Homogene Groep Internationale Samenwerking 2003 (HGIS-nota 2003); Nota
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28603, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

17-09-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28603 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave1 INLEIDING1.1 Wat is de HGIS?1.2 Opzet HGIS-nota 20032 DE HGIS OP HOOFDLIJNENDe HGIS-uitgaven in 2003 verdeeld naar begrotingen3 ONTWIKKELINGEN NON-ODAInleidingVredesoperatiesInternationaal StrafhofBuitenlandse ZakenClean Development Mechanism (CDM) en Joint Implementation
(JI)Reservering loon-, prijs en koersontwikkelingen en onvoorzien4 ONTWIKKELINGEN ODA4.1 Beschikbare middelen4.2 Uitgavencategorie Ontwikkelingssamenwerking 20034.3 Beleidsprioriteiten ODAVraaggerichtheid en ownership staan centraal in het Nederlandse
ontwikkelingsbeleid. Meer verantwoordelijkheid (ownership) voor het beleid
en de uitvoering van de ontwikkelingsactiviteiten berust bij de direct betrokkenen
in de ontwikkelingslanden. Door concentratie op een beperkt aantal ontwikkelingslanden
met een redelijk bestuur en beleid, en daarbinnen op een beperkt aantal sectoren
kan Nederland effectiever structurele bilaterale hulp bieden. Daarnaast blijft
Nederland in 2003 in veel ontwikkelingslanden thematisch actief op terreinen
als milieu en goed bestuur.4.4 Milieudoelstelling4.5 Budgettaire gevolgenMultilaterale ontwikkelingsbanken en EKI-toerekeningToerekening EUVN-Vluchtelingenprogramma'sNoodhulp OntwikkelingslandenBilaterale ontwikkelingssamenwerkingEuropees OntwikkelingsfondsVN-fondsen en -programma'sSpeciale multilaterale activiteiten (VN)Partnerschapprogramma's met de Wereldbank en IMFParticuliere organisatiesSamenwerking met het bedrijfslevenOpvang asielzoekers5 HGIS PER BELEIDSTHEMA5.1 Beleidsthema 1: Internationale OrdeningDoelstellingUitwerkingBevorderen van de internationale rechtsordeCodificatie, ontwikkeling en naleving van internationaal
rechtBevordering en bescherming van de rechten van de mensBevordering van financieel-economische ordeningBevordering van ecologische ordeningBudgettaire allocatie5.2 Beleidsthema 2 Vrede, veiligheid en conflictbeheersingDoelstellingUitwerkingBestrijding internationaal terrorismeDeelname aan internationale vredesoperatiesOndersteuning regionale vredesbevorderende initiatievenPrioriteiten van het OVSE-voorzitterschapAanpassing en uitbreiding van de NAVOVerdere operationalisering van het EVDBHet tegengaan van proliferatie van massavernietigingswapensBevordering van conventionele wapenbeheersingEen verantwoord wapenexport beleid en bevordering van
transparantie in wapentransactiesBudgettaire allocatie 5.3 Beleidsthema 3 Humanitaire hulpDoelstellingUitwerkingSnelle en adequate humanitaire hulpverleningCoördinatie van humanitaire hulpverleningKwaliteit en effectiviteit van humanitaire hulpverleningBudgettaire allocatie 5.4 Beleidsthema 4: Goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouwDoelstellingUitwerkingMensenrechtenGoed bestuurVredesopbouwBudgettaire allocatie 5.5 Beleidsthema 5: Europese integratieDoelstellingUitwerkingVerdieping van de integratieUitbreiding van de EUVersterking van het externe beleid van de EURaad van EuropaBudgettaire allocatie 5.6 Beleidsthema 6: Bilaterale ontwikkelingssamenwerkingDoelstellingUitwerkingConcentratie van de structurele bilaterale hulpInstitutionele capaciteit van ontvangende landenDonorcoördinatie en harmoniseren van proceduresToename van ownership, transparantie en efficiency door
verhoging van het aandeel programmahulp in de bilaterale hulpBevordering van beleidscoherentieVerhoging van de kwaliteit van de bilaterale hulp door
prestatiemeting en monitoringBudgettaire allocatie 5.7 Beleidsthema 7: Programma's en fondsen van de Europese
UnieDoelstellingUitwerkingDe inhoud van het EU hulpbeleidDe werkwijze ten aanzien van het EU hulpbeleidBudgettaire allocatie 5.8 Beleidsthema 8: Instellingen van de Verenigde NatiesDoelstellingUitwerkingBevordering van effectiviteit van instellingen door gerichte
financiering en een intensievere samenwerking en coördinatie tussen de
belangrijkste multilaterale instellingen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking,
met name de VN-instellingen en de WereldbankBeïnvloeding van het beleid van VN-instellingen in
het licht van de Millenium-ontwikkelingsdoelstellingen; bevordering van ownership
en hulpcoördinatieBudgettaire allocatie 5.9 Beleidsthema 9: Internationale Financiële InstellingenDoelstellingUitwerkingBeïnvloeding van het beleid van de IFIs in het licht
van de Millenium-ontwikkelingsdoelstellingen; bevordering van ownership en
hulpcoördinatie1) het Poverty Reduction Strategy (PRS)-proces2) de Poverty Reduction and Growth Facility (PRGF) van
het IMF3) partnerschapprogramma's met de WereldbankgroepBevorderen van financieel-economische ontwikkeling, structuurversterking
en armoedebestrijding in minder ontwikkelde landen en transitielanden, via
internationale financiële instellingen (IFIs). De financiële soliditeit
van deze instellingen heeft, om te voorkomen dat Nederlands garantiekapitaal
wordt ingeroepen, extra aandacht.Bevordering van intensievere samenwerking en coördinatie
tussen de belangrijkste multilaterale instellingen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking,
met name de Wereldbank en VN-instellingenBudgettaire allocatie 5.10 Beleidsthema 10: Samenwerking met maatschappelijke
organisatiesDoelstellingUitwerkingFaciliteren van Nederlandse en internationale maatschappelijke
organisaties om een effectievere bijdrage te leveren aan structurele armoedeverminderingVersterken van de inhoudelijke beleidsdialoogOndersteuning en versterking van het maatschappelijk draagvlak
voor ontwikkelingssamenwerkingBudgettaire allocatie 5.11 Beleidsthema 11: Internationaal onderwijsDoelstellingUitwerkingInstitutionele versterking en vermindering van tekorten
aan geschoold middenkaderDe bevordering van kennisontwikkeling en kennisuitwisselingBijdrage aan kwaliteit van internationale onderwijscapaciteit
in NederlandBevordering van mobiliteit en internationale samenwerkingBudgettaire allocatie 5.12 Beleidsthema 12: Samenwerking met het bedrijfslevenDoelstellingUitwerkingVergroten van ondernemerscapaciteit bij bedrijven in ontwikkelingslandenOpbouw van handelscapaciteit bij ondernemers in ontwikkelingslandenVergroten van de investeringscapaciteitBudgettaire allocatie 5.13 Beleidsthema 13: Bilaterale betrekkingen op het gebied
van politiek, economie en milieuDoelstellingUitwerkingBevordering politieke betrekkingenOndersteuning Nederlands BedrijfslevenMilieu-activiteitenPostennetBudgettaire allocatie 5.14 Beleidsthema 14. Asiel, migratie en consulaire dienstverlening DoelstellingUitwerkingPersonenverkeer en migratieConsulaire dienstverleningBudgettaire allocatie 5.15 Beleidsthema 15: Internationaal CultuurbeleidDoelstellingUitwerkingBevordering Nederlandse cultuuruitingen in het buitenlandNederland als ontmoetingsplaats voor de kunstwereldGemeenschappelijk cultureel erfgoedHet bevorderen van de zichtbaarheid van de Nederlandse
cultuurinbrengBudgettaire allocatie 5.16 Beleidsthema 16: Overige uitgavenBIJLAGE 1BIJLAGE 2BIJLAGE 3BIJLAGE 4BIJLAGE 5BIJLAGE 6
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28603Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 177 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 603Homogene Groep Internationale Samenwerking 2003 (HGIS-nota 2003)nr. 2NOTAInhoudsopgave1Inleiding51.1Wat is de HGIS?5 1.2Opzet HGIS-nota 20035   2De HGIS op hoofdlijnen6   3Ontwikkelingen non-ODA8   4Ontwikkelingen ODA104.1Beschikbare middelen10 4.2Uitgavencategorie Ontwikkelingssamenwerking
200310 4.3Beleidsprioriteiten ODA124.4Milieudoelstelling13 4.5Budgettaire gevolgen17    5HGIS per beleidsthema205.1Beleidsthema 1: Internationale
Ordening205.2Beleidsthema 2 Vrede, veiligheid
en conflictbeheersing235.3Beleidsthema 3 Humanitaire hulp265.4Beleidsthema 4: Goed bestuur, mensenrechten
en vredesopbouw27 5.5Beleidsthema 5: Europese integratie295.6Beleidsthema 6: Bilaterale
ontwikkelings- samenwerking32 5.7Beleidsthema 7: Programma's en
fondsen van de Europese Unie355.8Beleidsthema 8: Instellingen van
de Verenigde Naties365.9Beleidsthema 9: Internationale
Financiële Instellingen38 5.10Beleidsthema 10: Samenwerking
met maatschappelijke organisaties415.11Beleidsthema 11: Internationaal
onderwijs425.12Beleidsthema 12:
Samenwerking met het bedrijfsleven44 5.13Beleidsthema 13: Bilaterale betrekkingen
op het gebied van politiek, economie en milieu465.14Beleidsthema 14. Asiel, migratie
en consulaire dienstverlening48 5.15Beleidsthema 15: Internationaal
Cultuurbeleid50 5.16Beleidsthema 16: Overige uitgaven51    Bijlagen:    1) De HGIS verticaal522) De HGIS horizontaal53 3) Berekening ODA-plafond 200360 4) De ODA-uitgaven naar beleidsthema61 5)Extracomptabele staat milieu63 6) Lijst met afkortingen651 INLEIDING1.1 Wat is de HGIS?De Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS), ingesteld op 1 januari
1997, is een aparte budgettaire constructie binnen de rijksbegroting. In het
kader van de HGIS worden de buitenlandactiviteiten van verschillende departementen
in samenhang bezien en worden de bijbehorende uitgaven gebundeld. Zo wordt
in één oogopslag duidelijk wat de belangrijkste uitgaven zijn
die Nederland jaarlijks doet in het kader van internationale samenwerking.
Belangrijk uitgangspunt van de HGIS is het bevorderen van samenwerking en
afstemming tussen de ministeries op het gebied van buitenlands beleid.Binnen de HGIS wordt onderscheid gemaakt tussen de uitgaven die voldoen
aan de criteria voor officiële ontwikkelingssamenwerking (Official Development Assistance, ODA) en andere uitgaven voor internationaal
beleid. De Minister van Buitenlandse Zaken is coördinator van het buitenlands
beleid en daarmee ook van de HGIS. De Staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking
is eerstverantwoordelijke voor de coördinatie van de ODA-middelen.1.2 Opzet HGIS-nota 2003De HGIS-nota bevat een overzicht van de doelstellingen van het buitenlands
beleid, de belangrijkste beleidsvoornemens en de daaraan gerelateerde uitgaven
en ontvangsten. De in deze nota beschreven beleidsvoornemens zijn terug te
vinden in de departementale ontwerp-begrotingen 2003 van de bij de HGIS betrokken
ministeries. Bij de cijfers is steeds aangegeven welk deel van de uitgaven
als officiële ontwikkelingssamenwerking (ODA) kwalificeert.De indeling van de HGIS-nota is opgehangen aan de doelstellingen van het
buitenlands beleid en volgt – op verzoek van de Tweede Kamer –
qua indeling de Memorie van Toelichting van Buitenlandse Zaken.De nota is als volgt opgebouwd:– Hoofdstuk 2 bevat een overzicht van de ontwikkeling van de HGIS
als geheel.– In hoofdstuk 3 worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen non-ODA
weergegeven.– In hoofdstuk 4 worden alle uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking
in samenhang gepresenteerd. Daarnaast is in dit hoofdstuk de milieustaat te
vinden, die betrekking heeft op de zogenaamde 0,1%-doelstelling.– In hoofdstuk 5 wordt per beleidsthema een toelichting gegeven
op de doelstellingen van het beleid, de belangrijkste beleidswijzigingen en
de daaraan gerelateerde middelen. De activiteiten van de bij de HGIS betrokken
departementen kunnen worden gegroepeerd in vijftien beleidsthema's en een
post «overige».Daarnaast is een vijftal bijlagen opgenomen, te weten:1. De HGIS en ODA verticaal: wijzigingen na de Miljoenennota 20012. De HGIS horizontaal: meerjarencijfers per begrotingsartikel en per
ministerie3. Berekening ODA-plafond4. De Uitgavencategorie Ontwikkelingssamenwerking5. De milieustaat6. Lijst met afkortingen2 DE HGIS OP HOOFDLIJNENDe omvang van de HGIS neemt in de komende jaren toe dankzij de koppeling
aan de geraamde omvang van het Bruto Nationaal Product (BNP). De omvang van
de HGIS bedraagt circa 1,1% het BNP. Ten opzichte van de situatie bij Miljoenennota
2002 is de HGIS als gevolg van wijzigingen in de BNP-ramingen in 2002 met
116,3 miljoen euro en in 2003 met 33,7 miljoen euro verlaagd.Naast de aanpassingen als gevolg van de BNP-koppeling werd de HGIS-omvang
gewijzigd door de volgende oorzaken:• Voor 2002 werd uit algemene middelen 34,4 miljoen euro aan de HGIS
toegevoegd voor schuldverlichting aan Heavily Indebted Poor Countries (HIPC)
in het kader van het zogeheten HIPC-initiatief. Deze middelen zijn bestemd
voor kwijtschelding van bilaterale kapitaalmarktleningen aan Ghana.• Uit algemene middelen werd voor 2002 33,9 miljoen euro aan de HGIS
toegevoegd voor de financiering van de kosten van de operatie Enduring Freedom
in verband met de strijd tegen het terrorisme.• Aan de HGIS wordt een deel van de uitgaven van de EU op het gebied
van buitenlands beleid toegerekend. Het gaat om het Nederlands aandeel in
de uitgaven die de Europese Commissie doet voor hulp aan ontwikkelingslanden
(ODA) en activiteiten in landen in Midden- en Oost-Europa (non-ODA). De begroting
voor 2002 van de Europese Commissie leidt tot een verhoging van de toerekening.
Gezien de druk op de non-ODA-uitgaven is afgesproken dat de HGIS ditmaal wordt
gecompenseerd voor deze component van de hogere toerekening. Als gevolg daarvan
neemt de HGIS structureel met ruim 22 miljoen euro toe.• In 1997 werd afgesproken dat uit OS-middelen 9,1 miljoen euro zou
worden bijgedragen aan de kosten van de vestiging van het Internationaal Strafhof
in Den Haag. Deze destijds afgesproken bijdrage bleek echter niet te kwalificeren
als ODA. Om vervuiling van de bij het regeerakkoord overeengekomen ODA-norm
van 0,8% BNP te voorkomen is de HGIS eenmalig gecompenseerd uit generale middelen.
De HGIS neemt hierdoor in 2002 met 9,1 miljoen euro toe.• Tot slot verandert de omvang van de HGIS als gevolg van enige technische
wijzigingen, zoals de eindejaarsmarge. Zie voor een volledig overzicht bijlage
1 van deze nota.• De totale omvang van de HGIS in 2003 is 5,4 miljard euro, waarvan
3,9 miljard euro ODA.De HGIS-uitgaven in 2003 verdeeld naar begrotingen3 ONTWIKKELINGEN NON-ODAInleidingHet non-ODA deel van de HGIS is circa 0,3% van het BNP en omvat met name
beleidsprogramma's van de diverse departementen, contributies aan internationale
organisaties (met name VN-organisaties) en het postennet. Daarnaast wordt
een gedeelte van de EU-uitgaven voor extern beleid toegerekend aan non-ODA. Tabel 3.1 Allocatiewijzigingen non-ODA (ramingsbijstellingen en
mee- en tegenvallers; + betekent verhoging)Bedragen in miljoenen EUR20022003200420052006Enduring Freedom78,6    ISAF4,3    VN-contributies Defensie11,05,55,55,55,5 Strafhof tijdelijke huisvesting– 2,411,33,07,07,0 Mee- en tegenvallers Buitenlandse Zaken– 12,5– 12,6– 10,9– 14,3– 14,7CDM (VROM)– 125,0  30,050,0 Joint Implementation (EZ)– 10,5– 6,4– 6,3– 5,8– 2,4 Loon- en prijsbijstelling10,010,010,010,010,0Binnen het non-ODA deel van de HGIS is sprake van een aantal omvangrijke
tegenvallers en een aantal ramingsbijstellingen.VredesoperatiesDe Nederlandse deelname aan de International Security
Assistance Force in Afghanistan (ISAF) leidt in 2002 tot hogere uitgaven
op het artikel vredesoperaties van Defensie. Daarnaast is sprake van een structurele
stijging van de verplichte bijdrage aan de VN voor vredesoperaties. Aan de
andere kant bieden de recente betalingen van de VS de VN meer mogelijkheden
de aan vredesoperaties deelnemende landen de hen toekomende vergoedingen uit
te keren. In dit kader is de raming voor VN-ontvangsten voor 2002 naar boven
toe bijgesteld.Nederland neemt in 2002 eveneens deel aan de strijd tegen het terrorisme
in het kader van de operatie Enduring Freedom.
Hoewel dit geen vredesoperatie betrof werd besloten de additionele kosten
te financieren uit de HGIS.Internationaal StrafhofDe vestiging van het Internationaal Strafhof in Den Haag brengt hogere
kosten met zich mee dan werd voorzien in 1997 toen de Ministerraad besloot
hiervoor 40 miljoen gulden (18,2 miljoen euro) uit HGIS-middelen en 100 miljoen
gulden (45,4 miljoen euro) ten laste van het generale beeld te reserveren.
De beschikbare middelen zijn verhoogd en de kasraming is aangepast.Buitenlandse ZakenBinnen de begroting van Buitenlandse Zaken treedt een aantal mee- en tegenvallers
op. De tegenvallers hebben betrekking op onder andere contributies en onderhoud
ambassades. Daarnaast is sprake van een verlaging van de raming voor rentesubsidies
ten gevolge van de lagere rentestand en de afnemende leningenportefeuille.Clean Development Mechanism (CDM) en Joint Implementation
(JI)Voor CDM was in 2002 136 miljoen euro beschikbaar. Inmiddels is gebleken
dat – hoewel met meerdere uitvoerders overeenkomsten zijn aangegaan –
de kasuitgaven voor de aankoop van reductie-eenheden CO2 pas in
latere jaren zullen plaatsvinden. De kasraming voor 2002 is dan ook fors naar
beneden bijgesteld en de middelen zijn doorgeschoven naar de jaren 2005–2007.
Voor JI is eveneens sprake van een neerwaartse – zij het meer bescheiden –
bijstelling in de kasraming.Reservering loon-, prijs en koersontwikkelingen en onvoorzienDe reservering voor loon-, prijs- en koersontwikkelingen was te laag om
de thans voorziene stijgingen – met name het gevolg van de continue
hoge dollarkoers en de stijging van contributies – te kunnen compenseren.
Derhalve was het noodzakelijk de reservering te verhogen.4 ONTWIKKELINGEN ODABinnen de HGIS vormt ontwikkelingssamenwerking het grootste deel: 0,8%
van het BNP is bestemd voor Official Development Assistance(ODA). In dit hoofdstuk wordt allereerst ingegaan op de beschikbare
middelen in 2003, waarna de hoofdlijnen van de zogenaamde uitgavencategorie
ontwikkelingssamenwerking gepresenteerd worden. In paragraaf 4.4 wordt
aandacht besteed aan de milieudoelstelling.4.1 Beschikbare middelenNadat de beschikbare middelen voor ODA de afgelopen jaren fors waren toegenomen
als gevolg van de snelle groei van het BNP is nu sprake van een afvlakking
van de groei. Voor 2003 is 56 miljoen euro minder ODA-budget beschikbaar dan
voorzien bij Miljoenennota 2002, namelijk 3,909 miljard euro. In bijlage 3
is een toelichting op de hoogte van het ODA-plafond opgenomen.4.2 Uitgavencategorie Ontwikkelingssamenwerking 2003De uitgavencategorie ontwikkelingssamenwerking is grotendeels ondergebracht
in negen beleidsthema's die vallen onder de hoofddoelstellingen duurzame armoedevermindering
en vrede, veiligheid en stabiliteit. Een verdere uitsplitsing naar afzonderlijke
programma's is opgenomen in bijlage 2.Tabel 4.1. uitgavencategorie Ontwikkelingssamenwerking1Ontwikkelingssamenwerking: de ODA-uitgaven naar beleidsthema
(bedragen x EUR 1000)200120022003Internationale ordening16 21817 94517 951Humanitaire hulp245 708241 859209 252 Goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouw28 70150 98147 162Bilaterale ontwikkelingssamenwerking1 402 3121 402 5411 234 952EU-fondsen216 554284 356317 622VN-instellingen438 978376 250365 911Internationale Financiële Instellingen272 825244 962327 016 Samenwerking met maatschappelijke organisaties547 734620 412652 094Samenwerking op het terrein van internationaal onderwijs126 850132 601131 970 Samenwerking met het bedrijfsleven103 589168 965199 619 Bilaterale betrekkingen op politiek, economisch en milieugebied41 61211 02710 210 Eerstejaarsopvang asielzoekers163 468104 144194 420Overige162 900196 825197 654Totaal3 767 4493 852 8683 905 833Ontwikkelingssamenwerking: de non ODA-uitgaven naar
beleidsthema (bedragen x EUR 1000)200120022003 Bilaterale ontwikkelingssamenwerking (rentesubsidies NIO en garanties
OS)83 97676 19173 917VN-instellingen (deel van GEF)4 4744 8955 071Samenwerking met maatschappelijke organisaties (deel van KPA)454454454 Samenwerking op het terrein van internationaal onderwijs (huisvesting
KIT)2 5962 5952 596 Samenwerking met het bedrijfsleven (FMO en POPM)50 59155 69153 138Totaal142 091139 826135 1761 Het totale ODA-bedrag wijkt af van het in hoofdstuk 5 genoemde
ODA aandeel, omdat enkele internationale onderwijsprogramma's op de begroting
van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (4,725 miljoen euro)
niet tot de HGIS behoren.In 2002 is het budget voor humanitaire hulp voor Afghanistan verhoogd.
De verwachting is dat voor 2003 de humanitaire hulp in dit land geleidelijk
kan worden afgebouwd en dat kan worden overgegaan op ondersteuning van de
wederopbouw van het land. Daarnaast wordt de vrijwillige bijdrage aan de VN-vluchtelingenorganisatie
UNHCR structureel verhoogd.Vanuit Den Haag worden activiteiten uitgevoerd voor het bevorderen van
goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouw (naast de vele activiteiten via
de ambassades onder het beleidsthema bilaterale samenwerking). Ten opzichte
van 2001 is het budget voor 2002 verhoogd voor projecten ter ondersteuning
van het vredesproces in het Grote Meren Gebied, voor projecten op het gebied
van anti-corruptie en voor de wederopbouw van Afghanistan.Het budget voor bilaterale samenwerking is in 2002 en 2003 lager dan de
uitgaven in 2001 door een daling van het budget bij macro-georiënteerde
programmahulp. In voorafgaande jaren werd hier de meerjarige groei van het
ODA-budget geparkeerd. Thans zijn er voor deze ruimte bestemmingen gevonden.Voor 2002 en 2003 is de raming voor de bijdrage aan het Europees Ontwikkelingsfonds
verlaagd en zo meer in lijn gebracht met de realisaties in de afgelopen jaren.
De EU-toerekening neemt juist toe vanwege hogere verwachte uitgaven van de
Europese Unie in Ontwikkelingslanden.Ontwikkelingssamenwerking draagt in 2002 en 2003 circa 370 miljoen euro
bij aan instellingen van de Verenigde Naties. Bijdragen worden onder andere
gegeven voor partnershipprogramma's met goed functionerende VN-instellingen
op het terrein van gezondheidszorg, institutionele ontwikkeling, milieu en
bestrijding van kinderarbeid.De verhoging van het budget voor Internationale Financiële Instellingen
hangt samen met bijdragen aan internationale initiatieven op het terrein van basic education en armoedeziekten (aids, TB en malaria),
waarvoor de Wereldbank namens de internationale donorgemeenschap optreedt
als penningmeester.De samenwerking via het particuliere kanaal wordt geïntensiveerd
door partnerships aan te gaan met gespecialiseerde Nederlandse en internationale
NGOs onder andere op het terrein van sociale ontwikkeling en milieu.De hogere uitgaven voor het bedrijfslevenprogramma hangen met name samen
met de Nederlandse bijdrage aan EAIF (Emerging Africa Infrastructure
Fund), een Brits initiatief gericht op het katalyseren van private
middelen voor de financiering van infrastructuur in Afrika.Vanaf 2003 wordt de toerekening aan ODA voor de kosten van eerstejaarsopvang
van asielzoekers uit ontwikkelingslanden verhoogd, omdat de toerekening wordt
gebaseerd op de feitelijke kosten in plaats van een lager, forfaitair bedrag
per asielzoeker.4.3 Beleidsprioriteiten ODADuurzame armoedevermindering is de centrale doelstelling van het Nederlands
ontwikkelingsbeleid. Als richtsnoer voor de Nederlandse inzet gelden de acht
uit de internationaal aanvaarde Millenniumverklaring voortvloeiende Millennium-ontwikkelingsdoelstellingen
(Millenium Development Goals; MDGs) die uiterlijk
in 2015 gerealiseerd moeten zijn:1. het uitroeien van extreme armoede en honger;2. basisonderwijs voor iedereen;3. het stimuleren van gelijkheid tussen mannen en vrouwen;4. vermindering van de kindersterfte in ontwikkelingslanden met tweederde
ten opzichte van het niveau in 1990;5. verlaging van de moedersterfte met driekwart ten opzichte van 1990;6. een halt toeroepen aan de verspreiding van HIV/AIDS, malaria en andere
ziekten;7. waarborgen voor een duurzaam milieu door onder meer halvering van het
aantal mensen zonder toegang tot veilig drinkwater en goede sanitaire voorzieningen;8. streven naar een wereldwijd partnerschap voor ontwikkeling, waarbinnen
onder andere gewerkt wordt aan verhoging van de ontwikkelingshulp tot 0,7%
van het BNP; een open en eerlijk handels- en financieel systeem; het oplossen
van het schuldenvraagstuk en de overdracht van nieuwe technologieën.Deze uit de internationaal aanvaarde Millenniumverklaring voortvloeiende
doelstellingen vormen de grondslag voor een gezamenlijke aanpak van het armoedeprobleem
door donoren (regeringen en internationale organisaties) en hulpontvangende
landen. Het Nederlandse kabinet zal zich in 2003 actief inzetten om de gedachte
van partnerschap tussen donoren en hulpontvangers verder inhoud te geven.
Daarbij wordt waar mogelijk aansluiting gezocht bij initiatieven van ontwikkelingslanden
zelf, zoals bijvoorbeeld het New Partnership for African
Development (NEPAD).Over de wijze waarop de ontwikkelingsdoelstellingen kunnen worden behaald
bestaat een grote mate van overeenstemming tussen de belangrijkste actoren.
Het ontvangende land hoort eigenaar te zijn van het eigen ontwikkelingsproces.
Armoedestrategieën moeten dus in de landen zelf worden opgesteld en uitgevoerd.
In een groot aantal landen krijgt deze strategie de vorm van Poverty Reduction Strategies. Een breed draagvlak is essentieel voor
de kans van slagen. Participatie van het maatschappelijk middenveld zowel
in ontwikkelingslanden als in donorlanden is een belangrijke voorwaarde. Nederland
honoreert die centrale rol van de nationale strategie door de
bilaterale hulp in dat kader te plaatsen. Om de effectiviteit van de hulp
te verhogen zal Nederland zich in 2003 blijven inzetten voor afspraken over
coördinatie van de hulp, ontbinding en harmonisatie van donorprocedures.Aan de kant van het ontvangende land zal de capaciteit worden versterkt
door in het Nederlandse hulpprogramma nog meer aandacht te besteden aan steun
voor institutionele ontwikkeling. Nodig zijn sterke nationale overheden die
hun taken transparant, controleerbaar en rechtvaardig vervullen.Maar het gaat niet alleen om de overheid: ook het maatschappelijk middenveld
en de private sector hebben een belangrijke rol te spelen in het ontwikkelingsproces.
Om deze sectoren te bereiken wordt in het ontwikkelingsbeleid mede ruimte
geboden aan initiatieven vanuit de particuliere sector. Dit betreft van Nederlandse
zijde zowel non-profit organisaties – onder andere via het Medefinancieringsprogramma –
als het bedrijfsleven (via het bedrijfslevenprogramma en de FMO).Ontwikkelingssamenwerking vormt onderdeel van het totale financieringspakket
zoals in Monterrey in 2002 tijdens de Financing for Development conferentie is overeengekomen. De EU-lidstaten en de VS hebben concrete
toezeggingen gedaan om de omvang en kwaliteit van hun hulp in de komende jaren
te verhogen. Nederland zal erop toezien dat uitvoering van die toezeggingen
wordt bewaakt en hiervoor in de geëigende internationale fora de nodige
aandacht vragen.Een geïntegreerd buitenlands beleid betekent dat de verschillende
terreinen van internationaal beleid zoals veiligheid, bilaterale relaties,
ontwikkelingssamenwerking, economie en handel, transport en infrastructuur,
milieu, landbouw en visserij, migratie, conflictpreventie, mensenrechten en
cultuur steeds in onderlinge samenhang worden bekeken. Een consistent en coherent
buitenlands beleid vraagt niet alleen om goede samenwerking tussen de Haagse
departementen, maar ook met maatschappelijke groeperingen en organisaties,
evenals andere internationale spelers. Om de ontwikkeling van arme landen
te bevorderen zal het kabinet zich inzetten voor het bevorderen van open markten
en in het bijzonder het wegnemen van barrières voor toegang tot de
Europese markt. Nederland zal met name in EU-verband het belang van een coherente,
consistente en effectieve beleidsinzet blijven benadrukken.Vraaggerichtheid en ownership staan centraal in het Nederlandse
ontwikkelingsbeleid. Meer verantwoordelijkheid (ownership) voor het beleid
en de uitvoering van de ontwikkelingsactiviteiten berust bij de direct betrokkenen
in de ontwikkelingslanden. Door concentratie op een beperkt aantal ontwikkelingslanden
met een redelijk bestuur en beleid, en daarbinnen op een beperkt aantal sectoren
kan Nederland effectiever structurele bilaterale hulp bieden. Daarnaast blijft
Nederland in 2003 in veel ontwikkelingslanden thematisch actief op terreinen
als milieu en goed bestuur.4.4 MilieudoelstellingHet kabinet is actief betrokken bij de bescherming en verbetering van
internationaal milieu en natuur. Nederland heeft onder meer bijgedragen aan
de vormgeving van internationale natuur- en milieuverdragen, zoals die
over klimaat, biodiversiteit, verwoestijning, ozon en chemische stoffen.Nederland acht de uitkomsten van de World Summit on
Sustainable Development (Rio+10), die in september 2002 in Johannesburg
wordt gehouden van belang en blijft ook in 2003 internationaal het belang
van duurzame ontwikkeling onderstrepen. Het gaat hier met name om het nakomen
van de internationaal gemaakte afspraken om milieu en duurzaamheid te integreren
in National Sustainable Development strategieën
en de Poverty Reduction Strategy Papers (PRSPs).
Nederland zal zich hierin een actieve partner tonen, waarbij de Millennium
Doelstellingen als uitgangspunt zullen dienen.Het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen blijft één
van de voornaamste doelstellingen van het kabinet op milieugebied. Vooruitlopend
op de ratificatie van het Kyoto Protocol door de EU en de verwachte inwerkingtreding
ervan in 2003, zal Nederland voluit inzetten op het terugdringen van de uitstoot
van broeikasgassen, om zo te voldoen aan de internationale verplichtingen.De uitvoering van het Verdrag ter Bestrijding van Woestijnvorming blijft
van groot belang omdat door landdegradatie de beschikbare hoeveelheid productief
land verder afneemt. De ondersteuning van de implementatie van Nationale Actie
Plannen is daarvoor het belangrijkste instrument. Daarnaast wordt gewerkt
aan het vergroten van de synergie tussen de drie verdragsgebonden milieuthema's
op gebied van biodiversiteit, klimaat en landdegradatie.Nederland zal zich in 2003 verder inzetten om het werkprogramma van het
Biodiversiteitsverdrag uit te voeren. Het Nationaal Milieubeleidsplan NMP4
identificeert vier moeilijk oplosbare milieuproblemen waaronder het verlies
van biodiversiteit en de uitputting van natuurlijke hulpbronnen. Voor het
oplossen van deze problemen zijn fundamentele maatschappelijke veranderingen
nodig die opgepakt worden in transities naar een duurzaam gebruik van biodiversiteit
en natuurlijke hulpbronnen. De transitie-agenda wordt eind 2002 naar het parlement
gestuurd. Deze zal een omvangrijke internationale agenda omvatten, die onder
meer een rol zal spelen bij de voorbereiding van het komend Nederlands voorzitterschap
van de EU.In de aanloop naar het Derde Wereld Water Forum (2003 in Japan) zullen
de afspraken die zijn gemaakt tijdens het Tweede Wereld Water Forum in Den
Haag worden uitgevoerd. Belangrijkste doelstelling is het waterbeheer te koppelen
aan armoedevermindering en het duurzaam beheer van ecosystemen, in overeenstemming
met de Millennium Doelstellingen. Om dat te verwezenlijken worden de themalanden
milieu en de structurele samenwerkingslanden die voor de sector milieu hebben
gekozen geholpen bij het ontwikkelen van beleid en het opbouwen van institutionele
capaciteit. Andere voor Nederland belangrijke internationale waterthema's
zijn «water en klimaat», «water en voedselzekerheid»
en «water en natuur». Via het interdepartementale samenwerkingsverband
«Partners voor Water» wordt hieraan ondersteuning gegeven.Voor milieu gelden ook in 2003 twee kwantitatieve doelstellingen binnen
de 0,8% ODA. Voor het internationaal natuur- en milieubeleid zal tenminste
0,1% van het BNP worden uitgegeven, terwijl daarbinnen 22,7 miljoen euro aan
tropisch regenwoud wordt besteed, als onderdeel van de doelstelling
van 68,1 miljoen euro voor internationaal bossenbeleid. De realisatiecijfers
worden zichtbaar gemaakt in het HGIS jaarverslag.Tabel 4.2 Samenvatting extracomptabele milieustaatbedragen x EUR 1000Realisaties 2001Vermoedelijk beloop 2002Ontwerpbegroting 2003 ODA milieu       subtotaal bilaterale milieu ODA uitgaven190 594226 563209 051    GEF(ODA)/Montreal Fund13 42314 68415 208UNEP4 3747 3928 268Verwoestijningsverdrag178259259UNDP14 97514 97514 975IFAD1 4981 182940IFI's36 91335 24252 523 Europees Ontwikkelingsfonds2 1703 0025 004 subtotaal multilaterale milieu ODA uitgaven73 53176 73697 177    Speciale Activiteiten44 22644 22659 419MILIEV28 75626 19326 193 MFO's en SNV45 07848 19250 447 IO&O instituten en Natuur en Educatie14 80414 40214 384 subtotaal particuliere milieu ODA
uitgaven132 864133 013150 442totaal ODA milieu uitgaven396 989436 312456 671 BNP (x mnl)431 080446 160469 530 ODA milieu als % van het BNP0,0920,0980,097 Clean Development Mechanism52711 13456 723 Joint Implementation1 08111 52929 385 GEF non-ODA4 4744 8955 070 Programma internationaal milieubeleid4 9245 2855 109 Interdepartementaal waterbudget4 86913 8857 499 MATRA en MATRA-pre-accessie8 65611 4869 000 Programma Samenwerking Oost-Europa16 79315 00015 000POBB4 04217pm totaal non-ODA milieu uitgaven45 36673 231127 786Totaal milieu in HGIS442 355509 543584 457In de indeling van de milieustaat wordt een onderscheid gemaakt naar de
drie kanalen: het bilaterale, het multilaterale en het particuliere kanaal.Op het gebied van bilaterale ontwikkelingssamenwerking steunt Nederland
landen met een milieuprogramma om de samenhang tussen de verschillende milieuthema's
en armoedevermindering zodanig op te pakken dat de effecten voor duurzame
armoedevermindering zo groot mogelijk zijn. Het instrumentarium wordt zoveel
mogelijk op de landenspecifieke situatie en doelstellingen afgestemd en waar
mogelijk worden de principes van sectorale benadering gevolgd.In 2003 zullen landen, mede door de Nederlandse steun, de ecologische
dimensie van duurzame ontwikkeling in hun Poverty Reduction
Strategy Paper (PRSP) verwoord hebben, met daaraan gekoppeld doelstellingen,
resultaten en indicatoren. De landen zullen verder in staat zijn de ecologische
dimensie een plaats te geven in de verschillende sectoren waarin met Nederland
wordt samengewerkt.Daarnaast zullen de landen met een milieu programma worden ondersteund
bij het implementeren van de afspraken die zij in de verschillende internationale
conventies hebben gemaakt. De landen zullen mede met Nederlandse
steun hun verplichtingen onder de verschillende internationale milieuconventies
gedeeltelijk of geheel zijn nagekomen.Milieu-uitgaven via het multilaterale kanaal betreffen zowel bijdragen
voortvloeiend uit internationale milieuverplichtingen (zoals GEF, UNEP) als
bijdragen aan internationale instellingen die voor een deel betrekking hebben
op milieu. Daarnaast is een deel van het Wereldbank partnerschapprogramma
gericht op milieu en wordt gewerkt aan partnerschapprogramma's met UNDP en
UNEP.In 2002 zijn de onderhandelingen over de GEF-3 middelenaanvulling afgerond.
Met de Nederlandse bijdrage ad 3,3% van de GEF 3 middelenaanvulling (2002–2006)
wordt GEF in staat gesteld de incrementele kosten van mondiale milieuproblemen
te dekken.Nederland versterkt UNEP zowel op inhoudelijk als financieel gebied door
middel van een dialoog en een partnership. Hierdoor wordt de rol van UNEP
in International Environmental Governance versterkt
en wordt UNEP in staat gesteld ontwikkelingsregio's en -landen te steunen
in bijvoorbeeld het formuleren van milieuwetgeving.De toename bij de Internationale Financiële Instellingen hangt samen
met de Nederlandse bijdrage aan verschillende Partnershipprogramma's met de
Wereldbank en daarmee wordt gestreefd de integratie van milieu in het beleid
van de organisaties met wie Nederland een partnershipprogramma heeft afgesloten,
te versterken. Dit leidt tevens tot doorwerking ervan in de reguliere programma's,
die in diverse landen uitgevoerd worden.Via het particuliere kanaal worden milieurelevante exporttransacties ondersteund
(MILIEV). Daarnaast worden bijdragen gegeven aan medefinancieringsorganisaties
(MFOs), SNV en voor onderwijs- en onderzoeksinstituten, die deels het milieu
ten goede komen. Met (inter)nationale milieu-NGOs wordt samengewerkt in het
kader van het in 2002 ingevoerde beleidskader voor Thematische Medefinanciering
(TMF).Naast de ODA-uitgaven in het kader van de 0,1% BNP-doelstelling worden
ook binnen non-ODA aanzienlijke natuur- en milieu-uitgaven gedaan. Om een
volledig beeld van de uitgaven voor het milieubeleid te verkrijgen is de milieustaat
daarom met ingang van 2000 uitgebreid met de non-ODA uitgaven.4.5 Budgettaire gevolgenHieronder volgt een overzicht van de belangrijkste ODA-mutaties. Tabel 4.3 Allocatiewijzigingen ODABedragen in miljoenen EUR20022003200420052006Fin/ ontwikkelingsbanken en EKI toerekening76,175,953,733,053,1 Toerekening EU36,737,438,238,939,7OS/VN-Vluchtelingenprogramma's13,713,713,713,713,7OS/noodhulp ontwikkelingslanden30,30,00,00,00,0OSbilaterale os sectoraal en thematisch– 54,2– 135,3– 74,1– 8,8– 27,9OS/bilaterale os macro georiënteerd– 109,9– 261,3– 330,6– 281,2– 220,6OS/Europees Ontwikkelingsfonds– 51,2– 44,0– 39,0– 39,0– 39,0OS/VN-fondsen en programma's27,019,024,922,625,2 OS/Speciale multilaterale activiteiten (VN)34,733,819,626,326,3OS/Partnershapprogramma's met de Wereldbank/IMF/PRGF48,573,4105,0111,258,0OS/particuliere organisaties49,979,180,272,880,6OS/bedrijfslevenprogramma– 24,112,316,65,03,6OS/Opvang Asielzoekers– 63,231,631,631,631,6Multilaterale ontwikkelingsbanken en EKI-toerekeningDoor het overmaken in 2001 van de eerste tranche 2002 aan de International Development Agency (IDA) is bij het ministerie van
Financiën een meevaller ontstaan. Deze meevaller wordt echter meer dan
gecompenseerd door een verhoging van de EKI-reservering voor het kwijtschelden
van commerciële schulden.Toerekening EUDoor stijgende uitgaven van de Europese Commissie in ontwikkelingslanden
neemt de toerekening aan ODA in het Nederlandse aandeel daarin toe.VN-Vluchtelingenprogramma'sDe vrijwillige bijdrage aan UNHCR (VN-organisatie voor vluchtelingen)
wordt structureel verhoogd teneinde bij te dragen aan leniging van het tekort
tussen geplande uitgaven en inkomsten van de organisatie. Deze verhoging is
in lijn met het in de begroting 2002 verwoorde streven om goed functionerende
internationale organisaties te steunen.Noodhulp OntwikkelingslandenTijdens de internationale donorconferentie ten behoeve van Afghanistan
in Tokio eind januari 2002 zijn er door Nederland fondsen toegezegd voor wederopbouw
van Afghanistan. Een groot gedeelte hiervan is bestemd voor humanitaire hulp.
De hulpverlening verloopt voornamelijk via de VN-hulporganisaties, waarbij
de Nederlandse prioriteiten vooral liggen bij ontmijning, terugkeer van vluchtelingen
en ontheemden, landrehabilitatie en onderwijs.Bilaterale ontwikkelingssamenwerkingHet budget voor bilaterale ontwikkelingssamenwerking is verlaagd. De verlaging
van het budget voor sectorale en thematische samenwerking is mede ingegeven
door de realisaties in 2001. Het budget voor macro-georiënteerde programmahulp
is onder andere naar beneden bijgesteld op basis van BNP-verwachtingen, en
omdat de op deze post geparkeerde groei van het BNP uit voorgaande jaren bestemmingen
heeft gekregen.Europees OntwikkelingsfondsGezien de lage realisaties van het EOF van de laatste jaren heeft Nederland
tijdens besprekingen in Brussel gepleit voor een realistischer raming van
de uitgaven voor het EOF voor 2002 (en de bijbehorende bijdragen van de lidstaten).
De raming voor de afdrachten ten behoeve van het EOF wordt meerjarig verlaagd.VN-fondsen en -programma'sDe stijging van het onderdeel VN-fondsen en -programma's is grotendeels
veroorzaakt door de partnerschapprogramma's. Het meerjarig partnerschapprogramma
dat vorig jaar met het United Nations Development Programma (UNDP) is aangegaan was nog niet meegenomen in de begroting. Zodoende
zal het budget naar boven bijgesteld moeten worden. Het partnerschapprogramma
met het United Nations Children's Emergency Fund
(UNICEF) is ook verhoogd. Daarnaast loopt een gedeelte van de bijdrage aan
GAVI via UNICEF. Met het United Nations Environment Programme (UNEP) heeft Nederland het voornemen een meerjarig partnerschapprogramma
in te stellen. Dit zal ook leiden tot een meerjarige ophoging van het budget.Speciale multilaterale activiteiten (VN)In het kader van speciale multilaterale bijdragen zijn middelen beschikbaar
gesteld voor een aantal activiteiten waar Nederland groot belang aan hecht.
Zo zal de Nederlandse bijdrage aan de bestaande partnershipprogramma's van
de World Health Organisation (WHO), de United Nations Development Group Office (UNDGO) en de
bijdrage de Global Alliance for Vaccins and Immunization(GAVI) worden verhoogd.Partnerschapprogramma's met de Wereldbank en IMFDe Wereldbank fungeert als penningmeester voor verschillende internationale
initiatieven gerelateerd aan bepaalde thema's. Nederland zal in dit kader
extra middelen beschikbaar stellen voor International Fund
Education for All (EFA) en het nieuwe Global Fund
to Fight AIDS, TB and Malaria. Dit laatste fonds werd gepresenteerd
op de G8 bijeenkomst in Genua in juli 2001. Dit fonds zal vooral werken met
partnerships tussen de privé sector, NGOs, overheden en andere partijen
met het doel samen duurzame lange termijn resultaten te bereiken.Particuliere organisatiesHet budget voor speciale activiteiten wordt verhoogd ten behoeve van activiteiten
op het gebied van sociale ontwikkeling, onder meer reproductieve gezondheidszorg
in Afrika. Ook wordt in 2003 en 2004 dit budget additioneel verhoogd in verband
met het nieuwe Programma Thematische Medefinanciering. De groei van het budget
bij de medefinancieringsorganisaties hangt samen met de koppeling van dit
budget aan het BNP.Samenwerking met het bedrijfslevenDe Nederlandse bijdrage aan Emerging Africa Infrastructure
Fund (EAIF, voorheen APIFF) heeft geleid tot een stijging van dit
onderdeel. Dit initiatief is gericht op het katalyseren van private middelen
voor financiering van infrastructuur in Afrika. Tevens is de bijdrage aan
het Centrum tot Bevordering van Import uit ontwikkelingslanden (CBI) verhoogd
teneinde te komen tot meer op maat gesneden sectorale exportpromotieprogramma's,
meer kennisoverdracht en institutionele ontwikkeling op het gebied van handelsbevordering,
en tot hoogstaande pro actieve bedrijfsbemiddeling tussen leveranciers in
ontwikkelingslanden en afnemers in Europa. Daarnaast is sprake
van vertraging bij een aantal programma's (onder andere ORET/MILIEV en MOL-fonds)
waardoor de uitgaven in 2002 lager uitvallen.Opvang asielzoekersVanaf 2003 wordt de toerekening aan ODA voor de kosten van eerstejaarsopvang
van asielzoekers uit ontwikkelingslanden verhoogd omdat de toerekening wordt
gebaseerd op de feitelijke kosten in plaats van een lager, forfaitair bedrag
per asielzoeker.5 HGIS PER BELEIDSTHEMA5.1 Beleidsthema 1: Internationale OrdeningDoelstellingHet doel van internationale ordening is een welvarende, rechtvaardige
en vreedzame wereld met een duurzaam milieu. Daarvoor zijn internationale
rechtsregels, beleidsafspraken en het onderhouden van internationale kaders
nodig.UitwerkingBevorderen van de internationale rechtsordeNederland draagt concreet bij aan de internationale rechtsorde doordat
het gastland is van vele internationale instellingen. De start van het in
juli 2002 tot stand gekomen Internationale Strafhof wordt ondersteund door
de «Task Force ICC». De Task Forcedraagt onder andere zorg voor tijdelijke huisvesting van
het Strafhof. Voor de realisatie van permanente huisvesting in 2007 wordt
in 2003 een internationaal architectenconcours uitgeschreven waarbij een internationaal
selectiecomité het winnende ontwerp zal aanwijzen. Codificatie, ontwikkeling en naleving van internationaal
rechtIn de internationale rechtsorde ontbreekt een centraal gezag om toezicht
te houden op de naleving van internationale rechtsregels. Nederland draagt
daarom uit dat voor internationale verdragen effectieve naleving- en handhavingsprocedures
moeten worden ingesteld. Het komende jaar richt Nederland zich met name op
het Cartagena Protocol inzake bioveiligheid, het Kyoto Protocol, het Verdrag
inzake Biologische Wapens en het Protocol van Montreal ter bescherming van
de ozonlaag.Wat betreft internationale mensenrechtenprocedures hecht Nederland groot
belang aan effectieve klachtenprocedures en zal het kabinet initiatieven steunen
om deze te versterken.Verder richt Nederland zich op aansprakelijkheid bij grensoverschrijdende
schade. Het komende jaar wordt met name ingezet op regelingen omtrent gevaarlijke
activiteiten zoals olietransport, milieuschade aan gevoelige gebieden zoals
Antarctica en grensoverschrijdende overbrenging van genetisch gemodificeerde
organismen.Andere belangrijke elementen van de internationale rechtsorde waarvoor
Nederland zich het komende jaar zal inzetten zijn verdere ontwikkeling van
terrorismebestrijdingsverdragen en de totstandkoming van een VN-verdrag ter
bestrijding van corruptie.Bevordering en bescherming van de rechten van de mensHet kabinet richt haar inspanningen op implementatie en naleving van de
geformuleerde normen. Deelname aan de coalitie tegen het terrorisme verandert
niets aan de Nederlandse houding ten opzichte van schendingen van de mensenrechten.
Nederland blijft landen op een zelfde manier aanspreken als het gaat om de
naleving van de mensenrechten als vóór september 2001.In multilateraal verband richt Nederland zich in 2003 met name op een
zo spoedig mogelijke inwerkingtreding van het Facultatief Protocol bij het
VN-verdrag tegen marteling en de versterking van de capaciteit van het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens. Bij het Nederlandse voorzitterschap van de
OVSE (2003) en de Raad van Europa (november 2003-mei 2004) zal
het kabinet zorgdragen voor ruime aandacht voor de mensenrechten. De mensenrechtenambassadeur
heeft de taak de mensenrechten in alle dossiers van het buitenland beleid
te integreren. Bevordering van financieel-economische ordeningDe toenemende vervlechting van nationale economieën vraagt om financieel-economische
ordening. Nederland meent dat bij versterking van internationale instellingen
en regelgeving ook de belangen van de armere ontwikkelingslanden bijzondere
aandacht verdienen.Voor wat betreft de WTO hanteert Nederland als hoofddoelstellingen het
versterken van de organisatie, de voortzetting van handelsliberalisering,
verdere integratie van ontwikkelingslanden in het internationale handelsstelsel
en de erkenning en uitwerking van raakvlakken met andere beleidsterreinen
zoals milieu en voedselveiligheid. Nederland zet zich ook in om de EU een
voortrekkersrol te laten vervullen als het gaat om bijvoorbeeld verbetering
van de markttoegang voor ontwikkelingslanden, geschillenbeslechtingsmechanismen
en de toegang van arme landen daartoe en het verstrekken van technische assistentie
om onderhandelingscapaciteit van ontwikkelingslanden te vergroten. In de OESO
staat voor Nederland intern afgestemde beleidsontwikkeling en coherentie voorop.Nederland probeert te bevorderen dat steeds meer bedrijven die internationaal
ondernemen zich houden aan het kader voor maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO), zoals vastgelegd in de in 2000 herziene OESO-richtlijnen voor multinationale
ondernemingen.Bevordering van ecologische ordeningHet kabinet stelt zich tot doel de internationale regelgeving inzake internationaal
natuur- en milieubeleid op consistente wijze te bevorderen. In 2003 zal Nederland
zich onder andere richten op de uitvoering van verplichtingen voortkomend
uit het Kyoto Protocol, het protocol inzake bioveiligheid (Cartagena Protocol)
en het verdrag inzake de uitbanning van Persistent Organic
Pollutants(Verdrag van Stockholm).Om invulling te geven aan het Kyoto Protocol en de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid
gebruikt Nederland naast binnenlandse maatregelen de instrumenten Joint Implementation (JI), Clean Development
Mechanism (CDM) en emissiehandel. Voor de uitvoering van JI en CDM
is reeds budget gereserveerd.Nederland werkt actief mee aan de totstandkoming van een Europese richtlijn
voor een internationaal systeem voor emissiehandel binnen de Europese Unie.
JI betreft het kopen van projectgebonden broeikasgasreducties in landen die
zelf ook een Kyotodoelstelling hebben (ontwikkelde landen en landen in transitie)
voor het bereiken van de Nederlandse doelstelling. CDM betreft eveneens de
aankoop van projectgebonden broeikasgasreducties, doch alleen in landen zonder
een Kyotodoelsteling (ontwikkelingslanden). Bovendien moeten CDM-projecten
bijdragen aan de duurzame ontwikkeling van het betrokken land.Voor zowel JI als CDM zijn zes sporen uitgezet:• Er is een Europese aanbestedingsprocedure ontwikkeld: ERUPT voor
JI (derde tender start najaar 2002) en CERUPT voor CDM (eerste tender nadert
afronding).• Voor JI worden tevens de mogelijkheden verkend om «early
JI» te doen. Daarnaast worden de mogelijkheden van «early trading»
onderzocht.• Nederland intensiveert de deelname aan het Prototype Carbon Fund
van de Wereldbank om ervaring op te doen met JI en het CDM.• Ten vierde wordt een aanpak ontwikkeld voor de aankoop van CO2 -reducties via private financiële instellingen, die voor CDM
naar verwachting eind 2002 en voor JI in 2003 wordt geëffectueerd.• Er wordt gewerkt aan overeenkomsten met de multilaterale financiële
instellingen. Voor CDM zijn reeds overeenkomsten getekend met de Internationale
Financieringsmaatschappij (IFC), de Wereldbank en een ontwikkelingsbank voor
Latijns-Amerika (CAF) en zijn de onderhandelingen voor een contract met de
Asian Development Bank gaande en nagenoeg voltooid. Voor JI zijn de onderhandelingen
met de EBRD (European Bank for Reconstruction and Development) in een vergevorderd
stadium en worden in 2003 overeenkomsten met de Wereldbank en IFC verwacht.• Ten slotte zijn, met name voor CDM, directe bilaterale overeenkomsten
tussen Nederland en bepaalde ontwikkelingslanden in voorbereiding. Effectuering
wordt in 2003 mogelijk geacht.Emissiereducties van JI projecten gelden over de periode 2008–2012
en die van CDM over de periode 2000–2012. Hoewel hierdoor een grotere
opbrengst voor CDM wordt verwacht gelden over de exacte verdeling van de taakstelling
tussen JI en CDM nog geen bindende afspraken.Budgettaire allocatieBeleidsthema 1, Internationale ordening (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv. ODATotaalwv.
ODATotaalwv. ODA BZ1.01 Verenigde Naties45 16312 29552 18413 97252 18413 972 1.02 OESO3 9784544 7334544 812454 1.03 Bijdragen internationaal recht3 81704 89602 9790  1.04 AIV454123431112431119  1.05 Overige bijdragen163029902550  1.06 Internationaal Strafhof0019 014019 1010Justitie07.01 Algemeen, Bestuursdepartement/bijdrage
WIPO176014101410 VROM11.30.01 Clean development mechanism527011 134056 7230VenW01 Veiligheid goederenvervoer (IMO)382072707280  09 Veilige luchtvaart (ICAO)88001 01501 0150  15 Effectieve telecommunicatie- en postmarkt (UPU/ITU)1 86102 0370n.v.t.   16 Meteorologie en seismologie (WMO)748257442873627 EZ3.10 Fysieke ruimte (contrib. World Tourist Org.)206020802080  5.20 Multilaterale handels- en investeringssysteem4 76303 99304 7150 4.01 Algemeen (bijdragen aan int. instituten)  1 48201 4820  4.30 Joint Implementation1 081011 529029 3850 10 Effectieve telecommunicatie- en postmarkt (UPU/ITU)n.v.t. n.v.t.  2 0370LNV11.01.03 Internationale contributies/FAO6 2893 3216 5233 3796 5233 379 01.04 Overige (CoP VI CBD)001 361000 Totaal70 48816 218122 45117 945183 45517 951Voor CDM was in 2002 136 miljoen euro beschikbaar. Inmiddels is gebleken
dat – hoewel met meerdere uitvoerders overeenkomsten zijn aangegaan –
de kasuitgaven voor de aankoop van reductie-eenheden CO2 pas in
latere jaren zullen plaatsvinden. De kasraming voor 2002 is dan ook fors naar
beneden bijgesteld en de middelen zijn doorgeschoven naar de jaren 2005–2007.
De voor CDM in 2001 onbestede begrotingsmiddelen zullen alsnog voor CDM beschikbaar
moeten komen in latere jaren (na 2007). Voor JI is eveneens sprake van een
neerwaartse – zij het meer bescheiden – bijstelling
in de kasraming. De contributies aan verschillende organisaties zijn gestegen
vanwege prijsstijgingen en wisselkoersaanpassingen. De subsidie aan de Carnegie-stichting
is in 2002 verhoogd met 2,5 miljoen euro, onder meer voor de restauratie van
het Vredespaleis. Het budget voor het Internationaal Strafhof in Den Haag
is verhoogd omdat de ramingen van de kosten voor de inrichting en beveiliging
van de tijdelijke huisvesting hoger uitvallen.5.2 Beleidsthema 2 Vrede, veiligheid en conflictbeheersingDoelstellingHet Nederlandse veiligheidsbeleid richt zich op de veiligheid van het
eigen en het bondgenootschappelijk grondgebied en op de bevordering van de
internationale vrede, veiligheid en stabiliteit, zowel binnen Europa als mondiaal.UitwerkingBestrijding internationaal terrorismeDe dreiging die van het terrorisme uitgaat heeft voor de internationale
veiligheidsconstellatie ingrijpende gevolgen. Nederland zal als actief lid
van de brede coalitie tegen het terrorisme ook in 2003 een bijdrage leveren
door bijvoorbeeld de inzet van militaire middelen, door intensiever uitwisselen
van terrorisme-gerelateerde inlichtingen en door versterking en verbreding
van de geëigende instrumenten waarover de relevante internationale fora
beschikken. Nederland neemt in 2003 naar verwachting deel aan de operatie Enduring Freedom in het kader van de strijd tegen het
terrorisme.Deelname aan internationale vredesoperatiesVerschillende delen van de wereld kenmerken zich door instabiliteit en
conflicten. Vredesoperaties zijn, in samenhang met bredere inspanningen tot
politieke verzoening en economische wederopbouw, een belangrijk instrument
om dergelijke situaties te stabiliseren. Nederland heeft momenteel een relatief
groot contingent in Bosnië (SFOR) en kleinere contingenten in Macedonië
en in/nabij Afghanistan (ISAF en Enduring Freedom).
Alles wijst erop dat een aantal van deze operaties ook in 2003 voortzetting
behoeven. Vanzelfsprekend zijn er grenzen aan het aantal vredesoperaties waaraan
ons land gelijktijdig kan deelnemen. Daarbij geldt dat Nederland gelijktijdig
gedurende langere tijd moet kunnen deelnemen aan maximaal drie operaties met
eenheden van bataljonsgrootte of een equivalent daarvan. De militaire inzet
wordt gecomplementeerd door de inspanningen van Nederlandse militairen in
kleinere missies en niet-militaire bijdragen aan waarnemingsmissies of politiemissies
binnen het kader van een specifieke vredesoperatie. De Nederlandse bijdragen
aan vredesoperaties worden na afloop geëvalueerd, terwijl ook de sturende
internationale organisatie zelf de operatie regelmatig evalueert.Ondersteuning regionale vredesbevorderende initiatievenDe ondersteuning van regionale vredesbevorderende initiatieven is toegespitst
op het Afrikaanse continent, de Kaukasus en Centraal Azië (in verband
met het OVSE-voorzitterschap en terrorismebestrijding), Zuidoost Azië,
Indonesië en het Caraïbische gebied. Voor wat betreft de Balkan
zal Nederland samen met NAVO-bondgenoten en EU-partners de regio meer nadrukkelijk
dan tot dusver stimuleren om verantwoordelijkheid te nemen voor
de eigen toekomst. Niettemin blijft Nederland gecommitteerd aan de handhaving
van veiligheid en stabiliteit in de regio.Sinds 2001 beschikt Nederland over een Vredesfonds ter bevordering van
activiteiten in het kader van crisisbeheersing, conflictpreventie en vredesopbouw.
In 2003 zal wederom worden gestreefd naar een goede geografische en functionele
spreiding van activiteiten die gefinancierd worden uit dit budget. Hierbij
zal onder meer veel aandacht besteed worden aan het Afrikaanse continent.
Het Vredesfonds zal op reguliere basis worden geëvalueerd.Prioriteiten van het OVSE-voorzitterschapIn 2003 zal Nederland het voorzitterschap van de OVSE bekleden. Gezien
de actieve, dagelijkse rol die van de voorzitter wordt verwacht, zal dit een
aanzienlijk beslag leggen op het Ministerie van Buitenlandse Zaken en zijn
minister. Naar het zich laat aanzien zal een drietal terreinen bijzondere
aandacht vergen. Ten eerste is van belang de positionering van de OVSE binnen
de Europese veiligheidsarchitectuur in het algemeen, een betere afstemming
en samenwerking met EU en NAVO en interne hervormingen van de OVSE zelf om
deze slagvaardiger en effectiever te maken. Ten tweede is er een aantal reeds
bestaande regionale conflicten in de Kaukasus, Centraal Azië en op de
Balkan, waar constant op ontwikkelingen moet worden gereageerd en, al naar
de situatie, initiatieven zijdens het voorzitterschap worden verwacht. Tenslotte
is er de wens om meer evenwicht te brengen in de politiek/militaire, de economische,
en de menselijke componenten van OVSE-beleid. Dit betekent in de praktijk
dat het voorzitterschap de economische en milieudimensie een sterker profiel
moet geven.Aanpassing en uitbreiding van de NAVODe aanslagen van 11 september hebben de noodzaak tot verdere modernisering
van de NAVO onderstreept. Het proces van aanpassing omvat opheffing van militair-operationele
tekortkomingen, uitbreiding met nieuwe leden en handhaving van het NAVO «Open
Deur» beleid, intensivering van de samenwerking met Rusland en intensievere
samenwerking met de Partnerschapslanden en derde landen.Verdere operationalisering van het EVDB1Voor de verdere ontwikkeling van het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid
(EVDB) blijven adequate en structurele samenwerkingsmodaliteiten tussen EU
en NAVO cruciaal. Dit is onder andere van belang met het oog op de inzet van
NAVO-capaciteiten en -middelen bij door de EU geleide crisisbeheersings-operaties.
De eerste politiemissie van de EU in Bosnië, die vanaf 1 januari
2003 zal aanvangen, zal veel aandacht vragen. Nederland zal verder een substantiële
bijdrage blijven leveren aan de implementatie van het Europees Capaciteiten
Actie Plan om de Headline Goal te realiseren waarmee
de Unie in 2003 een strijdmacht van 50 000 tot 60 000 militairen
voor uitzending van minimaal een jaar beschikbaar heeft. Samen met Europese
partners zal het kabinet blijven werken aan een versterking van de capaciteiten
op het gebied van civiele crisisbeheersing, met name op het terrein van politie,
justitieel personeel en civiele administratie.Het tegengaan van proliferatie van massavernietigingswapensHet huidige multilaterale stelsel ter voorkoming van proliferatie en ter
bevordering van wapenbeheersing en ontwapening moet worden versterkt. Binnen
de VN streeft Nederland naar afronding van het Verdrag tegen
nucleair terrorisme. In de eerste instantie wordt het non-proliferatie beleid
van het kabinet gestalte gegeven in EU/GBVB-kader. Het kabinet streeft naar
een actieve opstelling van zowel de EU als de NAVO ter voorkoming van Nucleair,
Biologisch, Chemisch en Radiologisch terrorisme.Wat betreft kernwapens blijft de Nederlandse inzet gericht op de integrale
uitvoering van het Non-Proliferatie Verdrag (NPV). Bij de tweede bijeenkomst
van de voorbereidende vergadering van de NPV toetsingsconferentie in 2003
zal Nederland zich inzetten voor een goede uitvoeringsrapportage en voor duidelijke
afspraken over de verdere uitvoering van het bestaande actieprogramma.Bevordering van conventionele wapenbeheersingNederland zal het komende jaar een actieve rol spelen bij de ontwikkeling
van instrumenten die verplichten tot conventionele wapenbeheersing en de naleving
van bestaande instrumenten. Het kabinet zal zich inzetten om het Conventionele
Wapens Verdrag (CWV) te versterken en een voortrekkersrol blijven vervullen
bij de ontwikkeling van een juridisch instrument inzake ontplofbare oorlogsresten.
Wat betreft het tegengaan van ongecontroleerde verspreiding van kleine wapens
richt Nederland zich in 2003 met name op de implementatie van reeds gemaakte
afspraken. Aan landen die hierbij assistentie nodig hebben zal Nederland zowel
technische als financiële ondersteuning bieden. Verder blijft Nederland
een prominente rol vervullen bij de implementatie van het Ottawa Verdrag inzake
anti-personeelmijnen en wordt de actieve ondersteuning van mijnenruimingsprojecten
voortgezet.Een verantwoord wapenexport beleid en bevordering van
transparantie in wapentransactiesNederland zal zijn restrictieve beleid ten aanzien van de export van conventionele
wapens voortzetten en de goede naleving van de EU gedragscode voor wapenexport
verzekeren. In 2003 zal Nederland in de Algemene Vergadering van de VN opnieuw
een resolutie indienen die oproept tot bestendiging van deelname aan het VN
Wapenregister. Bovendien is Nederland voornemens om bilaterale steun aan een
tweetal kandidaat-lidstaten voor de verbetering van hun wapenexport controlesysteem
te verlenen uit het POBB.Budgettaire allocatie Beleidsthema 2, Vrede, veiligheid en conflictbeheersing (bedragen
x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ2.1 NAVO3 80806 14806 3480  2.2 WEU1 71901 28101 2810  2.3 OVSE4 27104 37305 3780  2.4 OPCW1 00501 17501 1750  2.5 CTBTO1 38401 96301 9630  2.6 Vredesfonds8 069010 210010 2100  2.7 POBB/VB2 64205 88303 7100  2.8 Subsidies en bijdragen2 87302 77902 7610Defensie09 Vredesoperaties (additionele
kosten)144 5170204 6320118 9560 09 Vredesoperaties
(VN-contributie)53 773059 445059 4450 Totaal224 0610297 8890211 2270De Nederlandse deelname aan de International Security
Assistance Force in Afghanistan (ISAF) en Enduring
Freedom leidt in 2002 tot hogere uitgaven op het artikel vredesoperaties
van Defensie. Daarnaast is sprake van een structurele stijging van de verplichte
bijdrage aan de VN voor vredesoperaties.Conform de motie Koenders zijn de in 2000 niet bestede middelen van het
Vredesfonds toegevoegd aan het budget voor 2002 en 2003 (3,4 miljoen euro
per jaar). Het budget voor POBB is met 2,5 miljoen euro verhoogd voor inspanningen
ter verbetering van de nucleaire veiligheid in Midden- en Oost-Europa en het
chemische wapens project in Gorny. De Nederlandse bijdrage aan de NAVO is
verlaagd in verband met de vertragingen bij de NAVO-nieuwbouw. Voor vredesoperaties
is 119 miljoen euro beschikbaar in 2003.5.3 Beleidsthema 3 Humanitaire hulpDoelstellingNederland wil bijdragen aan de optimale leniging van levensbedreigende
menselijke noden als gevolg van (chronische) crisissituaties en natuurrampen,
in principe wereldwijd, maar in het bijzonder in een tiental crisisgebieden
in ontwikkelingslanden.UitwerkingSnelle en adequate humanitaire hulpverleningHet kabinet zal ook in 2003 bij chronische en acute crises via internationale
humanitaire organisaties en niet-gouvernementele organisaties humanitaire
hulpverlening financieren. Daarnaast draagt ons land via de begroting van
de EU bij aan de inspanningen van het bureau voor financiering van humanitaire
hulp van de Europese Commissie (ECHO). De uitgangspunten voor de financiering
van humanitaire hulp en humanitaire ontmijning in 2003 worden vastgelegd in
beleidskaders die nationaal en internationaal worden afgestemd. Richtinggevend
voor het financieringsbeleid is het Consolidated Appeals
Process (CAP) onder leiding van het Office for
the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) van de VN. Nederland
streeft daarbij naar effectieve, transparante en onpartijdige inzet van de
beschikbare middelen.Coördinatie van humanitaire hulpverleningNederland spant zich zowel nationaal als internationaal in voor verbetering
van de coördinatie bij verstrekking van humanitaire hulp om de effectiviteit
van de hulp te bevorderen. Nationaal vertaalt deze inspanning zich in het
nader invullen van de coördinerende rol van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken. Op het internationale vlak is de inzet verbetering van het CAP en versterking
van de coördinerende rol van het OCHA. De samenwerking met ontvangende
landen en Nederlandse ambassades ter plekke wordt zoveel mogelijk bevorderd.
Ook wordt ECHO aangespoord nauwer samen te werken met de VN. Om de soepele
overgang van noodhulp naar wederopbouw te bevorderen dringt Nederland er met
gelijkgezinde donoren bij het United Nations Development
Programme (UNDP) op aan vanaf de eerste crisisfase bij het planningsproces
betrokken te zijn en samen met de Wereldbank de rehabilitatie- en wederopbouwhulp
te coördineren.Kwaliteit en effectiviteit van humanitaire hulpverleningOm de effectiviteit van hulpinspanningen te beoordelen vindt systematisch
monitoring plaats van projecten en uitvoerende organisaties.Om de aandacht meer te verleggen van beoordeling van plannen en projecten
naar output en resultaten is Nederland in 2002 een zogeheten kanaalfinanciering
aangegaan met de voornaamste humanitaire organisaties van de VN (WFP, UNHCR,
UNICEF, OCHA) en het International Committee of the Red
Cross (ICRC). Daarbij vindt jaarlijks een algemene toekenning van
middelen plaats op basis van een meerjarige samenwerkingsovereenkomst. Daardoor
kunnen de ontvangende organisaties vroegtijdig reageren op crisissituaties.
Bovendien wordt de Nederlandse invloed op het beleid van de organisaties hierdoor
vergroot.Enkele donoren organiseren in 2002 een internationale kwaliteitsconferentie
over «good donorship» waarbij aan
de orde zullen komen: de implicaties van toenemende bilateralisering van humanitaire
hulp, kwaliteitseisen die aan het hulpbeleid van donoren kunnen worden gesteld,
indicatoren voor monitoring van donorbeleid, en de vaststelling van een beleidsagenda.
In 2003 zal Nederland de aanbevelingen van de conferentie uitwerken.Budgettaire allocatie Beleidsthema 3, Humanitaire hulp (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ3.1 Noodhulp ontwikkelingslanden144 176144 176146 052146 052113 445113 445 3.2 Noodhulp niet-DAC landen4 33804 53804 5380  3.3 Ontmijnings- en kleine wapenfonds16 05616 05615 88215 88215 88215 882 3.4 VN-vluchtelingenprogramma's58 24958 24952 69852 69852 69852 698 3.5 Wereldvoedselprogramma27 22727 22727 22727 22727 22727 227 3.6 Internationaal
Comité Rode Kruis172017201720 Totaal250 218245 708246 569241 859213 962209 252Het budget voor noodhulp voor ontwikkelingslanden in 2002 is met 30,3
miljoen euro verhoogd in verband met de noodhulp aan Afghanistan. De hulpverlening
verloopt voornamelijk via de VN-hulporganisaties, waarbij de Nederlandse prioriteiten
liggen bij ontmijning, terugkeer van vluchtelingen en ontheemden, landrehabilitatie,
en onderwijs. Daarnaast is de vrijwillige bijdrage aan de VN vluchtelingenorganisatie
UNHCR structureel verhoogd met 13,7 miljoen euro om het dreigende financiële
tekort van de organisatie (deels) te dekken.5.4 Beleidsthema 4: Goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouwDoelstellingDe algemene beleidsdoelstelling betreft het bevorderen van goed bestuur,
mensenrechten en vredesopbouw in geselecteerde landen. Deze landen worden
gesteund bij het opzetten, versterken dan wel hervormen van capaciteit om
duurzame vrede, respect voor de mensenrechten en een goed functionerend bestuur
ten dienste van de samenleving te bewerkstelligen.UitwerkingIn structurele samenwerkingsverbanden vormt goed bestuur een geïntegreerd
onderdeel van de met Nederlandse middelen gefinancierde programma's. Daarnaast
geeft Nederland aan de landen die voorkomen op de lijst «goed bestuur,
mensenrechten, en vredesopbouw» (GMV-landen) hulp die specifiek gericht
is op het bevorderen van goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouw.MensenrechtenIn 2003 streeft Nederland ernaar de beleidsrelatie tussen ontwikkelings-
en mensenrechtenbeleid uit te werken. Dit zal onder andere gebeuren aan de
hand van het eind 2002 uit te brengen AIV-advies hierover en de resultaten
van studies naar de implementatie van het recht op ontwikkeling door de onafhankelijke
expert van de VN die in 2003 beschikbaar komen.Conflictsituaties leiden vaak tot mensenrechtenschendingen en andersom.
Daarom blijft ook de versterking van de beleidsrelatie tussen mensenrechten
en conflictpreventie en conflictbeheersing in 2003 aandacht krijgen van het
kabinet. Hiervoor zal het advies dat de AIV zal uitbrengen over mensenrechten
en niet-statelijke actoren inbreng kunnen zijn.Verder blijft Nederland straffeloosheid tegengaan, onder meer door de
ondersteuning van het Internationaal Strafhof en het Joegoslavië- en
Rwanda-tribunaal.Goed bestuurVoor Nederland zijn op het gebied van de versterking van goed bestuur
de thema's democratisering, begrotingsbeleid, decentralisatie en corruptiebestrijding
prioritair.Teneinde democratisering te bevorderen geeft Nederland financiële
steun aan verkiezingsprocessen. Ook worden waarnemers uitgezonden naar verkiezingen
in OVSE- en ontwikkelingslanden. Een adequaat geïnformeerd electoraat
en een actieve rol van vrije media, politieke partijen en NGOs zijn eveneens
van belang. Nederland steunt daarom in 2003 organisaties als het Institute for Support of Democracy and Electoral Assistance (IDEA)
en het Institute for Multi-party Democracy (IMD).Nederland streeft naar goed beheer van de begroting in landen waarmee
een structureel samenwerkingsverband bestaat. Dit gebeurt door een beter gebruik
te stimuleren van instrumenten zoals Medium Term Expenditure
Frameworks, Public Expenditure Reviews en Country
Financial Accountability Assessments. Nederland zal bovendien bijdragen
aan het op onderdelen genderspecifiek maken van de instrumenten om de effecten
van het beleid op vrouwen zichtbaar te maken.Nederland richt zich op het versterken van structuren op het lokale niveau
ter bevordering van bestuurlijke decentralisatie. In 2003 zullen activiteiten
op het terrein van capaciteitsopbouw van overheden en civil society op steun kunnen rekenen.Het terugdringen van corruptie is de vierde prioriteit op het gebied van
goed bestuur. Nederland zal ook in 2003 de strijd tegen corruptie ondersteunen,
bij voorkeur in samenwerking met andere donoren. Dit zal gebeuren via een
politieke dialoog met de betreffende autoriteiten over hun inzet bij de bestrijding
van corruptie, het bijdragen aan capaciteitsopbouw van relevante instellingen
en aandacht voor corruptiebestrijding bij alle onderdelen van de bilaterale
samenwerkingsprogramma's.VredesopbouwBij de Nederlandse inspanningen op het terrein van vredesopbouw gaat het
met name om de ondersteuning van vredesprocessen, de rol van de media hierbij,
civiele controle op de strijdkrachten en demobilisatie- en reïntegratieprogramma's.Bij het ondersteunen van vredesprocessen richt Nederland zich op de betrokkenheid
van alle belanghebbenden. Er wordt hiertoe steun geboden aan formele en informele
vredesdialogen. Daarnaast zal de positieve rol die media kunnen spelen bij
conflicten in 2003 meer aandacht krijgen.Om de civiele controle op de veiligheidssector te bevorderen richt Nederland
zich op vergroting van de transparantie van defensiebegrotingen en de ontwikkeling
van de justitiële sector (waaronder politie, gevangeniswezen en het strafrecht).Nederland zal in 2003 ook ruimhartig bijdragen aan programma's voor demobilisatie
en reintegratie van ex-strijders, met name in Afrika. De bijdrage aan het
door de Wereldbank opgezette meerjarig programma voor de Grote Meren regio
wordt voortgezet.Budgettaire allocatie Beleidsthema 4, Goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouw (bedragen
x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ4.1 Centraal programma GMV in ontwikkelingslanden26 16026 16048 21348 21344 66644 666 4.2 Matra/goed bestuur30 654033 752033 7570  4.3 POBB/MR884068409080  4.4 Gemeente
Initiatieven2 5412 5412 7682 7682 4962 496 Totaal60 23928 70185 41750 98181 82747 162Nederland heeft een meerjarige bijdrage toegezegd van in totaal 112 miljoen
euro voor het Trustfund Demobilisation Disarmament Reintegration (DDR) Programma Grote Meren. Verder wordt het budget voor 2002 met
5 miljoen euro verhoogd voor wederopbouw in Afghanistan.5.5 Beleidsthema 5: Europese integratieDoelstellingHet kabinet heeft ten aanzien van het Europese integratieproces de volgende
algemene doelstellingen:• verdieping van de integratie;• uitbreiding van de Europese Unie (EU); en• versterking van het externe beleid van de Unie.Daarnaast bevordert het kabinet het versterken van het stelsel van waarden
en normen, met name zoals ontwikkeld in de Raad van Europa. Het Nederlandse
beleid ten aanzien van de Europese Unie wordt uitgebreid behandeld in de Staat
van de Unie.UitwerkingVerdieping van de integratieIn de eerste helft van 2003 zal de Europese Conventie haar aanbevelingen
voor de toekomstige inrichting van de EU doen. Nederland zal er voor zorgen dat er in de Intergouvernementele Conventie (IGC) voldoende
aandacht is voor democratische legitimiteit, transparantie, slagvaardigheid,
constitutionalisering en een effectief extern beleid. Nederland zet bovendien
in op versterking van de band tussen de burger en zijn Unie, ook door een
brede discussie binnen Nederland te stimuleren.Met de Lissabonstrategie streeft Europa ernaar de meest concurrerende
en dynamische kenniseconomie ter wereld te worden. Nederland acht in de strategie
de geïntegreerde aanpak van de economische, sociale, en milieu beleidsvelden
van groot belang en maakt zich sterk voor nauwgezette en effectieve uitvoering
van de agenda met aandacht voor vergrijzing op de lange termijn. Begrotingsdiscipline
en schuldreductie blijven een randvoorwaarde voor een voorspoedige economische
ontwikkeling. Op economisch gebied blijft het kabinet verder werken aan verbetering
van de werking van de interne markt (bijvoorbeeld via kwaliteit regelgeving,
eerlijke concurrentieverhoudingen, wegnemen van handelsbelemmeringen).Wat landbouw betreft heeft het kabinet als doelstelling het creëren
van een marktgerichte bedrijfstak die minder wordt gestuurd door subsidies,
heffingen en regels. Om dit te bereiken wil het kabinet in de Europese Raad
concrete afspraken maken over de toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid.
Ook in de sector visserij wil het kabinet de subsidies afbouwen en zowel intern
als extern verantwoorde en coherente afspraken over EU-visserijbeleid maken
die een duurzame visstand waarborgen en geen negatieve effecten op de lokale
visserij hebben.Wat betreft het beleidsterrein justitie en binnenlandse zaken (JBZ), geeft
Nederland prioriteit aan harmonisatie van asiel- en migratiebeleid en de bestrijding
van illegale immigratie door verdere ontwikkeling van het EU visumbeleid,
betere samenwerking bij bescherming van de grenzen van de Unie, terug- en
overname overeenkomsten met landen van herkomst en het verbeteren van levensomstandigheden
van potentiële migranten.Ook wenst Nederland een betere samenwerking tussen lidstaten bij de bestrijding
van grensoverschrijdende misdaad en terrorisme. In dit verband moet ook de
samenwerking tussen de EU en de VS worden vesterkt. Voorts wenst het kabinet
de rol van Europol te versterken en de samenwerking tussen Europol en Eurojust
bij het opsporen van georganiseerde criminaliteit te verbeteren.Op het gebied van milieu blijft het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen
één van de voornaamste doelstellingen. Naar verwachting treedt
het Kyoto-protocol in 2002 in werking. Het kabinet wil een aanzienlijk deel
van de emissiereducties in eigen land realiseren en daarnaast een deel van
de reducties tegen lagere kosten in het buitenland uitbesteden.Uitbreiding van de EUOp het gebied van uitbreiding is 2003 voor de meeste kandidaat-lidstaten
een overgangsjaar waarin de pre-accessiefase afloopt en daadwerkelijke toetreding
in 2004 wordt voorbereid. Het kabinet streeft, met de Unie, naar afronding
in 2002 van de toetredingsonderhandelingen met de eerste groep toetreders
en de nationale ratificatieprocedure van het toetredingsverdrag. Extra aandacht
zal uitgaan naar de landen die niet tot de eerste groep toetreders zullen
behoren. Nederland streeft naar vastlegging van een herziene onderhandelingskalender
voor deze landen door de Europese Raad van Kopenhagen.In verband met de toetreding zullen de pre-accessieprogramma's moeten
worden afgerond voor de eerste groep toetreders. Dat betekent eerst een intensivering
en vervolgens geleidelijke uitfasering tot 2006. Om de voortgang van het proces
van institution building in een uitgebreide Unie
te verzekeren, zal het kabinet in EU-verband actief bijdragen aan post-accessie
samenwerking. Indien betrokken landen dat wensen zal voor de periode tot 2006
ook een bilaterale bijdrage mogelijk worden gemaakt.Versterking van het externe beleid van de EU1De Unie heeft in het externe optreden een toenemende ambitie en effectiviteit.
Bijzondere prioriteit hecht het kabinet in 2003 aan onder meer de bestrijding
van terrorisme, de betrekkingen met landen aan de grenzen van de uitgebreide
Unie en duurzame armoedebestrijding. Het kabinet blijft aandacht vragen voor
coherentie van het externe beleid en een pijleroverstijgende aanpak. Nederland
zal daartoe in 2003 de nauwe samenwerking tussen de Hoge Vertegenwoordiger
voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidbleid (GBVB) en de Europese
Commissie aanmoedigen. Verder bepleit Nederland dat er naast prioriteiten
ook posterioriteiten worden gesteld en dat er een duidelijk verband wordt
gelegd met de verdeling van de financiële middelen en dat prioriteiten
worden vertaald naar concrete doelstellingen.Het kabinet zal in 2003 streven naar verdere verdieping en verbreding
van de betrekkingen tussen de Unie en haar (nieuwe) buren. De uitbreiding
van de Unie mag niet leiden tot nieuwe barrières tussen de Unie en
de aangrenzende landen. In het bijzonder hecht het kabinet aan intensivering
van de JBZ-samenwerking aan en voorbij haar grenzen.Op het gebied van armoedevermindering blijft Nederland kwaliteitsverbetering
van de EU-ontwikkelingssamenwerking propageren. Ook het belang van de 0,7%
norm zal Nederland actief blijven uitdragen. Daarnaast zal het kabinet veel
aandacht besteden aan coherentie van ontwikkelingssamenwerking met handel,
landbouw, visserij, migratie en conflictpreventie.Raad van EuropaIn november 2003 zal Nederland voor een periode van zes maanden het voorzitterschap
van de Raad van Europa bekleden. De keuze voor de te leggen accenten wordt
waar mogelijk bekeken in samenhang met de voorzitterschappen van de OVSE en
de EU in de periode 2003–2004. Het kabinet zal in 2003 nadruk blijven
leggen op handhaving en uitbreiding van het acquis,
ofwel het normen- en waardenstelsel van de Raad. Dit krijgt gestalte via talrijke
activiteiten van werk-, stuur-, en rapporteursgroepen in het kader van de
intergouvernementele samenwerking op vakgebieden zoals volksgezondheid, onderwijs,
jeugd en welzijn, milieu en de rechten van de mens. Verder zal Nederland streven
naar verdere verbetering van het functioneren van het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens.Budgettaire allocatie Beleidsthema 5, Europese integratie (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ5.5 Matra/pre-accessie9 941011 850015 4290 5.6 Raad van Europa7 33807 78207 7820  5.7 Europese bewustwording741046804690Justitie03 Preventie en handhaving/Europol2 028010 49807 8500EZ5.10 Europese
interne markt2 70003 00003 0000 Totaal22 748033 598034 5300De middelen voor Europese integratie staan op de begrotingen van Buitenlandse
Zaken, Justitie en Economische Zaken. De afdrachten aan de Europese Unie staan
op de begroting van Buitenlandse Zaken, maar behoren niet tot de HGIS en zijn
daarom niet in de tabel opgenomen. Nederland zet in op een beheerste ontwikkeling
van de EU-uitgaven, mede in het licht van de uitbreiding van de EU en met
het oog op een aanvaardbare ontwikkeling van de bruto-afdrachten.5.6 Beleidsthema 6: Bilaterale ontwikkelingssamenwerkingDoelstellingDe bilaterale ontwikkelingssamenwerking richt zich op duurzame armoedevermindering
in een beperkt aantal ontwikkelingslanden. Als richtsnoer voor de Nederlandse
inzet gelden de acht internationaal aanvaarde Millennium-ontwikkelingsdoelstellingen
(MDGs) en de doelstellingen over reproductieve rechten. Uitgangspunt vormen
de inspanningen van de ontvangende landen gericht op armoedevermindering en
de daaruit resulterende hulpvraag.UitwerkingConcentratie van de structurele bilaterale hulpOm de effectiviteit van de bilaterale ontwikkelingssamenwerking te vergroten
is deze hulp in de afgelopen jaren geconcentreerd op een beperkt aantal landen
met redelijk beleid en bestuur. Daarnaast wordt met een aantal landen samengewerkt
op het gebied van milieu en/of goed bestuur, of op het gebied van het bedrijfsleven.
Voor landen die zijn geselecteerd voor een structurele bilaterale relatie
wordt de aard en samenstelling van de hulp bepaald door factoren zoals de
vraag van het ontvangende land, de taakverdeling met andere donoren, kwaliteit
van de armoedestrategie, absorptiecapaciteit, schuldensituatie en institutionele
capaciteit. De doelstellingen van de landenspecifieke aanpak worden bepaald
door het ontvangende land aan de hand van internationaal aanvaarde ontwikkelingsdoelstellingen.Milieu is een dwarsdoorsnijdend thema dat voor Nederland in alle sectoren
van belang is. Voor alle activiteiten geldt dat ze geen negatief milieueffect
mogen hebben en ecologisch duurzaam dienen te zijn. Nederland geeft steun
bij het integreren van milieubeleid in de Poverty Reduction
Strategy Papers (PRSPs) van de ontvangende landen.Ook het thema gender is dwarsdoorsnijdend en ter uitvoering van het Kabinetsstandpunt «Gender Mainstreaming» wordt gender-gelijkheid
verder ingebed in het armoedeverminderingsbeleid. Nederland zal zich ervoor inspannen om de effecten van armoedebestrijding en gender-gelijkheid
beter zichtbaar te maken, onder andere door het verder ontwikkelen van het
instrument van gender-budgettingsamen met andere
donoren en counterparts. De gender-deskundigheid
op de ambassades in themalanden wordt het komende jaar versterkt. Het Vrouwenfonds
blijft beschikbaar voor financiering van innovatieve en katalyserende activiteiten.In landen die voorkomen op de themalijst wordt het instrumentarium zo
veel mogelijk op de landenspecifieke situatie afgestemd en worden waar mogelijk
de principes van de sectorale benadering gevolgd. De landen met een milieuprogramma
worden vanuit Nederland gesteund om de samenhang tussen milieu en armoede
zo effectief mogelijk op te pakken.Institutionele capaciteit van ontvangende landenInstitutionele capaciteit vormt de sleutel tot economische en sociale
stabiliteit en duurzame armoedevermindering. Voor capaciteitsopbouw en institutionele
versterking in samenwerkingslanden kan het instrument «technische assistentie»
worden ingezet. In dit kader is het van belang dat de uitvoerende capaciteit
van partnerorganisaties, hun institutionele werkomgeving en de financiële
verantwoordingsstructuren goed in kaart zijn gebracht. Hiertoe wil Nederland
in 2003 de kennis over institutionele sector- en organisatie-analyse vergroten
en de uitvoering van dergelijke analyses intensiveren.Donorcoördinatie en harmoniseren van proceduresIn 2003 verleent Nederland opnieuw actieve steun aan de totstandkoming
van PRSPs (Poverty Reduction Strategy Papers).
De taakstelling voor donorcoördinatie verschuift in landen waar een PRS
is geformuleerd geleidelijk van beleidsformulering naar beleidsuitvoering.
De belangrijkste onderwerpen voor donoroverleg worden dan de focus op resultaten,
het verbeteren van de gemeenschappelijke taal van donoren, het harmoniseren
van donorprocedures met die van ontvangende landen en het volgen van beleid
in begrotingsuitvoering. Nederland zal ook in 2003 een voortrekkersrol vervullen
op het terrein van harmonisatie van donorprocedures. De inspanningen concentreren
zich hierbij vooral op een kleinere groep gelijkgezinde donoren. Verder zal
Nederland in verschillende fora aandringen op verdere ontbinding van hulp.Toename van ownership, transparantie en efficiency door
verhoging van het aandeel programmahulp in de bilaterale hulpNederland streeft ook in 2003 naar een vergroting van het aandeel programmahulp
in de bilaterale ontwikkelingsrelaties. Deze hulp omvat macrosteun en sectorale
programmahulp. Met deze vormen van hulp wordt het ontvangende land maximaal
in staat gesteld op basis van een vertrouwensrelatie maximaal in staat gesteld
aan ownershipinvulling te geven. Hierbij wordt
meer aandacht gegeven aan monitoring op resultaten op basis van overeengekomen
landenspecifieke indicatoren. Ook in 2003 wordt, in de ontvangende landen,
extra aandacht besteed aan analyse en ondersteuning van het begrotingsmanagement
en de institutionele capaciteit hiervoor op nationaal niveau.Indien een ontwikkelingsland een overeengekomen PRS heeft zal Nederland
haar hulp afstemmen op de financiële behoefte die daaruit voortvloeit.
In het kader van de toekenning van programmahulp voert Nederland een continue
beleidsdialoog waarbij aandacht wordt besteed aan Public
Finance Management. Structurele macrosteun wordt zoveel mogelijk
verleend vanuit een meerjarenperspectief. Nederland blijft in 2003 ook incidentele
macrosteun verlenen en streeft ernaar afspraken te maken met
internationale financiële instellingen over monitoring van de effecten
van externe schokken, zodat problemen bij de implementatie van armoedeverminderingsstrategieën
zo snel mogelijk worden gesignaleerd. Nederland draagt bij aan het Heavily Indebted Poor Coutries (HIPC) Trust Fund en pleit bij andere donoren en in internationale fora
voor volledige financiering van het HIPC-initiatief.Bevordering van beleidscoherentieNederland bevordert synergie tussen het beleid gericht op armoedevermindering
en andere beleidsterreinen. Nederland richt zich in de bilaterale ontwikkelingssamenwerking
op het vroegtijdig signaleren van incoherenties en werken aan oplossingen
in nauw overleg met de betrokken ontwikkelingslanden. In 2003 zal in het bijzonder
aandacht worden besteed aan de effecten van Europese regelgeving op het gebied
van productnormen en aan capaciteitsversterking op dit terrein in ontwikkelingslanden.Verhoging van de kwaliteit van de bilaterale hulp door
prestatiemeting en monitoringVoor het versterken van de prestatiemeting en intensieve monitoring van
ontwikkelingshulp dient een internationaal systeem voor toetsing van resultaten
te worden opgezet. Hiervoor worden de lijnen uitgezet in de Task Force on Donor Practices van de DAC. In aanvulling hierop maakt
Nederland voor het bewaken van de kwaliteit van de eigen hulpverlening gebruik
van een uitgebreid systeem van monitoring en evaluatie. Met de introductie
van het Beleids Informatie Systeem in januari 2003 wordt het mogelijk om goedgekeurde
activiteiten te monitoren op overeengekomen doelstellingen. Er zal een management
rapportage systeem worden opgezet waarmee de bijdrage van de Nederlandse hulp
aan de Millennium Development Goals kan worden
geregistreerd. Met de invoering van integraal management en delegatie van
taken en bevoegdheden heeft de versterking van het systeem van monitoring
en evaluatie meer urgentie gekregen. In de decentrale evaluatiefunctie wordt
gestreefd naar korter durende studies die een grotere impact hebben op de
beleidsformulering.Budgettaire allocatie Beleidsthema 6, Bilaterale ontwikkelingssamenwerking (bedragen
x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking693 599693 599771 263771 263705 587705 587 6.2 Thematische samenwerking185 248185 24886 41286 41292 84592 845 6.3 Macro-georienteerde programmahulp455 820455 820266 303266 303226 323262 323 6.4 Deskundigenprogramma24 78124 78120 51520 5151 7151 715 6.5 Garanties Internationale Samenwerking21 309015 882015 8820 6.6 Rentesubsidies en apparaatskosten
NIO65 2812 61464 0723 76360 0121 977 6.8 Macro-steun niet-DAC landen5 05608 91708 9170 Toerek. EKI-kwijtschelding40 25040 250254 285254 285206 596206 596 Totaal1 491 3441 402 3121 487 6491 402 5411 317 7861 234 952Het budget voor landenspecifieke samenwerking is in het licht van de realisatie
in 2001 verlaagd voor 2002 en 2003. Ook het budget voor thematische samenwerking
wordt verlaagd, aangezien de thema's geïntegreerd worden in de landenprogramma's
of worden ondergebracht bij particuliere en multilaterale organisaties.
Het budget voor macro-georiënteerde programmahulp is structureel verlaagd
omdat bestemmingen zijn gevonden voor de groei van het ODA-budget dat meerjarig
bij macrohulp stond geparkeerd. Het budget voor het deskundigenprogramma wordt
verlaagd omdat het wordt afgebouwd. Bij rentesubsidies en apparaatskosten
vindt een structurele verlaging plaats als gevolg van de lagere rentestand
en een afnemende leningenportefeuille.5.7 Beleidsthema 7: Programma's en fondsen van de Europese
UnieDoelstellingNederland draagt ook via de EU bij aan de hoofddoelstelling van ontwikkelingssamenwerking,
de duurzame vermindering van armoede. Het gaat hierbij om de bevordering van
duurzame integratie van hulp-ontvangende landen in de wereldeconomie en het
bevorderen van rechtsstaat en democratie. Voor het realiseren van deze doelstelling
heeft de EU zowel regionale als thematische fondsen beschikbaar.UitwerkingBij het streven naar verbetering van de Europese externe hulp is het hervormingsproces
van de Europese Commissie van cruciaal belang. Nederland meent dat de hervormingen
zowel betrekking moeten hebben op de inhoud van het beleid als op de werkwijze
van de Commissie.De inhoud van het EU hulpbeleidBij het verbeteren van de EU-hulp hanteert Nederland als uitgangspunten
de aansluiting bij het PRSP-proces, nadruk op de sectorale benadering en focus
op die sectoren waar de EU toegevoegde waarde kan hebben. Dat zijn bijvoorbeeld
integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie, regionale integratie
en institutionele capaciteitsopbouw. Deze elementen moeten hun weerslag vinden
in de Country Strategy Papers waarin de samenwerking
tussen het ontvangende land en de EU wordt vastgelegd. Ook in 2003 zal Nederland
het opstellen van deze documenten intensief volgen en ondersteunen. Nederland
zal ook blijven streven naar het vergroten van coherentie van het interne
en externe beleid van de Unie. Coherentie van beleid moet de effectiviteit
van de Europese hulp vergroten.De werkwijze ten aanzien van het EU hulpbeleidNederland streeft naar verbetering van de werkwijze van de Commissie zodat
een betere programmering en versnelling van de uitvoering van de programma's
tot stand gebracht kan worden. Aandachtspunten voor Nederland zijn onder meer
de bestendiging van de delegatie van bevoegdheden, verbetering in het financieel
management, harmonisatie van procedures en het ontwikkelen van meetbare indicatoren
voor de effectiviteit van de hulp. Op het gebied van donorcoördinatie
streeft Nederland naar een zo breed mogelijke afstemming, bij voorkeur onder
leiding van het ontvangende land.Budgettaire allocatie Beleidsthema 7, EU-fondsen (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ7.1 Europees Ontwikkelingsfonds43 39143 39171 04571 045100 071100 071 Toerek. EU-begroting284 429173 163347 731213 311353 278217 551 Totaal327 820216 554418 776284 356453 349317 622Gezien de realisaties van het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) in het
verleden heeft Nederland tijdens de besprekingen in Brussel gepleit voor een
realistischer raming van de uitgaven van het EOF. De ramingen zijn neerwaarts
bijgesteld op basis van de realisaties van de afgelopen jaren. Naar verwachting
zal in verband met de hervormingen binnen de Commissie de uitputting vanaf 2003
een beter resultaat te zien geven.5.8 Beleidsthema 8: Instellingen van de Verenigde NatiesDoelstellingVia de instellingen van de Verenigde Naties (VN) draagt Nederland bij
aan de hoofddoelstelling van ontwikkelingssamenwerking, duurzame armoedevermindering.
Als instrumenten worden zowel het leveren van een financiële bijdragen
als beleidsbeïnvloeding van de desbetreffende instellingen gehanteerd.UitwerkingBevordering van effectiviteit van instellingen door gerichte
financiering en een intensievere samenwerking en coördinatie tussen de
belangrijkste multilaterale instellingen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking,
met name de VN-instellingen en de WereldbankNederland zal zich ook in 2003 blijven inzetten voor een eerlijke en aan
de ernst van de uitdagingen aangepaste financiering van VN-instellingen. Uitgangspunt
voor de begrotingen van de internationale organisaties blijft de reële
nulgroei. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om daar waar door financiële
beperkingen het verrichten van essentiële taken wordt belemmerd, ruimere
financiële armslag voor die organisaties te scheppen. Dit wordt per geval
bezien. In Nederland wordt zulks in HGIS-kader opgevangen. Daarnaast spant
Nederland zich in om de donorlanden wier vrijwillige bijdragen tot nu toe
achterblijven hun verantwoordelijkheid te laten nemen voor een passend aandeel
in de gezamenlijke inspanning. Nederland streeft naar meer samenhang tussen
de reguliere begrotingen en de extra-budgettair gefinancierde activiteiten;
wederzijdse versterking en complementariteit is nodig. Ook zal Nederland zich
blijven inzetten om de procedures die donoren bij extra-budgettaire bedragen
hanteren, te vereenvoudigen en op elkaar af te stemmen.Naast bestaande instellingen zijn gedurende de afgelopen jaren verschillende
publiek-private samenwerkingsverbanden gecreëerd, zoals onder andere
het Global Fund to Fight Aids, Tuberculosis and Malaria en de Global Alliance for Vaccines and Immunization (GAVI). VN-organisaties en de Wereldbank zijn bij verschillende
van deze initiatieven nauw betrokken, en zijn hierdoor ook gedwongen activiteiten
meer op elkaar af te stemmen. Nederland steunt deze initiatieven, mits er
sprake is van toegevoegde waarde ten opzichte van de bestaande
VN-organisaties. De conferentie Financing for Development (Mexico, 18–22 maart 2002) heeft meer opgeleverd dan algemeen
voor mogelijk was gehouden. De follow-up van de verworvenheden van Monterrey
dient volgens het kabinet met name plaats te vinden in bestaande organisaties
en kaders zoals WTO en HIPC. De verhoging van het hulpvolume, zoals in Monterrey
overeengekomen, wordt in DAC-verband gevolgd.Beïnvloeding van het beleid van VN-instellingen in
het licht van de Millenium-ontwikkelingsdoelstellingen; bevordering van ownership
en hulpcoördinatieDe Millenium-ontwikkelingsdoelstellingen (MDGs) zullen een centrale rol
spelen in de beleidsbeïnvloeding van VN-instellingen. Bij het meten van
de voortgang daarvan zal Nederland de doelstellingen, resultaten en indicatoren
uit de UN-roadmap – een praktische uitwerking
van de Millenium-verklaring – als leidraad hanteren. Op het niveau van
ontvangende landen staat het Poverty Reduction Strategy proces centraal. Een goed gecoördineerde inbreng van VN-instellingen
dient gewaarborgd te worden via het interne VN-coördinatiemechanisme
(het UN Development Assistance Framework, UNDAF).Nederland zal zich binnen de VN inzetten voor de ontwikkeling van een
internationale agenda die recht doet aan de integratie van alle drie de componenten
van duurzaamheid: economische groei, milieubescherming en sociale ontwikkeling.
De inspanningen zullen outputgericht zijn met een focus op overdracht van
kennis, technologie en financiering. De partnerschapprogramma's die met een
aantal VN-instellingen zijn overeengekomen (WHO, ILO, FAO, UNICEF, UNDP en
UNDGO) geven Nederland, en de organisatie in kwestie, de gelegenheid om in
den brede van gedachten wisselen over invulling van gekozen samenwerkingsthema's
en over het beleid van die instellingen in het algemeen; ook kan het Nederlandse
OS-beleid nader worden toegelicht.De World Summit on Sustainable Development
(Rio +10), die in augustus/september 2002 in Zuid-Afrika gehouden wordt, zal
internationale aandacht mobiliseren voor duurzame ontwikkeling. Het momentum
ten aanzien van de internationale ontwikkelingsinspanningen dient na de Financing for Development conferentie in Monterrey gecontinueerd
te worden. Nederland zal zich hierin een actieve partner tonen, waarbij de
MDGs als uitgangspunt zullen dienen. Hulpcoördinatie zal in 2003 nog
meer aandacht krijgen, onder meer in VN-, EU- en Utstein-verband.Budgettaire allocatie Beleidsthema 8, VN-instellingen (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ8.1 UNDP83 95083 95093 02593 02593 02593 025 8.2 UNICEF43 50243 50247 30047 30044 70044 700 8.3 UNFPA78 05178 05160 53860 53858 53858 538 8.4 UNIFEM/INSTRAW3 8573 8573 7893 7893 7893 789 8.5 UNAIDS23 37023 37017 92417 92417 92417 924 8.6 UNCDF7 2617 2617 2607 2607 2607 260 8.7 UNEP4 9924 3747 3926 5328 2687 408 8.8 GEF/Montreal Protocol17 89713 42319 57914 68420 27815 208 8.9 Verwoestijningsverdrag178178259259259259 8.10 IFAD14 97514 97511 82311 8239 4009 400 8.11 Gemeenschappelijk grondstoffenfonds255255661661408408 8.12 Speciale multilaterale activiteiten
VN145 817145 81788 00188 00187 74987 749 8.13 Multilateraal deskundigenprogramma19 72219 72224 21124 21120 00020 000LNV11.01.03
Internationale contributies/UNEP243243243243243243 Totaal444 070438 978382 005376 250371 841365 911Ook voor de VN-instellingen is de prestatie in het veld doorslaggevend
voor de vrijwillige financiële steun die zij van Nederland ontvangen.
In 2001 kregen UNFPA en UNAIDS incidenteel een hogere bijdrage in het kader
van respectievelijk family planningen AIDS bestrijdingsactiviteiten.
Een aantal VN-instellingen waaronder UNDP en WHO ontvangt conform het beoordelingskader
in 2002 en 2003 een hogere bijdrage.5.9 Beleidsthema 9: Internationale Financiële InstellingenDoelstellingVia de Internationale Financiële Instellingen (IFIs) draagt Nederland
bij aan de hoofddoelstelling van ontwikkelingssamenwerking, de duurzame vermindering
van armoede. Als instrumenten worden gebruikt: financiële bijdragen aan
de IFIs en beïnvloeding van het beleid van de deze instellingen.UitwerkingBeïnvloeding van het beleid van de IFIs in het licht
van de Millenium-ontwikkelingsdoelstellingen; bevordering van ownership en
hulpcoördinatieDe beleidsbeïnvloeding van de IFIs (de Wereldbankgroep, de regionale
ontwikkelingsbanken en de PRGF-faciliteit van het Internationaal Monetair
Fonds (IMF)) spitst zich toe op drie instrumenten:1) het Poverty Reduction Strategy (PRS)-procesDe intensieve beleidsdiscussies met de Wereldbank en het IMF over het
PRS-proces zullen in 2003 worden gecontinueerd. Nadat in 2002 een groot deel
van de betreffende landen de formulering van de PRSPs zal hebben afgerond,
zullen in 2003 de uitvoering en de monitoring van de PRSPs centraal staan.
Nederland zal zich in de beleidsdialoog met de Wereldbank en het IMF inzetten
voor onder andere de allocatie van meer middelen voor Poverty and Social Impact Analyses (PSIA), totstandkoming van een
brede consultatie in ontwikkelingslanden over de armoedestrategie en versterking van het algemeen begrotingsbeheer (met name de monitoring
van uitgaven voor armoedevermindering).2) de Poverty Reduction and Growth Facility (PRGF) van
het IMFIn 2003 zal Nederland in de beleidsdiscussie met het IMF nadruk leggen
op een effectiever en duidelijker op armoede gericht PRGF. Hierbij zal nog
meer aandacht worden gevraagd voor het verband tussen armoedebestrijding en
het macro-economische raamwerk, realistische groeiscenario's en een macro-economisch
beleid dat is gebaseerd op PRSPs. Nederland zet in op het verder stroomlijnen
en uitdiepen van de samenwerking tussen het IMF en de Wereldbank en een geregelde
dialoog tussen het IMF en donoren over het macro-economisch beleid van het
IMF en het PRGF-programma. Tevens zal aandacht worden gevraagd voor invulling
van de begrippen pro-poor en labour-intensive growth.3) partnerschapprogramma's met de WereldbankgroepMede via het partnerschapprogramma oefent Nederland invloed uit op het
beleid van de Wereldbank op de voor Nederland belangrijke beleidsterreinen,
zoals gender, goed bestuur, milieu en handel. Nederland draagt eveneens bij
aan diverse wereldwijde initiatieven waarvan de Wereldbank als penningmeester
fungeert, zoals op het terrein van habitat, onderwijs
en gezondheidszorg.Het in 2002 overeengekomen partnerschapprogramma met de International Finance Cooperation (IFC) draagt bij aan het versterken
van de private sector in ontwikkelingslanden. Dit programma is met name gericht
op het ontwikkelen en versterken van beleid ten aanzien van midden- en kleinbedrijf.Bevorderen van financieel-economische ontwikkeling, structuurversterking
en armoedebestrijding in minder ontwikkelde landen en transitielanden, via
internationale financiële instellingen (IFIs). De financiële soliditeit
van deze instellingen heeft, om te voorkomen dat Nederlands garantiekapitaal
wordt ingeroepen, extra aandacht.Implementatie van deze doelstellingen geschiedt tijdens de onderhandelingen
over middelenaanvullingen van concessionele fondsen en kapitaaluitbreidingen
van banken (inbetaald en garantiekapitaal). Het komende jaar concentreert
Nederland zich op onder meer de volgende onderwerpen:• Wereldbankgroep (IBRD, IFC, MIGA, IDA): De IDA-13-onderhandelingen
over een nieuwe middelenaanvulling zijn naar verwachting medio 2002 afgerond.
Dit ondanks een ernstig verschil van inzicht tussen de donoren ten aanzien
van het karakter – en het daaraan gekoppelde financiële beleid –
van IDA. Het belang van een goede allocatie van IDA-middelen op basis van
prestaties van landen is in IDA-13 onderstreept en zal de komende periode
verder worden uitgewerkt. Verder zal aandacht worden gevraagd voor het belang
van gender, milieu, handel en ontwikkeling van de particuliere sector.• Aziatische Ontwikkelingsbankgroep (AsDB, AsDF): Om de doelstellingen
van de AsDB te ondersteunen streeft Nederland onder andere naar implementatie
van de armoededoelstelling, betere samenwerking tussen de AsDB en de Wereldbank,
delegatie van de bevoegdheden naar de veldkantoren, een transparantere organisatiestructuur
en een continuering van het solide financieel beleid. Nederland blijft ervoor
pleiten om spoedig een kapitaaluitbreiding te laten plaatsvinden (GCI-5).
Omdat bij AsDF-8 niet voorzien was dat er ook aan Afghanistan zou worden geleend
is het fonds waarschijnlijk sneller uitgeput dan verwacht. Onderhandelingen
over een middelenaanvulling starten naar verwachting in 2003.Bevordering van intensievere samenwerking en coördinatie
tussen de belangrijkste multilaterale instellingen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking,
met name de Wereldbank en VN-instellingenIn concreto zal Nederland aandringen op een betere samenwerking en coördinatie
zowel in het veld als op centraal niveau, waarbij iedere instelling bijdraagt
op basis van comparatief voordeel en wordt voorkomen dat instellingen hun
mandaat oprekken. Het gaat om onderwerpen als harmonisatie van donorprocedures,
gezamenlijk gebruik van elkaars analyses en evaluaties, gezamenlijke financiering
en andere samenwerkingsverbanden in het kader van de zogenaamde Sector Wide Approaches. Tevens zal Nederland, als mede-oprichter,
ernaar streven het «Philadelphia-overleg» – een forum van
inmiddels acht landen voor informele uitwisseling van informatie ter bevordering
van coherentie tussen standpunten die worden uitgedragen bij Bretton Woods
instellingen en binnen de VN in New York – uit te breiden naar andere
VN-hoofdsteden en het concept te promoten ter navolging door andere groepen
landen.De coördinatiemechanismen van IFIs en VN-instellingen op centraal
niveau laten onverlet dat de coördinatie van activiteiten in ontwikkelingslanden
bij de centrale overheid van het ontvangende land dient te liggen. Op landenniveau
zullen de Nederlandse ambassades zich blijven inzetten voor een intensievere
samenwerking tussen IFIs onderling, tussen IFIs en VN-instellingen en tussen
IFIs en bilaterale donoren, hetzij in het kader van het door het ontvangende
land geleide PRS-proces, hetzij in het kader van de sectorale benadering.Budgettaire allocatie Beleidsthema 9, Internationale Financiële Instellingen (bedragen
x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ9.1 Partnership Programma's Wereldbankgroep70 33170 33180 97180 971105 854105 854 9.2 IMF/PRGF10 21110 21110 21010 21010 21010 210 9.3 Speciale multilaterale activiteiten
IFI's4 5344 5347 7677 76711 80111 801Financiën04.20 Mult. Ontw. Banken en Fondsen195 587187 749152 989146 014206 126199 151 Totaal280 663272 825251 937244 962333 991327 016De verhoging van het budget voor de Wereldbank hangt deels samen met bijdragen
aan internationale initiatieven op het terrein van basic
education en gezondheid (armoedeziekten), waarvoor de Wereldbank
optreedt als penningmeester. Zo stijgt het budget in 2003 in verband met de
Nederlandse bijdrage aan Education for All en
het Global Fund to Fight AIDS, TB and Malaria.5.10 Beleidsthema 10: Samenwerking met maatschappelijke
organisatiesDoelstellingDe algemene doelstelling betreft de versterking van het «maatschappelijk
middenveld» oftewel de civil society in
ontwikkelingslanden, via autonome Nederlandse of internationale maatschappelijke
organisaties in het kader van duurzame armoedevermindering.UitwerkingFaciliteren van Nederlandse en internationale maatschappelijke
organisaties om een effectievere bijdrage te leveren aan structurele armoedeverminderingDe aanwezigheid van een krachtig maatschappelijk middenveld is een voorwaarde
voor duurzame armoedevermindering. Duurzame armoedevermindering is alleen
mogelijk als er sprake is van goed of althans redelijk bestuur. Een goed georganiseerde civil society speelt een cruciale rol in het bevorderen
daarvan. Nederland zal er in 2003 derhalve wederom naar streven de noordelijke
maatschappelijke organisaties in staat te stellen hun ondersteunende rol naar
het maatschappelijke middenveld in het Zuiden goed in te vullen. Drie ontwikkelingen
zullen hierbij in 2003 een centrale rol gaan spelen:1) Start van een nieuw subsidiesysteemPer 1 januari 2003 zal het nieuwe subsidiesysteem in werking treden voor
Nederlandse en internationale maatschappelijke organisaties die bijdragen
aan structurele armoedevermindering in het Zuiden. CSOs (civil society organisaties)
stellen in samenspraak met hun partners in ontwikkelingslanden eigen beleidsprioriteiten
vast, binnen de met het ministerie van Buitenlandse Zaken overeengekomen beleidskaders.
Het nieuwe subsidiesysteem gaat uit van de autonome positie van civil society.
Meer dan voorheen zijn ownership, vraaggerichtheid en werken vanuit een armoede-analyse
in ontwikkelingslanden uitgangspunt voor financiering.2) Opbouw van het nieuwe subsidiesysteemHet subsidiesysteem dat per 1 januari 2003 in werking treedt, bestaat
uit een drietal onderdelen: het deel dat betrekking heeft op de medefinancieringsorganisaties,
het zogenoemde Medefinancieringsprogramma (MFP) breed, het gedeelte dat betrekking
heeft op gespecialiseerde organisaties oftewel de «Thematische Medefinanciering»
(TMF) en de regeling voor kleine particuliere initiatieven. De beleidskaders
voor de eerste twee onderdelen zijn door de Kamer geaccordeerd. Het laatste
onderdeel moet nog worden uitgewerkt.3) Ondersteuning organisaties op het terrein
van technische assistentiePer 1 januari 2002 heeft SNV zich conform de aanbevelingen van het Interdepartementaal
Beleidsonderzoek (IBO) «Uitzending personeel» juridisch verzelfstandigd.
Per 1 januari 2003 zullen ook de financiële, personele en materiële
ontvlechting gerealiseerd zijn.Versterken van de inhoudelijke beleidsdialoogIn de notitie «civil society en structurele
armoedebestrijding» (TK 27 433 nr. 7) wordt de noodzaak van een
beleidsdialoog van het ministerie van Buitenlandse Zaken met maatschappelijke
organisaties onderstreept. Het belang hiervan is om elkaar kritisch te bevragen
en om tot goede afstemming te komen over (invulling van) rollen en taken van
de verschillende spelers op het terrein van duurzame ontwikkeling.
De betrokken delen van het departement zullen periodieke gesprekken voeren
met CSOs om het beleid met betrekking tot de rol van de civil society per thema, sector of specialisatie nader in te vullen.
Nederland zal in 2003 onder andere streven naar toegenomen participatie van
CSOs in ontwikkelingslanden bij processen van beleidsvorming, in het bijzonder
bij het opstellen van Poverty Reduction Strategy Papers (PRSPs).Ondersteuning en versterking van het maatschappelijk draagvlak
voor ontwikkelingssamenwerkingZonder draagvlak onder de bevolking heeft ontwikkelingssamenwerking geen
wortels en geen toekomst. In 2003 zal daarom opnieuw aandacht worden besteed
aan het versterken van het Nederlandse draagvlak en vergroting van directe
betrokkenheid van Nederlandse burgers bij ontwikkelingssamenwerking, onder
meer via de Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame
Ontwikkeling (NCDO). Tevens is in het nieuwe beleidskader MFP-breed en Thematische
Medefinanciering (TMF) ruimte gemaakt voor educatieve activiteiten.Budgettaire allocatie Beleidsthema 10, Samenwerking met maatschappelijke organisaties
(bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ10.1 Medefinanciering particuliere
organisaties383 871383 871394 028394 028409 151409 151 10.2 SNV60 68060 68079 13379 13376 53876 538 10.3 Kleine Plaatselijke activiteiten4 5384 0844 5384 0843 6303 176 10.4 Speciale activiteiten50 91450 91494 71794 717117 330117 330 10.5 Voorlichting op het terrein van
OS14 63414 63414 68714 68713 38613 386 10.6 Communicatieprogramma8 9708 9708 4878 4878 4878 487 10.7 Onderzoekprogramma24 12724 12724 82224 82223 57223 572OCW16.03 Onderzoek
en wetenschappen: coörd. en samenwerking454454454454454454 Totaal548 188547 734620 866620 412652 548652 094Het budget voor het Medefinancieringsprogramma laat een verhoging zien
in verband met de koppeling van het MFO-budget aan het ODA-budget. Het budget
voor samenwerking met particuliere organisaties is ten opzichte van 2001 verhoogd
om ruimte te bieden aan partnerschappen met gespecialiseerde Nederlandse en
Internationale NGOs, onder andere op het gebied van sociale ontwikkeling en
milieu.5.11 Beleidsthema 11: Internationaal onderwijsDoelstellingHet Nederlandse internationaal onderwijsbeleid is gericht op duurzame
capaciteitsopbouw en kennisontwikkeling ten behoeve van armoedevermindering.
De vraag uit ontwikkelingslanden is daarbij richtinggevend. Het gaat vooral
om versterking van hoger onderwijs en scholing van professioneel middenkader
in ontwikkelingslanden.1UitwerkingInstitutionele versterking en vermindering van tekorten
aan geschoold middenkaderDe zeven Nederlandse programma's voor institutionele versterking en het
verminderen van tekorten aan geschoold middenkader worden in de periode 2002–2005
afgebouwd. In dezelfde periode worden drie nieuwe instrumenten opgebouwd:
twee beurzenprogramma's, en één programma voor institutionele
versterking van hoger onderwijs en trainingscapaciteit.Nederland zal in 2003 streven naar een goed werkend sturingsmodel voor
de Nuffic – die in 2002 als intermediare organisatie voor de drie nieuwe
programma's is aangewezen – waarbij onder andere aandacht zal worden
gegeven aan de faciliterende rol van de Nuffic bij prioriteitstelling in ontwikkelingslanden.
Tevens zal in 2003 worden begonnen met het gebruik van effectiviteit-indicatoren
voor goed beheer door de Nuffic.Met het reeds bestaande programma Samenwerking Internationale Instituten
(SII) worden ook in 2003 landenoverstijgende activiteiten ondersteund van
internationaal opererende instellingen en organisaties, die tot doel hebben
de onderwijssector in ontwikkelingslanden te versterken.De bevordering van kennisontwikkeling en kennisuitwisselingDe subsidie aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) richt zich
op verbetering van kennisopbouw en kennisontwikkeling in ontwikkelingslanden,
alsmede kennisuitwisseling met deze landen. Het KIT richt zich op onderzoek,
advisering, voorlichting, educatie en capaciteitsopbouw op voor ontwikkelingssamenwerking
belangrijke terreinen.Bijdrage aan kwaliteit van internationale onderwijscapaciteit
in NederlandNaast de bovengenoemde internationaal onderwijs uitgaven worden via de
begrotingen van de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij Nederlandse internationale onderwijsinstellingen
financieel ondersteund om onder meer bij te dragen aan duurzame capaciteitsversterking
in ontwikkelingslanden.Bevordering van mobiliteit en internationale samenwerkingMobiliteit en internationale samenwerking worden tevens bevorderd via
onder meer het Huygensprogramma. Met beurzen via dit programma kunnen buitenlandse
studenten profiteren van de kennis die in Nederland aanwezig is. Tegelijkertijd
worden door hun aanwezigheid de bilaterale banden tussen hun land en Nederland
aangehaald en draagt het bij aan de internationale positionering van het Nederlandse
onderwijs.Budgettaire allocatie Beleidsthema 11, Samenwerking op het terrein van internationaal
onderwijs (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ11.1 Internationaal onderwijsprogramma81 55278 95687 30184 70686 46983 873OCW06.02 HBO: stimuleringsuitgaven545054505450  07.04 WO: overige uitgaven590059005900  07.02 WO: gesubsidieerde instellingen47 43946 66347 43546 66147 64046 863 08.01 Internationaal beleid: mobiliteit2 0706352 0706352 070635LNV08.01.01
Internationale contributies/ASC624596626599626599 Totaal132 820126 850138 567132 601137 940131 970De uitgaven voor internationaal onderwijs staan op de begrotingen van
Buitenlandse Zaken, Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij. Als gevolg van loon- en prijsbijstellingen is het budget marginaal
verhoogd.5.12 Beleidsthema 12: Samenwerking met het bedrijfslevenDoelstellingDe algemene beleidsdoelstelling is het stimuleren van de ontwikkeling
van de particuliere sector in ontwikkelingslanden. Dit geschiedt door middel
van een breed scala aan activiteiten, zowel op internationaal als nationaal
niveau als door middel van rechtstreekse ondersteuning van lokale bedrijvigheid.
Te denken valt aan vergroting van markttoegang, schuldverlichting, handelsgerelateerde
capaciteitsopbouw, bevordering van een goed voorwaardenscheppend en flankerend
beleid ten gunste van de particuliere sector in ontwikkelingslanden en aan
investeringsbevordering.UitwerkingVergroten van ondernemerscapaciteit bij bedrijven in ontwikkelingslandenBedrijven in ontwikkelingslanden stuiten regelmatig op een gebrek aan
kennis, zowel op het terrein van management als specifieke technische kennis
omtrent zaken als productieprocessen en marktontwikkeling. De volgende drie
instrumenten hebben voornamelijk tot doel kennis over te dragen aan bedrijven
in ontwikkelingslanden:• Investeringsbevordering en Technische Assistentie (IBTA)• Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM)• Programma Uitzending Managers (PUM)Nederland zal met kracht en inventiviteit proberen om ontwikkelingslanden
te steunen bij het verbeteren van hun ondernemings- en investeringsklimaat.
Hierbij zullen lokale en Nederlandse ondernemers nauw betrokken worden. De
inzet van PSOM zal in het licht van de recente evaluatie worden versterkt.Opbouw van handelscapaciteit bij ondernemers in ontwikkelingslandenHet Centrum ter Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden (CBI)
is het belangrijkste bilaterale instrument om het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden
te informeren over exportmogelijkheden naar westerse landen. Het CBI geeft
voorlichting over exportmogelijkheden naar Europa en andere markten
en toegangseisen tot deze markten. In 2003 zal het CBI mogelijkheden onderzoeken
om zijn diensten ook ter beschikking te stellen aan handelsbevorderende organisaties
in ontwikkelingslanden, waarbij wordt gestreefd naar koppeling van databases
van vergelijkbare instellingen in andere landen. Ook wordt onderzocht in hoeverre
de samenwerking met organisaties als de EU, de WTO en andere spelers kan worden
verbeterd.Vergroten van de investeringscapaciteitVoor het vergroten van de investeringscapaciteit in ontwikkelingslanden
staan de volgende twee instrumenten ter beschikking: participaties in en leningen
aan bedrijven en financiële instellingen door de Financieringsmaatschappij
Ontwikkelingslanden (FMO) en de ondersteuning van investeringen in de sociale
en fysieke infrastructuur door middel van subsidiëring van ontwikkelingsrelevante
export transacties (ORET/MILIEV). De FMO concentreert zich op de financiële
sector (banken, leasemaatschappijen, verzekeringsbedrijven en hypotheekinstellingen)
en de sectoren energie, infrastructuur en informatie- en communicatietechnologie
(ICT). Naast de reguliere bijdrage aan het Ontwikkelingsfonds – die
in 2005 afloopt – worden aan de FMO ook meerdere doelsubsidies verstrekt,
teneinde de FMO als financieringsloket in staat te stellen ontwikkelingsrelevante
maar zeer risicovolle investeringen te ondersteunen.De ondersteuning via de ORET/MILIEV-regeling, die sinds maart 2002 onder
mandaat door FMO/NIO wordt uitgevoerd, wordt voortgezet. De regeling maakt
het voor ontwikkelingslanden mogelijk commercieel niet-haalbare maar economisch
renderende investeringen te doen in de fysieke en sociale infrastructuur,
voor zover deze een Nederlandse importcomponent hebben.Budgettaire allocatie Beleidsthema 12, Samenwerking met het bedrijfsleven (bedragen x
EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ12.1 Bedrijfslevenprogramma93 05593 055126 445126 445136 381136 381 12.2 FMO50 591084 69329 002102 60049 462 12.3 CBI10 53410 53413 51813 51813 77613 776 Totaal154 180103 589224 656168 965252 757199 619In verband met deelname in het Emerging Africa Infrastructure
Fund (EAIF, voorheen APIFF) is het uitgavenbudget voor het bedrijfslevenprogramma
verhoogd met 5,8 miljoen euro per jaar. Het EAIF is een Brits initiatief,
gericht op het katalyseren van private middelen voor de financiering van infrastructuur
in Afrika. Verder is sprake van een verhoging van de bijdrage aan het CBI.
De programma-activiteiten van het Centrum tot Bevordering van de Import uit
ontwikkelingslanden (CBI) worden steeds meer op maat gesneden. Deze «tailormade»
programma's zijn duurder dan standaardprogramma's.5.13 Beleidsthema 13: Bilaterale betrekkingen op het gebied
van politiek, economie en milieuDoelstellingBij de politieke belangenbehartiging gaat het vooral om de verwezenlijking
van de Nederlandse politieke doelstellingen in relatie tot derde landen. De
behartiging van economische belangen betreft het bevorderen van de Nederlandse
buitenlandse handel en investeringen en van de markttoegang van het Nederlandse
bedrijfsleven in het buitenland. Het betrekken van milieubelangen in bilaterale
betrekkingen met landen is gericht op het bijdragen aan duurzame ontwikkeling
in die landen, mede gezien het grensoverschrijdende karakter van milieuproblematiek.UitwerkingBevordering politieke betrekkingenBij de invulling van de bilaterale betrekkingen staat het kabinet een
aantal instrumenten ter beschikking, waaronder staats- en officiële bezoeken,
werkbezoeken, ontmoetingen in multilateraal verband, culturele en wetenschappelijke
uitwisselingen, het organiseren van handelsmissies, de inzet van het postennet
en het aangaan van partnerschappen (bijvoorbeeld voor het organiseren van
gezamenlijke evenementen).Genoemde instrumenten worden steeds in verschillende samenstelling en
intensiteit ingezet om de bilaterale relaties met verschillende landen te
onderhouden en/of te versterken. Het Nederlandse beleid ten aanzien van West-Europa
wordt mede bepaald door het steeds toenemende belang van de bilaterale betrekkingen
bij de besluitvorming in met name de EU. Met Midden-Europa worden de bilaterale
betrekkingen versterkt met het oog op het komende EU-lidmaatschap. Ook in
2003 zal de extra impuls voor het brede scala aan bilaterale betrekkingen
met de Russische Federatie benut kunnen worden die is uitgegaan van het staatsbezoek
van Hare Majesteit de Koningin aan de Russische Federatie in 2001. Op basis
van het Gezamenlijk Nederlands-Russisch Actieprogramma 2001–2003, ondertekend
tijdens dit staatsbezoek, wordt gewerkt aan de versterking en uitbreiding
van de algemene bilaterale samenwerking en de politieke dialoog met de Russische
Federatie. De strijd tegen het terrorisme leidt tot verdere versterking van
de transatlantische samenwerking met de Verenigde Staten en Canada –
en wel op een breed scala aan beleidsterreinen zoals politiek, handel, militair,
politie en justitie. Uiteraard spelen ook de relaties met andere landen buiten
het Europese continent een belangrijke rol.Ondersteuning Nederlands BedrijfslevenVoor een gezonde groei van de Nederlandse economie is het van belang dat
Nederlandse bedrijven hun weg naar het buitenland goed weten te vinden. De
primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt vanzelfsprekend bij het bedrijfsleven
zelf; de overheid speelt vooral een kaderscheppende rol, gericht op versterking
van het nationale en internationale ondernemersklimaat. Binnen het economisch
buitenlandbeleid is een aantal redenen om, naast de inzet voor versterking
van de internationale economische rechtsorde en marktwerking, het Nederlandse
bedrijfsleven dat actief is op buitenlandse markten direct te ondersteunen.
Het gaat hierbij om de aanpak van specifieke marktimperfecties of marktverstoringen.
Zo wordt het Nederlandse bedrijfsleven op buitenlandse markten nog steeds
geconfronteerd met (handels)belemmeringen en overheidsgesteunde concurrentie.
Begin 2002 is een benchmarkonderzoek uitgevoerd van het financieel buitenlandinstrumentarium.
Belangrijkste conclusie van dit onderzoek is dat het Nederlands financieel
buitenlandinstrumentarium ten opzichte van het buitenland redelijk concurrerend
is. Geconstateerde verschillen kunnen echter voor individuele ondernemingen
en/of sectoren uitermate relevant zijn.Milieu-activiteitenInternationale samenwerking op het gebied van milieu krijgt vorm door
het leveren van een bijdrage aan het realiseren van een duurzame ontwikkeling
door middel van het optimaal benutten van de internationale kaders. Hierbij
wordt niet alleen de duurzame ontwikkeling in Nederland maar ook die daarbuiten
ten doel gesteld. Internationaal milieubeleid is één van de
aspecten van het buitenlands beleid waarin een aantal Nederlandse belangen
samenkomt. Hardnekkige milieuproblemen en daarmee samenhangende transities,
als energie en klimaat, behoud van biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen,
en een duurzame landbouw zijn niet te realiseren zonder slagvaardige internationale
inzet. Het Nederlands bedrijfsleven beschikt over de nodige kennis en expertise
om een belangrijke plaats te kunnen veroveren op het gebied van milieu-investeringen.
Een voorbeeld hiervan is het Programma «Partners voor Water»,
waarin de bevordering in het buitenland van integraal en duurzaam waterbeheer
en de (internationale) waterrechtsorde samengaan met het creëren van
kansen voor de Nederlandse bedrijven en kennisinstituten en het uitwisselen
van kennis en ervaring met andere overheden, bedrijven, kennisinstituten en
organisaties.PostennetBij de integratie en coördinatie van het buitenlandbeleid spelen
de posten een vooruitgeschoven rol. Zij hebben een antennefunctie vanuit het
land van vestiging, hebben zicht op de Nederlandse inspanningen en de effecten
ervan in het betreffende land en adviseren vanuit deze positie, met inbreng
van attachés van vakdepartementen binnen de ambassade. Het postennet
wordt regelmatig getoetst zowel op adequate personele bezetting als op de
inzet op bepaalde thema's. In 2003 zal de gehele presentie in de Verenigde
Staten aan een nader onderzoek worden onderworpen en zal de economische functie
in Duitsland worden geëvalueerd. De Nederlandse inzet gericht op het
hebben van posten in alle landen van de Europese Unie wordt afgerond met de
opening van ambassades in Cyprus en in Malta. Het Nederlandse netwerk van
economische steunpunten is opgezet in het kader van de intensivering van de
economische functie van de Nederlandse vertegenwoordigingen en zijn bedoeld
om het Nederlandse bedrijfsleven te ondersteunen bij het betreden van een
voor Nederland economisch belangrijke markt/regio. Van dit netwerk van 16
economische steunpunten, zullen volgend jaar de in China functionerende steunpunten
worden geëvalueerd.Budgettaire allocatie Beleidsthema 13, Nederlandse bilaterale belangen op politiek, economisch
en milieu gebied (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ13.1 Programma kleine projecten6 9085 3078 8494 6738 8494 744 13.2 POBB/Algemeen7 22704 45905 6570 13.3 Voorzitterschappen en staatsbezoeken2 90202 96109 0300 13.4 Diverse bijdragen392043104340 13.5 Internationale manifestaties284022702270 Defensie11.03 Overige IS (WEU-voozitterschap)57100000VROM11.29.02-03 Internationale samenwerking
milieu5 3053815 6663815 490381VenW14 Waterbeheer0013 88507 4990 22 Algemene uitvoeringsorganisatie4 8690005 2970EZ2.20 Ontwikkeling innovatie in de
markt2 32603 41403 4490  5.01 Algemeen61102 05801 9850  5.30 Ned. presentie op buitenl. markten228 90935 924169 9315 973172 4245 085 21.30 Materieel algemeen2 0 0 LNV04.01.01 Versterking agro-foodcomplex
(masterplan Duitsland)1 40701 407000Div.Dept.Attachés47 077047 311047 3180 Totaal308 79041 612260 59911 027267 58810 210In 2001 werd voor Exportfinanciering Indonesië (vallend onder artikel
05.30) meer aan ODA-middelen uitgegeven dan oorspronkelijk was geraamd. Dit
betreft de kasuitfinanciering van oude verplichtingen. Via de eindejaarsmarge
is de hieruit voortvloeiende negatieve correctie verwerkt op de begrotingscijfers
van artikel 05.30 voor 2002, 2003 en 2004.5.14 Beleidsthema 14. Asiel, migratie en consulaire dienstverlening DoelstellingHet beleidsthema kent twee algemene doelstellingen:• het leveren van een bijdrage aan het reguleren van het vreemdelingenverkeer,
zowel van het legale personenverkeer en van migranten als van de toestroom
van asielzoekers en het tegengaan van illegale migratie;• het verlenen van consulaire diensten aan Nederlanders in het buitenland.UitwerkingPersonenverkeer en migratieDe bijdrage aan de regulering van het vreemdelingenverkeer door het Ministerie
van Buitenlandse Zaken richt zich op de advisering ten aanzien van de toelating
van vreemdelingen en asielzoekers en het tegengaan van illegaal verblijf en
waar nodig het bevorderen van terugkeer. Voorts wordt een bijdrage geleverd
aan het ontwerpen van beleid terzake in EU-kader.Het beleid richt zich onder meer op de volgende aspecten:• het binnen wettelijke termijnen toetsen van aanvragen voor een
visum, het nemen van een kwalitatief verantwoorde beslissing en het klantgericht
afwikkelen ervan;• het uitbrengen van kwalitatief hoogwaardige algemene ambtsberichten;• het uitbrengen van kwalitatief hoogwaardige individuele ambtsberichten;
hieronder vallen ook onderzoeken ten behoeve van de identiteitsvaststelling
van alleenstaande minderjarige asielzoekers;• het bevorderen van de terugkeer van uitgeprocedeerde en afgewezen
asielzoekers naar hun land van herkomst;• documentsfraudebestrijding, onder andere met betrekking tot identiteitsfraude;• verdere ontwikkeling van het EU-kader van het asiel- en migratiebeleid,
met speciale aandacht voor het harmoniseren van regelgeving voor de toelating
en opvang van asielzoekers en het tegengaan van illegale migratie.Consulaire dienstverleningDe consulaire dienstverlening aan Nederlanders in het buitenland richt
zich onder meer op:• het uitvoering geven aan regels van het Nederlandse nationaliteitsrecht,
personen- en familierecht, internationaal privaatrecht;• het faciliteren van verzoeken inzake internationale rechtshulp;• het uitvoering geven aan regels van de Nederlandse paspoortwet
en aanverwante regelgeving;• het faciliteren van in het buitenland woonachtige Nederlanders
om deel te nemen aan Tweede Kamer verkiezingen en verkiezingen voor het Europese
Parlement;• het verlenen van adequate consulaire begeleiding aan in het buitenland
gedetineerde Nederlanders; als uitvloeisel van de ronde-tafelconferentie die
hierover in oktober 2001 is gehouden is sinds 1 januari 2002 een aantal
nieuwe begeleidingsnormen van kracht;• het verlenen van snelle en adequate hulp aan Nederlanders in nood,
bijvoorbeeld als gevolg van beroving, ziekenhuisopname, overlijden, rampen
en andere calamiteiten;Budgettaire allocatie Beleidsthema 14, Asiel, migratie en consulaire dienstverlening
(bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ14.1 Opvang asielzoekers163 468163 468104 144104 144194 420194 420 14.2 Asiel en migratie1 42601 78801 7880  14.3 Consulaire dienstverlening2 02601 96401 8600 14.4 Gedetineerdenbegeleiding70301 22401 1800 14.5 Overig2 70409 11004 3450 Totaal170 327163 468118 230104 144203 593194 420Naar aanleiding van nieuwe ramingen van de instroom van asielzoekers (22 000)
is op aanwijzing van het Ministerie van Justitie de ODA-bijdrage in de kosten
voor opvang van asielzoekers voor 2002 en latere jaren met circa 60 miljoen
euro verlaagd. Conform het strategisch Akkoord is thans vanaf 2003 sprake
van hogere uitgaven bij de opvang van asielzoekers doordat deze toerekening
voortaan gebaseerd wordt op de werkelijke kosten.5.15 Beleidsthema 15: Internationaal CultuurbeleidDoelstellingHet internationale cultuurbeleid is gericht op de versterking van het
internationaal cultureel profiel van Nederland en de verdieping van de culturele
betrekkingen met een aantal prioritaire landen en regio's.UitwerkingDe ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en Buitenlandse
Zaken zijn samen verantwoordelijk voor het internationaal cultuurbeleid (ICB).Bevordering Nederlandse cultuuruitingen in het buitenlandDe posten vervullen een belangrijke rol bij de implementatie van het internationaal
cultuurbeleid. Op dertien posten in een aantal ICB-prioriteitslanden (Parijs,
Berlijn, Londen, Rome, Boedapest, Praag, Moskou, Pretoria, Tokio, Madrid,
Jakarta, Ottawa en New York) is de culturele functie versterkt. Naast de «makelaarsrol»
die de posten vervullen beschikken zij tevens over een «eigen»
cultuurbudget (Programma Culturele Ambassade Projecten, PCAP) en hebben meerjarige
cultuurbeleidsplannen opgesteld. Posten in andere landen kunnen via het Programma
Internationaal Cultuur Beleid (PICB) lokaal culturele projecten financieel
ondersteunen.Nederland als ontmoetingsplaats voor de kunstwereldIn het programma «Nederland vrijhaven» wordt de bekendheid
van Nederland als ontmoetingsplek voor kunst en cultuur bevorderd. In 2003
zal in dit kader ondersteuning worden gegeven aan onder meer buitenlandse
presentaties in Nederland, internationale coproducties, grote internationale
culturele conferenties in Nederland en internationale festivals.Gemeenschappelijk cultureel erfgoedHet belangrijkste aspect, ook in 2003, is het gemeenschappelijk met de
partnerlanden werken aan het duurzaam behoud van het cultureel erfgoed. Prioriteit
wordt daarbij toegekend aan landen waar in meerdere erfgoedsectoren aanknopingspunten
voor samenwerking bestaan. Dit zijn India, Indonesië, Sri Lanka, Ghana,
Suriname, Rusland en Zuid-Afrika. Het afsluiten van landenspecifieke raamwerken
met de nationale overheid van de prioriteitslanden blijft daarbij voor Nederland
het uitgangspunt. Het is de bedoeling om met Zuid-Afrika, Sri Lanka en Ghana
in 2003 landenspecifiek beleidskaders af te sluiten.Het bevorderen van de zichtbaarheid van de Nederlandse
cultuurinbrengDit wordt ook in 2003 met name gerealiseerd via deelname aan grootschalige
culturele manifestaties, die zonder ondersteuning vanuit HGIS-cultuurmiddelen
niet mogelijk zou zijn. Door een zichtbare, gebundelde culturele inbreng wil
Nederland bijdragen aan zijn internationale culturele profilering. De Nederlandse
presentie in Sint Petersburg in 2003 ter ere van het 300 jarig bestaan van
de stad is daar een mooi voorbeeld van.Budgettaire allocatie Beleidsthema 15, Internationaal cultuurbeleid (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA AZ02 Wereldtentoonstelling90800000 BZ15.1 Internationaal culuurbeleid9 586012 929012 5660 15.2 Bijdragen aan instituten1 44701 53601 4530OCW14.05 Cultuur:
overig1 48101 48101 4810 Totaal13 422015 946015 5000Voor ICB is ruim 12 miljoen euro beschikbaar op de begroting van Buitenlandse
Zaken. Van dit bedrag is bijna de helft gedelegeerd naar culturele fondsen
en instellingen.5.16 Beleidsthema 16: Overige uitgavenOnder het thema «overige uitgaven» zijn die uitgaven gegroepeerd
die niet binnen één van de inhoudelijke beleidsthema's kunnen
worden ondergebracht. De uitgaven betreffen met name de apparaatsuitgaven
van Buitenlandse Zaken. Daarnaast is hier opgenomen de post «HGIS-indexering»
waar toekomstige loon-, prijs- en koersontwikkelingen uit moeten worden gecompenseerd.
Tot slot bevat dit thema de post «nader te verdelen». Beleidsthema 16, Overige (bedragen x EUR 1000)Begroting/artikel/omschrijving200120022003  Totaalwv.
ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODA BZ16.1 Geheim500000  17.1 HGIS-indexering000027 2310  17.2 Onvoorzien26013601360  18.1 Apparaatsuitgaven595 895162 000673 800196 724631 738197 546 18.2 Koersverschillen900900390101390108APNader te verdelen0019 7640– 31 3680 Totaal596 826162 900694 090196 825626 627197 654Van de post HGIS-indexering werd in verband met loon-, prijs- en koersontwikkelingen
de tranche 2002 overgeboekt naar HGIS-artikelen op de diverse begrotingen
waaronder artikelen op de begroting van Buitenlandse Zaken. Als gevolg hiervan
namen de begrotingsbedragen voor apparaatsuitgaven toe. Daarnaast is er sprake
van hogere apparaatsuitgaven onder meer door toewijzing van middelen voor
onderhoud, renovatie en nieuwbouw van ambassades, consulaten-generaal en permanente
vertegenwoordigingen en een verhoging van de middelen voor automatisering
in verband met de uitbreiding van de transportcapaciteit van het netwerk en
de uitrol van Piramide. De begrotingsraming voor 2002 is hoger dan die voor
2003 omdat bij Miljoenennota 2001 begrotingsbedragen voor 1999 (eindejaarsmarge)
en 2000 ten behoeve van onder meer automatisering en bouwkundige projecten
zijn doorgeschoven naar 2001 en 2002.BIJLAGE 1De
HGIS verticaal: wijzigingen na de Miljoenennota 2002 (bedragen in mln EUR) 200220032004200520062007HGIS-uitgaven      Stand Miljoenennota 20025 316,35 364,95 577,55 770,95 920,9 Macrobijstellingen (BNP-mutaties)– 123,4– 49,654,6114,5152,1 Eindejaarsmarge80,742,1– 28,523,0  Overboekingen van/naar HGIS98,2– 11,4– 19,6– 27,422,2 Desalderingen27,412,5– 0,7– 1,0– 2,2 Totaal uitgaven stand Miljoenennota 20035 399,25 358,55 583,35 880,06 093,06 323,8       HGIS-ontvangsten      Stand Miljoenennota 200257,455,755,556,256,2 Desalderingen27,412,5– 0,7– 1,0– 2,2 Totaal ontvangsten stand Miljoenennota 200384,868,254,855,354,154,1       Saldo HGIS-uitgaven en ontvangsten5 314,55 290,35 528,55 824,86 038,96 269,7Correctie eindejaarsmarge '99, '00, '01– 110,1– 35,028,5– 23,0  Gecorrigeerd HGIS-saldo5 204,45 255,35 557,05 801,86 038,96 269,7       BNP o.b.v. MEV (in mld EUR)446,2469,5496,3519,6541,4562,6HGIS in % van het BNP1,21,11,11,11,11,1BIJLAGE 2De HGIS horizontaal: meerjarencijfers per begrotingsartikela.
De HGIS-uitgaven per begroting en artikel. Realisaties 2001, vermoedelijke
uitkomsten 2002 en begrotingsramingen 2003 t/m 2007 (bedragen x EUR 1000)Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving2001200220032004200520062007 Totaalwv. ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODATotaalwv. ODAIII Algemene Zaken              2 Wereldtentoonstelling908  0                         Totaal9080000000000000               V Buitenlandse Zaken                             1 Internationale ordening              1 Verenigde Naties45 16312 29552 18413 97252 18413 97252 18413 97252 18413 97252 18413 97252 18413 9722 OESO3 9784544 7334544 8124545 0134545 1914545 0104545 010454 3 Bijdragen internationaal recht3 817 4 896 2 979 2 415 2 179 2 179 2 179 4 AIV4541234311124311194311194311194311194311195 Overige bijdragen163 299 255 255 180 180 180 6 Internationaal Strafhof  19 014 19 101 6 263 10 263 10 363 10 788                2 Vrede, veiligheid en conflictbeheersing              1 NAVO3 808 6 148 6 348 6 348 6 348 6 348 6 348 2 WEU1 719 1 281 1 281 1 281 1 281 1 281 1 281 3 OVSE4 271 4 373 5 378 5 478 5 478 5 478 5 478 4 OPCW1 005 1 175 1 175 1 128 1 128 1 128 1 128 5 CTBTO1 384 1 963 1 963 1 963 1 963 1 963 1 963 6 Vredesfonds8 069 10 210 10 210 6 807 6 807 6 807 6 807 7 POBB/VB2 642 5 883 3 710 3 601 3 492 3 437 3 437 8 Subsidies en bijdragen2 873 2 779 2 761 2 727 2 962 2 962 2 962                3 Humanitaire hulp              1 Noodhulp ontwikkelingslanden144 176144 176146 052146 052113 445113 445111 176111 176108 907108 907108 907108 907108 907108 9072 Noodhulp niet-DAC landen4 338 4 538 4 538 4 538 4 538 4 538 4 538 3 Ontmijnings- en kleine wapenfonds16 05616 05615 88215 88215 88215 88215 88215 88215 88215 88215 88215 88215 88215 8824 VN-vluchtelingenprogramma's58 24958 24952 69852 69852 69852 69852 69852 69852 69852 69852 69852 69852 69852 6985 Wereldvoedselprogramma27 22727 22727 22727 22727 22727 22727 22727 22727 22727 22727 22727 22727 22727 2276 Internationaal Comitè Rode Kruis172 172 172 172 172 172 172                4 Goed bestuur, mensenrechten en Vredesopbouw              1 Centraal programma GMV in ontwikkelingslanden26 16026 16048 21348 21344 66644 66648 75848 75850 87450 87436 96636 96619 96619 9662 Matra/goed bestuur30 654 33 752 33 757 33 357 32 661 32 461 32 461 3 POBB/MR884 684 908 908 908 908 908 4 Gemeente Initiatieven2 5412 5412 7682 7682 4962 4962 4962 4962 4962 4962 4962 4962 4962 496               5 Europese Integratie              5 Matra/pre-accessie9 941 11 850 15 429 15 244 15 011 14 896 14 896  6 Raad van Europa7 338 7 782 7 782 7 782 7 782 7 782 7 782 7 Europese bewustwording741 468 469 469 469 469 469                6 Bilaterale ontwikkelingssamenwerking              1 Landenspecifieke sectorale samenwerking693 599693 599771 263771 263705 587705 587789 650789 650846 955846 955846 955846 955846 955846 9552 Thematische samenwerking185 248185 24886 41286 41292 84592 84588 15988 159100 649100 64994 52494 52494 52494 5243 Macro-georienteerde programmahulp455 820455 820266 303266 303226 232226 232303 497303 497483 723483 723698 919698 919927 122927 1224 Deskundigenprogramma24 78124 78120 51520 5151 7151 7151 7151 7151 7151 7151 7151 7151 7151 7155 Garanties Internationale Samenwerking21 309 15 882 15 882 15 882 15 882 15 882 15 882 6 Rentesubsidies en apparaatskosten NIO65 2812 61464 0723 76360 0121 97757 7431 97757 7431 97757 7431 97757 7431 977 8 Macro-steun niet-DAC landen5 056 8 917 8 917 8 917 8 917 8 917 8 917                7 EU-fondsen              1 Europees Ontwikkelingsfonds43 39143 39171 04571 045100 071100 071105 071105 071105 071105 071105 071105 071105 071105 071               8 VN-instellingen              1 UNDP83 95083 95093 02593 02593 02593 02593 02593 02593 02593 02593 02593 02593 02593 0252 UNICEF43 50243 50247 30047 30044 70044 70047 30047 30044 70044 70047 30047 30044 70044 7003 UNFPA78 05178 05160 53860 53858 53858 53858 53858 53858 53858 53858 53858 53858 53858 5384 UNIFEM/INSTRAW3 8573 8573 7893 7893 7893 7893 7893 7893 7893 7893 7893 7893 7893 789 5 UNAIDS23 37023 37017 92417 92417 92417 92417 92417 92417 92417 92417 92417 92417 92417 9246 UNCDF7 2617 2617 2607 2607 2607 2607 2607 2607 2607 2607 2607 2607 2607 2607 UNEP4 9924 3747 3926 5328 2687 40811 56510 70511 79210 93211 79210 93211 79210 9328 GEF/Montreal Protocol17 89713 42319 57914 68420 27815 20815 30711 48035 65926 74432 81324 61032 81324 6109 Verwoestijningsverdrag178178259259259259259259259259259259259259 10 IFAD14 97514 97511 82311 8239 4009 4009 4009 4009 4009 4009 4009 4009 4009 400 11 Gemeenschappelijk grondstoffenfonds25525566166140840840840840840840840840840812 Speciale multilaterale activiteiten VN145 817145 81788 00188 00187 74987 74973 49173 49180 17080 17080 17080 17080 17080 17013 Multilateraal deskundigenprogramma19 72219 72224 21124 21120 00020 00020 00020 00020 00020 00020 00020 00020 00020 000               9 Internationale Financiële Instellingen              1 Partnership Programma's Wereldbankgroep70 33170 33180 97180 971105 854105 854137 432137 432143 616143 61690 45790 45745 45745 4572 IMF/PRGF10 21110 21110 21010 21010 21010 21010 21010 2104 5384 5384 5384 5384 5384 5383 Speciale multilaterale activiteiten IFI's4 5344 5347 7677 76711 80111 80110 09910 09910 14910 14910 07010 07010 07010 070               10 Samenwerking met maatschappelijke organisaties              1 Medefinanciering particuliere organisaties383 871383 871394 028394 028409 151409 151431 003431 003450 383450 383468 551468 551485 500485 5002 SNV60 68060 68079 13379 13376 53876 53880 59580 59584 86684 86689 36589 36589 36589 3653 Kleine Plaatselijke activiteiten4 5384 0844 5384 0843 6303 1763 6303 1763 6303 1763 6303 1763 6303 1764 Speciale activiteiten50 91450 91494 71794 717117 330117 330105 330105 33087 33087 33087 33087 33087 33087 3305 Voorlichting op het terrein van OS14 63414 63414 68714 68713 38613 38613 43213 43213 43213 43213 43213 43213 43213 4326 Communicatieprogramma8 9708 9708 4878 4878 4878 4878 4878 4878 4878 4878 4878 4878 4878 4877 Onderzoekprogramma24 12724 12724 82224 82223 57223 57223 57223 57224 82224 82224 82224 82224 82224 822               11 Samenwerking op het terrein van internationaal
onderwijs              1 Internationaal onderwijsprogramma81 55278 95687 30184 70686 46983 87385 96783 37187 90585 30988 33085 73588 76886 173               12 Samenwerking met het bedrijfsleven              1 Bedrijfslevenprogramma93 05593 055126 445126 445136 381136 381129 870129 870130 516130 516124 685124 685124 685124 6852 FMO50 591 84 69329 002102 60049 462106 68453 54694 43241 92498 51645 37898 51645 378 3 CBI10 53410 53413 51813 51813 77613 77614 03614 03614 33614 33614 63614 63614 63614 636               13 Politieke en Economische belangenbehartiging              1 Programma kleine projecten6 9085 3078 8494 6738 8494 7448 1684 7448 1684 7448 1684 7448 1684 744 2 POBB/Algemeen7 227 4 459 5 675 5 593 5 807 5 766 5 766 3 Voorzitterschappen en staatsbezoeken2 902 2 961 9 030 20 440 7 521 2 984 2 984 4 Diverse bijdragen392 431 434 434 434 434 434 5 Internationale manifestaties284 227 227 908 908 908 908                14 Asiel, migratie en consulaire
dienstverlening              1 Opvang asielzoekers163 468163 468104 144104 144194 420194 420194 420194 420194 420194 420194 420194 420194 420194 4202 Asiel en migratie1 426 1 788 1 788 1 788 1 788 1 788 1 788 3 Consulaire dienstverlening2 026 1 964 1 860 1 860 1 860 1 860 1 860 4 Gedetineerdenbegeleiding703 1 224 1 180 1 180 1 180 1 180 1 180 5 Overig2 704 9 110 4 345 3 347 3 347 3 347 3 347                15 Internationaal cultuurbeleid              1 Internationaal culuurbeleid9 586 12 929 12 566 12 566 12 452 12 452 12 452 2 Bijdragen aan instituten1 447 1 536 1 453 1 453 1 453 1 453 1 453                16 Geheim              1 Geheim5 0 0 0 0 0 0                17 Nominaal en onvoorzien              1 HGIS-indexering0 0 27 231 54 457 81 684 108 911 136 138 2 Onvoorzien26 136 136 136 136 136 136                18 Algemeen              1 Apparaatsuitgaven595 895162 000673 800196 724631 738197 546642 584196 161628 847192 835633 749192 767633 324192 7672 Koersverschillen900900390101390108390108390108390108390108               Totaal4 010 5763 278 0454 008 8913 180 9054 033 9233 224 8694 254 0723 416 0224 530 4283 680 8594 722 3523 844 1984 930 5694 025 188               VI Justitie              03 Preventie en handhaving/Europol 2 028 10 498 7 850 7 941 19 830 15 111 15 11107 Algemeen               01 Bestuursdepartement/attachès997 690 690 690 690 690 690 01 Bestuursdepartement/bijdrage WIPO176 141 141 141 141 141 141                Totaal3 201011 32908 68108 772020 661015 942015 9420               VII Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties              01.01 Grondwet en democratie/apparaat (attachès)225 225 225 225 225 225 225                Totaal2250225022502250225022502250               VIII Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen              06.02 HBO: stimuleringsuitgaven545 545 545 545 545 545 545 07.02 WO: gesubsidieerde instellingen47 43946 66347 43546 66147 64046 86347 64046 86347 64046 86347 64046 86347 64046 86307.04 WO: overige uitgaven590 590 590 590 590 590 590 08.01 Internationaal beleid: mobiliteit2 0706352 0706352 0706352 0706352 0706352 0706352 07063508.01 Internationaal beleid: mobiliteit/attachès109 109 109 109 109 109 109 14.05 Cultuur: overig1 481 1 481 1 481 1 481 1 481 1 481 1 481 14.05 Cultuur: overig/attachès90 90 90 90 90 90 90 16.03 Onderzoek en wetenschappen: coörd. en samenwerking454454454454454454454454454454454454454454               Totaal52 77847 75252 77447 75052 97947 95252 97947 95252 97947 95252 97947 95252 97947 952               IXB Financiën              01 Belastingen                02 Belastingdienst (attachès)697 692 692 692 692 692 692 04 Internationale betrekkingen                01 Personeel en materieel (attachès)1 134 1 122 1 122 1 122 1 122 1 122 1 122  20 Mult. Ontw. Banken en Fondsen195 587187 749152 989146 014206 126199 151192 713185 737154 409147 433148 863145 515121 895119 384               Totaal197 418187 749154 803146 014207 940199 151194 527185 737156 223147 433150 677145 515123 709119 384               X Defensie              09 Vredesoperaties (additionele kosten)144 517 204 632 118 956 118 956 118 956 118 956 118 956 09 Vredesoperaties (VN-contributie)53 773 59 445 59 445 59 445 59 445 59 445 59 445 11 Internationale samenwerking               03 Overige IS (attachès)21 852 21 406 21 426 21 426 21 426 21 426 21 426 03 Overige IS (WEU-voozitterschap)571                            Totaal220 7130285 4830199 8270199 8270199 8270199 8270199 8270XI Volkshuisvesting, RO en Milieubeheer              11 Tegengaan klimaatverandering en 29.02–03 Internationale
samenwerking milieu5 3053815 6663815 4903815 5843815 5843815 5843815 584381 30.01 Clean development mechanism527 11 134 56 723 56 723 86 723 106 723 101 723  99.91 Apparaat DGM (attachès)347 304 304 304 304 304 304                Totaal6 17938117 10438162 51738162 61138192 611381112 611381107 611381               XII Verkeer en Waterstaat              01 Veiligheid goederenvervoer (IMO)382 727 728 729 729 729 729 09 Veilige luchtvaart (ICAO)880 1 015 1 015 1 015 1 015 1 015 1 015 14 Waterbeheer  13 885 7 499 7 238 431 431 431 15 Effectieve telecommunicatie- en postmarkt (UPU/ITU)1 861 2 037            16 Meteorologie en seismologie (WMO)7482574428736277362773627736277362721 Algemeen departement (attachès)1 836 1 950 1 950 1 950 1 950 1 950 1 950 22 Algemene uitvoeringsorganisatie4 869   5 297 4 106 10 913 10 913 10 913                Totaal10 5762520 3582817 2252715 7742715 7742715 7742715 77427               XIII Economische Zaken              2 Innovatiekracht               01 Algemeen (attachès)2 088 2 403 2 436 2 467 3 118 3 149 3 149  20 Ontwikkeling innovatie in de markt2 326 3 414 3 449 3 535 3 192 3 634 3 988 3 Ondernemingsklimaat                10 Fysieke ruimte (contrib. World Tourist Org.)206 208 208 208 208 208 208 4 Energievoorziening                01 Algemeen (bijdragen aan int. instituten)  1 482 1 482 1 482 1 482 1 482 1 482  30 Joint Implementation1 081 11 529 29 385 40 941 49 732 57 903 32 219 5 BEB                01 Algemeen611 2 058 1 900 1 277 1 277 1 276 1 276  10 Europese interne markt2 700 3 000 3 000 3 000 3 000 3 000 3 000  20 Multilaterale handels- en investeringssysteem4 763 3 993 4 715 4 700 3 993 3 752 3 752  30 Ned. presentie op buitenl. markten228 90935 924169 9315 973172 4245 085150 4820153 2311 214149 996908147 392 10 Effectieve telecommunicatie- en postmarkt (UPU/ITU)    2 037 2 037 2 037 2 037 2 037 21.30 Materieel algemeen2                            Totaal242 68635 924198 0185 973221 0365 085210 1290221 2701 214226 437908198 5030               XIV Landbouw, Natuurbeheer en Visserij              04 Econ. perspectiefvolle agroketens                01.01 Versterking agro-foodcomplex1 407 1 407           08 Kennisvoorziening               08.01.01 Instandhouden onderwijsstelsel (ASC)62459662659962659962659962659962659962659911 Algemeen               01.03 Internationale contributies/FAO6 2893 3216 5233 3796 5233 3796 5233 3796 5233 3796 5233 3796 5233 37901.03 Internationale contributies/UNEP24324324324324324324324324324324324324324301.04 Overige (CoP VI CBD)  1 361            02.01 Apparaatsuitgaven (attachès)16 366 16 984 16 934 16 934 16 934 16 934 16 934                Totaal24 9294 16027 1444 22124 3264 22124 3264 22124 3264 22124 3264 22124 3264 221               XV Sociale Zaken en Werkgelegenheid              98.01.01 Apparaatsuitgaven (attachès)681 681 681 681 681 681 681                Totaal6810681068106810681068106810               XVI Volksgezondheid, Welzijn en Sport              14.02.01 Algemeen, apparaatsuitgaven (attachès)655 655 655 655 655 655 655                Totaal6550655065506550655065506550               Toerekeningen              EU-begroting284 429173 163347 731213 311353 278217 551359 016221 936364 845226 311370 809230 878376 800235 500EKI-kwijtschelding40 25040 250254 285254 285206 596206 596181 596181 596181 596181 596181 596181 596181 596181 596               Totaal324 679213 413602 016467 596559 874424 147540 612403 532546 441407 907552 405412 474558 396417 096               Aanvullende post              Nader te verdelen  19 764 – 31 368 18 120 17 941 18 099 94 563                TOTAAL UITGAVEN5 096 2043 767 4495 399 2453 852 8685 358 5213 905 8335 583 3104 057 8725 880 0424 289 9946 092 9904 455 6966 323 7604 614 249b.
De HGIS-ontvangsten per begroting en artikel. Realisaties 2001, vermoedelijke
uitkomsten 2002 en begrotingsramingen 2003 t/m 2007 (bedragen x EUR 1000)Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving2001200220032004200520062007V Buitenlandse Zaken       1 Internationale ordening       1.21 Doorberekening AIV aan Defensie74747474747474 2 Vrede, veiligheid en conflictbeheersing        2.20 Doorberek. subs. en bijdr. aan andere ministeries8168168168168168168162.21 Rest. contributies vrede, veiligh. en conflictbeh.290898989898989 3 Humanitaire hulp       3.20 Doorberekening ICRC aan Defensie32323232323232 5 Europese integratie        5.20 Restituties contributies102       6 Bilaterale ontwikkelingssamenwerking        6.20 Inkomsten uit leningen OS en garantiebetalingen NIO47 74514 75013 05712 60513 08211 90811 9086.22 Diverse ontvangsten OS14 79330 50021 1768 1768 1768 1768 1768 VN-instellingen        8.20 Doorberekening UNEP aan andere ministeries860860860860860860860 12 Samenwerking met het bedrijfsleven        12.20 Eenmalige ontvangst moederdepartement (m.b.t. CBI)        14 Asiel, migratie en consulaire dienstverlening        14.20 Kanselarijrechten en paspoortgelden20 29418 85918 85918 85918 85918 85918 85918 Algemeen        18.20 Ontvangsten algemeen11 18710 05710 05710 05710 05710 05710 057        Totaal96 19376 03765 02051 56852 04550 87150 871        IXB Financiën       07 Beheer materiële activa7 083       04 Internationale betrekkingen40 802              Totaal47 885000000        X Defensie       09 Vredesoperaties54 9536 9071 4071 4071 4071 4071 40711 Internationale samenwerking               Totaal54 9536 9071 4071 4071 4071 4071 407        XIII Economische Zaken       05 BEB        5.10 Terugontvangsten Senter53       5.20 Ontvangsten kredieten en garanties4 770681681681681681681 5.30 Ontvangsten EVD790       5.90 Diverse ontvangsten BEB1 4701 1341 1341 1341 1341 1341 134        Totaal7 0831 8151 8151 8151 8151 8151 815        TOTAAL ONTVANGSTEN206 11484 75968 24254 79055 26754 09354 093BIJLAGE 3Berekening ODA-plafond 2003(bedragen
x miljoen EUR) Raming BNP 2003469 530,0   Basisbedrag 0,8% BNP3 756,2 Toevoeging geraamde aflossingen op ODA-leningen147,6 Toevoeging geraamde ontvangsten OS21,2Bandbreedte 2000– 11,9 Bandbreedte 20010,0Bandbreedte EU-toerekening 2000– 1,8 Verschil Koninkrijksrelaties– 0,8   ODA-plafond 20033 910,6BIJLAGE 4Ontwikkelingssamenwerking:
de ODA-uitgaven naar beleidsthema (bedragen x EUR 1000) 200120022003 Internationale ordening    Verenigde Naties15 64117 37917 378V-01.01/XII-16/XIV-11.01.03OESO454454454V-01.02AIV123112119V-01.04 16 21817 94517 951 Humanitaire hulp    Noodhulp ontwikkelingslanden144 176146 052113 445V-03.01Ontmijnings- en kleine wapenfonds16 05615 88215 882V-03.03VN-vluchtelingenprogramma's58 24952 69852 698V-03.04Wereldvoedselprogramma27 22727 22727 227V-03.05 245 708241 859209 252      Goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouw    Centraal programma GMV in ontwikkelingslanden26 16048 21344 666V-04.01Gemeente Initiatieven2 5412 7682 496V-04.04 28 70150 98147 162      Bilaterale ontwikkelingssamenwerking    Landenspecifieke sectorale samenwerking693 599771 263705 587V-06.01Thematische samenwerking185 24886 41292 845V-06.02Macro-georienteerde programmahulp455 820266 303226 232V-06.03Deskundigenprogramma24 78120 5151 715V-06.04Apparaatskosten NIO2 6143 7631 977V-06.06EKI-kwijtschelding40 250254 285206 596Toerekening 1 402 3121 402 5411 234 952      EU-fondsen    Europees Ontwikkelingsfonds43 39171 045100 071V-07.01Toerekening EU-begroting173 163213 311217 551Toerekening 216 554284 356317 622      VN-instellingen    UNDP83 95093 02593 025V-08.01UNICEF43 50247 30044 700V-08.02UNFPA78 05160 53858 538V-08.03UNIFEM/INSTRAW3 8573 7893 789V-08.04UNAIDS23 37017 92417 924V-08.05UNCDF7 2617 2607 260V-08.06UNEP4 6176 7757 651V-08.07/XIV-11.01.03GEF/Montreal Protocol13 42314 68415 208V-08.08Verwoestijningsverdrag178259259V-08.09IFAD14 97511 8239 400V-08.10Gemeenschappelijk grondstoffenfonds255661408V-08.11Speciale multilaterale activiteiten VN145 81788 00187 749V-08.12 Multilateraal deskundigenprogramma19 72224 21120 000V-08.13 438 978376 250365 911      Internationale Financiële Instellingen    Partnership Programma's Wereldbankgroep70 33180 971105 854V-09.01IMF/PRGF10 21110 21010 210V-09.02 Speciale multilaterale activiteiten IFI's4 5347 76711 801V-09.03 Mult. Ontw. Banken en Fondsen187 749146 014199 151IXB-04.20 272 825244 962327 016      Samenwerking met maatschappelijke organisaties    Medefinanciering particuliere organisaties383 871394 028409 151V-10.01SNV60 68079 13376 538V-10.02 Kleine Plaatselijke Activiteiten4 0844 0843 176V-10.03Speciale activiteiten50 91494 717117 330V-10.04Voorlichting op het terrein van OS14 63414 68713 386V-10.05Communicatieprogramma8 9708 4878 487V-10.06Onderzoekprogramma24 58125 27624 026V-10.07 /VIII-16.03  547 734620 412652 094 Samenwerking op het terrein van internationaal
onderwijs    Internationaal onderwijsprogramma80 18785 94085 107V-11.01/XIV-08.01.01WO: gesubsidieerde instellingen46 66346 66146 863VIII-07.02 126 850132 601131 970      Samenwerking met het bedrijfsleven    Bedrijfslevenprogramma93 055126 445136 381V-12.01FMO 29 00249 462V-12.02CBI10 53413 51813 776V-12.03 103 589168 965199 619      Bilaterale betrekkingen op het gebied van politiek,
economisch en milieu    Programma kleine projecten5 3074 6734 744V-13.01 Internationale samenwerking milieu381381381XIA-11.29.02–03Economische Samenwerking Indonesie35 9245 9735 085XIII-5.30 41 61211 02710 210      Asiel, migratie en consulaire dienstverlening    Opvang asielzoekers163 468104 144194 420V-14.01 163 468104 144194 420      Overige    Apparaatsuitgaven162 900196 825197 654V-18.01/02 162 900196 825197 654      Totaal ODA binnen HGIS3 767 4493 852 8683 905 833 ODA buiten HGIS (instituten LNV)4 7254 7254 725 TOTAAL ODA3 772 1743 857 5933 910 558 Ontwikkelingssamenwerking:
de non ODA-uitgaven naar beleidsthema (bedragen x EUR 1000) 200120022003 Bilaterale ontwikkelingssamenwerking (rentesubsidies NIO en garanties
OS)83 97676 19173 917  VN-instellingen (deel van GEF)4 4744 8955 071  Samenwerking met maatschappelijke organisaties (deel van KPA)454454454 Samenwerking op het terrein van internationaal onderwijs (huisvesting
KIT)2 5962 5952 596 Samenwerking met het bedrijfsleven (FMO en POPM)50 59155 69153 138 Totaal non ODA binnen HGIS142 091139 826135 176 BIJLAGE 5Extracomptabele staat Natuur en Milieu(bedragen x EUR 1000)Realisaties 2001Vermoedelijk beloop 2002Ontwerpbegroting 2003berekenwijzenieuw begrotings-artikelnr. ODA Natuur en Milieu           Bilaterale kanaal           Landenspecifieke sectorale samenwerking138 723174 724163 115 V-6.1      waarvan reguliere (19 plus 3) landen (sector
milieu en transversaal milieu)62 52683 19073 876rapportage waarvan 13 milieulanden50 81466 15066 393rapportage waarvan milieu in overige landen125 38425 38422 846rapportage       Thematische samenwerking en noodhulp51 60651 60645 699rapportageV-6.2Programma Kleine Projecten2652332375%V-13.1subtotaal bilaterale ODA Natuur
en Milieu190 594226 563209 051  Multilaterale kanaal           VN-instellingen      – GEF-ODA/ Montreal Fund13 42314 68415 208100%V-8.8– UNEP4 3747 3928 268100%V-8.7– Verwoestijningsverdrag178259259100%V-8.9– UNDP214 97514 97514 97520% vrijwillige bijdrageV-8.1– IFAD1 4981 18294010%V-8.10      Internationale Financiële Instellingen     – IDA en regionale ontwikkelingsbanken15 81411 35816 77210% IDA, 5% reg.IXB-20 – Wereldbank Partnership Programma21 09923 88435 75130% WB PPV-9.1      Europees Ontwikkelingsfonds2 1703 0025 0045%V-7.1subtotaal multilaterale ODA Natuur
en Milieu73 53176 73697 177  Particuliere kanaal           Speciale Activiteiten44 22644 22659 419rapportageV-10.4      Bedrijfsleven     – Miliev28 75626 19326 193rapportageV-10.7      Maatschappelijke organisaties     – MFO's335 97637 28938 9667,5% PSO 10% MFPV-10.1– SNV9 10210 90311 48115%V-10.2      Onderwijs en onderzoeksorganisaties      – IO&O instituten13 89613 49413 476rapportageV-11.1/VIII/XI/XIV– Natuur en Milieu Educatie908908908rapportageV-10.4subtotaal particuliere ODA Natuur
en Milieu132 864133 013150 442  Totaal ODA Natuur en Milieu396 989436 312456 671  Waarvan voor:      – Regeringsstandpunt Tropisch Regenwoud (RTR)46 31346 31346 313         BNP (x mln)431 080446 160469 530  ODA Natuur en Milieu als % van het
BNP0,0920,0980,097 Non-ODA Natuur en Milieu  Natuur en Milieu programma's     Clean Development Mechanism52711 13456 723100%XI-30.01 Joint Implementation1 08111 52929 385100%XIII-4.30GEF non-ODA4 4744 8955 070100%V-8.8Programma Internationaal Milieubeleid4 9245 2855 109100%XI-11.29Interdepartementaal waterbudget4 86913 8857 499100%XII-14Subtotaal15 87546 728103 786        Overig     MATRA5 8617 9576 000rapportageV-5.2MATRA pre-accessie2 7953 5293 000rapportageV-5.2Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO)16 79315 00015 000rapportageXIII-5.30POBB4 04217pmrapportageV-2.7Subtotaal29 49126 50324 000  Totaal non-ODA milieu45 36673 231127 786  TOTAAL MILIEU IN HGIS442 355509 543584 457  1 betreft GMV-landen niet zijnde milieulanden, Suriname en
landen waarvoor een exitstrategie geldt2 Het UNDP partnership programma doet geen uitgaven aan milieu
en natuur. Derhalve wordt dit deel niet meer meegerekend bij het bepalen van
de milieutoerekening. In het IS jaarverslag is dit voor 2001 nog wel gebeurd.
Het gecorrigeerde bedrag voor 2001 in bovenstaande staat wijkt dus af van
het IS jaarverslag 2001.3 In de HGIS-nota 2003 wordt voor PSO een milieutoerekeningspercentage
van 7,5% berekend. In het IS-jaarverslag 2001 werd PSO niet meegerekend. Het
gecorrigeerde bedrag voor 2001 in bovenstaande staat wijkt dus af van het
IS jaarverslag 2001.BIJLAGE 6Lijst van afkortingenACBFAfrican Capacity
Building Association ACSLanden in Afrika,
in het Caraïbisch gebied en in de Stille Oceaan ADEAAssociation for the
Development of Education in Africa AfDBAfrican Development
BankAfDFAfrican Development
Fund AIVAdviesraad Internationale
Vraagstukken ALAAzië en Latijns-AmerikaAPECAsian Pacific Economic
Organisation ARFAsian Regional Forum ARTFAfghanistan Reconstruction
Trust FundAsDBAsian Development
Bank AsDFAsian Development
FundASEANAssociation of South
East Asian NationsASEMAsia-Europe Meeting ASPAcademisch Samenwerkingsprogramma AVVNAlgemene Vergadering
der Verenigde Naties BNPBruto Nationaal Product CAPConsolidated Appeal
Process CARDSCommunity Assistance
Programme for Reconstruction, Development and Stabilisation CASCountry Assistance
Strategy CAFOntwikkelingsbank
voor Latijns-AmerikaCBICentrum voor de Bevordering
van Import uit ontwikkelingslanden CDBCaraïbische OntwikkelingsbankCDFComprehensive Development
Framework CDMClean Development
Mechanism CERUPT CFAACountry Financial
Accountability Assessment CIMICCivil and Military
Co-operationCNVChristelijk Nationaal
Vakverbond CoCoCoördinatie
Commissie voor Europese Integratie en AssociatieproblemenCoPConferentie van Partijen
bij KlimaatverdragCoRIACoördinatie
Commissie voor Internationale Aangelegenheden CSDCommission on Sustainable
DevelopmentCSEVerdrag inzake Conventionele
Strijdkrachten in EuropaCSOCivil Society Organization CSPCountry Strategy PaperCSPCountry Strategy Paper CTBT(O)Comprehensive
Nuclear Test Ban Treaty (Organisation) CWChemische WapensCWVConventionele WapensverdragDACDevelopment Assistance
Committee DDRDemobilisation Disarmament
ReintegrationDOVDuurzaam ontwikkelingsverdrag EAIFEmerging African
Infrastructure Fund EAPREuro-Atlantische
PartnerschapsraadEASAEuropean Air Safety
Agency EBRDEuropean Bank for
Reconstruction and Development EBSEigentijds begrotingsstelselECAEconomic Commission
for Africa ECAPEuropean Capabilities
Action Plan ECBEuropese Centrale
Bank ECEEconomic Commission
for Europe ECERExpertise Centrum
Europees RechtECHOEuropean Committee
Humanitarian OfficeECLACEconomic Commission
for Latin America and the CaribbeanECOMOGWest-Afrikaanse
Vredesmacht ECOSOCEconomic Community
and Social Council ECOWASEconomic Community
of West African States EEGEuropese Economische
GemeenschapEFAEducation for All EFAGEducation Funding
Agencies Group EFTAEuropean Fair Trade
Association EGEuropese Gemeenschap EHRMEuropees Hof voor
de Rechten van de MensEKIExportkredietverzekering
en -investeringenEMSAEuropean Maritime
Safety Agency EMUEconomische en Monetaire
Unie EOFEuropees OntwikkelingsfondsEPRDEuropean Programme
for Reconstruction and DevelopmentEREuropese Raad ESAEuropees Ruimte-agentschapESAFEnhanced Structural
Adjustment FacilityESCAPEconomic and Social
Commission for Asia and the PacificESIPEducation Sector
Investment Plan EUEuropese UnieEVDEconomische Voorlichtingsdienst EVDBEuropese Veiligheids-
en Defensiebeleid EVRMEuropees Verdrag
voor de Rechten van de Mens EZEconomische Zaken,
ministerie vanFAOFood and Agricultural
Organisation FIRSTFinancial Sector
Strengthening Initiative FMOFinancieringsmaatschappij
Ontwikkelingslanden GBVBGemeenschappelijk
Buitenlands en Veiligheidsbeleid GCAGlobal Coalition for
AfricaGEFGlobal Environment
Facility GFATMGlobal Fund to Fight
Aids Tuberculoses and Malaria GGFGemeenschappelijk
Grondstoffen Fonds GIGemeentelijke InitiatievenGLBGemeenschappelijk
Landbouwbeleid GMVGoed bestuur, Mensenrechten
en Vredesopbouw HCNMHoge Commissaris
inzake Nationale Minderheden HDCHandels Documentatie
CentrumHGISHomogene Groep Internationale
SamenwerkingHIPCHeavily Indebted
Poor Countries IAEAInternational Atomic
Energy Agency IBOInterdepartementaal
BeleidsonderzoekIBRDInternational Bank
for Reconstruction and DevelopmentIBTAInvesteringsbevordering
en Technische AssistentieICAOInternational Civil
Aviation OrganizationICBInternationaal Cultuurbeleid ICCInternational Criminal
Court ICERInterdepartementale
Commissie Europees RechtICRCInternationaal Comité
van het Rode KruisICTInformatie- en communicatietechnologie IDAInternational Development
AssociationIDBInter-American Development
Bank IDEAInstitute for Support
of Democracy and Electoral Assistance IFADInternational Fund
for Agricultural Development IFCInternational Finance
Corporation IFIInternationale Financiële
InstellingenIFORImplementation Forces IGADIntergovernmental
Authority on Development IGCIntergouvernementele
ConferentieILOInternational Labour
Organisation IMDInstitute for Multi-party
Democracy IMFInternational Monetary
FundIMOIntermediaire organisatie IMOInternational Maritime
Organization INSTRAWInternational
Research and Training Institute for the Advancement of Women INTOSAIInternational
Organisation of Supreme Audit Institutions IOInternationaal Onderwijs IOBInspectie Ontwikkelingssamenwerking
en Beleidsevaluatie IOMInternationale Organisatie
voor MigratieISAFInternational Security
Assistance ForceISOAInstitutionele Sector
en Organisatie AnalyseISPAInstrument for Structural
Policies for Pre-accessionITCInternational Trade
Centre ITUInternational Trade
Union ITUInternational Tourist
Union JBZJustitie en Binnenlandse
Zaken JIJoint Implementation KITKoninklijk Instituut
voor de Tropen KPAKleine Plaatselijke
ActiviteitenMAPMillennium Africa
Programme MATRA(Programma) Maatschappelijke
Transformatie MDGMillenium Development
GoalsMEDAEuro-Mediterraan
PartnerschapprogrammaMERCOSURGemeenschappelijke
Markt van Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay MFOMedefinancieringsorganisatieMFPMedefinancieringsprogramma MIGAMultilateraal Agentschap
voor Investeringsgaranties MILIEVMilieu en Economische
Verzelfstandiging MKBMidden- en KleinbedrijfMOLMinst Ontwikkeld Land MOPMeerjaren OntwikkelingsplanMVOMaatschappelijk Verantwoord
OndernemenNAVONoord-Atlantische
Verdragsorganisatie NCDONationale Commissie
voor internationale samenwerking en Duurzame OntwikkelingNCMNederlandse Credietverzekeringsmaatschappij NEPADNew Partnership
for African Development NFPNetherlands Fellowships
Programme NGONiet-Gouvernementale
Organisatie NGRNieuwe Generatie Reisdocumenten NIMFNederlands Inversterings
Matching Fonds NIONederlandse Investeringsbank
voor OntwikkelingslandenNMPNationaal Milieubeleidsplan NOVIBNederlandse Organisatie
voor Internationale BijstandNPVNon Proliferatieverdrag NUFFICNetherlands Universities
Foundation for International CooperationOAEOrganisatie van Afrikaanse
Eenheid OCHAOffice for the Coordination
of Humanitarian Affairs ODAOfficial Development
Assistance OESOOrganisatie voor
Economische Samenwerking en Ontwikkeling OPBWOrganisation for
the Prohibition of Biological Weapons OPCWOrganisation for
the Prohibition of Chemical Weapons ORETOntwikkelingsrelevante
Exporttransacties OSOntwikkelingssamenwerkingOVSEOrganisatie voor
Veiligheid en Samenwerking in Europa (ook: OCSE: Organization for Security
and Cooperation in Europe)PCAPProgramma Culturele
Ambasade Projecten PEAPPoverty Eradication
Action Plan PERPublic Expenditure
ReviewPHAREEU-hulpprogramma
voor bijstand aan Midden- en Oost-EuropaPICBProgramma Internationaal
Cultuurbeleid PINProgramma Internationaal
Natuurbeheer PKPProgramma Kleine ProjectenPOBBProgramma Ondersteuning
Buitenlands BeleidPOPMParticuliere Ontwikkelings
ParticipatiemaatschappijenPRBSPoverty Reduction
Budget Support PRGFPoverty Reduction
and Growth Facility PRSPPoverty Reduction
Strategy Papers PSCPolitiek en Veiligheidscomité PSIProgramma Samenwerking
Indonesië PSIAPoverty and Social
Impact AnalysesPSOPartnerschap- en samenwerkingsovereenkomstPSOProgramma Personele
Samenwerking met OntwikkelingslandenPSOMProgramma Samenwerking
Opkomende Markten PUMProject Uitzending
Managers RAWOORaad van advies
voor het Wetenschappelijk Onderzoek in het kader van OntwikkelingssamenwerkingRDBZReglement Dienst
Buitenlandse Zaken REIARaad voor Europese
en Internationale Aangelegenheden REPARegional Economic
Partnership Agreement RNTCRadio Nederland Training
Centre ROARResults-oriented
Annual Report RPERRegeling Prestatiegegevens
en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid RvERaad van Europa SADCSouthern African
Development CommunitySAPARDSpecial Assistance
Programme for Agriculture and Rural Development SERSociaal Economische
RaadSFORStabilisation Forces SICAStichting Internationale
Culturele Activiteiten SIISamenwerking Internationale
Instellingen SNVNederlandse OntwikkelingsorganisatieSPAStrategic Partnership
with Africa TACISTechnical Assistance
to the Commonwealth of Independent States TMFThematische Medefinanciering TRIPTrade Related Intellectual
Property rights UNAIDSVN-AidsprogrammaUNCDFUnited Nations Capital
Development FundUNCEDUnited Nations Conference
on Environment and DevelopmentUNCTADUnited Nations
Conference on Trade and DevelopmentUNDAFUnited Nations Development
Assistance FrameworkUNDCPUnited Nations International
Drug Control ProgrammeUNDGUnited Nations Development
Group UNDPUnited Nations Development
Programme UNEPUnited Nations Environment
ProgrammeUNESCOUnited Nations
Educational, Scientific and Cultural Organisation UNFPAUnited Nations Population
FundUNGPCUnited Nations Global
Programme against CorruptionUNHCRUnited Nations High
Commissioner for RefugeesUNICEFUnited Nations
Children's Fund UNIDOUnited Nations Industrial
Development Organisation UNIFEMUnited Nations
Development Fund for Women UNIPTFUnited Nations
International Police Task Force UNMASUnited Nations Mine
Action Service UNMIKUnited Nations Mission
in KosovoUNRISDUnited Nations
Research Institute for Social DevelopmentUNRWAUnited Nations Relief
and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East UNSASUnited Nations Standby
Arrangements System UNSCOMUnited Nations
Special CommissionUNTSOUnited Nations Truce
Supervision OrganisationUPUUniversal Postal Union VBTBVan Beleidsbegroting
tot Beleidsverantwoording VMDOVoorlichting and
Meningsverschillen Duurzame Ontwikkeling VMPVakbondsfinancieringsprogrammaVNVerenigde Naties VNGVereniging van Nederlandse
Gemeenten VNO/NCWVereniging Nederlandse
Ondernemers/Nederlands Christelijke Werkgevers VRVeiligheidsraadWEUWest-Europese Unie WFPWorld Food ProgrammeWHOWorld Health Organisation WIPOWorld Intellectual
Property Organization WMOWereld Meteorologische
OrganisatieWSSDWorld Summit Sustainable
DevelopmentWTOWorld Trade Organisation WWCWorld Water CouncilWWFWorld Water ForumXNoot1N.B. De uitgaven met betrekking tot het EVDB op de begroting van Defensie
vormen geen onderdeel van de HGIS.XNoot1Zie beleidsthema 2 voor het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid.XNoot1Steun aan basisonderwijs vormt onderdeel van de landenspecifieke sectorale
samenwerking en valt onder beleidsthema 6. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28603-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl