Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen; Brief van de Ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-02, nr. 833

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

21501-02 nr. 833

20-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVerbodsbepalingSamenwerking met niet-PartijstatenDefinitieDe clustermunitie van de Nederlandse krijgsmachtOpslag en vernietigingRuimingSlachtofferhulpInternationale samenwerking en assistentieOvergangsperioden en inwerkingtredingConvention on Certain Conventional WeaponsOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-02Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-02Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingennr. 833BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 juni 2008Graag informeren wij u met deze brief over de uitkomst van de diplomatieke
conferentie in Dublin over een internationaal verdrag over clustermunitie
die onaanvaardbaar humanitair leed veroorzaakt.Op 23 februari 2007 onderschreven 46 landen, inclusief Nederland,
de zogenaamde Oslo Verklaring. Deze verklaring riep op tot de totstandkoming,
in 2008, van een juridisch-bindend instrument over clustermunitie die onaanvaardbaar
humanitair leed veroorzaakt. Ruim vijftien maanden later, op 30 mei 2008,
hebben 111 Staten in Dublin overeenstemming bereikt over de tekst van een
Conventie over Clustermunitie. Op 3 december a.s. zal de Conventie in
Oslo worden ondertekend.De regering is verheugd over het in Dublin bereikte resultaat, waarmee
een goede balans is gevonden tussen enerzijds de reikwijdte van het verbod
op clustermunitie en anderzijds een zo groot mogelijk draagvlak voor het nieuwe
verdrag, conform de wens die op 21 mei jongstleden door de Tweede Kamer
is uitgesproken.De Conventietekst biedt een adequaat antwoord op de humanitaire zorgen
over het gebruik van clustermunitie. Met de verdragstekst die na intensieve
onderhandelingen op 30 mei jongstleden is overeengekomen worden nieuwe,
vergaande normen gesteld die een eind maken aan het gebruik van clustermunitie
die onaanvaardbaar humanitair leed veroorzaakt.Het menselijke leed dat door het gebruik van clustermunitie in het verleden
is veroorzaakt, kan niet meer worden teruggedraaid, maar met het nieuwe verdrag
worden alle mogelijke maatregelen genomen om toekomstig leed te voorkomen.
Bovendien worden landen verplicht extra inspanningen te plegen op het gebied
van detectie, ruiming en vernietiging van clustermunitie. Ook op het gebied
van slachtofferhulp zijn belangrijke bepalingen opgenomen. De regering verwelkomt
deze bepalingen en beschouwt het nieuwe verdrag als een belangrijke
nieuwe internationaalrechtelijke norm.Ter voorbereiding van de Dublin conferentie vonden drie bijeenkomsten
plaats in achtereenvolgens Lima, Wenen en Wellington, die de basis legden
voor dit resultaat. Voorafgaand aan en tijdens de conferentie in Dublin heeft
de regering verschillende malen met de Tweede Kamer van gedachten gewisseld
over de Nederlandse inzet bij de onderhandelingen, waaronder in het Algemeen
Overleg van 15 mei en bij het Verslag Algemeen Overleg van 21 mei
jongstleden. In het licht van de zich in Dublin aftekenende overeenstemming
over het verdrag als geheel, inclusief de bepalingen over interoperabiliteit,
heeft de regering besloten akkoord te gaan met de verdragstekst.Het uitgangspunt van de onderhandelingen in Dublin, de Verklaring van
Wellington, heeft uiteindelijk geresulteerd in een vergaand verbod op clustermunitie
met explosieve submunities. Alle typen clustermunitie die – voor zover
bekend – tot op heden in conflicten zijn ingezet zullen onder de verbodsbepaling
gaan vallen.De verdragstekst bevat verreikende bepalingen, onder andere op het gebied
van slachtofferhulp, en is daarmee een belangrijke stap vooruit in de ontwikkeling
van het humanitair oorlogsrecht. Ook het artikel aangaande ruiming en vernietiging
van ongeëxplodeerde clustermunitie heeft een brede strekking.Daarnaast is een bepaling opgenomen waardoor militaire samenwerking met
niet-Partijstaten mogelijk blijft (het zogenaamde interoperabiliteitsartikel).
Opname van een dergelijke bepaling was voor Nederland en voor een groot aantal
gelijkgezinde landen een belangrijke voorwaarde om met het eindresultaat te
kunnen instemmen. Het verdrag bevat geen overgangsperiode en stelt tevens
uitdrukkelijk dat geen voorbehouden kunnen worden gemaakt.Teneinde een overzicht te verschaffen van de reikwijdte van het nieuwe
verdrag, worden in deze brief de meest relevante bepalingen nader toegelicht.
De regering zal zo spoedig mogelijk een goedkeuringswetsvoorstel met een Memorie
van Toelichting inclusief een uitputtende artikelgewijze behandeling aanbieden
aan de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal. De volledige verdragstekst
is reeds in het Engels, Spaans en Frans beschikbaar op www.clustermunitionsdublin.ie
(document CCM/77). Ook wordt in deze brief een toelichting gegeven op de directe
consequenties van de Conventie van Dublin voor de twee typen clustermunitie –
CBU-87 en M-261 – in bezit van de Nederlandse krijgsmacht.VerbodsbepalingDe kern van het verdrag is de verbodsbepaling in artikel 1. Dit artikel
bepaalt onder andere dat het verboden is voor landen die zich bij het verdrag
aansluiten om clustermunitie in te zetten, te ontwikkelen, te produceren of
anderszins te verwerven, op te slaan of over te dragen. Soortgelijke verbodsbepalingen
zijn eerder opgenomen in andere ontwapeningsverdragen, zoals bijvoorbeeld
de Ottawa Conventie over antipersoneelsmijnen.De verbodsbepaling ten aanzien van clustermunitie strekt zich ook uit
tot het assisteren bij, aanmoedigen van of aansporen tot een activiteit die
op grond van het verdrag verboden is. Dit brengt bijvoorbeeld in de praktijk
met zich mee dat het voor Staten, die partij zijn bij dit verdrag, niet is toegestaan om anderen te assisteren in de ontwikkeling, productie of
verwerving van clustermunitie.De verbodsbepaling geldt ook voor kleine bommen die specifiek ontworpen
zijn om vanuit aan vliegtuigen bevestigde containers of houders te worden
verspreid.Samenwerking met niet-PartijstatenEen aantal landen dat clustermunitie produceert en/of bezit, waaronder
China, India, Pakistan, Rusland, Israël en de Verenigde Staten, heeft
niet deelgenomen aan het Osloproces, noch aan de onderhandelingen in Dublin.
Het is niet de verwachting dat deze landen op korte termijn zullen toetreden
tot het nieuwe verdrag. Met het oog hierop bevat het nieuwe verdrag een artikel
om enerzijds aanvaarding van deze norm te bevorderen en anderzijds militaire
samenwerking met niet-Partijstaten te kunnen continueren.Het uitgangspunt van dit artikel is dat Staten die partij zijn bij het
verdrag, niet-Partijstaten zullen aanmoedigen om toe te treden tot het nieuwe
verdrag. Bovendien zullen Staten die partij zijn bij het verdrag trachten
om niet-Partijstaten te ontmoedigen om clustermunitie te gebruiken.Met deze inspanningsverplichting als uitgangspunt en niettegenstaande
de verbodsbepaling zoals vastgesteld in artikel 1 van het verdrag, blijft
militaire samenwerking met niet-Partijstaten toegestaan, ook in operaties
waarbij de inzet van clustermunitie niet kan worden uitgesloten. Hierbij geldt
wel een aantal in het verdrag nader omschreven randvoorwaarden.Aan de ene kant waren er landen zoals Indonesië en Mexico, maar ook
bijvoorbeeld Oostenrijk, die teleurgesteld waren over de opname van dit artikel,
terwijl er aan de andere kant landen waren, waaronder het Verenigd Koninkrijk,
Japan, Australië en Canada, voor wie het artikel niet ver genoeg ging.
In het algemeen werd begrip getoond voor landen die veel optreden in gezamenlijke
militaire operaties met landen die waarschijnlijk niet spoedig partij bij
het verdrag zullen worden. Zonder een dergelijke bepaling zou militaire samenwerking,
inclusief gezamenlijke militaire operaties niet goed mogelijk zijn en zouden
Partijstaten het risico lopen het verdrag te schenden. Hierdoor zou men vatbaar
zijn voor de internationale regels inzakestaatsaansprakelijkheid en eventuele
nationale wetgeving inzake individuele strafrechtelijke aansprakelijkheid.Ook voor Nederland was een adequate bepaling inzake interoperabiliteit
een essentiële voorwaarde om akkoord te gaan met de verdragstekst. De
regering is van mening dat met de thans opgenomen bepaling een juiste balans
is gevonden tussen de plicht van Partijstaten om de verbodsbepaling uit te
dragen en na te leven én de noodzaak voor landen om in het kader van
crisisbeheersingsoperaties en bondgenootschappelijk optreden de militaire
samenwerking met niet-Partijstaten te kunnen continueren.DefinitieOver de definitie van clustermunitie hebben intensieve discussies plaatsgevonden
in Dublin. Immers, op basis van de definitie wordt de reikwijdte van het verbod
bepaald. De uiteindelijk in de onderhandelingen overeengekomen definitie van
clustermunitie omvat vrijwel alle bekende typen clustermunitie en komt daarmee
dicht in de buurt van een totaalverbod.In de verdragstekst wordt onder clustermunitie alle conventionele munitie
verstaan die is ontwikkeld om explosieve submunities te verspreiden die elk minder wegen dan 20 kg. Daarbij gaat het uitdrukkelijk niet om
munitie die is ontwikkeld om bijvoorbeeld rook of antiradarsneeuw te verspreiden,
om elektrische effecten te bereiken of om munitie die is ontwikkeld voor luchtverdediging.
Het verdrag richt zich daarmee op die clustermunitie die na inzet explosieve
oorlogsresten op de grond kan achterlaten en zodoende humanitair leed kan
veroorzaken.Om de definitie van de te verbieden clustermunitie duidelijk af te bakenen,
is met de effecten van deze wapens in het achterhoofd besloten om munitie
die voldoet aan alle volgende cumulatieve criteria niet onder de definitie
van clustermunitie te laten vallen en dus ook niet onder de verbodsbepaling:• bevattende minder dan 10 submunities;• waarvan iedere submunitie méér dan 4 kilogram weegt;• waarbij iedere submunitie is ontworpen om een individueel object
(het doel) te detecteren en aan te vallen;• waarbij iedere submunitie beschikt over een electronisch zelfvernietigingsmechanisme;• en waarbij iedere submunite beschikt over een electronisch zelfdeactivatiemechanisme.Munitie met bovenstaande eigenschappen wijkt op essentiële punten
af van de meeste bestaande typen clustermunitie, die de potentie hebben humanitair
leed te veroorzaken, doordat zij bij inzet grote aantallen kleine submunities
al dan niet willekeurig over een groot oppervlak verspreiden, waarbij afhankelijk
van het gebruikte type de kans bestaat dat aanzienlijke aantallen submunities
niet ontploffen. Deze onontplofte submunities vormen vaak nog jaren na afloop
van het conflict een gevaar voor de burgerbevolking.In het licht van de zich in Dublin aftekenende overeenstemming over het
verdrag als geheel, inclusief de bepaling over interoperabiliteit, acht de
regering bovenstaande definitie van te verbieden clustermunitie aanvaardbaar
en in overeenstemming met de Oslo-verklaring die leidend was voor de Nederlandse
inzet in Dublin.De clustermunitie van de Nederlandse krijgsmachtDe Nederlandse krijgsmacht beschikt op dit moment over de CBU-87 vliegtuigbom
voor de F-16 en de M261 raketkop voor de Apache gevechtshelikopter. Beide
typen clustermunitie worden door het nieuwe verdrag verboden. De krijgsmacht
zal deze clustermunitie daarom niet meer inzetten.Bij iedere aanschaf van munitie wordt zorgvuldig de operationele meerwaarde
beoordeeld. Ook de Nederlandse clustermunitie is bij de aanschaf op deze wijze
beoordeeld en is operationeel noodzakelijk geacht. Het wegvallen van deze
typen heeft negatieve gevolgen voor de slagkracht van de krijgsmacht.Clustermunitie is een gebiedsdekkend wapen en heeft als operationeel kenmerk
dat in korte tijd en met een geringe logistieke inspanning meerdere tegenstanders
in een groot gebied kunnen worden uitgeschakeld. Bovendien is clustermunitie
bij uitstek geschikt voor conflicten met een hoog geweldsniveau. De komende
periode zal worden bezien hoe de operationele consequenties als gevolg van
het wegvallen van de huidige typen clustermunitie het beste kunnen worden
ondervangen. Opslag en vernietigingArtikel 3 verplicht Staten die partij zijn bij het verdrag om de clustermunitie
die onder de verbodsbepaling valt te scheiden van munitie voor operationele
inzet en binnen acht jaar na inwerkingtreding te vernietigen. Wanneer de eerste
termijn voor vernietiging niet gehaald kan worden, kan een partij, in uitzonderlijke
situaties, nog tweemaal verlenging aanvragen bij de Bijeenkomst van Partijstaten
of de Herzieningsconferentie van het verdrag. Bij ieder verzoek kan maximaal
vier jaar verlenging worden aangevraagd.Met het oog op de training van onder meer detectie en ruiming van onontplofte
oorlogsresten, kan onder het verdrag een beperkte voorraad clustermunitie
en submunities onder strenge voorwaarden worden aangehouden. De komende periode
zal worden bezien of en zo ja, hoeveel van de huidige voorraad clustermunitie
Nederland met dit oogmerk zal willen behouden. De regering zal zich inspannen
om de rest van de Nederlandse voorraad clustermunitie zo spoedig mogelijk
en binnen de door het verdrag gestelde termijn te laten vernietigen.De regering is voornemens de te vernietigen clustermunitie aan te melden
bij de NATO Maintenance and Supply Agency (NAMSA). Via de NAMSA kunnen meerdere
NAVO-landen hun clustermunitie gezamenlijk laten vernietigen. De clustermunitie
zal voor vernietiging eerst worden gedemilitariseerd, zodat deze niet meer
als munitie kan worden ingezet. Het energetisch materiaal wordt daarbij gescheiden
van de andere onderdelen en vervolgens verbrand of eventueel hergebruikt.
Indien voor verbranding wordt gekozen zijn de Europese milieurichtlijnen van
toepassing.RuimingIn artikel 4 nemen alle Staten die partij zijn bij het nieuwe verdrag
de verplichting op zich om clustermunitie die als onontplofte oorlogsresten
op het grondgebied onder hun rechtsmacht of zeggenschap is achtergebleven
op het moment dat het verdrag in werking treedt, binnen tien jaar te ruimen
en te vernietigen. Hierbij is, zo nodig, uitstel met maximaal vijf jaar mogelijk.
Daarnaast dienen de Partijstaten onder andere alles te doen wat binnen hun
vermogen ligt om de betreffende gebieden waar zich onontplofte oorlogsresten
bevinden in kaart te brengen en de lokale bevolking voor te lichten over de
gevaren van niet-ontplofte clustermunitie.Dit artikel bevat tevens een bepaling met terugwerkende kracht. Partijstaten
worden uitdrukkelijk aangemoedigd om alle mogelijke assistentie te verlenen
bij het ruimen en vernietigen van onontplofte clustermunitie op het grondgebied
van een andere Staat, partij bij het verdrag, die is ontstaan door toedoen
van de eerstgenoemde Partijstaat nog voordat die Partij bij deze Conventie
was.Nederland is een grote donor op het terrein van ruiming en vernietiging
en zal deze inspanningen continueren. In 2007 heeft Nederland in totaal meer
dan € 17 miljoen aan gespecialiseerde organisaties gedoneerd. Deze
middelen worden ingezet voor de ruiming en detectie van alle onontplofte oorlogsresten,
inclusief mijnen. Bovendien heeft de Nederlandse regering ruime donaties ter
beschikking gesteld aan HALO-trust ten behoeve van de ruiming van explosieve
oorlogsresten in Servië (zie ook de antwoorden op Kamervragen van 1 oktober
2007 met kenmerk 2070800970 over clustermunitie). SlachtofferhulpHet nieuwe verdrag bevat vergaande bepalingen betreffende slachtofferhulp
en kan worden gezien als een verdere stap in de ontwikkeling van het humanitair
oorlogsrecht. Veel deelnemende landen alsook het ICRC en de NGO-gemeenschap,
hebben hier hun tevredenheid over geuit. Niet alleen vanwege de brede definitie
van het begrip slachtoffer (min of meer een ieder die op enigerlei wijze geschaad
is door clustermunitie, alsmede geschade families en gemeenschappen), maar
ook vanwege de gedetailleerde en veelomvattende uitwerking en omschrijving
van de slachtofferhulp zelf en de verplichtingen voor Partijstaten. In eerste
instantie liggen deze verplichtingen bij de Staten onder wiens jurisdictie
de slachtoffers zich bevinden, maar in het kader van internationale samenwerking
is er ook een verantwoordelijkheid voor andere Staten die daartoe de mogelijkheid
hebben.Internationale samenwerking en assistentieIn artikel 6 van het verdrag zijn gedetailleerde bepalingen opgenomen
ten aanzien van internationale samenwerking en het verlenen en ontvangen van
assistentie. Deze assistentie is met name van belang in de context van de
verplichtingen ten aanzien van de vernietiging van voorraden, ruiming en vernietiging
van explosieve overblijfselen van clustermunitie en slachtofferhulp. Op aandringen
van onder andere Nederland, Duitsland en een aantal andere grote donoren is
in dit artikel tevens vastgelegd dat ontvangende landen assistentieverlening
zoveel mogelijk moeten faciliteren.Overgangsperioden en inwerkingtredingHet verdrag bevat geen overgangsperiode. Tevens stelt het verdrag uitdrukkelijk
dat geen voorbehouden kunnen worden gemaakt. Het verdrag wint hiermee duidelijk
aan kracht. Tegelijkertijd moet worden erkend dat het ontbreken van een overgangsperiode
een aantal gelijkgezinde landen voor praktische problemen stelt. Nederland
houdt er dan ook rekening mee dat niet alle landen hun ratificatieproces op
korte termijn na ondertekening in Oslo kunnen afronden, omdat zij nog niet
meteen aan hun verplichtingen kunnen voldoen.Het verdrag treedt in werking zes maanden nadat 30 landen geratificeerd
hebben. Hoewel een aantal landen momenteel de resultaten van Dublin nog bestudeert,
is het de verwachting dat naast Nederland, het overgrote deel van de in Dublin
aanwezige landen in Oslo zal tekenen op 3 december en vervolgens de ratificatieprocedure
start. Convention on Certain Conventional WeaponsEen verbod op clustermunitie die onaanvaardbaar humanitair leed veroorzaakt,
zoals in Dublin overeengekomen, zou sterk aan effectiviteit winnen als belangrijke
producenten en/of gebruikers partij zouden worden. Omdat dit in de nabije
toekomst niet te verwachten is, zal de Nederlandse regering zich blijven inzetten
in het kader van de «Convention on Certain Conventional Weapons»
(CCW). Deze inzet zal niet alleen gericht zijn op de totstandkoming van een
nieuw Protocol over clustermunitie, maar ook op de universalisatie van Protocol
V over Explosieve Oorlogsresten.De Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties en de President van het
Internationale Rode Kruis verwelkomden het nieuwe verdrag als een nieuwe internationale
standaard in het humanitair oorlogsrecht. Nederland hoopt dat alle 111 in
Dublin aanwezige landen in staat zullen zijn om in Oslo op 3 december
het verdrag te ondertekenen en zal zich hiervoor in bilaterale contacten inspannen.De minister van Buitenlandse Zaken,M. J. M. VerhagenDe minister van Defensie,E. van Middelkoop 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-02-833.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl