Ontwikkelingen ten aanzien van de nieuwe wetgeving ZW en AAW/WAO; Brief staatssecretaris bij "Augustusrapportage arbeidsongeschiktheidsverzekeringen 1998" van het Ctsv
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25024, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

25-09-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25024 nr. 3

16-09-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingA. Speciale aandachtspunten 1. Het eerste ziektejaar2. Aansturing van richtlijnen/standaarden; psychische
klachten3. Aansturing via controle4. Functie Informatie Systeem (FIS)5. Pro forma schattingen6. Effectiviteit wettelijke reïntegratieinstrumenten7. Label arbeidshandicap8. Relatie uitvoeringskosten/uitkeringslasten9. InformatievoorzieningB. Overige aandachtspunten 10. Ontwikkeling van het ziekteverzuim11. Ontwikkeling arbeidsongeschiktheid12. Arbo- en verzuimbeleid13. Risicoselectie14. Arbeidsparticipatie en reïntegratieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25024Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 024Ontwikkelingen ten aanzien van de nieuwe wetgeving ZW en AAW/WAOnr. 3BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 16 september 1998 InleidingHierbij bied ik u de Ctsv «Augustusrapportage arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
1998: een overzicht van ontwikkelingen tot begin 1998» aan, alsmede
de daarbij behorende aanbiedingsbrief van het College, waarin door het Ctsv
een aantal punten is geselecteerd die speciale aandacht vergen.1 Jaarlijks brengt het Ctsv, ter uitvoering van de motie Wöltgens,
in augustus een rapport uit dat de vaste commissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
zowel kwantitatief als kwalitatief informeert over de ontwikkelingen in de
uitvoering ten aanzien van de nieuwe regelgeving ZW en AAW/WAO.De eerste Augustusrapportage, die als gevolg van deze motie werd uitgebracht,
is u op 18 september 19962 aangeboden. De tweede
Augustusrapportage heeft u op 10 oktober 19973
ontvangen. Bijgaande Augustusrapportage, het derde rapport, bouwt hierop voort
en geeft een overzicht van de ontwikkelingen op het terrein van het ziekteverzuim,
het beroep op de Ziektewet, de ontwikkeling van de arbeidsongeschiktheid,
de arbeidsparticipatie en reïntegratie tot begin 1998.In algemene zin zou ik over deze Ctsv-rapportage het volgende willen opmerken.
Enerzijds blijkt dat het beleid op het gebied van de ziekte- en arbeidsongeschiktheidsregelingen,
het arbobeleid en de keuringspraktijk in grote lijnen succesvol is geweest.
Het Ctsv wijst daar uitdrukkelijk op. In vergelijking met 1993, voordat een
aantal essentiële wetsvoorstellen in werking was getreden, zijn er op
deze gebieden opvallende en naar het zich laat aanzien structurele verbeteringen
bereikt. Zowel het ziekteverzuim als het arbeidsongeschiktheidspercentage
zijn gedaald, wat heeft geresulteerd in een dalende WAO-premie. De aandacht
voor ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid is toegenomen, alsmede het besef
bij werkgevers dat zij daar zelf invloed op uit kunnen oefenen. De rol van
arbodiensten daarbij is essentieel gebleken. Vanuit die optiek bezien zijn wij onloochenbaar op de goede weg. Anderzijds blijkt uit de rapportage
evenzeer dat wij er nog lang niet zijn. De omslag in het denken omtrent ziekte
en arbeidsongeschiktheid is nog niet voltooid; het is gemakkelijker wetten
te wijzigen dan werkwijzen en procedures die vaak in lange tijd zijn gegroeid.
Na het initiële schokeffect dat wetgeving heeft, bestaat de neiging terug
te vallen in oude fouten. Ook vanuit die optiek beschouwd vervullen evaluaties
van wetgeving en rapportages als die van het Ctsv een nuttige rol: zij houden
zowel de wetgever als de uitvoerder scherp. Het Ctsv heeft op heldere wijze
een aantal knelpunten in de uitvoering van de diverse regelingen weergegeven.
Nog lang niet alle werkgevers spannen zich optimaal in voor de beperking van
het ziekteverzuim, de samenwerking tussen arbodiensten en uitvoeringsinstellingen
kan beter, en ook op het gebied van de arbeidsongeschiktheidskeuring is de
kwaliteit voor verbetering vatbaar. Dat zijn ook kernpunten van het kabinetsbeleid
voor de komende jaren. Een ander belangrijk punt voor het kabinet is de reïntegratie
van arbeidsgehandicapten. Deze zal verder verbeterd en gestimuleerd moeten
worden, waarbij de nieuwe Wet REA een belangrijk instrument zal zijn. De ambities
van het kabinet op dit gebied strekken verder dan de ingeboekte extra plaatsingen.
Een voortvarend uitgevoerde Wet REA zal het bedrijfsleven kunnen stimuleren
en ondersteunen bij het aanboren van het thans onderbenutte arbeidspotentieel
van arbeidsgehandicapten.In deze brief geef ik allereerst mijn oordeel over de door het Ctsv geselecteerde
aandachtspunten. In het tweede deel van de brief ga ik nader in op enkele
niet in de aanbiedingsbrief terugkomende onderdelen van de rapportage. Een
dezer dagen ontvangt u separaat mijn reactie op de in opdracht van het Midden-
en Kleinbedrijf gehouden NIPO-enquête onder de MKB-ondernemers naar
de opvattingen over de Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte
(WULBZ). A. Speciale aandachtspunten 1. Het eerste ziektejaarSinds 1994 is een nieuwe rolverdeling rond de verzuimbegeleiding van de
werknemer tussen de werkgever, de arbodienst en de uitvoeringsinstelling tot
stand gebracht. In deze rolverdeling ligt de verantwoordelijkheid voor de
verzuimbegeleiding primair bij de werkgever die daarbij wordt ondersteund
door de arbodienst. De uitvoeringsinstelling toetst of de werkgever/arbodienst
al het mogelijke heeft gedaan om tot werkhervatting van de betreffende werknemer
te komen. Indien daartoe geen mogelijkheden aanwezig zijn, dient de uitvoeringsinstelling
de verantwoordelijkheid voor de reïntegratie naar een andere werkgever
zo spoedig mogelijk over te nemen.Het reïntegratieplan vormt de spil van het contact tussen werkgever/arbodienst
en uitvoeringsinstelling rond de verzuimbegeleiding en de reïntegratie.
Als resultaat van gerezen klachten over de verplichte invulling van het reïntegratieplan
in de dertiende week van ziekte van de werknemer is – na overleg met
alle betrokken partijen – per 1 september 1997 een efficiëntere
werkwijze ingevoerd. Deze werkwijze is door het Landelijk Instituut Coördinatie
Sociale Verzekeringen (Lisv) geconcretiseerd in het «model voor de poortwachtersfunctie»;
een richtlijn voor de uitvoering. Mijn voorganger heeft u hierover bij brief
van 18 april 1997 (22 187 nr. 50) geïnformeerd.Ik onderschrijf de ernst van het door het Ctsv afgegeven signaal dat arbodiensten
en uitvoeringsinstellingen onvoldoende structureel samenwerken en dat de uitvoeringsinstellingen
te weinig toekomen aan een inhoudelijk beoordeling van het reïntegratieplan.
Ook ik heb signalen uit het veld ontvangen dat de samenwerking
tussen arbodienst en uitvoeringsinstelling rond het poortwachtersmodel nog
onvoldoende functioneert. Een nadere analyse naar de achtergronden hiervan
acht ik noodzakelijk alvorens verbeteringen en eventuele alternatieven te
formuleren. Het Ctsv meldt dat het een onderzoek naar de werking van het poortwachtersmodel
voorbereidt. Ik zal mij met het Ctsv verstaan om één en ander
te bespoedigen zodat ik indien nodig terzake een passende reactie kan ontwikkelen.
Ik zal de Kamer informeren zodra relevante informatie beschikbaar is. 2. Aansturing van richtlijnen/standaarden; psychische
klachtenHet Ctsv constateert dat er sprake is van interpretatieverschillen in
de uitvoeringspraktijk. In het rapport «Stoornissen, beperkingen en
handicaps» van juni jl. kwam het Ctsv tot een gelijkluidende conclusie.
Inmiddels is door het Lisv een ontwikkeltraject met de regionale stafverzekeringsartsen
afgesproken om zo de richtlijnen/standaarden ook daadwerkelijk in de praktijk
te laten wortelen. Eind november 1998 zullen de resultaten hiervan leiden
tot een nadere invulling van de door het Lisv gestelde kwaliteitseisen bij
de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling. Het Ctsv volgt deze ontwikkelingen op
de voet.Voorts stelt het Ctsv vast dat het instrumentarium ten behoeve van de
keuring van personen met psychische klachten beperkt is. Het keuringsproces
is bovendien nog steeds ondoorzichtig, ondanks de vele inspanningen om hierin
verbeteringen aan te brengen. Om een beter inzicht in deze problematiek te
krijgen zal het Lisv op verzoek van het Ctsv een onderzoek starten.Sinds de invoering van de Wet TBA is het beleid gericht geweest op het
inzichtelijker maken van de arbeidsongeschiktheidskeuring. Het vaststellen
van medische beperkingen van de persoon die een arbeidsongeschiktheidsuitkering
claimt, en het vaststellen van de mogelijkheden tot het verrichten van werk
die betrokkene nog heeft, zijn thans gescheiden oordelen die door verschillende
personen gegeven dienen te worden. De wijze waarop die beoordeling geschiedt
wordt aangestuurd door middel van de medische en arbeidskundige standaards
van het Lisv. Dat deze niet meteen de gewenste uniformiteit hebben weten te
bereiken is gezien het verleden van de arbeidsongeschiktheidskeuring niet
verwonderlijk. Zonder te willen afdoen aan al hetgeen op het terrein van het
streven naar objectiveerbaarheid sinds TBA tot stand is gekomen acht ik de
situatie op dit punt nog lang niet bevredigend. Uniformering in het beoordelingsproces,
alsmede transparantie van dit proces zijn van essentieel belang, niet alleen
om rechtsgelijkheid te waarborgen maar tevens ook om de volume-ontwikkeling
van de WAO beheersbaar te houden. Ik verwijs in dit verband naar het regeerakkoord,
waarvan een versterking van de kwaliteitsborging van de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling
een belangrijk onderdeel uitmaakt. Inmiddels ben ik gestart met een inventarisatie
van mogelijke maatregelen om te komen tot een verbetering van de keuringspraktijk.
Hierbij zal ik de resultaten van de door het Ctsv aangekondigde onderzoeken
betrekken. Op de informatievoorziening kom ik terug in onderdeel 9 van deze
brief. 3. Aansturing via controleHet Ctsv constateert een verband tussen de mate van controle en de uitkomst
van de beoordelingsbeslissingen. In het algemeen mag er van uitgegaan worden
dat de juiste mate van controle de prestaties van organisaties grondig kunnen
verbeteren: kwaliteitsborging vraagt kwaliteitscontrole. Op dit punt kunnen
de observaties en voornemens van het Ctsv een belangrijke ondersteuning
bieden in het streven van het Kabinet om de kwaliteit van de arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen
te verbeteren. Met het Ctsv ben ik derhalve van mening dat de procesmatige
kant van de aansturing aandacht behoeft. Een gestructureerde controle in de
keuringspraktijk zal onderdeel moeten uitmaken van de in het regeerakkoord
aangekondigde verbeterde kwaliteitsborging. 4. Functie Informatie Systeem (FIS)Naar aanleiding van signalen uit onderzoek is het Ctsv in samenwerking
met het Lisv in de tweede helft van 1998 een haalbaarheidsstudie gestart voor
een simulatie-onderzoek naar de werking en effecten van het FIS. Het FIS in
één van de belangrijkste instrumenten die arbeidsdeskundigen
bij de arbeidskundige beoordeling ten dienste staan, en iedere verbetering
daarin is zeer gewenst. Ik ondersteun dit initiatief van het Ctsv en wacht
met belangstelling de resultaten van deze haalbaarheidsstudie af. 5. Pro forma schattingenHet Ctsv stelt vast dat na het eerste ziektejaar een groot aantal arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen
nog niet is afgerond. In die gevallen zou volgens het Ctsv sprake kunnen zijn
van pro forma schattingen. Ik acht het een ernstige zaak dat exacte gegevens
daarover niet voorhanden zijn (zie onderdeel 9). Dat bemoeilijkt een heldere
analyse van de problematiek (is er sprake van incidentele of structurele problemen?)
en belemmert het aanspreken van verantwoordelijke personen of instanties.
Ik acht het onwenselijk dat pro formaschattingen plaatsvinden. Ten eerste
omdat er wellicht uitkeringen worden verstrekt waar dit niet strikt noodzakelijk
is, ten tweede omdat er richting betrokkene een verkeerd signaal van uitgaat:
de indruk wordt gewekt dat de uitvoeringsinstelling berust in de arbeidsongeschiktheid
van betrokkene in plaats van aan de reïntegratie te werken. In alle gevallen,
waar het (medisch) mogelijk is, dient de WAO-beoordeling tijdig te zijn afgerond.
Een uiterste inspanning dient geleverd te worden om dit te realiseren en dit
inzichtelijk te maken. 6. Effectiviteit wettelijke reïntegratieinstrumentenHet Ctsv constateert enerzijds dat de meeste reïntegraties tot nu
toe plaatsvinden bij de eigen werkgever en anderzijds dat het wettelijk instrumentarium
van de op 1 juli jl. in werking getreden Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten
(Wet REA) in feite gericht is op een kleinere groep die op plaatsing bij een
nieuwe werkgever is aangewezen.Bij deze opmerking wil ik een kanttekening plaatsen, omdat er wellicht
een verkeerde indruk wordt gewekt. De Wet REA richt zich zowel op integratie
van arbeidsgehandicapten zonder werk als reïntegratie van arbeidsgehandicapten
met werk. De impulsen voor reïntegratie waren echter ten dele reeds verwerkt
in de WULBZ en PEMBA, en hebben daardoor in het kader van REA wellicht minder
aandacht gekregen. Extra inspanningen van de werkgever worden door de Wet
REA ondersteund. Het instrumentarium van de Wet REA – zeker gezien in
combinatie met die ander wetten – richt zich dus zeker niet op een kleine
groep arbeidsgehandicapten. Alle arbeidsgehandicapten, en hun (potentiële)
werkgevers worden door REA ruim ondersteund. Overigens neem ik de aanbeveling
van het Ctsv ter harte om voor een goede evaluatie van de wet REA eerst de
succesfactoren in kaart brengen om vervolgens de effectiviteit van de wettelijke
reïntegratie-instrumenten hieraan af te meten. Hier ligt (onderzoekstechnisch)
een moeilijke opgave maar ik zal er naar streven dit aspect in de evaluatie
van de wet REA te incorporeren. Over de opzet van deze evaluatie zal ik u
binnenkort informeren. 7. Label arbeidshandicapHet Ctsv is voornemens via het Lisv de wijze waarop de uitvoeringsinstellingen
het predikaat arbeidshandicap toekennen en de afstemming tussen de uitvoeringsinstelling
en de arbodienst op dit punt te controleren. Ik ondersteun dit initiatief
van het Ctsv. Overigens wil ik daarbij opmerken dat daarbij ook de link moet
worden gelegd naar de toekenning van het predikaat arbeidsgehandicapt door
gemeenten en de arbeidsvoorzieningsorganisatie. 8. Relatie uitvoeringskosten/uitkeringslastenHet Ctsv geeft aan een apart project te gaan starten, waarin de relatie
tussen uitvoeringskosten en uitkeringslasten nader wordt geanalyseerd. Gezien
het belang van dit onderwerp ondersteun ik dit initiatief. Het is immers noodzakelijk
inzicht te hebben in de effecten van de ingezette middelen. Hierbij ga ik
er van uit dat het Ctsv de expertise op het terrein van de uitvoeringskosten,
die het Lisv inmiddels heeft opgebouwd, zal benutten. 9. InformatievoorzieningHet Ctsv constateert dat evenals in 1997 ook dit jaar essentiële
informatie dikwijls niet aanwezig is. Naar aanleiding hiervan zal het Ctsv
de knelpunten op het terrein van de informatievoorziening inventariseren en
op basis daarvan actie ondernemen. Ik acht het van het allergrootste belang
dat het Ctsv hier prioriteit aan geeft. Dit is ook voor mijn departement het
geval, zodanig dat hierover regelmatig met het Lisv en het Ctsv overlegd wordt.
Hierbij zal ook het door het Ctsv geconstateerde feit dat bij de nieuwe WAO-gevallen
in 1997 in 56% van de gevallen de diagnose-code «onbekend» is
ingevuld uitdrukkelijk aan de orde komen. Na de feitelijke overdracht van
de informatiefunctie per eind 1997 van het Ctsv naar het Lisv is het Lisv
voortvarend van start gegaan met een grondige vernieuwing van het informatiesysteem.
Ik verwacht dat hiermee de informatievoorziening op een hoger niveau zal worden
gebracht. B. Overige aandachtspunten 10. Ontwikkeling van het ziekteverzuimHet Ctsv constateert dat de dalende tendens van het ziekteverzuim, die
in 1994 sterk begon na de invoering van de Wet TZ/ARBO, zich in 1997 niet
heeft voortgezet. Het ziekteverzuim bedroeg in 1993 meer dan 6% en is gedaald
tot onder de 5% in de jaren 1994–1996. Thans is er sprake van een lichte
stijging (ZARA-werkgeverspanel), dan wel een stabilisatie (CBS). Voorts raakt
de Augustusrapportage aan de vraag welk effect Wulbz heeft gehad, overigens
zonder eenduidige conclusies te trekken. De effecten lijken geringer dan verwacht,
doch geconstateerd wordt ook dat de WULBZ pas kort van kracht is. Het Ctsv
acht het nog goed mogelijk dat verdere aanpassing van het gedrag van de beschreven
actoren tot de beoogde daling van het verzuim zal leiden.De constateringen van het Ctsv dat er sprake is van een stabilisatie,
en mogelijk een lichte opwaartse trend, kan ik onderschrijven, zij het dat
de cijfers niet meer op een volledige registratie door de sociale verzekeringsinstellingen
berusten, maar op steekproeven; zodat zij geen zekerheden meer achter de komma
kunnen bieden. Dat de cijfers in elk geval niet het mogelijke positieve effect
van Wulbz op de ontwikkeling van het verzuim lijken te tonen, acht ik niet
verwonderlijk. Wulbz is één uit een reeks (TZ/Arbo,
Wulbz, Pemba, Rea) die als een geheel moet worden opgevat (versterking van
de financiële verantwoordelijkheid en de instrumentering van bedrijven
voor verzuim en arbeidsongeschiktheid). Het afzonderlijke effect van een element
daaruit zal moeilijk vast te stellen blijven. Ook geldt, zoals in de augustusrapportage
terecht is opgemerkt, dat de WULBZ nog maar kort van kracht is. De effecten
zijn nog volop in beweging, en zeker nog niet uitgekristalliseerd. Bij de
inwerkingtreding van Wulbz ontbrak het particuliere ziekterisicoverzekeraars,
althans bij de kleinere bedrijven, aan gegevens om de premie mede te baseren
op het verzuimverleden van afzonderlijke bedrijven. Daarom werden verzuimgegevens
van de bedrijfssector vaak als uitgangspunt voor de premiestelling gebruikt.
Nu de verzekeraars meer gegevens krijgen over het feitelijke verzuim in de
bij hen verzekerde bedrijven, worden die ook steeds meer in de premiestelling
betrokken. Om nader inzicht te krijgen in de werking van dit onderdeel van
de particuliere verzekeringsmarkt, loopt in opdracht van het ministerie momenteel
een onderzoek, waarover naar verwachting nog dit jaar zal worden gerapporteerd.Waar geen twijfel over kan bestaan is dat bedrijven aangezet zijn om arbo-
en verzuimbeleid op de agenda te zetten. Alle onderzoeken laten een verhoogde
inspanning zien. De maatregelen die in het begin genomen zijn, vaak van procedurele
en organisatorische aard, hadden zeker in bedrijven waar voor die tijd nauwelijks
of geen aandacht aan het verzuim werd besteed, op korte termijn effect. Ik
neem aan dat dit tot de verzuimdaling bij de aanvang van het veranderingsproces
heeft geleid. Maatregelen om het verzuim verder te doen dalen worden na de
eerste stappen moeilijker. In de tweede fase zijn vaak investeringen in de
arbeidsorganisatie nodig die pas na langere tijd effect hebben. Overigens
zullen er in de loop van het volgend jaar scherpere conclusies getrokken kunnen
worden over het effect van bedrijfsinspanningen op de ontwikkeling van het
bedrijfsverzuim in de tijd op grond van een analyse van de daartoe verzamelde
gegevens van het SZW(ZARA)-werkgeverspanel.Een ander element dat bij de ontwikkeling van de verzuimcijfers een rol
speelt is de conjunctuur. Het is bekend dat conjuncturele ontwikkelingen van
invloed zijn op het ziekteverzuimpercentage. Daar zijn verklaringen voor op
het vlak van de motivatie (angst voor ontslag, meer controle op verzuim tijdens
laagconjunctuur) en op het vlak van de risico's (meer mogelijkheden voor risicoselectie
bij een ruime arbeidsmarkt en lagere belasting bij lage bedrijvigheid). De
stabiliteit in de verzuimcijfers moet naar alle waarschijnlijkheid dus verklaard
worden als de resultante van een opwaartse druk op de cijfers van de aantrekkende
arbeidsmarkt enerzijds, en anderzijds van een neerwaartse druk als gevolg
van inspanningen van bedrijven en arbodiensten op het vlak van preventie en
reïntegratie. 11. Ontwikkeling arbeidsongeschiktheidIn de rapportage wordt gememoreerd dat de invoering van de Wet terugdringing
beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen (TBA, 1994) het arbeidsongeschiktheidsvolume
fors heeft doen afnemen. Eind 1996 werd echter weer een stijging zichtbaar.
Die stijging zet zich sindsdien door. Alhoewel in relatieve zin, als percentage
van de beroepsbevolking, nog steeds sprake is van een daling, vormen weer
stijgende instroomkansen voor mij een serieus signaal. Het is immers niet
te verwachten dat de gunstige ontwikkeling van de economie in de toekomst
zal bestendigen. Zelfs bij een geringe stagnatie in de economische groei zouden
de premielasten WAO, en daarme de loonkosten, weer gaan stijgen, met alle
nadelige gevolgen van dien. Er is een duidelijke samenhang tussen de stijgende
instroomkansen en de claimbeoordeling: naarmate er minder streng
wordt gekeurd, stijgt de instroomkans, daalt de uitstroomkans, en neemt het
volume verder toe. Overigens is de claimbeoordeling slechts één
van de bepalende factoren voor de instroomkans. De samenstelling van de beroepsbevolking
(bijvoorbeeld de vergrijzing) en de toenemende arbeidsparticipatie van vrouwen
spelen ook een belangrijke rol.Vrouwen hebben van oudsher een groter risico op WAO-intrede dan mannen.
Het Ctsv constateert nu, dat de instroomkans van vrouwen sinds 1996 verder
is toegenomen. Dit is een zorgwekkende ontwikkeling. Immers de hogere instroomkans
van vrouwen en de groeiende deelname van vrouwen aan het arbeidsproces leiden
tot een opwaartse druk op het WAO-volume. Een verklaring voor de hogere instroomkans
van vrouwen is blijkens het onderzoek «Vrouwen vaker in de WAO?»
van april 1998 gelegen in het werkzaam zijn in de gezondheidszorg. Inmiddels
zijn door het Lisv, SZW en een onderzoeksbureau verkennende analyses gemaakt,
die hebben geleid tot het vaststellen van probleemstellingen voor verder onderzoek.
Ik ben inmiddels in overleg getreden met het Lisv over de afstemming hiervan.
Naar verwachting zullen de resultaten van beide onderzoeken in het voorjaar
van 1999 beschikbaar zijn. 12. Arbo- en verzuimbeleidDe Augustusrapportage constateert dat in de bedrijven een ontwikkeling
zichtbaar is naar een actiever verzuimbeleid. Anderzijds wordt gesteld dat
de overdracht van verantwoordelijkheden voor de verzuimbegeleiding en de verplichte
ondersteuning daarbij door de arbodiensten weinig effect hebben op de verbetering
van de verzuimbestrijding en het arbobeleid. De redenen die het Ctsv hiervoor
geeft zijn dat de herverzekering van het loondoorbetalingsrisico de financiële
prikkels gedeeltelijk teniet zou doen, het gegeven dat de particuliere premies
niet variëren met de hoogte van het verzuim en het feit dat bedrijven
slechts een smal pakket van de arbodiensten afnemen. Bovendien constateert
het Ctsv dat de werkgever in de meeste gevallen 100% van het loon tijdens
ziekte doorbetaalt. Verder haalt het Ctsv rapporten aan waaruit een toename
van arbeidsconflicten zou blijken.Naar mijn mening trekt het Ctsv terecht de vergelijking met de situatie
van voor 1994 (Tz/Arbo) en het begin van de in fasen (tot 1 januari 1998)
uitgevoerde overdracht van de verantwoordelijkheden voor verzuimbeleid en
verzuimbegeleiding naar werkgever/arbodienst. In 1996 en 1998 is dit gevolgd
door verdere versterking van het financiële belang van werkgevers door
respectievelijk Wulbz en Pemba. De stelling dat deze operatie weinig effect
heeft gehad kan ik niet onderschrijven. Uit alle ingestelde onderzoeken blijkt
dat de inspanningen van bedrijven op het vlak van verzuimbeleid en preventief
arbobeleid over de jaren zijn toegenomen. Uit de ingestelde werknemersonderzoeken
blijkt dat ook de werknemers een toegenomen aandacht in het bedrijf voor de
arbeidsomstandigheden hebben ervaren. De afname van diensten van arbodiensten
groeit, hetgeen bijvoorbeeld blijkt uit de gestage stijging van de omzetcijfers
van de diensten. Wat betreft de aangehaalde rapporten (Willems, 1998 en Van
Vuuren et al., 1998) waaruit een toename van arbeidsconflicten zou blijken:
mijn ambtsvoorganger heeft op deze onderzoeken uitvoerig gereageerd in brieven
aan de Kamer van 30 maart 1998 (Arbo/98647A over FNV-meldlijn arbodiensten
en enquête onder bedrijfs- en verzekeringsartsen) en 2 april 1998 (25 883
nr. 4). De strekking van zijn commentaar was dat deze onderzoeken eerder opinies
weergeven dan feitelijke ervaringen. Meer feitelijke gegevens laten een afname
zien van conflicten rond het ziek zijn. Een indicator hiervoor als bijvoorbeeld
het aantal weigeringen van loondoorbetaling, vertoonde van 1995
naar 1996 een afname van 4 tot 2 per duizend werknemers.Het feit dat veel bedrijven het loondoorbetalingsrisico hebben verzekerd
blijkt per saldo geen belemmering te zijn geweest voor de toeneming van beleidsinspanningen
door bedrijven. In een analyse van de gegevens van het ZARA-werkgeverspanel
medio 1997 (rapportage 1996–1997, november 1997) is ook geen verband
gevonden tussen verzekering en aard van het bedrijfsbeleid inzake arbeidsomstandigheden
en verzuim. Verzekering heeft dus niet gefunctioneerd als een afwenteling
van het probleem waarvoor het beleid de werkgever heeft willen stellen. De
verzekering heeft overigens wel geleid tot een zekere versnelling van de ontwikkeling,
omdat veel verzekeraars eisen hebben gesteld aan het verzuimbeleid (aansluiting
bij een arbodienst) en aan preventie (risico-inventarisatie en -evaluatie).
Zoals hiervoor al opgemerkt zijn er signalen dat verzekeraars vanuit het oogpunt
van schadelastbeperking bedrijven steeds meer in die richting stimuleren.
Ook op het vlak van reïntegratie zijn verzekeraars om die reden actief.
Daarnaast lijkt er een ontwikkeling gaande naar het inbouwen van meer eigen-risico-elementen
in de private werkgeversverzekeringen. Naar de mate waarin deze ontwikkeling
doorzet worden de directe kosten van ziekteverzuim voor verzekerde werkgevers
beter zichtbaar.Zijn de effecten op de gewenste inspanningen van bedrijven dus overwegend
positief, daarmee is niet gezegd dat het in absolute zin allemaal voldoende
is, of dat er niet meer en beter zou kunnen. De in de vorige kabinetsperiode
tot stand gekomen wetten Pemba en Rea moeten hun effecten nog tonen. Het regeerakkoord
voorziet in financiële middelen ter intensivering van het preventie-
en reïntegratiebeleid. Gewerkt zal worden aan convenanten ter verbetering
van de arbeidsomstandigheden in bedrijfssectoren met hoge risico's. Verder
staat versterking van de arbo-infrastructuur, gericht op kwaliteitsverbetering
van de arbo-dienstverlening, op het programma. Een derde onderdeel betreft
de versterking van de samenwerking van arbo-dienstverlening en de gezondheidszorg.
In de Sociale Nota 1999 zal hier verder op worden ingegaan. 13. RisicoselectieUit de Augustusrapportage blijkt dat 13% van 1200 bedrijven met 2 of meer
werknemers eind april/begin mei 1998 bij een aanstelling standaard een medische
keuring laat uitvoeren. Het aandeel bedrijven dat vragen stelt over de gezondheid
van de sollicitant bedraagt 37%. Het aandeel bedrijven die in het kader van
de aanstellingskeuring een medische keuring en/of vragen over de gezondheid
stelt bedraagt 44%.Dat 13% van de bedrijven bij een aanstelling standaard een medische keuring
uitvoert is een substantiële verlaging ten opzichte van de situatie van
eind 1997. Toen gaf ruim een derde van de bedrijven aan dat een medische keuring
onderdeel uitmaakte van de aanstellingskeuring. Hoewel de neerwaartse trend
zeer duidelijk aanwezig is, acht ik dit percentage nog steeds aan de hoge
kant. Na invoering van de Wet Medische Keuringen (WMK) mogen werkgevers immers
alleen aanstellingskeuringen laten verrichten als aan de functie bijzondere
eisen van medische geschiktheid kunnen worden gesteld. Ook dienen keuringen
naar hun aard, inhoud en omvang beperkt te worden tot het doel waarvoor zij
worden verkregen. De WMK geeft werkgevers, werknemers en artsenorganisaties
echter drie jaar de tijd om over deze aanstellingskeuringen afspraken te maken.
In opdracht van de Branche Organisatie Arbodiensten (BOA) ontwerpt de Stichting
Kwaliteitsbevordering Arbodiensten (SKB) een richtlijn aanstellingskeuringen
voor arbodiensten. Het gaat daarbij om een concretisering van wat bijzondere
functie-eisen zijn en welke medische onderzoeken daarbij aangewezen zijn.
De richtlijn zal naar verwachting eind dit jaar gereed zijn. Daarnaast is
de naleving van de Wet medische keuringen tevens opgenomen in de certificeringseisen
voor arbodiensten. Gezien deze ontwikkelingen ga ik uit van een verdere daling
van het aantal (standaard uitgevoerde) medische keuringen. Ik verwacht dat
binnen het door de wet gestelde tijdstraject van drie jaar er geen bedrijven
meer zullen zijn die arbodiensten standaard medische keuringen zullen laten
uitvoeren.Dat 37% van de bedrijven nog vragen stelt over de gezondheid van de sollicitant
acht ik teleurstellend en ongewenst. Na invoering van de WMK mogen werkgevers
of personeelsfunctionarissen immers niet vragen naar de gezondheid, het ziekte-
of verzuimverleden van een sollicitant. Alleen artsen van gecertificeerde
arbodiensten mogen deze vragen stellen in het kader van een aanstellingskeuring.
Dit hoge percentage is voor mij aanleiding om dit onderwerp in het komende
najaarsoverleg onder de aandacht van de sociale partners te brengen.Ten aanzien van de WMK is de situatie zo, dat de rechter op vordering
van de keurling een gedraging die in strijd is met de wet kan verbieden dan
wel een schadevergoeding kan toekennen. Wel onderstreep ik evenals mijn voorganger
het belang (antwoorden op kamervragen van Van Boxtel, 16 juli 1998) dat er
door partijen een onafhankelijke klachtencommissie wordt ingesteld, waar een
sollicitant met zijn klacht terecht kan. In het najaarsoverleg zal ik de betrokken
representatieve organisaties mededelen, dat ik ervan uitga, dat zij binnen
de in de WMK genoemde termijn van drie jaar hierover tot afspraken zullen
komen.Het kabinet stelt ook zichzelf op allerlei wijzen op de hoogte van de
naleving van deze wet. Zo wordt met het ZARA-werkgeverspanel gevolgd in welke
mate werkgevers gebruik maken of van plan zijn gebruik te maken van medische
aanstellingskeuringen (waaronder gezondheidsverklaringen). In februari 1999
zal u daarover nader worden geïnformeerd. Zowel het Ctsv-onderzoek als
het SZW-werkgeverspanel laten een vrij globaal beeld zien van de huidige situatie.
Gezien de signalen over de gang van zaken bij aanstellingskeuringen zal de
Arbeidsinspectie een diepgaander onderzoek naar de gang van zaken uitvoeren. 14. Arbeidsparticipatie en reïntegratieUit de Augustusrapportage komt naar voren dat het Ctsv over het geheel
somber is ten aanzien van de met de wet REA beoogde verbeteringen. Naar mijn
mening verdient dit vooralsnog een positievere benadering en is het prematuur
om nu al tot conclusies te komen. De wet REA is immers pas op 1 juli jl. in
werking getreden. In dit verband wijs ik erop dat de wet REA niet alleen werkt
met financiële prikkels, maar ook is toegesneden op de wensen van de
werkgevers; inhoudelijke procedures zijn versimpeld en ontdaan van bureaucratische
rompslomp.Het ambitieniveau van de wet REA (15 000 plaatsingen) wordt door
het Ctsv in de rapportage als zeer bescheiden gekwalificeerd. Het Ctsc wijst
hierbij op de ruim 16 000 plaatsingen die GAK AI al in 1997 heeft gerealiseerd.
Ik deel de opvatting van het Ctsv omtrent het ambitieniveau van REA niet.
Ik wijs daarbij op het volgende. De plaatsingen van arbeidsgehandicapten op
grond van de wet REA zijn reële plaatsingen, waarvan de duur minimaal
een half jaar bedraagt. Van de plaatsingen die het GAK AI in 1997 heeft gerealiseerd
voldoet mijns inziens de helft niet aan deze randvoorwaarden. In dat licht
beschouwd is de ambitie van de wet REA wel degelijk fors groter
dan de huidige realisaties. Erkend zij wel dat het volume van reïntegratie
en participatie intensivering behoeft, vooral ook gelet op de gunstige werkgelegenheidsontwikkeling.
In dit verband wil ik er ook nog op wijzen dat bij de introductie van REA
het kabinet er bewust voor gekozen heeft om het ambitieniveau, en in samenhang
daarmee de voor REA uitgetrokken middelen, weliswaar fors hoger dan de op
dat moment bekende realisaties vast te stellen, doch daarbij ook realiteit
in acht te nemen. Het wekken van hooggespannen verwachtingen die vervolgens
niet ingelost worden, zo overwoog het kabinet, zou een contraproductieve invloed
op de toepassing van REA hebben. Daarbij moet overigens direct aangetekend
worden dat tevens de afspraak is gemaakt, dat mocht REA succesvoller blijken
te zijn dan de in aanvang gestelde verwachtingen, dat wil zeggen wanneer REA
een hoger aantal plaatsingen genereert, de terbeschikkingstelling van extra
middelen dan geen kwestie is.Het huidige monopolie van Arbeidsvoorziening op het gebied van de arbeidsbemiddeling
plaveit, volgens het Ctsv, niet de weg voor een effectieve werking van marktwerking
in de nabije toekomst. Zoals in het Regeerakkoord is neergelegd, zal worden
gewerkt aan een reïntegratiemarkt waarin ook meer bij andere intermediairs
dan bij Arbeidsvoorziening kan worden ingekocht. Een nader te bepalen aandeel
van de reïntegratietrajecten zal echter blijvend bij Arbeidsvoorziening
moeten worden ingekocht, om te garanderen dat een goede publieke voorziening
voor arbeidsbemiddeling intact blijft.Voorts stelt het Ctsv dat de doelgroep van het reïntegratiebeleid
onduidelijk zou zijn. Deze constatering deel ik niet. Ik wijs hierbij op het
feit dat een verdere verfijning van de criteria, op basis waarvan wordt vastgesteld
of men tot de doelgroep van de wet REA behoort, zijn neergelegd in het Arbeidsgehandicaptebesluit.
Dit besluit is op 11 augustus jl. gepubliceerd (Stb 1998, 488). De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot2Tweede Kamer, 1996–1997, 25 024, nr. 1.XNoot3Tweede Kamer, 1997–1998, 25 024, nr. 2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25024-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl