Natuurbeleid; een onnodig groeiend ongenoegen; Initiatiefnota
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30690, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30690 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingAanbevelingen1. Het eigenstandige vergunningstelsel wordt uit
de Natuurbeschermingswet 1998 geschrapt.2. Maak het beheerplan meer effectief, sturend en
bindend dan het nu is.3. Schrap het vergunningsvereiste voor niet-significante
verstoringen of verslechteringen.4. Overweeg introductie van clausules in relevante
nationale natuurwetgeving, ter ondersteuning van het evenredigheidsbeginsel.5. Definieer als wetgever het begrip significant
in de Natuurbeschermingswet.6. Beperk het habitatregime in de Natuurbeschermingswet én
de Flora- en Faunawet tot de soorten die vanwege Europese wetgeving daaronder
moeten worden gebracht.7. Maak ervaringen uit eerdere Nb-vergunningsprocedures
(incl. jurisprudentie) breed beschikbaar via het Natuurloket in een landelijk
en openbaar toegankelijke database. Dit geldt ook voor een overzicht van beschermingsregimes,
en van de geografische verspreiding van soorten.8. Voeg een artikel toe aan de Natuurbeschermingswet
1998 waarin gronden met een tijdelijke natuurbestemming worden ontheven van
alle natuurbeschermende bepalingen.9. Bevorder dat in Euregio-verband een protocol voor
grensoverschrijdende natuurcompensatie wordt opgesteld.10. Bevorder het gebruik van saldering bij de beoordeling
van projecten.11. Hanteer bij het opstellen van instandhoudingsdoelstellingen
een ecosysteemgerichte en dus dynamische benadering.12. Nader onderzoek naar de Habitatrichtlijn moet
een schifting opleveren van natuurbeleid dat een grensoverschrijdende component
kent of minimumnormen stelt, en beleid waarvoor die onderbouwing ontbreekt,
en wat dus nationaal zou moeten worden geregeld. Dit onderzoek van de regering
dient als basis voor de inzet in Europa. De Kamer wordt ruim voordat dit onderzoek
als inbreng voor de evaluatie bij de Europese Commissie wordt ingediend, van
de onderzoeksresultaten op de hoogte gesteld.13. Bij de evaluatie van de Habitatrichtlijn ijvert
de regering voor opname van nieuwe inzichten op natuurbeschermingsgebied.14. Het Kokkelvisserij-arrest «geeft een vrij strenge uitleg aan artikel 6 (van de Habitatrichtlijn)», «strenger
dan voorheen in de Nederlandse praktijk gebruikelijk was», aldus de
analyse van de jurisprudentie door minister Veerman bij zijn brief aan de
Kamer van 1 september. Ontneem bij de evaluatie
in 2007 aan dit arrest de wettelijke grondslag, omdat het vooral deze uitleg
is, die voor veel uitvoeringsproblemen zorgt.15. Verbeter de controle op de comitologie.16. Vraag de verschillende planbureaus om een second-opinion
bij Groenboeken, Witboeken en ontwerpwetgeving met een potentieel grote invloed
op Nederland.17. Creëer een permanent interdepartementaal
overleg voor de voorbereiding, uitwerking en uitvoering van Europese richtlijnen,
bijvoorbeeld onder leiding van het in coördinatie ervaren departement
van Algemene Zaken.18. Voorkom of repareer vaag geformuleerde richtlijnen
en ongedefinieerde begrippen.19. Neem als wetgever de ruimte om te implementeren
en te interpreteren naar de geest van de richtlijn.Financiën
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30690Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 690Natuurbeleid; een onnodig groeiend ongenoegennr. 2INITIATIEFNOTAInleidingRegelmatig worden projecten van overheidswege stilgelegd of geannuleerd
met een beroep op de Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR): sommige burgers mogen
geen schuur meer bouwen omdat die een effect zou kunnen hebben op een natuurgebied
in de buurt; boeren mogen niet uitbreiden omdat niet duidelijk is hoe nitraatdepositie
in elkaar steekt; zelfs natuurontwikkelingsprojecten worden soms gehinderd,
omdat de status quo heilig wordt verklaard.Laat een ding duidelijk zijn: niet alle projecten kunnen, soms is er sprake
van aantoonbare natuurschade. De VHR-gebieden zijn de Rembrandts en de Vermeers
van onze natuur, maar de Europese Commissie heeft nooit beoogd om menselijke
invloeden uit die gebieden te weren. Integendeel. In de mooiste natuurparken
van Europa, zoals het Reuzengebergte, liggen zelfs hele dorpen middenin het
gebied! Wij maken ons daarom zorgen om de gevallen waarin burgers en ondernemers
worden gefrustreerd, als zouden zij niet in de buurt van een natuurgebied
mogen komen, terwijl dit geen redelijk natuurdoel dient. Dat was niet de bedoeling
van ons natuurbeleid. Daar is de natuur niet bij gebaat. Dat is niet aan mensen
uit te leggen.Steeds weer blijkt dat andere landen anders omgaan met de Europese richtlijnen
dan Nederland, dat wij een «kop op de richtlijnen» hebben gezet.Het probleem zit dan ook niet zozeer in de richtlijnen zelf, maar veeleer
in onze manier van implementeren, in onze interpretatie. Zo bevat de Natuurbeschermingswet
1998 (hierna: Nb-wet) inderdaad enkele koppen op de richtlijnen en zijn begrippen
omslachtiger en «zwaarder» dan nodig geïmplementeerd. Ook
bestaan er, járen na het van kracht worden van de richtlijnen, nog
steeds onduidelijkheden over wat nu wel en niet mag of moet. Voor de uitvoering
van kleine en grote projecten en voor het beheer van natuurgebieden, brengt
dit niet alleen te voorziene administratieve lasten en kosten voor maatregelen
mee, maar ook per definitie onbekende juridische en financiële risico’s.
Belangrijker nog, wederom, is dat de natuur hier niet eens bij gebaat is.Als we de hand nu in eigen boezem steken en stellen
dat er zaken zijn misgelopen bij de implementatie van de Vogel- en Habitatrichtlijn,
dan moeten we daar ook consequenties aan verbinden. Daarom doen we een reeks
aanbevelingen die volgens ons tot verbeteringen van de Nederlandse, en op
langere termijn van de Europese natuurwetgeving leiden.Aanbevelingen1. Het eigenstandige vergunningstelsel wordt uit
de Natuurbeschermingswet 1998 geschrapt.Per abuis is het eigenstandige vergunningsstelsel in de Nb-wet ontstaan
door amendementen van het parlement, die slechts de bedoeling hadden om de
provinciale capaciteiten aan te spreken en gemeenten niet te overvragen met
de habitattoets. In het oorspronkelijke wetsvoorstel van de minister was dit
eigenstandige vergunningstelsel niet opgenomen. Het is weliswaar de bedoeling
dat de natuurtoets en de Nb-vergunning opgaan in de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht (Wabo), maar dat kan nog enige jaren duren. Van groot belang
is dat er op korte termijn een wetswijziging komt waarbij het volgende geregeld
wordt:De natuurtoets vindt na schrappen van het eigenstandige vergunningstelsel
plaats in het kader van andere vergunningen, tracébesluiten op grond
van de Tracéwet, e.d. Dit geldt zowel bij de eerste vergunning als
bij wijzigingen daarvan of bij revisievergunningen, uiteraard voor zover die
relevant zijn met het oog op de natuur. Voor zover GS geen bevoegd gezag zijn
voor die andere vergunning, geven zij een verklaring van geen bedenkingen
af, gericht op de natuurwaarden. Deze rol van GS en de bij de provincies inmiddels
al een beetje opgebouwde en nog verder op te bouwen capaciteit en kennis kunnen
langs die weg ingezet blijven worden.2. Maak het beheerplan meer effectief, sturend en
bindend dan het nu is.Activiteiten zonder «andere vergunningen», resp. het bestaande
gebruik, worden wat betreft de natuurbescherming geregeld in de beheerplannen. Deze plannen voorzien in de gewenste gebiedsgerichte
aanpak van het probleem. Door deze opzet wordt de aandacht in het beheerplan
gericht op het gebruik (dat mogelijke problemen met het halen van de instandhoudingsdoelstelling
kan veroorzaken) in plaats van op het toetsen van het gebruik. Dit bevordert
een doelgerichte en kosteneffectieve aanpak, en sluit ook beter aan bij de
richtlijn die de lidstaten wel verplicht «passende maatregelen»
te nemen maar niet verplicht tot een consequente en mogelijk frequente toetsing
van bestaand gebruik.3. Schrap het vergunningsvereiste voor niet-significante
verstoringen of verslechteringen.Voor nieuwe plannen en projecten moet volgens de Habitatrichtlijn (art.
6, lid 3) alleen bij significante gevolgen voor een VHR-gebied een passende
beoordeling worden gemaakt. Op grond van de Nb-wet is een vergunning nodig
voor een project of handeling ook als de verstoring of verslechtering niet significant is. Dit is zwaarder dan wat de richtlijn
eist. Dit is een kop die eraf zou moeten.4. Overweeg introductie van clausules in relevante
nationale natuurwetgeving, ter ondersteuning van het evenredigheidsbeginsel.In Duitsland zijn goede ervaringen met enkele rechtsbeginselen, die de
kwaliteit van geïmplementeerd Europees beleid ten goede komen.1 In de Bundesnaturschutzgesetz art. 62 is de algemene hardheidsclausule neergelegd, die voor soortenbescherming
en voor gebiedsbescherming geldt. Daarmee worden uitzonderingen
gemaakt op de beschermingsbepalingen ter voorkoming van onbedoelde onbillijkheden
(«Härtefälle»).In artikel 43 van dezelfde wet komt de landbouwclausule nog daarbij, die
voor land-, tuin- en bosbouw stelt dat soortenbescherming niet geldt als de
soorten niet opzettelijk («absichtlich») worden verstoord.Om het evenredigheidsbeginsel uit de Algemene wet bestuursrecht (artikel
3:4, tweede lid) toepasbaarder te maken voor de uitvoering van de VHR, kunnen
bijvoorbeeld soortgelijke beginselen als de hardheids- en landbouwclausule
in relevante Nederlandse wetgeving worden opgenomen.5. Definieer als wetgever het begrip significant
in de Natuurbeschermingswet.Vul voorts als wetgever in interpreterende beleidsregels net als in Duitsland
vage begrippen uit de VHR nader in, om zo meer duidelijkheid te creëren
voor de uitvoeringspraktijk en onbedoelde belemmeringen op te heffen. Bij
de discussie over kokkelvisserij in de Waddenzee heeft dit gebrek aan houvast,
voornamelijk met betrekking tot het begrip significant, tot een zee van rapporten
geleid.De onduidelijkheid over het begrip significant is ongewenst, dat behoeft
geen verdere uitleg. Het overlaten daarvan aan de rechter past evenmin in
het Nederlandse rechtsbeginsel van codificatie (art. 107 Grondwet). De definitie
van significant kan bijvoorbeeld uit een andere Europese richtlijn worden
afgeleid. De Europese Commissie verwijst voor de uitleg van bepaalde begrippen
immers wel vaker naar andere richtlijnen. In de handleiding over de bepalingen
van artikel 6 Habitatrichtlijn verwijst men bijvoorbeeld naar richtlijn 85/337/EEG
voor de definitie van een «project» (p. 32). Significant
kan zo worden gedefinieerd als «een effect, groter dan natuurlijke schommelingen»,
wat in de richtlijn «betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking
tot het voorkomen en herstellen van milieuschade» (2004/35/EG, p. 66)
wordt gehanteerd.6. Beperk het habitatregime in de Natuurbeschermingswet én
de Flora- en Faunawet tot de soorten die vanwege Europese wetgeving daaronder
moeten worden gebracht.De Flora- en Faunawet legt een onnodig zwaar beschermingsregime op teveel
soorten, terwijl hiertoe geen Europese verplichting bestaat. Ten onrechte
schaart deze wet dier- en plantensoorten onder het «zware» habitatregime,
die niet van Europese zijde als beschermd zijn aangemerkt. Deze misstap dient
te worden hersteld.1Hiermee verband houdend: De bescherming van leefgebieden van soorten uit
Annex IV van de Habitatrichtlijn (in Nederland zo’n 66 plant- en diersoorten)
buiten de VHR-gebieden (Speciale Beschermingszones) is strikt, en verstoring
mag alleen om dwingende redenen van groot openbaar belang. Duitsland heeft
openlijk gesteld dat dit onderdeel van de Habitatrichtlijn te ver gaat, en
niet voldoet aan het principe van subsidiariteit.1
In het kielzog van dit buurland, dient Nederland dit onderdeel vrijer te interpreteren,
zodat de habitattoets niet geldt voor soorten buiten Natura 2000 (het netwerk
van VHR-gebieden), waardoor veel uitvoeringsproblemen tot het verleden zullen
behoren. Ook de soortenbeschermingsparagraaf in de Vogelrichtlijn dient onder
deze nieuwe benadering te worden geherinterpreteerd. Oorspronkelijke (pre-VHR)
Nederlandse beschermingsbepalingen zijn afdoende.7. Maak ervaringen uit eerdere Nb-vergunningsprocedures
(incl. jurisprudentie) breed beschikbaar via het Natuurloket in een landelijk
en openbaar toegankelijke database. Dit geldt ook voor een overzicht van beschermingsregimes,
en van de geografische verspreiding van soorten.Daarnaast kan het delen van expertise en jurisprudentie door middel van
het Natuurloket een geschikt hulpmiddel zijn bij de beoordeling van nieuwe
plannen of projecten. Het is gewenst dat de minister meer initiatief gaat
nemen door een handleiding met o.m. praktijkvoorbeelden op te stellen en bij
te houden, ook digitaal. Er zijn immers ondanks de veel te late uitwerking
van veel kernbegrippen inmiddels al wel veel vergunningen afgegeven rond VHR-gebieden.Ook de leefgebiedenbenadering dient uitgewerkt te worden in de vorm van
beschikbaarstelling van gegevens over geografische verspreiding door het Natuurloket.
Het zou voorts goed zijn als bij het Natuurloket ook digitaal informatie beschikbaar
is over de beschermingsregimes die voor elk diersoort gelden, vanwege de hoge
mate van complexiteit van Flora- en Faunawetgeving. Een beter, doeltreffender
en doelmatiger werkend Natuurloket is voordelig voor ieder die met de natuurbeschermingsregelingen
te maken heeft.8. Voeg een artikel toe aan de Natuurbeschermingswet
1998 waarin gronden met een tijdelijke natuurbestemming worden ontheven van
alle natuurbeschermende bepalingen.Jaarlijks ligt circa 38 000 hectare grond in Nederland braak.1 Het zich laten ontwikkelen van de natuur op die gronden
brengt risico’s voor de boer of projectontwikkelaar met zich mee, omdat
de kans groot is dat er zich na verloop van tijd zeldzame soorten (vaak pionierssoorten)
zullen vestigen. Een zogenaamde ex-ante ontheffing dient om te voorkomen dat
de grondeigenaar de vestiging van die soorten uit voorzorg onmogelijk maakt
met de gifspuit of anderszins. Er bestaat vergelijkbare problematiek op boerenbedrijven
met een gedeeltelijk agrarisch natuurbeheer. Een (soms met subsidie verkregen)
bloemrijke akkerrand of houtwal zorgt voor externe werking waardoor de reguliere
bedrijfsprocessen worden belemmerd. Dergelijke ervaringen ontmoedigen vanzelfsprekend
twijfelende boeren om ook natuur te gaan beheren of ontwikkelen op hun bedrijf.9. Bevorder dat in Euregio-verband een protocol voor
grensoverschrijdende natuurcompensatie wordt opgesteld.Op de praktische uitwerking van het Europese karakter van het netwerk
van gebieden, Natura 2000, valt het een en ander af te dingen: ter compensatie
van een kleiner leefgebied van Limburgse korenwolven wilde de gemeente Heerlen
bijvoorbeeld een leefgebied in Duitsland inzetten. De Directie Zuid van het
ministerie van LNV stak echter een stokje voor dit plan, omdat dat niet zou
mogen volgens Nederlandse natuurwetgeving, en omdat door het ontbreken van
een verdrag met Duitsland compensatie daar juridisch niet mogelijk was2. Zelfs wanneer LNV in dit geval gelijk had, dan geeft
dat slechts aan dat de opzet van Natura 2000 op een belangrijk punt niet slaagt:
dat de korenwolf in de grotere regio niet zeldzaam is, maar in het Nederlandse
deel van het verspreidingsgebied wel, blijkt dan immers geen criterium te
zijn voor natuurbehoudmaatregelen. Dit is overigens in tegenspraak met het
feit dat de Europese Commissie een groot voorstander is van grensoverschrijdende
compensatie. Dat is voor zover in Brussel bekend echter nog nooit voorgekomen,
maar uiteraard gaat het de Commissie uiteindelijk om de Europese schaal.10. Bevorder het gebruik van saldering bij de beoordeling
van projecten.Bevorder de saldering van positieve en negatieve effecten («mitigatie»)
van effecten en creëer zo ruimte voor win-win situaties, om zowel duurzame
economische ontwikkeling als natuurontwikkeling in of rond Vogel- en Habitatrichtlijnen
mogelijk te maken. Bij de beoordeling van plannen of projecten moet rekening
worden gehouden met cumulatieve effecten. Dat houdt ook in dat licht schadelijke
ingrepen moeten worden beoordeeld in combinatie met ingrepen die een positief
effect hebben. Voor de Ecologische Hoofdstructuur geldt die saldobenadering
overigens al.111. Hanteer bij het opstellen van instandhoudingsdoelstellingen
een ecosysteemgerichte en dus dynamische benadering.De benaderingswijze van instandhoudingsdoelstellingen is momenteel te
kwantitatief en daardoor te beperkt. Dat blijkt ook uit het gepubliceerde
doelendocument. Het wetenschappelijk discours heeft de voorbije decennia geleerd
dat we moeten denken in termen van ecosystemen en natuurlijke successie, in
plaats van individuele soorten. Omdat de lokale instandhoudingsdoelstellingen
momenteel nog onderwerp van discussie zijn, nemen adviesbureaus de ruimte
om bijvoorbeeld verschillende normen voor significantie te hanteren, van 1
tot 5 procent beïnvloeding of meer kwalitatieve uitspraken. De invloed
van externe ontwikkelingen dient voortaan op ecosysteemniveau te worden beoordeeld,
niet vanuit een beperkt aantal soorten. Het RIKZ en Royal Haskoning spreken
in dit kader van «dynamische» instandhoudingsdoelstellingen. Met
betrekking tot de Flora- en Faunwet leek de Minister van LNV met de «leefgebiedenbenadering»
deze benadering te omarmen, maar in de beantwoording van feitelijke vragen
n.a.v. de evaluatie van het IBO-rapport over de Vogel- en Habitatrichtlijn,
wordt helaas weer onverkort vastgehouden aan een aanpak waarin, met enige
kanttekeningen, uiteindelijk het tellen van exemplaren van een soort centraal
staat.212. Nader onderzoek naar de Habitatrichtlijn moet
een schifting opleveren van natuurbeleid dat een grensoverschrijdende component
kent of minimumnormen stelt, en beleid waarvoor die onderbouwing ontbreekt,
en wat dus nationaal zou moeten worden geregeld. Dit onderzoek van de regering
dient als basis voor de inzet in Europa. De Kamer wordt ruim voordat dit onderzoek
als inbreng voor de evaluatie bij de Europese Commissie wordt ingediend, van
de onderzoeksresultaten op de hoogte gesteld.De rechtsgrondslag van Europees natuurbeschermingsbeleid (art. 175 EG-verdrag)
is bijzonder smal. Alleen wanneer er vrees bestaat voor concurrentievervalsing,
of wanneer sprake is van grensoverschrijdende problematiek, is Europees beleid
gerechtvaardigd. Met het oog op het eerste punt zijn minimumnormen op milieugebied
noodzakelijk. Het tweede punt rechtvaardigt een breder Europees natuurbeleid.Het probleem is dat de Habitatrichtlijn niet alleen minimumnormen geeft,
maar dat er ook verdergaande eisen worden gesteld voor niet-bedreigde plant-
en diersoorten. Dat zou gerechtvaardigd zijn, ware het niet dat in 90%
van de gevallen er geen grensoverschrijdend aspect is aan uitvoering van het
geïmplementeerde Europese beleid (voor de Vogelrichtlijn ligt dit anders).
En als er een keer grensoverschrijdende aspecten aan de orde zijn, dan houdt
het denken op aan de grens (zie aanbeveling 9). Tot slot is het fysieke Europese
netwerk van natuurgebieden, Natura 2000, niet gerealiseerd: de beschermde
gebieden, zogenaamde Speciale Beschermingszones (SBZ’s) sluiten nauwelijks
over de grens op elkaar aan.Waar is dan nog de winst van Brussel in het natuurbeleid? Hoge eisen,
ook voor andere landen? Als Nederland zichzelf strengere normen wil opleggen,
kan dat ook zonder Brussel. Verder is het in eerste instantie aan landen zelf
om te bepalen hoe ze met hun natuur willen omgaan. De Vogelrichtlijn was uit
Europees gezichtspunt logisch, omdat daar sprake is van grensoverschrijdende
problematiek, maar delen van de Habitatrichtlijn bieden te weinig meerwaarde
(zoals Annex IV, waarin soorten niet alleen worden beschermd in Speciale Beschermingszones,
maar overal).Bij de evaluatie van de Habitatrichtlijn dient de regering ervoor te ijveren
om alle aspecten die niets van doen hebben met minimumnormen of grensoverschrijdende
problematiek geschrapt worden. Dat geeft vervolgens meer vrijheid bij noodzakelijke
wijzigingen in de Natuurbeschermingswet 1998 en Flora- en faunawet.13. Bij de evaluatie van de Habitatrichtlijn ijvert
de regering voor opname van nieuwe inzichten op natuurbeschermingsgebied.Sinds de introductie van Habitatrichtlijn zijn er veel nieuwe (wetenschappelijke)
inzichten opgedaan op het gebied van natuurbescherming. Om up-to-date te blijven
moet daarom in de richtlijn meer aandacht geschonken worden aan gebiedsgerichte
bescherming in plaats van soortgerichte bescherming, van natuurontwikkeling
(die ook «onpartijdig» de kans biedt aan nieuwe soorten, en waarbij
andere soorten kunnen verdwijnen) als aanvulling op natuurbehoud, en van multifunctioneel
ruimtegebruik met meer ruimte voor onder meer houtoogst en recreatie naast
natuurbeheer.14. Het Kokkelvisserij-arrest1 «geeft een vrij strenge uitleg aan artikel 6 (van de Habitatrichtlijn)», «strenger
dan voorheen in de Nederlandse praktijk gebruikelijk was», aldus de
analyse van de jurisprudentie door minister Veerman bij zijn brief aan de
Kamer van 1 september2. Ontneem bij de evaluatie
in 2007 aan dit arrest de wettelijke grondslag, omdat het vooral deze uitleg
is, die voor veel uitvoeringsproblemen zorgt.Artikel 6, lid 3 van de Habitatrichtlijn geeft aan dat een passende beoordeling
moet worden gemaakt van plannen of projecten die significante gevolgen voor
een gebied kúnnen hebben. Deze formulering lijkt aan te sluiten bij
het breed gedragen voorzorgbeginsel. De vigerende interpretatie (na het Kokkelvisserij-arrest)
van die formulering is echter bijzonder streng, omdat nu voor elk plan of
project de zekerheid moet worden gegeven dat het geen schadelijke gevolgen
heeft voor de natuurlijke kenmerken van het betrokken gebied. Daardoor lijken
alle plannen of projecten significante gevolgen te kunnen hebben. Van het
verbouwen van een tuinschuur in de omgeving van een Natura 2000 gebied wordt
ook gezegd dat die negatieve gevolgen kan hebben. Wanneer dit ertoe leidt,
en daar lijkt het op, dat elk plan of project aan een passende beoordeling
moet worden onderworpen, dan ontstaan disproportionele administratieve lasten
en onzekerheid bij initiatiefnemers tegenover minimale milieuwinst. Stagnatie
en een cultuur van angst zijn het gevolg. Bovendien waren zelfs ambtenaren
van de Europese Commissie, de opstellers van de richtlijn, hogelijk verbaasd
over het Kokkelvisserij-arrest. Er werd gezegd dat de richtlijn zó
niet bedoeld was.Om de wettelijke grondslag aan dit arrest te ontnemen, kan worden gedacht
aan het verwijderen van het woord «kan», uit «elk plan of
project dat (..) significante gevolgen kan hebben».15. Verbeter de controle op de comitologie.Het werk van de comités in de comitologie onttrekt zich momenteel
aan de politieke controle, waardoor het parlement zijn controlerende taak
onvoldoende kan uitvoeren. Door in deze fase van het wetgevingstraject reeds alert te zijn, kan ook de invloed op Europese wetgeving worden
vergroot.16. Vraag de verschillende planbureaus om een second-opinion
bij Groenboeken, Witboeken en ontwerpwetgeving met een potentieel grote invloed
op Nederland.Hierdoor neemt het aantal verrassingen zoals we die bij de Habitatrichtlijn,
maar ook bijvoorbeeld bij de Kaderrichtlijn Water hebben gehad af.17. Creëer een permanent interdepartementaal
overleg voor de voorbereiding, uitwerking en uitvoering van Europese richtlijnen,
bijvoorbeeld onder leiding van het in coördinatie ervaren departement
van Algemene Zaken.Departementen zouden niet in hun eentje moeten nadenken over de consequenties
van Europees beleid, zoals het DG Milieu binnen het ministerie van VROM dat
in geval van de Luchtkwaliteitrichtlijn lijkt te hebben gedaan. Daardoor heeft
bijvoorbeeld EZ niet of te laat door wat de gevolgen van de richtlijn zijn,
zoals ook in geval van de VHR. Het op regelmatige basis en gestructureerd
samenkomen van ambtenaren van de diverse departementen kan bijdragen aan een
evenwichtige omzetting van richtlijnen in nationale wetgeving. De VHR stellen
expliciet dat er een balans moet zijn tussen maatschappelijke, economische
en ecologische belangen, maar die balans komt er kennelijk niet wanneer richtlijnen
op de huidige manier met een beperkt blikveld worden geïmplementeerd.Interdepartementale gremia, zoals het ICER (Interdepartementaal Coördinatieoverleg
Europese richtlijnen) helpen nog onvoldoende. BuZa coördineert nu zaken
tussen Nederland en de EU. Voor zover deze taak zou weggaan bij BuZa, zou
dat een verschuiving kunnen betekenen van een diplomatieke, op compromissen
gerichte benadering naar een meer inhoudelijke benadering met meer oog voor
de Nederlandse situatie en belangen.18. Voorkom of repareer vaag geformuleerde richtlijnen
en ongedefinieerde begrippen.Bovengenoemd interdepartementaal overleg dient verder alert te zijn op
vaag geformuleerde richtlijnen en ongedefinieerde begrippen. Het parlement
moet dit in de toegezonden fiches kunnen teruglezen. Indien men er niet in
slaagt om in de richtlijnen die begrippen helderder te (laten) formuleren,
dan dient de Nederlandse wetgever de geboden ruimte aan te grijpen om alsnog
een strikte invulling te geven aan vage begrippen. Een richtlijn biedt die
ruimte overigens per definitie, omdat het kaderwetgeving is. Momenteel kan
niemand bijvoorbeeld uitleggen wat «community interest» eigenlijk
inhoudt, hoewel die term in een aantal richtlijnen voorkomt. Er blijkt een
arsenaal aan dergelijke termen te bestaan waaruit geput wordt als men er in
de onderhandeling niet uitkomt. In geval van de Habitatrichtlijn zien we dit
terug in het gebruik van de term «significant». Voorlopig duurt
de discussie over de interpretatie van «significant» voort, vooral
op basis van zich ontwikkelende jurisprudentie.19. Neem als wetgever de ruimte om te implementeren
en te interpreteren naar de geest van de richtlijn.Geef bij de implementatie van Europese richtlijnen meer aandacht aan de
intentie ervan en minder aan een vermeende «juiste implementatie».
In overleg en onderhandeling met de Europese Commissie kan veel. Enige creativiteit
en lef bij de uitleg van EU-begrippen is soms nodig en zou wel eens meer dan
tot nu toe gebruikelijk toegepast kunnen worden. Dat moet wel per geval afgewogen
worden tegen het risico dat de EU-rechter, al dan niet op verzoek
van een nationale rechter, een voor Nederland minder gunstige uitleg van een
EG-richtlijn geeft, welke uitspraak bepalend is.Nederland moet een voortrekkersrol op zich nemen in een verstandige uitvoering
van milieubeleid, zoals bij het mogelijk verplicht stellen van roetfilters,
terwijl de Europese Commissie daar nog niet aan toe is. Zodoende wordt de
Commissie «verplicht» om de praktische vertaling (c.q. onwerkbaarheid)
van haar beleid onder ogen te zien, waardoor beleid de praktijk volgt, in
plaats van alleen andersom.In elk geval moeten zowel de departementen als het parlement bij implementatie
van EG-regels voorkomen dat strenger wordt geïmplementeerd dan strikt
noodzakelijk.FinanciënHet is niet mogelijk om de financiële consequenties van alle aanbevelingen
in kaart te brengen. In het algemeen wordt aangestuurd op lastenvermindering
door een vereenvoudiging van vergunningen en een rationalisering van onderzoeksvereisten.Voor wat betreft de aanbevelingen die ingaan op de omgang met «Brussel»
ligt het in de lijn der verwachting dat genoemde prioriteiten kunnen worden
opgevangen binnen de bestaande departementale en parlementaire capaciteiten.XNoot1Kuindersma, W., F. H. Kistenkas & R. C. van Apeldoorn (2004),
De transformatie van Nederlands natuurbeleid door Europees recht, Wageningen:
Natuurplanbureaustudie nr. 8.XNoot1SER, Commissie Duurzame Ontwikkeling (2006), Nederland en de EU-milieurichtlijnen,
Den Haag. Tevens: Kuindersma, W., F. H. Kistenkas & R. C. van
Apeldoorn (2004), De transformatie van Nederlands natuurbeleid door Europees
recht, Wageningen: Natuurplanbureaustudie nr. 8.XNoot1Doen en laten, natuurwetgeving in de praktijk, (2006), Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, nummer 2.XNoot2Van der Zouwen, M. en J. P. M. van Tatenhove (2002). Implementatie
van Europees natuurbeleid in Nederland. Wageningen: Natuurplanbureaustudie
nr. 1.XNoot1Kamerstuk 29 435, nr. 171.XNoot2Kamerstukken 26 407, nr. 23, respectievelijk 29 043, nr. 2.XNoot1HvJEG 7 september 2004, zaak C-127/02 (Landelijke Vereniging tot
behoud van de Waddenzee).XNoot2Kamerstuk 30 192, nr. 2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30690-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl