten zijn tijdelijke krachten. De staatssecretaris
stelt 1500 functies open voor burgers en 200 voor backfill. Ik zou mij kunnen
voorstellen dat veel voormalige militairen of reservisten beschikbaar zijn
voor die backfillfuncties. Zij kunnen feitelijk hetzelfde werk doen, namelijk
de organisatie draaiende houden wanneer anderen zijn uitgezonden.Het lijkt mij een goed idee dat reservisten ook reservisten kunnen trainen.
Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris dit verder uitwerkt in de nota. Het
gaat erom de capaciteit te vergroten.De staatssecretaris zegt dat er vijf maanden is overlegd over het convenant
met de NRFK. Er is op dit moment nog geen nieuw convenant. Hij zinspeelde
in zekere zin op bezuinigingen in tal van organisaties. Het lijkt mij niet
verkeerd om eens na te denken over de vraag welke rol hij ziet voor
reservistenorganisaties op het gebied van vinden, binden en boeien. Volgens
mij kan er bij die organisaties veel meer gebeuren. Het zou niet goed zijn
als de staatssecretaris daar te snel op gaat bezuinigen.Tot slot heb ik nog de vraag of de staatssecretaris in het kader van de
nota eens wil kijken hoe andere landen het doen. Er gebeurt internationaal
meer met het reservistenbeleid en het is mogelijk dat er elementen bij zitten
die wij kunnen gebruiken. Ik realiseer mij dat het in de Verenigde Staten
anders is door het verplichte karakter. Ik proef ook dat wij dat in meerderheid
niet willen. Wil de staatssecretaris eens kijken of de goede dingen in Nederland
geïmplementeerd kunnen worden?Mevrouw Eijsink (PvdA): Voorzitter. Ik dank
de staatssecretaris voor de beantwoording. Als ik het goed begrijp, zegt de
staatssecretaris ons nu een volwaardige nota toe, waarin alle informatie over
het reservistenbeleid vervat is. Wij willen niet brief op brief krijgen. Wij
willen één nota waarin alles vervat is. Dat was het verzoek
van de Kamer in november 2007, onder anderen van de heer Knops. Wat krijgen
wij nu precies van de staatssecretaris? Ik heb een grote behoefte aan kwantificeerbare
zaken. Het is voor ons zonder cijfers moeizaam om plannen, acties en onderzoeken
te controleren. De staatssecretaris zal zeggen dat hij ons vorig jaar bij
de begrotingsbehandeling vijf kwantitatieve doelstellingen heeft gegeven,
maar daar komen bijna geen cijfers in voor. Dat heb ik vorige keer ook gezegd.
Het enige cijfer in de nota was de wervingsbonus, waarvoor een bedrag is vrijgesteld.Ik heb de staatssecretaris niet gevraagd of er een convenant is gesloten
met bedrijven, want ik begrijp dat het lastig is. De vraag is of de staatssecretaris
een lijstje heeft van bedrijven die willen meewerken. Ik kan mij voorstellen
dat bij grote bedrijven een overleg op hoger niveau van belang is om de gang
van zaken te stroomlijnen. Het is dus puur praktisch. Welke acties worden
op dat vlak genomen?Wat betreft het convenant sluit ik me aan bij de opmerkingen van de heer
Knops.Dan kom ik bij het genderplan. Even voor de duidelijkheid: ik had het
over het Actieplan Gender. In 2004 en 2006 spraken wij over gender. Kan de
staatssecretaris de Kamer duidelijk maken waar het vandaag over gaat? Hebben
wij het nu ook over gender? Hebben wij het over emancipatie? Hebben wij het
over diversiteit? Waar werkt defensie aan? Waar valt winst te behalen? Ik
heb er geen behoefte aan om in discussies te verzanden. Ik zou zeggen: pak
die handschoen op. Als ik het goed begrijp, krijgen wij een verdergaand rapport.
Pak dan 2008 mee. Boven het actieplan staat 2009–2012. Wat mij betreft,
komt er zoveel mogelijk kwantificeerbare actie in het rapport. De staatssecretaris
vroeg mij of ik daarover wil meedenken. Laat ik dan ook die handschoen oppakken.
Dat doe ik graag. Ik vind het ook mijn verantwoordelijkheid. De staatssecretaris
weet dat mijn fractie hier eerder een actieplan over heeft ingediend. Ik hecht
er belang aan dat de Kamer kan controleren wat erin gestopt wordt aan middelen
en aan personeel. Ik vraag niet om nieuwe plannen, zoals mij soms min of meer
wordt verweten. Ik vraag om een consistent beleid bij een organisatie die
dat zelf ook zou moeten willen. De organisatie moet zelf vinden dat het beter
moet en dat zij op sommige punten meer vooruit moet kijken. Kortom, zet het
gevoel van urgentie om in daden.Vorig jaar heb ik het werkgarantiecertificaat ingebracht tijdens een debat.
De staatssecretaris zei toen dat hij het een goed idee vond. Wij hebben nooit
meer iets vernomen over het werkgarantiecertificaat, maar het is wellicht
goed om het er toch eens over te hebben. Mag ik hem eens vragen daarop te
reageren indachtig de roc’s?Ook het expertisecentrum vindt de staatssecretaris een goed idee. Ik heb
hem een A-viertje gegeven met een aantal gedachten daarover. Kan hij toezeggen
dat hij binnen twee of drie maanden met een voorstel naar de Kamer komt? De heer Boekestijn (VVD): Mevrouw de voorzitter.
Ik dank de staatssecretaris voor zijn antwoorden. Ik blijf de employer supportregeling
arbitrair vinden. Ik verzoek de staatssecretaris dan ook onderzoek te doen
naar de vraag wat de gevolgen zijn als wij die termijn van drie maanden vervangen
door de termijn van zes weken, die de heer Brinkman naar voren bracht. Ik
vind dat een zinnige gedachte. Zodra wij het rapport hebben ontvangen, kunnen
wij bekijken hoe wij het kunnen herschikken binnen het budget. Mocht de staatssecretaris
daar niet toe bereid zijn, dan overweeg ik een motie in te dienen.De heer Poppe (SP): Voorzitter. De vervaging
van de grens tussen reservisten en militair actieve ambtenaren vind ik griezelig.
Ik heb al duidelijk gemaakt waarom ik dat vind. De staatssecretaris zegt dat
de recuperatietijd na een missie niet minder zal worden omdat de reservisten
en 1500 mensen burgerpersoneel ingezet kunnen worden. Het is aan de commandant
om dat te bepalen, maar een commandant wil natuurlijk dat zoveel mogelijk
mannen en vrouwen gereed zijn voor een missie. Een militair kan tijdens de
eerste, tweede of derde missie problemen gekregen hebben. Hoe wordt die rustperiode
bepaald? Komt de gezondheidszorg eraan te pas om te bepalen of een mens weer
een heftige taak aankan?Het is jammer dat ik niet voldoende steun heb gekregen voor mijn verzoek
aan de staatssecretaris om uit te zoeken hoeveel mensen invalide zijn geraakt
als gevolg van het uitoefenen van hun taken tijdens een missie. Hoe worden
de werkplekken aangepast aan hun behoeften? Hoe zit het met de 250 Wajong’ers
die erbij moeten komen? Ik doe nog één keer een beroep op de
Kamer om mij daarin te steunen. Het lijkt mij in het kader van de diversiteit
van belang om te weten of het leger zich daarvoor voldoende inzet.Mijn laatste vraag gaat over de sportscholen. Mensen die te iel zijn en
mensen die geen energie genoeg hebben om door de keuring te komen, mogen naar
een sportschool. Volgens mij is het zo frauduleus als de pest. Mijn vraag
is hoe dat wordt gecontroleerd. Welke sportscholen zijn het? Hoe wordt gecontroleerd
dat mensen die oefeningen doen? Wie betaalt als blijkt dat zij bij de tweede
herkeuring nog steeds te iel zijn?De heer Brinkman (PVV): Spieren meten.Voorzitter. Ik heb een aantal punten. Ik steun de vraag van de heer Poppe.
Het is voor mij geen megabelangrijk onderwerp, maar als hij die informatie
graag wil hebben, dan zou de staatssecretaris hem ter wille moeten zijn.De staatssecretaris heeft een rapportage beloofd over het genderbeleid
en het diversiteitsbeleid. Wil de staatssecretaris daarin met afrekenbare,
cijfermatige doelstellingen komen? Aan prachtige beloften en mooie doelstellingen
in wollige taal hebben wij niets.Ik begrijp dat ik de steun van collega Boekestijn krijg voor mijn idee
om te gaan kijken naar de employer supportregeling. Ik vind het ook nattevingerwerk.
Waarom stellen wij de grens niet lager dan 90 dagen? De werkgever zou na zes
of acht weken al een vergoeding moeten krijgen. Als je die periode korter
maakt, is de kans groter dat mensen bereid zijn om er een deel van hun vakantie
aan te spenderen. Ik kan mij ook voorstellen dat zij bereid zijn om onbetaald
verlof te nemen, want het gaat om zo’n klein bedrag. In mijn beleving
zijn er dus veel goede argumenten om het zo te doen. De vraag is om hoeveel
geld het gaat. Ik zou het mooi vinden als de staatssecretaris dat onderzoekje
op zich wil nemen.De staatssecretaris is niet ingegaan op mijn opmerking dat er altijd een
vrouw in selectiecommissies benoemd moet worden. Hij zei alleen dat de mogelijkheid
er is. Ik begrijp dat hij daar niet het initiatief toe wil nemen. Dat sterkt
mij in de gedachte dat hij het genderbeleid niet belangrijk vindt. Dat is
jammer. Ik ben vandaag in een mooie creatieve bui. Waarom zorgt hij er niet
voor dat er altijd een vrouw in de selectiecommissie zit? Het genderbeleid wordt niet expliciet genoemd in het begin van de brief
van de staatssecretaris van 21 januari. Hij noemt wel expliciet een aantal
andere belangwekkende punten. In mijn betoog heb ik het gehad over de vulling
en over het feit dat het genderbeleid de operationele inzet steunt. Kan de
staatssecretaris mijn vragen alsnog beantwoorden? Ik wil graag een expliciet
antwoord, want ik weet hoe precies ik bij deze staatssecretaris moet zijn
met woorden. Ik neem aan dat het een foutje is dat het genderbeleid daar niet
staat.Staatssecretaris De Vries: Ik zal met het
laatste beginnen. Ik heb altijd begrepen dat het genderbeleid een onderdeel
is van het diversiteitsbeleid. Het gaat specifiek om een van de drie doelgroepen
die wij voor ogen hebben. Volgens mij sluit ik het onderdeel gender niet uit.
Misschien is het gemakkelijker om het in het vervolg weer over de concrete
doelgroepen te hebben – vrouwen, allochtonen en homoseksuelen –
in plaats van al die moeilijke begrippen die wij hebben uitgevonden op dit
terrein.Mevrouw Eijsink (PvdA): Hier maak ik bezwaar
tegen. Er ligt massa’s beleid bij defensie over emancipatie. In 2002
en 2003 ging het over gender. Dat is een keuze geweest van de toenmalige staatssecretaris.
In 2006 en 2007 bedacht men opeens dat het diversiteitsbeleid moest zijn.
De titel van de brief aan de Kamer is Actieplan diversiteit defensie 2009–2012.
In de brief hebt u het tien keer over gender- en diversiteitsbeleid. Ik heb
daar ook schriftelijke vragen over gesteld. Kunt u mij uitleggen wat het verschil
tussen gender, emancipatie en diversiteit is? Of u hebt het over gender, over
mannen en vrouwen en over de cultuur, óf u hebt het over emancipatie
en dan maakt u duidelijk dat u het beleid verandert. U zegt nu opeens dat
wij weer gewoon moeten doen, maar dat is niet de bedoeling. Van mij mag u
gerust over allochtonen spreken. Ik weet ook wat er in de wet-SAMEN en de
trendnota staat. Ik wil meer duidelijkheid. Ik kan na zes jaar niet meer controleren
waar uw organisatie mee bezig is. Dat is niet wenselijk, gezien al het geld
dat hierin gestoken is.Staatssecretaris De Vries: In de brief van
december 2007 heeft mijn voorganger Van der Knaap voorgesteld om te kiezen
voor het begrip diversiteitsbeleid. Dat heeft hij gedaan omdat hij anders
alleen over het doelgroepenbeleid zou spreken, waarmee hij zich niet richt
op het zittende personeel. Juist vanwege de cultuurverandering, het aanspreken
van de blanke man binnen defensie, wilde hij het diversiteitsbeleid noemen.
Hij wilde de gehele organisatie aanspreken. Daarom heeft hij gekozen voor
de term «diversiteitsbeleid», in de brede zin van het woord. In
de brief van december 2007 heeft hij ook geschreven dat hij de vrouwelijke
doelgroep niet naar achteren zou schuiven. Hij wilde die groep juist extra
prioriteit geven. Daarom zou hij het genderbeleid specifiek als aandachtspunt
blijven noemen. Het is dus een onderdeel van de diversiteitsaanpak. Zijn voorkeur
lag bij vrouwenparticipatie. Ik probeer iets meer nadruk op het allochtone
deel van de bevolking te leggen. Ik maak dus in politieke zin een iets andere
keuze. Daar heeft de fractie van de PVV ook op gewezen. Er zit wat mij betreft
geen tegenstelling in. Het is conform de brief van december 2007 dat wij het
over diversiteits- en genderbeleid hebben. Het is niet bedoeld om onderscheid
te maken, maar om die specifieke doelgroepen extra te benadrukken.Mevrouw Eijsink (PvdA): Ik ken de brief gelukkig.
Ik heb hem ook bij mij. Het is waar dat het gender en diversiteit is gaan
heten. U bent een zij-instromer. Ik ken het beleid al zes jaar en weet dus
waar het over gaat. Er is voor de Kamer weinig of niets te controleren als
het beleid iedere keer verandert. U wilt dat er mannen en vrouwen werkzaam
zijn bij defensie en u wilt een cultuurverandering. Zeg dan duidelijk dat
het beleid inhoudelijk niet is veranderd. Het heeft een andere naam gekregen,
maar het richt zich nog steeds op gender- en diversiteitsbeleid.
Het genderbeleid is dus niet ondergeschikt aan het diversiteitsbeleid. Die
verwarring ontstaat wel als gevolg van de nota van 21 januari.Staatssecretaris De Vries: Volgens mij zegt
u nu precies hetzelfde als ik. Ik hecht niet veel waarde aan al die moeilijke
begrippen. Ik wil dat de Nederlandse samenleving begrijpt waar wij het over
hebben in de Tweede Kamer. Wat mij betreft, vallen drie specifieke doelgroepen
onder het diversiteitsbeleid. Wij willen dat deze mensen bij ons goed hun
werk kunnen doen. Wij vinden dat er nog te weinig van deze mensen bij ons
werken. Ingewikkelder dan dit moeten wij het niet maken. Wij moeten er geen
wetenschap van maken. Het moet gewoon praktisch beleid zijn.De heer Poppe (SP): De staatssecretaris zegt
dat iedere Nederlander moet kunnen begrijpen waar wij het over hebben. Wil
hij daarop letten bij alle nota’s en rapporten die hij schrijft? Er
moeten niet van die wollige zinnen in staan met ingewikkelde constructies.
Soms denk ik: tjongejonge, waar hebben wij het over?De voorzitter: Mij lijkt dat de staatssecretaris
dat wel kan toezeggen.Staatssecretaris De Vries: Wat mij betreft
zullen wij in het volgende stuk al deze moeilijke begrippen vermijden.De heer Poppe (SP): Ik doelde ook op andere
dingen: communicatieplannen...De voorzitter: Dat is helder, mijnheer Poppe.Mevrouw Eijsink (PvdA): Het is iets te gemakkelijk
om te spreken van moeilijke begrippen. Bij defensie heeft zelf men gekozen
voor de term «genderbeleid» met, als het goed is, bepaalde doelstellingen.
Gender staat ergens voor. Als de staatssecretaris vindt dat het anders moet,
dan legt hij het aan de Kamer voor. Ik vind het zwak om te spreken van moeilijke
begrippen. Als hij een andere keuze maakt, vind ik dat best, maar dan zie
ik dat graag in een brief aan de Kamer. Ik wil niet dat hij het onder de noemer
van moeilijke begrippen brengt. Er zijn genderambassadeurs. Hij was daar zelfs
trots op. In die lijn wil ik ook actie zien.Staatssecretaris De Vries: Over employer support
zijn in tweede termijn de meeste vragen gesteld. Ik begrijp dat de Kamer in
meerderheid een ruimer beleid wil. Ik vind het prima dat de Kamer zegt dat
het ruimer moet worden, maar dan wil ik graag weten hoeveel ruimer. Gaat het
dan om 60 of om 30 dagen, of moet het bedrag van € 50 per dag hoger
zijn? Ik heb hiervoor al een budget van 2,5 mln. uitgetrokken. De Kamer vraagt
mij om straks bij de begroting met een nieuw voorstel te komen, maar dan zal
het met name gaan over de vraag hoe wij de bezuinigingen van dit kabinet moeten
realiseren. Wij gaan het niet over extra’s hebben. Ik denk dat wij met
dit bedrag van 2,5 mln. en de grens van 90 dagen een redelijk voorstel hebben
gedaan, conform de afspraken in het verleden. Bij de begrotingsbehandeling
is de Kamer in de gelegenheid om een amendement of een motie in te dienen
om dit beleid te verruimen.De heer Brinkman (PVV): Begrijpt de staatssecretaris
dat ik alleen maar vraag om een cijfermatig onderzoek? Ik vraag hem niet om
gelijk het bedrag te verhogen. Ik vraag hem niet om zijn beleid te veranderen.
Ik heb de indruk dat het nattevingerwerk is. Ik vraag hem alleen waarom hij
daaraan vasthoudt. Waarom stelt hij voor om daar bij de behandeling van de
begroting op terug te komen? Ik begrijp dat niet. Ik vraag alleen om een onderzoek. Staatssecretaris De Vries: We zijn zo langzamerhand
onderzoek op onderzoek aan het stapelen. We moeten prioriteiten stellen voor
de inzet aan menskracht. Ik zeg niet uit mezelf toe dat er een onderzoek komt
op dat punt. Ik sta achter mijn voorstel.De heer Boekestijn (VVD): Dit is een beetje
teleurstellend. Voordat wij een motie indienen, moeten wij informatie hebben
over de gevolgen van de keuze voor een periode van bijvoorbeeld zes weken.
Dat is niet zo moeilijk uit te rekenen, maar dat kan uw apparaat beter dan
een individueel Kamerlid. Ik verzoek u nogmaals om dat onderzoek te doen.
Dan kan de Kamer haar democratische recht gebruiken en een motie indienen.De voorzitter: Dat heeft de staatssecretaris
al geweigerd, maar misschien is hij nu van gedachten veranderd.Staatssecretaris De Vries: Nee, ik ben consistent
in mijn beantwoording.De heer Knops heeft mij verzocht om voor de begrotingsbehandeling aan
te geven hoe het staat met de implementatie en de uitvoering van het gewijzigde
reservistenbeleid. Hij vroeg mij te rapporteren wat op welk moment is te realiseren
ten aanzien van frontfill en backfill. Ik heb toegezegd dat ik dat zou doen.
Dat is iets anders dan wat mevrouw Eijsink zegt, namelijk een nieuwe nota
voor het reservistenbeleid. Er ligt een nota Reservistenbeleid 2005. Daar
hebben wij nu een aanvulling op gemaakt, omdat wij het reservistenbeleid op
onderdelen gaan wijzigen. Daarmee is de kernnota Reservistenbeleid niet van
tafel. De heer Knops heeft gezegd dat hij deze wijziging iets verder doorgevoerd
wil hebben. Hij heeft mij gevraagd hoever ik ben met deze wijziging, zodat
hij dat kan controleren. Dat heb ik graag toegezegd.De heer Knops (CDA): Ik vind het prima dat
u dit verder uitwerkt, maar ik heb meer gevraagd dan dat. Ik heb ook gevraagd
om een vergelijkend onderzoek. Ik wil weten hoe andere landen het doen om
te bezien of wij onze ambities naar boven kunnen bijstellen. Ik heb ook gevraagd
om het onderzoek waar de heer Brinkman het zojuist over had. Ik ben benieuwd
wat u van deze onderwerpen vindt, want anders krijg ik wel een heel magere
toezegging.Staatssecretaris De Vries: Uw vraag over backfill
heb ik in eerste termijn beantwoord. Er is een bepaalde vijver. Daar gaan
wij nu mee aan de slag. Het is niet de eindambitie, maar laten wij eerst doen
wat wij kunnen doen. Ik begrijp best dat u meer informatie wilt hebben over
andere landen. U vraagt mij alleen om dat afgerond te hebben voor de begrotingsbehandeling.
Dan nemen wij steeds meer hooi op onze vork. Ik vind het best interessant
om er een keer naar te kijken, maar ik wil het niet aan die termijn verbinden.De voorzitter: Aan welke termijn wilt u het
wel verbinden?Staatssecretaris De Vries: Dat koppelen we
dan aan de eerstvolgende rapportage die wij hebben toegezegd.De heer Knops (CDA): Is dat nog voor de begroting?Staatssecretaris De Vries: Nee, dat is de
rapportage daarna. Dat is over een jaar.We hebben een afspraak met de Kamer dat wij twee keer per jaar rapporteren
over het P-cluster. Daar nemen wij het diversiteitsbeleid en het reservistenbeleid
in mee. U wilt dat wij het onderzoek naar het reservistenbeleid in andere
landen meenemen in de eerste rapportage. Wij hebben echter nog allerlei taken
en prioriteiten voor de begrotingsbehandeling, ook in budgettaire
zin. Dat lijkt mij geen haalbare kaart. Daarom schuif ik dit onderzoek door
naar de eerste rapportage die daarop volgt.De voorzitter: Ik noteer dat de staatssecretaris
in het voorjaar van 2010 gekeken heeft naar het reservistenbeleid in andere
landen.Mevrouw Eijsink (PvdA): U hebt de Kamer gisteren
een brief gestuurd met een voorstel. Dat moeten wij nog bespreken. Als de
Kamer ergens over wil spreken, dan moet dat altijd kunnen. Dat voeg ik er
voor de duidelijkheid nog aan toe. Wij zijn niet gehouden aan uw mening dat
het allemaal binnen het flexibele personeelssysteem hoort. Die afspraak is
niet gemaakt.Staatssecretaris De Vries: Ik wacht het oordeel
van de Kamer over die brief af.Voorzitter. Mevrouw Eijsink vroeg nog naar onze afspraken met bedrijven.
Nogmaals, wij richten ons op de individuele reservist. Wij gebruiken wel onze
contacten om de leiding van bedrijven te overtuigen van het nut van het reservistenbeleid,
maar dat is iets anders dan concrete afspraken maken.Terecht heeft mevrouw Eijsink gezegd dat het Actieplan diversiteit geen
nieuw plan is. Zij wil de geformuleerde doelstellingen en de stand van zaken
kunnen blijven controleren. Zij heeft gezegd dat zij een consistent beleid
wil hebben en dat zij zicht wil houden op de uitvoering daarvan. Wij hebben
elkaar wat dat betreft goed begrepen.Ook vroeg mevrouw Eijsink hoe het zit met het werkgarantiecertificaat.
Ik zal mijn collega van BZK vragen hoe het daarmee staat. Zij heeft immers
het voortouw genomen op dat dossier.De voorzitter: Rapporteert u daarover aan
deze commissie en, zo ja, op welke termijn mag zij die rapportage dan verwachten?Staatssecretaris De Vries: Dat kunnen wij
binnen een paar weken hebben nagevraagd bij BZK.De voorzitter: Dat lijkt mij een heldere toezegging.Mevrouw Eijsink (PvdA): Er is een brief van
het ministerie van BZK en daarin is keurig uitgelegd wat de regelingen zijn,
maar er staat niets in over het werkgarantiecertificaat. Ik vraag het nu aan
u, omdat het vormgeven van een dergelijk certificaat voor u van belang is.
U wilt een aanwas vanuit de roc’s. Dan is het toch voor u van belang
om daar invulling aan te geven? Het interesseert mij niet zo wat BZK er verder
van vindt. Wat vindt u ervan? Hoe kunt u dat creatief vormgeven? U wilt die
schoolverlaters naar defensie krijgen.Staatssecretaris De Vries: Het interesseert
mij wel wat het ministerie van BZK ervan vindt. De regering wordt geacht met één
mond te spreken. Als BZK daarop een antwoord heeft geformuleerd, kan ik er
geen brief met een andere strekking naast leggen. Het lijkt mij toch goed
om het even kort te sluiten.Voorzitter. Ook vroeg mevrouw Eijsink wanneer er duidelijkheid is over
het expertisecentrum. Het lijkt mij goed om het A-viertje dat wij hebben gekregen,
eens te bespreken met de netwerken die betrokken zijn bij dit onderwerp. Ik
wil graag nagaan wat de ervaringen bij de politie zijn. Ons departement moet
dat niet te veel op eigen houtje doen. De minister van BZK is leidend op het
diversiteitsbeleid. Ik zal dat eerst inventariseren om vervolgens te kunnen
bepalen hoe snel dat eventueel valt te doen. Zij zal het mij
niet euvel duiden dat ik nog geen termijn weet. Ik zal daarover rapporteren.De heer Poppe vroeg naar de recuperatie. Er is een vaste termijn bij defensie.
Je mag niet binnen een jaar uitgezonden worden. Als iemand dat wel wil, wordt
eerst kritisch gekeken of dat wel verstandig is. De heer Poppe heeft gelijk:
je moet vasthouden aan de termijnen die ervoor staan en mensen niet voortijdig
uitzenden.Ook vroeg de heer Poppe hoe het zit met de sportscholen en wie dat controleert.
Wij gaan uit van eigen verantwoordelijkheid. Wij betalen de rekening pas als
iemand bij de tweede keuring wel wordt aangenomen. Men krijgt dus een kans,
maar het is «no cure, no pay». Dat is natuurlijk een goede stok
achter de deur.Ik ben het eens met de uitspraak van de heer Brinkman over selectiecommissies.
Er is een pool en dan is het ook de bedoeling dat vrouwen in de selectiecommissies
komen. Ik heb dezelfde mening: in principe moet in iedere selectiecommissie
een vrouw zitten.De heer Brinkman (PVV): De vraag was ook of
het op dit moment gebeurt. Zo niet, om hoeveel selectiecommissies gaat het
dan? Hoe gaat u er dan voor zorgen dat het wel binnen afzienbare tijd gebeurt?
Kan ik over, zeg drie maanden, van u een brief verwachten waarin staat dat
u het gered hebt?Staatssecretaris De Vries: Wat we nu gered
hebben, hebt u kunnen lezen in het antwoord op de schriftelijke vragen. Er
is een pool. Nu kan ik de commandanten vragen om daar gebruik van te maken,
zodat er altijd een vrouw participeert in selectiecommissies. Nu zijn wij
bij de volgende stap en moet het worden toegepast. Men kan nu in ieder geval
niet meer zeggen dat zij er niet zijn.Toezeggingen– De staatssecretaris stuurt de Kamer voor het wetgevingsoverleg
een rapportage met een update en laatste stand van zaken bij het reservistenbeleid
en de stand van zaken eind 2008 rondom het Actieplan Gender uit 2006, uitgesplitst
per krijgsmachtonderdeel, inclusief een doorkijk naar 2012 met kwantificeerbare
doelen en prestaties.– De staatssecretaris voegt bij die rapportage informatie over het
aandeel instromers vanuit roc’s, uitgesplitst naar aantallen vrouwen
en allochtonen.– In het voorjaar van 2010 komt er een personeelsnota waarin de
staatssecretaris informatie geeft over de positieve elementen van het reservistenbeleid
in andere landen.– De staatssecretaris informeert de Kamer na overleg met het ministerie
van BZK binnen vier weken over het werkgarantiecertificaat voor roc-leerlingen.– De staatssecretaris rapporteert de Kamer over de lessen uit Kleur
bekennen deel 2.– De staatssecretaris zal de Kamer verder informeren over de verdere
uitwerking van het voorstel over het expertisecentrum.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Van Baalen (VVD),
voorzitter, Çörüz (CDA), Ferrier (CDA), Van Velzen (SP),
Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Griffith (VVD), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Irrgang
(SP), Knops (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn
(VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (ChristenUnie), Pechtold (D66), Ten Broeke
(VVD), Thieme (PvdD), Bilder (CDA) en Peters (GroenLinks).Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Van Beek
(VVD), Haverkamp (CDA), Ormel (CDA), De Wit (SP), Roefs (PvdA), Wolbert (PvdA),
Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Omtzigt (CDA), Roemer (SP), Jonker
(CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg (VVD),
Wilders (PVV), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Van der Ham
(D66), Teeven (VVD), Ouwehand (PvdD), Uitslag (CDA) en Vendrik (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31700-X-117.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl