Wijziging van de Meststoffenwet in verband met de evaluatie 2002; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28971, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

26-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28971 nr. 5

21-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Aanleiding en strekking van het wetsvoorstelDe onderstaande tabel geeft een overzicht van de dieraantallen,
mestproductie, mestoverschot en mineralenoverschot in Nederland 2. Uitspoelingsgevoelige gronden3. Aanpassing verliesnormen4. Aanpassing excretieforfaits5. Afvoerpost wildschade6. Vermindering administratieve lasten7. Bedrijfseffecten8. MilieueffectenBelasting van het oppervlaktewater 9. Juridische aspectenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28971Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 971Wijziging van de Meststoffenwet in verband met de evaluatie 2002nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 21 november 2003Met belangstelling hebben de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer en ik kennisgenomen van de inbreng van de leden van
de Vaste Commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Op 2 oktober
2003, derhalve na de vaststelling van het verslag, heeft het Hof van Justitie
uitspraak gedaan in de inbreukprocedure tegen Nederland met betrekking tot
de uitvoering van de Nitraatrichtlijn (zaak C-322/00). Deze uitspraak zal
ingrijpende gevolgen hebben voor het Nederlandse mestbeleid. Ook al heeft
de uitspraak mij geen aanleiding gegeven het onderhavige wetsvoorstel in te
trekken, de discussie over het wetsvoorstel kan niet gevoerd worden zonder
acht te slaan op de eisen van de Nitraatrichtlijn, de uitleg die het Hof daarvan
heeft gegeven in zijn arrest van 2 oktober en de eisen die de Commissie stelt
aan een tijdige en adequate uitvoering van dat arrest. De reactie op de inbreng
van de leden van de Vaste Kamercommissie vindt dan ook uitdrukkelijk plaats
tegen de achtergrond van de gevolgen van het Hofarrest voor het toekomstige
mestbeleid, als beschreven in onze brieven van 2 oktober en 3 november 2003
(Kamerstukken II 2003/04, 26 729, nrs. 58 en 59). Waar vragen betrekking
hebben op hetzelfde thema, worden zij in samenhang beantwoord.1. Aanleiding en strekking van het wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie vragen zich af of met betrekking tot de voorstellen
tot aanpassing van de wettelijke normen alle rapportages die ter zake doende
zijn, voldoende zijn betrokken, en of met name de conclusies van de Commissie
van deskundigen Meststoffenwet 2002 voldoende zijn meegewogen. Tevens vragen
deze leden de regering om een oordeel over het onlangs uitgebrachte rapport
van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid «Naar nieuwe
wegen in het milieubeleid», in het bijzonder op het punt van de kwalitatieve
onderbouwing van de aanscherping van de verliesnormen. De leden van de SGP-fractie
vragen of de regering kan aangeven wat er met de uitkomsten van het Project
Praktijkcijfers is gedaan.De regering heeft zich een oordeel gevormd over de wettelijke normen op
basis van de rapportage van het Milieu- en Natuurplanbureau (hierna MNP)
in het kader van de evaluatie Meststoffenwet 2002, zoals neergelegd in het
rapport «MINAS en Milieu – Balans en Verkenning» (Kamerstukken
II 2001/02, 28 385, nr. 1, bijlage 1) en in de onderliggende rapporten.
Daarbij zijn ook de uitkomsten van het Project Praktijkcijfers betrokken.
Bij haar oordeelsvorming heeft de regering ook de commentaren van maatschappelijke
organisaties (Kamerstukken II 2001/02, 28 385, nr. 1, bijlage 3) nadrukkelijk
meegewogen. Ook het advies van de Commissie van Deskundigen (opgenomen als
bijlage IV in het rapport MINAS en Milieu) heeft de regering ter harte genomen.
Deze commissie adviseert om de verliesnormen op termijn verder aan te scherpen,
maar een milieukundige en sociaal-economische afweging te maken bij het beoordelen
van het tijdstip van aanscherping. De Tweede Kamer is daarover geïnformeerd
bij de brieven van 4 oktober en 11 december 2002 (Kamerstukken II 2002/03,
28 385, nrs. 2 en 13). Daarin heeft de regering overwogen dat de verliesnormen
uit milieu-oogpunt ten minste moeten worden aangescherpt tot het niveau dat
thans in de wet vastligt – met uitzondering van de matig droge gronden –
maar dat er uit sociaal-economisch oogpunt twee redenen zijn om deze aanscherping
af te zwakken. Ten eerste moet worden geconstateerd dat de verliesnormen voor
de uitspoelingsgevoelige gronden op zich haalbaar zijn, maar dat de aanscherping
van 2002 naar 2003 een te forse stap ineens zou zijn. Daarom stelt de regering
voor om voor deze gronden in 2003 een tussenstap in te bouwen. Ten tweede
is gebleken dat de aanscherping van de fosfaatverliesnorm naar 20 kg fosfaat
per ha een landelijk mestoverschot zou opleveren. Daarom stelt de regering
voor om de fosfaatverliesnorm voor bouwland vanaf 2003 te stellen op
25 kg fosfaat per ha. Daarmee wordt een landelijk mestoverschot voorkomen.
Deze aanpassing van het traject van aanscherping is het resultaat van rijp
beraad. Mede gezien de kritische houding van de Europese Commissie, kan Nederland
zich niet veroorloven om verdere versoepelingen aan te brengen die het realiseren
van de milieudoelen verder naar achteren zouden schuiven terwijl daar uit
sociaal-economisch oogpunt geen noodzaak toe is. Tegen deze achtergrond heeft
de regering met grote interesse kennis genomen van de probleemstelling die
de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in zijn rapport heeft aangekaart,
namelijk de uitdaging voor de overheid om de niet direct waarneembare of merkbare
milieuproblemen aan te pakken. De regering kan zich vinden in de algemene
conclusie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid dat dit in
het huidige en komende milieubeleid nog onvoldoende wordt onderkend, en acht
het inderdaad van belang om, samen met de wetenschap, de kennis van zulke
milieuproblemen te mobiliseren en ervoor te zorgen dat deze breed maatschappelijk
wordt gedeeld en gedragen. In het beleid zal hier extra aandacht naar uitgaan.Het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid bevat
een specifieke casus, getiteld «stikstof in de landbouw». De analyse
van het mestbeleid in deze casus bevat naar onze mening onjuistheden en een
wat eenzijdige interpretatie. In algemene zin gaat de casus uit van een wetenschappelijk
ideaalbeeld, terwijl de politieke en juridische werkelijkheid anders is. Zo
wordt voorbijgegaan aan specifieke eisen die de Nitraatrichtlijn aan lidstaten
stelt, zoals inmiddels nader gepreciseerd door het Hof van Justitie in zijn
arrest van 2 oktober 2003. Feit is dat de in deze richtlijn opgenomen verplichte
middelvoorschriften in hoge mate bepalend zijn voor de vormgeving van het
nationale beleid. De richtlijn dwingt Nederland nu over te gaan van verliesnormen
naar gebruiksnormen, en daarmee een beweging te maken van doelvoorschrift
naar middelvoorschrift.In de casus wordt ruim aandacht besteed aan de zogenaamde «proxy-waarden»
die in het beleid worden gekozen om het milieudoel van een goede waterkwaliteit
te realiseren. De regering deelt de zienswijze van de Wetenschappelijke Raad
voor het Regeringsbeleid, dat deze dienen te worden vertaald naar afrekenbare
en voor agrariërs herkenbare normen in de mestwetgeving.
Het is echter eigen aan de aard van diffuse agrarische verontreiniging dat
het moeilijk is sterke eenduidige relaties te kunnen aangeven tussen landbouwkundig
handelen en waterkwaliteit. Immers, de bron van de vervuiling is niet eenduidig
vast te stellen zodat de individuele veroorzaker niet kan worden aangesproken
op zijn aandeel in de vervuiling. Met de adequaatheid van de onderbouwing
van het traject van aanscherping van de normen, als neergelegd in de Meststoffenwet,
heeft deze discussie niets te maken. Door de uitspraak van het Hof van Justitie
van 2 oktober 2003 is deze discussie feitelijk ook achterhaald. Het Hof laat
er geen misverstand over bestaan dat de twee bemestingsplafonds die de Nitraatrichtlijn
voorschrijft, als zodanig in de Nederlandse mestwetgeving moeten worden opgenomen.
Het eerste is het toegestane niveau voor de totale bemesting, die gebaseerd
moet zijn op een balans tussen de stikstofbehoeften van de gewassen en de
toevoer van stikstof naar de gewassen uit bemesting en uit de bodem. Het tweede
is de maximale gift aan dierlijke mest die 170 kg stikstof per hectare per
jaar bedraagt. In mijn brief aan uw Kamer van 3 november 2003 (Kamerstukken
II 2003/04, 26 791, nr. 59) heb ik de gevolgen van dit arrest op een
rij gezet en aangegeven dat Nederland zal moeten overstappen op een stelsel
van gebruiksnormen.De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de LPF wijzen op de ontwikkeling
van de veestapel en de daarbij behorende stikstof- en fosfaatproductie en
vragen naar de gevolgen die dit kan hebben voor de uitvoering van de Nitraatrichtlijn.
De leden van de CU-fractie vragen of het effect op het mestoverschot niet
puur theoretisch is. De leden van de PvdA-fractie vragen meer specifiek naar
de gevolgen van een verdere krimp voor de milieudruk.De onderstaande tabel geeft een overzicht van de dieraantallen,
mestproductie, mestoverschot en mineralenoverschot in Nederland  198519901995200020012002Aantallen dieren (x 1 000)      Rundvee5 2484 9264 6544 0704 0473 858Varkens12 38313 91514 39713 11813 07311 648Pluimvee91 44495 45291 861106 813102 956103 651       Nationale mestproductie       in mln kg stikstof542527571415416398* in mln kg fosfaat259220209183185177*        Nationaal mestoverschot       in mln kg stikstof000000in mln kg fosfaat000000       Kunstmestgebruik       in mln kg stikstof500 ('86)412406339298298* in mln kg fosfaat 7662625252*        Nationaal mineralenoverschot (bodembalans)       in mln kg stikstof 488536408381334* in mln kg fosfaat19817214911510987*Bron: CBS, 2003. De met * gemarkeerde getallen betreffen voorlopige opgaven.Zoals de tabel uitwijst, is de veestapel in de recente jaren sterk gekrompen.
De rundveestapel is geleidelijk gekrompen sinds 1984 (invoering melkquotering).
Ook in de periode 1995–2002 is de rundveestapel nog afgenomen, van 4,7
naar 3,9 mln. De varkensstapel is afgenomen sinds 1997 (Wet herstructurering
varkenshouderij) van 14,4 naar 11,6 mln. De pluimveestapel is pas afgenomen
sinds 1999 (invoering pluimveerechten) van 106,8 mln in 2000 naar
103,7 mln in 2002. Als resultaat van deze ontwikkelingen in de veestapel en
van de ontwikkelingen in het voerspoor is de mestproductie uitgedrukt in fosfaat
sinds 1985 gedurig gedaald, van 259 mln kg fosfaat in 1985 naar 177 mln kg
fosfaat in 2002. Uitgedrukt in stikstof is de mestproductie pas sinds 1995
gedaald, maar dan ook in hoog tempo: van 571 mln kg stikstof in 1995 naar
398 mln kg stikstof in 2002. Het landelijk mestoverschot (de hoeveelheid niet
plaatsbare mest) wordt bepaald door het verschil te berekenen tussen de mestproductie
en de afzetmogelijkheden. Het is de resultante van twee grootheden. Verandert
één van deze grootheden, dan neemt daarmee het mestoverschot
toe of af. Door de afzetmogelijkheden te verruimen, bijvoorbeeld door het
verhogen van de fosfaatverliesnorm, wordt het verschil kleiner en neemt het
mestoverschot af. De leden van de CU-fractie hebben dus gelijk in hun constatering
dat het berekende mestoverschot kleiner kan worden zonder dat de totale mestproductie
minder wordt. Het al dan niet bestaan van een mestoverschot is wel van belang
voor de milieudruk. Wordt er nationaal meer mest geproduceerd dan binnen de
milieunormen kan worden aangewend, dan ontstaat een groot risico voor overschrijding
van de milieunormen, ongeacht of dit verliesnormen of gebruiksnormen zijn.
De milieudruk wordt niet alleen veroorzaakt door het gebruik van dierlijke
mest, maar ook door het gebruik van kunstmest. Beide dragen bij aan het nationale
mineralenoverschot, dat wil zeggen de totale hoeveelheid mineralen die in
de Nederlandse landbouw verloren gaat of zich ophoopt in de bodem. De tabel
vermeldt ook de ontwikkeling van het kunstmestgebruik en van het nationale
mineralenoverschot. Het nationale stikstofoverschot is eind jaren '80 gedaald,
in de jaren '90 ruwweg constant gebleven en na 1999 flink gedaald. Het nationale
fosfaatoverschot is sinds 1985 systematisch gedaald. Het wetsvoorstel handelt
over de verliezen van stikstof en fosfaat vanuit de landbouw naar het milieu.
Deze toegelaten verliezen worden vastgesteld op basis van milieucriteria en
zijn in principe dus onafhankelijk van de hoeveelheid mest die wordt geproduceerd.
Een toename of afname van de mestproductie heeft dus wel gevolgen voor het
mestoverschot maar niet voor de verlies- of gebruiksnormen.De leden van de PvdA-fractie hebben grote twijfel over het temporiseren
van de stikstofverliesnormen voor de uitspoelingsgevoelige gronden en de versoepeling
van de fosfaatnorm voor bouw- en braakland in het licht van de inbreukprocedure
en de derogatiebesprekingen. Zij wijzen in dat verband ook op de rechtsonzekerheid
voor de sector.Zoals is aangegeven in de brief van 3 november 2003 over de gevolgen van
het Hofarrest, is er een gesprek geweest met ambtenaren van de Commissie over
de stappen die Nederland moet zetten om aan het Hofarrest te voldoen. De uitkomst
van dat gesprek heeft mij ervan overtuigd dat het onderhavige wetsvoorstel
kan worden doorgezet, omdat het voldoet aan de belangrijkste eis van de Commissie,
namelijk dat de verliesnormen tot het tijdstip dat het nieuwe stelsel van
gebruiksnormen van kracht wordt, een traject van voortgaande aanscherping
moeten vertonen. Dat is thans het geval met het in de wet vastgelegde traject
van de stikstofverliesnormen, en het onderhavige wetsvoorstel brengt daar
geen verandering in. In dit traject wordt alleen voor 2003 een tussenstap
ingebouwd, maar de normen worden niet bevroren op het niveau van 2002. De
normen voor 2003 zijn strenger dan die voor 2002, en in 2004 zijn ze weer
strenger dan in 2003. Voor de fosfaatnorm voor bouw- en braakland geldt in
wezen hetzelfde: ook hier wordt een tussenstap ingebouwd, maar de normen voor
2003 en 2004 (25 kg) zijn scherper dan die voor 2002 (30 kg). 2. Uitspoelingsgevoelige grondenDe leden van de fracties van het CDA en de SGP vragen naar een rechtvaardiging
van de Nederlandse toetsingsdiepte van de nitraatnorm van 50 mg/liter grondwater
uit de Nitraatrichtlijn. Daarbij wordt gevraagd naar Europese voorschriften,
de vrijheid die lidstaten hebben bij het vaststellen van deze toetsingsdiepte
en welke toetsingsdiepte andere lidstaten hanteren. De leden van de CDA-fractie
vragen meer specifiek waarom Nederland op een minder grote diepte meet dan
Denemarken. Zij zijn van mening dat er meer zicht moet komen op nitrificatie,
denitrificatie en monitoring in EU-verband.In de Nitraatrichtlijn is niet opgenomen op welke diepte de norm van 50
mg nitraat per liter grondwater moet worden getoetst. De gesuggereerde vrijheid
bij het vaststellen van de toetsingsdiepte is beperkt omdat het voorzorgsbeginsel
deel uitmaakt van het EG-milieurecht en de doelstelling van de richtlijn is
om verdere verontreiniging van dien aard te voorkomen. Het voorzorgsbeginsel
is neergelegd in artikel 147, tweede lid, EG (het Hof verwijst hier in zijn
uitspraak van 2 oktober jl. uitdrukkelijk naar) en in artikel 1 van de Nitraatrichtlijn.
De richtlijn stelt als criterium dat grondwater niet meer dan 50 mg nitraat
per liter mag bevatten en definieert grondwater als «al het water in
de verzadigde zone». De Nitraatrichtlijn beoogt niet alleen het grondwater
te beschermen en evenmin alleen water voor de drinkwatervoorziening, maar
al het grondwater en al het oppervlaktewater. De Europese Commissie heeft
na het van kracht worden van de Nitraatrichtlijn een concept-richtsnoer opgesteld,
dat voor de lidstaten niet bindend is. In dit richtsnoer is aangegeven dat
in het bovenste grondwater moet worden gemeten (0 tot 5 meter onder de grondwaterspiegel).
De algemene lijn uit dit richtsnoer is dat bij korte verblijftijden van grondwater
in het bovenste grondwater moet worden gemeten. Nederland heeft gekozen voor
toetsing aan de 50 mg-norm in de bovenste meter van het grondwater (0 tot
1 meter onder de grondwaterspiegel). Dat vloeit logisch voort uit het feit
dat de richtlijn zich richt op al het water in de verzadigde zone. Nitraatmeting
in de bovenste meter van het grondwater geeft bovendien het beste de effecten
van het beleid aan. De toetsingsdiepte die Nederland hanteert, valt binnen
de marge van de toetsingsdiepte die het richtsnoer aangeeft. Omdat drinkwater
op grotere diepten wordt gewonnen, meet Nederland niet alleen in de bovenste
meter van het grondwater maar ook op grotere diepten in het grondwater.De situatie in Nederland verschilt met die in veel andere lidstaten omdat
de grondwaterspiegel daar veelal op grotere diepte zit. Dat Denemarken zijn
beleid zou baseren op meetgegevens van een grotere meetdiepte dan Nederland
is een misverstand. Op basis van de toetsingsdiepte die Denemarken hanteert,
lijkt Denemarken eerder een strenger beleid te voeren dan Nederland. Denemarken
meet net als Nederland op verschillende dieptes. Denemarken meet nitraatconcentraties
in het bodemvocht van de onverzadigde zone (1,0 tot 1,2 meter beneden maaiveld)
en op twee diepten in de verzadigde zone (op 1 meter en op 2–3 meter
onder de grondwaterspiegel). Op bedrijven die een derogatie hebben, wordt
de 50 mg-norm getoetst met monitoringsresultaten uit het bodemvocht van de
onverzadigde zone (1 tot 1,2 meter onder maaiveld). Verder is het Deense mestbeleid
er op gericht om de uitspoeling uit de wortelzone te reduceren met 50% binnen
10 jaar. Het streven daarbij is om de nitraatconcentratie in het bodemvocht
van de onverzadigde zone lager te laten zijn dan 50 mg per liter grondwater.
De onderstaande tabel bevat voor een aantal lidstaten een overzicht van de
aanwijzing van kwetsbare gebieden en het meten van nitraat in het grondwater
in het kader van de Nitraatrichtlijn LidstaatKwetsbare zonesMeetdiepte nitraat7Toetsdiepte aan criterium 50 mg/l 7NederlandActieprogramma
toegepast op hele landBodemvocht4,
bovenste grondwater5 (0–1 meter onder grondwaterspiegel),
ondiepe-middeldiepe grondwater6 en diep grondwater7Bodemvocht en bovenste grondwater DenemarkenActieprogramma
toegepast op hele landBodemvocht, bovenste grondwater
(1 cq. 2–3 meter onder grondwaterspiegel) en diep grondwaterBodemvochtEngelandDelen van het
land (55%)1Bodemvocht, bovenste grondwater,
diep grondwaterNiet voorgeschreven; bodemvocht
en bovenste grondwater DuitslandActieprogramma
toegepast op hele landBovenste grondwater Bovenste grondwaterBelgiëDelen van
het land (Vlaanderen: 46%, Wallonië: 18%)2Vlaanderen: bovenste grondwater; Wallonië diep grondwaterNiet voorgeschreven; Wallonië: afhankelijk van monstername,
Vlaanderen: ondiep grondwater (i.c.m. Nmin in najaar)IerlandDelen van het
land3Diep grondwaterNiet voorgeschreven; afhankelijk van monstername1 Aanvankelijk had Engeland slechts drinkwatergebieden aangewezen
als Nitrate Vulnerable Zones maar na het oordeel van het Europese Hof van
Justitie van 7 december 2000 zijn de Nitrate Vulnerable Zones uitgebreid.2 Het areaal kwetsbare zones is voor Vlaanderen recent uitbreid
tot 46% na diverse waarschuwingen van de Europese Commissie.3 Ierland heeft onlangs aan de Europese Commissie gemeld dat
zij haar actieprogramma zal gaan toepassen op het hele grondgebied.4 Met monitoring van nitraat in het bodemvocht worden metingen
in de onverzadigde zone bedoeld. In Nederland wordt in de Veluwe en in lossgebieden
in Zuid-Limburg in het bodemvocht gemeten omdat in die gebieden geen grondwater
te vinden is binnen 5 meter diepte onder maaiveld.5 Met bovenste grondwater in de tabel wordt gedoeld op de zone
0 tot 5 meter onder de grondwaterspiegel, tenzij anders aangegeven.6 Nederland meet ook in het zogenaamde ondiepe-middeldiepe
grondwater, hetgeen overeenkomt met een diepte van 5 tot 30 meter onder maaiveld.
Gezien de unieke situatie dat in Nederland de grondwaterspiegel veelal dichtbij
maaiveld is te vinden, betreft het hier metingen op een tamelijke diepte in
de grondwaterkolom. Dit in tegenstelling tot andere lidstaten waar de grondwaterspiegel
op veel grotere diepte ligt, waardoor metingen volgens de aanduiding van ondiep-middeldiep
grondwater overeenkomen met metingen in het bovenste grondwater.7 Met monitoring in diep grondwater worden metingen in (drink)waterputten
bedoeld. Voor Nederland komt dat neer op een diepte van meer dan 30 meter.8 Verschillende lidstaten meten de kwaliteit van het grondwater
op verschillende dieptes, van belang is echter te kijken naar de toetsdiepte
waarop de norm van 50 mg nitraat per liter grondwater moet worden gerealiseerd.Toetsen van het grondwater op grotere diepte laat in het algemeen lagere
nitraatconcentraties zien daar waar denitrificatie is opgetreden. Deze denitrificatie
gaat echter gepaard met ongewenste neveneffecten (toename hardheid, zwavel,
arseen en zware metalen). Al vanaf de jaren negentig is er veel onderzoek
gedaan naar denitrificatie van nitraat in de bovengrond en ondergrond. De
materie blijkt erg complex en sterk afhankelijk van de locatie. Het zal daarom
uiterst lastig zijn om een verdere verfijning op een robuuste wijze in het
beleid mee te nemen. Bij de evaluatie Meststoffenwet 2004 zal de laatste stand
van onderzoek worden meegenomen.De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen of met de aanwijzing
van waterintrekgebieden in plaats van de huidige uitspoelingsgevoelige
gronden een meer gerichte bijdrage kan worden geleverd aan de grondwaterkwaliteit.Aanvullende of verscherpte maatregelen moeten worden getroffen zodra blijkt
dat de algemene maatregelen van het actieprogramma niet toereikend zijn om
de milieudoelstellingen van de Nitraatrichtlijn te halen (artikel 5, vijfde
lid, van de Nitraatrichtlijn). Nederland heeft in haar eerste actieprogramma
geconstateerd dat op de droge zandgronden de 50 mg-norm uit de Nitraatrichtlijn
in het bovenste grondwater niet wordt gehaald. Daarom was Nederland op grond
van de Nitraatrichtlijn verplicht voor deze gronden aanvullende of verscherpte
maatregelen te nemen. Dit aanvullend beleid is mede tot stand gekomen onder
druk van de inbreukprocedure van de Europese Commissie tegen Nederland en
is vervat in het tweede actieprogramma. Uit de evaluatie van de Meststoffenwet
2002 is gebleken dat in de droge zandgebieden de kwaliteit van het grondwater
nog steeds niet voldoet aan de milieudoelstellingen van de Nitraatrichtlijn.
Daarmee is er geen ruimte om het areaal droge zandgronden verder te beperken.De Nitraatrichtlijn richt zich op alle grond- en oppervlaktewater, niet
specifiek op drinkwater. De waterintrekgebieden omvatten slechts een deel
van de uitspoelingsgevoelige gronden. Beperking van het areaal tot de waterwingebieden
zou derhalve in strijd zijn met de verplichtingen uit de Nitraatrichtlijn.
Het Hof van Justitie heeft deze interpretatie van de Nitraatrichtlijn bevestigd
in zijn arrest van 7 december 2000 in zaak C-69/99 (Commissie versus Verenigd
Koninkrijk). In dit arrest oordeelt het Hof uitdrukkelijk dat niet alleen
het water dat voor menselijke consumptie is bestemd, maar ook al het zoete
oppervlaktewater en grondwater dat meer dan 50 mg nitraat per liter bevat
of zou kunnen bevatten, moeten worden vastgesteld als wateren die beschermd
moeten worden in het kader van de Nitraatrichtlijn. Door alleen de waterintrekgebieden
aan te wijzen voldoet Nederland dus niet aan deze verplichting.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre de garantie bestaat dat
de voorgestelde verliesnormen er daadwerkelijk toe leiden dat de norm van
50 mg nitraat per liter grondwater wordt gehaald.Een van de conclusies van het MNP is dat op de droge uitspoelingsgevoelige
gronden (grondwatertrap 7 en 8) de norm van 50 mg nitraat per liter grondwater
in de bovenste meter van het grondwater met de in de wet vastgelegde stikstofverliesnormen
voor 2003 niet wordt gerealiseerd. Voor de niet uitspoelingsgevoelige gronden
zijn de in dit wetsvoorstel opgenomen verliesnormen toereikend om de doelstelling
van 50 mg/l in het grondwater te realiseren. Het bestaande Landelijk Meetnet
effecten Mestbeleid (LMM) wordt (uiteraard ook) gebruikt om de effecten van
de (temporisering van) verliesnormen op de onderscheiden categorieën
uitspoelingsgevoelige gronden te volgen.De leden van de CDA-fractie stellen de fouten en onduidelijkheden aan
de orde die zijn opgetreden bij de totstandkoming van de kaarten waarop de
uitspoelingsgevoelige gronden staan aangegeven. De fractie van de PvdA heeft
twijfels bij de nauwkeurigheid van de grenzen tussen uitspoelingsgevoelige
gronden en de overige gronden op de huidige kaarten.Op 6 december 2001 is het Besluit zand- en lössgronden gepubliceerd.
Na signalen over vermeende onjuistheden heeft de toenmalige Minister van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij in het Algemeen Overleg van 20 december 2001
en in de brief aan de Tweede Kamer van 28 juni 2002 (niet-dossierstuk 2001/02
LNV 0 200 510) toegezegd vermeende onjuistheden in de aanwijzing
te herstellen. Tot in de eerste helft van 2002 hebben ruim 13 000 agrariërs
opmerkingen over het besluit ingediend. Het Wageningse onderzoeksinstituut
Alterra heeft al deze reacties op verzoek van mijn ambtsvoorganger
beoordeeld en kwam tot de conclusie dat bij het samenstellen van de kaarten
geen technische fouten zijn gemaakt, hetgeen betekent dat de vertaling van
de bodem- en grondwatertrappenkaart naar de kaarten bij het Besluit zanden
lössgronden op de juiste wijze is gedaan. Wel is gebleken dat het gebruikte
basismateriaal, de bodem- en grondwatertrappenkaart zelf, fouten vertoonde.
De agrariërs die het betrof hebben dit aangetoond. Die fouten zijn inmiddels
hersteld en de kaarten bij het Besluit zand- en lössgronden zullen dienovereenkomstig
worden aangepast. Betrokkenen zijn hiervan op de hoogte gesteld en mogen,
vooruitlopend op de formele aanpassing van het Besluit zand- en lössgronden,
van de verbeterde kaarten uitgaan. Op de kaarten bij het Besluit zand- en
lössgronden is duidelijk en op grond van heldere criteria aangegeven
welke percelen als uitspoelingsgevoelig zijn geclassificeerd.De fracties van de PvdA, ChristenUnie en de LPF stellen dat er geen duidelijke
landsdekkende kartering van de bodemkaart is voor het aanwijzen van de uitspoelingsgevoelige
gronden, terwijl het beleid wel wordt gehandhaafd om de milieunormen te halen.
De leden van de LPF-fractie vragen wat kan worden geconcludeerd uit het feit
dat de bodemkaart van Nederland geen formeel juridische status heeft. De ChristenUnie
vraagt of met het wetsvoorstel tegemoet wordt gekomen aan het amendement-Van
der Vlies (Kamerstukken II 2000/01, 27 276, nr 21). De SGP, ChristenUnie
en de PvdA vragen naar de toekomstige situatie (2005) van de kaarten aangezien
een uitbreiding van het areaal uitspoelingsgevoelige gronden wordt verwacht.
De ChristenUnie en VVD vragen of een dergelijke uitbreiding gepaard zal gaan
met een aanscherping van de verliesnormen.Voor het aanduiden van de uitspoelingsgevoelige gronden wordt aangesloten
bij de grondsoorten en grondwatertrappen die staan aangegeven op de bodemkaart
en grondwatertrappenkaart van Nederland. Die kaart is landsdekkend, maar gebaseerd
op gegevens uit de jaren zestig tot tachtig. Met name ten aanzien van de grondwatertrappen
zijn deze gegevens thans verouderd. De bodemkaart van Nederland is door de
voormalige Stichting Bodemkartering (Stiboka), thans Alterra, samengesteld,
en heeft geen juridische status. Daarmee wordt bedoeld dat de kaart niet bij
of krachtens een wettelijk voorschrift is vastgesteld. Omdat hij ten grondslag
ligt aan de kaarten bij het Besluit zand- en lössgronden, speelt hij
wel een rol bij het aanwijzen van deze gronden. Momenteel worden de veengronden
op de bodemkaart geactualiseerd. In de loop der jaren is een deel van de veenlaag
op de deze gronden geoxideerd zodat deze gronden momenteel meer zand bevatten
dan de bodemkaart aangeeft. Het kan daarom voorkomen dat de huidige kaarten
bij het Besluit zand- en lössgronden een deel van de zand- en lössgronden
die volgens de wettelijke definitie uitspoelingsgevoelig zijn, niet heeft
aangeduid. Tevens worden de gegevens over grondwaterstanden op de zand- en
lössgronden geactualiseerd. Door de verdroging die de laatste decennia
in Nederland is opgetreden, geeft de huidige grondwatertrappenkaart een te
optimistisch beeld. Bij de actualisatie wordt gewerkt met een nieuwe methodiek,
die het mogelijk maakt om niet alleen de grondwatertrappen maar ook meer in
detail de grondwaterstanden te bepalen. Zodoende kan de onduidelijkheid worden
weggenomen voor de overige uitspoelingsgevoelige gronden (matig droge gronden
met minder dan tweederde deel grondwatertrap 7 en 8). Immers, de evaluatie
van de Meststoffenwet 2002 heeft laten zien dat binnen deze gronden een onderscheid
kan worden gemaakt in een droog en nat gedeelte. In het drogere deel van deze
gronden zijn scherpere verliesnormen nodig om de 50 mg-norm te halen, terwijl
in het nattere deel deze norm al wordt gerealiseerd. Omdat op de huidige grondwatertrappenkaart
dit onderscheid nog niet kan worden gemaakt, voorziet het wetsvoorstel erin
deze gronden voorlopig buiten de definitie van uitspoelingsgevoelige gronden
te houden, teneinde agrariërs op de natte gedeelten niet
onnodig met strenge verliesnormen te confronteren. Dit is in lijn met het
gewijzigd amendement-Van der Vlies (Kamerstukken II 2000/01, 27 276,
nr. 21). De aanwijzing van uitspoelingsgevoelige zand- en lössgronden
zal op basis van de geactualiseerde grondwatertrappenkaart en bodemkaart opnieuw
plaatsvinden. De evaluatie van de Meststoffenwet 2004 zal te zijner tijd de
aanwijzingscriteria opnieuw tegen het licht houden en een voorlopige schatting
geven van de uitbreiding van het areaal uitspoelingsgevoelige gronden als
gevolg van de actualisatie van de grondwatertrappenkaart en de bodemkaart.
De exacte omvang van het areaal in hectaren en het aantal bedrijven dat te
maken krijgt met de normen voor uitspoelingsgevoelige gronden, zijn daarom
momenteel nog niet aan te geven. De evaluatie zal uitwijzen wat de hoogte
van de verliesnormen op deze gronden zou moeten zijn om de milieudoelstellingen
te bereiken en welke gebruiksnormen daarvoor in de plaats moeten komen in
het kader van het nieuwe stelsel van gebruiksnormen. De definitieve aanwijzing
van het areaal en de vaststelling van de hoogte van de normen zal plaatsvinden
in het bredere kader van de introductie van het nieuwe stelsel van gebruiksnormen,
uiterlijk per 1 januari 2006.3. Aanpassing verliesnormenDe leden van de CDA-fractie stellen dat het bedrijfsleven nu nog onvoldoende
in staat is om de in de vigerende wet opgenomen aanscherping waar te maken.
Zij missen de argumentatie waarom de door de Kamer aanvaarde motie (Kamerstukken
II 2002/03, 28 385, nr. 6), waarin de regering wordt opgeroepen om de
verliesnormen op het niveau van 2002 te bevriezen, niet is uitgevoerd. De
leden van de LPF-fractie zien evenmin aanleiding om de verliesnormen aan te
scherpen, nu er nog geen duidelijkheid is over het derogatieverzoek. De leden
van de SGP-fractie vragen de regering of na het principeakkoord en na de specifieke
toezegging om een gebruiksnorm voor dierlijke mest te introduceren de omstandigheden
niet zodanig gewijzigd zijn, dat handhaving van de normen op het niveau van
2002 mogelijk is.De redenen om de motie niet uit te voeren zijn aangegeven in de brieven
van 4 oktober 2002 en 11 december 2002 (Kamerstukken II 2002/03, 28 385,
nrs. 2 en 13). Uit het evaluatierapport van het MNP blijkt dat de verliesnormen
zoals die nu in de wet zijn vastgelegd voor het jaar 2003 noodzakelijk zijn
uit milieu-oogpunt. Het MNP heeft aangegeven dat zelfs bij toepassing van
de in de wet vastgelegde verliesnormen voor 2003 op de droge uitspoelingsgevoelige
gronden (grondwatertrap 7 en 8) en het droge deel van de overige uitspoelingsgevoelige
gronden (grondwatertrap 6) nog steeds een overschrijding plaatsvindt van de
norm van 50 mg nitraat per liter grondwater op in totaal circa 216 000
hectare landbouwgrond. Daarnaast is in de klei- en veengebieden van Nederland
niet de kwaliteit van het grondwater, maar de kwaliteit van het oppervlaktewater
het probleem. Om de internationaal vastgelegde 50%-reductiedoelstellingen
en de kwaliteitsnormen voor het oppervlaktewater te halen is de aanscherping
van de verliesnormen voor 2003 een noodzakelijke stap. Uitvoering van de genoemde
motie zou de positie van Nederland in de onderhandelingen over de derogatie
ernstig schaden. Van belang hierbij is ook dat uit de resultaten van voorbeeld-
en voorloperbedrijven in de Nitraatprojecten is gebleken dat de thans in de
wet opgenomen verliesnormen voor 2003 voor alle typen bedrijven in de klei-
, veen- en natte zandgebieden zowel economisch als technisch haalbaar zijn.
Een versoepeling voor deze gronden is dus niet nodig. Alleen bedrijven op
de droge uitspoelingsgevoelige gronden (grondwatertrap 7 en 8) hebben moeite
met een aanscherping van meer dan 40 kg stikstof per jaar. Daarom wordt voor
deze bedrijven een tussenstap voorgesteld. Zoals aangegeven in de eerder genoemde
brief van 3 november 2003, zullen de stikstofgebruiksnormen in het nieuwe
stelsel van gebruiksnormen niet hoger zijn dan de bemestingsadviezen
en waar nodig op grond van milieudoelen lager zijn. Aangezien met behulp van
de gebruiksnormen – net als met verliesnormen– moet worden gestuurd
op milieudoelen, is niet te verwachten dat zij een ruimer bemestingsniveau
toelaten dan de huidige verliesnormen. De overgang naar het nieuwe stelsel
kan dus geen argument vormen om de verliesnormen te versoepelen.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de aanpassing van de normen in
het onderhavige wetsvoorstel en de extra aanwijzing van gebieden in 2005 zich
tot deze motie verhouden. Zij merken op dat een aanscherping van de stikstofverliesnormen
van 40 kg stikstof per jaar voor het merendeel van de bedrijven haalbaar is
en menen dat er geen ruimte is voor verdere versoepeling of temporisering
van de verliesnormen. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen zich
af in hoeverre de problemen voor de bedrijven met een jaar extra aanpassingstijd
daadwerkelijk worden opgelost en wijzen aan de andere kant op de positieve
ervaringen op voorbeeld- en voorloperbedrijven, waar is gebleken dat de voorgenomen
normen in het algemeen haalbaar waren.Het MNP baseert het maximum voor de aanscherping van 40 kg op de Nitraatprojecten
als Koeien en Kansen en Praktijkcijfers. Om de verliezen aan stikstof en fosfaat te verminderen is inzicht
nodig in enerzijds het optreden van verliezen en anderzijds de economisch
optimale mix van maatregelen die genomen kunnen worden om de verliezen te
verminderen. Vooral op melkveehouderijbedrijven is de stikstofkringloop complex.
Op de droge uitspoelingsgevoelige gronden zijn de stikstofverliesnormen lager
en moeten bedrijven verdergaande aanpassingen in de structuur van hun bedrijf
doorvoeren. Deze aanpassingen leiden tot extra kosten. Vandaar dat het kabinet
voorstelt hier de aanscherping van de stikstofverliesnorm met een jaar te
temporiseren. Dat betekent dat voor 140 000 van de in totaal circa 2 000 000
ha cultuurgrond een temporisering van één jaar wordt voorgesteld
ten opzichte van de in de wet opgenomen stikstofnormen. Het kabinet heeft
hierbij zoals al eerder is aangegeven een afweging gemaakt tussen de economische
en milieukundige gevolgen. Het kabinet acht deze beperkte temporisering verantwoord.
Op bouwland is voor een temporisering van de fosfaatverliesnorm gekozen omdat
hiermee de plaatsingsruimte voor dierlijke mest op akkerbouwbedrijven verantwoord
wordt vergroot en daarmee de gebruiksnorm voor dierlijke mest van 170 kg stikstof
zoals voorgeschreven door de Nitraatrichtlijn niet wordt overschreden. Het
beleid op de langere termijn is gericht op een verdere aanscherping van het
fosfaatbeleid. Ook deze temporisering wordt derhalve verantwoord geacht.Een jaar extra aanpassingstijd kan voor sommige bedrijven een oplossing
betekenen, omdat niet alleen het opdoen van kennis, maar ook het toepassen
ervan een belangrijke rol speelt. Hiervoor zijn aanpassingen in de structuur
van het bedrijf noodzakelijk. Gezien de strengere verliesnormen is daarom
met name op de droge uitspoelingsgevoelige gronden enige aanpassingstijd nodig.Verschillende voorbeeld- en voorloperbedrijven hebben aangetoond dat de
voorgenomen normen in het algemeen haalbaar zijn. Zoals aangegeven in «MINAS
en Milieu» is de keuze voor een bedrijfsstrategie de kritische succesfactor.
Voor het ontwikkelen en daadwerkelijk uitvoeren van deze strategie is enerzijds
een prikkel (de heffing bij overschrijding van de verliesnorm) en anderzijds
tijd nodig. Het kabinet heeft daarom in de periode 1999–2003 € 68
miljoen besteed aan ontwikkeling en verspreiding van kennis.De leden van de PvdA-fractie stellen dat de afvoernormen voor de akkerbouw
geen relatie hebben met de opbrengsten en daarmee met de mineralenafvoer (vraag 35). Ten aanzien van de afvoer van akker- en tuinbouwgewassen geldt één norm voor alle akker- en
tuinbouwgewassen.Het oorspronkelijke wetsvoorstel (Kamerstukken II 1995/96, 24 782,
nr. 2) met betrekking tot het stelsel van regulerende mineralenheffingen (hierna:
MINAS) dat de toenmalige minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,
de heer Van Aartsen, bij uw Kamer heeft ingediend, bevatte een verfijndere
normering. Gedurende de behandeling van dit wetsvoorstel is besloten om het
aantal afvoernormen terug te brengen naar één norm voor alle
akker- en tuinbouwproducten (nota van wijziging, Kamerstukken II 1996/97,
24 782, nr. 6). Hiervoor is onder andere gekozen omdat er naast verschillen
tussen gewassen grote verschillen zijn tussen bedrijven met hetzelfde gewas.Het is bekend dat het afvoerforfait voor akker- en tuinbouwgewassen aan
de ruime kant is, hoewel niet voor alle gewassen. Echter, een motie van mevrouw
M.B. Vos (Kamerstukken II 1996/97, 24 782, nr. 32) om deze norm per 1
januari 2000 te verlagen is op 25 februari 1997 door uw Kamer verworpen. Voor
bepaalde gewassen is het afvoerforfait te laag. De thans bij de Eerste Kamer
aanhangige wijziging van de Meststoffenwet en van de Wet herstructurering
varkenshouderij in verband met het schrappen van de tweede generieke korting
en het aanbrengen van enkele praktische verbeteringen stelt op dit punt een
verruiming voor ten behoeve van dubbelteelten van vollegrondsgroenten (Kamerstukken
I 2002/03, 28 818, nr. 270).De leden van de LPF-fractie wijzen de regering op een circulaire van Bureau
Heffingen over de gevolgen van de wetswijziging als gevolg van het amendement-Van
den Brink inzake de forfaitaire aangifte (Kamerstukken II 2002/03, 28 385,
nr. 10), en vragen de regering op welke wet- of regelgeving die circulaire
gebaseerd is. Deze leden vragen vervolgens wie verantwoordelijk is voor de
bemonstering als het afvoerende bedrijf voor het forfaitaire spoor kiest en
het aanvoerende bedrijf voor het verfijnde spoor. Ook willen zij weten of
de keuze voor forfaitair of verfijnd voor het desbetreffende jaar definitief
is of voor meerdere jaren, en waarom bij de keuze voor het forfaitaire spoor
de opgebouwde saldi en een aantal vrijstellingen vervallen.De circulaire waar de leden van de LPF-fractie op doelen is gebaseerd
op de regelgeving zoals deze zal gelden nadat het betreffende amendement in
werking is getreden. Ten aanzien van de bemonstering bij de verfijnde aangifte
geldt het volgende. Artikel 25, derde lid, in samenhang met artikel D4 van
bijlage D van de Meststoffenwet bepaalt dat bedrijven alleen verfijnd aangifte
mogen doen als zij de mest die zij aan- of afvoeren, behoudens enkele op artikel
25, vierde lid, gebaseerde uitzonderingen, bemonsteren en analyseren. Dit
maakt dat mesttransporten van bedrijven die forfaitair aangifte willen doen
naar bedrijven die verfijnd aangifte willen doen, bemonsterd moeten worden.
Anders kan het aanvoerende bedrijf niet verfijnd aangifte doen. Het aanvoerende
bedrijf is hierbij belanghebbende. Echter, bijlage 2 van de Regeling hoeveelheidsbepaling
dierlijke en overige organische meststoffen bepaalt dat het desbetreffende
monster genomen dient te worden tijdens het laden en dus op het mestafvoerende
bedrijf. Deze wijze van monstername is sinds 1 januari 2003 verplicht, omdat
onderzoek van het IMAG (IMAG, 2002, Bemonsteringsnauwkeurigheid bij laden
en lossen van transportvoertuigen voor drijfmest) heeft uitgewezen dat bemonstering
bij het laden geen systematische afwijking geeft, terwijl bemonstering bij
het lossen van de vracht dit wel geeft. Dit voorschrift leidt niet tot extra
lasten voor de praktijk, omdat men in de praktijk gewend is bij het laden
te bemonsteren. Indien een bedrijf kiest voor de forfaitaire aangifte en zijn bedrijfsvoering
hierop aanpast, is die keuze voor het desbetreffende jaar definitief zodra
het bedrijf daarnaar handelt. Dit betekent bijvoorbeeld dat zodra een bedrijf
één vracht mest niet-bemonsterd afvoert, terwijl deze niet onder
de hiervoor bedoelde uitzonderingen valt, het niet meer in aanmerking komt
voor de verfijnde aangifte. Iedere ondernemer is vrij om jaarlijks te kiezen
voor het forfaitaire of het verfijnde regime. De keuze voor de forfaitaire
aangifte leidt op grond van artikel 14a van de Regeling uitvoering heffingen
en verrekening Meststoffenwet tot het vervallen van in het verleden opgebouwde
saldi. Hiermee wordt voorkomen dat bedrijven door jaarlijks te veranderen
van aangiftesystematiek heffingen ontduiken. Zo zou een bedrijf in het jaar
dat het forfaitair aangifte doet, grote voorraden voer kunnen aanleggen, die
in dat jaar buiten de heffingen vallen. Wanneer dit bedrijf het daarop volgende
jaar kiest voor de verfijnde aangifte, kan het deze voorraad gebruiken, waardoor
het tot een oneigenlijke opbouw van saldi komt. De huidige mestwetgeving bevat
een aantal vrijstellingen voor verfijnde bedrijven die niet van toepassing
zijn op forfaitaire bedrijven. Het gaat hier bijvoorbeeld om de vrijstelling
voor gestarte en uitgebreide bedrijven en de vrijstelling voor bedrijven die
mest verwerken. Deze vrijstellingen gelden niet voor bedrijven die forfaitair
aangifte doen, omdat deze vrijstellingen een probleem helpen op te lossen
dat alleen voorkomt bij bedrijven die verfijnd aangifte doen. Daarnaast past
het niet van toepassing verklaren van de vrijstellingen in het ontmoedigingsbeleid
van de regering ten aanzien van de forfaitaire aangifte.De leden van de fractie van de LPF roepen de regering op om de motie-Van
den Brink inzake voorraden (Kamerstukken II 2002/03, 28 385, nr. 10)
uit te voeren.Nu MINAS wordt afgeschaft, is het niet zinvol voor een zeer korte tijd
op dit punt een wijziging in de heffingssystematiek op te nemen. Gegeven de
tijd die nodig is om een daartoe strekkende algemene maatregel van bestuur
tot stand te brengen, zou een dergelijke wijziging hooguit alleen voor 2005
nog betekenis kunnen hebben. De extra belasting van het overheidsapparaat
die doorvoering van de nieuwe systematiek meebrengt, acht ik niet verantwoord.
Alle inzet is er nu op gericht de invoering van het nieuwe stelsel van gebruiksnormen
per 1 januari 2006 rimpelloos te laten verlopen. Zoals ik ook in mijn brief
van 3 november jl. heb aangegeven, zal de komende tijd uiterst terughoudend
worden omgegaan met wijzigingen in de aan MINAS gekoppelde uitvoeringsregelgeving
en uitvoeringspraktijk. Wel zal het voorstel om voorraden op te nemen in het
systeem nader worden bezien in het kader van de herijking van het instrumentarium,
die er onder meer toe strekt het instrumentarium zodanig aan te passen dat
volledig wordt voldaan aan de Nitraatrichtlijn en het Hofarrest van 2 oktober
2003.De leden van de VVD-fractie vragen welke gevolgen de scherpere normen
zullen hebben op de weidegang van dieren, voornamelijk melkvee.De maatregelen die veehouders nemen om te voldoen aan de steeds scherper
wordende verliesnormen, zijn vrij divers en verschillen sterk van bedrijf
tot bedrijf. De maatregelen die naar verwachting het meest voorkomen zijn:
verlagen van de jongveebezetting, verlagen van de kunstmestgift op grasland,
veranderen van beweidingssysteem, verbeteren van de benutting van dierlijke
mest, afvoeren van dierlijke mest en het verbeteren van de benutting en kwaliteit
van het grasland. Het beperken van de weidegang is dus één van
de mogelijkheden om de mineralenverliezen te beperken. In het algemeen betreft
deze beperking niet het jaarrond opstallen van het vee. De introductie van
verliesnormen heeft met name de tendens van onbeperkt naar beperkt weiden
versterkt. Echter, ook economische factoren – zoals schaalvergroting
en meer gecontroleerde voeding – spelen een zeer bepalende rol bij de
overgang naar beperkte beweiding. Ook uit de resultaten van het Project Praktijkcijfers
blijkt dat het aantal weidedagen voor melkkoeien is afgenomen. Praktijkcijfers
laat daarnaast ook zien dat beperkte weidegang en het halen van de verliesnormen
2003 samen kunnen gaan, ook op de droge zandgronden.De leden van de CU-fractie vragen hoe de regering de mogelijkheid inschat
dat de normen vanaf 2005 een enorme aanpassing zullen moeten ondergaan,
dit in verband met de gevolgen van de uitkomst van de derogatieprocedure.In de derogatieprocedure stonden de verliesnormen voor de komende jaren
reeds ter discussie. Het Hofarrest dwingt Nederland om over te gaan naar een
stelsel van gebruiksnormen. Aan de hand van het Actieprogramma zal het overleg
worden gevoerd met de Commissie over de gebruiksnormen.De leden van de SGP-fractie vragen wat de mogelijke gevolgen van de Kaderrichtlijn
Water zullen zijn op de verliesnormen in de toekomst.Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober
2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende
het waterbeleid, PbEG L 327 (de Kaderrichtlijn Water) heeft als doel dat alle
Europese wateren in 2015 een «goede ecologische toestand» hebben
bereikt en dat er binnen heel Europa duurzaam wordt omgegaan met water. In
het complexe traject van de implementatie van deze richtlijn geldt een aantal
belangrijke termijnen. In 2004 moet de begrenzing van de oppervlaktewater-
en grondwaterlichamen aan de Commissie worden gemeld, vergezeld van het register
van de beschermde gebieden. De begrenzing van die gebieden hangt nauw samen
met de bijbehorende doelen. In 2006 moeten de ecologische en chemische kwaliteitsnormen
voor deze wateren worden vastgesteld. De effecten van de implementatie op
de hoogte van de verliesnormen zijn daarom nog niet concreet in beeld te brengen.
In het algemeen kan worden gesteld dat de Kaderrichtlijn Water, meer dan de
Nitraatrichtlijn, zich zal richten op de kwaliteit van het oppervlaktewater.
Aangezien eutrofiëring van zoet oppervlaktewater in sterke mate door
fosfaat wordt veroorzaakt en er bij de huidige normen nog steeds accumulatie
van fosfaat in de bodem plaatsvindt, ligt het in de rede dat de Kaderrichtlijn
Water zal leiden tot een verdere aanscherping van de fosfaatnormen, en dat
zullen vanaf 1 januari 2006 gebruiksnormen voor de totale fosfaatbemesting
zijn.4. Aanpassing excretieforfaitsDe leden van de ChristenUnie zijn van mening dat de excretieforfaits de
realiteit zo dicht mogelijk dienen te benaderen. De leden van de PvdA-fractie
vragen zich af of dit kan worden bereikt door het constant monitoren van de
excretie.De regering deelt de mening van de fractie van de ChristenUnie dat excretieforfaits,
zoals die gelden binnen het stelsel van mestafzetovereenkomsten, de realiteit
zo dicht mogelijk dienen te benaderen. Aandachtspunt hierbij is echter dat
het niet mogelijk is om de realiteit van alle individuele bedrijven door middel
van een forfait zo dicht mogelijk te benaderen. Hiervoor is de diversiteit
in de praktijk te groot. Het streven van de regering is erop gericht om het
forfait aan te laten sluiten bij het gemiddelde. Als gevolg van de diversiteit
in de praktijk zullen er echter bedrijven zijn die het forfait als onjuist
zullen ervaren. Een speciale commissie van deskundigen heeft ook de opdracht
om de hoogte van de excretieforfaits te bewaken. Aanpassing van
de forfaits is alleen nodig wanneer onderzoeksgegevens uitwijzen dat de forfaits
sterk afwijken van de praktijksituatie. In het onderhavige wetsvoorstel is
daarom slechts bij een aantal diercategorieën gekozen voor aanpassing
van de forfaits.De leden van de fractie van de LPF, daarin gesteund door de leden van
de CDA-fractie, roepen de regering op om in de Meststoffenwet te bepalen dat
grondloze bedrijven geen MINAS-heffing hoeven te betalen. De leden van de
CDA-fractie vragen of een verdere aanpassing van de excretieforfaits, eventueel
via een delegatiebepaling, daaraan een bijdrage kan leveren. De leden van
de LPF-fractie vragen of er geen spanning bestaat tussen de wijziging van
bijlage C en die van bijlage E.Vooropgesteld moet worden dat de forfaits in artikel I, onderdeel J, van
het onderhavige wetsvoorstel betrekking hebben op het stelsel van mestafzetovereenkomsten.
Zij zijn op geen enkele wijze van invloed op de MINAS-heffing van een bedrijf.
Het verder aanpassen van deze forfaits, zoals bepleit in de motie-Koopmans
c.s. (Kamerstukken II 2002/03, 28 385, nr. 5) zal hieraan dan ook geen
bijdrage leveren. Tevens heeft het versneld aanpassen van deze excretieforfaits
geen invloed op eventuele MINAS-heffingen.Er bestaat geen spanning tussen de wijziging van bijlage C en die van
bijlage E. De forfaits in bijlage C van de Meststoffenwet hebben betrekking
op de gehalten in dierlijke mest in het kader van MINAS. De forfaits in bijlage
E hebben betrekking op de excreties die gelden binnen het stelsel van mestafzetovereenkomsten.
Er bestaat derhalve geen verband tussen deze twee bijlagen waardoor er geen
spanning zal optreden. Er is geen reden om bedrijven zonder grond vrij te
stellen van heffingen. De belangrijkste reden hiervoor is dat een dergelijke
bepaling bij deze bedrijven de prikkel zou wegnemen om op de voorgeschreven
wijze mest af te voeren. Om eventuele onterechte heffingen in het kader van
MINAS te voorkomen bevat het door uw Kamer aanvaarde wetsvoorstel inzake wijziging
van de Meststoffenwet en van de Wet herstructurering varkenshouderij in verband
met het schrappen van de tweede generieke korting, zoals thans aanhangig bij
de Eerste Kamer (Kamerstukken I 2002/03, 28 818, nr. 270), enkele adequate
voorzieningen die, zodra het wetsvoorstel tot wet zal zijn verheven, met terugwerkende
kracht in werking treden.5. Afvoerpost wildschadeDe leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de gevolgen van
schade die bedrijven ondervinden als gevolg van vraat door beschermde diersoorten.De meest voorkomende vorm van schade is vraat door ganzen, smienten en
zwanen. Voor het vee is hierdoor minder gras beschikbaar en moeten ter vervanging
extra diervoeders worden aangevoerd. De schade wordt grotendeels vergoed door
een tegemoetkoming uit het Faunafonds. Over 2002 heeft het Faunafonds bijna
6 miljoen euro aan compensaties uitgekeerd. Het gaat hierbij om enkele duizenden
ondernemers. De compensatie voor individuele ondernemers ligt veelal tussen
de € 500 en € 2000, hetgeen wat betreft grasland overeenkomt
met 22 tot 125 ton vers gras. In veruit de meeste gevallen ligt de betaalde
compensatie onder de € 1000. Bedragen kleiner dan € 115
worden niet uitgekeerd. Een uitkering van € 1000 kwam in 2002 overeen
met ca. 60 ton vers gras. Een bijkomend probleem is dat de vervangende diervoeders
een extra aanvoerpost opleveren op de mineralenbalans, zonder dat daar een
extra afvoerpost tegenover staat. Het gras dat door vraat verloren gaat is
geen afvoerpost in de zin van artikel 25, tweede lid, van de Meststoffenwet.
Het gras wordt namelijk niet aan een derde of aan een ander bedrijf afgeleverd.
De bij de onderhavige nota gevoegde nota van wijziging bevat
een voorstel om dit probleem te ondervangen. Om te voorkomen dat de desbetreffende
bedrijven als gevolg van vraat ten onrechte een heffing moeten betalen, wordt
voorgesteld de hoeveelheid mineralen in gras, dat als gevolg van vraat door
ganzen, smienten en zwanen verloren is gegaan, in mindering te brengen op
de belastbare hoeveelheid mineralen. Voor het overige verwijs ik naar de toelichting
bij de nota van wijziging.6. Vermindering administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie vragen of de ministeriële regeling waarbij
de overdracht van MINAS-saldi bij samenvoeging van bedrijven mogelijk wordt
gemaakt, tegelijk met de wet kan worden ingevoerd. Tevens vragen deze leden
om voorstellen om de voortdurende stroom van gegevens van en naar Bureau Heffingen
te verminderen. Verder vragen zij zich af of de export van dierlijke mest
gestimuleerd kan worden door het verlagen van de uitvoeringslast en administratieve
lasten. De leden van de VVD-fractie stellen het twee jaar langer handhaven
van dierrechten aan de orde tegen de achtergrond van de vermindering van regeldruk
en vragen waarom in het kader van de vermindering van de administratieve lastendruk
MINAS niet wordt afgeschaft.De ministeriële regeling waarbij de overdracht van MINAS-saldi bij
samenvoeging van bedrijven mogelijk wordt gemaakt, zal tegelijk met de wet
worden ingevoerd. Zoals ik in de eerder genoemde brief van 3 november
2003 heb aangegeven, zal MINAS worden vervangen door een stelsel van gebruiksnormen
en zal de stelselwijziging moeten leiden tot een verdergaande vereenvoudiging
van wet- en regelgeving. De stelselwijziging zal moeten leiden tot een vermindering
van de administratieve lasten met 40% ten opzichte van 2002. Voor het opschorten
van de expiratiedatum van dierrechten verwijs ik naar de nota naar aanleiding
van het verslag bij het desbetreffende wetsvoorstel.De regels ten aanzien van de export van dierlijke mest, en daarmee de
administratieve lasten, hebben slechts deels hun oorsprong in de nationale
mest- en veterinaire regelgeving en worden vooral bepaald door Europese wetgeving.
Vanuit de Verordening dierlijke bijproducten1
is het verplicht de export van onbewerkte dierlijke meststoffen vergezeld
te laten gaan van een gezondheidscertificaat. Dit gezondheidscertificaat wordt
op aanvraag verleend door de Rijksdienst voor de keuring van vee en vlees
(RVV). Krachtens de EVOA-verordening2 dienen
de bevoegde meldpunten in de landen van verzending, doorvoer en eindbestemming
op de hoogte te worden gebracht van het grensoverschrijdende transport van
dierlijke mest. De vervoerder meldt aan het begin van het jaar hoeveel fosfaat
hij het komende jaar denkt te gaan exporteren. Op basis van deze kennisgeving
wordt een vergunning verstrekt. Op grond van de EVOA-verordening kan de vergunning
slechts verleend worden indien de exporteur een contract met de buitenlandse
afnemer en een zekerheidsstelling (bankgarantie) kan overleggen. De vervoerder
is daarnaast verplicht bij de export van dierlijke meststoffen in het kader
van het EG-Verdrag betreffende de overeenkomst tot internationaal
vervoer van goederen over de weg een CMR-document op te maken. Verlaging
van deze lasten behoort, in ieder geval op korte termijn, niet tot de mogelijkheden.De leden van de fractie van de PvdA hebben grote twijfels over de verschillen
in uitslagen van de MINAS-laboratoria en achten het noodzakelijk de Raad voor
de Accreditatie te vragen een overzicht te geven van zijn bevindingen.Laboratoria die in het kader van MINAS mestmonsters willen analyseren,
dienen te zijn aangewezen door de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Om voor een aanwijzing in aanmerking te komen dienen de laboratoria te voldoen
aan internationale eisen die gesteld worden aan testlaboratoria en de nadere
eisen zoals gespecificeerd in de STERLAB-criteria. Tevens dienen de laboratoria
te voldoen aan de specifieke eisen die zijn opgesteld voor het analyseren
van mestmonsters in het kader van MINAS. Deze eisen zijn vastgelegd in Accreditatieprogramma
Dierlijke Mest (AP05) dat als bijlage is opgenomen bij de Regeling hoeveelheidsbepaling
dierlijke en overige organische meststoffen. In het accreditatieprogramma
is een nauwgezette omschrijving gegeven van de kwaliteitsborging van de MINAS-laboratoria.
De Raad voor de Accreditatie bewaakt deze kwaliteitsborging onder ander middels
jaarlijkse ringonderzoeken. De resultaten van deze ringonderzoeken zijn vertrouwelijk.
Deze vertrouwelijke status is vastgelegd in de reglementen van de Raad voor
de Accreditatie. Indien uit controle van de Raad voor de Accreditatie blijkt
dat een laboratorium niet voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen wordt een
laboratorium geschorst. De Raad voor de Accreditatie doet hiervan een mededeling
aan de minister van LNV waarop de aanwijzing voor een gelijkluidende periode
wordt ingetrokken. Indien het betreffende laboratorium in de periode van schorsing
niet kan aantonen aan de Raad voor de Accreditatie dat verbeteringen zijn
doorgevoerd wordt de accreditatie ingenomen en wordt door de minister de aanwijzing
dienovereenkomstig ingetrokken. Sinds de start van MINAS heeft de Raad voor
de Accreditatie slechts eenmaal aanleiding gezien de accreditatie van een
MINAS-laboratorium in te trekken.De leden van de fractie van de PvdA vragen zich af of de controle systematiek
zoals Bureau Heffingen die hanteert de meest efficiënte is en verwijst
daarbij naar de werkwijze van de belastingdienst.Ten aanzien van de uitvoering van het mestbeleid heeft Bureau Heffingen
regelmatig contact met de Belastingdienst om te kijken in hoeverre men kan
leren van de werkwijze van de Belastingdienst. Dit heeft er onder andere toe
geleid dat Bureau Heffingen in de opzet van het controlebeleid veel aandacht
besteedt aan het vergelijken van aangiften met databestanden van andere bronnen
zoals voerleveranciers en laboratoria, een werkwijze die de Belastingdienst
ook hanteert. Overigens zullen bij de overgang naar een door bestuurlijke
boeten en strafrecht te handhaven stelsel van gebruiksnormen, ook de controlestructuur
en -systematiek aan de orde komen.De leden van de fractie van de PvdA stellen een accountantsverklaring
voor bij de forfaitaire aangifte met een vrijstelling voor bedrijven met een
lage veebezetting. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen in hoeverre
extra frauderisico's als gevolg van het afschaffen van het Rapport van bevindingen
voldoende zijn afgedekt, en of op extensieve bedrijven, die niet verplicht
zijn bij de MINAS-aangifte een rapport van bevindingen mee te sturen, tot
op heden op het punt van fraude grote misstanden zijn geconstateerd.De verplichting om bij de MINAS-aangifte een door een accountant opgesteld
rapport van bevindingen mee te sturen, geldt sinds 1 januari 2000 en alleen
voor veehouders met meer dan 2,5 gve per hectare. Hierbij wordt geen onderscheid
gemaakt naar verfijnde en forfaitaire aangiften. Ter vermindering van de administratieve
lasten bevat het onderhavige wetsvoorstel in artikel I, onderdeel D, een voorziening
waarbij deze verplichting definitief komt te vervallen. Een en ander conform
de brief van de toenmalige Staatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij van 1 november 2002 (Kamerstukken II 2002/03, 28 385, nr. 3).
In de Staatscourant van 11 december 2002 is een vrijstellingsregeling gepubliceerd,
waarbij bedrijven per 1 januari 2003 reeds van deze verplichting zijn vrijgesteld. Er zijn geen signalen dat de fraude met betrekking tot MINAS
op extensieve bedrijven, die niet verplicht zijn bij de MINAS-aangifte een
rapport van bevindingen mee te sturen, groter is dan op bedrijven met meer
dan 2,5 gve per hectare.Door het vervallen van deze verplichting nemen de frauderisico's ten aanzien
van grond, mest en voer niet toe. Voor deze posten bieden de Basisregistratie
percelen, de mestvervoersbewijzen, onderscheidenlijk de overzichten van de
voerleveranciers, voldoende waarborgen. Ten aanzien van andere posten, zoals
kunstmest, nemen de risico's wellicht toe. Hier staat tegenover dat de groep
van bedrijven die een rapport van bevindingen moest insturen – bedrijven
boven 2,5 gve, dus met veel dierlijke mest – niet de grootste gebruikers
van kunstmest zijn. Dus ook in dit geval is de toename van frauderisico's
beperkt.7. BedrijfseffectenDe leden van de fractie van het CDA vragen hoeveel bedrijven gelegen zijn
op uitspoelingsgevoelige gronden volgens de definitie in het wetsvoorstel
en of de regering zicht heeft op de hiermee verbonden kosten voor deze bedrijven.
Verder wordt gevraagd naar de inzet van beleid om de gevolgen van de aanwijzing
en van de verliesnormen, opgenomen in het wetsvoorstel, te begeleiden. De
leden van de VVD-fractie wijzen erop dat uitbreiding van het areaal uitspoelingsgevoelige
gronden in 2005, na de evaluatie van de Meststoffenwet 2004 onduidelijkheid
schept voor het toekomstperspectief van ondernemers. De leden van de fractie
van de PvdA vragen welke maatregelen zullen worden genomen bij de verwachte
uitbreiding van het areaal zand- en lössgronden in 2005. De leden van
de SGP-fractie vragen de regering of op korte termijn meer milieuwinst kan
worden behaald door voorlichting.Het wetsvoorstel voorziet erin dat de definitie van uitspoelingsgevoelige
gronden voorlopig wordt beperkt tot de droge uitspoelingsgevoelige gronden
(zand- en lössgronden met meer dan tweederde deel grondwatertrap 7 en
8). De overige uitspoelingsgevoelige gronden (zand- en lössgronden met
minder dan tweederde deel grondwatertrap 7 en 8) worden uit de definitie geschrapt.
Hierdoor zal het areaal uitspoelingsgevoelige gronden kleiner worden en daarmee
zullen minder bedrijven te maken met uitspoelingsgevoelige gronden. Volgens
de voorgestelde gewijzigde definitie van uitspoelingsgevoeligheid in het wetsvoorstel
wordt geschat dat circa 28 300 bedrijven te maken hebben met uitspoelingsgevoelige
gronden, met een gemiddeld areaal uitspoelingsgevoelige grond van 5 ha per
bedrijf. Van ongeveer de helft van deze bedrijven bestaat minder dan 25% van
het areaal uit uitspoelingsgevoelige gronden. Ongeveer tweederde van deze
bedrijven zijn melkveebedrijven. Het grootste deel van het areaal ligt in
de reconstructiegebieden, maar ook in Drenthe en Zuid-Limburg ligt een aanzienlijk
areaal. Deze wetswijziging gaat gepaard met een kostenbesparing voor bedrijven
op uitspoelingsgevoelige gronden in 2003. Het wetsvoorstel voorziet voor 2003
een versoepeling van de stikstofverliesnormen op droge zandgronden van 20
kg N/ha ten opzichte van de wet. Afhankelijk van de mestsoort, rundvee of
varkensmest, bevat een ton dierlijke mest 4–7 kg stikstof. Afzetkosten
bedragen circa 10 euro per ton. Ervan uitgaande dat fosfaat niet de beperkende
factor is hoeven bedrijven 3–5 ton mest minder af te zetten. Daarmee
treedt voor bedrijven op uitspoelingsgevoelige gronden in 2003 een kostenbesparing
op van 30 tot maximaal 50 euro per ha. Als de onderzoeksresultaten van de
economische gevolgen van toekomstige gebruiksnormen en uitbreiding van het
areaal uitspoelingsgevoelige gronden gereed zijn, kan voor de situatie na
2005 een uitspraak worden gedaan over de kosteneffecten voor bedrijven op
deze gronden. Om realisatie van de verliesnormen voor uitspoelingsgevoelige gronden
te vergemakkelijken, is het wenselijk de intensiteit van de veehouderij in
de desbetreffende regio's te verminderen. De noodzaak en maatregelen om de
verkleining van de veedichtheid te realiseren is al opgenomen in het aanvullend
stikstofbeleid (brief van 2 december 1998, Kamerstukken II 1998/99, 24 445,
nr. 43), waarin beschreven is dat een herstructurering van de melkveehouderij
op de uitspoelingsgevoelige gronden noodzakelijk is. Om een verdere invulling
te geven aan de herstructurering van de melkveehouderij is in oktober 2000
een commissie van deskundigen ingesteld onder voorzitterschap van prof.dr.
L. Koopmans. In de kabinetsreactie van 20 juli 2001 zijn de hoofdlijnen van
de bevindingen van de Commissie Koopmans onderschreven. Op de begroting van
LNV is in dit kader 85 miljoen euro beschikbaar voor de reconstructie-provincies.
Het aandeel van VROM bedraagt in totaal 79 miljoen euro en wordt voor het
merendeel (45 miljoen euro) buiten de reconstructie ingezet. Om de doelstellingen
van de Reconstructiewet en de Ecologische Hoofdstructuur te kunnen realiseren
is in het Regeerakkoord Balkenende II afgesproken hiervoor 700 miljoen euro
extra te reserveren voor de periode 2003–2007. Na 2007 wordt structureel
250 miljoen euro per jaar ingezet. De inzet van deze middelen in de reconstructie
kan bijdragen aan het oplossen van problemen voor melkveebedrijven met uitspoelingsgevoelige
gronden. Voorlichting kan in het mineralenbeleid niet in de plaats treden
van normstelling, maar kan wel een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren
van de normen. De resultaten van bedrijven die deelnamen aan het project Praktijkcijfers
en aan andere Nitraatprojecten hebben een belangrijke voorbeeldfunctie voor
de overige bedrijven in de agrarische sector. Het advies om te werken met
bemestingsadviezen en bemestingsplannen maakt deel uit van die voorlichting,
maar is niet het enige. Vanuit het Actieplan Nitraatprojecten is veel geld
besteed aan kennisverspreiding op dit terrein.De leden van de CDA-fractie vragen de regering inzicht te geven in de
financiële opbrengsten en gemaakte kosten van Bureau Heffingen en in
de hoeveelheid bezwaarschriften tegen opgelegde heffingen en de mate waarin
daarin uitspraak is gedaan.Het doel van het mestbeleid is dat alle bedrijven zich houden aan de verliesnormen
en er derhalve geen heffing wordt betaald. De regering gaat ervan uit dat
de voorgestelde maatregelen een gunstig effect hebben op de opbrengst van
de MINAS-heffingen, en dus leiden tot een vermindering daarvan. Een gedetailleerd
overzicht over de opgelegde heffingen is te vinden in het CBS-rapport «Monitor
Mineralen en Mestwetgeving», dat deel uitmaakt van de evaluatie Meststoffenwet
2002 en waarvan de essentie is samengevat in hoofdstuk 4 van het eerdergenoemde
rapport MINAS en Milieu (bijlage 1 bij Kamerstukken II 2001/2002, 28 385,
nr. 1).De stand van zaken rond het aantal bezwaarschriften dat betrekking heeft
op MINAS-aangiften in de periode 1998 tot en met 2001 was per 1 oktober
2003 als volgt:  IngediendAfgehandeld  Aantal% 199813 27111 4858719996 9053 69053 20007 5542 9313920013 627963Totaal31 35718 20258Op 6 oktober jl. heb ik u een brief toegezonden waarin ik mijn standpunt
over een eventuele structurele verlenging van de uitrijdperiode uiteen zet (Kamerstukken II 2003/04, 27 625 en 26 729, nr. 30). Ik
verwijs daarom naar deze brief.8. MilieueffectenIn het licht van de evaluatie van het MNP zijn de leden van de SGP-fractie
bevestigd in hun vermoeden dat de milieubelasting door boeren lager is dan
de vorige regering dacht en wijzen in dit verband op de inspanningen van de
sector de afgelopen jaren. Meer concreet vragen de leden van de LPF-fractie
of de regering in percentages kan aangeven hoe groot de bijdrage van de landbouw
is aan de belasting van het milieu en aan het terugdringen van die belasting
ten opzichte van andere sectoren.De milieubelasting vanuit de landbouw is inderdaad de laatste jaren sterk
afgenomen als gevolg van de aanscherping van de MINAS-verliesnormen. Inderdaad
zijn er door de inspanningen van de agrarische sector belangrijke stappen
voorwaarts gezet. Tegelijkertijd constateert het MNP dat we er nog niet zijn
en dat een verdere aanscherping van de normen noodzakelijk is. De belangrijkste
bron van bodembelasting met stikstof en fosfaat is het gebruik van meststoffen
in de landbouw: voor stikstof bedraagt het aandeel van de landbouw 90% en
voor fosfaat 85%. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de bijdrage
van de landbouw en de andere sectoren aan belasting van het oppervlaktewater
(mln kg) en de reducties sinds 1985. Uitgedrukt in procenten droeg de landbouw
in 2000 68% bij aan de stikstofbelasting en 50% aan de fosfaatbelasting van
het oppervlaktewater.Belasting van het oppervlaktewater  StikstofFosfaat 19852000Reductie %19852000Reductie %Industrie20575%13.41.589% Communaal RWZI383021%10.82.973%Overig12375%1.80.289%Landbouw7073-4%4.34.08%Uitspoeling Direct10640 %0.80.538%Totaal15011722%31.19.171%RIVM 2002: MINAS en Milieu.9. Juridische aspectenDe leden van de LPF-fractie zijn van mening dat de verschillende wetsvoorstellen
tot wijziging van de Meststoffenwet voor onduidelijkheid zorgen. De leden
van de CDA-fractie delen deze opvatting en vragen de regering om een overzicht
van te verwachten voorstellen en de wijze waarop deze mogelijk snel en geclusterd
worden ingevoerd.Er zijn thans drie wetsvoorstellen tot wijziging van de Meststoffenwet
in behandeling. Het verst gevorderd is het wetsvoorstel tot wijziging van
de Meststoffenwet en van de Wet herstructurering varkenshouderij in verband
met het schrappen van de tweede generieke korting, dat door uw Kamer is aanvaard
(Kamerstukken II 2002/03, 28 818, nr. 2) en dat thans bij de Eerste Kamer
aanhangig is. Dat wetsvoorstel zou, indien het tot wet wordt verheven, in
de loop van januari 2004 in werking kunnen treden. Het tweede is het onderhavige
wetsvoorstel (Kamerstukken II 2002/03, 28 971, nr. 2) en het derde is
het wetsvoorstel inzake het opschorten van de expiratiedatum van productierechten,
dat op 14 augustus 2003 bij uw Kamer is ingediend (Kamerstukken
II 2002/03, 29 001, nr. 2). Deze wetsvoorstellen betreffen drie verschillende
onderwerpen met een eigen achtergrond en voortraject, die een afzonderlijke
behandeling alleszins rechtvaardigen.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,C. P. Veerman XNoot1Verordening (EG) Nr. 1774/2002 van het Europees Parlement en de Raad van
3 oktober 2002 tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften inzake niet voor
menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten.XNoot2Verordening (EG) Nr. 259/1993 van het Europees Parlement en de Raad van
1 februari 1993 betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen
binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28971-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl