Socialeverzekeringspositie van grensarbeiders; Verslag schriftelijk overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26834, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-11-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

26834 nr. 11

30-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamINLEIDINGI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESVragen en opmerkingen vanuit de fractie van de PvdAVragen en opmerkingen vanuit de fractie van de VVDVragen en opmerkingen vanuit de fractie van de SPII REACTIE VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNVragen en opmerkingen van de fractie van de PvdAVragen en opmerkingen van de fractie van de VVDVragen en opmerkingen van de fractie van de SPBijlage 1. FNV evaluatie belastingverdragenAlgemeenA. Actieve grensarbeiders1. Compensatieregelingen Nederlands-Belgische belastingverdrag
van 5 juni 20012. Discoördinatie belasting- en premieheffing3. Dubbele gemeentebelasting4/5. Het Nederlands-Duitse belastingverdragB. Postactieve grensarbeiders1. Vervallen van algemene heffingskorting voor partners
zonder inkomen2. Toewijzing overheidspensioenen3. Omkeerregel en fiscale weglekeffecten bij emigratie4. Structurele discoördinatie tussen belasting-
en premieheffing bij postactievenC. Voorstel voor een commissie grensarbeidersBijlage 1. Overzicht sociale problematiek grensarbeiders1. Wetswijziging Wulbz2. Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening Jonggehandicapten
(Wajong)3. Wet Kinderopvang4. Werkloosheid5. Toeslagenwet6. Zorgverzekeringswet7. Nederlandse huursubsidie voor inwoners van België
respectievelijk Duitsland8. De derdelander als grensarbeiderBijlage 2. Vereniging Europese Grenslandbewoners.
Grensarbeid Nederland-Duitsland. Stand van zaken1. Zorgverzekering1a. Particuliere verzekerde grensarbeiders1b. Zorgtoeslag1c. Gepensioneerde grensarbeidersInvoering ZorgverzekeringswetPremieberekeningInkomstenverlies voor gepensioneerden2. Belastingverdrag Duitsland-Nederland
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26834Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 834Socialeverzekeringspositie van grensarbeidersnr. 11VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 30 oktober 2006Binnen de vaste commissie voor Financiën1
hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van de staatssecretaris
van Financiën d.d. 21 maart 2006 (Kamerstuk 26 834, nr. 9)
en de brief van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid d.d.
30 maart 2006 (Kamerstuk 26 834, nr. 10) inzake de sociale verzekeringspositie
van grensarbeiders, enkele vragen en opmerkingen voor te leggen. Tevens is
door de commissie besloten aan deze problematiek gerelateerde vragen op het
terrein van de Zorgverzekeringswet hierbij te voegen, derhalve zal dit verslag
ook aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport worden voorgelegd.De vragen en opmerkingen zijn op 7 juli 2006 aan de staatssecretaris
van Financiën, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief
van 27 oktober 2006 zijn de vragen beantwoord.Vragen en opmerkingen en de daarop gegeven antwoorden, voorzien van een
inleiding, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TichelaarDe waarnemend griffier van de commissie,NavaINLEIDINGMede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid doe ik u hierbij de antwoorden toekomen
op de vragen en opmerkingen die de vaste commissie voor Financiën uit
de Tweede Kamer de Staten-Generaal heeft voorgelegd ter voorbereiding op het
op 6 december a.s. te houden algemeen overleg. In deze brief wordt tevens
ingegaan op de brieven van de Vereniging Europese Grenslandbewoners van 31 mei
2006 en de FNV van 1 juni 2006.I VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESVragen en opmerkingen vanuit de fractie van de PvdADe fractie van de PvdA heeft naar aanleiding van de brieven van beide
bewindspersonen de volgende vragen.Is de regering op de hoogte van het feit dat een relatief grote groep
pensioengerechtigde en uitkeringsgerechtigde voormalige grensarbeiders door
de invoering van de nieuwe Zorgverzekeringswet er in inkomen op achteruit
zijn gegaan? Zo ja, kan de regering aangeven hoe groot deze groep is, om welke
inkomensgroepen het gaat en wat de precieze inkomensachteruitgang is per inkomensgroep?Is deze groep voormalig grensarbeiders vooraf geïnformeerd over de
consequenties van de invoering van de nieuwe Zorgverzekeringswet? Zo ja, op
welke wijze? Zo nee, waarom niet?Zijn er groepen verzekerden in Nederland en in het buitenland voor wie
een vergelijkbaar inkomensverlies is opgetreden? Zijn er voor deze groepen
overgangsmaatregelen getroffen?Zijn in het verleden verleende vrijstellingen door het College voor Zorgverzekeringen
die verder reiken dan 1 januari 2006 nog steeds van kracht?Worden grensarbeiders met een Nederlandse werkloosheidsuitkering die in
het buitenland wonen als actieve of als postactieve werknemers beschouwd?
Indien deze personen als actieve werknemers beschouwd worden en om die reden
de volledige ZVW/AWBZ-premies betalen, zijn deze personen dan verzekerd voor
alle Nederlandse sociale zekerheidswetten?Is het juist dat juist dat de niet-verdienende partner van een postactieve
werknemer in het buitenland vanaf 1 januari 2006 geen recht meer
heeft op de algemene heffingskorting? Zo ja, wat zijn hier de inkomensgevolgen
van voor deze gezinnen?Is het juist dat grensarbeiders met een kleine baan in Duitsland met een
in Nederland werkende partner zich niet in Nederland kunnen verzekeren voor
ZVW/AWBZ? Zo ja, is de Duitse regering in dit soort gevallen volgens het Gemeenschapsrecht
en het arrest Delavant niet verplicht deze grensarbeiders als medeverzekerde
te laten inschrijven bij een Nederlandse zorgverzekeraar? Heeft de regering
met de Duitse regering overlegd om tot een oplossing te komen?Is het juist dat in België werkende grensarbeiders verplicht verzekerd
zijn bij CZ? Zo ja, is het juist dat CZ hierdoor een monopoliepositie heeft
en daardoor deze grensarbeiders de mogelijkheid ontzegt (collectieve) kortingen
te bedingen op aanvullende verzekeringen?Is de regering bekend met het gegeven dat CZ tegen de afspraken in en
ongevraagd bij een aanzienlijk deel van de hierboven bedoelde grensarbeiders
een aanvullende basisverzekering «aansmeert», waardoor het deze
groep grensarbeiders belet alsnog voordeliger aanvullend te verzekeren bij
een andere zorgverzekeraar?Wat is de reden dat (actieve) grensarbeiders die nergens wettelijk verzekerd
zijn (niet in het woonland en niet in het werkland) geen vrijwillige AWBZ
verzekering kunnen afsluiten?Vragen en opmerkingen vanuit de fractie van de VVDDe fractie van de VVD heeft met enige verontrusting kennisgenomen van
de brieven van de beide staatssecretarissen en heeft naar aanleiding van deze
brieven en de hieraan ten grondslag liggende brieven nog enkele vragen.Hoe groot is het aantal grensarbeiders en hoe zijn deze verdeeld per land?
Hoe groot is de groep grensarbeiders die te kampen heeft met het probleem
van de teveel geheven heffingsrente? Wat zou het budgettaire beslag zijn van
het kwijtschelden en vrijstellen van de heffingsrente voor de bewuste groep
grensarbeiders?Kunnen de bewindspersonen ingaan op de brieven van het FNV en de VEG (Vereniging
Europese Grenslandbewoners) over de grensarbeidersproblematiek?Hoe vindt afstemming van de verschillende regels m.b.t. premies en belastingen
voor grensarbeiders nu plaats? Is er ooit een permanente commissie Grensarbeiders
geweest? Zo ja, waarom bestaat deze niet meer? Wat zijn de redenen voor opheffing
geweest?Hoe denken de bewindspersonen in de toekomst te voorkomen dat er voor
grensarbeiders problemen ontstaan die het gevolg zijn van wijzigende regels
m.b.t. premies en belastingen?Vragen en opmerkingen vanuit de fractie van de SPDe leden van de SP-fractie hebben vragen over een aantal onderwerpen.
Om te beginnen de compensatieregelingen. Omdat in het verleden teveel compensatie
is uitbetaald wordt deze nu teruggevorderd, inclusief heffingsrente. Konden
de grensarbeiders hier vooraf voldoende van op de hoogte zijn? In de voorlichting
is gebruik gemaakt van de zinsnede «voorkomen van nadelen». Was
het niet beter geweest expliciet aan te geven wat de gevolgen konden zijn,
inclusief de te betalen heffingsrente, zeker omdat de Belastingdienst al wist
dat uitbetaalde compensatie in veel gevallen te hoog zou zijn. Waarom is gekozen
voor een meer impliciete aanduiding?In bepaalde gevallen, bijvoorbeeld wanneer er wordt gewisseld van werkgever
kan geen aanspraak meer worden gemaakt op de bijzondere compensatie regeling.
Waarom is hier voor gekozen? Ook wanneer de Belgische personenbelasting tijdelijk
te laag uitvalt vervalt het recht op compensatie. Waarom herleeft dit recht
niet als de personenbelasting in een volgende periode wel weer hoog genoeg
is?Waarom worden Belgische grensarbeiders (woonachtig in België, werkzaam
in Nederland) die via de inkomstenbelasting meebetalen aan gemeentelijke voorzieningen
hier niet voor gecompenseerd?Vooral post-actieven die in het buitenland wonen ondervinden veel problemen
door het nieuwe zorgstelsel. Onder andere doordat zij nu worden aangemerkt
als verdragverzekerden waardoor de algemene heffingskorting niet kan worden
afgetrokken. Is de hierdoor veroorzaakte inkomensachteruitgang bedoeld en/of
te rechtvaardigen?In veel gevallen is het nog steeds zo dat premies worden geheven in een
ander land dan waarin belasting wordt geheven. De regering geeft aan hier
alleen iets aan te kunnen doen bij aanpassing van de belastingverdragen. Waarom
zijn deze verdragen in het verleden nog niet aangepast en zal de regering
er voor zorgen dat deze in de toekomst wel zullen worden aangepast?Hoeveel belasting loopt Nederland mis over pensioengelden die in Nederland
zijn gespaard, maar die nu in het buitenland worden uitgekeerd en belast?
Hoeveel belasting ontvangt Nederland door belastingheffing over pensioenen
die in het buitenland zijn opgespaard, maar hier worden belast?II REACTIE VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNVragen en opmerkingen van de fractie van de PvdADe fractie van de PvdA vraagt of de regering op de hoogte is van het feit
dat een relatief grote groep pensioengerechtigde en uitkeringsgerechtigde
voormalige grensarbeiders door de invoering van de nieuwe Zorgverzekeringswet
er in inkomen op achteruit is gegaan en zo ja, hoe groot deze groep is, om
welke inkomensgroepen het gaat en wat de precieze inkomensachteruitgang is
per groep. Deze signalen zijn ontvangen van voormalige grensarbeiders die
te maken hebben gehad met een inkomensachteruitgang. Eventuele inkomenswijzigingen
bij wijziging van regelgeving zijn onvermijdelijk. Zij zijn niet alleen het
gevolg van nationale regelgeving, maar kunnen ook het gevolg zijn van de toepassing
van de internationale sociale zekerheidsregelingen, zoals de Europese socialezekerheidsverordening
(Verordening (EEG) nr. 1408/71). Die gevolgen zijn wel degelijk vooraf onderkend,
maar als een gegeven aanvaard. Relatief negatieve gevolgen treden op bij één
categorie grensarbeiders, namelijk bij in Nederland wonende, gepensioneerde
grensarbeiders die vóór de invoering van de Zorgverzekeringswet
niet verzekerd waren ingevolge de Ziekenfondswet (Zfw), bijvoorbeeld omdat
hun inkomen boven de Zfw-loongrens lag. Betrokkenen hebben in het algemeen
gedurende hun werkzame leven in België of Duitsland gewerkt en hebben
dus in hun werkland pensioen opgebouwd. Daarnaast hebben ze een AOW-pensioen.
Na hun werkzame leven werden ze gepensioneerde in Nederland met twee pensioenen.
Wanneer zij bijvoorbeeld een inkomen hadden boven de Zfw-loongrens werden
ze niet Zfw-verzekerd. Op grond van artikel 28 van de Verordening hadden zij
dan recht op zorg ten laste van België. Het College voor zorgverzekeringen
(CVZ) gaf (ex artikel 21 Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden
volksverzekeringen 1999) een verklaring af dat betrokkenen niet AWBZ verzekerd
waren omdat ze ten laste van België recht hadden op zorg in Nederland.
Met de komst van de Zorgverzekeringswet leidt het ingezetenschap van Nederland
tot aanspraken krachtens de Nederlandse wetgeving en gaat de hoofdregel van
artikel 27 van de Verordening voor betrokkenen gelden: recht op zorg ten laste
van Nederland: AWBZ-verzekerd en Zvw-plichtig. Het CVZ heeft in samenwerking
met de SVB voor circa 1850 mensen vastgesteld dat deze verandering op hen
van toepassing is. De precieze inkomensachteruitgang per groep is niet vast
te stellen. Vastgesteld moet wel worden dat deze mensen, tegenover een in
België of Duitsland te betalen premie, in Nederland recht hadden op het
volledige Zfw en AWBZ-pakket. Zij waren veelal voor een lager bedrag verzekerd
dan andere gepensioneerden, aangezien de premies die in België en Duitsland
door gepensioneerden voor de sociale ziektekostenverzekering moeten worden
betaald doorgaans lager liggen dan in Nederland. Duitsland en België
heffen ook niet in alle gevallen premie over buitenlands inkomen. Ten aanzien
van deze categorie grensarbeiders kan dan ook gezegd worden dat een voorheen
bestaand financieel voordeel nu niet meer bestaat. Deze categorie gepensioneerde
grensarbeiders is nu, zoals beoogd, in dezelfde positie als voormalig ziekenfondsverzekerde
gepensioneerde grensarbeiders en komt ook onder dezelfde voorwaarden in aanmerking
voor zorgtoeslag en no-claimteruggave. Er is daarom mijns inziens geen aanleiding
voor extra compenserende maatregelen.De PvdA-fractie vraagt voorts of de groep voormalige grensarbeiders vooraf
is geïnformeerd over de consequenties van de invoering van de Zorgverzekeringswet.
De groep voormalige grensarbeiders die in het buitenland woont is, evenals
andere pensioengerechtigden in het buitenland reeds vanaf het voorjaar van
2005 door onder andere het CVZ en de Sociale verzekeringsbank (SVB) geïnformeerd
over de gevolgen van de invoering van de Zorgverzekeringswet. Voormalige grensarbeiders
die in Nederland wonen hebben net als iedere Nederlandse inwoner,
uitgebreide informatie over het nieuwe zorgstelsel en de daarvoor verschuldigde
premie, gekregen. Het CVZ heeft de ziekenfondsen specifiek geïnformeerd
over de gevolgen van de invoering van de Zorgverzekeringswet voor de dubbelgepensioneerden
die bij hen ten laste van een ander land waren ingeschreven. Het was de verantwoordelijkheid
van de ziekenfondsen om betrokkenen hierover zonodig verder te informeren.De PvdA-fractie vraagt of er groepen verzekerden in Nederland of het buitenland
zijn voor wie een vergelijkbaar inkomensverlies is opgetreden. Het is mogelijk
dat gepensioneerden die in een land wonen waar de zorg een voorziening gefinancierd
uit de algemene middelen is, nu op grond van Verordening (EEG) nr. 1408/71
recht hebben op de zorg die zij voorheen al op grond van inwonerschap ontvingen.
Op grond van Verordening (EEG) nr. 1408/71 komt die zorg nu voor rekening
van Nederland en is deze groep nu ook een (aan het woonland gerelateerde)
verdragsbijdrage verschuldigd, terwijl dat voorheen niet het geval was. Hiervoor
zijn geen overgangsmaatregelen getroffen. Wel kan deze groep in aanmerking
komen voor zorgtoeslag.De fractie van de PvdA vraagt of het juist is dat een niet-verdienende
partner van een postactieve werknemer in het buitenland vanaf 1 januari
2006 geen recht meer heeft op de algemene heffingskorting. Met ingang van
1 januari 2006 zijn de in het buitenland wonende gepensioneerden en hun
gezinsleden niet meer sociaal verzekerd op grond van de Nederlandse wetgeving.
Zij hebben op grond van de internationale regelingen in hun woonland recht
op medische zorg ten laste van de Nederlandse verzekering. Tegenover dit recht
op medische zorg staat dat zij een bijdrage voor dit verdragsrecht verschuldigd
zijn. Deze bijdrage bestaat uit drie componenten. De eerste component is een
inkomensafhankelijk deel, dat correspondeert met de in Nederland geldende
inkomensgerelateerde bijdrage van verzekeringsplichtigen voor de Zorgverzekeringswet.
De tweede component is een inkomensafhankelijk deel, dat correspondeert met
de voor Nederland geldende AWBZ-premie. De derde component bestaat uit een
nominaal deel per maand, dat correspondeert met een twaalfde deel van het
bedrag van de standaardpremie voor een zorgverzekering. Het totaalbedrag van
deze bijdrage wordt vervolgens vermenigvuldigd met de woonlandfactor, de verhouding
tussen de kosten van zorg in het woonland en de kosten van zorg in Nederland.
Deze vermenigvuldiging resulteert in de verschuldigde bijdrage. Het vorenstaande
brengt mee dat vanaf 1 januari 2006 niet langer aanspraak bestaat
op heffingskortingen volgens de Wet inkomstenbelasting 2001. Met de invoering
van de Zorgverzekeringswet is echter niet bedoeld een wijziging aan te brengen
in de positie van verdragsgerechtigden met betrekking tot de gevolgen van
de heffingskortingen. Dit betekent dat verdragsgerechtigden die vóór
1 januari 2006 in aanmerking kwamen voor het AWBZ-deel van de heffingskorting
deze korting feitelijk behouden, niet meer op grond van de Wet inkomstenbelasting
2001, maar op grond van de Zorgverzekeringswet (artikel 69 van de Zorgverzekeringswet
juncto artikel 6.3.1, tweede lid, van de Regeling zorgverzekering). Hetzelfde
geldt voor niet-verdienende partners. Ook zij behouden feitelijk de algemene
heffingskorting waarvoor zij vóór 1 januari 2006 in aanmerking
kwamen, niet op grond van de Wet inkomstenbelasting 2001, maar op grond van
de Zorgverzekeringswet. Overigens geldt hierbij wel dat de heffingskortingen –
net als vóór 1 januari 2006 het geval was – nooit
meer kunnen bedragen dan het bedrag van de betaalde AWBZ-bijdrage. Ter verduidelijking
volgt hieronder een fictief voorbeeld van een pensioengerechtigde en diens
niet-verdienende partner, beiden verdragsgerechtigd op grond van artikel 69
van de Zorgverzekeringswet. Pseudo AWBZ-bijdrage pensioengerechtigde€1 000Pseudo AWBZ-deel van de heffingskorting€600Te betalen pseudo AWBZ-bijdrage€400 Inkomen niet-verdienende partner€0 Pseudo heffingskorting niet-verdiende partner€2 000 In aanmerking te nemen pseudo heffingskorting niet-verdienende
partner€400Ten slotte wordt opgemerkt dat het voornemen bestaat de Regeling zorgverzekering
zodanig te wijzigen dat de woonlandfactor ook toegepast zal gaan worden op
de pseudo heffingskortingen.De PvdA-fractie vraagt of in het verleden door het CVZ verleende vrijstellingen
die verder reiken dan 1 januari 2006 nog steeds van kracht zijn. Het
CVZ heeft in het verleden enkel verklaringen op grond van artikel 21 van het
Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999
afgegeven. Het betrof daarbij verklaringen voor recht dat de betreffende personen
onder de vigerende regelgeving niet AWBZ-verzekerd waren. Aangezien de invoering
van de Zorgverzekeringswet gevolgen had voor de toepassing van de Verordening
en de vraag of er sprake was van AWBZ-verzekering heeft het CVZ deze verklaringen
ingetrokken in de gevallen waarin onder de nieuwe regelgeving een prevalerend
recht in Nederland is, dat wil zeggen in geval van de zogenoemde dubbelgepensioneerden.De PvdA-fractie vraagt of het klopt dat grensarbeiders met een kleine
baan in Duitsland met een in Nederland werkende partner zich niet in Nederland
kunnen verzekeren voor de AWBZ en de Zorgverzekeringswet en of de Duitse regering
op grond van het Gemeenschapsrecht en het arrest Delavant niet verplicht is
deze grensarbeiders als medeverzekerde te laten inschrijven bij een Nederlandse
zorgverzekeraar. Wat betreft de toepassing van het arrest Delavant in deze
gevallen kan ik u meedelen dat de toepassing van dit arrest op de Verordening
nog onderwerp van bespreking is in de Administratieve Commissie voor Sociale
Zekerheid voor migrerende werknemers van de Europese Unie, die alle vraagstukken
van voortvloeiend uit de Verordening behandelt.De vraag van de PvdA-fractie of het juist is dat in België wonende
grensarbeiders verplicht verzekerd zijn bij CZ, moet ontkennend beantwoord
worden. Deze in Nederland werkende personen zijn wel verzekeringsplichtig
voor de Zorgverzekeringswet, maar zij hebben vrije keuze uit iedere zorgverzekeraar
die deze wet uitvoert. CZ is aangewezen als «orgaan van de woonplaats»
voor buitenlandse verzekerden die in Nederland wonen. Het is CZ toegestaan
om deze groep ook een aanvullende verzekering aan te bieden, maar buitenlandse
verzekerden kunnen er zelf voor kiezen al dan niet zo’n verzekering
te sluiten of en aanvullende verzekering bij een andere verzekeraar te sluiten.Ten slotte vraagt de PvdA-fractie waarom (actieve) grensarbeiders die
nergens wettelijk verzekerd zijn (niet in het woonland en niet in het werkland)
geen vrijwillige AWBZ-verzekering kunnen afsluiten. Aangezien grensarbeiders
die in België of Duitsland wonen en in Nederland werken altijd AWBZ-verzekerd
zijn, ga ik ervan uit dat de vraag betrekking heeft op grensarbeiders die
wonen in Nederland en werken in België of Duitsland. Betrokkenen vallen
op grond van de Verordening uitsluitend onder de socialezekerheidswetgeving
van hun werkland, hetgeen in sommige gevallen niet leidt tot verzekering.
In deze situatie is geen verandering gebracht door de invoering van de Zorgverzekeringswet.Een vrijwillige AWBZ-verzekering voor in Nederland wonende grensarbeiders
ligt mijns inziens niet voor de hand. De tot 1 januari 2006 bestaande
vrijwillige AWBZ-verzekering werd juist afgeschaft omdat deze gevoelig was
voor fraude en risicoselectie en omdat Nederland met de invoering van de Zorgverzekeringswet
zich in internationaal verband richt naar bestaande verdragsverplichtingen;
niet meer en niet minder. Betrokkenen hebben ervoor gekozen in
een ander land te gaan werken; de consequentie is de toepassing van deze verdragen.Ten slotte wordt opgemerkt dat in België of Duitsland wonende grensarbeiders
met een Nederlandse werkloosheidsuitkering geen postactieven zijn in de zin
van artikel 13, tweede lid, onderdeel f, van Verordening (EEG) nr. 1408/71.
Zij blijven verzekerd voor de Nederlandse sociale verzekeringswetten.Vragen en opmerkingen van de fractie van de VVDIn antwoord op de vraag van de fractie van de VVD hoe groot het aantal
grensarbeiders is kan worden gemeld dat in de relatie met België sprake
is van ca. 7 000 Nederlandse grensarbeiders en van ca. 10 000 Belgische
grensarbeiders, terwijl in de relatie met Duitsland over en weer sprake is
van ca 20 000 grensarbeiders. Met betrekking tot de heffingsrente kan
ik opmerken dat deze problematiek alleen van belang is voor Nederlandse grensarbeiders
die in België werkzaam zijn. Over het jaar 2003 is aan ca 66%
van deze grensarbeiders heffingsrente in rekening gebracht (gemiddeld bedrag € 300,
totaal € 1 100 000), aan ca. 30% is heffingsrente
vergoed (gemiddeld bedrag € 200, totaal ca. € 330 000),
en bij ca. 4% is geen heffingsrente in rekening gebracht of vergoed.
Hierbij benadruk ik dat de heffingsrente die in rekening is gebracht of is
vergoed niet zonder meer kan worden teruggevoerd op de herberekening van op
de voet van artikel 27 van het Nederlands-Belgische belastingverdrag van 5 juni
2001 te verlenen compensatie (zie de brief van 21 maart 2006, nr. BCPP
2006/360, Kamerstukken II 2005/06, 26 834,
nr. 9). Over de jaren 2004 en 2005 zijn nog geen bedragen over heffingsrente
bekend omdat de aanslagen inkomstenbelasting nog niet zijn opgelegd. Wel kan
al worden gesteld dat de heffingsrente die over deze jaren in rekening moet
worden gebracht respectievelijk moet worden vergoed fors lager zal uitvallen.
In de eerste plaats omdat over het jaar 2004 tijdig voorlopige aanslagen zijn
opgelegd en in de tweede plaats omdat het gemiddelde bedrag van de voorlopige
teruggaaf die voor het jaar 2005 is verleend aanmerkelijk lager is geweest.Voor een reactie op de brieven van de FNV en de Vereniging Europese Grenslandbewoners
wordt verwezen naar de bijlagen 1 en 2 bij deze brief.De vraag van de fractie van de VVD of er ooit een permanente commissie
grensarbeiders is geweest kan ontkennend worden beantwoord. De enige commissie
grensarbeiders die heeft bestaan is de Commissie grensarbeiders onder voorzitterschap
van de heer R.L.O. Linschoten die is ingesteld bij beschikking van 10 februari
2000, nr. IFZ 2000/166M, Stcrt. 2000, 30. Deze
commissie had als taak te adviseren omtrent mogelijke knelpunten waarmee grensarbeiders
in de praktijk kunnen worden geconfronteerd als gevolg van het wonen aan de
ene kant van de grens en het werken aan de andere kant van de grens alsmede
over de wijze waarop de in het nieuwe Nederlands-Belgische belastingverdrag
voor grensarbeiders opgenomen maatregelen zo adequaat mogelijk kunnen worden
geïmplementeerd (zie artikel 2 van de beschikking van 10 februari
2000). Zoals in de brief van 21 maart 2006, nr. BCPP 2006/360 (Kamerstukken II , 2005/06, 26 834, nr. 9) is opgemerkt
is de fiscale problematiek van grensarbeiders inmiddels uitgekristalliseerd
of onderscheidt zich niet of nauwelijks van de problematiek waarmee andere
personen die grensoverschrijdend werkzaam zijn of in het buitenland wonen
worden geconfronteerd. Onder die omstandigheden kan van een nieuwe commissie
grensarbeiders geen meerwaarde worden verwacht. Dit betekent overigens niet
dat bij voorstellen tot wijziging van wetgeving of beleid geen rekening wordt
gehouden met belangen van grensarbeiders. Bij wetgeving en beleid worden immers
ook de internationale aspecten beoordeeld. Dat geldt uiteraard ook voor de
sociale zekerheid. Met betrekking tot de vraag hoe thans de afstemming van
de verschillende regels met betrekking tot premies en belastingen voor
grensarbeiders plaatsvindt, merk ik ten slotte op dat dit geen kwestie van
nationale regelgeving betreft, maar een kwestie van de vraag hoe met betrekking
tot niet-zelfstandige arbeid de toewijzingsregels in bilaterale belastingverdragen
zo goed mogelijk kunnen aansluiten bij de coördinatieregels van Verordening
(EEG) nr. 1408/71(dan wel de vervanger Verordening (EG) nr. 883/2004). Daarbij
mag niet uit het oog worden verloren dat die aansluiting slechts in een beperkt
aantal gevallen niet wordt verkregen. Volgens de hoofdregel van zowel bilaterale
belastingverdragen als van Verordening (EEG) nr. 1408/71 geldt immers dat
bij grensoverschrijdende niet-zelfstandige arbeid zowel de fiscale heffingsbevoegdheid
als de sociale verzekeringspositie in de feitelijke werkstaat zijn geconcentreerd.Vragen en opmerkingen van de fractie van de SPHet grootste gedeelte van de vragen en opmerkingen van de fractie van
de SP valt samen met de vragen die de FNV in haar evaluatie heeft gesteld.
Om die reden wordt kortheidshalve verwezen naar bijlage 1 bij deze brief.De fractie van de SP vraagt of de grensarbeiders op de hoogte konden zijn
van het feit dat tot te hoge bedragen verleende compensatie volgens artikel
27 van het Nederlands-Belgische belastingverdrag van 5 juni 2001 zouden
worden teruggevorderd. Het antwoord daarop luidt volmondig ja. Ik verwijs
daarvoor naar de uitgebreide beschrijving in de brief van 21 maart 2006,
nr. BCPP 2006/360 (Kamerstukken II2005/06, 26 834,
nr. 9). In het bijzonder wijs ik op de brieven die als bijlagen 2 en 3 bij
de brief van 21 maart 2006 zijn gevoegd. Met die brieven heeft de Belastingdienst
Zuidwest/Team grensarbeid aan het begin van de jaren 2003 en 2004 de grensarbeiders
uitgenodigd contact op te nemen indien het bedrag aan bedrijfsvoorheffing
waarop de voorlopige teruggave voor die jaren is gebaseerd substantieel afwijkt
van het bedrag aan bedrijfsvoorheffing dat volgens de loonfiches daadwerkelijk
is ingehouden. Als dat het geval zou zijn, dan zouden de voorlopige teruggaven
zijn aangepast en had het in rekening brengen van heffingsrente achterwege
kunnen blijven. Op beide brieven is nauwelijks gereageerd. Bezien in het licht
van de gehele gang van zaken ligt het dan vervolgens niet voor de hand om
de problematiek van de heffingsrente uitsluitend te beoordelen aan de hand
van hetgeen is gezegd op een voorlichtingsavond waar noodzakelijkerwijs op
hoofdlijnen de omvangrijke maatregelen uiteengezet zijn die in het Nederlands-Belgische
belastingverdrag van 5 juni 2001 zijn getroffen met betrekking tot grensarbeid.Voor het antwoord op de vraag over de gevolgen van de Zorgverzekeringswet
voor in het buitenland wonende post-actieven wordt kortheidshalve verwezen
naar de antwoorden op de vragen die de fractie van de PvdA hierover heeft
gesteld.Vervolgens vraagt de fractie van de SP waarom de Nederlandse belastingverdragen
nog niet zijn aangepast met het oog op het verkrijgen van coördinatie
tussen belasting- en premieheffing. Hierover merk ik op dat bij (her)onderhandelingen
over belastingverdragen altijd een veelheid aan onderwerpen aan de orde is.
Het enkel aan de orde stellen van het coördinatievraagstuk past daar
niet in, zo een verdragspartner overigens al bereid zou zijn om over dat enkele
punt te (her)onderhandelen.Ten slotte vraagt de fractie van de SP hoeveel belasting Nederland misloopt
over pensioengelden die in Nederland zijn gespaard, maar die in het buitenland
worden uitgekeerd en belast, respectievelijk hoeveel belasting Nederland ontvangt
over in het buitenland gespaarde pensioengelden die in Nederland worden uitgekeerd
en belast. Het eerstbedoelde bedrag aan belasting kan worden gesteld op € 145
miljoen per jaar, het tweede op € 45 miljoen per jaar.
Bij deze bedragen dient echter wel te worden opgemerkt dat er de nodige veronderstellingen
aan ten grondslag liggen.Bijlage 1. FNV evaluatie belastingverdragenVooropgesteld moet worden dat de FNV in haar evaluatie van het Nederlands-Belgische
belastingverdrag van 5 juni 2001 en het Nederlands-Duitse belastingverdrag
van 16 juni 1959 nauwelijks punten onder de aandacht brengt die zij niet
eerder, in het bijzonder in de Commissie grensarbeiders, naar voren heeft
gebracht. Verwezen wordt dan ook naar het rapport van de Commissie grensarbeiders.
Voorts zijn deze punten uitgebreid aan de orde geweest tijdens de parlementaire
behandeling van het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Nederlands-Belgische
belastingverdrag van 5 juni 2001 alsmede tijdens diverse algemene overleggen
inzake de positie van grensarbeiders en in de naar aanleiding daarvan aan
u overgelegde brieven en notities. Een en ander laat onverlet dat hierna op
deze punten zal worden ingegaan. Daarbij wordt de nummering van de evaluatie
van de FNV gevolgd.AlgemeenUit de evaluatie volgt dat voor de FNV het streven, in grensoverschrijdende
situaties, naar coördinatie tussen belasting- en premieheffing een belangrijk
onderwerp is. Het vraagstuk van coördinatie tussen belasting- en premieheffing
bij grensoverschrijdende niet-zelfstandige arbeid en de context waarin dit
vraagstuk moet worden geplaatst, is diverse malen uitgebreid aan de orde geweest.
Ik verwijs in dit verband naar de brief van de Staatssecretaris van Financiën
van 15 december 1999 (Kamerstukken II 1999/2000,
26 834, nr. 2), de memorie van toelichting bij het wetsontwerp tot goedkeuring
van het Nederlands-Belgische belastingverdrag van 5 juni 2001 (Kamerstukken II 2001/02, 28 259, nr. 3), het rapport
van de Commissie grensarbeiders van 21 mei 2001, het kabinetsstandpunt
over dit rapport (brief van de Staatssecretaris van Financiën van 4 oktober
2001, nr. IFZ 2001/860M), en de rapportage naar aanleiding van aanbeveling
2 uit het rapport van de Commissie grensarbeiders februari 2003. Uit deze
stukken volgt dat de Nederlandse lijn hierbij is dat het coördinatievraagstuk
uiteindelijk op Europees niveau moet worden opgelost. De realiteit is dat
een Europese oplossing slechts via een moeilijke en langdurige weg te realiseren
zal zijn omdat de ontwikkeling van de daarvoor noodzakelijke concepten eenvoudigweg
tijd vergt maar vooral omdat de gedachtevorming terzake in de verschillende
lidstaten niet synchroon loopt. Om die reden is de aandacht thans dan ook
vooral gericht op het realiseren van coördinatie tussen belasting- en
premieheffing in die verhoudingen waarin de gevolgen van discoördinatie
zich het meeste doen voelen en dat is in de verhoudingen met de buurlanden
België en Duitsland. In de verhouding met België is deze coördinatie
met het Nederlands-Belgische belastingverdrag van 5 juni 2001 inmiddels
in hoge mate gerealiseerd, terwijl zij in de verhouding met Duitsland onderwerp
van bespreking vormt bij de herziening van het Nederlands-Duitse belastingverdrag
van 16 juni 1959 (vanwege het vertrouwelijke karakter van die lopende
besprekingen kan over de stand van zaken thans niets worden vermeld).A. Actieve grensarbeiders1. Compensatieregelingen Nederlands-Belgische belastingverdrag
van 5 juni 2001De FNV verzoekt om (onder andere) ter bevordering van de arbeidsmobiliteit
de bijzondere compensatieregeling van artikel 27, paragraaf 2, van het
Nederlands-Belgische belastingverdrag van 5 juni 2001 te verruimen. Hierover
merk ik op dat de bijzondere compensatieregeling een overgangsregeling is
die ertoe strekt het relatief grote inkomensverlies te compenseren dat Nederlandse
grensarbeiders zouden lijden als gevolg van het met ingang van 1 januari
2003 vervallen van de grensarbeidersregeling van artikel 15, paragraaf 3,
subparagraaf 1, van het Nederlands-Belgische belastingverdrag van 19 oktober
1970. Deze overgangsregeling komt erop neer dat in de gevallen waarin dit
gunstig is voor de grensarbeider de grensarbeidersregeling de facto wordt
voortgezet tot het eerste van de momenten waarop de schaduwberekening die
in dat verband moet worden gemaakt nihil bedraagt of waarop de desbetreffende
grensarbeider zijn op 1 januari 2003 bestaande dienstbetrekking wijzigt.
Vervolgens is deze overgangsregeling met de aanvaarding van aanbeveling 11
uit het rapport van de Commissie grensarbeiders verruimd in die zin dat de
regeling van toepassing blijft ingeval de op 1 januari 2003 bestaande
dienstbetrekking van de grensarbeider zich nadien wijzigt als gevolg van een
bedrijfsovername, fusie e.d., ingeval de grensarbeider binnen een termijn
van ten hoogste zes maanden in de Belgische grensstreek aansluitend een nieuwe
dienstbetrekking aanvaardt na onvrijwillig en volledig ontslag, dan wel ingeval
de grensarbeider in België zijn dienstbetrekking hervat na voor een termijn
van ten hoogste twaalf maanden vanwege zijn werkgever in een ander land gedetacheerd
te zijn geweest. Over een verdergaande verruiming van de bijzondere compensatieregeling
in dezelfde zin als de FNV thans (wederom) voorstelt is destijds uitgebreid
gediscussieerd. Verwezen wordt naar het rapport van de Commissie grensarbeiders
van 21 mei 2001 (blz. 25 tot en met 27) alsmede naar de memorie van toelichting
en de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel tot goedkeuring
van het Nederlands-Belgische belasting van 5 juni 2001 (Kamerstukken II2001/02, 28 259, nr. 3, blz. 7 tot en met 9,
en nr. 6, blz. 9 en 10). De uitkomst van die uitgebreide discussie was dat
er vanwege het gelijkheidsbeginsel geen aanleiding bestaat voor een dergelijke
verdergaande verruiming van de bijzondere compensatieregeling. Thans is dit
niet anders.Met betrekking tot de duur van de afhandeling van de aangifte inkomstenbelasting
van Nederlandse grensarbeiders merk ik het volgende op. Voor de vaststelling
van het definitieve bedrag van de compensatie volgens artikel 27 van het Nederlands-Belgische
belastingverdrag van 5 juni 2001 is de definitieve Belgische aanslag
personenbelasting van belang. Met de bevoegde autoriteiten van België
is overeengekomen dat de Belgische belastingadministratie deze aanslagen in
het kader van de automatische uitwisseling van inlichtingen aan de Nederlandse
Belastingdienst doet toekomen (zie artikel 1 van de Regeling van 4 februari
2004, nr. DGB 2004/1431, tussen de bevoegde autoriteiten van Nederland en
België inzake de uitwisseling van inlichtingen, Stcrt. 2004, 132). Omdat het een gegeven is dat de Belgische aanslagregeling
in tijd aanzienlijk achterloopt bij de Nederlandse aanslagregeling is in de
Commissie grensarbeiders besproken op welke wijze de afhandeling van de compensatieregeling
het beste zou kunnen verlopen. Daarbij heeft de Commissie grensarbeiders bepleit
de aangifte inkomstenbelasting niet aan te houden totdat de Belgische aanslag
personenbelasting is ontvangen, maar de aangifte conform de vigerende administratieve
praktijk van de Belastingdienst af te handelen op basis van de in het desbetreffende
jaar daadwerkelijk betaalde bedrag aan Belgische belasting. Een eventuele
correctie van dat bedrag zou in aanmerking worden genomen in het jaar waarin
die correctie in België tot een teruggave of een bijbetaling heeft geleid.
Deze praktische handelwijze is echter door diverse fiscale vertegenwoordigers
van grensarbeiders ter discussie gesteld. Naar hun oordeel kon een teruggave
van Belgische belasting rechtens niet leiden tot een verlaging van het
compensatiebedrag (tegen een verhoging van het compensatiebedrag bij een bijbetaling
van Belgische belasting werd niet geageerd). Om gerechtelijke geschillen daarover
te voorkomen is vervolgens – na consultatie van de Stichting Grensarbeid –
besloten om de aangifte inkomstenbelasting aan te houden tot het moment waarop
de Belgische aanslag personenbelasting is ontvangen. Zoals in de brief van
21 maart 2006, nr. BCPP 2006/360 (Kamerstukken II 2005/06, 26 834, nr. 9) is opgemerkt, laat het vorenstaande
onverlet dat een grensarbeider om een aanslag inkomstenbelasting kan verzoeken
wanneer hij de aanslag personenbelasting heeft ontvangen. Wel dient hij een
kopie van laatstbedoelde aanslag over te leggen.De FNV merkt op dat Belgische grensarbeidersgezinnen met ten minste twee
kinderen door het Nederlands-Belgische belastingverdrag van 5 juni 2001
een financieel nadeel ondervinden. Ook de Belgische Commissie grensarbeiders
heeft dit vastgesteld. De Belgische regering heeft echter de aanbeveling van
deze commissie om dit nadeel te compenseren (aanbeveling 4 in het rapport
van de Belgische Commissie grensarbeiders van 12 juli 2001) niet overgenomen.
Ik acht het niet opportuun om de Belgische regering te verzoeken deze compensatie
alsnog te verlenen.2. Discoördinatie belasting- en premieheffingDe FNV wijst op de discoördinatie tussen belasting- en pemieheffing
die zich voordoet bij onderwijzend personeel dat grensoverschrijdende onderwijsactiviteiten
verricht en bij internationale chauffeurs. In de brief van 21 maart 2006,
nr. BCPP 2006/360 (Kamerstukken II2005/06, 26 834,
nr. 9) is deze discoördinatie als een knelpunt erkend. Het is echter
niet mogelijk dit knelpunt anders op te lossen dan door wijziging van belastingverdragen.
Voor wat betreft het Nederlands-Belgische belastingverdrag van 5 juni
2001 is het thans echter niet opportuun om daarover met België in overleg
te treden. Wel zal een en ander bij de eerstvolgende gelegenheid meegenomen
worden.Voorts wijst de FNV op de discoördinatie die zich voordoet bij grensoverschrijdende
detachering van werknemers gedurende een periode die meer dan 183 dagen beslaat.
Typerend hierbij is echter dat degenen die deze discoördinatie het meest
aangaat, te weten gedetacheerde werknemers en hun werkgevers, een en ander
niet als een knelpunt ervaren. Verwezen wordt naar de rapportage naar aanleiding
van aanbeveling 2 uit het «Rapport van de Commissie grensarbeiders»
van februari 2003.Ten slotte vraagt de FNV aandacht voor de positie van grensoverschrijdende
uitzendkrachten en wijst daarbij op het besluit van 10 maart 2004, nr.
IFZ 2004/113M, VN 2004/16.10. In dat besluit is bepaald dat de uitdrukking «werkgever»
in verdragsbepalingen die conform artikel 15, tweede lid, onderdeel b, van
het OESO-modelverdrag 1992 luiden, in materiële zin moet worden opgevat
ingeval sprake is van tewerkstelling van uitzendkrachten in Nederland via
een in het buitenland gevestigd uitzendbureau respectievelijk in het buitenland
via een in Nederland gevestigd uitzendbureau. De reden voor dit besluit is
het arrest HR van 28 februari 2003, nr. 37 224, BNB 2004/138, waarin
in een specifiek geval is bepaald dat vorenbedoelde uitdrukking in het (oude)
Nederlands-Poolse belastingverdrag van 20 september 1979 in materiële
zin moet worden opgevat. Omdat de reikwijdte van dit arrest niet duidelijk
is en Nederland in beginsel een formeel werkgeversbegrip hanteert (tenzij
sprake is van misbruik als bedoeld in punt 8 van het commentaar op artikel
15 van het OESO-modelverdrag 1992), is de regeling van het besluit beperkt
gehouden tot de casus als aan de orde in dit arrest. Met betrekking tot andere
casus, waaronder detachering in concernverband, zijn overigens diverse procedures
aanhangig bij de Hoge Raad. Zodra daarin arrest is gewezen zal worden beoordeeld
of het besluit aangepast moet worden. Overigens ben ik van oordeel
dat het onderhavige besluit niet strijdig is met het gemeenschapsrecht.3. Dubbele gemeentebelastingVolgens onderdeel 24, paragraaf a, van Protocol I bij het Nederlands-Belgische
belastingverdrag van 5 juni 2001 is België gerechtigd van haar inwoners
aanvullende belastingen die door de Belgische gemeenten en agglomeraties worden
vastgesteld te berekenen over de beroepsinkomsten waarover de heffingsbevoegdheid
volgens het verdrag aan Nederland is toegewezen. De FNV is van oordeel dat
inwoners van België die in Nederland werken aldus «dubbele»
gemeentelijke belastingen betalen omdat in Nederland een gedeelte van de door
hen verschuldigde loonbelasting in het gemeentefonds vloeit. In verband daarmee
wordt verzocht om de Nederlandse loonbelasting te verminderen met het bedrag
van de Belgische aanvullende gemeentelijke belastingen. Ik ben echter van
oordeel dat geen sprake is van dubbele belasting. De omstandigheid dat het
gemeentefonds deels wordt gevoed uit de algemene middelen betekent niet dat
via de loonbelasting gemeentelijke belastingen worden betaald (vergelijk in
dit verband het arrest HR van 25 januari 1984, nr. 22 147, BNB 1984/114).
Overigens zijn over dit onderwerp thans zowel in Nederland als in België
fiscale procedures aanhangig. Uitspraak is tot op heden niet gedaan.4/5. Het Nederlands-Duitse belastingverdragOver de punten van de FNV met betrekking tot de lopende onderhandelingen
over de herziening van het Nederlands-Duitse belastingverdrag van 16 juni
1959 volsta ik met een verwijzing naar de brief van de Staatssecretaris van
Financiën van 15 december 1999 (Kamerstukken
II 1999/2000, 26 834, nr. 2, blz. 4), waarin is opgemerkt dat
Nederland bij die onderhandelingen met betrekking tot grensarbeiders inzet
op eenzelfde resultaat als met België is overeengekomen. Over de stand
van zaken van de onderhandelingen kan vanwege het vertrouwelijke karakter
geen mededeling worden gedaan.Naar aanleiding van onder andere het arrest HvJ EG van 14 februari
1995, nr. C-279/93 (Schumacker), BNB 1995/18, heeft Duitsland met het
oog op het kunnen vergelden van persoonlijke aftrekposten en tegemoetkomingen
in art. 1, derde lid, van het EStG voor niet-inwoners van Duitsland de mogelijkheid
opgenomen om voor de Duitse inkomstenbelasting te worden behandeld als onbeperkt
belastingplichtige. Voorwaarde daarbij is dat ten minste 90% van het
wereldinkomen aan Duitse inkomstenbelasting is onderworpen, of als het andere
deel van de inkomsten niet meer bedraagt dan € 6 136 voor ongehuwden
en € 12 272 voor gehuwden. De bepaling van de omvang van deze
normbedragen is een zaak van soevereiniteit op het stuk van nationale Duitse
wetgeving die exclusief is voorbehouden aan Duitsland. Ik acht dan ook geen
reden aanwezig om er bij de Duitse overheid op aan te dringen om deze normbedragen
eenmalig te verhogen en vervolgens jaarlijks te indexeren.Ten slotte vraagt de FNV zich af hoeveel niet-inwoners van Nederland gebruik
maken van de keuzeregeling van artikel 2.5 van de Wet inkomstenbelasting 2001.
Dit aantal bedraagt 14 387.B. Postactieve grensarbeiders1. Vervallen van algemene heffingskorting voor partners
zonder inkomenVoor dit onderdeel dat samenhangt met de toepassing van artikel 69 van
de Zorgverzekeringswet wordt verwezen naar het antwoord dat is gegeven op
dezelfde vraag van de leden van de fractie van de PvdA.2. Toewijzing overheidspensioenenDe FNV is van oordeel dat een onderscheid tussen overheidspensioenen en
particuliere pensioenen bij de verdeling van heffingsbevoegdheid volgens bilaterale
belastingverdragen uit de tijd is en dat om die reden een tijdsevenredige
splitsing van het ABP-pensioen dat is opgebouwd in het bijzonder en het openbaar
onderwijs niet meer gemaakt zou moeten worden. Hierover merk ik op dat de
vraag of bij de verdeling van heffingsbevoegdheid het onderscheid tussen overheidspensioenen
en particuliere pensioenen moet worden gehandhaafd primair een kwestie van
algemeen fiscaal verdragsbeleid betreft waarbij rekening dient te worden gehouden
met de opvattingen terzake van de landen die in OESO-verband het OESO-modelverdrag
bespreken. Wat daarvan ook zij, er kan niet voorbij worden gegaan aan het
feit dat in vrijwel alle Nederlandse belastingverdragen een onderscheid tussen
overheidspensioenen en particuliere pensioenen is gemaakt. Om die reden dient
in navolging van het arrest HR van 23 november 1994, nr. 29 935,
BNB 1995/117, een splitsing van een ABP-pensioen in vorenbedoelde zin dan
ook toegepast te blijven worden.3. Omkeerregel en fiscale weglekeffecten bij emigratieDe FNV bepleit het opnemen van een algemene bronstaatheffing voor particuliere
pensioenen in belastingverdragen zodat een «scheve» verhouding
(het weglekeffect) wordt voorkomen tussen in de bronstaat verleende fiscale
faciliteiten bij de opbouw van het pensioen en de belastingheffing over de
uitkeringen, dan wel als alternatief het handhaven van een woonstaatheffing
die worden aangevuld met een macro-economische verrekening tussen overheden.
Ook dit onderwerp betreft primair een kwestie van algemeen fiscaal verdragsbeleid.
Wel kan ik hieraan toevoegen dat het huidige Nederlandse verdragsbeleid met
betrekking tot particuliere pensioenen juist is toegespitst op het voorkomen
van een scheve verhouding als hiervoor bedoeld. Uitgangspunt van dat beleid
is een woonstaatheffing voor pensioenen. Een bronstaatheffing is aan de orde
indien (i) de pensioenuitkeringen in de woonstaat niet worden belast tegen
een algemeen geldend tarief voor arbeidsinkomsten (indien dit het geval is,
is sprake van een «scheve» verhouding tussen verleende fiscale
faciliteiten bij de pensioenopbouw en de belastingheffing over de uitkeringen),
en (ii) indien een pensioen oneigenlijk wordt afgewikkeld en niet strekt tot
oudedagsvoorziening (bijvoorbeeld door afkoop of belening van pensioenrechten).
Bovendien dient in dit verband in aanmerking te worden genomen dat bij emigratie
op de voet van artikel 3.83 van de Wet inkomstenbelasting 2001 een conserverende
aanslag wordt opgelegd naar de waarde van de pensioenrechten op dat moment.
Ten slotte merk ik op dat van weglekeffecten in eigenlijke zin alleen gesproken
kan worden bij zogenoemde «pensioenvlucht». Met de invoering van
het Nederlands-Belgische belastingverdrag 2001 is dit weglekeffect ongedaan
gemaakt.4. Structurele discoördinatie tussen belasting-
en premieheffing bij postactievenMet het oog op het realiseren van coördinatie tussen belasting- en
premieheffing bij postactieven in het buitenland bepleit de FNV een woonstaatheffing
voor zowel de belastingheffing als de premieheffing. Los van de omstandigheid
dat dit pleit haaks staat op de bronstaatheffing die de FNV met betrekking
tot particuliere pensioenen bepleit (zie punt 3 hiervóór), merk
ik op dat vanuit Nederlands perspectief bij in het buitenland wonende postactieven
discoördinatie als regel niet aan de orde is. Immers, als regel geldt
dat gepensioneerden in het buitenland in Nederland niet (langer) sociaal verzekerd
zijn, maar aangewezen zijn op het sociale zekerheidsstelsel van hun woonland.
Voorts is de fiscale heffingsbevoegdheid over particuliere pensioenen
en sociale verzekeringsuitkeringen bij belastingverdrag veelal toegewezen
aan hun woonstaat (zie ook punt 3 hiervóór). Uitzonderingen
op dit punt zijn mogelijk (zie bij voorbeeld het door de FNV aangehaalde Nederlands-Duitse
belastingverdrag van 16 juni 1959). Anders dan de FNV ben ik van oordeel
dat hierbij niet de toepassing van artikel 69 van de Zorgverzekeringswet betrokken
kan worden. Op grond van die bepaling wordt een in het buitenland wonende
postactieve immers niet sociaal verzekerd in Nederland. Bovendien geldt dat
de bijdrage die op grond van artikel 69 van de Zorgverzekeringswet wordt geheven
met de invoering van de woonlandfactor is afgestemd op de gemiddelde zorgkosten
van het woonland van de postactieve (dat is het land op het sociale zekerheidsstelsel
waarvan de postactieve is aangewezen).C. Voorstel voor een commissie grensarbeidersDe FNV pleit voor de instelling voor een permanente commissie grensarbeiders.
Ook de Stichting grensarbeid heeft een dergelijk voorstel diverse malen gedaan.
Zoals in de brief van 21 maart 2006, nr. BCPP 2006/360 (Kamerstukken II , 2005/06, 26 834, nr. 9) is opgemerkt is de
fiscale problematiek van grensarbeiders inmiddels uitgekristalliseerd of onderscheidt
zich niet of nauwelijks van de problematiek waarmee andere personen die grensoverschrijdend
werkzaam zijn of in het buitenland wonen worden geconfronteerd. Onder die
omstandigheden kan van een in te stellen commissie grensarbeiders geen meerwaarde
worden verwacht. Bovendien zou een dergelijke commissie volgens de FNV een
adviserende taak behoren te krijgen in het wetgevend proces, de beleidsvorming
en de beleidsafstemming. Een dergelijke betrokkenheid van belangengroeperingen
is echter niet gebruikelijk. Het ligt derhalve voor de hand dat eventuele
problemen waarmee (postactieve) grensarbeiders worden geconfronteerd via de
vele andere en meer gebruikelijke wegen onder de aandacht worden gebracht.
Dat geldt uiteraard ook voor onderwerpen op het terrein van de sociale zekerheid.
In dit verband is het bovendien van belang om er nog eens op te wijzen dat
nieuwe regelgeving wordt getoetst op mogelijke internationaalrechtelijke implicaties,
bij voorbeeld in grensarbeidsituaties. Met andere woorden, ook voor het aanpakken
van sociale zekerheidsvraagstukken voor grensarbeiders geldt dat er geen directe
aanleiding bestaat tot het instellen van een permanente commissie grensarbeiders.Met betrekking tot de veronderstelling van de FNV dat op 8 juni jl.
een constituerende vergadering van de grensarbeiderscommissie Nordrhein-Westfalen
en Nederland zou hebben plaatsgevonden, merk ik nog op dat op die bewuste
dag slechts is besloten dat ambtenaren van Nordrhein-Westfalen en van Nederland
een gemeenschappelijke, politieke inventarisatie zullen maken inzake vragen
en problemen over de grensoverschrijdende arbeidsmarkt. De veronderstelling
van de FNV is derhalve niet juist.Bijlage 1. Overzicht sociale problematiek grensarbeiders1. Wetswijziging WulbzMet betrekking tot het verschil in termijn tussen de Nederlandse respectievelijk
Duitse loondoorbetalingsverplichting bij ziekte en de gevolgen voor arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
wordt het volgende opgemerkt. Er is binnen de Europese Unie – uit hoofde
van Verordening (EEG) nr. 1408/71 – geen sprake van harmonisatie van
nationale wetgevingen maar van coördinatie. De lidstaten mogen naar noodzaak
en inzicht hun wetgeving vormgeven, mits migrerende werknemers van andere
EU-lidstaten daardoor niet ongunstiger worden behandeld dan de eigen onderdanen.
Het is te doen gebruikelijk, dat nieuwe wetgeving wordt getoetst
op mogelijke internationaalrechtelijke implicaties. Daarbij wordt tevens bezien
of en zo ja tot welke negatieve gevolgen deze regelgeving zal kunnen leiden
in grensarbeidsituaties. Dat is ook in dit geval gebeurd. Over het pré
WIA-gat kan worden opgemerkt dat een in Duitsland werkende grensarbeider die
arbeidsongeschikt wordt en na 78 weken recht heeft op een Duitse pro-rata
arbeidsongeschiktheidsuitkering en na 104 weken op een Nederlandse pro-rata
arbeidsongeschiktheidsuitkering, aanspraak kan maken op een toeslag op grond
van de Toeslagenwet, voor zover zijn Duitse pro-rata uitkering onder het sociale
minimum blijft.2. Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening Jonggehandicapten
(Wajong)Met betrekking tot de bij het HvJ EG aanhangige zaken over de niet-exporteerbaarheid
van uitkeringen volgens de Wajong geldt het volgende.De eerste zaak waar de FNV op doelt is de zaak Kersbergen-Lap/Dams-Schipper
(C-154/05), waarbij het gaat om twee Wajonggerechtigden die respectievelijk
naar Duitsland en naar Frankrijk zijn verhuisd. De Wajong-uitkering van beide
gerechtigden werd beëindigd wegens vertrek naar het buitenland. Deze
beslissing is destijds genomen, omdat de Wajong een exportverbod kent. Het
uitvoeringsorgaan kan dat verbod negeren wanneer het van mening is, dat het
beëindigen van de uitkering wegens vertrek naar het buitenland zal leiden
tot een onbillijkheid van overwegende aard (artikel 17, lid 7 van de Wajong).
Het UWV oordeelde echter, dat daarvan in beide gevallen geen sprake was. De
Wajong is opgenomen in Bijlage II bis bij Verordening (EEG) nr. 1408/71. De rechtbank te Amsterdam heeft aan het HvJ EG gevraagd
of de Wajong terecht op bijlage II bis bij Verordening (EEG) nr. 1408/71 is
geplaatst, waardoor de uitkering van export wordt uitgesloten. Het Hof heeft
in haar arrest van 6 juli 2006 aangegeven, dat de Wajong-uitkering terecht
op Bijlage II bis is geplaatst en dat deze uitkering daarom niet kan worden
toegekend aan iemand die buiten Nederland woont.De tweede zaakwaar de FNV op doelt is de zaak Hendrix (C-287/05), waarbij
het gaat om een Wajonggerechtigde die naar België is verhuisd. Deze zaak
verschilt in zoverre van de eerste dat Hendrix naast z’n Wajonguitkering
werkzaamheden verrichtte voor een Nederlands bedrijf. De uitkering werd beëindigd
wegens verhuizing naar het buitenland. De Centrale Raad van Beroep heeft aan
het Hof van Justitie – in aanvulling op de eerste zaak – gevraagd
of betrokkene rechten kan ontlenen aan artikel 39 EG-Verdrag (vrij verkeer
van werknemers) en of betrokkene zich kan beroepen op artikel 7, tweede lid,
van Verordening 1612/68 (toekenning van sociale voordelen). Het Hof moet zich
over deze zaak nog uitspreken.3. Wet KinderopvangNaar aanleiding van de opmerkingen van de FNV merkt over de Wet Kinderopvang
kan worden opgemerkt dat aanvankelijk niet onderkend is dat het gaat om een
gezinsbijslag in de zin van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Thans wordt de
Wet Kinderopvang gewijzigd, zodat kan worden voldaan aan de Europeesrechtelijke
verplichtingen. Dit betekent dat kinderopvangtoeslag ook kan worden geëxporteerd
ten behoeve van onder meer grensarbeiders, voor zover uiteraard aan de overige
voorwaarden wordt voldaan.4. WerkloosheidVoor wat de opmerkingen van de FNV over werkeloosheid betreft kan worden
opgemerkt dat onder normale omstandigheden een grensarbeider, wanneer er sprake
is van werkloosheid, op grond van de bepalingen van Verordening (EEG) nr.
1408/71 recht heeft op een werkloosheidsuitkering in zijn woonland.
Dit ondanks het feit dat er premies zijn afgedragen in het werkland. Reden
hiervoor is, dat een grensarbeider in beginsel de meeste kans op terugkeer
in het arbeidsproces maakt in zijn woonland. Het HvJ EG heeft in de zaak Miethe
geoordeeld dat een grensarbeider in geval van werkloosheid in zeer uitzonderlijke
situaties aanspraak kan maken op een werkloosheidsuitkering in zijn werkland.
De banden die de grensarbeider heeft met het werkland zijn dan namelijk van
dien aard dat de beste kans op terugkeer in het arbeidsproces in het werkland
ligt. In Verordening 883/2004, die op termijn Verordening (EEG) nr. 1408/71
zal gaan vervangen, is in artikel 65 expliciet geregeld dat een grensarbeider
zich ter beschikking moet stellen van de instelling van het land waar hij
woont en dat hij van zijn woonland een werkloosheidsuitkering ontvangt. Nieuw
in Verordening 883/2004 is dat de werkloze grensarbeider zich daarnaast ook
beschikbaar kan stellen voor de arbeidsmarkt in zijn laatste werkland.Een zaak zoals die van Miethe kan zich dus niet meer voordoen zodra Verordening
883/2004 in werking is getreden. De vraag of onder de gegeven omstandigheden
sprake is van verwijtbare werkloosheid indien een functie wordt aangeboden
in België of Duitsland is niet met een duidelijk ja of nee te beantwoorden.
Voor zover bekend heeft zich namelijk een dergelijke situatie in de praktijk
nog niet voorgedaan.5. ToeslagenwetTijdens de behandeling in de Eerste Kamer op 9 mei jl. van het wetsvoorstel
overgangsrecht Toeslagenwet is besloten om de behandeling van het wetsvoorstel
aan te houden. De Eerste Kamer wacht een toegezegde novelle af waarin de datum
van de periode waarin de geleidelijke vermindering van de toeslag zal plaats
vinden, wordt opgeschoven.6. ZorgverzekeringswetVoor wat de zorgen betreft die de FNV uitspreekt over de toepassing van
de Zorgverzekeringswet op postactieve grensarbeiders, ambtenaren en militairen
kan het volgende worden opgemerkt. Terecht wordt opgemerkt dat de vraag of
het juist is dat dubbelgepensioneerde grensarbeiders die tot 2006 in Duitsland
of België verzekerd waren, vanaf 2006 Nederlandse premies over het
wereldinkomen moeten betalen ter beoordeling aan het HVJ EG voorligt.Wat betreft het arrest Delavant kan worden opgemerkt dat de toepassing
van dit arrest op Verordening (EEG) nr. 1408/71 nog onderwerp van bespreking
is in de Administratieve Commissie voor Sociale Zekerheid. Wat betreft ambtenaren
met een FPU-uitkering geldt dat zij, zoals ook in de zevende voortgangsrapportage
Zorgverzekeringswet (brief van 14 juni 2006) is opgemerkt, wel onder
de bescherming van de Verordening (EEG) nr. 1408/71 vallen. Ten slotte is
van belang dat het Europese Parlement een amendement heeft ingediend om bepaalde
groepen met een ambtelijke uitkering, zoals een UKW-uitkering, alsnog onder
de werkingssfeer van Verordening (EEG) nr. 1408/71te brengen.7. Nederlandse huursubsidie voor inwoners van België
respectievelijk DuitslandHuurtoeslag is – anders dan de sociale en fiscale voordelen als
bedoeld artikel 7, tweede lid, van Verordening nr. 1612/68 – primair
een volkshuisvestingsinstrument bedoeld om te waarborgen dat huishoudens met
een laag inkomen een goede en betaalbare woning kunnen bewonen. Het instrument
heeft een directe samenhang met andere volkshuisvestingsinstrumenten, zoals
de huur(prijs)bescherming en de huisvestingsregelgeving. Aangezien volkshuisvesting
een nationale aangelegenheid is, zijn ook deze instrumenten ter
waarborging van een goede volkshuisvesting uitsluitend van toepassing op woonruimten
binnen Nederland. Huurtoeslag is dan ook alleen mogelijk voor de huurders
van woningen die binnen Nederland zijn gelegen.Voor de volledigheid wordt nog opgemerkt dat de opmerking van de FNV dat
Nederlandse woningcorporaties huurwoningen mogen bouwen in de grensregio’s
in zijn algemeenheid niet correct is. Het werkterrein van woningcorporaties
is in principe beperkt tot woningbouw en -verhuur binnen Nederland.8. De derdelander als grensarbeiderMet betrekking tot de derdelanders kan het volgende worden opgemerkt.
Richtlijn 2003/109/EG (langdurig in de EU verblijvende derdelanders) kent
aan derdelanders die langer dan 5 jaren in enig EU-land hebben verbleven in
zekere mate migratierechten binnen de EU toe. De richtlijn gaat echter niet
zover dat het de EU-staten verplicht hun arbeidsmarkt zonder restrictie open
te stellen voor derdelanders uit de andere lidstaten; de lidstaten blijven
bevoegd uit arbeidsmarktoverwegingen restricties op te leggen. Voor de totstandkoming
van de richtlijn hadden onderdanen van derde landen, die tot enige EU-lidstaat
waren toegelaten, niet zonder meer het recht zich naar een andere lidstaat
te begeven; elke lidstaat bepaalde zelfstandig in hoeverre deze bereid was
derdelanders toe te laten, dus ook derdelanders die al tot een andere EU-lidstaat
waren toegelaten. De richtlijn brengt hierin in zoverre verandering, dat nu
in beginsel aan onderdanen van derde landen die langdurig ingezetene zijn
van enige EU-lidstaat het recht wordt verleend om zich naar een andere EU-staat
te begeven en zich daar te vestigen (artikel 14, eerste en tweede lid, van
de richtlijn). Dit recht is echter niet onbeperkt. Krachtens artikel 14, derde
lid, van de richtlijn mag de ontvangende lidstaat zijn wettelijke regelingen
handhaven met betrekking tot de vacaturevervulling en de toegang tot de arbeidsmarkt,
en mag om redenen van arbeidsmarktbeleid bij de vacaturevervulling de voorkeur
worden gegeven aan EU-onderdanen en al eerder tot het land toegelaten onderdanen
van derde landen. Voorts mogen volgens artikel 14, vierde lid, van de richtlijn
EU-lidstaten die op het tijdstip van vaststelling een quoteringsregeling hanteerden
met betrekking tot de toelating van derdelanders, deze regeling handhaven.De toegang van vreemdelingen tot de arbeidsmarkt is in Nederland geregeld
in de Wet arbeid vreemdelingen. Volgens artikel 2 van die wet behoeft de werkgever
die een onderdaan van een derde land in Nederland arbeid wil laten verrichten
een tewerkstellingsvergunning, welke vergunning, krachtens artikel 8 van de
wet, niet wordt verleend indien voor de betrokken arbeidsplaats prioriteitgenietend
arbeidsaanbod beschikbaar is van de kant van de eigen onderdanen, onderdanen
van andere EU-lidstaten waarvoor het vrij werknemersverkeer geldt, en reeds
eerder tot het land toegelaten derdelanders waarvoor geen beperkingen met
betrekking tot de toelating tot de arbeidsmarkt meer gelden. Er is geen aanleiding
gezien om deze regeling aan te passen in verband met de totstandkoming en
implementatie van de richtlijn. Dit betekent dat ook derdelanders die in een
andere EU-lidstaat de status van langdurig ingezetene hebben verworven zich
slechts op de Nederlandse arbeidsmarkt zullen kunnen begeven binnen het regiem
van de Wet arbeid vreemdelingen. Hierdoor wordt bevorderd dat de in Nederland
aanwezige werkgelegenheid primair ten goede komt aan Nederlanders, andere
EU-onderdanen en niet-Nederlanders die zich al in Nederland hebben gevestigd.
Bovendien is er een link met de uitbreiding van de Europese Unie. Jegens de
Oost-Europese staten worden voorlopig nog beperkingen gehandhaafd ten aanzien
van het vrij werknemersverkeer vanuit die staten naar Nederland. Dit is overeenkomstig
de mogelijkheden die de met die staten gesloten Toetredingsverdragen bieden,
doch die verdragen houden eveneens in dat de arbeidsmarktbeperkingen
jegens de onderdanen van de betrokken EU-lidstaten niet restrictiever mogen
zijn dan de beperkingen die jegens derdelanders worden aangelegd. Een en ander
impliceert dat het verruimen van de toegang tot de arbeidsmarkt voor derdelanders
die in enige EU-lidstaat de status van langdurig ingezetene hebben verkregen
niet aan de orde kan komen, zolang een overeenkomstige verruiming niet heeft
plaatsgevonden jegens de onderdanen van de Oost-Europese EU-lidstaten in de
overgangsperiode.Bijlage 2. Vereniging Europese Grenslandbewoners.
Grensarbeid Nederland-Duitsland. Stand van zaken1. Zorgverzekering1a. Particuliere verzekerde grensarbeidersDe VEG stelt dat grensarbeiders die in Nederland wonen en in hun werkland
niet aan de voorwaarden voor de wettelijke verzekering voldoen, in Nederland
zijn uitgesloten van de AWBZ-verzekering en daarmee van de Zorgverzekeringswet.Deze mensen zijn echter niet als zodanig uitgesloten van de AWBZ (en andere
Nederlandse sociale zekerheidswetten), maar vallen op grond van Verordening
(EEG) nr. 1408/71 onder de sociale zekerheidswetgeving van hun werkland en
niet onder de Nederlandse sociale zekerheidswetgeving. De wetgeving van hun
werkland leidt in sommige gevallen niet tot verzekering (net als voorheen
in Nederland het geval kon zijn onder de Ziekenfondswet (Zfw)). In deze situatie
is door de invoering van de Zorgverzekeringswet geen verandering gebracht.
Wat betreft de Nederlandse particuliere verzekeringen waarvan betrokkenen
veelal gebruik maakten, is bij de inwerkingtreding van de Zorgverzekeringswet
op 1 januari 2006 wettelijk geregeld dat particuliere ziektekostenverzekeringen
slechts vervallen voor zover aan de overeenkomst rechten kunnen worden ontleend,
die gelijkwaardig zijn aan een zorgverzekering. Aangezien betrokkenen niet
onder de verzekeringsplicht van de Zorgverzekeringswet vallen en niet verdragsgerechtigd
zijn, mag een particuliere verzekeraar die dekking niet zo maar opzeggen.
Omdat in Nederland door de invoering van de Zorgverzekeringswet ongeveer vijf
miljoen personen niet langer particulier verzekerd zijn, is het draagvlak
voor de particuliere verzekering die door Nederlandse verzekeraars wordt aangeboden
aanzienlijk verkleind. Verzekeraars hebben hierin aanleiding gevonden de premie
van de (resterende) particuliere verzekeringen te verhogen. De overheid mag
op grond van de Europese schaderichtlijnen geen voorwaarden stellen ter zake
van acceptatie, premie en pakket aan de particuliere verzekeraars. In hoeverre
een stijging van de verzekeringspremie nog redelijk kan worden geacht, kan
ik niet beoordelen omdat het mede afhangt van de risicostructuur van het verzekerdenbestand
van een individuele verzekeraar. In individuele gevallen heeft de rechter
eerder geoordeeld dat premieverhogingen naar maatstaven van redelijkheid en
billijkheid niet onaanvaardbaar waren (Rechtbank ’s-Gravenhage, 25 januari
2006, LJ AV0337). Ook in de door Zorgverzekeraars Nederland opgestelde gedragscode
is onder meer bepaald dat de zorgverzekeraar zich redelijk en billijk opstelt
bij de uitvoering van de zorgverzekering.De VEG is voorts van mening dat voor grensarbeiders die in Nederland wonen
en in hun werkland niet aan de voorwaarden voor de wettelijke verzekering
voldoen, de mogelijkheid zouden moeten hebben tot het sluiten van een vrijwillige
AWBZ-verzekering. Betrokkenen vallen op grond van de Verordening uitsluitend
onder de socialeverzekeringswetgeving van hun werkland, hetgeen in sommige
gevallen niet leidt tot verzekering in het buitenland. In deze situatie is
geen verandering gebracht door de invoering van de Zorgverzekeringswet. Een
vrijwillige AWBZ-verzekering voor in Nederland wonende grensarbeiders
ligt mijns inziens niet voor de hand. De tot 1 januari 2006 bestaande
vrijwillige AWBZ-verzekering werd juist afgeschaft omdat deze gevoelig was
voor fraude en risicoselectie en omdat Nederland met de invoering van de Zorgverzekeringswet
zich in internationaal verband richt naar bestaande verdragsverplichtingen;
niet meer en niet minder. Betrokkenen hebben ervoor gekozen in een ander land
te gaan werken; de consequentie is de toepassing van deze verdragen.1b. ZorgtoeslagEen grensarbeider die in Nederland woont en in Duitsland werkt is niet
verzekerd op grond van de Zorgverzekeringswet. Om de verzekerde met een niet-verzekerde
partner in een gelijke positie te brengen met een verzekerde wiens partner
wel verzekerde is, is in artikel 2, vierde lid van de Wet op de zorgtoeslag
bepaald dat een verzekerde met een niet-verzekerde partner aanspraak heeft
op de helft van het bedrag aan zorgtoeslag dat hem zou toekomen indien zowel
de verzekerde als zijn partner verzekerd zouden zijn geweest. Per saldo wordt
hiermee bereikt dat het bedrag aan zorgtoeslag dat in die situatie wordt toegekend,
is afgestemd op één verzekerde persoon waarbij voor de draagkracht
rekening wordt gehouden met de partnersituatie. Dit leidt tot een evenwichtige
uitkomst. De hoogte van de zorgtoeslag voor de Zvw-verzekerde partner van
een in Duitsland werkende grensarbeider is afhankelijk van het toetsingsinkomen.
Dit is het verzamelinkomen van de verzekerde of indien de verzekerde een partner
heeft het verzamelinkomen van de beide partners tezamen. Er is gekozen voor
een zorgtoeslag per huishouden. Als men duurzaam een gezamenlijke huishouding
voert met een ander is men partners voor de zorgtoeslag. Het toetsingsinkomen
van de belanghebbende en zijn partner wordt op de gebruikelijke wijze bepaald
volgens de procedure in de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir).
Het in het buitenland verworven inkomen wordt in het toetsingsinkomen betrokken
met toepassing van artikel 8, derde lid, van de Awir. Ik ben niet voornemens
van de wet- en regelgeving af te wijken.1c. Gepensioneerde grensarbeidersInvoering ZorgverzekeringswetDe vraag of dubbelgepensioneerde grensarbeiders die tot 2006 in Duitsland
of België verzekerd waren, terecht vanaf 2006 Nederlandse premies
over het wereldinkomen moeten betalen ligt ter beoordeling aan het Europese
Hof van Justitie voor (zaak C-66/05, Johann). Op 18 juli 2006 heeft het
Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen uitspraak gedaan in de Finse
zaak Nikula (C-50/05). Deze zaak ging ook over de vraag of een lidstaat bij
het inhouden van een ziektekostenpremie op het pensioen van een gepensioneerde,
bij de berekening van die premie ook het pensioen mag meetellen dat die gepensioneerde
uit een andere lidstaat ontvangt. Nederland en Finland hebben zich altijd
op het standpunt gesteld dat het buitenlandse pensioen mag worden meegenomen
in de berekening en het Hof heeft deze landen daar in de zaak Nikula gelijk
in gegeven. Wel heeft het Hof bepaald dat de premie/bijdrage niet hoger mag
zijn dan het door het woonland uitgekeerde pensioen en dat geen premieheffing
mag plaatsvinden over een pensioendeel waarover in de andere lidstaat al eerder
premie is betaald.Eventuele inkomenswijzigingen bij wijziging van regelgeving zijn onvermijdelijk.
Zij zijn niet alleen het gevolg van nationale regelgeving, maar kunnen ook
het gevolg zijn van de toepassing van de internationale sociale zekerheidsregelingen,
zoals de Europese sociale zekerheidsverordening. Die gevolgen zijn wel degelijk
vooraf onderkend, maar als een gegeven aanvaard. Relatief negatieve gevolgen
treden op bij één categorie grensarbeiders, namelijk
bij in Nederland wonende, gepensioneerde grensarbeiders die vóór
de invoering van de Zorgverzekeringswet niet verzekerd waren ingevolge de
Zfw, bijvoorbeeld omdat hun inkomen boven de Zfw-loongrens lag. Deze mensen
hadden, tegenover een in België of Duitsland te betalen premie, in Nederland
recht op het volledige Zfw en AWBZ-pakket. Zij waren veelal voor een lager
bedrag verzekerd dan andere gepensioneerden, aangezien de premies die in België
en Duitsland door gepensioneerden voor de sociale ziektekostenverzekering
moeten worden betaald doorgaans lager liggen dan in Nederland. Duitsland en
België heffen ook niet in alle gevallen premie over buitenlands inkomen.
Ten aanzien van deze categorie grensarbeiders kan dan ook gezegd worden dat
een voorheen bestaand financieel voordeel nu niet meer bestaat. Deze categorie
gepensioneerde grensarbeiders is nu, zoals beoogd, in dezelfde positie als
voormalig ziekenfondsverzekerde gepensioneerde grensarbeiders en komt ook
onder dezelfde voorwaarden in aanmerking voor Zorgtoeslag en no-claimteruggave.
Er is daarom mijns inziens geen aanleiding voor extra compenserende maatregelen.PremieberekeningOver de gekorte AOW-uitkering en het Duitse wettelijke pensioen samen
wordt volgens de VEG een inkomensafhankelijke bijdrage van 6,5% geheven
(tot het maximale AOW-bedrag). De VEG vindt dat de compensatie die voor de
AOW wordt geboden ook voor het Duitse wettelijke pensioen zou moeten gelden.
Naar mijn oordeel is sprake van een misverstand. De inkomensafhankelijke bijdrage
van 6,5% wordt immers alleen berekend over het bedrag van de AOW-uitkering.
Voor de Duitse wettelijke rente geldt het percentage van 4,4% (deze
wordt door de Belastingdienst op aanslag geheven). Overigens mag niet onvermeld
blijven dat Duitsland een toeslag verleend voor de premies Zorgverzekeringswet
en AWBZ die de in Nederland wonende genieter van een Duitse wettelijke rente
verschuldigd is.Inkomstenverlies voor gepensioneerdenVoor wat betreft de inkomensgevolgen voor gepensioneerde grensarbeiders
verwijs ik u naar hetgeen hierboven vermeld staat onder «Invoering Zorgverzekeringswet».
Verder zie ik geen aanleiding voor een overeenkomst waarin wordt afgeweken
van de Verordening voor een specifieke groep, louter omdat de normale toepassing
van de Verordening voor die groep met ingang van 1 januari 2006 het einde
betekent van een voorheen bestaand financieel voordeel. Deze categorie gepensioneerde
grensarbeiders is nu in dezelfde positie als voormalig ziekenfondsverzekerde
gepensioneerde grensarbeiders.2. Belastingverdrag Duitsland-NederlandIk heb kennis genomen van de punten die de Vereniging Europese Grenslandbewoners
naar voren heeft gebracht ten behoeve van de lopende onderhandelingen over
de herziening van het Nederlands-Duitse belastingverdrag van 16 juni
1959. Zoals is opgemerkt met betrekking tot de punten die de FNV terzake heeft
aangevoerd, merk ik ook hier op dat over de stand van zaken van de onderhandelingen
vanwege het vertrouwelijke karakter geen mededeling kan worden gedaan. Voor
een reactie op de normbedragen die Duitsland in art. 1, derde lid, EStG hanteert,
verwijs ik kortheidshalve naar het antwoord op punt 4/5 in de evaluatie van
de FNV (bijlage 1 bij deze brief).XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD),
De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik (GL), Halsema (GL), Kant (SP), Blok
(VVD), Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Smits (PvdA), Herben (LPF), Tichelaar
(PvdA), voorzitter, Koopmans (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF),
De Nerée tot Babberich (CDA), Fierens (PvdA), Aptroot (VVD), Smeets
(PvdA), Heemskerk (PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Omtzigt (CDA), Van
Egerschot (VVD), Irrgang (SP) en Willemse-van der Ploeg (CDA).Plv. leden: Rouvoet (CU), Koenders (PvdA), Dittrich (D66), Balemans (VVD),
Kortenhorst (CDA), Vacature (PVDA), Duyvendak (GL), Van Gent (GL), Vacature
(algemeen), De Krom (VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Vacature (LPF),
Noorman-den Uyl (PvdA), Mosterd (CDA), De Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk
(CDA), Stuurman (PvdA), Schippers (VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA), De Vries
(VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Van Beek (VVD), Gerkens (SP) en Rambocus
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26834-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl