Vaststelling begroting van het Ministerie van VROM (XI) voor het jaar 1999; Memorie van toelichting XI (VROM)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26200-XI, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

30-09-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-XI nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave HOOFDSTUK 1 INLEIDINGHOOFDSTUK 2 VROM-BREDE ONDERWERPEN 2.1 Inleiding2.2 Sturing en kwaliteit van de duurzame leefomgeving«Houtskoolschets» en de Vijfde Nota Ruimtelijke
ordeningICES (Investeringen in de economische structuur)Toekomst Nederlandse LuchtvaartinfrastructuurProject Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR)Verkeer en Vervoer2.3 De stadUitvoering Vinex2.4 De bouwKwaliteit van bouwproces en -productAanbestedingArchitectuurbeleidDuurzaam Bouwen (zie ook hoofdstuk 6, paragraaf 6.4)Ondergronds bouwen2.5. Handhaving en toezicht2.6. De VROM-raadHOOFDSTUK 3 MILIEU 3.1 Inleiding3.2. Uitvoering van Nota Milieu en Economie en NMP-33.3 Belangrijke hoofdlijnen uit NME en NMP-3Continue verbetering van een efficiënt gebruik van
het milieuBenchmarking, eco-efficiency, NOx kostenverevening:
maatwerk en nieuwe instrumentenGericht gebruikmaken van wetenschap en technologieMilieu meer uitdrukken in de prijzenKwaliteit van de leefomgeving, inzet gebiedenbeleidVersterken van de internationale inzet3.4. Specifieke beleidsintensiveringenKlimaatMest en ammoniakGeluidAfvalBodemStoffenbeleidHOOFDSTUK 4 RUIMTE 4.1. Waar staat de ruimtelijke ordening voor4.2 Beleidsverkenningen4.3. Beleidsformulering nationaal: op weg naar 2030 Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en de houtskoolschetsProject Belvedère: Cultuurhistorie in relatie tot
de Ruimtelijke Ordening4.4. Beleidsformulering en -uitvoering internationaal:
kansen voor Europa4.5. Beleidsuitvoering: Vinex gaat door Actualisering VinexUitvoering VinexHerijkingHet Nationaal Landschap Groene HartDe GebiedsuitwerkingenNieuwe SleutelprojectenHerstructurering van de varkenshouderijStimulering intensief ruimtegebruikLand en stad4.6. Wijziging van de WRO4.7. Monitoring/evaluatieAandeel nieuwbouwwoning gelegen in stadsgewesten HOOFDSTUK 5 WONEN 5.1. Inleiding5.2. Stedelijke vernieuwingInvesteringsbudget stedelijke vernieuwing5.3. Betaalbaar wonenMatiging van woonlastenOntwikkeling aantal afgegeven beschikkingen huursubsidie Waarborgen voor de positie van de woonconsument5.4. BeschikbaarheidHuisvesting ouderenWoonruimteverdeling5.5. KwaliteitsbeleidBouwregelgeving5.6. De sociale huursectorVerkoop woningen door corporaties Bron: CBS (Financiële
Maandstatistiek 98/5) 5.7. Afkoop subsidies5.8 InternationaalKennisuitwisselingSteunverleningNaleving van internationale afsprakenHOOFDSTUK 6 RIJKSHUISVESTING 6.1 InleidingHoofdlijnen stelselwijzigingToelichting op de AgentschapsbegrotingJuridische grondslagen van rijkshuisvestingsstelsel en
agentschapsbegroting6.2 Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–20036.3 UitvoeringsstrategieOptiek vanuit het rijksbeleidElkaar versterkende invalshoeken; thema «flexibel
werken»6.4 UitvoeringDuurzaam bouwenProcesinnovatie in de bouwGevelonderhoudMillennium6.5 Financieringsbronnen rijkshuisvesting6.6 Sturing en verantwoordingResultaatgebiedenKengetallenMonitoring- en verantwoordingssysteem rijkshuisvestingsbeleidInformatievoorziening6.7 Statistische gegevens rijkshuisvestingVerdeling naar gebruikers in m2BVO (x 1000) Verdeling van portefeuille naar stadsgewesten in m2 BVO (X 1000) HOOFDSTUK 7 BEDRIJFSVOERING EN ORGANISATIE 7.1 Inleiding7.2 Aanscherping planning, sturing en verantwoording7.3 Interactieve beleidsontwikkeling7.4 Corporate communicatie7.5 Strategisch personeelsbeleid7.6 M&O-beleid en Europese aanbesteding7.7 Toepassing nieuwe informatie en communicatietechnologie7.8 Millennium, informatiebeveiliging en EURO7.9 Invulling doelmatigheidstaakstellingARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Wetsartikel 1 (Uitgaven en verplichtingen) InleidingToelichting: Generale mutatiesOverboekingenDesalderingenSpecifieke mutatiesToelichting: Generale mutatiesOverboekingenDesalderingen2. Overzicht belangrijkste beleidsmatige wijzigingen (> f 10
mln) ten opzichte van de Ontwerpbegroting 19983. Budgetteringsafspraken4. Verdeling van de uitgaven en de ontvangsten naar economische
(hoofd)groep Totaal uitgaven naar economische (hoofd)groep 10. Output, intermediair verbruik, afschrijvingen en beloning
van werknemers41. Sociale uitkeringen43. Overige inkomensoverdrachten60. Kapitaaloverdrachten en aan- en verkoop van niet-geproduceerde
niet-financiële activaTotaal ontvangsten naar economische (hoofd)groep 10. Output, intermediair verbruik, afschrijvingen en beloning
van werknemers41. Sociale uitkeringen43. Overige inkomensoverdrachten60. Kapitaalsoverdrachten en aan- en verkoop van niet-geproduceerde
niet-financiële activaOverig5. Kengetallen personeel en materieel(Verwachte) gemiddelde bezetting ambtelijk personeel Toelichting:Loonmiddelsom ambtelijk personeel (x 1 000)
 Toelichting:Personeelsgebonden uitgaven per fte (ambtelijk personeel)
 Toelichting:01. ALGEMEEN 01.01 Personeel en materieel centrale directies Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven MillenniumOverboekingen van/naar andere begrotingen en desalderingenSpecifieke mutatiesKengetallen Ambtelijk personeel Toelichting:Post-actieven Toelichting:Algemene materiële uitgaven Toelichting:Doelmatigheidskengetallen Toelichting:01.02 Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten
en voorzieningen Het te voeren beleidInformatie en Communicatie Technologie (ICT)Nieuw artikelonderdeel 01.02.08Verplichtingen en uitgaven MillenniumOverboekingen van/naar andere begrotingen en desalderingenGenerale mutatiesSpecifieke mutatiesKengetallen Ambtelijk personeel Toelichting:Post-actieven Algemene materiële uitgaven Toelichting:01.03 Prijsbijstelling Verplichtingen en uitgaven Overboekingen van/naar andere begrotingen01.04 Loonbijstelling Verplichtingen en uitgaven Overboekingen van/naar andere begrotingen01.05 Onvoorziene uitgaven Verplichtingen en uitgaven Specifieke mutaties01.07 Voorlichting Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutatiesToelichting:01.11 Nog nader te verdelen Verplichtingen en uitgaven Generale mutaties01.13 VROM-raad Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Kengetallen Ambtelijk personeel Algemene materiële uitgaven 01.14 Stichting Advisering Bestuursrechtspraak Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven 01.15 Duurzaam Bouwen Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven 02. RIJKSHUISVESTING 02.01 Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Overboekingen van/naar andere begrotingenI. Huisvesting Koninklijk Huis, Hoge Colleges van Staat
en het Ministerie van Algemene Zaken en beheer van monumenten met een erfgoedfunctieII. Functionele kosten Koninklijk HuisIII. Beleidstaken RgdIV. Energie Efficiencyprogramma Rijkshuisvesting (EER)V. ToegankelijkheidVI. Overige bijdragen via het moederministerieGenerale mutaties03. VOLKSHUISVESTING Aansluiting Algemeen deel – Artikelsgewijze toelichting03.A Algemeen en actief deel 03.01 Personeel en materieel Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Millennium en EuroSpecifieke mutatiesRamingskengetallen Ambtelijk personeelToelichting:Toelichting:Post-actieven Toelichting:Algemene materiële uitgaven Toelichting:03.03 Onderzoek Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutaties03.05 Volkshuisvestingsinstellingen, experimenten en kennisoverdracht Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutaties03.06 Woonconsumenten Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven 03.12 Garanties Het te voeren beleidUitgaven Overzichten risico-ontwikkeling uitstaande garantieverplichtingen03.15 Bijzondere aandachtsgroepen Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutatiesRamingskengetallen Aantallen en gemiddelde bedragen van woonwagens en standplaatsen
 Toelichting:DoelmatigheidskengetallenToelichting:03.16 Subjectsubsidies Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Generale mutatiesOverboekingen van/naar andere begrotingenSpecifieke mutatieOnderbouwing van de raming Toelichting op de raming en de ramingstechniekRamingskengetallen Huursubsidie: aantallen naar huishoudtype per tijdvak
 Huursubsidie: gemiddelde subsidie naar huishoudtype per
tijdvak ToelichtingToelichting03.18 Infrastructuur en locatiesubsidie Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutatie ad a.Toelichting op de ramingRamingskengetallen 03.18.02 «Locatiesubsidie»03.18.03 «Subsidie grote bouwlokaties»03.19 Stadsvernieuwing Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Overboekingen van/naar andere begrotingen ad a.Specifieke mutatie ad b.Toelichting op de ramingDoelmatigheidskengetal 03.35 Budget Besluit locatiegebonden subsidies Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutaties ad a. en b.ad c.Toelichting op de raming03.36 Apparaatskosten decentralisatie volkshuisvesting Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven03.37 Budget Besluit woninggebonden subsidies 1995 Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Toelichting op de ramingKengetallen03.39 Sanering woningbeheerders Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Overboeking en Generale mutatie ad a. en c.Desalderingen ad b.03.40 Stimulering duurzaam en innovatief bouwen Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutaties ad a.ad b.03.41 Planologische- en woningbouwknelpunten VINEX Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutatie ad a.03.42 Stimulering herstructurering van de woningvoorraad Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutaties ad a.Ramingskengetallen03.43 Investeringen stedelijke vernieuwing Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Generale mutatie ad a.Specifieke mutaties ad c.ad d.03.B Niet-actief deel 03.73 Afkoop jaarlijkse bijdragen op grond van de wet
«Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting» Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Generale mutaties03.78 Afkoop DKP-objectsubsidies voor woningen van beleggers
en particulieren Het te voeren beleidGenerale mutaties03.79 Afkoop subsidies en overnamebijdragen niet-winstbeogende
instellingen Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Toelichting op de ramingOverboekingen van/naar andere begrotingenSpecifieke mutatiesDoelmatigheidskengetallen ToelichtingOverige niet-actieve begrotingsartikelen Verplichtingen en uitgavenSpecifieke mutatiesGenerale mutatieSpecifieke mutatiesToelichting op de ramingReserve voor zg. VROM-brede onderwerpenToelichting03.74 Bijdragen nieuwbouw en verbetering huurwoningen RamingskengetallenToelichting03.75.01 Subsidies marktgerichte huur- en koopwoningen
en jaarlijkse bijdragen huurwoningen beleggers Ramingskengetallen 03.75.02 Bijdragen eigen woningen RamingskengetallenDoelmatigheidskengetal03.76 Budgetten Besluit woninggebonden subsidies 1992–1994 Ramingskengetallen03.77 Overige niet-actieve uitgaven04. RUIMTELIJKE ORDENING AlgemeenKengetallen (doelmatigheidskengetallen)04.01 Personeel en materieel Het te voeren beleidDoelmatigheidskengetal Verplichtingen en uitgaven Millennium en EuroOverboeking van/naar andere begrotingSpecifieke mutatiesKengetallen (ramingskengetallen) Ambtelijk personeel Toelichting:Post-actieven ToelichtingAlgemene materiële uitgaven Toelichting04.03 Onderzoek, planvorming en stimulering ruimtelijk
beleid Het te voeren beleid OnderzoekKengetallen (doelmatigheidskengetal) De speerpunten Stad en verstedelijking:Ruimtegebruik en mensenwensen:Mobiliteit en infrastructuur:Ruimtelijk-economische structuur:Landelijke gebieden en water:Lange termijn verkenningen:Bestuur en instrumentarium:Internationaal:Korte termijn onderzoek:De basisprogramma's: Monitoring vigerend beleid:Evaluatie ruimtelijk beleid:Ruimtelijke basisprognoses:GIS-toepassingen, ontwerptechnieken, beeldvorming:Doelsubsidies en programmafinanciering:Planvorming en stimulering ruimtelijk beleidUitvoering nationaal beleid Nieuwe sleutelprojecten:Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik (StIR):Stedelijke knooppunten:Nadere uitwerkingen en ROM projecten:Uitvoering Internationaal beleid Interregprogramma's; IRMA, Noordzee en NWMAVerplichtingen en uitgaven Overboekingen van/naar andere begrotingen en specifieke
mutatiesSpecifieke mutaties04.05 Uitvoering Planologische Kernbeslissing Waddengebied Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven 04.06 Veiligstelling van bufferzones Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Kengetallen Gerealiseerde aankoop grond t.a.v. totaal te verwerven
 Toelichting:04.08 Leerlingbouwplaatsen Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Ramingskengetallen Toelichting:04.09 Stichting Overlegorgaan RAVI Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven 05. MILIEUBEHEER Algemeen BeleidsintensiveringenDe milieubeleidsterreinen en begrotingsartikelen gerangschikt
naar milieuthemaKengetallen05.01 Personeel en materieel Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Millennium en EuroKengetallen Ambtelijk personeel Toelichting:Post-actieven ToelichtingAlgemene materiële uitgaven Inspectie Milieuhygiëne Toelichting:HandhavingToezicht op de uitvoeringVerbindende schakelOndersteuningToelichting:05.13 Garanties en deelnemingen Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Toelichting:Overzicht risico-ontwikkeling Overzicht garantiestellingenGarantstelling jegens de Stichting International Reference
Centre for Community Water Supply and Sanitation (IRC)Garantstelling jegens het College voor de Toelating van
Bestrijdingsmiddelen (CTB)Garantstelling jegens HABOG-participantenOverzicht deelnemingen Deelname in de Centrale Organisatie voor Radioactief Afval
N.V. (COVRA)Deelname in AVR Chemie B.V. (Afvalverwerking Rijnmond)05.14 Onderzoek en monitoring Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven Specifieke mutatiesOverboekingen van/naar andere begrotingen05.15 Algemeen milieubeleid Het te voeren beleid Milieutechnologie- en infrastructuurInvesteringsbedragen VAMIL-regeling Toelichting bij tabel en grafiek VAMIL-regeling:Internationaal milieubeleidVerplichtingen en uitgaven 05.16 Milieukwaliteit en emissiebeleid Het te voeren beleid BodemToelichting:Toelichting:Drinkwater, Water, LandbouwLucht en EnergieToelichting:Geluid en VerkeerVerkeerslawaai (weg en rail)Kengetallen sanering verkeerslawaaiVerplichtingen en uitgaven Overboekingen van/naar andere begrotingen05.17 Ketenbeheer en milieuzorg Het te voeren beleid AfvalstoffenToelichting:Industrie- en ConsumentenbeleidStoffen, Veiligheid, StralingToelichting:Verplichtingen en uitgaven Specifieke mutaties05.19 Structurele bijdrage aan het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) ten behoeve van het RIVM Het te voeren beleidVerplichtingen en uitgaven ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Wetsartikel 2 (Ontvangsten) InleidingToelichting: Generale mutatiesDesalderingenSpecifieke mutatiesToelichting: Desalderingen01 ALGEMEEN 01.01 Ontvangsten van algemene aard Het te voeren beleidOntvangsten DesalderingenSpecifieke mutaties02. RIJKSHUISVESTING 02.01 Ontvangsten Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie Het te voeren beleidOntvangsten Generale mutaties:03. VOLKSHUISVESTING 03.03 Restituties Het te voeren beleidOntvangsten RamingskengetallenToelichting03.05 Overige ontvangsten volkshuisvesting Ontvangsten DesalderingenToelichting op de raming03.07 Rente en aflossingen als gevolg van de wet «Balansverkorting
geldelijke steunvolkshuisvesting» Het te voeren beleidOntvangsten Generale mutatie03.08 Impuls voor de ruimtelijke-economische structuur Het te voeren beleidOntvangsten Toelichting op de raming04 RUIMTELIJKE ORDENING 04.01 Diverse ontvangsten Het te voeren beleidOntvangsten 05. MILIEUBEHEER Algemeen Wijziging begrotingsindeling ontvangsten05.02 Kostenverhaal bodemsaneringOntvangsten05.03 Overige ontvangsten milieubeheer Het te voeren beleidOntvangsten Toelichting:05.05 Bodemsanering VINEX Het te voeren beleidOntvangsten 05.06 Ontvangsten bodemsanering Het te voeren beleidOntvangsten Kengetallen ToelichtingWetsartikel 3 (Agentschapsbegroting 1999 Rijksgebouwendienst) 1. Inleiding2. Doel en aard van het agentschap Rijksgebouwendienst 2.1. Algemeen2.2. Verdeling van verantwoordelijkheden in het nieuwe
stelsel2.3. Doelmatigheidsprikkels in het nieuwe stelsel2.4. Missie, hoofddoelstellingen, producten/diensten en
resultaatgebieden van de Rgd2.4.1. Missie van de Rgd2.4.2. Hoofddoelstellingen van de Rgd* Het leveren van adequate huisvesting* Het realiseren van een bedrijfsresultaat waarbij de
baten en lasten met elkaar in evenwicht zijn* Het leveren van toegevoegde waarde als overheidsdienst
door:2.4.3. Producten en diensten van de Rgd2.4.4. Resultaten3. Kengetallen 3.1. Algemeen3.2. Beschrijving van de kengetallen VastgoedportefeuilleSaldo baten en lastenWaarde-ontwikkeling van de voorraadMonumentenKlanttevredenheidOnderhoudsvoorraadLeegstandDirecte en indirecte kostenApparaatskosten4. Uitgangspunten voor de agentschapsbegroting Rijksgebouwendienst 4.1. Algemeen4.2. De aard van de agentschapsbegroting4.3. De belangrijkste componenten van de agentschapsbegroting4.4. De leen- en depositofaciliteit4.5. Het beheer van onroerende zaken4.6. De grondslagen van het wetsartikel en van de baten-lastenbegroting4.7. Begrotingsoverboekingen als gevolg van de stelselwijziging4.8. Onderscheid in onderdelen van de huisvestingsprogrammering
en bijbehorende baten en lasten* de bestaande voorraad per 1 januari 1999* lopende projecten in het OMR die na 1 januari 1999 worden
opgeleverd* projecten gestart in 1998 met door ministeries voorgefinancierde
investeringsuitgaven* nog te programmeren projecten5. De agentschapsbegroting Rijksgebouwendienst 1999 5.1. Algemeen5.2. Balans, baten en lasten, kapitaalsuitgaven -ontvangsten
en onderlinge samenhang5.3. Sturing door en verantwoording aan de Staten-Generaal6. Indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999 7. Begroting van baten en lasten 1999 en meerjarenraming 8. Begroting van kapitaalsuitgaven en -ontvangsten 1999
en meerjarenraming 9. Toelichting op de indicatieve openingsbalans 9.1. Algemeen9.2. Waarderingsgrondslagen voor de indicatieve openingsbalans
per 1 januari 1999 9.2.1. Activa Immateriële vaste activaMateriële vaste activaGrond en gebouwen in eigendomVoorziening boekwaarderisico algemeenVoorziening boekwaarderisico asbestUitbreiding eigendomsvoorraad als gevolg van voorfinanciering
1998 door ministeriesLease-gebouwen (financial lease)Onderhanden investeringsprojectenBedrijfsinstallaties panden Rgd-organisatieInventaris Rgd-organisatieVoorraden/Onderhanden werkDebiteurenNog te ontvangenLiquide middelen9.2.2. Passiva AgentschapsvermogenVreemd vermogen Aflossings- en rentedragend vreemd vermogenLening FinanciënFinancial leaseverplichtingenLanglopende schuld overigLening bij moederministerie VROMVoorzieningenVoorziening risico's uit geschillen en rechtsgedingenVoorziening wegens leegstandsrisico'sEgalisatievoorziening inbouwpakketten huurpandenVoorziening bodemverontreinigingVoorziening sanering asbestverontreinigingVoorziening voor planmatig onderhoudVoorziening wegens garantieverplichtingenVoorziening assurantie eigen risicoCrediteurenNog te betalen10. Toelichting op de begroting van baten en lasten 1999
en meerjarenraming 10.1. Algemeen10.2. Toelichting bij opbouw baten Gebruiksvergoedingen van ministeriesNog te ontwikkelen investeringsprojectenOpbrengsten «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie»I. Huisvesting Koninklijk Huis, Hoge Colleges van Staat
en het Ministerie van Algemene Zaken en beheer van monumenten met een erfgoedfunctieII. Functionele kosten Koninklijk HuisIII. Beleidstaken RgdIV. Energie Efficiencyprogramma Rijkshuisvesting (EER)V. ToegankelijkheidVI. Overige bijdragen via het moederministerieVII. Vitaliteit Steden / MonumentenzorgOpbrengsten ServicesOpbrengsten AdviezenOpbrengsten derdenEgalisatie rente eigendomspandenEgalisatie rente financial leaseRentebaten over saldo spaarfaciliteit en rekening courant
bij RijkshoofdboekhoudingBuitengewone baten10.3. Toelichting bij opbouw lasten Apparaatskosten RgdHuren/lease betrokken van de marktHuisvestingskosten «Inputfinanciering buiten de
huur-verhuurrelatie»Huisvestingskosten derdenServicesKosten onderzoek rijkshuisvestingDagelijks onderhoudRentelasten lening bij FinanciënAfschrijvingenBelasting OZB, heffingenDotatie aan Voorziening Egalisatie inbouwpakketten huurpandenDotatie aan Voorziening Planmatig onderhoudDotatie aan Voorziening LeegstandskostenRentelasten over saldo rekening courant bij RijkshoofdboekhoudingBuitengewone lasten10.4. Toelichting bij saldo van baten en lasten11. Toelichting begroting kapitaalsuitgaven en -ontvangsten
1999 en meerjarenraming 11.1. Algemeen11.2. Toelichting bij kapitaalsuitgaven Vervangingsinvesteringen geprogrammeerd en Uitbreidingsinvesteringen
geprogrammeerdUitgaven gebouwgebonden millenniumproblematiekNog te ontwikkelen investeringsprojectenTerugbetaling voorfinanciering ministeries 1998Aflossing op lening via leenfaciliteit bij FinanciënAflossing afstoot onroerend goedToevoeging op saldo spaarfaciliteit bij Financiën11.3. Toelichting bij kapitaalsontvangsten Desinvesteringen als gevolg van afstoot van eigendomsobjectenBeroep op de leenfaciliteitAfschrijvingen11.4. Kasstroomoverzicht 1999 van de Rgd Cijfermatige toelichting op de begroting van kapitaalsuitgaven
en kapitaalsontvangsten Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-XIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 645 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 XIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(XI) voor het jaar 1999nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING XI (VROM)Inhoudsopgave   blz.   Algemeen
deel3   1.Inleiding3   2.VROM-brede
onderwerpen42.1Inleiding42.2Sturing
en kwaliteit van de duurzame leefomgeving42.3De stad62.4De
bouw82.5Handhaving en Toezicht112.6De
VROM-raad12   3.Milieu133.1Inleiding133.2Uitvoering
Nota Milieu en Economie en NMP-3143.3Belangrijke hoofdlijnen
uit NME en NMP-3153.4Specifieke beleidsintensiveringen20   4.Ruimte254.1Waar
staat de ruimtelijke ordening voor254.2Beleidsverkenningen264.3Beleidsformulering
nationaal: op weg naar 2030274.4Beleidsformulering en -uitvoering
internationaal: kansen voor Europa294.5Beleidsuitvoering:
Vinex gaat door304.6Wijziging van de WRO364.7Monitoring/evaluatie37   5.Wonen395.1Inleiding395.2Stedelijke
vernieuwing405.3Betaalbaar wonen425.4Beschikbaarheid465.5Kwaliteitsbeleid495.6De
sociale huursector505.7Afkoop subsidies525.8Internationaal52   6.Rijkshuisvesting546.1Inleiding546.2Beleidskader
rijkshuisvesting1999–2003556.3Uitvoeringsstrategie556.4Uitvoering566.5Financieringsbronnen
rijkshuisvesting586.6Sturing en verantwoording596.7Statistische
gegevens rijkshuisvesting60   7.Bedrijfsvoering
en organisatie617.1Inleiding617.2Aanscherping
planning, sturing en verantwoording627.3Interactieve beleidsontwikkeling637.4Corporate
communicatie637.5Strategisch personeelsbeleid647.6M&O-beleid
en Europese aanbesteding657.7Toepassing nieuwe informatie
en communicatietechnologie657.8Millennium, informatiebeveiliging
en EURO657.9Invulling doelmatigheidstaakstelling67   Artikelsgewijze
toelichting69   Wetsartikel 1 (uitgaven en verplichtingen)69   Inleiding691.Totaalbeeld
van de uitgaven702.Belangrijkste wijzigingen ten opzichte
van de ontwerpbegroting 1998733.Budgetteringsafspraken754.Verdeling
uitgaven en ontvangsten naar economische (hoofd)groep755.Kengetallen
personeel en materieel78   01.Algemeen8102.Rijkshuisvesting10103.Volkshuisvesting10304.Ruimtelijke
Ordening16305.Milieubeheer181   Wetsartikel
2 (ontvangsten)215   Totaalbeeld van de ontvangsten21601.Algemeen21802.Rijkshuisvesting21903.Volkshuisvesting21904.Ruimtelijke
Ordening22405.Milieubeheer225   Wetsartikel
3 (toelichting agentschapsbegroting Rijksgebouwendienst)230   1Inleiding230   2Doel
en aard van het agentschap2302.1Algemeen2302.2Verdeling
van verantwoordelijkheden in het nieuwe stelsel2302.3Doelmatigheidsprikkels
in het nieuwe stelsel2312.4Missie, hoofddoelstellingen,
producten/diensten en resultaatgebieden van de Rgd232   3Kengetallen2343.1Algemeen2343.2Beschrijving
van de kengetallen235   4Uitgangspunten voor de
ontwerpbegroting van de RGD2404.1Algemeen2404.2De
aard van de agentschapsbegroting2404.3De belangrijkste componenten
van de agentschapsbegroting2414.4De leen- en depositofaciliteit2414.5Het
beheer van onroerende zaken2424.6De grondslagen van het
wetsartikel en van de baten-lastenbegroting2434.7Begrotingsoverboekingen
als gevolg van de stelselwijziging2454.8Onderscheid in onderdelen
van de huisvestingsprogrammering en bijbehorende baten en lasten245   5De
RGD-begroting 19992465.1Algemeen2465.2Balans,
baten en lasten, kapitaalsuitgaven en -ontvangsten en onderlinge samenhang2465.3Sturing
door en verantwoording aan de Staten-Generaal247   6Indicatieve
openingsbalans per 1-1-1999248   7Begroting
van baten en lasten 1999 en meerjarenraming249   8Staat
van kapitaalsuitgaven en kapitaalsontvangsten251   9Toelichting
op de indicatieve openingsbalans per 1 januari 19992519.1Algemeen2519.2Waarderingsgrondslagen
voor de indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999251   10Toelichting
op de begroting van baten en lasten en meerjarenraming25910.1Algemeen25910.2Toelichting
bij opbouw baten25910.3Toelichting bij opbouw lasten26310.4Toelichting
bij saldo van baten en lasten265   11Toelichting
staat van kapitaaluitgaven en ontvangsten26611.1Algemeen26611.2Toelichting
bij kapitaalsuitgaven26611.3Toelichting bij kapitaalsontvangsten26711.4Kasstroomoverzicht
1999 van de Rgd268HOOFDSTUK 1 INLEIDINGDe Ontwerpbegroting 1999 van VROM ziet er anders uit dan voorgaande jaren.
Voorgaande jaren bestond de begroting nog uit twee delen XI-a en XI-b. In
februari heeft het Kabinet besloten tot een herziening van het stelsel van
de rijkshuisvesting per 1 januari 1999. Deze herziening komt er in het kort
op neer dat elk ministerie zelf de beschikking krijgt over een huisvestingsbudget
om vervolgens huisvesting te «huren» bij de huisvestingsdienst
van het Rijk. De Rgd krijgt de status van agentschap. In hoofdstuk 6 wordt
nader ingegaan op het nieuwe stelsel. De begroting van het agentschap is een
onderdeel van deze ontwerpbegroting.Niet alleen is de VROM-begroting teruggebracht tot één deel,
ook is de presentatie van de informatie in de memorie van toelichting, de
artikelsgewijze toelichting en de agentschapsbegroting op een andere wijze
vormgegeven. Tijdens het begrotingsonderzoek van de VROM-begroting 1998 gaf
de Tweede Kamer aan dat zij graag ziet dat de enorme hoeveelheid informatie
die in de Begroting is opgenomen toegankelijker wordt gepresenteerd. Voor
de structuur van deze memorie van toelichting is er voor gekozen voort te
borduren op de inmiddels beproefde indeling langs de beleidsvelden milieu,
ruimte en wonen. Voorafgaand aan de VROM beleidsvelden worden in hoofdstuk
2 «VROM-brede onderwerpen» de onderwerpen behandeld die zich uitstrekken
over meer dan één beleidsveld. In hoofdstuk 6 «Rijkshuisvesting»
wordt een toelichting gegeven op de beleidsvoornemens ten aanzien van de rijkshuisvesting
en in hoofdstuk 7 «Bedrijfsvoering en organisatie» wordt ingegaan
op de werkwijze van het ministerie. Tevens is in dit hoofdstuk aangegeven
op welke wijze wordt omgegaan met de doelmatigheidstaakstelling, zoals deze
in het regeerakkoord is opgenomen.De planning- & controlcyclus van de overheid ontwikkelt zich in een
richting waarin een duidelijker onderscheid wordt gemaakt tussen begroting
en verantwoording. Naast voorstellen voor een «tweede Prinsjesdag»,
waarop de bewindslieden verantwoording afleggen over de realisatie van het
voorgenomen beleid, groeit de behoefte aan de mogelijkheid meer sturing te
geven op basis van prestaties. Hiervoor is het noodzakelijk dat beleidsdoelstellingen
helder en meetbaar worden gepresenteerd. Hoewel hier – zeker voor een
overheidsorganisatie – nog veel haken en ogen aan zitten, presenteert
VROM in deze begroting het te voeren beleid op zo'n manier dat het past binnen
het streven dat sturing op resultaten beter mogelijk wordt. De relatie tussen
middelen, producten en doelstellingen is onder meer verduidelijkt met de (grafische)
presentatie van kengetallen. Welke gevolgen deze aanpak heeft voor de VROM-organisatie
wordt uiteengezet in het hoofdstuk 7 «Bedrijfsvoering en organisatie». HOOFDSTUK 2 VROM-BREDE ONDERWERPEN 2.1 InleidingDe hoofddoelstelling van het ministerie van VROM is het zorgen voor een
goede milieu-, ruimtelijke en woonkwaliteit. Daarnaast wordt gezorgd voor
een goede huisvesting van de rijksdiensten. De beleidsvelden van VROM (milieu,
ruimte, wonen en rijkshuisvesting) hebben voor een groot deel een eigen werkterrein
(zie hoofdstukken 3 tot en met 6). Echter daar waar de beleidsvelden elkaar
raken of kunnen versterken wil VROM convergentie tot stand brengen. Deze VROM-brede
onderwerpen worden in dit hoofdstuk aan de orde gesteld. Een aantal van deze
onderwerpen is te clusteren onder de titel sturing en kwaliteit van de duurzame
leefomgeving. Voorts wordt onderscheid gemaakt tussen onderwerpen op het terrein
van de stad, handhaving en de coördinatie van de bouw, waarbij opgemerkt
dient te worden dat er ook weer tal van dwarsverbanden tussen deze onderwerpen
onderling zijn te onderkennen. 2.2 Sturing en kwaliteit van de duurzame leefomgevingVROM investeert fors in de sturing en de kwaliteit van de duurzame leefomgeving.
Dit komt tot uitdrukking in een groot aantal activiteiten, waarin VROM een
initiërende rol danwel een participerende rol speelt. «Houtskoolschets» en de Vijfde Nota Ruimtelijke
ordeningNog voor het jaar 2000 zal een Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening worden
uitgebracht. De Tweede Kamer heeft bij de behandeling van de begroting 1998
(motie Wallage) hierom verzocht. In de Vijfde Nota RO zal de gewenste ruimtelijke
ontwikkeling van ons land op hoofdlijnen worden uitgewerkt, rekening houdend
met de noodzakelijke samenhang tussen de landsdelen. Als richtinggevende studie
voor onder meer deze nota zal voor het einde van het jaar een zgn. «houtskoolschets»
worden gepresenteerd. Deze «houtskoolschets» zal in ieder geval
zijn gebaseerd op de hoofdlijnen van het advies van de VROM-raad «Stedenland-plus»:
de compacte stadbenadering, aangevuld met een beheerste ontwikkeling van regionaal
gedifferentieerde corridors (zie ook hoofdstuk 4). ICES (Investeringen in de economische structuur)Zoals het regeerakkoord aangeeft, vergt de versterking van de economische
structuur omvangrijke investeringen over een breed terrein. De beleidspakketten
uit de brief van het vorige kabinet «Versterking ruimtelijk-economische
structuur» (kamerstukken II, 1997/1998, 25 017, nr. 6) tot 2010
zijn met het oog hierop nader politiek gewogen; vooral het stadsgewestelijk
openbaar vervoer en de vitalisering van steden zijn van extra accenten voorzien.
Ook aan de ontwikkeling van de informatie- en communicatie-technologie en
de versterking van de kennisinfrastructuur in het algemeen zal een forsere
impuls worden gegeven. Dit laat onverlet dat de integrale, samenhangende benadering
van de Impulsbrief verder op hoofdlijnen wordt onderschreven. Daarbij gaat
het om:• Een duurzame economische ontwikkeling, waarbij economische groei
hand in hand gaat met een beter beheer van ruimte, natuur, biodiversiteit
en een absolute daling van milieubelastende emissies• Een verbetering van de bereikbaarheid van de steden en mainports.• Een verbetering van de sociaal-economische vitaliteit van de stedelijke
centra.• Ruimtelijke kwaliteit en een aanpak van de ruimtedruk.• Meer daadkracht op alle niveaus van openbaar bestuur.In totaal is voor de periode tot 2010 f 28,5 mld uitgetrokken voor
extra investeringen. Dit bedrag komt bovenop de in totaal f 12 mld die
het vorige Kabinet in de begrotingen voor 1997 en 1998 heeft uitgetrokken
voor extra maatregelen gericht op het tot stand brengen van een duurzame economische
ontwikkeling.Omtrent de concrete invulling van de voor de komende periode ter beschikking
staande bedragen zal het Kabinet in het vroege najaar komen met een uitwerking
van de investeringspakketten. Hierbij wordt rekening gehouden met de wenselijkheid
van een evenwichtige verhouding tot de prioritering van de beschreven pakketten
tot 2010. Dan zal ook een toedeling worden gemaakt van de extra gelden aan
de ministeriële begrotingen. Toekomst Nederlandse LuchtvaartinfrastructuurDe inzet van het kabinet bij de verdere groei van de luchtvaart in Nederland
is er op gericht zodanige besluiten te nemen dat de groei van het luchtverkeer
op een effectieve en efficiënte wijze kan worden afgewikkeld, waarbij
een balans bestaat tussen milieu en economie en het ruimtebeslag binnen aanvaardbare
grenzen blijft.Nog in 1998 zal het Kabinet besluiten nemen over een eventuele aanvullende
locatie voor Schiphol. Daaraan vooraf gaat een definitief oordeel over de
mogelijkheden van een ruimere benutting van Schiphol, met inbegrip van de
zo spoedig mogelijk aan te leggen vijfde baan en met inachtneming van de in
de PKB Schiphol opgenomen grenswaarden voor milieu, gezondheid en (externe)
veiligheid. Indien op basis van de beschikbaar komende gegevens zou komen
vast te staan dat deze mogelijkheden onvoldoende zijn, dan zal voor het einde
van 1998 een voorstel aan de Kamer worden voorgelegd inzake een aanvullende
locatiekeuze. De uitkomsten van in het kader van TNLI uitgevoerde locatiestudies
zullen daarbij worden betrokken. Ruimtelijke en regionaal-sociaal-economische
overwegingen, alsmede aspecten van veiligheid, milieu en gezondheid zullen
in de afwegingen worden betrokken. Voorts zal nadrukkelijk aandacht worden
gegeven aan overwegingen in verband met de tijdige beschikbaarheid van de
noodzakelijk geachte capaciteit en met vraagstukken van budgettaire aard.
Als vervolg op deze besluitvorming in 1998 zal, voorzover relevant, een voorstel
worden gedaan voor de herziening van de PKB Schiphol met betrekking tot de
getalscriteria (44 mln passagiers en 3,3 mln ton vracht) en/of voor eventuele
aanvullende infrastructuur een voorstel voor het starten van een PKB procedure
voor één of enkele aanvullende locaties. Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR)Het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) moet in 1999 leiden tot
een Planologische Kernbeslissing deel 1, tezamen met de Milieu-effectrapportage.
In het jaar 2001 zou de PKB-procedure afgerond kunnen zijn. Eind 1998 zullen
daartoe onder meer de Richtlijnen voor de milieu-effectrapportage worden uitgebracht.
De PKB wordt gezamenlijk getrokken door de ministeries van VROM, EZ, LNV en
V&W. Verschillende maatschappelijke organisaties, zoals vanuit de milieu-
en natuurbeweging zijn actief betrokken. De Tweede Kamer heeft te kennen gegeven
dat zij regelmatig geïnformeerd en zelfs geconsulteerd wil worden, zoals
laatstelijk is gebeurd bij het verschijnen van de Startnotitie PMR.Belangrijk aandachtspunt is onder meer een goede onderbouwing van nut
en noodzaak van de eventuele oplossing van het gesignaleerde ruimtetekort
in mainport Rotterdam. Als mogelijke oplossing wordt daarbij, naast een eventuele
Tweede Maasvlakte, gekeken naar de mogelijkheden die er zijn in
het bestaande Rotterdamse havengebied en in de haven- en industriegebieden
in Zuidwest-Nederland: Moerdijk, Vlissingen en Terneuzen. Uitgangspunt is
de dubbele doelstelling: versterken van mainport Rotterdam én verbeteren
van de leefomgeving. Deze inzet is conform de Nota Milieu en Economie (ontkoppeling)
en de Missiebrief van het Kabinet van september 1996.Belangrijke elementen zijn intensief en duurzaam ruimtegebruik; een verschuiving
van de modal split naar water, rail en pijp; het toepassen van de principes
van industriële ecologie en energiebesparing, het verminderen van lokale
en bovenlokale milieubelasting en het versterken van natuurwaarden, onder
meer van de Voordelta. Dat betekent dat de uiteindelijke oplossingsrichting
de vorm aan zal kunnen nemen van een maatregelenpakket dat recht doet aan
de geformuleerde dubbele doelstelling. Verkeer en VervoerDe verkeer- en vervoersproblematiek in Nederland is groot. Tussen het
verkeer- en vervoersbeleid en het ruimtelijk beleid (w.o. verstedelijkingsbeleid
en de inrichting van Nederland) bestaan veel raakvlakken.Eind 1999 zal het ministerie van Verkeer & Waterstaat deel 1 van het
Structuurschema Verkeer en Vervoer/Nationaal Verkeer- en vervoersplan (het
beleidsvoornemen) uitbrengen. De Perspectievennota is een verkenning ten behoeve
van een fundamentele keuze voor het toekomstige verkeers- en vervoersbeleid.
Op basis van een achttal thema's wordt de Perspectievennota inhoudelijk vormgegeven.De eindrapportage van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek «Financieel
kader ruimtelijke inpassing infrastructuur» is in mei 1998 gereed gekomen.
In de eindrapportage worden aanbevelingen gegeven voor een betere afweging
van kostensoorten en daarmee kostenbeheersing bij grote infrastructuurprojecten.
Het vroegtijdig in kaart brengen van de ruimtelijke inpassingsmogelijkheden
met kostenramingen en de kwaliteit/meerwaarde die daarmee bereikt kan worden,
is daarin een belangrijk onderdeel. Gecombineerd met een grotere betrokkenheid –
ook financieel – van andere overheden wordt de kans om overeenstemming
over oplossingen te bereiken groter geacht. Na een standpuntbepaling van de
regering over deze aanbevelingen kan gewerkt worden aan een nadere invulling
daarvan. 2.3 De stadEr is veel aandacht voor de stad in het VROM-beleid. In de eerste plaats
omdat sterke steden een vitale economische, sociale en culturele bijdrage
leveren aan de kwaliteit van de samenleving als geheel. Ook is de stedelijke
economie een drager van de concurrentiekracht van ons land in Europees perspectief.
In de steden «leven mensen samen» waardoor de stedelijke samenleving
in sociaal opzicht smeltkroes en integratiekader is. Bovendien zijn de steden
met hun culturele voorzieningen een belangrijke ontmoetingsplaats voor burgers.De stad is de motor van economische ontwikkelingen, de plaats waar «het
gebeurt», waar mensen elkaar ontmoeten, het centrum van culturele ontwikkelingen.
Maar de stad is ook «een probleem», omdat armoede er geconcentreerd
is, omdat de veiligheid er te wensen overlaat, omdat verloedering hier en
daar op de loer ligt, omdat er het nodige schort aan de bereikbaarheid, omdat
sommige bewoners en ondernemers er niet de plek vinden die ze zoeken. Er zijn
dus kansen en er zijn bedreigingen.In het beleid van het Ministerie van VROM is er oog voor beide kanten.
In de volkshuisvesting, de stedelijke vernieuwing, het ruimtelijk beleid,
het milieubeleid en bij de rijkshuisvesting worden ze met elkaar verbonden
tot een duurzame leefomgeving. In de praktijk betekent dit dat gestreefd wordt
naar steden met een rijk aanbod van woonmilieus en voorzieningen, voor een
steeds wisselender en gevarieerdere vraag van bewoners en ondernemers, met
oog voor hun keuzevrijheid, met uitstekende interne bereikbaarheid in de vorm
van meer kris-kras vervoerspatronen, met daadwerkelijke milieu- en ecologiewinst
bij investeringen, deugdelijk gebouwd en ingericht, veilig en gezond, en met
overal enig groen in de nabijheid. In de Nota Stedelijke Vernieuwing staat
zo'n stad voor ogen. In de actualisering van de Vierde Nota Extra is het «de
complete stad» genoemd. Het meest tastbaar komt die tot zijn recht in
de dagelijkse leefomgeving van mensen. Het schaalniveau van de leefomgeving
van mensen dient dan ook het vertrekpunt van beleid te zijn.Er bestaat brede overeenstemming dat de stedelijke ontwikkeling een integrale
aanpak vergt. Zowel de Sociaal-Economische Raad, de (visitatie)commissie-Brinkman
als de steden zelf dringen hierop aan. Synergie en coördinatie zijn de
sleutelwoorden. De gemeenten vervullen bij de stedelijke vernieuwing een spilfunctie:
zij zijn in staat om een samenhangende visie op hun stad te ontwikkelen, zoals
veel gemeenten al hebben gedaan. Op rijksniveau vraagt een integrale aanpak
om het verwijderen van niet strikt noodzakelijke schotten tussen beleidssectoren.
Gemeenten hebben bovendien behoefte aan een eenduidig aanspreekpunt op nationaal
niveau. In het regeerakkoord is extra geld gereserveerd voor de stad door
middel van investeringen in de «vitaliteit steden», waarvan o.a.
het fonds leefbaarheid grote steden deel uitmaakt.VROM werkt momenteel, samen met andere ministeries, aan een bundeling
van investeringssubsidies. De gedachte is om via één regeling,
het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV), de steden optimaal in
staat te stellen een eigen beleid te voeren op het gebied van volkshuisvesting
en stedelijke vernieuwing. Het ISV komt nader aan de orde in het hoofdstuk
Wonen (hoofdstuk 5). Uitvoering VinexKwaliteit bij de uitvoering van Vinex betekent: bundeling van wonen, werken
en voorzieningen in stadsgewesten. Hiermee wordt beoogd dat het beslag op
de open ruimte wordt beperkt, de groei van de mobiliteit wordt beheerst en
het draagvlak voor werkgelegenheid en voorzieningen wordt versterkt. Binnen
de stadsgewesten geldt daarbij voor de woningbouw de Vinex-bouwvolgorde; eerst
bouwen in, dan aan en vervolgens buiten de stad. Voor de infrastructuur geldt
dat nieuwe locaties tijdig worden ontsloten voor alle vervoerswijzen, in het
bijzonder openbaar vervoer.In de uitvoeringsconvenanten Vinex is vastgesteld dat integrale uitvoering
van woningbouw, mobiliteit, bedrijven en groen een belangrijke voorwaarde
is om te komen tot ruimtelijke kwaliteit. Bij de uitvoering van het verstedelijkingsbeleid
zijn de rollen van het Rijk en de andere overheden verschillend. Het Rijk
is primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van de ruimtelijke hoofdstructuur.De mede-overheden (provincies en gemeenten) zijn, in samenwerking met
andere partijen, verantwoordelijk voor de uitvoering van het Vinex-beleid
en de invulling van de locaties.Zij hebben naast het wettelijk instrumentarium (Wet Ruimtelijke Ordening)
en het grondexploitatie-beleid ook andere instrumenten tot hun beschikking om de kwaliteit van de locatie zoveel mogelijk te waarborgen.
Op een aantal locaties zijn kwaliteitsteams actief (onder andere op de Kop
van Zuid in Rotterdam) die deelplannen onderwerpen aan een kwaliteitstoets.
Verder zijn diverse stedenbouwkundige en architectenbureaus van naam betrokken
bij de invulling van de Vinex-locaties, zowel op het niveau van de overallplannen
voor de locatie als op het niveau van deelplannen en individuele woningen
en gebouwen.Ook het Rijk heeft een rol bij de uitvoering van het verstedelijkingsbeleid.
Ten eerste faciliteert het Rijk de uitvoering van de in de convenanten vastgelegde
ruimtelijke ontwikkelingsprogramma's door het beschikbaar stellen van rijksbijdragen
in onder meer grondkosten en openbaar vervoer. Bovendien liggen er kwaliteitseisen
ten grondslag aan de ruimtelijke ontwikkelingsprogramma's waaraan de rijksbijdragen
zijn gekoppeld, bij voorbeeld dat grote Vinex-locaties door goed openbaar
vervoer dienen te worden ontsloten. Ten tweede stimuleert het rijk de totstandkoming
van kwaliteit in de uitvoering door projecten als Kwaliteit op Locatie, het
Architectuurfonds, het Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik (STIR),
Stad en Milieu, Duurzaam Bouwen en de Bronzen Bever (inmiddels opgevolgd door
de Zeven Piramiden). 2.4 De bouwAlle beleidsvelden van het Ministerie van VROM hebben een relatie met
de bouw. Daarnaast is VROM verantwoordelijk voor de coördinatie en de
samenhang van het beleid dat door een aantal ministeries (V&W, LNV, Defensie,
EZ en SoZaWe) voor de bouw wordt ontwikkeld, alsook voor het opstellen en
aanpassen van de bouwregelgeving, waaronder de integratie van bouwtechnische
voorschriften uit andere regelgeving (zoals ARBO- en milieuregelgeving) in
het Bouwbesluit.VROM heeft een bijzondere relatie met de bouw. Niet alleen maakt VROM
beleid dat gericht is op de bouw. De Rijksgebouwendienst (Rgd) is –
als grote opdrachtgever – een belangrijke speler in de bouwsector. Die
positie biedt de mogelijkheid om het concurrerend vermogen van de Nederlandse
bouw te versterken door strategische samenwerkingsverbanden tussen bedrijven
te stimuleren. Het vragen van totaaloplossingen aan de markt (bijv. ontwerp-bouw-onderhoud)
is hier een voorbeeld van. In hoofdstuk 6 («Rijkshuisvesting»)
wordt hier verder op ingegaan.Voor de bouwsector zullen met name de kwaliteit van product en proces
(incl. innovatief bouwen), de aanbesteding, het architectuurbeleid, duurzaam
bouwen en het duurzaam ruimtegebruik, waaronder het ondergronds bouwen onderwerpen
zijn die de komende jaren aandacht vragen. Kwaliteit van bouwproces en -productDe uitdagingen waarop de bouw een antwoord moet geven, vereisen steeds
vaker samenhangende totaaloplossingen en nieuwe concepten in plaats van suboptimalisaties
binnen bepaalde vakgebieden. Omdat binnen de gesegmenteerde bouwketen niet
altijd voldoende effectief wordt samengewerkt, komen integrale antwoorden
en oplossingen nog onvoldoende vanzelf tot stand. Met het oog hierop nemen
EZ, V&W, VROM en het bedrijfsleven initiatieven om het innovatieproces
in de bouw te bevorderen.Versnelling van de kennisstroom naar plaatsen waar de kennis in de praktijk
gebruikt moet worden, vergroot het innoverend vermogen van bouwbedrijven.
In samenwerking met kennisorganisaties worden activiteiten ontplooid om het
rendement van de productiefactor «kennis» in de bouw te verhogen.Het bouwproces wordt soms gehinderd door discontinuïteit. Dit kan
voor een belangrijk deel worden toegeschreven aan seizoensinvloeden (bijvoorbeeld
vorst in de winter) en schommelingen in de marktvraag. Als gevolg hiervan
bestaat bij een deel van de werknemers in de bouw onvoldoende zekerheid dat
zij zonder onderbreking werk hebben over de seizoenen heen. Door het beperken
van discontinuïteit kan de productiecapaciteit in de bouw beter worden
benut en kunnen kostenvoordelen worden behaald. VROM bevordert continuïteit
in de bouw door onderzoek en het ondersteunen van initiatieven van het bedrijfsleven.In de nota Milieu en Economie (kamerstukken II, 25 605, nr. 2) is
het programma Innovatief Bouwen aangekondigd. Dit programma richt zich op
de bevordering van industrieel, flexibel en demontabel bouwen (zowel voor
woningbouw als utiliteitsbouw). Kostenreductie, aanpassing van bestaande gebouwen,
duurzaam bouwen en innovatie van het bouwproces zijn de achterliggende doelen.
Voor dit programma is voor een periode van 4 jaar in het totaal een budget
van f 30 mln beschikbaar. Naar verwachting zal begin 1999 de desbetreffende
regeling operationeel zijn. AanbestedingIn het verleden is geconstateerd dat er behoefte is aan goede spelregels
voor zorgvuldige aanbestedingsprocedures. Binnen de Europese en de nationale
richtlijnen wordt in 1999 met opdrachtgevers en opdrachtnemers gekoerst op
afspraken ten einde het aanbestedingproces te verbeteren en te komen tot verlaging
van de kosten die moeten worden gemaakt bij het verstrekken van bouwopdrachten
(de zgn. transactiekosten).Om een eind te maken aan de onduidelijkheid over toepassing van Europese
aanbestedingsrichtlijnen bij publieke/private samenwerking (zoals bijv. op
VINEX-locaties) zal VROM begin 1999 een informatiebrochure publiceren.Om meer uniformiteit in de aanbestedingsprocedures te krijgen, wordt begin
1999 een Uniform Aanbestedingsreglement van kracht (UAR).Binnen de Europese gemeenschap wordt gewerkt aan harmonisatie van de kwalificatie
van bouwbedrijven. Gebleken is dat er nu tussen de lidstaten grote verschillen
bestaan tussen de eisen die worden gesteld aan erkende bouwbedrijven. Daarnaast
zijn er Lidstaten – waar onder Nederland – die geen kwalificatiesysteem
kennen. Het is overigens niet de bedoeling om kwalificatiesystemen op Europees
niveau verplicht te stellen. Momenteel wordt nagegaan of er in Nederland behoefte
is aan een kwalificatiesysteem. Hierover ontstaat begin 1999 duidelijkheid. ArchitectuurbeleidHet plan van aanpak voor de Nota Architectuurbeleid 1997–2000 «De
Architectuur van de Ruimte» (kamerstukken II, 1996/1997, 25 012)
is in maart 1997 in de Tweede Kamer aan de orde geweest. Begin 1999 wordt
in een uitgebreide rapportage de voortgang van de projecten gepresenteerd.
Dan wordt op een aantal projecten dieper ingegaan. Duurzaam Bouwen (zie ook hoofdstuk 6, paragraaf 6.4)Om de in gang gezette ontwikkeling verder te brengen heeft het Kabinet
in november 1997 een tweede plan van aanpak voor duurzaam bouwen (Dubo II)
uitgebracht (kamerstukken II, 25 720, 1997/1998, nr.1). In dit plan zijn
samen met partijen uit de markt 28 projecten gekozen, die in de periode 1998–1999
tot concrete milieuwinst en verdere verinnerlijking van het duurzaam bouwen
moeten leiden.In het komende jaar zal de stimulering van het duurzaam bouwen vorm worden
gegeven door een verbreding van de aanpak van de nieuwbouw naar de bestaande
voorraad. Er zal een opschaling plaatsvinden van het gebouwniveau naar het
stedenbouwkundige niveau. Bovendien wordt naast woningbouw nu ook aandacht
besteed aan de utiliteitsbouw en de grond-, weg- en waterbouw. Er zijn acties
voorzien om niet alleen professionele partijen maar ook consumenten voor duurzaam
bouwen te interesseren. Specifieke aandacht zal gegeven worden aan milieuthema's
als energiebesparing en duurzame energie, water en consumentengedrag. De werkzaamheden
ten behoeve van OEI/EPL (Energieprestatie op locatie) en de Energiebesparingsnota
zijn ondergebracht in PEGO (Projectbureau Energiebesparing Gebouwde Omgeving).De Tweede Kamer wordt halfjaarlijks op de hoogte gesteld van de voortgang
van de projecten. In de loop van 1999 zal het Dubo II programma worden geëvalueerd.
Mede op basis daarvan zal een visie worden ontwikkeld over het te voeren beleid
met betrekking tot duurzaam bouwen in de periode 2000 en verder.De sturingsfilosofie die wordt gehanteerd is dat het programma Dubo II
samen met de markt en integraal binnen de rijksoverheid ten uitvoer wordt
gelegd. Dit is tot uitdrukking gebracht in de organisatiestructuur, waarin
een centrale rol is gegeven aan de Dubo-raad. In de Dubo-raad zijn naast de
rijksoverheid circa 30 maatschappelijke organisaties direct of indirect vertegenwoordigd.
Ter ondersteuning van het programma is bij het Ministerie van VROM een programmabureau
ingesteld.In eerste aanleg wordt gestreefd het duurzaam bouwen te bevorderen op
basis van vrijwilligheid. Met financiële instrumenten zoals subsidies
voor onderzoek en experimenten en fiscale maatregelen wordt dit beleid ondersteund.
Soms worden afspraken vastgelegd in een convenant. Pas als laatste stap wordt
gekozen voor het wetgevende instrumentarium, met name om een minimumniveau
van duurzaam bouwen te waarborgen. In het regeerakkoord is aangegeven dat
in het verlengde van het MDW (marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit)
wordt gestreefd naar een drastische vereenvoudiging van de bouwregelgeving.
Daarbij wordt rekening gehouden met duurzaam bouwen in het algemeen en strengere
isolatie-eisen in het bijzonder. Duurzaam bouwen, zowel in de woning- als
in de utiliteitsbouw zal worden geïntensiveerd.In 1999 zullen in de markt ontwikkelde Nationale dubo-pakketten kunnen
worden gepresenteerd voor stedenbouw, utiliteitsbouw en de grond-, weg- en
waterbouw. Een dubo-pakket bestaat uit een overzicht van maatregelen die genomen
kunnen worden om duurzaam bouwen in praktijk te brengen. De maatregelen variëren
van ontwerpbeslissingen tot materiaalkeuzes, alles op basis van de huidige
stand van de techniek. Er wordt naar gestreefd om binnen enkele jaren 80 %
van de nieuwe woningen met gebruik van het dubo-woningbouwpakket duurzaam
te bouwen. Met de koepels van woningcorporaties (NWR en NCIV, inmiddels gefuseerd
tot AEDES) en de Nederlandse Woonbond hebben de Staatssecretaris van VROM
en de Minister van Economische Zaken eind vorig jaar een vierjarig
convenant gesloten. Ook de waterleidingbedrijven (VEWIN), energiedistributiebedrijven
(EnergieNed) en de Novem hebben het ondertekend. VROM en EZ stellen geld beschikbaar
voor de uitvoering van het convenant. Met de koepelorganisaties in de markt
wordt de mogelijkheid van een convenant over duurzaam bouwen voor de marktsector
onderzocht. Voor de utiliteitsbouw wordt gezocht naar geëigende afspraken
om de toepassing van het dubo-pakket te stimuleren.In oktober 1998 start in nauwe samenwerking met de doe-het-zelf-branche
een publiekscampagne voor duurzaam klussen. De voorbeeldprojecten voor duurzaam
en energiezuinig bouwen komen tot realisatie en kunnen in gebruik worden genomen.
Voorbeelden van integrale verbeterprojecten in de bestaande bouw en van het
programma innovatief bouwen zullen worden geselecteerd en tot uitvoering worden
gebracht. Ook zullen door de rijksoverheid zelf ontwikkelde voorbeeldprojecten
tot zichtbare resultaten worden gebracht.Mede naar aanleiding van de milieuconferentie in Kyoto heeft de Minister
van Economische Zaken op 1 april 1998 in een brief aan de Tweede Kamer (kamerstukken
II, 1997/1998, 25 967, nr. 1) gesteld dat er vooral in de gebouwde omgeving
veel winst kan worden behaald op het terrein van energiebesparing. In het
komende begrotingsjaar zal VROM de mogelijkheden daartoe nader onderzoeken
en bezien in hoeverre energiebesparende effecten krachtig bevorderd kunnen
worden. Voor de bouwregelgeving is een meerjarig traject uitgezet dat door
loopt tot 2002. Verschillende basisvereisten uit de dubo-pakketten zullen
in de wetgeving worden opgenomen. De energieprestatiecoëfficiënt
(EPC) voor de utiliteitsbouw wordt in januari 1999 aangescherpt. In de Energiebesparingsnota
wordt gestreefd naar een aanscherping van 10 à 15% per 1 januari 1999
en 1 januari 2001. De energieprestatiecoëfficiënt voor nieuwe woningen
is per 1 januari 1998 verscherpt van 1,4 naar 1,2. Om de energiezuinigheid
van woningen nog verder te verbeteren, is het streven de EPC in 2000 opnieuw
aan te scherpen tot 1,0. Daarnaast zal gewerkt worden aan de ontwikkeling
van een meetbare energieprestatie op locatie (EPL).De bewindslieden van VROM hebben, mede naar aanleiding van de nieuwe EU-Richtlijn
Drinkwater en een advies van de Nationale Gezondheidsraad, een plan van aanpak
voor de sanering van loden binnenleidingen gepresenteerd. In 2005 moet 80%
van de loden drinkwaterleidingen in woningen zijn vervangen. Daardoor zal
de kwaliteit van het drinkwater verbeteren. De tijdelijke stimuleringsmaatregel
duurzaam bouwen is daartoe op 19 maart 1998 aangepast: vervanging van loden
leidingen is nu een zelfstandig te subsidiëren maatregel. Ondergronds bouwenHet beleid ten aanzien van ondergronds bouwen is in een volgende fase
beland. De technische aspecten zijn nog steeds zeer belangrijk, maar ook spelen
de ruimtelijke ordening en milieutechnische randvoorwaarden een belangrijke
rol. Voor VROM is vooral van belang dat ondergronds bouwen een effectieve
bijdrage kan leveren aan de beleidsdoelstellingen van VROM. De technische
ontwikkelingen brengen meer alternatieven in beeld, tegen aanvaardbare kosten
en geringe hinder voor omgeving. Ondergronds bouwen wordt in 1999 een onderdeel
in het Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik (StIR), zie ook hoofdstuk
4, Ruimte. 2.5. Handhaving en toezichtDe handhaving van en het toezicht op de uitvoering van VROM-regelgeving
door anderen, wordt uitgeoefend door de drie Inspecties, de Inspectie Ruimtelijke
Ordening (IRO), de Inspectie Volkshuisvesting (IVH) en de Inspectie
van de Volksgezondheid voor de Milieuhygiëne (IMH). Alle Inspecties hebben
tot taak: handhaving van wet- en regelgeving, toezicht op de uitvoering en
verbindende schakel zijn tussen beleid en uitvoering. De mate waarin deze
taken worden uitgevoerd loopt (sterk) uiteen.De inspecties werken goed samen, dat blijkt uit de gemeenschappelijke
aandachtsvelden op gebied van de ruimtelijke inrichting (stad & milieu,
verstedelijking, restrictief beleid, kwaliteit op locatie, bestemmingsplannen
buitengebied, uitvoering gemeentelijk milieubeleid, duurzaam bouwen, gebiedsgericht
beleid, VINEX, grote infrastructurele projecten) en handhaving (gemeentelijke
handhavingsonderzoeken). Integrerende beleidsontwikkelingen roepen een nog
intensievere samenwerking op, waarbij evenwel in ogenschouw dient te worden
genomen dat de betrokkenheid c.q. samenhang bij beleidsontwikkeling en handhaving/toezicht
per inspectie verschilt. Er is een tendens merkbaar dat, naast intensivering
van de handhavingstaak, ook een groter beroep wordt gedaan op de verbindende
schakelfunctie van de inspecties en dan met name op de feedback- en onderhandelaarsfunctie.Binnen het ministerie worden momenteel drie (pilot)projecten uitgevoerd
waar de Inspecties nauw bij betrokken zijn:– pilotproject verbetering samenwerking inspecties– pilotproject VROM-visie op samenwerking in de handhaving– project verbetering kenbaarheid VROM-beleid(sinformatie).Steeds meer maatschappelijke problemen vragen om een integraal rijksantwoord,
dus géén sectoraal antwoord per ministerie of onderdeel van
een ministerie. Op dit niveau is er een tendens naar integratie merkbaar en
de politieke interesse voor inspectiewerk neemt toe. Er is een ontwikkeling
naar interactieve coalities merkbaar binnen de samenleving tussen ministeries,
bestuurslagen en doelgroepen.In bijlage 20 wordt meer aandacht besteed aan handhaving en toezicht en
is ondermeer zowel een terugblik als een vooruitblik opgenomen, waarbij onderscheid
is gemaakt tussen de drie verschillende inspecties. 2.6. De VROM-raadDe VROM-raad is geïnstalleerd op 12 mei 1997 als opvolger van de
Raad voor het Milieubeheer, de Raad voor de Ruimtelijke Ordening en de Raad
voor de Volkshuisvesting en is ingesteld op grond van de Wet op de VROM-raad
in het kader van de algemene herziening van de adviesstructuur van de rijksoverheid.
De VROM-raad heeft een belangrijke adviesrol bij het beleid dat door VROM
wordt ontwikkeld. Hierbij wordt accent gelegd op advisering aan het begin
van de beleidscyclus, op basis van deskundigheid, over strategische keuzen
voor de middellange termijn. De Raad zal in 1999 over onder meer de ruimtelijke
inrichting van Nederland (waaronder de uitgangspunten voor de Vijfde nota
Ruimtelijke Ordening), wonen en woonomgeving, de visie op de stad, strategisch
beleid voor het landelijk gebied, handhaving VROM-beleid, de herijking van
het milieubeleid en internationaal milieubeleid een advies uitbrengen. Het
werkprogramma van de VROM Raad is opgenomen als bijlage 17 bij deze begroting. HOOFDSTUK 3 MILIEU 3.1 InleidingOok in de 21e eeuw blijft een krachtig milieubeleid nodig. Het in februari
1998 verschenen derde Nationaal Milieu Beleidsplan (NMP-3) geeft het milieubeleid
van de komende 4 jaar op hoofdlijnen weer, met een doorkijk tot 2010. Deze
hoofdlijnen worden momenteel in concrete activiteiten vertaald en uitgewerkt,
zodat doelstellingen en acties uit het NMP-3 en de Nota Milieu en Economie
(NME) worden gerealiseerd. In het NMP-3 is aangegeven dat een duurzame ontwikkeling
niet alleen een schoon milieu vereist, vrij van verontreinigingen en hinder,
maar ook dat natuurlijke hulpbronnen van goede kwaliteit voor iedereen beschikbaar
zijn, nu en in de toekomst. Een gelijke verdeling van en toegang tot natuurlijke
hulpbronnen is hierbij van belang. Het kabinet ziet daarbij energie, biodiversiteit
en ruimte als sleutelvoorraden voor de huidige en toekomstige behoeftevoorziening.
Op het mondiale schaalniveau verdienen daarnaast de voorraden water en voedsel
nadrukkelijk aandacht. Doel van het milieubeleid is om een leefomgeving van
een hoge kwaliteit te bereiken. Daartoe is een absolute ontkoppeling tussen
milieudruk en economische groei nodig. Instrumenten om deze doelstellingen
te bereiken zijn o.a. technologie, verdere vergroening van het belastingstelsel
en investeringen in de economische structuur. Rond de jaarwisseling 2000 –
2001 zal het NMP-4 met de hoofdlijnen voor de dan volgende 4 jaar worden uitgebracht,
zodat nog tijdens deze kabinetsperiode dit beleid tot uitvoering kan komen.De evaluatie van het milieubeleid (Milieuverkenning-4) die ten grondslag
heeft gelegen aan de totstandkoming van het NMP-3 heeft laten zien dat Nederland
de afgelopen tien jaar er in is geslaagd bij een groeiende economie de milieubelasting
voor de meeste milieuproblemen te laten dalen.Evenwel de recente Milieubalans 98, die begin september 1998 aan de Tweede
en Eerste Kamer is aangeboden, laat zien dat het economisch succes van Nederland,
dat zich thans in een fase van hoogconjuctuur bevindt, ook een keerzijde kent.
De economische groei is hoog, evenals de omvang van de consumptieve bestedingen.
Diverse milieudrukveroorzakende activiteiten (productie, energiegebruik, transport)
zijn in 1997 in omvang toegenomen. De bereikte energie-efficiencyverbetering
is voor ongeveer de helft toe te schrijven aan het beleid (Meerjarenafspraken
en stimulering Warmte-krachtkoppeling). Het totale energieverbruik blijft
toenemen en mede daardoor de CO2 uitstoot. Na een relatief beperkte
stijging in 1996, zijn de (voor de temperatuur gecorrigeerde) CO2-emissies
in 1997 volgens een voorlopige schatting van het RIVM, met 2% gestegen en
stabiliseren dus nog niet.Wat betreft verzuring geldt dat de NH3-emissies bij de landbouw
niet meer dalen. Tevens constateert de Milieubalans 98 dat voor verdroging
het niet waarschijnlijk wordt geacht dat de doelstelling voor 2000 wordt gerealiseerd.
Bovendien blijkt uit metingen dat de cijfers een verschil laten zien tussen
de berekeningen en werkelijk gemeten emissies. Uitgaande van de metingen ligt
de totale zuurdepositie ca 35% hoger dan eerder gedacht. Uit oogpunt van gezondheid
is het relevant dat de fijn stof concentraties onvoldoende afnemen.Voor het personenvervoer is er in 1997 een stijging van circa 4% opgetreden.
Dit komt voor het grootste deel voor rekening van de toename van het woon-werkverkeer.
De CO2 emissie door het wegvervoer blijft groeien en zal naar verwachting
ca 35–40% boven de 2000-doelstelling uitkomen.Voor de komende jaren wordt een verdere groei van zowel de economie als
de omvang van de bevolking verwacht. Dit heeft tot gevolg dat een aantal milieubelastende
activiteiten ook in de komende jaren verder in omvang zal toenemen. In het
regeerakkoord is aangegeven dat het beleid om absolute ontkoppeling tot stand
te brengen zal worden voortgezet. Als de economische groei hoger is dan behoedzaam
( 2%) dan zal de extra milieudruk zoveel mogelijk worden gecompenseerd. Jaarlijks
bij de begrotingsvoorbereiding zal worden bezien of de verwachte economische
groei hoger is dan 2% en welke extra maatregelen dan nodig zijn om de extra
milieudruk te verminderen. Voor zover voor die maatregelen extra overheidsmiddelen
nodig zijn en zich budgettaire meevallers voordoen, zal de noodzaak van extra
milieu-uitgaven worden betrokken bij het vaststellen van de prioriteiten voor
de uitgavenintensiveringen1.De beleidsopgave voor de nabije toekomst is in de Milieubalans 98 verder
verkend.Voor een aantal thema's als de verandering van klimaat, de bestrijding
van geluidhinder, de bestrijding van verzuring en vermesting, de verbetering
van de luchtkwaliteit en het saneren van de bodem is nu al duidelijk dat een
efficiëntere en effectievere beleidsinspanning nodig zal zijn in de komende
regeringsperiode. In sommige gevallen bereiken we met het huidige beleid de
doelstellingen naar verwachting nog wel voor 2020. In andere gevallen zal
het grote extra maatschappelijke inspanningen en kosten vergen om de doelen
daadwerkelijk te halen. De uitvoering van het lopende beleid is verder beschreven
in het Milieuprogramma 1999–2002 dat tegelijk met de begroting 1999
aan de Staten-Generaal wordt aangeboden. Hierin wordt gerapporteerd over de
voortgang van de acties die geformuleerd zijn in het kader van NMP-3 en de
Nota Milieu en Economie. In paragraaf 3.2. wordt kort op de voortgang ingegaan.
In paragraaf 3.3 wordt ingegaan op enkele hoofdlijnen uit de NME en het NMP-3.
In paragraaf 3.4. wordt ingegaan op de specifieke beleidsintensiveringen.
Handhaving is opgenomen in bijlage 20. 3.2. Uitvoering van Nota Milieu en Economie en NMP-3Zowel de in 1997 uitgebrachte NME als het in 1998 uitgebrachte NMP-3 zijn
bepalend voor de richting van het milieubeleid voor de komende periode. Beide
nota's bevatten een aantal strategische hoofdlijnen die de komende tijd nadere
uitwerking krijgen. In sterke mate zal het accent in deze kabinetsperiode
liggen op de uitvoering van deze nota's en doorvertaling in de beleidspraktijk.
In het NMP-3 zijn de lijnen doorgetrokken die reeds met de NME waren uitgezet.
Daarnaast bevat het NMP-3 het beleid voor de milieuthema's, de verschillende
doelgroepen en het beleid voor de meer algemene onderwerpen van het milieubeleid.In de NME heeft het Kabinet zich ten doel gesteld de economische aspecten
die het milieubeleid beïnvloeden te gebruiken om betere milieuresultaten
te bereiken. De bundeling van economische en milieubelangen zoals deze heeft
vormgekregen in de NME draagt in belangrijke mate bij aan het integrale denken
over de relatie tussen economie en milieu. Centrale doel van de integratie
is het realiseren van een duurzame economische ontwikkeling. In het streefbeeld
van een duurzame economische ontwikkeling worden economische groei, versterking
van de concurrentiekracht en toename van de werkgelegenheid gecombineerd met
een zorgvuldig beheer van ruimte, natuur en biodiversiteit, een absolute vermindering
van de milieudruk en een aanmerkelijke vermindering van de inzet van fossiele
brandstoffen en niet-vernieuwbare voorraden.Voor het verenigen van een goede milieukwaliteit, economische groei en
werkgelegenheid is het van cruciaal belang dat er een «upgrading»
van de Nederlandse economie plaatsvindt in de volgende drieslag
: «meer werkgelegenheid, beter concurrentievermogen en minder milieubelasting».Die upgrading van de economie is in de NME vertaald in het genoemde centrale
doel van een duurzame economische ontwikkeling. In deze nota wordt expliciet
gesteld dat de overheid een zodanige omgeving kan creëren dat een duurzame
consumptie èn een duurzame productie vanzelfsprekend worden.Daarnaast wordt in de NME aangegeven dat de economische basis van Nederland
zich kan ontwikkelen in een richting die minder milieubelastend is, zoals
met kennisintensieve activiteiten in de informatie- en communicatietechnologie,
(multi)media en zakelijke en persoonlijke dienstverlening. VROM zal met de
andere betrokken ministeries de met de Nota Milieu en Economie in gang gezette
integratie van milieu en economie krachtig voortzetten.Tegen de achtergrond van deze aandachtspunten is het wenselijk om ten
aanzien van duurzame ontwikkeling, investeringen en kennis een integraal beleid
vorm te geven. Er zal in 1999 op basis van de resultaten van een tussentijdse
evaluatie van de NME worden bezien of er een Nota over milieu, economie, technologie
en kennis zal worden uitgebracht.In de Nota Milieu en Economie wordt een aantal boegbeelden en perspectieven
genoemd, die door de Ministeries van Economische Zaken, Verkeer en Waterstaat,
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer worden uitgewerkt. Het Ministerie van VROM is mede verantwoordelijk
voor acties op onder andere de volgende terreinen: technologie, strategisch
bedrijfsmilieumanagement, innovatief bouwen, milieugerichte overheidsaanschaffingen
en kostenverevening. Voor de acties waar VROM verantwoordelijk voor is dan
wel bij betrokken, zijn afspraken gemaakt over de uitvoering, rapportage en
monitoring. Ook de andere betrokken ministeries hebben de uitvoering van de
NME inmiddels voortvarend ter hand genomen. Voor meer informatie wordt verwezen
naar de memories van toelichting bij de begrotingen van andere ministeries
en het Milieuprogramma 1999–2002 waar meer gedetailleerd wordt gerapporteerd
over de voortgang van de activiteiten uit de NME en het NMP-3.In het NMP-3 is de nadruk gelegd op de ontwikkelingen binnen de thema's
en de doelgroepen. Daarnaast zijn er in het NMP-3 een aantal hoofdlijnen geschetst
langs welke het beleid is vormgegeven. Uit deze hoofdlijnen die in paragraaf
3.3. nader worden toegelicht vloeien activiteiten voort die binnen de thema's
en doelgroepen uitgevoerd worden maar dikwijls betreft het ook activiteiten
die thema's en/of doelgroepen overstijgend zijn. Het Milieuprogramma 1999–2002
geeft aan met behulp van welke maatregelen op welke terreinen voortgang is
geboekt en beschrijft:• de voortgang in de uitvoering in de periode september 1997 tot
september 1998;• de ontwikkelingen en beleidsprogrammering voor de periode tot 2002
met de nadruk op de periode september 1998 tot september 1999. 3.3 Belangrijke hoofdlijnen uit NME en NMP-3De belangrijkste hoofdlijnen uit de Nota Milieu en Economie en het NMP-3
betreffen achtereenvolgens: continue verbetering van een efficiënt gebruik
van het milieu, gericht gebruik maken van wetenschap en technologie, milieu
uitdrukken in de prijzen, centraal stellen van de kwaliteit van de leefomgeving,
maatwerk en nieuwe instrumenten, verbetering van de handhaving en versterken
van de internationale inzet. Hier volgt een nadere uitwerking van een aantal
van deze hoofdlijnen. Continue verbetering van een efficiënt gebruik van
het milieuHet beleid uit de NME is er op gericht steeds efficiënter om te gaan
met milieu en grondstoffen. Daarvoor zijn op langere termijn gewenste sociale
en technologische doorbraken noodzakelijk. Dit vergt een continue verbetering
van milieuprestaties in kleine stappen op weg naar duurzame ontwikkeling.
Het betekent dat er afspraken nodig zijn over een duidelijke en consequente
koers voor de langere termijn en tevens dat de benodigde stappen in een overzienbaar
tempo zullen worden gezet zodat overheden, burgers en bedrijven zich op de
veranderingen kunnen voorbereiden.Op langere termijn zal de directe invloed van de overheid op milieuprestaties
van doelgroepen kunnen afnemen. Nu reeds is een trend zichtbaar dat maatschappelijke
actoren de milieuprestaties in toenemende mate meewegen in hun beslissingen.
Bedrijven stellen eisen aan toeleveranciers, banken betrekken milieurisico's
in hun voorwaarden voor kredietverlening en bedrijven zoeken de dialoog met
hun omgeving en beseffen dat voor continuïteit van de bedrijfsvoering
op lange termijn duurzaam ondernemen essentieel is. De verantwoordelijkheden
en taken van de overheid veranderen mee met deze maatschappelijke ontwikkeling.
De overheid blijft verantwoordelijk voor het stellen van milieudoelen maar
zal in de verdere beleidsontwikkeling veel meer kaderstellend en faciliterend
optreden dan regulerend. Deze lijn zal ook worden vertaald naar een concreet
programma van wetgeving, dat nog dit jaar aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd.
Dit programma wordt mede gebaseerd op het onderzoeksrapport «De toekomst
van de Wet milieubeheer», dat op 14 april 1998 aan de Tweede Kamer is
aangeboden. In overleg met het bedrijfsleven en andere maatschappelijke actoren
zal een aantal beleidsinstrumenten en activiteiten verder moeten worden ontwikkeld. Benchmarking, eco-efficiency, NOx kostenverevening:
maatwerk en nieuwe instrumentenDe komende jaren zal bij de invulling van het nieuwe milieubeleid de nadruk
liggen op het ontwikkelen van methodieken en indicatoren, het ontwikkelen
van nieuwe beleidsinstrumenten, het uitwerken van concepten als eco-efficiency
en duurzaam ondernemen, het operationaliseren van benchmarking van energie-efficiency
en een systeem van kostenverevening NOx en het uitwerken van duurzame
bedrijfsterreinen. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de inpasbaarheid
in bestaande wet- en regelgeving en de eventuele noodzaak tot wijziging hiervan.
In de NME is afgesproken dat de Nederlandse energie-intensieve bedrijven voor
wat betreft energie-efficiency tot de wereldtop zullen behoren. Hiermee wordt
beoogd deze bedrijven een maximale inspanning te laten leveren op het gebied
van energiebesparing. Voor het vaststellen van wat de wereldtop is en de afstand
van deelnemende bedrijven tot deze wereldtop zal een benchmarking van de energie-effciency
plaatsvinden. Als aantoonbaar is dat het bedrijfsleven de afspraken waarmaakt
, dan verplicht de overheid zich als tegenprestatie aan de deelnemende bedrijven
geen additionele specifieke nationale maatregelen gericht op energiebesparing
en CO2 reductie op te leggen. VROM en Economische Zaken werken
er aan om de procedures voor benchmarking en de tegenprestatie vast te leggen
in een convenant dat eind 1998 door overheid en bedrijfsleven zal worden ondertekend.
In 1999 vindt dan de verdere uitwerking van de benchmarking plaats in individuele
benchmarkovereenkomsten met bedrijven.Voor het onderdeel kostenverevening NOx is in het NMP-3 aangegeven
op welke wijze dit verder wordt uitgewerkt. De NOx-reductietaakstelling
voor 2005 voor industrie, raffinaderijen en de electricteitsproductiesector
zal worden gerealiseerd door het treffen van de meest kosteneffectieve maatregelen. Alle NOx-emitterende bedrijven zullen echter
in een dergelijk systeem bijdragen aan de financiering van deze maatregelen.
Dit gebeurt ofwel door het nemen van bestrijdingsmaatregelen of door deel
te nemen in de financiering van maatregelen die elders getroffen worden. In
overleg met het bedrijfsleven streeft VROM er samen met Economische Zaken
naar om in 1999 de uitwerking van een dergelijk systeem ter hand te nemen.
In de periode 1998 tot en met 2003 is een subsidie beschikbaar van f 165
mln ter stimulering van projecten in de industrie, de raffinaderijen en de
electriciteitsproductiesector waarbij NOx-emissie via toepassing
van Selectieve Catalytische Reductie (SCR) wordt gereduceerd.In het onderdeel duurzaam ondernemen zal mede op basis van het concept
eco-efficiency in 1999 worden gestart met projecten die beogen milieumanagement
binnen bedrijven een meer strategische oriëntatie te geven. Gestart is
reeds met een eerste verkenning van de contouren voor duurzaam ondernemen
met deskundigen uit onder andere overheid, bedrijfsleven en wetenschap.Het concept «Duurzame bedrijventerreinen» beoogt bedrijven
die in elkaars nabijheid zijn gevestigd zoveel mogelijk te laten samenwerken
in een optimaal gebruik van grond- en reststoffen, energiestromen, watergebruik
en -zuivering. In het genoemde boegbeeld is afgesproken de introductie van
dit concept te stimuleren. Als eerste actie zal naar verwachting eind 1998
een voorbeeldenboek voor overheden en bedrijven worden gepubliceerd. Gericht gebruikmaken van wetenschap en technologieEen streven uit het NMP-3 en de NME is een gerichte ontwikkeling van technologie
en kennis. Deze ontwikkeling is essentieel om het perspectief van een duurzame
economische ontwikkeling dichterbij te brengen en om zicht te krijgen op de
gewenste technologische en sociale doorbraken.Het nastreven van een duurzame ontwikkeling gaat niet zonder spanningen.
Het realiseren van een duurzame economische ontwikkeling vraagt om trendbreuken
in productie- en consumptiepatronen. De toepassing van de huidige technologie
blijft achter bij de mogelijkheden. Daarnaast is nieuwe kennis en nieuwe technologie
noodzakelijk, waarbij een sectoroverschrijdende multidisciplinaire samenwerking
cruciaal is.Het bestaande instrumentarium bestaat vooral uit de financiële stimulering
van milieuvriendelijke technologie, gericht op de realisatie van korte termijn
verbeteringen. In 1999 zullen de succesvolle regelingen worden gecontinueerd.
Het gaat hier om Groen beleggen, de regeling Willekeurige Afschrijving Milieuinvesteringen
(Vamil-regeling) en de stimulering van technologieontwikkeling onder het subsidiebesluit
Milieugerichte technologie (o.a. het programma Milieutechnologie). Naast financiële
ondersteuning wordt in het programma «Schoner produceren» onder
andere aandacht gegeven aan de overdracht van milieugerichte kennis en technologie.
In het kader van de ICES zal in 1999 een Kennisnetwerk milieugerichte informatie
worden ontwikkeld, die bestaande kennis beter toegankelijk maakt.Voor de benodigde trendbreuken zullen (middel)lange termijn systeem-innovaties
worden gestimuleerd met behulp van verschillende nieuwe beleidsinstrumenten.
In het kader van het programma Milieutechnologie zal een start worden gemaakt
met de oprichting van taskforces, zoals aangekondigd in de NME. In het kader
van de intensiveringen uit het regeerakkoord is voor milieutechnologie f 300
mln gereserveerd voor de periode 1999–2010 (waarvan f 60 mln voor
1999–2002). Bij de besteding van deze middelen wordt onder meer gedacht
aan het Programma Milieutechnologie van VROM, waarbinnen een tenderregeling
opgezet zou kunnen worden, om milieurelevante technologie-doorbraken te bevorderen.In het kader van de ICES worden twee voorstellen ontwikkeld die gericht
zijn op het ontwikkelen en implementeren van systeeminnovaties. Het Nationaal
Initiatief voor Duurzame Ontwikkeling (NIDO) heeft tot doel het creëren
van een lange termijn visie en een middellange termijn strategie hoe technologie
een bijdrage kan leveren aan een duurzame economische ontwikkeling. In 1999
zal het initiatief worden opgericht, eind 1999 zal het komen met een keuze
van de aandachtsgebieden die zullen worden uitgewerkt. Voor het NIDO zal een
bedrag worden gereserveerd voor de volledige looptijd tot 2010. Naast het
NIDO wordt een voorstel ontwikkeld voor een knooppunt Ecotechnologie voor
duurzame grondstoffen, duurzame energiehuishouding en duurzame voedselvoorziening.
Beide voorstellen zullen worden meegenomen in de besluitvorming over de investeringspakketten
voor de versterking van de ruimtelijk-economische structuur. Uitgangspunt
van bovengenoemde voorstellen is steeds het stimuleren van multi-disciplinaire
samenwerking tussen het bedrijfsleven en kennisinfrastructuur. De overheid
zal zich hierbij opstellen als visievormer, initiator en facilitator.In het NMP-3 en de NME is tevens geconstateerd dat technologie voor een
kosteneffectieve aanpak van bodemverontreiniging verder moet worden ontwikkeld
en toepassing ervan moet worden verbeterd. Het streven is om via de Stichting
Kennisontwikkeling en kennistransfer Bodem (SKB) vanaf 1999 beschikbare multidisciplinaire
kennis breed te verspreiden en daadwerkelijk te gebruiken alsmede kansrijke
technologie te ontwikkelen en in te zetten. De SKB vervult daarmee een belangrijke
makel- en schakelfunctie op het gebied van kennis van bodemsanering.In 1998 is begonnen met de ontwikkeling van het programma Grootschalige
Demonstratieprojecten Wegvoertuigen. Dit programma heeft als doel het bevorderen
van de marktintroductie van kansrijke milieutechnische innovaties in wegvoertuigen.
Met het demonstratieprogramma is voor de aankomende jaren in totaal f 65
mln gemoeid. In EU-kader is inmiddels tot technologieforcerende normstelling
besloten, een lijn die Nederland tijdens zijn voorzitterschap van 1997 heeft
ingezet. Zo zijn ten aanzien van de emissies van auto's en bestelauto's en
de kwaliteit van brandstoffen in 1998 nieuwe regels vastgesteld voor 2000
en voor 2005, die tezamen er voor zorgen dat nieuwe auto's aanzienlijk minder
zullen gaan uitstoten. Voor vrachtauto's valt binnenkort ook nieuwe EU-regelgeving
te verwachten. Het in EU-verband vaststellen van strenge eisen ten aanzien
van emissies van wegvoertuigen is essentieel voor het bereiken van de nieuwe
Europese luchtkwaliteitsnormen voor SO2, NO2 en fijn
stof.De overheid wil in 1999 een innovatief en duurzaam overheidsaanschaffingenbeleid
verder vormgegeven. De NME kondigt een Milieugericht Overheidsaanschaffingenbeleid
(MOAB) aan. Om hiertoe te komen zal eind 1998 een programma Milieugericht
overheidsaanschaffingenbeleid formeel starten. Dit programma heeft als doel
alle overheden te ondersteunen en te stimuleren milieubewust in te kopen en
aan te besteden. Dit moet uiteindelijk leiden tot een breed draagvlak voor
milieugericht inkopen binnen overheidsorganisaties en tot hulpmiddelen voor
inkopers zodat zij in staat gesteld worden om milieugericht te kunnen inkopen. Milieu meer uitdrukken in de prijzenHet Kabinet wil zoals is neergelegd in het NMP-3 de milieuconsequenties
van het gedrag van de overheid, het bedrijfsleven en de burgers beter in de
prijzen tot uitdrukking laten komen. Ook wil het de marktwerking vergroten
door een marktconforme inzet van instrumenten in het milieubeleid. Aan een
verdere vergroening van het belastingstelsel wordt gewerkt. Daarnaast
zullen voorstellen worden gedaan om de negatieve effecten van milieuschadelijke
subsidies ongedaan te maken. Voor dit laatste is een interdepartementale werkgroep
in het leven geroepen. Bedoeling is dat deze werkgroep, waarvan VROM trekker
is, begin 1999 zal rapporteren aan de Tweede Kamer. Op basis van de rapportage
zullen voorstellen worden ontwikkeld die in 1999 aan de Tweede Kamer worden
gezonden. De verdergaande vergroening van het belastingstelsel is zowel voor
het milieubeleid als voor het fiscale beleid van belang. Zo dragen milieubelastingen
bij aan het bereiken van milieudoelstellingen doordat hiermee het gedrag van
burgers om milieuvriendelijker te handelen wordt gestimuleerd.In de verkenning «Belastingen in de 21e eeuw» (kamerstukken
II, 1997/1998, 25 810, nrs. 1 en 2) is vergroening – op basis van
de voorstellen van de werkgroep «Vergroening van het fiscale stelsel» –
één van de middelen voor de beoogde verschuiving van directe
naar indirecte belastingen. Vooral de verhoging van de energiebelastingen
vervult hier een prominente rol.In het regeerakkoord is het fiscale vergroeningspakket uit NMP-3, de Energiebesparingsnota
en «Belastingen in de 21 eeuw» overgenomen. In totaal gaat het
om een pakket van f 5,1 mld dat vanaf 2001 zijn volle omvang krijgt.
Het gehele bedrag zal worden teruggesluisd naar bedrijven en huishoudens in
de vorm van compensatie bedrijfsleven voor de energiebelasting (f 0,9
mld), fiscale faciliteiten ( f 0,5 mld) en verlaging van de loon-en inkomstenbelasting
(f 3,7 mld). De f 5,1 mld aan belastingen is als volgt opgebouwd:
f 3,4 mld verhoging energiebelastingen, f 0,7 mld overige milieubelastingen,
f 0,4 mld indexering van de milieubelastingen en f 0,6 mld BTW op
de milieubelastingen.De verhoging van de energiebelastingen zal al vanaf 1999 gefaseerd worden
ingevoerd. Bij de uitwerking van de verhoging dient het aandeel van huishoudens
en bedrijven respectievelijk f 2,35 en f 1,05 mld te zijn. Een bedrag
van f 500 mln van de opbrengst van de ecotaks zal worden aangewend om
burgers en bedrijven via fiscale faciliteiten te stimuleren tot energiebesparing.In het NMP-3 en de «Belastingen 21e eeuw» zijn
als mogelijkheden voor overige milieubelastingen in elk geval genoemd: de
verhoging van de afvalstoffenbelasting en de grondwaterbelasting, de invoering
van belastingen op oppervlaktedelfstoffen en bestrijdingsmiddelen, het incorporeren
van milieukenmerken in de belasting op personenauto's en motorrijwielen (BPM),
het via differentiatie van belastingen bevorderen van een optimale brandstofmix
in het wegverkeer en een verhoging van de BTW op water. Een interdepartementale
projectgroep onder leiding van Financiën is op dit moment belast met
de voorbereiding van de verdere besluitvorming over de verschillende vergroeningsvoorstellen.
Deze worden daarbij zoveel mogelijk in onderlinge samenhang behandeld. Om
lastenverzwaring te voorkomen zullen de opbrengsten zoveel mogelijk worden
teruggesluisd naar de belastingbetaler door de directe belastingen te verlagen.
Per 1 januari 1999 worden de bestaande milieubelastingen geïndexeerd
aan de inflatie ten einde een sluipende «ontgroening» van het
fiscale stelsel te voorkomen. Kwaliteit van de leefomgeving, inzet gebiedenbeleidHet Kabinet streeft ernaar om het draagvlak voor en de betrokkenheid bij
het beleid ten aanzien van de leefomgeving te vergroten en de afstemming tussen
de verschillende beleidsterreinen beter vorm te geven. Het gaat daarbij onder
andere om de volgende beleidsterreinen: milieu, ruimtelijke ordening, natuur,
infrastructuur en water. Vooral in de uitvoering van het beleid
op lokaal en regionaal niveau, maar ook op strategisch niveau binnen het rijksbeleid,
is het steeds minder wenselijk om deze verschillende invalshoeken van beleid
gescheiden van elkaar te benaderen.Voor wat betreft het milieuterrein zijn de afgelopen jaren diverse activiteiten,
gericht op een verbeterde samenhang binnen het op de omgeving gerichte beleid
ontplooid. Voorbeelden zijn de Stad en Milieu-benadering, het ROM-gebiedenbeleid,
de beleidsvernieuwing in de bodemsanering en in het geluidbeleid ( Modernisering
Instrumentarium Geluidbeleid) en het beheer gericht op duurzaam stedelijk
watergebruik en waterbeheer (Water in de stad). Deze beleidsvernieuwingen
hebben aangetoond dat een geïntegreerde aanpak leidt tot efficiëntere
planvorming en beter uitvoerbaar beleid in zowel het landelijk als stedelijk
gebied.Uit de evaluatie van het ROM-gebiedenbeleid (zie ook de staat van afgeronde
beleidsevaluaties in bijlage 6 bij deze begroting, nr 30) kan geconcludeerd
worden dat er met deze werkwijze afgelopen 10 jaar veel is bereikt in specifieke
gebieden. De huidige financiële regeling (Bijdrageregeling Gebiedsgericht
Milieubeleid) loopt eind 1999 af. In 1999 wordt een nieuwe regeling vormgegeven.
Doel van deze nieuwe regeling is door middel van een gebiedsgerichte aanpak
een extra milieukwaliteit te realiseren. Gestreefd wordt verder naar een meer
doelgerichte, beter afrekenbare en selectievere inzet van de beschikbare middelen.
Daarnaast wordt met andere ministeries (LNV en V&W) gestreefd naar het
verder versterken van de integratie van gebiedsgericht beleid door bundeling
en vermindering van het aantal gebiedscategorieën en financiële
regelingen. Versnippering van menskracht en middelen wordt hiermee tegengegaan
(kamerstukken II, 1997/1998, 25 600 XIV, nr. 64 over ontstapelen en ontschotten).
In de periode 1996 tot en met 1999 is f 137 mln gereserveerd voor de
uitvoering van het gebiedsgerichte beleid. Gezien de positieve resultaten
die bereikt zijn met het gebiedsgerichte beleid wordt ook voor de periode
vanaf 2000 (tot 2010) f 45 mln per jaar gereserveerd voor het gebiedsgericht
milieubeleid. In gebiedscontracten zullen door de provincies op maat afspraken
worden gemaakt over doelstellingen, maatregelen en middelen. Versterken van de internationale inzetHet NMP-3 noemt acht onderwerpen van internationaal milieubeleid waaraan
Nederland in de periode 1998–2001 bijzondere aandacht zal besteden.
Het betreft: internationaal klimaatbeleid, internationale acties ter bestrijding
van verzuring, het behoud van biodiversiteit en bossen, internationale aspecten
van de relatie tussen milieu en economie, het beleid ten aanzien van milieugevaarlijke
stoffen, het zoetwaterbeleid (vooral op VN-niveau), Agenda 2000 van de EU
(vooral in verband met de milieu-aspecten van de toetreding van Midden- en
Oost-Europese landen tot de EU), en de bilaterale betrekkingen op milieugebied
die Nederland onderhoudt met landen in Europa en daarbuiten. In het Milieuprogramma
1999–2002 wordt een overzicht gegeven van diverse concrete acties die
op die terreinen al lopen, respectievelijk in voorbereiding zijn 3.4. Specifieke beleidsintensiveringenMet het beleidspakket dat is opgenomen in het NMP-3 worden niet alle milieudoelstellingen
gerealiseerd. Dit geldt met name voor de doelstellingen voor verandering van
klimaat (CO2 en andere broeikasgassen), verzuring (NOx,
SO2, ammoniak en VOS), vermesting (fosfaat en stikstof), verstoring
(geluidhinder) en verspreiding (fijn stof). Verder zijn er afspraken gemaakt
voor een nadere herziening van de doelstellingen voor verzuring en geluid.
De nadere herziening van de NOx doelstelling voor 2010
past in de bredere herijking van de verzuringsdoelstellingen en de Europese
afspraken inzake emissieplafonds voor SO2, NOx, NH3 en VOS voor 2010. In het NMP-3 heeft het vorige kabinet opties in
beeld gebracht die een bijdrage kunnen leveren aan de realisering van de milieudoelstellingen.
Om in het begrotingsjaar 1999 alsnog de noodzakelijke stappen in de richting
van het realiseren van de NMP-3 doelstellingen te zetten is in het regeerakkoord
afgesproken dat voor de uitvoering van deze opties in de periode tot 2010
in totaal f 500 mln wordt uitgetrokken. Over de precieze invulling zal
op korte termijn besluitvorming plaatsvinden in het Kabinet. KlimaatHet klimaatbeleid richt zich de komende periode op de realisatie van de
emissie-reductieverplichting die voor Nederland voortvloeit uit het Kyoto-protocol.
Binnen de reductieverplichting van – 8% (ten opzichte van 1990)
voor de EU als geheel, bedraagt de Nederlandse bijdrage – 6% (onder
voorwaarden). De reductie betreft zes broeikasgassen (CO2, lachgas
en methaan en drie fluorverbindingen) en dient gemiddeld over de periode 2008–2012
te zijn gerealiseerd . Daarbij geldt voor CO2, lachgas, methaan
het basisjaar 1990 en voor de fluorverbindingen 1995. Uit het NMP-3 en verdere
verkenningen blijkt dat er een aanzienlijke extra inspanning geleverd moet
worden om dit doel te bereiken (afhankelijk van het toekomstscenario 40–50
miljoen ton CO2-equivalenten).In de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid zal het Kabinet de afspraken die in
Kyoto en de Europese Unie zijn gemaakt vertalen naar maatregelen en beleidsinstrumenten,
zodat Nederland aan zijn reductieverplichting kan voldoen in de periode 2008–2012.
Daarbij zal ook worden ingegaan op reductie-opties aan de hand van aspecten
als emissiereductiepotentieel, reductiekosten, maatschappelijk draagvlak en
vereisten voor instrumenteerbaarheid. Voor de invulling van het Nederlandse
klimaatbeleid is ook van belang welke nadere afspraken op de volgende Conferentie
der Partijen (Buenos Aires, november 1998) worden gemaakt over de zogenoemde
flexibele instrumenten: de mogelijkheden om maatregelen te treffen in het
buitenland via Joint Implementation, het Clean Development Mechanism en door
middel van emissiehandel. Over de vraag welk deel van de doelstelling in het
buitenland mag worden gerealiseerd, moeten nadere afspraken worden gemaakt.In de Uitvoeringsnota, die zo snel mogelijk na de Klimaatconferentie zal
verschijnen, zal worden aangegeven voor welke maatregelen en beleidsinstrumenten
het Kabinet heeft gekozen.In het kader van de voorbereiding van de uitvoeringsnota zal in het najaar
1998 overleg met de doelgroepen worden gevoerd. Aan de VROM-raad is ook een
advies gevraagd.Het vorige Kabinet heeft voor de uitvoering van het klimaatbeleid reeds
omvangrijke bedragen – in totaal f 1,5 mld – beschikbaar
gesteld. In de brief aan de Tweede Kamer (kamerstukken II, 1997/98, 25 026,
nr. 6) is aangegeven dat van dit bedrag voor uitvoering van het CO2-Reductieplan
f 1 mld is gereserveerd. De afgelopen maanden zijn in dat kader twee
grote subsidieregelingen gepubliceerd met een totaal budget van f 529
mln. Over de verdeling van de f 500 mln die niet wordt besteed via het
CO2-reductieplan is de Tweede Kamer in april van dit jaar per brief
geïnformeerd (kamerstukken II, 1997/98 25 600, XI, nr. 51 ). Ondermeer
zijn bedragen van f 100 mln beschikbaar gesteld voor zowel een apart
reductieplan niet-CO2 broeikasgassen als voor Joint Implementationprojecten
in Midden- en Oost-Europa. Binnen de nog niet van een bestemming voorziene
middelen is in het regeerakkoord afgesproken dat bovenop de 100 miljoen voor
het reductieplan niet-CO2-broeikasgassen binnen de
financiële ruimte van de f 1,5 mld klimaatgelden bij voorrang f 50
mln beschikbaar zal worden gesteld voor de reductie van overige broeikasgassen.In het regeerakkoord is inmiddels tot een aantal maatregelen besloten
die de benodigde extra inspanning gedeeltelijk invullen: een verhoging van
de energiebelastingen met een terugsluis van de opbrengsten (zie paragraaf
3.3), een extra bijdrage voor duurzame energie van f 80 mln in de periode
1999–2002 en 400 miljoen tot 2010, een aanpassing van de maximumsnelheid
en rekeningrijden in de Randstad. Tevens is op de rijksbegroting ten laste
van HGIS voor de regeerperiode f 800 mln gereserveerd om de flexibele
instrumenten te kunnen bekostigen. Hiervan zal f 300 mln aan Joint Implementation
(JI) worden besteed en f 500 mln via het Clean Development Mechanism
(CDM). Voor 1999 gaat het om een bedrag voor Joint Implementation van f 75
mln. De omvang van de intensivering, de betrokkenheid van het bedrijfsleven,
de internationale dimensie en de nieuwheid van het instrument CDM stellen
eisen aan de uitvoering van de intensivering. Het Kabinet zal nader bezien
op welke wijze de totstandkoming van projecten op het gebied van JI en CDM
sterk kan worden geïntensiveerd. Daarbij zal ook de mogelijkheid worden
bezien van een uitvoeringsorganisatie onder verantwoordelijkheid van BuZa/OS,
EZ en VROM. Mest en ammoniakIn het nieuwe regeerakkoord is afgesproken dat voor de uitvoering van
de NMP-opties in de periode tot 2010 in totaal f 500 mln wordt uitgetrokken.
Onderzocht wordt of een deel hiervan bestemd kan worden voor opties voor mest
en ammoniak in de niet-kwetsbare gebieden. Om aan de verplichtingen van de
Europese Nitraatrichtlijn te voldoen is aanvullend stikstofbeleid noodzakelijk.
De maatregelen betreffen het versneld verlagen en aanscherpen van stikstofverliesnormen
op droge zandgronden en de extensivering van veedichte bedrijven op nitraatuitspoelingsgevoelige
gronden.Bovendien is in het nieuwe regeerakkoord in het kader van de beleidsintensiveringen
op het gebied van realisatie EHS en agrarisch natuurbeheer f 2,2 mld
uitgetrokken voor de periode tot 2010. Bekeken wordt of een deel hiervan gereserveerd
kan worden voor de uitvoering van het aanvullend ammoniakbeleid. Dit betreft
het stimuleren van verplaatsing of beëindiging van bedrijven in de directe
omgeving van EHS en andere kwetsbare gebieden.Voor de reconstructie van de varkenssector is in het nieuwe regeerakkoord
f 800 mln uitgetrokken voor de periode tot 2010. Onderzocht wordt of
een deel hiervan gereserveerd kan worden voor aanvullende stikstof-, ammoniak
en fosfaatmaatregelen in de kwetsbare gebieden. Het gaat om soortgelijke maatregelen
op het gebied van mest en ammoniak in de kwetsbare gebieden als hiervoor zijn
genoemd. Het aanvullend fosfaatbeleid betreft de noodzakelijke extra afvoer
van mestoverschotten van sterk fosfaat verzadigde gronden die zijn gelegen
in de kwetsbare gebieden. GeluidEen van de neveneffecten van onze groeiende economie is dat ook de geluidsoverlast
door allerlei activiteiten en met name als gevolg van het verkeer weer dreigt
toe te nemen. De regering schenkt daarom in de komende kabinetsperiode extra
aandacht aan dit onderwerp. De Nota Modernisering instrumentarium geluidbeleid
(MIG), bevat voorstellen om de regelgeving voor het geluidbeleid
op een nieuwe leest te schoeien. Deze voorstellen zullen een impuls geven
aan het geluidbeleid op lokaal niveau en zullen het mogelijk maken het geluidbeleid
beter te integreren in het ruimtelijk beleid. In het project MIG hebben gemeenten,
provincies en rijk gezamenlijk een nieuwe sturingsfilosofie voor het geluidbeleid
ontwikkeld. Kern is dat elke bestuurslaag een eigen geluidbeleid ontwikkelt,
waarin is opgenomen een reductiedoelstelling voor geluidhinder en de daarvoor
benodigde maatregelen. Vooral gemeenten krijgen in het toekomstige geluidbeleid
meer bevoegdheden. Zo kunnen ze zelf grenswaarden vaststellen voor verschillende
gebieden, afhankelijk van de functies van dat gebied. Het geluidbeleid dient
als toetsingskader voor ruimtelijke plannen, milieuvergunningen en andere
besluiten met akoestische gevolgen, zoals bepaalde verkeersbesluiten. Doel
is het geluidbeleid voor bestuurders en burgers beter toegankelijk te maken.Het nieuwe geluidbeleid, dat moet worden vastgelegd in wetgeving, kan
rond 2002 in werking treden. Indien de Tweede Kamer akkoord gaat met de beleidsnota
MIG, wordt een implementatietraject opgestart, inclusief het uitwerken van
een wetsvoorstel MIG en een AMvB voor de geluidaspecten van rijksprojecten,
op basis van de Wet Milieubeheer.Mede om de andere overheden en de doelgroepen ook als het gaat om de inzet
van maatregelen ter voorkoming en bestrijding van geluidsoverlast meer armslag
te geven, is in het NMP3 een aantal denkbare opties geschetst. Het gaat daarbij
in het bijzonder om een stimuleringsbeleid voor de toepassing van stil asfalt
op stedelijke wegen, het stimuleren en verscherpen van het stedelijk verkeersbeleid,
het stiller maken van treinen en kleine vliegtuigen (het zogenaamde «retrofitten»)
en het versneld vervangen van stalen spoorbruggen. In een nota Geluidbeleid
zullen de opties nader worden bezien naast de doel- en taakstellingen van
het nieuwe geluidbeleid.In het kader van de intensiveringen uit het regeerakkoord wordt voor de
periode 1999–2010 f 180 mln uitgetrokken voor bestrijding van lokale
milieuhinder, waarvan f 35 mln voor de periode 1999–2002. Hierbij
wordt net name gedacht aan financiering van proefprojecten voor de toepassing
van Zoab in steden. Door toepassing van Zoab in steden wordt de noodzaak tot
het saneren van woonhuizen verminderd of in een aantal gevallen zelfs voorkomen.
Daarnaast wordt voor de besteding van de f 500 mln intensiveringen uit
het regeerakkoord voor overige NMP3-opties gedacht aan brongerichte geluidmaatregelen
tot 2010, zoals het «retrofitten» van treinen en het stiller maken
van de railinfrastructuur. AfvalBij afval speelt een tweetal zaken. Allereerst gaat het om de vormgeving
van de toekomstige organisatie van de afvalverwijderingsstructuur, deze zal
in 1999 verder uitgewerkt worden. De parlementaire behandeling van het daartoe
strekkende wetsontwerp zal naar verwachting in 1999 een aanvang nemen. Door
de Landelijke Commissie als opvolger van het Afval Overleg Orgaan zal de voorbereiding
van de opstelling van het Landelijk Afvalbeheers Plan (LAP) ter hand worden
genomen. Naar verwachting zal dit voor de zomer van 2000 resulteren in het
ontwerp-LAP. Het LAP zal onder meer moeten aangeven op welke wijze bij de
planning van de verbrandingscapaciteit zal moeten worden ingespeeld op een
toekomstige situatie waarbij, afhankelijk van het voorzieningenniveau in de
Nederland omringende landen, de landsgrenzen komen te vervallen.Het tweede punt betreft de verlenging tot eind 1999 van de indirecte financiering
van de gratis afgifte van olie- en vethoudende scheepsafvalstoffen door de
binnenvaart. Dit laatste in afwachting van de inwerkingtreding
van het internationaal systeem dat gericht is op financiering van de inzameling
door de branche zelf na die periode. BodemIn 1999 zullen de nog niet uitgevoerde actiepunten uit het kabinetsstandpunt
over de vernieuwing van het bodemsaneringsbeleid uitgevoerd worden. Dit moet
ertoe leiden dat binnen 1 tot 2 jaar een uitvoeringsgericht (juridisch en
financieel) instrumentarium beschikbaar is dat maatschappelijke actoren in
staat stelt om binnen kaders zelf te beslissen hoe verantwoord met bodemverontreiniging
om te gaan. Op basis van in 1998 te maken afspraken zal vanaf 1999 structureel
de monitoring van de voortgang van de bodemsaneringsoperaties plaatsvinden.
Daarnaast vindt in 1999 uitwerking van de methodiek voor functiegericht saneren
plaats.Met betrekking tot verontreinigde grond is van belang dat er in het najaar
1998 een nieuwe beleidsnota voor het omgaan met verontreinigde grond zal verschijnen.
Hierin zal het beleid voor het omgaan met verontreinigde grond aansluiten
bij actief bodembeheer en voorts zal voor de ernstige verontreinigde grond
meer grip op de hele saneringsketen worden gerealiseerd. Deze beleidsnota
zal indien noodzakelijk worden gevolgd door wijziging van regelgeving, voorlichting
en nadere uitwerking van onderdelen van de nota.In het NMP-3 zijn gewijzigde doelstellingen voor bodemsanering als onderdeel
van actief bodembeheer opgenomen. Vóór 2005 is de bodemkwaliteit
landsdekkend in beeld gebracht. Gestreefd wordt, mede door intensivering van
particuliere investeringen in bodemsanering, in 25 jaar de bodemverontreinigingsproblematiek
beheersbaar te maken door de bodem geschikt te maken voor het maatschappelijk
gewenst gebruik en verspreiding van verontreiniging te voorkomen.Een uitwerking van de mogelijkheden van een geïntegreerde aanpak
en financiering van bodemsanering en actief bodembeheer bij stedelijke vernieuwing
(ISV), en bij natuurontwikkeling en landinrichting (BEVER-Groen) vindt in
1999 plaats.Ten aanzien van de waterbodemproblematiek geldt dat er in het regeerakkoord
extra middelen voor de sanering van waterbodems beschikbaar zijn gekomen (
f 600 mln tot 2010, waarvan f 115 mln voor de periode 1999–2002).
Bekeken wordt of een beperkt deel hiervan gereserveerd kan worden voor de
programmering van de aanpak van verontreinigde bodems in gemeentelijke wateren
in samenhang met de aanpak van ernstige verontreinigingen in regionale wateren.
Ook is een beperkte intensivering van saneringen van ernstig verontreinigde
regionale waterbodems voorzien. StoffenbeleidHet NMP-3 bekrachtigt de bestaande «beleidssporen» op het
gebied van stoffen (inclusief bestrijdingsmiddelen), straling en genetisch
gemodificeerde organismen (GGO's). Het betreft hier zowel het preventieve
als het curatieve spoor dat niet alleen nationaal maar ook internationaal
vorm heeft gekregen. In 1999 zal voor het stoffenbeleid een beleidsvernieuwing
plaatsvinden. Dan zal aan de Tweede Kamer de Notitie «Strategie omgaan
met stoffen» worden aangeboden die een inzicht zal geven in het totale
veld van het stoffenbeleid en lacunes in het stoffenbeleid zal identificeren.
Ook zal in de notitie nader ingegaan worden op de vraag in hoeverre voor probleemvelden
aangesloten kan worden bij bestaande beleidskaders of dat nieuwe (internationale)
beleidskaders zullen moeten worden ontwikkeld. HOOFDSTUK 4 RUIMTE 4.1. Waar staat de ruimtelijke ordening voorRuimtelijke ordening staat hoog op de politieke agenda. Achtergrond is
het steeds evidenter worden, dat de beperkte voorraad ruimte in Nederland
ons dwingt om weloverwogen beslissingen te nemen bij ruimtelijke inrichtingsmaatregelen,
wil de kwaliteit van de leefomgeving behouden blijven en liefst nog verbeterd
worden. Centrale opgave bij alle beleidsactiviteiten in 1999 is dan ook de
verbetering van de ruimtelijke inrichting van Nederland door een duurzaam
beheer van de ruimte en versterking van de ruimtelijke kwaliteit.Daarbij zijn drie doelstellingen aan de orde. De eerste is gericht op
intensief ruimtegebruik door maatschappelijke functies waar zinvol te bundelen.
Op deze wijze kan een zo efficiënt mogelijk gebruik van de ons ter beschikking
staande voorraad ruimte worden gemaakt. Door maatschappelijke functies die
onderling sterke relaties hebben te mengen kan voorts de onderlinge samenhang
worden versterkt. De derde doelstelling van het ruimtelijk beleid is gericht
op het beschermen, versterken en ontwikkelen van open en publieke ruimten.
Via die weg wordt gestreefd naar ruimtelijke verscheidenheid en contrasten.
In het kader van de centrale opgave voor het ruimtelijk beleid in de komende
periode wordt de internationale concurrentiepositie van ons land met name
versterkt door het vergroten van de natuur- en milieukwaliteit en de ontsluiting
van de mainports. Ook de revitalisering van de stad, de (her-)inrichting van
het stedelijk gebied, de versterking van de ruimtelijke verscheidenheid en
de verbetering van de milieukwaliteit en de leefbaarheid in het landelijk
gebied en het veiligstellen van de kwaliteit van de dagelijkse leefomgeving
staan in het hart van het ruimtelijke beleid.Bij het verschaffen van voldoende ruimte, goed ingericht en goed ontsloten,
voor maatschappelijke functies als wonen, werken, recreëren, voorzieningen,
verkeer en vervoer worden nadrukkelijk kwaliteitsdoelen nagestreefd die betrekking
hebben op de belevingswaarde en de duurzaamheid ervan. Daarbij wordt zorggedragen
voor een evenwicht tussen het accommoderen van de behoefte aan ruimte enerzijds
en het zekerstellen van de kwaliteit ervan anderzijds. Daarvoor is een samenhangend
ontwerp nodig van de ruimtelijke hoofdstructuur van ons land. De rijksoverheid
is daarvoor eerstverantwoordelijk en plaatst dit ontwerp in internationaal
perspectief. Dat ontwerp is niet alleen richtinggevend voor het brede rijksomgevingsbeleid
maar is ook de basis voor concrete impulsen aan de inrichting en het beheer
van de ruimte op andere schaalniveaus. Dat beleid moet kunnen beschikken over
een goed toegerust ruimtelijk instrumentarium. De wijze waarop dat instrumentarium
wordt ontwikkeld en ingezet wordt mede bepaald door de uitkomsten van een
intensief gevoerd maatschappelijk debat, waartoe VROM het initiatief neemt.Maatschappelijke ontwikkelingen en economische groei vergroten het spanningsveld
tussen individuele ruimtewensen en de collectieve waarden van natuur en landschap.
De opgave om de (negatieve) gevolgen van grote ruimtelijke ingrepen te elimineren
of te compenseren wordt steeds zwaarder. Er is daarom sterk behoefte aan een
nieuw ruimtelijk beleidskader dat als richtsnoer kan dienen voor verantwoorde
besluitvorming.De Tweede Kamer der Staten-Generaal heeft in het afgelopen begrotingsjaar
bij verschillende gelegenheden aangedrongen op het formuleren van een dergelijk
nieuw beleidskader in de vorm van een Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening.Ook de uitkomsten van het reeds afgeronde project Nederland 2030 ondersteunen
de conclusie dat formulering van nieuw ruimtelijk beleid nodig is. In het
regeerakkoord van het nieuwe kabinet zijn hierover afspraken gemaakt. 4.2 BeleidsverkenningenBeleidsverkenningen zijn nodig omdat maatschappelijke omstandigheden en
opvattingen voortdurend veranderen en omdat met de uitvoering van beleid ervaring
wordt opgedaan die noopt tot aanpassingen of nieuw beleid. Verkenningen gaan
over :1. maatschappelijke ontwikkelingen die vroeger of later tot gewijzigde,
of zelfs geheel nieuwe ruimtelijke vraagstukken kunnen leiden2. onderwerpen die al wel «beleidsaandacht» ondervinden, maar
waar beleidsmatig nog weinig handen en voeten aan zitten3. mogelijkheden voor nieuwe of sterk gewijzigde manieren van beleidsvoering
(sturing) en instrumentatie.Oplossingsrichtingen van het ruimtelijk beleid moeten worden doorgelicht
en waar nodig vernieuwd. We stuiten daarbij op vragen als:• hoe kan het ruimtelijk beleid bijdragen aan de missie van duurzame
ontwikkeling?• hoe om te gaan met de bij toenemende welvaart versterkte maatschappelijke
voorkeur voor ruim en groen wonen?• hoe houden we de steden leefbaar en aantrekkelijk?• hoe kan de groei van het stedelijk ruimtebeslag zo worden vormgegeven
dat negatieve gevolgen voor milieu, landschap en natuur worden voorkomen?
Het ontstaan van de netwerkstad en dynamiek aan de randen van de steden en
op de corridors vragen om nieuwe benaderingen in het verstedelijkingsbeleid.• hoe is ook in de internationale corridors en grensregio's ruimte
voor economische dynamiek te combineren met economisch omgaan met de ruimte
en het versterken van ruimtelijke kwaliteit?• de ontwikkelingen op het gebied van informatie – en communicatietechnologie
(ICT) en mobiliteit gaan snel en maken de vroeger vanzelfsprekende posities
op de Europese kaart minder vanzelfsprekend. Bezien moet worden hoe optimaal
gebruik kan worden gemaakt van deze ontwikkelingen voor het versterken van
de positie van de mainports en het gebruik van de hoofdtransportassen.• toch wordt een sterke groei van het luchtverkeer en het goederenvervoer
voorzien, naast een geleidelijke toename van de personenmobiliteit. Hoe hier
mee omgaan gelet ook op het vorige punt? Hoe kan de inrichting van de ruimte
bijdragen aan mobiliteitsgeleiding met minder emissies, versnippering en verstoring?• hoe te komen tot een sociaal-economische en landschapsecologische
versterking van het landelijk gebied, waarbij verzuring en verdroging worden
tegengegaan?• op welke wijze kunnen projecten met groot belang voor de ontwikkeling
van de Nederlandse economie (TNLI, Maasvlakte, Sleutelprojecten) ingepast
worden in de ruimtelijke hoofdstructuur?• hoe maken we een sluitend afwegings- en investeringskader voor
inpassing van de infrastructuur?Al dit soort vragen verlangt een beleidsmatig antwoord. 4.3. Beleidsformulering nationaal: op weg naar 2030 Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en de houtskoolschetsDe Tweede Kamer heeft bij motie om de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening
verzocht. In het regeerakkoord is aangegeven hoe het nieuwe kabinet vorm wil
geven aan het ruimtelijke beleid voor de komende periode.Vóór het jaar 2000 zal een Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening
worden uitgebracht. Daarin zal de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van ons
land op hoofdlijnen worden uitgewerkt, rekening houdend met de noodzakelijke
samenhang tussen de landsdelen. Vooruitlopend op de Vijfde Nota zal bij voorkeur
voor 1 november 1998, maar in ieder geval voor het einde van het jaar door
het Kabinet een «houtskoolschets» worden gepresenteerd als richtinggevende
voorstudie voor de Vijfde Nota. Deze «houtskoolschets» zal, zoals
reeds in het vorige kabinet is besproken tevens richtinggevend zijn voor grote
ruimtelijk relevante nota's van andere ministeries en voor grote ruimtelijk
relevante projecten.De «houtskoolschets» wordt gebaseerd op de hoofdlijnen van
het advies van de VROM-Raad over «stedenland-plus»: de compacte
stad benadering, aangevuld met een beheerste ontwikkeling van regionaal gedifferentieerde
corridors.De Vijfde Nota zal op overtuigende en inspirerende wijze:• richting moeten geven aan en ruimte moeten scheppen voor oplossingen
voor de in 4.2. beschreven vragen• een herziening van de centrale beleidsprincipes moeten vormgeven
en• daarbij moeten aangeven welke kaders en instrumenten de rijksoverheid
aanreikt.In overeenstemming met het in de missiebrief van Paars 1 vastgelegde beleid
is het streven naar duurzame ontwikkeling en ontkoppeling van de groei van
de economie en de belasting van milieu en ruimte leidend bij het formuleren
van het beleid in de Vijfde Nota. Die visie wordt uitgewerkt in een PKB Nationaal
Ruimtelijk Beleid. Deze PKB schetst allereerst de (inter)nationale ruimtelijke
hoofdstructuur als kader voor nationale beslissingen. Deze PKB bepaalt op
basis van de in het regeerakkoord aangegeven hoofdlijnen welke kwaliteitsdoelen
met betrekking tot de inrichting van ons land door het kabinet kaderstellend
worden geacht voor overheden (op de diverse bestuurlijke schaalnivo's) en
verschillende sectoren binnen de samenleving. Tevens geeft deze nota aan welke
ontwikkelingen gestimuleerd dan wel afgeremd moeten worden, welke gebieden
en projecten bijzondere aandacht van rijkswege behoeven en welke instrumenten
en (financiële) middelen daarvoor beschikbaar worden gesteld. Het ruimtelijk
relevant milieubeleid en het beleid t.a.v. de dagelijkse woon- en werkomgeving
maakt deel uit van de Vijfde Nota.In de Vijfde Nota wordt een aangepaste sturingsfilosofie uitgewerkt (centraal/decentraal
en publiek/privaat in een nieuwe verhouding). Ruimtelijk beleid moet beleid
op hoofdlijnen zijn en uitgaan van de dynamiek van ruimtelijke ontwikkeling.
Geen blauwdrukplanning maar strategisch en richtinggevend voor planning in
onzekerheid. In de Vijfde Nota zal dat (opnieuw) tot uitdrukking moeten komen.
Binnen die hoofdlijnen laat het rijk veel over aan andere overheden en private
partijen.Deels gelijktijdig met de eerder genoemde «houtskoolschets»
wordt in 1998 al aan de Vijfde Nota gewerkt. Deel 1 PKB Vijfde Nota RO zal
in het najaar van 1999 verschijnen, eventueel vergezeld van een omgevingseffectrapportage.
De Vijfde Nota wordt in een interdepartementaal en interbestuurlijk en maatschappelijk
verankerd proces gemaakt. Naast concrete samenwerking in werkgroepen
etc. zijn er diverse bestuurlijke rondes en maatschappelijke consultaties
voorzien, ook in internationaal verband.Ruimtelijke ordening is hecht geworteld in de Nederlandse samenleving.
Als maatschappelijke activiteit is hij een van de uitingen van onze cultuur
en bepaalt daarmee mede onze identiteit. Dat culturele karakter van de ruimtelijke
ordening in ons land heeft drie kanten:• de traditie van het zorgvuldig omgaan met stad en landschap, gebaseerd
op waarden als zindelijkheid, zorgvuldigheid, rechtvaardigheid en rentmeesterschap,• de wijze waarop de ruimtelijke ordening maatschappelijk is ingebed:
besluitvorming door consensus, door de eeuwen gegroeid sinds het gemeenschappelijke
gevecht tegen het water, en het gemeenschappelijk in cultuur brengen van woeste
gronden, en• het inspirerende en richtinggevende gebruik van ruimtelijke concepten,
die ook profitabel bleken te zijn.Nederland is vanouds een geordend land. Er is een maatschappelijk breed
gedragen wil voor mooie steden en gave landschappen. Daarmee wil niet gezegd
zijn dat er geen tegenstellingen zijn in het denken over de ruimtelijke inrichting
van ons land. Integendeel, het politieke debat is levendiger dan ooit. De
maatschappelijke en economische dynamiek wordt op dit moment sterk gevoeld.
Door de Europese integratie is sprake van een snelle schaalvergroting waarbij
het economisch speelveld zich tot het grondgebied van de Europese Unie vergroot
heeft. Het communautair beleid van de EU heeft ruimtelijke gevolgen voor het
Europees grondgebied. Een verschuiving in de Europese verhoudingen valt nog
te verwachten door op komst zijnde uitbreiding van de EU met Midden- en Oosteuropese
landen. Tegelijkertijd krijgen in veel landen binnen Europa regio's en gemeenten
door decentralisatie een grotere rol. Deze processen vinden plaats tegen de
achtergrond van een toenemende globalisering van de economie, van wezenlijke
technologische vernieuwingen en monetaire eenwording van Europa. Er is sprake
van een groeiende concurrentie tussen regio's, steden en lidstaten om economische
activiteiten, werkgelegenheid en investeringen in infrastructuur aan te trekken.
Burgers en bedrijven ervaren deze dynamiek. Zij willen zich kunnen ontplooien.
Er is een duidelijke kwantitatieve vraag naar ruimte voor wonen, werken, ontspanning
en beweging. Daarbij wordt het beleid soms als knellend ervaren tegen de achtergrond
van de gevoelde maatschappelijke en economische dynamiek. Het beleid dreigt
daardoor aan geloofwaardigheid te verliezen. Duidelijk is dat deze optelsom
van veelal individuele behoeften een negatieve weerslag kan hebben op collectieve
waarden als de kwaliteit van de ruimte, milieu en natuur.In een dergelijke situatie is het zaak weer terug te grijpen op de diepste
doelen van de ruimtelijke ordening. De elementaire kwaliteitsdoelen van de
ruimtelijke ordening, zoals de WRR en ook de VROM-raad die treffend hebben
geformuleerd, sluiten aan bij de stevig gewortelde culturele onderstroom in
ons land. Op dat niveau kan weer consensus worden bereikt. Goed ruimtelijk
beleid weet een inspirerende verbinding te leggen tussen deze elementaire
kwaliteitsdoelen en de (veelal) internationale sociale en economische processen.
Vanaf de Tweede Wereldoorlog wordt ongeveer eens in de tien jaar een poging
gedaan die kwaliteitsdoelen te herijken en te vertalen in eigentijdse concepten
en beleidsmaatregelen. Als dit goed gebeurt kan weer voor lange tijd richting
worden gegeven aan de ontwikkelingen.Zo'n nieuwe poging tot interpretatie is nu weer aan de orde bij het maken
van de Vijfde Nota. Daarbij kan worden voortgebouwd op de resultaten van de discussies over Nederland 2030, en zeker ook de diverse adviezen
daarover van de VROM-raad, de SER, de Raad voor Cultuur en de WRR. Ook de
relevante adviezen van de Raad voor het Landelijk Gebied worden hierbij betrokken.
Het hoofdthema van de Vijfde Nota zal moeten zijn de kwantitatieve behoeften,
die volgen uit (veelal) internationale sociale en ruimtelijk-economische processen,
weer zichtbaar en geloofwaardig te laten aansluiten op het in de samenleving
gewenste kwaliteitsbeeld van de omgeving. Alleen zo kan vanuit een gedragen
én inspirerende visie richting worden gegeven aan de uitdagingen van
de 21e eeuw. Project Belvedère: Cultuurhistorie in relatie tot
de Ruimtelijke OrdeningHet project Belvedère beoogt de kaders aan te geven en voorstellen
te doen voor een samenhangend rijksbeleid voor cultuurhistorie en ruimtelijke
ordening, dat gericht is op het ontwikkelingsgericht omgaan met cultuurhistorische
waarden bij en/of door ruimtelijke ontwikkelingen. Bij de beleidsvorming streeft
Belvedère een brede bestuurlijke en maatschappelijke betrokkenheid
na.In januari 1998 is een brief aan de Tweede Kamer gezonden, waarin de Kamer
is geïnformeerd over de intenties van het project Belvedère. In
maart is door de Kamer in een algemeen overleg brede steun uitgesproken voor
de in de brief verwoorde beleidsintenties. De Minister van VROM gaf in dat
verband aan dat de resultaten van project Belvedère onder meer zullen
worden betrokken bij de opstelling van de Vijfde nota over de ruimtelijke
ordening, de evaluatie van het Structuurschema Groene Ruimte en de opstelling
van andere ruimtelijk relevante nota's en uitvoeringsconvenanten. Het rijk
zal daartoe cultuurhistorisch waardevolle gebieden aanwijzen en in overleg
met de betreffende provincies en grote steden hier een beleid voor formuleren.
Van provincies en gemeenten verwacht de Minister van VROM dat zij zorg dragen
voor een betere beleidsmatige verankering in streek- en bestemmingsplannen.
Daarnaast zullen voorstellen worden gedaan ter verbetering van de kennishuishouding
en de toepasbaarheid van bestaande instrumenten.Beoogd wordt de nota Belvedère nog dit jaar aan de Tweede Kamer
aan te bieden, zodat de beleidsdoelen in rijksnota's met een ruimtelijke implicatie
kunnen doorwerken, en tevens hun vertaling krijgen in het beleid van andere
bestuursniveaus. 4.4. Beleidsformulering en -uitvoering internationaal:
kansen voor EuropaDe internationale ruimtelijke ordening kent twee dimensies: een Europese
en een grensoverschrijdende.Op Europees niveau is de samenwerking van de 15 EU-landen van groot belang.
Deze samenwerking, in de kring van het – informele – Comité
voor Ruimtelijke Ontwikkeling onder DG XVI, moet in 1999 leiden tot de publicatie
van een definitief Eerste Europees Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief (EROP).
In dit EROP zullen de 15 landen een gezamenlijke visie op de ontwikkeling
van het grondgebied presenteren.Deze visie is gebaseerd op drie basisdoelstellingen:– economische en sociale samenhang– duurzame ontwikkeling– een evenwichtig concurrentievermogen voor het Europese grondgebied.De bijzondere ruimtelijke ordeningscomponent zit in de integratie van
deze drie doelstellingen, waarmee het eenzijdige «cohesiedenken»
dat het EU-beleid tot nu toe kenmerkte, verbreed zal worden.Hoewel het EROP geen formele status kent kunnen de lidstaten bezien hoe
zij de doelstellingen van het EROP in het nationale ruimtelijke beleid tot
hun recht laten komen.Het Communautair Initiatief (CI) INTERREG II-C wordt gezien als een instrument
om het EROP te concretiseren. INTERREG II-C verschaft financiële middelen
voor transnationale samenwerking binnen programmagebieden. De doelstellingen
van het EROP zijn van belang voor het werkprogramma van de gebieden. Nederland
neemt binnen dit CI deel aan twee programma's; respectievelijk:– het Noord-west Metropolitaan Gebied (NWMA);– het Noordzeegebied (Northsea).Hiernaast neemt Nederland deel in het Rijn-Maas programma, dat echter
een eigen specifieke doelstelling en uitwerking kent. Nederland heeft voor
de periode 1998–2000 uit Europese middelen f 115 mln ECU ter beschikking
gekregen voor de financiering van projecten en wordt geacht eenzelfde bedrag
uit eigen middelen te financieren. In 1999 zal de uitvoering van een groot
aantal projecten, met Nederlands initiatief, van start gaan.De grensoverschrijdende samenwerking vindt plaats in de subcommissies
Noord en Zuid van de Nederlands-Duitse Commissie voor de Ruimtelijke Ordening
(NDCRO) en in Benelux-kader.De beide subcommissies van de NDCRO hebben elk een Grensoverschrijdend
Ruimtelijk Ontwikkelings Perspectief opgesteld. De hierin verwoorde visies
en beleidsopties zullen in 1999 nader uitgewerkt worden. Daarnaast hebben
de subcommissies als taak specifieke grensoverschrijdende zaken aan de orde
te stellen.In Benelux-kader speelt de Tweede Benelux Structuurschets voor de Ruimtelijke
Ordening een belangrijke rol. In 1999 zullen de ministers van de Benelux verantwoordelijk
voor de ruimtelijke ordening deze Schets definitief vaststellen. In het verlengde
van deze Schets zullen een Actieprogramma ter concretisering van de (19) beleidsopties
en een Doorwerkingsnota (monitoring van de acties) opgesteld worden. De ministers
hebben zich op een bijeenkomst in 1997 verbonden tot het zo veel mogelijk
laten doorklinken van deze beleidsopties in het nationale ruimtelijke ordenings-
en sectorbeleid.Het ligt in het voornemen om alle informatie die uit deze samenwerkingen
ter beschikking komt, waar relevant, mee te nemen bij de werkzaamheden aan
de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, zodat in voldoende mate rekening gehouden
zal worden met de internationale dimensie en zodat het Nederlands ruimtelijk
ordeningsbeleid in lijn met het internationale kader ontwikkeld kan worden. 4.5. Beleidsuitvoering: Vinex gaat door Actualisering VinexIn het regeerakkoord is afgesproken dat de Actualisering Vinex vooruitlopend
op de voorbereiding van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en de «houtskoolschets»
zal worden vastgesteld. Daarbij wordt rekening gehouden met de gewenste kwaliteitsimpuls
voor wonen op die lokaties en met de aanvullende behoefte aan gevarieerde
bedrijfslokaties in verband met de economische groei.In gebieden van restrictief beleid wordt actief gewerkt aan ondersteuning
van natuur- en landschapsontwikkeling, waarbij niet wordt uitgesloten dat
rood ondersteunend kan zijn voor groen.In het kader van de gebiedsuitwerking Leiden, Haarlem, Amsterdam zullen
alle consequenties van de ontwikkeling van Valkerhout als bouwlocatie worden
onderzocht. Tegelijkertijd zal in het kader van de voorbereiding van de herziening
van de PKB Structuurschema militaire terreinen onderzoek worden verricht naar
alternatieven voor de locatie van de Marineluchtvaartdienst. In samenhang
met de Gebiedsuitwerking Hoekse Waard zal nieuw onderzoek plaatsvinden inzake
de noodzaak van situering en ontsluiting van havenafgeleide bedrijfsterreinen
in de Hoekse Waard en de situering van een nieuw centrumgebied voor de glastuinbouw
en de mogelijkheden voor gebruik van afvalwarmte van industriegebied Moerdijk.
De Tweede Kamer zal op korte termijn worden geïnformeerd over de wijze
waarop de afspraken van het regeerakkoord worden uitgewerkt. Uitvoering VinexDe Vinex-afspraken met betrekking tot de uitvoering van het verstedelijkingsbeleid
zijn vastgelegd in convenanten tussen het rijk en de provincies en de kaderwetgebieden.
De voortgang en eventuele knelpunten in de uitvoering van de afspraken wordt
door het rijk jaarlijks gemonitord door middel van de rapportage monitoring
Uitvoering Verstedelijking Vinex (UVV). De belangrijkste bevindingen in de
rapportage van 1998 zijn:De woningbouwtaakstelling zoals die in de convenanten is overeengekomen
wordt waarschijnlijk gehaald. Echter daar verwacht wordt dat er (in ieder
geval) tot 2000 meer woningen buiten, en minder binnen Vinex-locaties, gebouwd
worden dan ten tijde van het opstellen van de contracten werd voorzien, ligt
het in de rede de voor Vinex-locaties bestemde locatiegebonden subsidies die
nu niet nodig zijn geweest, terug te laten vloeien naar het Rijk. De woningbouwproductie
op de grote uitleglocaties komt op gang. De komende jaren zal het zwaartepunt
in de productie van bestaand stedelijk gebied naar de uitleglocaties verschuiven.
De productiepiek gaat waarschijnlijk vallen in 1999. Daarna neemt de productie
langzaam af. Op basis van cijfers uit 1995 en 1996 kan worden geconcludeerd
dat het goed mogelijk is 70% van de productie op uitleggebieden en minimaal
50% in bestaand stedelijk gebied in de marktsector te bouwen. Met betrekking
tot het bouwen buiten de stadsgewesten zijn tussen het rijk en provincies
afspraken gemaakt die de komende jaren moeten leiden tot een beperking van
productie en capaciteit. Hierover is aan de Tweede Kamer gerapporteerd in
de brief «Bouwen buiten de stadsgewesten» (kamerstuk 23 599,
nr 12 dd 25 maart 1998).Op het gebied van verkeer en vervoer zijn het afgelopen jaar veel inspanningen
geleverd ter bevordering van de uitvoering van de projecten. Er is een zestal
projecten in de uitvoeringsfase beland, die zich voegen bij de acht projecten
die al in uitvoering zijn. Middels de brief van het kabinet aan de Tweede
Kamer van 31 maart 1998 inzake de «Impuls voor de ruimtelijk-economische
structuur» zijn extra middelen uitgetrokken voor de realisering van
een aantal andere projecten en is er een voorstel gedaan voor een experimentregeling
inzake de aanlooptekorten in de exploitatie van OV-lijnen naar Vinexlocaties.De bodemsaneringsproblematiek is niet zodanig dat de Vinex-verstedelijkingsopgave
daardoor in gevaar komt. Er doen zich echter wel problemen voor bij toepassing
van het instrumentarium en het opstellen van integrale planningen door provincies
en kaderwetgebieden verloopt moeizaam.Onduidelijk is op welke termijn de groene verbindingen worden gerealiseerd.
Ook het beeld ten aanzien van de afspraken over ABC-locatiebeleid is niet
geheel helder.Naar aanleiding van de bevindingen is er een aantal aandachtspunten aangegeven
en zijn vervolgacties benoemd die in de periode voor de rapportage van 1999
dienen te worden uitgevoerd:• Om een beter beeld te krijgen van de afstemming tussen de verschillende
onderdelen van de convenantsafspraken is het noodzakelijk dat met name op
terrein van bodemsanering, groen en ABC-locatiebeleid de aankomende periode
meer informatie wordt verkregen. Daartoe lopen reeds enige initiatieven.• Voor woningbouw wordt in het kader van de herijking Vinex de woningbouwcapaciteit
in bestaand stedelijk gebied nader onderzocht en zullen de afspraken die gemaakt
zijn rond bouwen buiten de stadsgewesten nauwlettend worden gevolgd.• Voor bodemsanering zullen de integrale planningen de komende periode
meer duidelijkheid moeten bieden in de opgave en de afstemming met andere
onderdelen van de convenantsafspraken.De rapportage Monitoring Uitvoering Verstedelijking Vinex wordt in zijn
geheel in september 1998 aan de Tweede Kamer aangeboden. HerijkingIn 2000 zal conform de Vinex convenantsafspraken worden bezien in hoeverre
Vinex op schema ligt. Daarnaast is, in het kader van de afspraken over de
Actualisering Vinex voor de periode 2005–2010, eveneens in 2000 een
herijking afgesproken. Daarbij gaat het niet alleen over de woningbouw maar
ook over bedrijfsterreinen, infrastructuur en groenvoorzieningen. De beleidsinzichten
zoals die voortvloeien uit de «houtskoolschets» en de Vijfde Nota
Ruimtelijke Ordening kunnen dan eveneens worden verwerkt. In het licht van
de dan ter beschikking staande nadere inzichten en onderzoeken kan dan tevens
definitieve besluitvorming plaatsvinden over Valkerhout en de Hoekse Waard.
In deel 3 van de PKB Actualisering Vinex zijn onder voorbehoud van goedkeuring
door de Tweede Kamer onder meer bestuurlijke afspraken gemaakt over infrastructuurprojecten
die direct gekoppeld zijn aan de verstedelijkingsopgave. Deze projecten zullen
worden betrokken in de herijking. Conform de bestuurlijke afspraken worden
de projecten opgenomen in het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport
1999–2003 (MIT), dat gelijktijdig met de begroting van het ministerie
van Verkeer en Waterstaat wordt uitgebracht. Het Nationaal Landschap Groene HartHet Nationaal Landschap Groene Hart is van groot belang voor het functioneren
van de Randstad. In het Groene Hart is rust, ruimte en groen temidden van
de relatief volle Randstad goed en op redelijke afstand van de 6 miljoen inwoners
van de steden te vinden. Het Groene Hart is tevens de woonplaats van meer
dan 600 000 inwoners.De ontwikkeling en optimale ontplooiing van vooral de groene functies
van het Groene Hart, voor zowel de inwoners van de steden op de ring als voor
de inwoners van het gebied, vragen een grote beleidsinspanning. De resultaten
hiervan zijn reeds zichtbaar in de uitvoering van een groot aantal projecten
op het gebied van natuur, recreatie en landbouw met een belangrijke cultuurhistorische
component.Voor de jaren 1998–2010 is er van rijkszijde voor de inrichting
f 30 mln extra per jaar uitgetrokken. Verwacht kan worden dat het effect
van deze kwaliteitsimpuls groot is. De werkelijke extra investering zal door
een multiplier-effect groter uitvallen dan 30 miljoen per jaar.Voor de komende 12 jaar zal het Ontwikkelingsprogramma Nationaal Landschap
Groene Hart, dat in het najaar van 1998 zal verschijnen, het uitvoeringsprogramma
gaan vormen voor het brede Groene Hart beleid. Het programma is het uitvoeringsdocument
van het Bestuurlijk Platform waarin het Rijk participeert. Iedere 4 jaar verschijnt
een evaluatie en elke 2 jaar een voortgangsrapportage. Het ontwikkelingsprogramma
brengt samenhang aan in de veelheid van activiteiten in het gebied en beoogt
tevens de uitvoering te versnellen, zodat uitvoering in 2010 gereed is. In
het Ontwikkelingsprogramma is een samenhangend ontwikkelingsbeeld opgenomen.
Voorts biedt het programma een investeringskader voor gelden uit de Groene
Hart Kwaliteitsimpuls en uit andere financieringsbronnen, doordat het aangeeft
op welke thema's er in bepaalde gebieden vooral geïnvesteerd met worden.Openheid is van wezenlijk belang voor de kenmerken en de kwaliteiten van
het Nationaal Landschap Groene Hart. Mede hierom wordt de groei van de verstedelijking
opgevangen op de Randstadring. Het Rijk acht de benadering met bebouwingscontouren
voor woningen en bedrijventerreinen het aangewezen middel om ongewenst ruimtebeslag
in het Groene Hart tegen te gaan. Sturing op aantallen is dan niet langer
noodzakelijk. De GebiedsuitwerkingenVanwege de complexiteit van de ruimtelijke inrichtingsopgave op zowel
middellange als lange termijn zijn voor een aantal gebieden in de Randstad
integrale studies gestart. Het gaat om de gebiedsuitwerkingen (GUW's) Haarlem-Amsterdam-Leiden,
Den Haag-Rotterdam, Hoeksche Waard en de gebiedsstudie Almere/Flevoland. De
GUW's geven een verkenning van inrichtingsmogelijkheden voor de periode na
2010 in de vorm van structuurbeelden met toelichting waarin wonen, werken,
infrastructuur, groenstructuur en intensieve landbouwvormen in onderlinge
relatie worden bezien. Daarbij wordt gebruik gemaakt van door rijk, provincies
en regio's reeds verrichte studies. De uitgangspunten en keuzevraagstukken
voor de GUW's zijn gezamenlijk geformuleerd door rijk, provincie en stedelijke
regio's en met PKB-status opgenomen in deel 3 van de Actualisering Vinex.Na een aarzelend begin in 1997 zijn de GUW's in 1998 goed op gang gekomen.
De deelnemende partijen tonen een sterke motivatie om binnen het gestelde
(krappe) tijdschema tot een eindproduct te komen. Najaar 1998 zal naar verwachting
van ieder van de gebiedsstudies een concept-rapportage beschikbaar zijn. Deze
geven een eerste indruk van (alternatieve) ruimtelijke inrichtingsmodellen
voor de periode na 2010. Het waarborgen en versterken van de ruimtelijke kwaliteit
is een centraal thema. De kwantitatieve verstedelijkingsopgave voor de periode
2010 – 2030 dient vooral als toets. Dit najaar is een bespreking in
de afzonderlijke bestuurlijke achterbannen (raden en staten) en met regionale
belangenorganisaties voorzien. In november is bespreking voorzien in de Bestuurlijke
Commissie Randstad, waarbij de resultaten in onderlinge samenhang aan de orde
komen. Na verwerking van de resultaten van de discussieronde zullen de eindrapporten
eind 1998 gereed zijn. In het begin van 1999 zal de Tweede Kamer over de resultaten
worden geïnformeerd. De conclusies uit de GUW's zullen doorwerken in
het traject van de Vijfde Nota RO, structuurschema's en streekplannen. Nieuwe SleutelprojectenMet de Nieuwe Sleutelprojecten wordt bekeken hoe de investeringen van
de HSL niet alleen de (inter)nationale bereikbaarheid kunnen verbeteren, maar
tegelijkertijd benut kunnen worden voor stedelijke vernieuwing en intensief
ruimtegebruik. Het gaat om Amsterdam Zuid-As, Rotterdam-Centraal
Station, Utrecht City Project, Den Haag Hoog Hage en Arnhem-Centraal/Coehoorn.
De projecten sluiten rechtstreeks aan op de ICES-missie ten aanzien van vitaliteit
van de steden. De plannen combineren versterking van de economische structuur
en milieudoelstellingen met intensief ruimtegebruik. Op de begroting van VROM
1998 voor de jaren 1998 en 1999 is f 15 mln. beschikbaar gesteld om de
haalbaarheid van deze projecten te onderzoeken en inzicht te verkrijgen in
de bijdrage die de projecten kunnen leveren aan de gestelde rijksdoelen m.b.t.
bevorderen van de werkgelegenheid, beheersing mobiliteit, intensief ruimtegebruik
en herstel van de sociaal-economische vitaliteit van de stedelijke centra.
Uit de tussentijdse evaluatie, die in mei 1998 is verschenen, kan worden afgeleid,
dat «de Nieuwe Sleutelprojecten» een waardevolle bijdrage leveren
aan de versterking van de Nederlandse dienstensector, aan de beheersing van
de groei van de mobiliteit en in het bijzonder aan de vitaliteit van de steden:
het aantrekken van het topsegment van de kantoren en voorzieningen betekent
een structurele versterking van de stadseconomie. Door concentratie van vele
activiteiten op de knooppunten van openbaar vervoer zijn de nieuwe sleutelprojecten
voorbeelden van intensief gebruik van de schaarse stedelijke ruimte. Wel is
een goede fasering nodig naast afstemming tussen de projecten onderling en
binnen hun regionale context. Niet alle sleutelprojecten zijn al rijp voor
besluitvorming: alleen het Utrecht Centrum Project is daarvoor nagenoeg gereed,
Amsterdam-Zuidas is veelbelovend.Verwacht wordt dat in de komende kabinetsperiode
over deze twee projecten besluitvorming zal worden gevraagd. Besluitvorming
zal in samenhang met de besluitvorming over de daaraan gerelateerde infrastructuur
moeten plaatsvinden. Een belangrijk uitgangspunt zal zijn dat de markt kan
zorg dragen voor (het grootste deel van) de financiering van de projecten.
Het Rijk zal bezien of de eventuele beleidsmatige en financiële bijdrage
kan worden ingebracht in een vorm van publiek-private of publiek-publieke
samenwerking.Met alle vijf gemeenten zal gezamenlijk onderzoek worden voortgezet om
tot een nadere oordeelsvorming over de plannen te kunnen komen. Op verzoek
van de Tweede Kamer is Breda als sleutelproject toegevoegd; onderzoek daarnaar
zal nu pas kunnen starten. Voor de realisering van de Sleutelprojecten is
in totaal tot 2010 een bedrag van f 540 miljoen beschikbaar; f 105
mln. in de periode 1999–2002 en 435 miljoen in de periode 2003–2010. Herstructurering van de varkenshouderijDe problematiek in de varkenshouderij, zowel op veterinair als op milieuhygiënisch
gebied, is voor het kabinet aanleiding geweest voor het opstellen van een
Herstructureringswet en een Reconstructiewet. Met de Herstructureringswet,
die 1 september 1998 in werking is getreden, wordt beoogd de varkensstapel
te reduceren. Dit wordt gerealiseerd door de invoering van varkensrechten,
waarop kortingen worden doorgevoerd, waardoor de varkensstapel met 20–25%
wordt verkleind.Het Kabinet constateert dat een verkleining van de varkensstapel onvoldoende
tegemoet komt aan de problemen die met name in de concentratiegebieden in
Zuid- en Oost Nederland leven. Door de sterke concentratie van varkensbedrijven
treden daar problemen op op het gebied van natuur, landschap, ruimtelijke
structuur, milieu, diergezondheid en dierwelzijn. Het Kabinet acht een integrale
benadering voor de oplossing van de veterinaire, ruimtelijke en milieuproblemen
in deze concentratiegebieden nodig.De Reconstructiewet concentratiegebieden beoogt een ruimtelijke herschikking
in Zuid- en Oost-Nederland met de vorming van varkensvrije zones,
varkensontwikkelingsgebieden en aanwijzing van kwetsbare gebieden. De wet
zal worden ondertekend door de Ministers van LNV en VROM.Zowel de Herstructureringswet als de Reconstructiewet zullen ruimtelijke
gevolgen hebben. Om de ruimtelijke doorwerking te regelen worden de PKB-Nationaal
Ruimtelijk Beleid (VINEX) en het Structuurschema Groene Ruimte (SGR) partieel
herzien. Enerzijds bevat de partiële herziening de ruimtelijke verankering
van het beleid voor de concentratiegebieden in Zuid- en Oost-Nederland, anderzijds
regelt de partiële herziening het voorkomen van zogenaamde roze invasies
in de niet-concentratiegebieden (vanuit het rijksuitgangspunt om schone gebieden
schoon te houden). De partiële herziening moet zijn doorwerking krijgen
in provinciale streekplannen en gemeentelijke bestemmingsplannen.Het ontwerp van de Reconstructiewet concentratiegebieden zal naar verwachting
in het najaar van 1998 aan de Tweede Kamer worden aangeboden en zal na parlementaire
behandeling in 1999 in werking kunnen treden. In de wet wordt geregeld dat
reconstructiecommissies, onder voorzitterschap van een gedeputeerde, binnen
10 maanden na inwerkingtreding van de wet reconstructieplannen opstellen.
Het opstellen van deze reconstructieplannen zal gebeuren in nauwe samenspraak
met de regio. De reconstructieplannen behoeven in laatste instantie, met name
gezien de financiële consequenties die de plannen met zich meebrengen,
de goedkeuring van de Ministers van LNV en VROM.De partiële herziening van VINEX en SGR wordt in het najaar van 1998
gepubliceerd en zal vervolgens de pkb-procedure doorlopen. Via de reguliere
pkb-procedure met inspraak en advisering door adviesraden zijn maatschappelijke
organisaties en burgers betrokken. Bovendien is bestuurlijk overleg gevoerd
met de bij de reconstructie betrokken provincies. In 1999 zal naar verwachting
de parlementaire behandeling van de partiële herziening kunnen plaatsvinden. Stimulering intensief ruimtegebruikHet programma stimulering intensief ruimtegebruik is gericht op een beter
gebruik van de ruimte. Door intensief met de ruimte om te gaan, bijvoorbeeld
met meervoudige gebruiksvormen, kan de kwaliteit van het stedelijk gebied
worden verhoogd. Tegelijkertijd wordt de toename van het stedelijk ruimtebeslag
beperkt en meer landelijk (groen) gebied behouden.Het programma beoogt enerzijds in die zin de lokale besluitvorming te
stimuleren en anderzijds de condities waaronder de besluitvorming plaats vindt
te verbeteren.Betrokkenheid van de doelgroepen bij de opzet en uitwerking van het programma
is een belangrijke voorwaarde voor het behalen van een goed resultaat. Doelgroepen
worden aangemoedigd aan dit programma deel te nemen door projecten en ideeën
in te dienen, toegespitst op thema's die jaarlijks, in samenspraak met de
doelgroepen, worden vastgesteld. Aan de meest belovende en kwalitatief hoogstaande
projecten zal de status van «voorbeeldproject» worden toegekend.In 1998 zijn deze thema's: 1. de derde dimensie (hoogbouw en ondergronds),
2. bedrijventerreinen, 3. Infrastructuur, mobiliteit en ruimtegebruik en 4.
Openbare ruimte, groen en stads- en dorpsranden. In 1998 zijn voor deze «competitie»
415 projecten ingediend.De contacten met de indieners en de projecten zelf leveren informatie
op over structurele aspecten die het bereiken van de programmadoelen kunnen
bevorderen. Dit leidt vervolgens weer tot het verrichten van onderzoek,
het aanbieden van kennis en expertise of het samenwerken en afstemmen met
andere (rijks-)activiteiten, gericht op de verbetering van condities voor
intensief en meervoudig ruimtegebruik. Land en stadDe veranderde relatie tussen land en stad vereist een nieuwe visie op
het thema «land en stad». In het verleden waren land en stad en
hun bewoners in hoofdzaak van elkaar gescheiden, zowel in ruimtelijk, functioneel
als in mentaal opzicht. Het landelijk gebied zal echter in toenemende mate
een functie vervullen voor de stedeling vanwege het bieden van rust, ruimte
en groen. Anderzijds blijft het van belang de intrinsieke waarden van het
landelijk gebied zelf (natuur, landschap, landbouw, cultuurhistorie, open
ruimte) te behouden en te ontwikkelen. Het gaat met name om behoud van karakteristieke
landschappen en het tegengaan van versnippering. Het belang van een kwalitatief
hoogwaardig landelijk gebied wordt steeds groter en de indirecte economische
betekenis hiervan voor het woon- en vestigingsklimaat in Nederland wordt meer
erkend. In de Actualisering van de Vinex geeft het kabinet extra aandacht
aan de ontwikkeling van groene recreatieve en ecologische structuren in en
nabij de steden. Ook is besloten tot een uitwerking van het open ruimtebeleid
in de Randstad, Brabant en Gelderland om het landelijk gebied zo veel mogelijk
te vrijwaren van stedelijke ontwikkelingen.In de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening zal ook vanuit het landelijk gebied
gezien het Stedenland-plusconcept worden uitgewerkt. De functie van het landelijk
gebied wordt daarbij mede aangegeven als uitloopgebied voor de stedeling,
d.w.z. meer aandacht voor de toeristisch-recreatieve gebruikswaarde en de
openbaarheid en toegankelijkheid van het platteland met behoud en waar mogelijk
verdere ontwikkeling van de intrinsieke waarden. Daarbij zal veel aandacht
worden geschonken aan groen en water in en in de nabijheid van de steden.Het thema stad en groen is in samenspraak met de Tweede Kamer in de Actualisering
van de Vinex als speerpunt opgevoerd. Groen als integraal onderdeel van stedelijke
ontwikkeling en stedelijk ruimtegebruik. Het rijk zal haalbaarheidsonderzoeken
stimuleren die zijn gericht op versterking van de stedelijke vitaliteit (mede)
door ontwikkeling van stedelijke groenstructuren, groene verbindingen in de
stad en in verbinding met het landelijk gebied. 4.6. Wijziging van de WROOp het terrein van de ruimtelijk (relevante) regelgeving is een aantal
maatregelen in voorbereiding of in procedure betreffende (versnelling en vereenvoudiging
van) de besluitvorming inzake ruimtelijke investeringsprojecten. Bij de Tweede
Kamer is een wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening
(WRO) aanhangig dat voorziet in een zelfstandige projectprocedure voor gemeenten.
Beoogd wordt dat deze wetswijziging in het voorjaar van 1999 in werking zal
treden. Tevens is een wetsvoorstel tot wijziging van de Tracéwet om
advies naar de Raad van State gezonden dat voorziet in een aanzienlijke versnelling
van de besluitvorming over rijkswegen, spoorwegen en hoofdvaarwegen. Verder
zal nog dit jaar een wijziging van de Luchtvaartwet bij de Tweede Kamer worden
ingediend die voorziet in versnelling en vereenvoudiging van de besluitvorming
rondom de aanleg en het gebruik van luchtvaartterreinen. Ten behoeve van de
besluitvorming over rijksprojecten die het rijk onder eigen regie wil (laten)
realiseren en die niet onder het bereik van de Tracéwet en de Luchtvaartwet
vallen, zal de WRO worden uitgebreid met een zogenoemde «rijksprojectenprocedure».
Een daartoe strekkend wetsvoorstel zal na overleg met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten en het Interprovinciaal Overleg in procedure worden
gebracht. Dit najaar wordt dit wetsvoorstel voorgelegd aan de Raad van State.
Momenteel wordt in nauw overleg met de wetenschap bezien of een meer fundamentele
herziening van de WRO noodzakelijk is. Een standpunt daarover zal aan de Tweede
Kamer worden toegezonden.Door de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid is in het rapport
«Ruimtelijke ontwikkelingspolitiek» de aanbeveling gedaan het
ruimtelijk planstelsel ingrijpend te herzien vanwege de maatschappelijke ontwikkelingen.
De VROM-raad heeft recent in het advies over «De sturing van een duurzame
samenleving» zijn licht laten schijnen over de sturingsambities van
de overheid op het terrein van de leefomgeving. Beide rapporten dragen belangrijke
bouwstenen aan voor de invulling van de «houtskoolschets» die,
vooruitlopend op de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, dit najaar zal verschijnen. 4.7. Monitoring/evaluatieDe monitoringactiviteiten met betrekking tot het ruimtelijke beleid worden
uitgebouwd tot een integraal monitoringssysteem. Hiermee wordt een beter zicht
verkregen op de beleidsuitvoering en op de mate waarin de uitvoerende activiteiten
de gestelde beleidsdoelen naderbij brengen.De met het oog hierop verzamelde monitoringsgegevens dienen twee belangrijke
doelen:1. mogelijkheid tot tijdige bijsturing van het beleid;2. verantwoording afleggen aan de politiek en maatschappij.Gedeelde kennis over de voortgang werkt tevens verhelderend voor het maatschappelijk
debat over de opgaven waarvoor het beleid zich gesteld ziet en over de maatregelen
en middelen die daarvoor worden ingezet.Al enige jaren wordt ervaring opgedaan met de monitoring van de Vinex-verstedelijkingsconvenanten
(Monitoring Uitvoering Verstedelijking Vinex). Daarnaast vindt ook monitoring
van een aantal andere specifieke beleidsterreinen zoals monitoring van het
Groene Hart en monitoring van de bouwactiviteiten plaats. In 1998 zijn de
eerste stappen gezet in de ontwikkeling van een integraal monitoringssysteem,
waarin de in de Vinex gestelde doelen en streefbeelden ten aanzien van het
stedelijk gebied onder de loep zijn genomen. Voor deze monitoring is een aantal
indicatoren ontwikkeld, waarmee de beleidseffecten kunnen worden gevolgd.
In het komende begrotingsjaar zullen deze indicatoren worden verbeterd. Daarnaast
zal het aantal te monitoren thema's worden uitgebreid.Eén van de indicatoren is de bundeling van nieuwbouw van woningen
in stadsgewesten. In de Vinex wordt gesteld dat de uitbreiding van de woningvoorraad
zoveel mogelijk opgevangen moet worden in de stadsgewesten. Figuur 1 laat
zien hoe deze ontwikkeling verlopen is sinds 1980. Aandeel nieuwbouwwoning gelegen in stadsgewesten Bron: DGVH/Primos Bewerking: RPDDe opgedane ervaringen zullen in 1999 leiden tot een eerste publikatie.
Ook daarna zal het systeem in ontwikkeling blijven, uiteindelijk resulterend
in een volledig operationeel monitoringsysteem voor de 5e Nota
Ruimtelijke Ordening. Daarnaast zal jaarlijks een «Toestand van de Ruimte»
als bijlage van de Memorie van Toelichting worden gevoegd. Vierjaarlijks zal
de «Balans van de Ruimte» opgemaakt worden. HOOFDSTUK 5 WONEN 5.1. InleidingEen goed huis; schone, mooie en veilige openbare ruimten; een herkenbare,
stabiele sociale omgeving; tegen een prijs die redelijk is gezien het inkomen;
dat zijn de kwaliteiten die burgers op prijs stellen bij het kiezen van hun
woonomgeving. Het zijn ook de dimensies van de leefomgeving waarop de aandacht
van de volkshuisvesting zich richt. Het volkshuisvestingsbeleid beoogt de
voorwaarden te scheppen waaronder goed wonen mogelijk is.De beleidsopgave voor de nabije toekomst is verkend in het rapport Woonverkenningen
MMXXX, Wonen in 2030, dat op 1 juli 1997 is gepubliceerd. De volkshuisvesting
staat aan de vooravond van een kwaliteitssprong waarbij de woonwensen en keuzemogelijkheden
van burgers centraal staan. De eisen die individuele bewoners aan de kwaliteit
van de woning èn het woonmilieu stellen, worden steeds hoger en diverser.
Demografische ontwikkelingen, vooral de vergrijzing, leiden tot andere woonwensen.
Dankzij het toenemende evenwicht op de woningmarkt is in het algemeen niet
langer het aanbod, maar de vraag bepalend.De kwaliteitssprong kent ook keerzijden. Niet iedereen zal in gelijke
mate profiteren van de economische voorspoed. Overheidssturing blijft nodig
om ook minder kansrijke groepen te laten delen in de kwaliteitsverbetering.
Voorzover de gewenste hogere kwaliteit gevonden wordt buiten of in bepaalde
delen van de stad, dreigt bovendien een sociale tweedeling tussen stad en
land respectievelijk tussen wijken in de stad: wie het betalen kan, vertrekt;
wie daartoe niet in staat is, blijft achter. Door investeringen in stedelijke
vernieuwing, gericht op een grotere diversiteit aan woningen en woonmilieus,
kan het volkshuisvestingsbeleid ertoe bijdragen dat de stad voor alle inkomensgroepen
toegankelijk blijft.Daarnaast is het zaak om bij de realisering van de hogere kwaliteit de
ecologische sleutelvoorraden ruimte, biodiversiteit en energie zo min mogelijk
te belasten. Ook deze maatschappelijke kwaliteiten vragen om een nadrukkelijk
regisserende rol en verantwoordelijkheid van de overheid, zoals dat gebeurt
op het gebied van ruimtelijke ordening en milieu (bijvoorbeeld door middel
van het programma voor duurzaam bouwen).De volkshuisvesting bevindt zich daarmee in het hart van enerzijds het
sociale vraagstuk en anderzijds de problematiek van de inrichting van de fysieke
leefomgeving. Goed wonen vraagt om een zorgvuldige afweging van functionele,
ecologische en sociale kwaliteiten, steeds op het juiste bestuurlijke niveau.
Het volkshuisvestingsbeleid ontwikkelt zich daarom steeds meer tot onderdeel
van een brede, gebiedsgerichte benadering waarin deze afweging gemaakt kan
worden en de afstemming wordt gezocht met maatregelen op het gebied van milieu,
verkeer, economische ontwikkeling, zorg en veiligheid. De voorstellen voor
een Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing geven hieraan, uiteraard in
samenhang met het nieuwe fonds leefbaarheid grote steden, een praktische uitwerking.Het accommoderen van de kwaliteitssprong is een belangrijk uitgangspunt
van het volkshuisvestingsbeleid van de komende jaren. Dat is een van de belangrijkste
conclusies van het maatschappelijk debat over de toekomst van het wonen, dat
aan de hand van de Woonverkenningen heeft plaatsgevonden. Het verslag van
dit debat is op 21 april 1998 aan de Tweede Kamer aangeboden (kamerstukken
II, 1997/1998, 24 508, nr. 46). Uiterlijk medio 2000 zal
het kabinet een beleidsnota Wonen in de 21e eeuw uitbrengen. De Woonverkenningen
zullen hiervoor de basis vormen, evenals een nog op te stellen evaluatie van
de Nota Volkshuisvesting in de jaren negentig. De beleidsnota zal in het bijzonder
aandacht schenken aan een verruiming van de mogelijkheden voor burgers te
komen tot vormen van zelfbeschikking en zelfbeheer. Bevordering van het eigenwoningbezit,
vanuit de eigen keuzemogelijkheid die burgers daarbij horen te hebben, staat
daarbij centraal.In de volgende paragrafen komen achtereenvolgens de belangrijkste aandachtsgebieden
van het volkshuisvestingsbeleid aan de orde: stedelijke vernieuwing (zie paragraaf
5.2), betaalbaarheid (zie paragraaf 5.3), beschikbaarheid van voldoende passende
woningen (zie paragraaf 5.4) en het kwaliteitsbeleid (zie paragraaf 5.5).
Het beleid ten aanzien van de woningcorporaties wordt behandeld in paragraaf
5.6. Paragraaf 5.7 is gewijd aan de afkoop van subsidies. Het internationale
beleid komt aan de orde in paragraaf 5.8. 5.2. Stedelijke vernieuwingDe kwaliteit en vitaliteit van steden, maar ook van het landelijk gebied,
zijn van grote invloed op de beleving van de woon- en leefomgeving. De positie
van de steden staat onder druk; het gevaar bestaat dat de economische ontwikkeling
van de Nederlandse steden achterblijft. Daarnaast kampt menige stad met het
probleem dat hogere inkomens de stad de rug toe keren en dat sociale en veiligheidsproblemen
zich in de stad concentreren. Het keren van die ontwikkeling is ook van belang
voor de inwoners van het omliggende gebied.De stedelijke ontwikkeling vraagt om een forse impuls, zowel fysiek, sociaal
als economisch. De woonfunctie vervult hierbij een belangrijke rol. In het
maatschappelijk debat over de Woonverkenningen zijn de kwaliteiten die in
de stad moeten worden aangeboden, duidelijk naar voren gekomen: goede woningen,
woonmilieus met identiteit, een groene en veilige openbare ruimte en een goede
bereikbaarheid. Deze kwaliteiten kunnen in veel opzichten compensatie bieden
voor de hoge dichtheden in de stad. Kleinschalige economische activiteiten
in en nabij woonwijken, waarop de motie-Hofstra van 17 december 1997 (kamerstukken
II, 1997/1998, 25 427, nr. 12) wijst, vergroten de werkgelegenheid en
levendigheid.Ook wordt in toenemende mate duidelijk dat nieuwbouw in uitleggebieden
en de herstructurering van bestaande woonmilieus in samenhang moeten worden
bezien. De toevoeging van gewilde woonkwaliteiten buiten of aan de rand van
de steden kan ertoe leiden dat buurten of wijken ín de stad te kampen
krijgen met leegstand of een concentratie van kansarme groepen. Afstemming
door samenwerkende gemeenten respectievelijk provincies is daarom geboden.Zoals in hoofdstuk 2 al is aangegeven, bestaat er brede overeenstemming
dat de stedelijke ontwikkeling een integrale aanpak vergt. Op rijksniveau
vraagt dat om het verwijderen van schotten tussen beleidssectoren. Gemeenten
vervullen bij de stedelijke vernieuwing een spilfunctie: zij zijn in staat
om een samenhangende visie op hun stad te ontwikkelen.Stedelijke vernieuwing vraagt bovendien een grote inspanning van particuliere
partijen en investeerders: woningcorporaties, beleggers, projectontwikkelaars,
middenstanders en bewoners(organisaties). Corporaties die in voor- en (vroeg)naoorlogse
stadswijken veel woningen bezitten, zijn actief bezig met herstructurering.
Ook initiatieven van beleggers en het bedrijfsleven, zoals het
Overlegplatform stedelijke vernieuwing, worden door VROM aangemoedigd. Herstructurering
kan niet zonder betrokkenheid van bewoners; veranderingen in de woonkwaliteit
grijpen immers diep in het dagelijks leven van mensen. Investeringsbudget stedelijke vernieuwingIn december 1997 heeft de Tweede Kamer ingestemd met de nota Stedelijke
vernieuwing (kamerstukken II, 1996/1997, 25 427 nrs. 1 en 2). In deze
nota heeft de Staatssecretaris van VROM naar aanleiding van de motie-Hofstra
(kamerstukken II, 1996/1997, 25 000, nr. 29) aangekondigd een voorstel
tot bundeling van de investeringssubsidies voor volkshuisvesting en stedelijke
vernieuwing te zullen uitwerken. De hoofdlijnen van dit voorstel voor een
Investeringsbudget stedelijke vernieuwing (ISV) zijn in de contourenbrief
van 28 november 1997 (kamerstukken II, 1997/1998, 25 427, nr. 3) aan
de Tweede Kamer uiteengezet.In het ISV zullen in ieder geval de gelden uit het Stadsvernieuwingsfonds
(WSDV), de Tijdelijke stimuleringsregeling herstructurering goedkope woningvoorraad,
het Besluit woninggebonden subsidies en het Besluit locatiegebonden subsidies
worden samengevoegd. In totaal is voor het ISV in de periode 2000–2010
f 7,3 mld beschikbaar. De in het regeerakkoord vastgelegde versnelde
afschaffing van de woninggebonden subsidies (verplichtingen 1998 en 1999)
heeft dit bedrag ongewijzigd gelaten. Bovendien stelt de regering conform
het regeerakkoord nog f 2,25 mld extra beschikbaar voor stedelijke vernieuwing
voor de periode 1999–2010. Bezien wordt nog of ook andere subsidies,
bijvoorbeeld voor bodemsanering en geluidsisolatie, in het ISV kunnen worden
geïntegreerd.Om voor ISV-budget in aanmerking te komen, moeten gemeenten een samenhangende
investeringsvisie opstellen, gericht op de fysieke leefomgeving. Door een
dergelijke investeringsvisie te vragen beoogt VROM te bevorderen dat in het
lokale proces van stedelijke vernieuwing – waar nodig – meer aandacht
zal worden besteed aan samenhang tussen beleidsvelden, het ontwikkelen van
een meerjarenperspectief, het draagvlak bij particuliere partijen en investeerders
en afstemming met andere gemeenten. VROM zal daarom voor de totstandkoming
van de visie een aantal procesvereisten stellen. De investeringsvisie zal
bovendien moeten passen in de rijksdoelstellingen ten aanzien van de fysieke
leefomgeving. Te denken valt aan het huisvesten van de doelgroep, samenstelling
en kwaliteit van de woningvoorraad, kwaliteit van de openbare ruimte, ruimte
voor economische activiteiten, leefbaarheid en duurzaamheid van bouwen en
beheer. De provincie krijgt – vanuit haar bestaande verantwoordelijkheden
op onder meer het gebied van de ruimtelijke ordening – een adviserende
taak. VROM zal het ISV-budget zelf rechtstreeks aan een nog nader te bepalen
aantal grote steden toekennen. De toekenning aan de overige steden (de zgn.
niet-rechtstreekse gemeenten) gebeurt door de desbetreffende provincies. VROM
deelt daartoe een budget toe aan de 12 provincies.De uitwerking van het ISV wordt afgestemd met de instelling van het nieuwe
fonds leefbaarheid grote steden. Tevens vindt over de uitwerking intensief
overleg plaats met onder meer de VNG en het IPO. Het streven is erop gericht
het wetsvoorstel inzake het ISV in het najaar van 1998 in procedure te brengen.
Parallel aan het wetstraject zal de implementatie van het ISV worden voorbereid.
Dat betekent onder meer dat gemeenten zullen worden gestimuleerd om in een
vroegtijdig stadium – d.w.z. in de loop van 1999 – te beginnen
met het ontwikkelen van ISV-investeringsvisies. Het streven is er voorts op
gericht uiterlijk medio 1999 een indicatief meerjarige verdeling
van het ISV-budget bekend te maken. Die verdeling zal zoveel mogelijk gebaseerd
zijn op objectieve indicatoren (sleutel). Daarnaast zullen eventuele specifieke
afspraken over projecten die vanwege hun bijzondere aard of omvang feitelijk
niet goed kunnen worden versleuteld, in de indicatieve verdeling worden meegenomen.
De lopende subsidieverplichtingen zullen uiteraard worden gerespecteerd.De Tijdelijke stimuleringsregeling herstructurering goedkope woningvoorraad,
bedoeld voor de kwaliteitsverbetering van naoorlogse stadswijken, wordt vooralsnog
met één jaar verlengd tot 1 januari 2000, waarna de regeling
opgaat in het ISV. De opgedane ervaringen worden geëvalueerd en betrokken
bij de vormgeving van het ISV. De uitvoering van de stadsvernieuwing ligt
op schema (zie bijlage 11). 5.3. Betaalbaar wonenOok de komende jaren zal de betaalbaarheid van het wonen voortdurende
aandacht vergen. De uiterst belangrijke investeringen in stadsvernieuwing
en stedelijke vernieuwing, de aanpassing van de woningvoorraad aan de behoeften
van ouderen en maatregelen ten behoeve van energiebesparing en veiligheid
komen tot uitdrukking in een hogere prijs (hoewel daar uiteraard ook lagere
energielasten tegenover staan). Door de economische groei zal de meerderheid
van de huishoudens in staat zijn deze kwaliteitssprong te betalen. Extra zorg
is echter nodig voor de groep die het aan voldoende financiële middelen
hiervoor ontbreekt. Niet alleen huurders maar ook eigenaar-bewoners met een
lager inkomen behoren tot de doelgroep van het volkshuisvestingsbeleid. De
bereikbaarheid van koopwoningen voor de doelgroep is de afgelopen jaren afgenomen.
De regering acht het daarom noodzakelijk de financiële mogelijkheden
voor huishoudens met een smalle beurs te vergroten, zodat zij beter in staat
zijn te kiezen voor het wonen in een huur- dan wel een koopwoning.Voor huurders met een lager inkomen zal de huursubsidie op peil blijven.
Met de nieuwe Huursubsidiewet (Stb. 1997, nr. 197) is een sterk verruimde
regeling ingevoerd die essentieel is voor betaalbaarheid, adequate huisvesting
en leefbaarheid (tegengaan van segregatie). Bijzondere aandacht vraagt de
betaalbaarheid van de huisvesting van ouderen en gehandicapten. De Huursubsidiewet
houdt al rekening met de omstandigheid dat ouderen en gehandicapten in bepaalde
gevallen zijn aangewezen op aangepaste en daardoor duurdere woonruimte. Ook
kent de wet de mogelijkheid van subsidiëring van onzelfstandige woonruimte.Mede naar aanleiding van het debat over de Woonverkenningen zal in het
kader van de nota Wonen in de 21e eeuw worden bezien in hoeverre de definitie
van de doelgroep van volkshuisvestingsbeleid – nu uitsluitend in financiële
termen – nog passend is.De zorg voor betaalbaarheid krijgt langs twee lijnen gestalte: enerzijds
door de matiging van woonlasten voor huishoudens met een laag inkomen, anderzijds
door het scheppen van waarborgen voor een sterke positie van de woonconsument. Matiging van woonlastenDe ontwikkeling van de woonlasten in de huur- en koopsector wordt nauwlettend
gevolgd. De matiging van de woonlasten is en wordt bevorderd door beperking
van huurstijgingen, afschaffing van de minimale huursomstijging, een sterk
verbeterd huursubsidie-instrument en een specifieke compensatie
(oplopend tot f 125 mln in 2002) voor hogere woonlasten van ouderen mede
als gevolg van de verhoging van de ecotaks.De regering zal zo spoedig mogelijk een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer
indienen om het eigenwoningbezit onder mensen met lage inkomens te bevorderen,
rekening houdend met de inhoud van het initiatiefwetsvoorstel individuele
koopbijdrage (IKB). Tegelijk met de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
zal de Gewenningssubsidieregeling Eigen Woningbezit worden ingetrokken.In het najaar van 1998 zal de Tweede Kamer een «uitgebreide»
huurbrief ontvangen. De huurbrief zal zoals gebruikelijk inzicht geven in
de per juli jl. gerealiseerde huurontwikkeling. Verder is vorig jaar –
naar aanleiding van het onderzoek naar de mate waarin de hoogte van de OZB-aanslagen
in 1997 van invloed zijn geweest op de huurontwikkeling – toegezegd
dit te blijven «monitoren». De huurbrief zal ook hierop ingegaan.
Voorts zal de Tweede Kamer in deze brief worden geïnformeerd over:* de resultaten van een onderzoek waarin een beeld wordt geschetst van
de situatie bij de particuliere huursector;* de uitkomsten van het onderzoek naar de mogelijkheid om de puntentelling
voor de woonomgeving in het woningwaarderingsstelsel te baseren op de waardering
op grond van de WOZ;* het huurprijsbeleid: met inachtneming van de eisen van een bedrijfseconomisch
verantwoorde exploitatie zal het huurprijsbeleid voor woningen onder de grens
van de Huursubsidiewet worden voortgezet in de richting van het inflatiepercentage.De individuele huursubsidie levert een belangrijke bijdrage aan de bestrijding
van armoede en sociale problematiek. De terugdringing van het niet-gebruik
van de huursubsidie, waarop de Tweede Kamer heeft aangedrongen, is voortvarend
ter hand genomen. Het aantal gehonoreerde aanvragen in het tijdvak 1997/1998
blijkt ruim 100 000 hoger dan in de begroting voor 1998 was verondersteld.
Ook in het nieuwe tijdvak 1998/1999 zal de verdere afname van het niet-gebruik
worden bevorderd. Dit brengt risico's met zich mee voor de aantallen en de
gemiddeld bijdrage. Daarnaast vereist de problematiek rondom de maximale huurgrens
de aandacht. Ontwikkeling aantal afgegeven beschikkingen huursubsidie Tevens voeren de Ministeries van VROM en SZW een aantal pilot-projecten
uit om te bezien of door middel van koppeling van bestanden het niet-gebruik
van inkomensafhankelijke regelingen, waaronder de huursubsidie, kan worden
verminderd.De uitvoering van de Huursubsidiewet zal worden gemoderniseerd. In 1998
worden in overleg met de betrokken partijen de voorbereidingen getroffen.
Daarmee wordt naar verwachting een besparing oplopend tot 50 miljoen vanaf
2001 gerealiseerd; deze besparing slaat onder meer neer in een beperking van
de vergoeding aan de zogenoemde «matigende verhuurders». Overleg
hierover zal uiteraard gevoerd worden.Het huursubsidietijdvak 1997/1998 vormde een proefjaar voor de prestatienormering
huursubsidie. Met ingang van het tijdvak 1998/1999 worden gemeenten en verhuurders
daadwerkelijk aangesproken op de prestaties ten aanzien van het aantal verhuizingen
boven de aftoppingsgrens (de verhuisnorm) en de ontwikkeling van de gemiddelde
bijdrage (de uitgavennorm). De resultaten voor Nederland als geheel zijn bevredigend;
de uitgavennorm van 6,7% wordt niet overschreden. Per gemeente en verhuurder
bestaan er echter wel verschillen. Op verzoek van de Tweede Kamer worden in
overleg met AEDES, de koepel van woningcorporaties, en de VNG de wenselijkheid
en mogelijkheid van regionalisering van de prestatienormering onderzocht.
Daarbij is van belang dat de doelstelling van het instrument prestatienormering –
de financiële beheersing van het huursubsidiebudget – overeind
blijft. De resultaten van deze analyse, alsook de beleidsreactie van de regering
hierop, zullen nog in 1998 aan de Tweede Kamer worden aangeboden.Voor de Huursubsidiewet bestaat een nagenoeg integrale controle op de
factoren die de subsidiehoogte bepalen: huurprijs, bewoningssituatie, inkomen
en vermogen. Gemeenten, huurcommissies en de belastingdienst leveren daaraan
elk hun bijdrage. De kwaliteitsverbetering van externe bronnen zoals het bevolkingsregister
en de gegevens van de belastingdienst, maken een scherpere controle mogelijk
(zie bijlage 20 Handhaving en toezicht). Waarborgen voor de positie van de woonconsumentNaast matiging van de woonlasten is het beleid gericht op het creëren
van waarborgen voor de positie van de woonconsument. Als het wetsvoorstel
inzake onderhoud, leges en toezicht Huurcommissies (kamerstukken II, 1997/1998,
25 445, nrs. 1 en 2) kracht van wet krijgt, verbetert de positie van
huurders die geconfronteerd worden met achterstallig onderhoud. Vanaf voorjaar
1999 kunnen zij dan via de Huurcommissie gemakkelijker een huurverlaging afdwingen,
zodat de huur meer overeenkomt met de geboden kwaliteit. Tevens wordt met
dit wetsvoorstel het toezicht op de Huurcommissies overgeheveld van de provincie
naar het Rijk. Ook is onlangs het wetsvoorstel tot hercodificatie van de huurregelgeving
bij de Tweede Kamer ingediend. Dit wetsvoorstel brengt vooral verbetering
op het punt van de zeggenschap van de huurder over het gebruik van de woonruimte.Op 30 juni 1998 heeft de Eerste Kamer het initiatief-wetsvoorstel huurders-verhuurders
(kamerstukken I, 1997/1998, 24 080, nr. 289 en 26 048, nr. 4) aanvaard.
Op grond van dit wetsvoorstel dient een verhuurder over een aantal zaken overleg
te plegen met een representatieve huurdersorganisatie en deze organisatie
tevens financieel te ondersteunen. Na bekrachtiging ervan zal de wet in werking
treden op de eerste dag van de vierde maand na plaatsing in het Staatsblad.
Omdat er voor de sociale verhuurders op een aantal punten sprake is van overlapping
met het Besluit beheer sociale-huursector, zal het BBSH aan de wet worden
aangepast.Voor zittende eigenaar-bewoners treedt per 1 januari 1999 een nieuwe garantiefaciliteit
in werking: de Nationale Hypotheekgarantie voor kwaliteitsverbetering. Deze
wordt verstrekt door het Waarborgfonds Eigen Woningen en vergemakkelijkt de
financiering van groot onderhoud en woningverbetering.In het afgelopen jaar werd het punt bereikt waarop Nederland evenveel
koop- als huurwoningen telde. De komende jaren zal het eigenwoningbezit verder
toenemen, mede door een actieve bevordering van de koop van de eigen huurwoning.
In zijn brief van 22 mei 1997 over de stimulering van het eigenwoningbezit
onder de midden- en lagere inkomens (kamerstukken II, 1996/1997, 23 449,
nr. 4) heeft de Staatssecretaris van VROM aangekondigd de consequenties van
een groter eigenwoningbezit voor de positie van de consument en de kwaliteit
van de woningvoorraad te zullen verkennen. In dit kader is onderzoek gaande
naar de ervaringen in het buitenland met institutionele waarborgen ter beperking
van de risico's die verbonden zijn aan het eigen woningbezit. De Tweede Kamer
zal eind 1998 een rapportage ontvangen.Er wordt naar gestreefd nog in 1998 de behandeling van het wetsvoorstel
inzake de koop van onroerende zaken en aanneming van werk, dat beoogt de positie
van koper van een woning te beschermen (bedenktijd na mondelinge overeenstemming
over de koop van een woning), af te ronden.De gedragscode die is ontwikkeld voor de branche van hypothecaire financiers
lijkt haar vruchten af te werpen. Deze gedragscode beoogt te voorkomen dat
financiers de consumenten opzadelen met onverantwoorde financiële verplichtingen.
Het Kabinet blijft er bij de branche van hypotheekbemiddelaars op aandringen
dat ook zij een gedragscode opstelt voor de wijze waarop hypotheekbemiddelaars
met hun klanten zullen omgaan.Versterking van de financiële structuur van de volkshuisvestingssector
op de Nederlandse Antillen en Aruba is een belangrijk thema in de samenwerking
tussen deze koninkrijksdelen en het Ministerie van VROM. Op verzoek van de
Minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken heeft de Staatssecretaris
van VROM in februari 1998 een werkbezoek aan de Nederlandse Antillen en Aruba
gebracht. Naar aanleiding daarvan zal VROM op verzoek adviseren over verschillende
volkshuisvestelijke zaken. De aandacht wordt in eerste aanleg gericht op het
tot stand brengen van een duurzame garantie-structuur, toegesneden op de specifieke
situatie en bedoeld om de noodzakelijke investeringen te stimuleren. 5.4. BeschikbaarheidDe beschikbaarheid van voldoende woningen naar soort, tijd en plaats blijft
een centraal doel van het volkshuisvestingsbeleid. Naast het kwantitatieve
woningtekort gaat het steeds meer ook om het terugdringen van kwalitatieve
tekorten. De woonconsument van de toekomst stelt hogere kwaliteitseisen en
zorgt zo voor dynamiek op de woningmarkt. Voor woningen in woonmilieus die
niet aan deze eisen voldoen, dreigt leegstand. Ook demografische ontwikkelingen,
zoals vergrijzing, leiden tot kwalitatieve tekorten. De huisvesting van ouderen
verdient daarom bijzondere aandacht.Landelijk gezien vertoont het kwantitatieve woningtekort een dalende tendens
naar circa 0,5% per 1 januari 2000. Er bestaan echter grote regionale verschillen
(zie grafiek). In het voorjaar van 1999 zal de Tweede Kamer worden geïnformeerd
over de actuele voortgang van de woningbouw en de geraamde benutting van de
bouwlocatiecapaciteit; daarbij wordt eveneens ingegaan op de ontwikkeling
van het woningtekort respectievelijk het woningoverschot, met aandacht voor
de regionale verschillen. In de huurbrief 1998 wordt nader ingaan op de leegstand.
Op dit moment kan geconstateerd worden, dat de structurele leegstand landelijk
gezien een beperkt probleem blijft. Per 1 januari 1998 stond 0,33% van de
sociale woningvoorraad langer dan 3 maanden leeg. Een jaar eerder was dit
percentage 0,30%. De leegstand van langer dan 12 maanden bij sociale verhuurders
nam in deze periode toe van 0,09% naar 0,11%.Het Ministerie van VROM bereidt in samenspraak met externe partijen iedere
vier jaar een Trendrapport voor. Een aantal ontwikkelingen noopt tot een uitbreiding
van de informatie: de toenemende verscheidenheid aan vragersgroepen, de grotere
differentiatie in gevraagde woonkwaliteiten en groeiende regionale verschillen.
Het nieuwe Woningbehoefte-onderzoek, dat in 1998 is gestart, vormt een belangrijke
bouwsteen voor het Trendrapport. In de tweede helft van 1999 wordt het Trendrapport
aan de Tweede Kamer aangeboden.Het Trendrapport vormt op zijn beurt een belangrijke bouwsteen voor de
herijking van de Vinex-bouwopgave in 2000. Bij deze herijking wordt tevens
geëvalueerd in hoeverre de Vinex-woningbouwafspraken voor de periode
1995 t/m 1999 daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Het hoofdstuk Ruimte gaat nader
in op de voortgang van de woningbouw op Vinex-locaties en de relatie tussen
bouw binnen en buiten Vinex-gebieden.Omdat in de periode tot 2000 meer woningen buiten dan binnen de Vinex-locaties
gebouwd zullen worden is in het regeerakkoord vastgelegd dat de voor Vinex-locaties
bestemde subsidies die nu niet nodig zijn geweest, terug kunnen vloeien naar
het Rijk. Het rijksbeleid gaat er evenwel van uit dat het totaal aantal geplande
woningen binnen de Vinex-locaties in de periode 1995–2004 wordt gehaald.
Dit betekent dat later een inhaalslag moet worden gemaakt. De naar het Rijk
terugvloeiende middelen in de periode tot 2002 worden verschoven naar de periode
na 2002.Op initiatief van het Ministerie van VROM, de Vereniging van Nederlandse
Projectontwikkelings Maatschappijen (NEPROM) en de Nederlandse Vereniging
van Bouwondernemers (NVB) zijn dit jaar de eerste rapportages verschenen van
de Monitor Nieuwe Woningen. Met behulp van dit woningmarktinformatie-systeem
wordt per kwartaal de integrale ontwikkeling in beeld gebracht betreffende
het woningaanbod, de afzet ervan en de afnemers c.q. bewoners. In een woningmarkt,
die weliswaar kwantitatief nagenoeg in evenwicht is, maar waar desalniettemin
in de komende jaren een forse nieuwbouwproductie zal worden gerealiseerd om
aan de kwalitatieve woningvraag te voldoen, voorziet een dergelijk informatiesysteem
in een grote behoefte bij zowel marktpartijen als overheden. Huisvesting ouderenHet aantal ouderen neemt in de toekomst toe. Zij stellen specifieke en
vaak hoge eisen aan de woning, de woonomgeving en het voorzieningenniveau.
Nog in 1998 start het Ministerie van VROM een beleidsverkenning om de toekomstige
vraag van ouderen op het gebied van wonen, mede in relatie tot de gewenste
dienstverlening en zorg, nader in kaart te brengen. Hierbij vindt afstemming
plaats met het Ministerie van VWS en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).
Ouderen vormen een heterogene groep. Het gaat voor een deel om zeer vitale
ouderen, maar ook om een groeiende groep hoogbejaarden die kampt met mobiliteitsproblemen
of die anderszins zorgbehoevend is.Voor de korte termijn zijn de hoofdlijnen van het beleid voor ouderenhuisvesting,
zoals uiteengezet in de brief aan de Tweede Kamer van 19 juni 1997 (kamerstukken
II, 1996/1997, 24 508, nr. 34), nog steeds van kracht. Uitgangspunt blijft
het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van ouderen. Het beleid richt zich
zowel op het aanbod als op de ondersteuning van de vraag. Wat de aanbodzijde
betreft wil het kabinet de beschikbaarheid van voldoende woningen die voor
ouderen fysiek toegankelijk zijn, bevorderen. Dat vraagt, m.n. van de sector,
aanzienlijke aanpassingen van de gebouwde omgeving. Het Kabinet verstrekt
daarvoor stimuleringssubsidies. In het voorjaar van 1999 zal een voortgangsrapportage
ouderenhuisvesting aan de Tweede Kamer worden aangeboden.De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg en de VROM-raad hebben in 1998
advies uitgebracht over de scheiding van wonen en zorg. Het kabinet heeft
besloten bij de financiering van bestaande verzorgingstehuizen niet tot scheiding
van wonen en zorg over te gaan. De Tweede Kamer is hiermee op 9 april 1998
akkoord gegaan. Tijdens dit algemeen overleg is voorts toegezegd dat samen
met de VNG, het ministerie van VWS en AEDES door middel van een aparte rapportage
inzicht verschaft zal worden in de investering, exploitatielasten
en financiering van extra bouwkundige voorzieningen op het terrein van wonen,
zorg en dienstverlening.Voor de actieve deelname van ouderen en gehandicapten aan het maatschappelijk
leven is ook de toegankelijkheid van niet-woongebouwen zoals winkels, horeca-gelegenheden
en dorpshuizen van groot belang. Daarom zullen bepalingen terzake voor nieuwbouw
en ingrijpende verbetering in het Bouwbesluit worden opgenomen. Publicatie
van deze bepalingen in het Bouwbesluit zal nog dit jaar plaatsvinden. In het
jaar 2000 zullen deze bepalingen naar verwachting van kracht worden. WoonruimteverdelingOp 14 april 1998 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel tot wijziging
van de Huisvestingswet (doorwerking ruimtelijk beleid) aangenomen (kamerstukken
II, 1997/1998, 25 334). Het wetsontwerp beoogt enige hiaten in het wettelijk
stelsel van woonruimteverdeling te repareren. In de afgelopen jaren blijken
gemeenten en woningcorporaties op grote schaal een te ruime interpretatie
te hebben gegeven aan de wettelijke mogelijkheden om woningzoekenden van buiten
de gemeente of regio te weren. Naar de mening van het Kabinet frustreert een
dergelijk lokaal woonruimteverdelingsbeleid een goed functioneren van de woningmarkt.
Na aanvaarding door de Eerste Kamer zal de nieuwe wet naar verwachting in
de eerste helft van 1999 in werking treden met een overgangstermijn van een
jaar. In het najaar van 1998 zal de AMvB in het kader van de toegezegde voorhangprocedure
aan beide kamers der Staten-Generaal worden toegezonden. De AMvB strekt ertoe
nadere bepalingen in het Huisvestingsbesluit op te nemen inzake enerzijds
de te hanteren maximale distributiegrenzen voor huur- en koopwoningen en anderzijds
de mogelijkheden voor alternatieve invulling van het restrictief ruimtelijk
beleid.De gemeentelijke taakstellingen voor huisvesting van statushouders (asielzoekers
aan wie een verblijfsvergunning is toegekend) zijn tot en met eind 1997 voor
98% gerealiseerd. Ook in de eerste helft van 1998 verloopt deze huisvesting
goed. Met het oog op de capacitaire nood in de centrale opvang verleent VROM,
bij wijze van tijdelijke noodmaatregel medewerking aan de verwerving van structureel
leegstaande corporatiewoningen ten behoeve van tijdelijke huisvesting van
asielzoekers. 5.5. KwaliteitsbeleidDe kwaliteitssprong die op het gebied van het wonen gemaakt zal (moeten)
worden, betreft zowel de woning als het woonmilieu. Het «accommoderen»
van deze kwaliteitssprong betekent enerzijds dat ruimte moet worden geboden
aan individuele wensen van woonconsumenten. De roep om een grotere zeggenschap
van bewoners en om een flexibel woningontwerp komt duidelijk uit het debat
over de Woonverkenningen naar voren. Ondermeer via deregulering van bouwvoorschriften
zal het kabinet aan deze roep gehoor geven. Daarnaast zal het particuliere
opdrachtgeverschap voor de eigen woning actief worden gestimuleerd. Anderzijds
is het beleid erop gericht een aantal collectieve belangen, bijvoorbeeld op
het gebied van milieu en de kwaliteit van de openbare ruimte, te bewaken.
Via een instrumentenmix van regelgeving waar nodig, deregulering waar mogelijk,
stimulering, investeringen en onderzoek krijgt het kwaliteitsbeleid een operationele
vertaling. De (bouw)regelgeving strekt ertoe om een minimale woningkwaliteit
te garanderen die vanuit maatschappelijke oogpunt – veiligheid, gezondheid,
energie, duurzaamheid en bruikbaarheid – noodzakelijk is.Een stimulerende rol vervult VROM onder meer bij de inrichting van Vinex-locaties.
De kwaliteit van de woningen, maar ook van de openbare ruimte, is bepalend
voor de toekomstwaarde van de nieuwe wijken. In het kader van het project
Kwaliteit op locatie wordt een groot aantal bijeenkomsten georganiseerd, vooral
gericht op kennisuitwisseling. De activiteiten en voornemens ter bevordering
van het duurzaam bouwen zijn aan de orde gesteld in hoofdstuk 2. BouwregelgevingIn zijn brief aan de Tweede Kamer van 19 februari 1998 (kamerstukken II,
1997/1998, 24 280, nr. 16) heeft de Staatssecretaris van VROM het programma
voor de herziening van de bouwregelgeving uitvoerig uiteengezet. Het programma
leidt tot een groot aantal aanpassingen van de Woningwet en het Bouwbesluit.
Het wetsvoorstel tot aanpassing van de Woningwet om het Bouwbesluit van een
milieugrondslag te kunnen voorzien (kamerstukken II, 1997/1998 25 823,
nrs. 1–3), is op 17 juni 1998 in de Tweede Kamer behandeld en op 29
juni 1998 door de Eerste Kamer aanvaard. Door deze vertaling in regelgeving
wordt beoogd het duurzaam bouwen duurzaam in de bouwpraktijk te verankeren.
De realisatie wordt voorzien in 2001.Daarnaast wordt het stelsel van vergunningen vereenvoudigd. De bestaande
categorie-indeling van bouwwerken (vergunningvrij, meldingplichtig en vergunningplichtig)
wordt vervangen door een doorzichtiger stelsel dat slechts de categorieën
vergunningvrij en vergunningplichtig kent. Voor de categorie vergunningplichtig
geldt een onderscheid tussen een korte procedure van vier en een lange procedure
van dertien weken. De wijziging komt er op neer, dat 60% van de bouwactiviteiten
buiten de lange procedure valt. Ook de bepalingen met betrekking tot welstand
veranderen. De verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur voor welstand
wordt aangescherpt, de welstandscriteria worden geobjectiveerd en de activiteiten
rondom welstand moeten maatschappelijk meer zichtbaar worden gemaakt (via
bijvoorbeeld jaarverslaglegging en openbare zittingen).De implementatie van de Richtlijn Bouwproducten van de Europese Unie bevindt
zich in een vergevorderd stadium. De richtlijn bevat een stelsel van normen
en aanwijzingen voor certificering. Zij beoogt de harmonisering van eisen
aan bouwproducten in de diverse lidstaten te bevorderen, om daarmee een vrije
markt voor bouwmaterialen te realiseren. De richtlijn heeft belangrijke consequenties
voor de Nederlandse bouwwereld, met name voor de toeleverende industrie.Burenlawaai is een belangrijk aspect van leefbaarheidsproblemen. Uit onderzoek
dat in opdracht van VROM is verricht, blijkt dat 15% van de bewoners in ernstige
mate last heeft van burenlawaai. Het kabinet onderkent deze problemen en zal
in het najaar van 1998 een beleidsbrief Geluid en Wonen aan de Tweede Kamer
sturen, waarin voorstellen worden gedaan om de overlast door burenlawaai te
verminderen. 5.6. De sociale huursectorBij het bereiken van de volkshuisvestingsdoelstellingen spelen de woningcorporaties
een centrale rol. Zij bewegen zich op het grensvlak van publiek en privaat:
het zijn particuliere organisaties met een sociale functie, die, vanuit hun
eigen verantwoordelijkheid een omvangrijk maatschappelijk kapitaal beheren.
De keuze voor een zelfstandige sector is een principiële: deze lijn zal
worden voortgezet. De dynamiek in de sociale huursector is groot. Woningcorporaties
investeren en verkopen, ontwikkelen nieuwe producten en gaan
samenwerkingsverbanden aan. De landelijke centrales NWR en NCIV zijn in 1998
gefuseerd tot de nieuwe organisatie AEDES.Uit het debat over de Woonverkenningen blijkt dat de sociale doelstelling
van corporaties niet ter discussie staat. Wel verwacht de regering dat de
sociale huursector zich binnen haar wettelijke taakstelling specifieker zal
richten op de huisvesting van bijzondere groepen. Daarbij dient in het bijzonder
aandacht te worden gegeven aan de totstandkoming van vormen waarin wonen en
zorg voor ouderen zijn geïntegreerd. Onderzocht zal worden of het BBSH
hiervoor aanpassing behoeft.De sector heeft zelf haar voornemens geconcretiseerd in het Nationaal
Programma Volkshuisvesting. In de brief aan de Tweede Kamer van 21 juli 1998
(kamerstukken II, 1997/1998, 25 600 XI, nr. 60). over de prestatievoornemens
van de sociale huursector is aangekondigd, dat eind 1999 inzicht zal worden
verschaft in de daadwerkelijk in 1998 door de sector geleverde prestaties.
Daarnaast zal de sector worden verzocht om voor 1 januari 2000 te komen met
een sluitend stelsel voor een revolving fund waarin de onderlinge solidariteit
tussen «rijke» en «arme» corporaties en de rechtsgelijkheid
binnen de doelgroep van de volkshuisvesting is gewaarborgd. Als een dergelijk
stelsel niet binnen de gestelde tijd is geëffectueerd, zullen in het
kader van de nota Wonen in de 21e eeuw voorstellen worden gedaan om door toepassing
van bestaande of nieuwe instrumenten een gewenste vorm van «onderlinge
solidariteit» te realiseren.Veel corporaties gaan over tot verkoop van een deel van hun woningbezit.
In 1997 zijn 16 500 sociale huurwoningen verkocht. In het gewijzigde
BBSH, dat sinds 18 mei 1998 (Stb. 1998, 285) van kracht is, zijn hiervoor
criteria opgenomen. Deze hebben tot doel de financiële continuïteit
van de corporatie te waarborgen en de belangen van de huurders te beschermen
(zie ook paragraaf 5.3). Verkoop woningen door corporaties Bron: CBS (Financiële
Maandstatistiek 98/5) Het nieuwe toezichtsregime, vastgelegd in een gewijzigd BBSH en Besluit
Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (BCFV, Stb. 1998, 286), is op 18 mei
1998 in werking getreden. Het volkshuisvestingstoezicht is van de gemeenten
overgegaan naar het rijk. Het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV)
beoordeelt de financiële continuïteit van corporaties. In het najaar
van 1998 ontvangt de Tweede Kamer een voorstel tot wijziging van de Woningwet.
Dit voorstel is erop gericht het sanctie-instrumentarium uit te breiden en
de toezichtsrol van het CFV van een rechtsbasis te voorzien. De procedure
tot aanpassing van het BBSH en BCFV aan deze wijziging zal dan tevens in het
najaar van 1998 starten (zie bijlage 20 Handhaving en toezicht). 5.7. Afkoop subsidiesHet rijksbeleid is gericht op het afkopen van langlopende subsidieverplichtingen,
waardoor een betere beheersing van de rijksuitgaven mogelijk wordt. De uitvoering
van de Wet balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting (brutering sociale
sector) verloopt volgens planning en zal naar verwachting eind 1999 zijn afgerond.
Op 12 december 1997 is een basisconvenant gesloten met de Vereniging van Institutionele
Beleggers in Vastgoed Nederland (IVBN) en de Raad voor onroerende Zaken (ROZ)
over de afkoop van langlopende subsidieverplichtingen aan beleggers en particulieren.
Met deze afkoop is een bedrag van f 1,4115 mld gemoeid (exclusief nadeelcompensatie
en eventuele rentevergoeding). Op 25 juni 1998 heeft de Tweede Kamer met deze
afkoop ingestemd. De afkoop wordt in 1998, 1999 en 2000 uitgevoerd conform
de afspraken uit het basisconvenant. Het streven is er voorts op gericht nog
voor het einde van 1998 een toetsbare gedragscode op te stellen voor de verkoop
en het beheer van alle huurwoningen in Nederland, ter aanvulling op de gedragscode
voor de 67 000 dkp-woningen in het basisconvenant. Deze gedragscode dient
als waarborg voor de belangen van de huurders.Ook de subsidieverplichtingen tegenover niet-winstbeogende instellingen
(NWI's) zullen worden afgekocht. Het gaat om bijna 350 instellingen. Als voorwaarde
zal gelden dat de huidige contragaranties van het rijk komen te vervallen.
Bij herfinanciering van aflopende klimleningen zal geen nieuwe contragarantie
meer worden verstrekt. Indien sprake is van een slechte financiële situatie
zullen toegelaten instellingen die eigendom van NWI's overnemen, in aanmerking
komen voor een zogenaamde overnamebijdrage. De Tweede Kamer heeft in juli
1998 een beleidsnotitie ontvangen (kamerstukken II, 1997/1998, 26 003,
nr. 6) over de verdere uitwerking van het beleid, zoals dat in hoofdlijnen
reeds was aangekondigd in de brief van 7 maart 1997 inzake de «Rapportage
Risicoprofiel NWI's» (kamerstukken II, 1996/1997, 24 333, nr. 27).
In september 1998 zal een regeling worden gepubliceerd.De lopende rijksbijdragen voor woonwagens en standplaatsen zullen eveneens
worden afgekocht. 5.8 InternationaalDe internationale volkshuisvestingsactiviteiten van VROM richten zich
op kennisuitwisseling, het leveren van steun aan volkshuisvestingspartners
in andere landen en de naleving van internationale afspraken. KennisuitwisselingDe gevolgen van de invoering van de euro voor de volkshuisvesting en de
werkgelegenheidseffecten van woningbouw vormen de thema's voor de reguliere
EU-bewindsliedenconferentie over volkshuisvesting die in oktober 1998 in Oostenrijk
plaatsvindt. Ook in 1999 komen de EU-bewindslieden voor volkshuisvesting bijeen.
De derde Europese bewindsliedenconferentie over duurzaam bouwen, eveneens
in 1999, zal gericht zijn op de implementatie van duurzaam bouwen in verschillende
Europese landen.De samenwerking met het zusterministerie voor volkshuisvesting van de
Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen wordt voortgezet. De samenwerking richt
zich ondermeer op duurzaam bouwen en grensoverschrijdende volkshuisvestingsaangelegenheden.
Ook de kennisuitwisseling in het kader van de Economic Commission for Europe
(ECE), IFHP en INTA wordt gecontinueerd. SteunverleningDe Staatssecretaris van VROM en de Zuid-Afrikaanse Minister van Volkshuisvesting
hebben in november 1997 een tweede Memorandum of Understanding (MoU 2) getekend.
Afhankelijk van door de Zuid-Afrikaanse minister uitgekozen projecten zal
het Ministerie van VROM voorzien in Nederlandse deskundigheid ter effectuering
van deze projecten.Voor de uitvoering van de MoU 2, die voor vijf jaar is aangegaan, is jaarlijks
f 700 000,– beschikbaar.Het DGVH adviseert het Ministerie van Buitenlandse Zaken over volkshuisvestingsprojecten
in Midden- en Oost-Europa in het kader van het Maatschappelijke Transformatie
Programma (MATRA). De voorgenomen samenwerking met het Ministerie van Bouw
en Stedelijke Ontwikkeling van Litouwen, waarover begin 1998 afspraken zijn
gemaakt, krijgt in 1999 nader inhoud. Naleving van internationale afsprakenDe deelname aan werkzaamheden van de Commissie voor Menselijke Nederzettingen
van de Verenigde Naties (UNCHS/Habitat) wordt voortgezet. Deze zijn vooral
gericht op de implementatie van de agenda die is vastgesteld tijdens Habitat
II in 1996 in Istanbul. VROM verleent steun aan de Stichting Habitat Platform
(SHP), die bij de VNG is ondergebracht. De financiële bijdrage van Nederland
aan UNCHS komt ten laste van de begroting van zowel VROM als Buitenlandse
Zaken. HOOFDSTUK 6 RIJKSHUISVESTING 6.1 InleidingIn de rijkshuisvesting komen diverse beleidsterreinen samen: milieu, ruimtelijke
ordening, bouwbeleid, architectuur & stedenbouw, monumentenzorg, arbeidsomstandigheden,
(brand)veiligheid, toegankelijkheid, verkeer en vervoer. De Rgd zet zich op
verschillende wijzen in voor de rijkshuisvesting. De Rgd is initiatiefnemer
in de ontwikkeling van het interministeriële rijkshuisvestingsbeleid.
Het Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–2003, waarin het beleid beschreven
staat, wordt gelijktijdig met deze ontwerpbegroting aan de Tweede Kamer aangeboden.
In paragraaf 6.2 wordt in hoofdlijnen aangegeven wat het rijkshuisvestingsbeleid
omvat en wat de verantwoordelijkheden van VROM daarin zijn. De Rgd ontwikkelt
een uitvoeringsstrategie voor de rijkshuisvesting (paragraaf 6.3), waarbij
het de uitdaging is een balans te vinden vanuit de klantoptiek (vraagzijde),
de portefeuilleoptiek (aanbodzijde) en de optiek vanuit het rijksbeleid (randvoorwaarde).
Veelal versterken deze optieken elkaar, maar zij kunnen ook spanning opleveren.
De Rgd voert huisvestingsprojecten ook daadwerkelijk uit en levert een substantiële
bijdrage aan VROM-brede prioriteiten (paragraaf 6.4). Hoe de activiteiten
op rijkshuisvestingsgebied worden gefinancierd komt aan de orde in paragraaf
6.5. De sturing en verantwoording staat beschreven in paragraaf 6.6. Dit hoofdstuk
eindigt met een aantal statistische gegevens (paragraaf 6.7). Allereerst worden
de hoofdlijnen van de stelselwijziging en de relatie met de Toelichting op
de Agentschapsbegroting en de juridische grondslagen aangegeven. Hoofdlijnen stelselwijzigingVanaf 1 januari 1999 is de stelselwijziging een feit. De Rgd wordt dan
een agentschap met een baten-lastenstelsel binnen het Ministerie van VROM.
Tussen de ministeries en de Rgd zal een vorm van huur-verhuurrelatie ontstaan.
Het Kabinet heeft daarover medio 1997 besloten (kamerstukken II, 1996–1997,
25 449 nr 7) en de Tweede Kamer heeft daarmee begin 1998 ingestemd. Door
de stelselwijziging is de uitvoering van het rijkshuisvestingsbeleid een gedeelde
verantwoordelijkheid geworden van alle ministeries met een coördinerende
verantwoordelijkheid voor de staatssecretaris van VROM. Het Kabinet wil hiermee
bereiken dat zowel de Rgd als de gebruikers sterkere prikkels krijgen tot
efficiency en meer recht doen aan invoering van integraal management binnen
de rijksdienst. De ministeries krijgen huisvestingsbudgetten op hun begroting
om de gebruiksvergoeding aan de Rgd te kunnen betalen. Toelichting op de AgentschapsbegrotingDe toelichting op wetsartikel 3 van de VROM-begroting behelst de toelichting
op de begroting van het Agentschap Rgd. Op die plaats wordt een volledige
uiteenzetting gegeven van de inrichting en de werking van de Rgd. Ook wordt
daar ingegaan op de baten en lasten, kapitaalsuitgaven en -ontvangsten en
de indicatieve openingsbalans. Juridische grondslagen van rijkshuisvestingsstelsel en
agentschapsbegrotingDe verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de verschillende partijen
die in het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel participeren zijn gebaseerd op
juridische grondslagen die in een aantal documenten zijn vastgelegd. Ook de
opbouw en de cijfermatige invulling van de agentschapsbegroting van de
Rgd is op deze grondslagen gebaseerd. De Toelichting op de Agentschapsbegroting
gaat nader op de juridische aspecten in. 6.2 Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–2003Met de vernieuwing van het rijkshuisvestingsstelsel is bij alle betrokken
partijen de behoefte ontstaan het rijkshuisvestingsbeleid vast te leggen in
een nieuw strategisch kader. Dit nieuwe strategisch kader, dat volgt op Rijkshuisvestingsplan
II (RHP II), is verschenen onder de titel: «Rijkshuisvesting op nieuwe
leest geschoeid: Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–2003».Belangrijke verschillen van dit nieuwe beleidskader met het RHP II betreffen,
naast actualisering van de beleidslijnen en de doorwerking van andere consequenties
van de stelselwijziging:– Het Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–2003 is op interactieve
wijze met alle ministeries opgesteld onder de politieke verantwoordelijkheid
van de minister van VROM en met coördinatie van de Rgd;– De verantwoordelijkheidsverdeling van de uitvoering van het rijkshuisvestingsbeleid
over de verschillende participanten in het huisvestingsproces is zeer transparant
in beeld gebracht. De verantwoordelijkheid voor de toepassing van rijksbeleid
in de huisvesting komt voor een belangrijk deel bij de gebruikers te liggen.
Zij krijgen immers aanmerkelijk ruimere bevoegdheden om de omvang, kwaliteit,
locatie en tijdstip van hun huisvesting te bepalen. De Rgd blijft wel verantwoordelijk
voor:• het voldoen aan de minimum eisen van wet- en regelgeving voor de
realisatie en het niet-dagelijkse beheer van de huisvesting;• het bevorderen en bewaken van de architectonische kwaliteit, de
stedenbouwkundige inpassing, de instandhouding van monumenten in rijksbezit
en de kwaliteit van de beeldende kunst bij rijksgebouwen;• deels het inhoud geven aan integrale toegankelijkheid en duurzaam
bouwen;– Het Beleidskader Rijkshuisvesting bevat een thema-hoofdstuk. Het
Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–2003 behandelt het thema «flexibel
werken».De Rgd draagt zorg voor integrale advisering van de gebruikers, waarbij
het primaire proces van de gebruiker, de portefeuillestrategie en de toepassing
van rijksbeleid de inhoudelijke basis vormen. 6.3 UitvoeringsstrategieBij de uitvoering wordt zo optimaal mogelijk ingespeeld op de vraag naar
rijkshuisvesting (gebruikersoptiek), het aanbod van rijkshuisvesting (portefeuilleoptiek)
binnen de gegeven randvoorwaarden (optiek vanuit het rijksbeleid). De strategie
is erop gericht deze drie optieken bij de concrete uitvoering zo goed mogelijk
in balans te brengen en elkaar onderling te laten versterken.– GebruikersoptiekDe gebruiker bepaalt in het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel zelf –
binnen het beleidskader – welke huisvesting van welk kwaliteitsniveau
hij, tegen een gegeven prijs wil afnemen.– PortefeuilleoptiekDe portefeuillestrategie is gericht op de samenstelling van de vastgoedportefeuille
met een korte en lange termijn optimum tussen kosten, kwaliteit en contractduur.
Met het nieuwe stelsel wordt de samenhang tussen de investeringen, de kosten
en de opbrengsten manifester en ontstaan er meer prikkels voor afwegingen
vanuit een economische optiek. De vastgoedportefeuille zal zo worden samengesteld
dat de ontwikkelingen in de vraag worden gevolgd en dat er sprake is van beheersing van economische risico's. De rijkshuisvesting kent een
grote dynamiek van de portefeuille als gevolg van toenemende huisvestingsmutaties,
onder meer door frequente organisatiewijzigingen. Anticipatie op toekomstige
huisvestingsmutaties en dus risicobeheersing is mogelijk door inzicht te verwerven
in de te verwachten vraag. Daarnaast kan aan de aanbodzijde een bijdrage worden
geleverd door te streven naar flexibiliteit. Op voorraadniveau door uitwisselbaarheid
van delen van de voorraad met de markt. Op regionaal niveau krijgt dit vorm
door verzamelpanden en gebouwclusters. Op pandniveau zijn opsplitsbaarheid,
herindeelbaarheid en toepassingsmogelijkheden voor andere huisvestingsconcepten
een mogelijke oplossing. Hiermee wordt leegstand bestreden. Ook hergebruik
en herontwikkeling kunnen economisch en maatschappelijk ongewenste situaties
doen voorkomen of verhelpen. Op deze wijze wordt ernaar gestreefd de rijkshuisvesting
ook op lange termijn financieel-economisch verantwoord inhoud te geven en
zorgvuldig om te gaan met het in de rijkshuisvesting geïnvesteerd vermogen. Optiek vanuit het rijksbeleidDe realisatie van de rijkshuisvesting staat niet op zichzelf, maar speelt
zich af binnen een politiek-maatschappelijke context. Het rijksbeleid op aanpalende
overheidsterreinen geeft uitgangspunten en randvoorwaarden voor het realiseren
van rijkshuisvesting. Het kabinet streeft naar een consistent en consequent
rijksbeleid en hecht om die reden sterk aan de incorporatie van zijn beleidsdoelen
op verschillende overheidsterreinen in de rijkshuisvesting. Concreet gaat
het hier om zaken als de vermindering van milieubelasting en automobiliteit,
energiebesparing, zorg voor monumenten, goede architectonische kwaliteit,
stedenbouwkundige inpassing, geïntegreerde beeldende kunst en veilige
en goede arbeidsomstandigheden enz. Elkaar versterkende invalshoeken; thema «flexibel
werken»Het thema «flexibel werken», dat de komende periode speciale
aandacht krijgt, is een goed voorbeeld van hoe deze invalshoeken elkaar versterken.
Van de financiële prikkel in het nieuwe stelsel voor de ministeries kan
een impuls uitgaan om bijvoorbeeld een lage bezettingsgraad terug te dringen.
Flexibel huisvesten – door het inrichten van wisselwerkplekken, het
creëren van mogelijkheden voor telewerken en flexibele werktijden en
het ontwikkelen hotelkantoren – kan hiervoor een oplossing bieden. Ook
maatschappelijk gezien voorziet flexibel werken in een behoefte: terugdringen
automobiliteit en het beter kunnen combineren van zorgtaken en arbeid. 6.4 UitvoeringDe Rgd is de corporate real estate organisatie (CRE) van het Rijk. Dit
betekent dat de Rgd het vastgoed van het Rijk beheert en ontwikkelt. Waarbij
het vastgoed niet dient tot winstmaximalisatie, maar ter ondersteuning van
het primaire proces van de ministeries en als middel om datgene uit te dragen
waar de rijksoverheid voor staat. De Rgd is zowel overheidsorganisatie als
vastgoedbedrijf. De keuze voor één huisvestingsorganisatie binnen
het Rijk is gebaseerd op de volgende voordelen:• er kennis is van de primaire processen van de diverse rijksdiensten;• risico's beter kunnen worden beheerst;• kostenbeheersing en bewaking van de waardeontwikkeling van het
vastgoed op lange termijn kunnen worden versterkt;• prijsvoordeel en risico-reductie: het zijn van één
grote partij op de markt, mogelijkheden van een flexibele portefeuille,
risico's kunnen deels zelf worden gedragen en hoeven niet aan de markt te
worden betaald;• onderzoek en innovatie vinden binnen dezelfde organisatie plaats.
Onderzoek wordt versterkt om de maatschappelijke betekenis van de kwaliteitseisen
aan rijkshuisvesting te onderstrepen en om op huisvestingsgebied een toonaangevende
positie te verwerven. Onderzoeksvragen op onder meer de terreinen van rijkshuisvesting
en stedelijke ontwikkeling, duurzaam bouwen (DUBO), nieuwe opdrachtvormen
naar functionele en economische levensduur van gebouwen en architectuur worden
opgesteld in overleg tussen betrokkenen uit de rijksdienst en kennisinstituten.
De agenda voor onderzoek in 1999 staat in het Onderzoeksjaarplan Rijkshuisvesting,
dat in november 1998 verschijnt;• de doelstellingen van rijksbeleid kunnen worden geïmplementeerd.
Hieronder zijn vier voorbeelden beschreven waarbij dit tot uiting komt. Duurzaam bouwenEen van de speerpunten op rijkshuisvestingsgebied met een duidelijke voorbeeldfunctie
betreft het beleid rond duurzaam bouwen. De Rgd draagt verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van de acties met betrekking tot de utiliteitsbouw uit
het Tweede Plan van Aanpak Duurzaam Bouwen. Naast het aanbieden en ontwikkelen
van duurzame rijkshuisvesting gaat het hierbij om de ontwikkeling van instrumentarium
in de vorm van een Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen voor de Utiliteitsbouw
en om het uitdragen van opgedane kennis en ervaringen naar partijen in de
markt. Via het afsprakenprogramma met sectoren uit de utiliteitsbouw worden
marktpartijen benaderd om duurzaam bouwen ambities in hun opdrachtverlening,
ontwerp en advisering en uitvoering te realiseren. Procesinnovatie in de bouwSinds het begin van het jaar werkt de Rgd met andere ministeries samen
in de interdepartementale werkgroep Innovatief Aanbesteden. Deze werkgroep
is door het Ministerie van Economische Zaken ingesteld met als doel een concrete
uitwerking te geven aan het clusterbeleid. In dit kader zijn er door het Ministerie
van Economische Zaken mogelijkheden en middelen aangereikt voor zg. «ontwerpcompetities»:
aanbestedingen waarbij de overheid enkele consortia van bedrijven (en kennisinstellingen)
een vergoeding geeft voor het uitwerken van hun offerte om daar de nieuwste
kennis en technologie te verwerken, partners bij te zoeken en een praktijkproef
te doen. De Rgd is daarom met het Ministerie van Economische Zaken gestart
met een nader onderzoek naar de kansen en knelpunten bij aanbestedingen van
rijksgebouwen. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zal de Rgd bepalen
welke acties op dit deelterrein ondernomen moeten worden om procesinnovatie
en clustervorming in de bouw verder te stimuleren. GevelonderhoudAan de nadere invulling van het arbo-handhavingsbeleid voor gevelonderhoud
(o.a. het wassen van ramen) kunnen kosten zijn verbonden. Het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel
biedt ministeries de keuzemogelijkheid deze gebouwaanpassingen wel of niet
te doen uitvoeren. Zij kunnen de Rgd verzoeken gebouwtechnische voorzieningen
voor gevelonderhoud te realiseren. De investeringen voor deze werkzaamheden
kunnen worden gefinancierd via de leenfaciliteit en worden verrekend in de
gebruiksvergoedingen en komen ten laste van de p&m-budgetten op de ministeriële begrotingen. Met de ministeries worden afspraken gemaakt
over de omvang en termijn van realisatie van deze werkzaamheden, daar waar
mogelijk in combinatie met groot-onderhoud en mede rekening houdend met de
looptijd voor garanties op onderhoudscontracten. MillenniumEen speciaal punt van aandacht is de overgang naar het volgende millennium.
In de gebouwen die het rijk in eigendom heeft zijn millenniumgevoelige installaties
aanwezig. Om de maatregelen om deze gebouwgebonden installaties tijdig millenniumbestendig
te maken zijn extra uitgaven nodig. Het betreft een bovenministeriële
problematiek die voor de Rgd tot extra uitgaven leidt en met ingang van 1999
de kosten voor de rijkshuisvesting verhoogt. De problematiek wordt ten dele
gedekt door middelen uit de aanvullende post die het kabinet voor de millenniumproblematiek
beschikbaar heeft gesteld. De overige kosten worden gefinancierd via de leenfaciliteit
en zullen ten laste komen van de ministeriële huisvestingsbudgetten. 6.5 Financieringsbronnen rijkshuisvestingHet rijkshuisvestingsdeel van de VROM ontwerpbegroting (voorheen onderdeel
XI-B) maakt vanaf 1999 integraal deel uit van de gehele VROM ontwerpbegroting.
Desondanks blijft er een duidelijke financiële scheiding van de rijkshuisvestingsmiddelen
en de middelen van de rest van VROM. Uitgangspunt is immers dat de gebruiksvergoedingen
van de ministeries voor de Rgd kostendekkend zijn.Binnen het rijkshuisvestingsbudget moet kostendekkend worden gewerkt.
Daartoe staat een aantal financieringsbronnen ter beschikking, die in de agentschapsbegroting
nader worden uitgewerkt. De belangrijkste zijn:– Gebruiksvergoeding (ca. f 1,45 mld)De ministeries betalen in het nieuwe stelsel voor de ter beschikking gestelde
huisvesting een gebruiksvergoeding aan de Rgd. Alle kosten die direct te relateren
zijn aan de integrale kwaliteit van huisvestingsobjecten worden via deze gebruiksvergoedingen
gefinancierd.– Inputfinanciering buiten huur-verhuurrelatie (ca.f 140 mln
aflopend tot structureel ca.f 70 mln)Het Kabinet heeft besloten om een beperkt deel van de rijkshuisvesting
op klassieke wijze via inputfinanciering te blijven financieren. Dit gebeurt
via de begroting van het moederministerie VROM. In het begrotingsjaar 1999
zullen onder andere de huisvesting van de Hoge Colleges van Staat en Algemene
Zaken, monumenten met erfgoedfunctie en de Paleizen in het nieuwe stelsel
op deze wijze gefinancierd worden, inclusief de personele en materiële
middelen die de Rgd daarbij nodig heeft. Tevens wordt de uitvoering van het
Energie Efficiency Programma Rijkshuisvesting en het Programma Integrale Toegankelijkheid
Rijkshuisvesting op deze manier gefinancierd. Daarnaast vallen ook het onderzoek
en de apparaatsuitgaven behorend bij de ontwikkeling en uitvoering van het
architectuurbeleid, de ontwikkeling en evaluatie van het rijkshuisvestingsbeleid
namens alle ministeries, de P&M-middelen van het Rgd-aandeel in de ontwikkeling
en uitvoering van overig VROM-beleid, onder deze financieringsvorm.– Advies -en servicetarieven (ca. f 6 mln)Huisvestingsadviezen en geboden huisvestingsservices die geen relatie
kennen met de objectgebonden gebruiksvergoeding en waar de gebruiker nadrukkelijk
om vraagt, zullen direct bij de gebruiker in rekening worden gebracht via
een adviesuur- en/of servicetarief. 6.6 Sturing en verantwoordingDe organisatorische inbedding van de Rgd als Directoraat-Generaal binnen
VROM wijzigt door de agentschapsstatus niet. De Staatssecretaris van VROM
is als coördinerend bewindspersoon voor het stelsel en het rijkshuisvestingsbeleid
verantwoordelijk voor de rijkshuisvesting en integraal verantwoordelijk voor
de Rgd. De managementafspraken tussen de dienst en de leiding van het ministerie
worden vooraf vastgelegd in het Jaarplan Rgd. Verantwoording daarover wordt
afgelegd via het Jaarverslag. ResultaatgebiedenVanuit de missie en de doelstellingen zijn de volgende resultaatgebieden
geformuleerd:– tevreden klanten– baten en lasten in evenwicht toegevoegde waarde als rijksdienst (o.a. leveren van een bijdrage aan
rijksbeleid met bijzondere aandacht voor stedenbouw, monumenten, architectuur,
beeldende kunst, het realiseren van schaalvoordelen, risicobeheersing, innoverend
vermogen)– goed functionerende Rgd (rechtmatig, doelmatig, tevreden personeel) KengetallenVoor elk resultaatgebied zijn kengetallen in ontwikkeling, die inzicht
geven in de mate van doeltreffendheid en doelmatigheid van het functioneren
van de Rgd. Het betreft de volgende kengetallen, die nader toegelicht worden
in paragraaf 3 van de agentschapsbegroting:– verdeling vastgoedportefeuille over de afnemers– saldo baten en lasten– waarde ontwikkeling van de voorraad– aantal m2 monumenten met primaire huisvestings- dan
wel erfgoedfunctie– klanttevredenheid– onderhoudsvoorraad– leegstand– directe en indirecte kosten Monitoring- en verantwoordingssysteem rijkshuisvestingsbeleidWat betreft sturing en verantwoording op het niveau van het rijkshuisvestingsbeleid,
zal in de komende periode een monitoring- en verantwoordingssysteem worden
ontwikkeld, waarmee in beeld wordt gebracht welke resultaten met de rijkshuisvesting
zijn bereikt door de Rgd en gebruikers. In een volgend Meerjarenbeleidsplan
Rijkshuisvesting, dat in het jaar 2000 zal worden uitgebracht, zal hier nader
informatie over gegeven worden. InformatievoorzieningHet systeem van sturing en verantwoording na de stelselwijziging stelt
aanvullende eisen aan de informatievoorziening. De nieuwe relevante functionaliteiten,
die bijvoorbeeld de relatie tussen huurder en verhuurder (Rgd) ondersteunen,
zullen leiden tot nieuwe en/of gewijzigde informatiesystemen bij VROM/Rgd
en ministeries. Gedurende een aantal jaren zal VROM aandacht besteden aan
dit onderwerp. 6.7 Statistische gegevens rijkshuisvestingDe Rgd beheert een vastgoedportefeuille van 6,2 miljoen m2
bruto vloeroppervlak (BVO). Het Rijk heeft daarvan het leeuwendeel in gebruik:
ruim 5,5 miljoen m2 BVO. In onderstaand overzicht is de verdeling
over de Rijksgebruikers per 1-1-1998 weergegeven. De overige bijna 0,7 miljoen
m2 BVO is in gebruik bij diensten die geen deel (meer) uitmaken
van het Rijk, staat – tijdelijk – leeg, of betreft monumenten
met een primaire erfgoedfunctie. Verdeling naar gebruikers in m2BVO (x 1000) De vastgoedportefeuille van de Rgd is een overwegend stedelijke portefeuille.
Onderstaand overzicht geeft de verdeling over de stadsgewesten. Slechts zo'n
15% van de voorraad staat niet in een stadsgewest. Verdeling van portefeuille naar stadsgewesten in m2 BVO (X 1000) HOOFDSTUK 7 BEDRIJFSVOERING EN ORGANISATIE 7.1 InleidingDe bedrijfsvoering van VROM is gericht op het doeltreffend, doelmatig
en rechtmatig vaststellen, ontwikkelen en realiseren van de doelstellingen
die in de voorgaande hoofdstukken beschreven zijn. In dit hoofdstuk wordt
deze algemene doelstelling op de volgende punten uitgewerkt.• Voor een goede bedrijfsvoering zijn aanscherping van de planning,
sturing en verantwoording binnen VROM essentieel. Dit vergt een wijze
van werken op alle niveaus van de organisatie waarbij het maken van afspraken
en elkaar daarop aanspreken centraal staan.• De organisatie moet zich voortdurend aanpassen aan de beleidsinhoud
en de wijze waarop VROM haar doelstellingen wil bereiken. Door interactieve
beleidsontwikkeling wordt de doeltreffendheid van het beleidsinstrumentarium
van VROM vergroot. Dit betekent dat de onderdelen van VROM die met beleidsontwikkeling
bezig zijn anders moeten gaan werken.• Om deze veranderingen te bewerkstelligen wordt corporate communicatie als instrument ingezet.• Het strategisch personeelsbeleid zal de veranderingen
in beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering ondersteunen door de kwaliteit
van het personeel te verbeteren. De kwaliteit van de organisatie wordt in
belangrijke mate door de kwaliteit van het personeel bepaald.• De bestrijding van misbruik- en oneigenlijk gebruik
van subsidieregelingen (M&O-beleid) wordt onverminderd doorgezet en de
toepassing van Europese aanbestedingrichtlijnen verbeterd.• Door toepassing van nieuwe informatie- en communicatietechnologie wordt de doelmatigheid van de VROM-organisatie verbeterd. Dit vernieuwingsproces
zal de komende jaren veel aandacht vragen.• Voor een ongestoorde bedrijfsvoering is extra inzet nodig voor
de invoering van de EURO, de millenniumproblematiek en de informatiebeveiliging.Door het decentraliseren van beleidsuitvoering en het onderbrengen van
overheidstaken bij zelfstandige bestuursorganen neemt het belang van de handhavings- en toezichtfunctie toe. In hoofdstuk 2.5 is hierop kort
ingegaan. In de bijlagen 20 (Handhaving en toezicht) en 13 (Kadaster/ZBO's)
worden deze onderwerpen verder uitgediept.Het bevorderen van systematische beleidsevaluatie en het gebruikmaken
daarvan komt aan de orde in bijlage 6 (Beleidsevaluatie, incl. subsidieoverzicht).De verbetering van de dienstverlening, in het bijzonder waar de dagelijkse
contacten met het publiek plaatsvinden komt, aan de orde in bijlage 12 (Publieke dienstverlening).Het perspectief in dit hoofdstuk is in het algemeen VROM-breed. Specifieke
organisatie-ontwikkelingen bij DGVH, DGM en RPD worden toegelicht in de artikelsgewijze
toelichting bij de betreffende hoofdbeleidsterreinen. Aan het nieuwe stelsel
voor de rijkshuisvesting en de gevolgen daarvan voor de positie van de RGD,
is hiervoor aandacht geschonken in hoofdstuk 6 Rijkshuisvesting en de toelichting
bij de begroting van het agentschap Rgd.De invulling van de doelmatigheidstaakstellling uit het regeerakkoord
wordt in paragraaf 7.9 aangegeven.Een goede bedrijfsvoering kan niet zonder deskundige ondersteuning. Over
de ontwikkelingen bij enkele beleidsondersteunende processen die binnen VROM
zijn ondergebracht in gemeenschappelijke diensten en gespecialiseerde directies
op het gebied van de voorlichting, juridische zaken en recherche onderzoeken
is informatie opgenomen in de toelichting bij de begrotingsartikelen personeel
en materieel gemeenschappelijke diensten resp. centrale directies en voorlichting.
De wetgevings- en voorlichtingsproducten zijn bovendien in bijlage 2 resp.
8 opgenomen. 7.2 Aanscherping planning, sturing en verantwoordingOm te kunnen sturen op doelen en effecten is een goede planning nodig
van de producten van de verschillende fasen van het beleidsproces binnen VROM
en de middelen die daarvoor nodig zijn (geld, personeelsinzet etc.).In het kader van het project resultaatgericht management wordt
de planning en verantwoording op een nieuwe leest geschoeid door de samenhang
te versterken tussen ambitiedocumenten/meerjarenplannen, begroting, jaarplan,
managementrapportages en jaarverantwoording.Begonnen is met de jaarplannen en managementrapportages die
een beter inzicht moeten geven in de doeltreffendheid, de productie van het
ministerie en de middelen die daarvoor nodig zijn. Kengetallen
kunnen hieraan een goede bijdragen leveren. In 1999 ligt het accent op het
uitbreiden van doelmatigheidskengetallen door het toerekenen van uitgaven
aan clusters van producten en op de ontwikkeling van kengetallen die de doeltreffendheid
van het beleid inzichtelijk maken. Dit laatste vraagt een explicitering van
doelstellingen.Door een transparantere presentatie in de begroting wordt de
basis gelegd voor het jaarplan en uiteindelijk de verantwoording
aan het parlement over de mate waarin doelstellingen bereikt zijn en de middelen
die daarvoor zijn ingezet. Dit is in lijn met de voorstellen die onlangs in
opdracht van de Commissie voor de Rijksuitgaven in het rapport «Jaarverslag
in de politieke arena» zijn gedaan.Bij resultaatgericht management gaat het om meer dan alleen
het maken van jaarplannen en managementrapportages. Het gaat om het (bij)sturen
op basis van managementinformatie en beheersen van het werk en de organisatie:
het bereiken van de gewenste resultaten. Het is een geheel van afspraken om
het eigen werk te organiseren door alle medewerkers en managers zelf.In 2001 wil VROM het benodigde instrumentarium geheel operationeel hebben
en op alle niveaus van de organisatie resultaatgericht werken.De beheersing van het gehele beleidsproces zodat de doelstellingen bereikt
worden, betekent dat de controlfunctie het management breder moet
gaan ondersteunen. De controlfunctie zal niet alleen op de middelen letten
maar daarbij nadrukkelijk de koppeling leggen met beoogde resultaten en producten.
In 1999 krijgt de verbreding van de controlfunctie verder vorm. Het scherper
sturen op basis van managementinformatie maakt het tevens noodzakelijk op
het gebied van de bestuurlijke informatievoorziening taken en verantwoordelijkheden
binnen de bestaande overlegstructuren van VROM helder te maken. De behoefte
aan geïntegreerde managementinformatie is – naast een aantal gebruikerswensen
en het wegvallen van de Rgd als gebruiker aanleiding om de wenselijkheid van
aanpassing van het systeem begrotingsbeheer (SBB) te bezien. Daarbij
gaat het om de afweging het systeem grondig aan te passen of fundamenteel
onderzoek te starten naar de wenselijkheid en mogelijkheid van het gebruik
van nieuwe standaard softwarepakketten die op dit moment in samenwerking
met het Ministerie van Financiën worden ontwikkeld op basis van het rijksbrede
kernmodel financiële informatievoorziening. 7.3 Interactieve beleidsontwikkelingDe positie van VROM in de samenleving verandert. Internationalisering,
decentralisering, mondiger burgers en een versterkte marktwerking dwingen
tot een andere inrichting van besluitvormingsprocessen. Voor VROM betekent
dit een goede interne afstemming tussen ruimte, milieu en wonen, en een samenwerking
met belanghebbende actoren tijdens beleidsprocessen. Het projectbureau Pegasus stimuleert en faciliteert deze verandering.Interactieve beleidsontwikkeling omvat die vormen van beleidsontwikkeling
waarbij beleid tot stand komt door middel van samenwerking met belanghebbende
actoren, zoals overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en/of
burgers. Langs de weg van interactieve beleidsontwikkeling en besluitvorming
wil VROM de doeltreffendheid van het beleid vergroten.Het Pegasus-programma ondersteunt veertien projecten van de verschillende
VROM-diensten, waarin gewerkt wordt met interactieve beleidsontwikkeling.Het motto daarbij is «leren door doen». In een cyclisch proces
(theorie-leren-praktijk-reflectie) wordt expertise opgebouwd en vervolgens
verspreid binnen de organisatie.Hiermee wordt een geleidelijke verandering in de werkwijze van VROM nagestreefd.
In sommige gevallen wordt concreet geadviseerd; in andere gevallen verzorgt
het projectbureau contact met externe deskundigen of vervult zij de rol van
meedenker en stimulator.Daarnaast faciliteert Pegasus binnen het ministerie een aantal strategische
discussies over onderwerpen zoals het versterken van de interministeriële
samenwerking en het effectief betrekken van het parlement bij interactieve
processen.De toenemende samenhang tussen de beleidsontwikkeling op de verschillende
VROM-terreinen en de samenhang met beleidsterreinen van andere ministeries
noopt tot een betere beheersing van grote beleidsprocessen. Onder de noemer
van procesarchitectuur werkt VROM aan een samenstel van afspraken
dat de politieke aansturing van grote projecten moet waarborgen en tevens
de ambtelijke verantwoordelijkheden moet verduidelijken. 7.4 Corporate communicatieHet corporate communicatiebeleid speelt in op de samenhang tussen identiteit
en imago van VROM enerzijds en de ontwikkeling naar resultaatgericht werken
en interactieve beleidsontwikkeling anderzijds. De identiteit van
VROM is de manier waarop VROM zich als geheel en op onderdelen naar buiten
toe presenteert. Het imago geeft aan hoe de VROM-doelgroepen tegen
VROM en de VROM-medewerkers aankijken.Een mix van corporate communicatiemiddelen wordt ingezet om de gewenste
identiteit en de verbetering van het imago te bereiken. Daarbij gaat het bijvoorbeeld
om een eenduidige VROM huisstijl (herkenbaarheid van de VROM uitingen), het
organiseren van discussies over de gewenste VROM-identiteit, het ondersteunen
van acties op het terrein van resultaatgericht management en de communicatieve
begeleiding van processen van interactieve beleidsontwikkeling. 7.5 Strategisch personeelsbeleidDe maatschappelijke veranderingen (flexibele werktijden, combinatie van
arbeid en zorg e.d.) alsmede de veranderingen op de VROM-beleidsterreinen
en bedrijfsvoering en organisatie leiden tot een heroriëntatie van het
personeelsbeleid. Met het personeelsbeleid wordt geanticipeerd op deze veranderingen
waardoor het strategisch karakter wordt versterkt. Doel van het personeelsbeleid
is het investeren in de verdere kwaliteitsontwikkeling van het VROM-personeel.
Door de kwaliteit van het personeel op peil te houden wordt bovendien de positie
op de in- en externe arbeidsmarkt verbeterd. Belangrijke doelstellingen zijn:• invoering in 1999 van een stelsel van beoordeling en belonen, waarbij transparantie, sturing op resultaten, een cultuur van afrekenbaarheid
en de verantwoordelijkheid van de integraal manager uitgangspunten zijn;• vergroting van het leervermogen van VROM (bijvoorbeeld
op het gebied van interactieve beleidsontwikkeling) door opleidingsprogramma`s
die VROM breed worden samengesteld en het ontwikkelen van (kern)kwaliteiten
op individueel, groepsen organisatieniveau zoals het aanscherpen van de politieke
antenne van beleidsambtenaren;• versterking van de loopbaanontwikkeling door het «normaal»
maken dat na 5 jaar van functie gewisseld wordt en de instroom te vergroten
van 2% in 1997 naar 3,5% in 2000;• de diversiteit van het personeelsbestand te bevorderen
door bijvoorbeeld het personeelsbestand te verjongen door ca. 100 starters
in dienst te nemen in 1998/1999 en het aandeel vrouwen in hogere functies
(vanaf schaal 13) te verhogen naar 15 % (in 1997 was dit 11,6%) alsmede de
instroom van gehandicapten en de doorstroom van allochtonen te bevorderen;• voorkomen van werkdruk- en negatieve stress door een
betere planning en prioriteitstelling van werkzaamheden. Hierin past het streven
om het ziekteverzuim te stabiliseren rond de 5% (in 1997 was dit 5,3%). Monitoring
van de risico`s op het gebied van arbeidsomstandigheden heeft plaats met behulp
van een Risico Inventarisatie en Evaluatie in 1998, waarvan de acties worden
uitgewerkt in 1999. Een Arbozorgsysteem zal operationeel zijn vanaf 2000.Het hieraan gekoppelde instrumentarium zal in onderlinge samenhang worden
ontwikkeld. Meerjarige beleidsdoelstellingen worden vertaald in jaarlijkse
gedifferentieerde taakstellingen voor de diensten binnen VROM.Het interne emancipatiebeleid gericht op een toename van het
aantal vrouwen in hogere functies ligt in lijn met de aanbeveling van «Opportunity
in Bedrijf» om te komen tot een evenwichtig personeelsbestand binnen
de overheid en het bedrijfsleven .Daarnaast richt de Werkgroep Emancipatie Nieuwe Stijl (WENS) zich op het
bevorderen van de aandacht voor emancipatie in het VROM-beleid. Mogelijkheden
om emancipatie herkenbaar terug te laten komen in beleidsproducten is onder
meer de Emancipatie Effect Rapportage (EER). Ook de uitvoering van de aanbevelingen
van de Commissie Groenman om te komen tot een werkplan per ministerie op het
terrein van emancipatie binnen de rijksoverheid is een hulpmiddel om de inbedding
van het onderwerp binnen de beleidsterreinen van het ministerie in meerjarig
perspectief te versterken. 7.6 M&O-beleid en Europese aanbestedingMisbruik en oneigenlijk gebruik van subsidieregelingen wordt
onverminderd bestreden. Het beleid spitst zich toe op 3 terreinen, te weten
het Besluit Tegemoetkoming Ziektekosten Rijkspersoneel (BTZR), de regelingen
op het hoofdbeleidsterrein Volkshuisvesting en de regelingen op het hoofdbeleidsterrein
Milieubeheer.De controle op de juiste toepassing van het BTZR vindt plaats door steekproefsgewijs
aanvragen te controleren.De volkshuisvestingsregelingen zijn getoetst op hun gevoeligheid en in
de schriftelijk vastgelegde administratieve organisatie zijn maatregelen opgenomen.De gegevens over volkshuisvestingsregelingen die door andere overheden
worden verstrekt worden als basis genomen. Indien uit onderzoek blijkt dat
de gegevens voor een deel onbetrouwbaar zijn , dan ligt het in eerste instantie
op de weg van de betreffende ander overheden om actie te ondernemen.Ook de milieuregelingen zijn de afgelopen jaren op het M&O-aspect
getoetst. Voor geluid en verkeer zijn maatregelen in voorbereiding.Bij nieuwe regelingen wordt nadrukkelijk de gevoeligheid op M&O-aspecten
meegenomen.Door toenemende samenwerking binnen VROM en met externe partijen worden
een vroegtijdige afstemming van het M&O-beleid en een goede communicatie
bewerkstelligd.Binnen het ministerie is een forum opgericht ten behoeve van het adviseren
van alle dienstonderdelen over vraagstukken en problemen van algemene aard
inzake de toepassing van de Europese aanbestedingsregelingen. Dit
heeft er onder meer toe geleid dat inmiddels bij twee diensten de regelgeving
in de administratieve organisatie is verwerkt. Ook de andere diensten zullen
hun administratieve organisatie aanpassen. 7.7 Toepassing nieuwe informatie en communicatietechnologieDe oplossing van de millenniumproblematiek, de invoering van de Euro en
de noodzakelijke maatregelen voor informatiebeveiliging leggen een groot beslag
op de aanwezige deskundigheid op het gebied van informatievoorziening en automatisering.
Daarom beperkt VROM zich bij de toepassing van nieuwe informatie en communicatie
technologie hoofdzakelijk tot de verdere implementatie van Windows95 die in 1997 in gang is gezet en in 1999 zal worden afgerond. Hierbij
wordt gestreefd naar een verregaande mate van standaardisatie zowel uit overwegingen
van gebruiksgemak als doelmatigheid van het beheer. Onder de titel van NIVRO
(nieuwe infrastructuur VROM) wordt tevens een beheerconcept ingevoerd dat
in staat is toekomstige ontwikkelingen in de ICT-infrastructuur op te vangen.
Het ministerie staat de komende jaren voor de grote opgave om de ICT-ontwikkelingen
op een beheerste manier in de organisatie in te passen. Vernieuwingsprojektenworden alleen toegestaan indien deze projekten bijdragen aan de oplossing
van de millenniumproblematiek of de oplossing van de millenniumproblematiek
niet schaden: een ongestoorde bedrijfsvoering staat voorop. 7.8 Millennium, informatiebeveiliging en EUROIn 1998 is een aanpak gekozen die gericht is geweest op het halen van
de overheidsbrede planning met betrekking tot de vitale systemen. Volgens
planning zullen de meeste vitale systemen rond de jaarwisseling 1998/1999
millenniumbestendig zijn.Daarmee zal in 1999 de aandacht zich meer richten op het behoud van de millenniumbestendigheid voor deze vitale systemen en verder gewerkt
worden aan de millenniumbestendigheid van de niet-vitale systemen.De noodplannen voor de vitale systemen zullen worden opgesteld, teneinde
bij onverhoopt optredende problematiek na 1 januari 2000, op een andere wijze
uitvoering te kunnen geven aan de betreffende processen.Naast de bestaande centrale projectorganisatie voor het millenniumprobleem,
inclusief een ingestelde task-force, zijn binnen VROM speciale projectorganisaties
per dienst ingesteld voor de dienstspecifieke onderwerpen.Een bijzondere problematiek doet zich voor op twee terreinen, te weten
de Infrastructuur van VROM en de gebouwgebonden installaties als onderdeel
van de Rijkshuisvestingstaak.Voor de infrastructuur VROM is, in het kader van de omzetting van DOS/Apple
omgeving naar Windows95, een afzonderlijke projectorganisatie belast met de
uitvoering. Alle nieuw te installeren werkomgevingen, netwerkcomponenten en
servers worden streng gecontroleerd op de millenniumbestendigheid. Medio 1999
zal dit project zijn afgerond en zal de zekerheid bestaan dat de millenniumbestendige
vitale systemen ook hun volledige functionaliteit behouden in samenhang met
de millenniumbestendige infrastructuur.Voor de Rijkshuisvesting is ook een afzonderlijke projectorganisatie ingericht
die met vertakkingen naar de regionale vestigingen van de Rijksgebouwendienst
zorgt draagt voor een gedegen aanpak van de problematiek van de «embedded
software». Een grote nadruk wordt hierbij gelegd op het goede overleg
met de andere ministeries ten behoeve van met name gebouwinstallaties in vitale
panden (zoals de penitentiaire inrichtingen).De problematiek is groot en bij de inschakeling van installateurs en fabrikanten
worden, ondanks de goede medewerking, moeilijkheden ondervonden bij het achterhalen
van gegevens over de installatie en het verkrijgen van deugdelijke millenniumverklaringen.Desalniettemin is de voortgang goed en zullen naar verwachting alle vitale
panden rond mei 1999 millenniumbestendig zijn.VROM participeert in de bestaande overleggremia van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties (Interdepartementaal overleg Coördinatoren Millennium
Overheid) en houdt voeling met collega's bij andere departementen ten aanzien
van aspecten zoals testen, contracten e.d. via bestaande werkgroepen.In het kader van de kwalitatieve beheersing en controle van het proces
is het Raamwerk Kwaliteitscriteria Millenniumproject overheid (RKM) door VROM
vertaald in een kwaliteitshandboek dat door alle organisatieonderdelen en
binnen alle projectorganisaties gebruikt wordt.Een externe auditor doet regelmatig verslag van de bevindingen over zowel
het gehele millenniumproces binnen VROM als op deelgebieden alnaargelang daarvan
de noodzaak wordt gezien.Door VROM wordt contact onderhouden met de maatschappelijk relevante organisaties.
Hierbij worden zoveel mogelijk de koepelorganisaties aangesproken.Met betrekking tot de waterleidingbedrijven wordt nadrukkelijk de vinger
aan de pols gehouden. Met de regelmaat wordt afstemming gepleegd met de bedrijven,
zodat zekerheid bestaat over aanpak, voortgang en uiteindelijke millenniumbestendigheid.
Ook de noodplannen krijgen hierin de aandacht.VROM streeft in 1999 naar de millenniumbestendigheid voor alle vitale
systemen en niet-vitale systemen. Het primaire bedrijfsproces zal daarmee
zijn verzekerd en daar waar onverwacht per 1 januari 2000 problemen ontstaan
zal voorzien zijn in adequate noodmaatregelen (noodplannen).Ook zal in goed overleg met de departementen al het nodige worden gedaan
om onvoldoende functioneren van de gebouwgebonden installaties te voorkomen
en daar waar nodig voor de vitale panden te voorzien in adequate voorzorgsmaatregelen
bij eventueel disfunctioneren.Ook zullen door VROM in 1999 al haar mogelijkheden worden aangewend om
maatschappelijk relevante organisaties in het middenveld, ZBO's en de drinkwaterbedrijven
te wijzen op hun verantwoordelijkheid en aan te sporen voor het einde van
het jaar millenniumbestendig te zijn en voor hun vitale onderdelen te beschikken
over noodplannen.Omdat VROM een toenemend belang hecht aan informatiebeveiliging
is eind 1997 besloten tot de instelling van een taskforce informatiebeveiliging
op VROM-niveau. Deze taskforce heeft tot taak VROM voor het jaar 2000 te laten
voldoen aan het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR) en hierbij
de dienstonderdelen van VROM behulpzaam te zijn.VROM werkt aan de voorbereidingen van de invoering van de eurobinnen
de gestelde randvoorwaarden. Deze randvoorwaarden zijn in Europees, nationaal,
interministerieel en/of ministerieel verband vastgesteld. VROM zal op tijd
(1 januari 2002) klaar zijn voor de overgang naar de euro als reken- en betaalmiddel.
Veel aandacht wordt besteed aan bewustwording van het probleem binnen VROM
en benadrukken dat het meer is dan een automatiseringsvraagstuk. 7.9 Invulling doelmatigheidstaakstellingIn het regeerakkoord is afgesproken dat de ministeries fors moeten besparen
op de apparaatskosten. Een brede aanpak om de doelmatigheid te bevorderen
zou deze kostenreductie moeten bewerkstelligen.Voor VROM en de RGD betekent dit de volgende ombuigingen: Tabel 1. Ombuigingstaakstelling
regeerakkoord (x f 1 mln) 1999200020012002VROM
( excl.rijkshuisvesting)13 30026 70040 00050 400Rijkshuisvesting1 7003 4005 1006 900Voor 1999 wordt de taaksteling vooralsnog overeenkomstig de grondslagen
uit het regeerakkoord naar rato van de beleidsterreinen ingevuld. De personeelsbudgetten
zijn verlaagd op basis van de arbeids productiviteitsstijging, inkrimping
personeelsvolume en beperking van de vraag naar extern personeel . De taakstellingen
voor verbetering van inkoopbeleid zijn vooralsnog op diverse artikelen ingevuld.
Voor een nadere toelichting en voor de doorwerking van de taakstelling voor
de periode na 1999 wordt verwezen naar artikel 01.11«Nog nader te verdelen».
Het deel dat betrekking heeft op de Rgd is opgenomen als hogere ontvangsten
op artikel 02.01 «Ontvangsten inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie».De aanpak voor het oplossen van deze totaalproblematiek moet passen bij
een integrale benadering van de bedrijfsvoering. De oplossing moet aansluiten
bij de doelstellingen zoals in de vorige paragrafen van dit hoofdstuk zijn
beschreven. Dit ligt tevens in de lijn van de argumenten welke in het regeerakkoord
voor het opleggen van een doelmatigheidstaakstelling zijn weergegeven. Op
basis van een nadere analyse en prioriteitstelling zal de definitieve verwerking
van de taakstelling in de begroting voor het jaar 2000 zijn beslag krijgen.
Dit kan ook nog gevolgen hebben voor de verdeling in 1999. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Wetsartikel 1 (Uitgaven en verplichtingen) InleidingHierna is een samenvattend totaalbeeld van de uitgaven opgenomen waarin
per hoofdbeleidsterrein de wijzigingen, getotaliseerd naar compensatiewijze,
in de ramingen van de uitgaven tussen de Ontwerpbegroting 1998 en de Ontwerpbegroting
1999 zijn aangegeven, gevolgd door een toelichting op hoofdlijnen. Nadere
toelichtingen op de wijzigingen in de Miljoenennota zijn verder te vinden
bij de betrokken artikelen.Tevens is een totaaloverzicht van de uitgaven opgenomen van het voormalige
hoofdstuk XI-B (Rijkshuisvesting). Met ingang van het jaar 1999 is, als gevolg
van de stelselwijziging, het aparte begrotingshoofdstuk voor de Rijksgebouwendienst
vervallen en is de agentschapsbegroting opgenomen onder het wetsartikel 3.
De financiering van de Rijkshuisvesting, de inputfinanciering die valt buiten
de huur-verhuurrelatie, is in de VROM-begroting opgenomen onder het nieuwe
hoofdbeleidsterrein 02.De artikelsgewijze toelichting van het voormalige hoofdstuk XI-B voor
het jaar 1998 is opgenomen in bijlage 22. De hieruit voortvloeiende budgettaire
consequenties zullen worden verwerkt in de 2e suppletore wet 1998.De belangrijkste beleidsmatige wijzigingen (> f 10 mln) zijn opgenomen
in een aparte tabel 2 direct na het totaalbeeld van de uitgaven (tabel 11a)
van Rijkshuisvesting (voormalig hoofdstuk XI-B) 1a. Totaalbeeld uitgaven
(1998 exclusief Rijkshuisvesting)(x f 1000,-)199819992000200120022003Begroting
1998      01. Algemeen191 079188 450188 207191 936191 307 03.
Volkshuisvesting5 823 7905 680 0615 622 1215 586 5884 990 681 04.
Ruimtelijke Ordening92 175101 58299 263107 377103 403 05.
Milieubeheer1 169 7201 082 3421 113 2411 103 6581 095 665 Totaal
begroting 19987 276 7647 052 4357 022 8326 989 5596 381 056        1e
suppletore wet 1998 (inclusief nota van wijziging)      01. Algemeen23 151– 1 930– 3 218– 5 044– 5 044 03.
Volkshuisvesting587 099884 149604 670113 200143 500 04.
Ruimtelijke Ordening8 2122 929    05. Milieubeheer– 14 604– 8 65522 61425 626– 7 060 Totaal
1e suppletore wet 1998603 858876 493624 066133 782131 396        Generale
mutaties      01. Algemeen 51 91528 29314 9934 593 02.
Rijkshuisvesting 15 00035 00040 00045 000 03.
Volkshuisvesting103 972296 164441 700341 843272 951 04.
Ruimtelijke Ordening – 1 071    05. Milieubeheer3 249– 4 553– 8– 1 220– 7 511 Totaal
Generale mutaties107 221357 455504 985395 616315 033        Overboekingen      01.
Algemeen41 716– 22 068– 20 236– 10 604– 14 858 02.
Rijkshuisvesting 138 796106 29294 90068 849 03.
Volkshuisvesting8 1558 42012 598– 7 042– 7 947 04.
Ruimtelijke Ordening– 1 1669761 027984984 05.
Milieubeheer4 69328 57046 37046 73238 811 Totaal
Overboekingen53 398154 694146 051124 97085 839        Desalderingen      01.
Algemeen 22 80022 80022 80022 800 03.
Volkshuisvesting8 000     Totaal
Desalderingen8 00022 80022 80022 80022 800        Specifieke
mutaties      01. Algemeen11 31726 382– 1 131– 10 718– 7 883 03.
Volkshuisvesting16 933– 10 63510 19912 1786 393 04.
Ruimtelijke Ordening3 012360370370370 05.
Milieubeheer– 3 227– 15 664– 8 995– 1 3871 563 Totaal
Specifieke mutaties28 035443443443443        Totaal
Miljoenennota-mutaties196 654535 392674 279543 829424 115        Ontwerpbegroting
1999      01. Algemeen267 263265 549214 715203 363190 915191 31502.
Rijkshuisvesting0153 796141 292134 900113 849113 84903.
Volkshuisvesting6 547 9496 858 1596 691 2886 046 7675 405 5785 143 95504.
Ruimtelijke Ordening102 233104 776100 660108 731104 757104 75705.
Milieubeheer1 159 8311 082 0401 173 2221 173 4091 121 4681 119 854Totaal
Ontwerpbegroting 19998 077 2768 464 3208 321 1777 667 1706 936 5676 673 730Toelichting: Generale mutatiesOp 01 «Algemeen» zijn, als gevolg van de invoering van het
agentschap Rgd per 1 januari 1999, de budgetten van de Rijksgebouwendienst
«leeggeboekt» ten gunste van de ministeries, die met deze gelden
huren gaan betalen aan de Rijksgebouwendienst (zie toelichting «totaalbeeld
Rgd»). Voor VROM is hiertoe een structurele reeks van f 55 mln
met ingang van 1999 ter beschikking gesteld.Bij regeerakkoord is de ministeries een aantal ombuigingstaakstellingen
op de apparaatskosten opgelegd. Het betreft de volgende taakstellingen:• afroming van de stijging van de arbeidsproductiviteit (een korting
op de personele budgetten van 0,55% in 1999, oplopend naar 2,2% in 2002)• korting op de personele volumina (1,25% in 1999 oplopend naar 5%
in 2002 van de budgetten ambtelijk personeel en overige personele uitgaven)• een taakstelling op het inkoopbeleid van 1% in 1999 oplopend naar
4% in 2002 op een gedeelte van de materiële budgetten.• een taakstelling op uitgaven aan externen (uitgezonderd de uitgaven
aan automatisering, maar inclusief de kosten op bijv. uitzendkrachten, stagiaires
e.d.). Deze korting bedraagt 5% in 1999 oplopend naar 15% vanaf 2001In totaal loopt het geheel der taakstellingen voor VROM (exclusief Rgd)
op tot ca. f 50 mln in 2002. De ombuigingen zijn vanaf 2000 geparkeerd
op het hoofdbeleidsterrein 01. «Algemeen». De bedragen voor 1999
zijn voorlopig naar rato over de diensten verdeeld. Een interne werkgroep
zal voorstellen doen over de nadere invulling van deze ombuigingen. De besluitvorming
hierover kan eveneens van invloed zijn op de voorlopige verdeling voor 1999.
Voor een toelichting over hoe de aanpak voor de invulling van de taakstellingen
wordt vormgegeven bij VROM wordt verwezen naar de Memorie van Toelichting
Hoofdstuk 7: Bedrijfsvoering en organisatie.Bij het nieuwe hoofdbeleidsterrein 02 «Rijkshuisvesting» is
een reeks toegevoegd ten behoeve van de huisvestingsprojecten die nà
1 januari 1999 worden opgeleverd.Bij 03 «Volkshuisvesting» heeft als gevolg van de verwerking
van het regeerakkoord op het artikel 03.16 «Subjectsubsidies»
een verhoging plaatsgevonden van f 25 mln in 1999 oplopend naar f 125
mln in 2002 ten behoeve van de huursubsidie. Daarmee kan de huursubsidie voor
ouderen worden verruimd, mede om ouderen extra tegemoet te komen in de extra
energielasten waarmee zij als gevolg van de verhoging van de ecotaks geconfronteerd
zullen worden.Eveneens zijn voortvloeiend uit het regeerakkoord een aantal ombuigingen
aangebracht bij het hoofdbeleidsterrein 03. Het gaat daarbij om:• Versneld afschaffen BWS: Het betreft hier het versneld
afschaffen van woninggebonden subsidies. De ombuiging heeft betrekking op
de verplichtingen 1998 en 1999. Bij de berekening van de opbrengst is een
kwart gereserveerd om financieel zwakke corporaties te ontzien.• Besluit locatiegebonden subsidies: In de periode tot
2000 zullen meer woningen buiten en minder woningen binnen de VINEX-locaties
worden gebouwd dan ten tijde van het opstellen van de contracten werd voorzien.
Derhalve ligt het in de rede dat de voor VINEX-locaties bestemde subsidies
die nu niet nodig zijn geweest, terug te laten vloeien naar het Rijk. Het
rijksbeleid gaat er vanuit dat het totaal aantal geplande woningen binnen
de VINEX-locaties in de periode 1995–2004 wordt gehaald. Dit betekent
dat later een inhaalslag moet worden gemaakt. De naar het Rijk
terug te vloeien middelen tot 2002 worden derhalve verschoven naar de periode
2003 en 2004• Uitvoeringskosten Huursubsidie: Deze besparing zal vooralsnog
voor f 25 mln vanaf 1999 neerslaan in een beperking van de vergoeding
aan de zogenoemde «matigende verhuurders». Voor de resterende
f 25 mln vanaf 2001 zal de besparing worden gevonden op de apparaatsuitgaven.
In het kader van het EOS-project zal van de relevante partijen de precieze
bijdrage aan deze verlagingen nog nader worden vastgesteld.Als gevolg van de afkoop en sanering van de niet-winstbeogende instellingen
(NWI's) is een reeks toegevoegd van f 60 mln in 1990 oplopend tot f 440
mln vanaf 2001.Ten behoeve van de hoofdbeleidsterreinen Volkhuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer is op de aanvullende post en het Fonds Economische
Structuurversterking (FES) een aantal intensiveringen opgenomen op het gebied
van onder meer de vitaliteit steden, ruimtelijk beleid en milieubeleid. Over
de verdeling van deze posten naar de betrokken ministeries zal in het najaar
van 1998 besluitvorming plaatsvinden. OverboekingenBij 01 «Algemeen» zijn vanuit de «aanvullende post»
bedragen toegevoegd ten behoeve van de noodzakelijke investeringen in verband
met de millenniumproblematiek. Ook heeft, samenhangend met de stelselwijziging
Rgd, een overboeking plaatsgevonden van de apparaatsbudgetten naar het Agentschap
Rijksgebouwendienst. De overige overboekingen bij 01 «Algemeen»
hebben voor een groot deel betrekking op de verdeling van de loon- en prijsbijstelling.Bij het hoofdbeleidsterrein 02 «Rijkshuisvesting» zijn vanuit
voormalig onderdeel hoofdstuk XI-B gelden overgeboekt ten behoeve van de inputfinanciering
buiten de huur-verhuurrelatie. Dit zijn gelden voor de uitgaven van de Rijksgebouwendienst
die niet onder de huur-verhuurrelatie vallen, maar gefinancierd worden vanuit
de begroting van VROM.De toevoeging op 03 «Volkshuisvesting» heeft voornamelijk
betrekking op de afkoop en sanering van de niet-winstbeogende instellingen
(zie ook artikel 03.79 «Afkoop subsidies en saneringsbijdragen niet-winstbeogende
instellingen»). Het betreft het saldo van de bedragen die in verband
met afkoop en sanering van NWI's, niet zijnde de afkoop- en saneringsbijdragen.Bij 05 «Milieubeheer» zijn met ingang van 1999 gelden toegevoegd
vanuit de «Aanvullende post» ten behoeve van de uitvoering van
het CO2-reductieplan, het in het NMP3 aangekondigde Reductieplan
Overige Broeikasgassen en de Joint Implementation projecten in Midden en Oost
Europa. Deze gelden zijn overgeboekt naar het artikel 05.16 «Milieukwaliteit
en emissiebeleid». DesalderingenBij 01 «Algemeen» zijn de gebruiksvergoedingen opgenomen die
de Rgd gaat betalen aan VROM ten behoeve van het gebruik van gemeenschappelijke
VROM-diensten en voorzieningen. Deze komen via de ontvangstenbegroting beschikbaar
voor VROM.Het bedrag bij 03 «Volkshuisvesting» voor 1998 betreft een
aflossing van een renteloze lening die wordt omgezet in een saneringsbijdrage. Specifieke mutatiesBij de specifieke mutaties gaat het voornamelijk om overboekingen tussen
de beleidsterreinen binnen VROM en de compensaties in verband met de verhogingen
ten behoeve van het project Nieuwe Infrastructuur VROM (NIVRO) en de millenniumuitgaven. 1b. Totaalbeeld
uitgaven Rijkshuisvesting (voormalig XI-B)(x f 1000,–)199819992000200120022003Begroting
19981 545 7841 133 1651 052 360988 603990 424        1e
suppletore wet 1998 (inclusief nota van wijziging)94 35958 07129 96814 2474 050        Miljoenennota-mutaties      Generale
mutaties1 013– 904 308– 921 645– 928 054– 926 169 Overboekingen116 846– 227 267– 111 888– 39 058– 32 907 Desalderingen22 823– 59 661– 48 795– 35 738– 35 398        Totaal
Miljoenennota-mutaties140 682– 1 191 236– 1 082 328– 1 002 850– 994 474        Ontwerpbegroting
19991 780 82500000Toelichting: Generale mutatiesDe generale mutaties betreffen het «leegboeken» van de beschikbare
begrotingsgelden van de Rijksgebouwendienst. Deze bedragen zijn, door Financiën
aangevuld met rente en onroerende zaakbelasting, naar de verschillende ministeries
gegaan in de vorm van structurele huisvestingsbudgetten. Zij kunnen hiermee
met ingang van 1999 de gebruiksvergoedingen voor hun huisvesting bekostigen,
alsmede door de Rgd te (doen) verrichten services en adviezen. Voor VROM zijn
deze huisvestingsbudgetten opgenomen bij het hoofdbeleidsterrein «Algemeen». OverboekingenEen deel van de overboekingen op de Rgd-begroting is overgeheveld naar
het nieuwe beleidsterrein 02 «Rijkshuisvesting» op de VROM-begroting.
Het betreft hier de inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie. Hierin
zijn begrepen de benodigde gelden voor de functionele kosten Koninklijk Huis,
Huisvestingskosten Hoge Colleges van Staat, Monumenten e.d. die niet onder
de huur-verhuurrelatie vallen. DesalderingenDe aangebrachte verlagingen hebben betrekking op de technische verwerking
van de uitgaven en ontvangsten in verband met het «leegboeken»
van de totale Rgd-begroting. Bij de ontvangsten is een gelijktijdige verlaging
van de ontvangsten te zien. 2. Overzicht belangrijkste beleidsmatige wijzigingen (> f 10
mln) ten opzichte van de Ontwerpbegroting 1998In de navolgende tabel zijn de beleidsmatige wijzigingen opgenomen ten
opzichte van de begroting 1998 die binnen de huidige periode van begroting
en meerjarenramingen, in enig jaar bij de uitgaven mutaties > f 10
mln tot gevolg hebben gehad.  (x f 1
mln)19981999200020012002Verwerkt
in de 1e suppletore begroting 1998     03.16.01 Huursubsidie     –
terugdringen van het niet-gebruik198.0208.0232.5265.6282.8–
WUBO- en WUV toeslagen15.015.015.015.015.0–
koppeling normhuren aan netto-inkomens op bijstandniveau– 19.0– 36.0– 37.0– 38.0– 38.0–
gevolgen lagere huurstijging 1998 e.v.j.– 8.0– 25.8– 42.7– 62.8– 85.4–
aanpassing ramingen kostenvergoeding verhuurders20.25.86.36.76.8–
doorwerking hoger aantal RBH aanvragen in 199718.0    –
verruiming RBH-regelgeving23.423.522.822.822.803.41
Planologische en woningbouwknelpunten VINEX     – ontsluiting
«Deventer-Colmschate-Noord»5.010.05.05.0 03.74
Bijdragen nieuwbouw en verbetering huurwoningen     – vrijval
subsidies– 70.0– 71.0– 83.0– 63.0– 33.003.78
Afkoop subsidies beleggers en particulieren     – afkoop subsidies510.5602.0496.0  05.16
Milieukwaliteit en emissiebeleid     – Overboeking naar Provincie-
en Gemeentefonds i.v.m. uitvoering Wet Bodembescherming– 22.8– 22.8– 22.8– 22.8– 22.8–
NOx-totaalprogramma10.020.020.020.0 –
Kasschuif VINEX  30.033.0       Nieuwe
wijzigingen:     01.02 Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten
en voorzieningen     – Huurbudget rijkshuisvestingsstelsel 55.055.055.055.0–
Van aanvullende post: millennium31.8    02.01 Inputfinanciering
buiten de huur-verhuurrelatie     – Overboeking van Rgd; onderhanden
werk 15.035.040.045.0– Specifieke
huisvesting Rijkshuisvesting 138.8106.394.968.803.19
Stadsvernieuwingsfonds     – Aanpassing fasering20.0– 20.0   03.79
Afkoop subsidies en saneringsbijdragen niet winstbeogende instellingen (NWI's)     –
Afkoop en sanering NWI's60.1299.7447.2393.4392.605.16
Milieukwaliteit en emissiebeleid     – CO2-reductieplan 11.016.023.025.0–
Joint Implementation 10.020.010.0 –
Overige broeikasgassen 2.06.012.013.0      Ombuigingen
regeerakkoord:     01.11 Nog nader te verdelen     – Arbeidsproductiviteit
collectieve sector (– 2.2)*– 4.3– 6.5– 8.6–
Volume taakstelling (– 4.4)*– 8.8– 13.4– 17.8–
Vergroten doelmatigheid aankoop (– 3.8)*– 7.6– 11.3– 15.1–
Externe advisering (– 2.9)*– 6.0– 8.8– 8.8      03.01
Personeel en materieel     – Efficiency uitvoering HS   – 25.0– 25.003.37
Budget besluit woninggebonden subsidies 1995     – Versneld afschaffen
BWS   – 60.0– 145.003.43
Investeringen stedelijke vernieuwing     – temporisering locatiegebonden
subsidies  – 50.0– 50.0– 50.003.16
Subjectsubsidies     – Efficiency uitvoering HS – 25.0– 25.0– 25.0– 25.0      Intensiveringen
regeerakkoord:     03.16 Subjectsubsidies     – verruiming
HS ouderen 25.075.0100.0125.0      Nadere
verdeling aanvullende post intensiveringen vitaliteit steden, milieu en investeringsplan
(FES)PMPMPMPMPM* de bedragen voor 1999 zijn naar rato toegedeeld aan de verschillende
VROM-diensten 3. BudgetteringsafsprakenBudgetteringsafspraken zijn van kracht voor de hoofdbeleidsterreinen «Algemeen»,
«Ruimtelijke Ordening» en «Milieubeheer». 4. Verdeling van de uitgaven en de ontvangsten naar economische
(hoofd)groep Totaal uitgaven naar economische (hoofd)groep 10. Output, intermediair verbruik, afschrijvingen en beloning
van werknemersDe stijging van de uitgaven in het jaar 1998 ten opzichte van het jaar
1997 heeft diverse oorzaken. Naast de verwerking van de loonbijstelling van
ca. f 9 mln per jaar, wordt de stijging verder veroorzaakt door de extra
benodigde gelden voor het oplossen van de millenniumproblematiek en op het
gebied van Informatie- en communicatietechnologie t.a.v. het verbeteren van
het beheer, de standaardisatie en de versterking van de infrastructuur. Voor
de jaren 1998 en 1999 gaat het om een bedrag van resp. ca. f 50 mln en
ca. f 30 mln. De daling in de uitgaven in de periode 1999 t/m 2003 is
een gevolg van de in het regeerakkoord opgenomen doelmatigheidstaakstelling
van f 13,3 mln in 1999 oplopend tot f 50,4 mln in 2003. 41. Sociale uitkeringenDe uitgaven voor deze categorie hebben betrekking op huursubsidie-uitgaven,
de uitgaven voor het Besluit Vangnetregeling (de oude Regeling Bijdrage Huurlasten),
de Gewenningssubsidieregeling eigen woningbezit en uitgaven voor de oude subsidieregeling
voor de eigen woningen.De uitgaven voor huursubsidie zullen in de periode 1997 t/m 2003 stijgen
van f 2,7 mld. naar f 3,5 mld. Voor een nadere toelichting wordt
verwezen naar hetgeen is opgenomen in de artikelsgewijze toelichting van de
ontwerpbegroting 1998, de 1e suppletore begroting 1998 en onderhavige
ontwerpbegroting 1999.De uitgaven voor de oude subsidieregeling voor de eigen woningen nemen
af van f 400 mln in 1997 tot f 72 mln in 2003. Dit met name als
gevolg van intrekkingen op grond van inkomens- en rentetoetsen. 43. Overige inkomensoverdrachtenDe afkoop van DKP-objectsubsidies voor woningen van beleggers en particulieren
alsmede de afkoop van subsidies en saneringsbijdragen van niet-winstbeogende
instellingen leiden tot hogere uitgaven in de periode 1998 t/m 2002, waarvan
het zwaartepunt ligt in de periode 1998 t/m 2000. Voor een nadere toelichting
wordt verwezen naar toelichting bij de artikelen 03.78 en 03.79. 60. Kapitaaloverdrachten en aan- en verkoop van niet-geproduceerde
niet-financiële activaDe belangrijkste bijdragen binnen deze groep hebben betrekking op de gelden
voor stadsvernieuwing, locatiegebonden subsidies en woninggebonden subsidies
en uitgaven voor milieukwaliteit en emissiebeleid (bodemsanering, geluid en
verkeer).Op het gebied van stadsvernieuwing doet zich in 1998 ten opzichte van
1997 een daling voor van ca. f 300 mln als gevolg van in de begroting
1994 in de meerjarencijfers aangebrachte verlagingen naar aanleiding van de
Nota «Beleid voor stadsvernieuwing in de toekomst» (Belstato).Tevens zijn in 1997 in het kader van de afronding van de stadsvernieuwingsoperatie
de hiervoor benodigde gelden voor de periode 2002 t/m 2010 nader bepaald.
Dit leidt ertoe dat in de Ontwerpbegroting 1998 het benodigde bedrag voor
2002 structureel met f 570 mln naar beneden is bijgesteld.Daarnaast is in het regeerakkoord besloten tot temporisering van de locatiegebonden
subsidies en het versneld afschaffen van de woninggebonden subsidies. Voor
een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij de artikelen
03.35 «Budget Besluit locatiegebonden subsidies» en 03.43 «Investeringen
stedelijke vernieuwing».Voor het beleidsveld «Milieukwaliteit en emissiebeleid» zijn
in de afgelopen periode extra gelden beschikbaar gesteld. Voor het jaar 1997
was voor bodemsanering, geluid en verkeer ca. f 490 mln beschikbaar.
Voor 2003 is dit ca. f 600 mln. Totaal ontvangsten naar economische (hoofd)groep 10. Output, intermediair verbruik, afschrijvingen en beloning
van werknemersAangezien de ontvangsten als gevolg van de verkoop van bufferzones niet
in de raming zijn opgenomen, maar pas eind van het jaar budgettair verwerkt
worden, is er een verschil in de ontvangsten in het jaar 1997 en 1998 en verder.
Daarnaast is met ingang van 1999 de bijdrage van het agentschap Rijksgebouwendienst
van ca. f 23 mln opgenomen voor het gebruik van de gemeenschappelijke
diensten en voorzieningen. 41. Sociale uitkeringenIn de 1e suppletore wet 1997 zijn op basis van nadere gegevens
omtrent aantallen vorderingen en gemiddelde vorderingsbedragen, onder andere
als gevolg van de in de nieuwe wet Huursubsidie opgenomen aanscherping van
de vermogenstoets, voor de jaren 1998 t/m 2000 extra ontvangsten geraamd. 43. Overige inkomensoverdrachtenDe daling in de ontvangsten zijn een gevolg van het feit dat door de afkoop
van objectsubsidies minder restituties verwacht worden. 60. Kapitaalsoverdrachten en aan- en verkoop van niet-geproduceerde
niet-financiële activaDe hogere ontvangsten in 1997 en 1998 zijn het gevolg van de definitieve
afwikkeling van de geldelijke steun van bij de balansverkorting sociale sector
betrokken cliënten (woningcorporaties en gemeenten). OverigIn deze groep zijn onder andere opgenomen een winstuitkering in 1998 van
de AVR-chemie CV van f 17 mln en een vermogensuitname in 1999 van f 50
mln vanuit het Kadaster. Tevens zijn in deze groep opgenomen de ontvangsten
uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) voor 1998 een bedrag
van ca. f 170 mln en voor de jaren 1999 t/m 2001 een bedrag van ca. f 30
mln. 5. Kengetallen personeel en materieelIn de artikelsgewijze toelichting zijn bij de artikelen «Personeel
en materieel» kengetallen opgenomen. In de hierna opgenomen overzichten
zijn deze kengetallen geclusterd naar dienst weergegeven. Voor de totstandkoming
van deze kengetallen wordt kortheidshalve verwezen naar de artikelen «Personeel
en materieel», alsmede naar hetgeen is opgenomen in paragraaf 7.10 «Invulling
doelmatigheidstaakstelling» van het Algemeen deel van de Memorie van
Toelichting. (Verwachte) gemiddelde bezetting ambtelijk personeel Toelichting:Voor alle diensten geldt dat de (verwachte) gemiddelde bezetting voor
het jaar 1999 is aangepast als gevolg van de in het regeerakkoord opgenomen
taakstellingen «arbeidsproductiviteit» en «personele volume».
Dit betreft nadrukkelijk een voorlopige verwerking.De hogere aantallen in de periode 1998–2000 hangen samen met de
ca. 70 nieuwe medewerkers, die in het kader van het «Startersproject
VROM» zijn c.q. zullen worden aangetrokken en die na een trainingsprogramma
en bij gebleken geschiktheid instromen op bestaande vacatures. De lagere aantallen
bij DGVH ná 1998 zijn een gevolg van een verminderde inzet van ambtelijk
personeel in het kader van de balansverkortingsoperatie. Loonmiddelsom ambtelijk personeel (x 1 000)
 Toelichting:De verschillen in loonmiddelsom tussen de verschillende diensten zijn
met name het gevolg van de mate waarin bij een dienst sprake is van uitvoerende
werkzaamheden. Meer uitvoeringsgerichte diensten, (zoals de gemeenschappelijke
diensten en DGVH(RAC, HIS, HHG/secretariaten Huurcommissies)) hebben hierdoor
een lagere loonmiddelsom. Personeelsgebonden uitgaven per fte (ambtelijk personeel)
 Toelichting:Onder persoonsgebonden uitgaven vallen onder andere reis- en verblijfskosten,
vorming en opleiding, kosten voor externe werving, loopbaanadviezen, maatschappelijk
werk en prioritair beleid.Het feit dat de persoonsgebonden uitgaven voor de centrale sector beduidend
hoger zijn dan voor de andere diensten vindt met name zijn oorzaak
in de verhoudingsgewijs hogere uitgaven voor reis- en verblijfskosten en representatiekosten.
De lagere personeelsgebonden uitgaven voor de gemeenschappelijke diensten
vindt zijn oorzaken in lagere uitgaven voor reis- en verblijfskosten en voor
vorming en opleiding. 01. ALGEMEEN 01.01 Personeel en materieel centrale directies Het te voeren beleidVoor een toelichting op een VROM-breed te voeren beleid wordt verwezen
naar hoofdstuk 7 «Bedrijfsvoering en organisatie» van het algemeen
deel van de Memorie van toelichting.In het kader van het personeelsbeleid VROM wordt extra aandacht besteed
aan de instroom van jonge academici en hbo'ers. De inzet en doorstroming is
eind 1997 aangevangen (zgn. startersproject) en zal ook de komende jaren verder
uitgebouwd worden. Voor 1999 is een gemiddelde bezetting gepland van 44,0
fte's starters.Ten behoeve van beveiliging en millenniumproblematiek worden voor de begrotingsjaren
1998 en 1999 verhogingen aangebracht van respectievelijk f 6 mln en f 2
mln. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar artikel 01.02 «Personeel
en materieel gemeenschappelijke diensten en voorzieningen». Ten behoeve
van de dekking van de budgettaire problematiek worden op het onderhavige artikel
vanaf het begrotingsjaar 2000 bedragen afgeboekt.Bij de beoordeling van de benodigde middelen op personeel en materieel,
is een begin gemaakt met gebruikmaking van VROM-breed geïmplementeerde
principes van resultaatgericht management, waarbij een koppeling wordt aangebracht
tussen beoogde resultaten, producten en middelen. Daarmee kan een betere sturing
plaatsvinden op doelmatigheid en effectiviteit. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199870 38771 60172 67973 26873 338 1e
suppletore begroting 19981 029– 137    Nieuwe
wijzigingen10 1806 4372 9192 2702 232 Stand
ontwerpbegroting 199981 59677 90175 59875 53875 57075 570Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199871 77671 60172 67973 26873 338 1e
suppletore begroting 19981 029– 137    Nieuwe
wijzigingen11 1516 4372 9192 2702 232 Stand
ontwerpbegroting 199983 95677 90175 59875 53875 57075 570MillenniumIn de hiervoor vermelde uitgavenbudgetten zijn de volgende bedragen verwerkt
voor millennium: (bedragen x f 1 000) 199819992000200120022003millennium5 0001 000    De benodigde uitgaven ten behoeve van de Euro voor de jaren 1999 en verder
worden, conform afspraak, bij de 1e suppletore begroting 1999 verwerkt. De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        01.01
Ambtelijk personeel051 92456 73255 45255 96856 44156 51356 51301.02
Overige personele uitgaven2 0244 6652 4313 0852 4752 3862 3862 38601.03
Post-actieven03 0092 0421 8291 8351 6941 6941 69401.06
Algemene materiële uitgaven1 73912 82013 14512 02711 71411 42911 40911 40901.07
Automatiseringsuitgaven1 9423 5017 2465 5083 6063 5883 5683 568Totaal5 70575 91981 59677 90175 59875 53875 57075 570         Uitgaven:        01.01
Ambtelijk personeel 51 92456 73255 45255 96856 44156 51356 51301.02
Overige personele uitgaven 6 1973 2213 0852 4752 3862 3862 38601.03
Post-actieven 3 0092 0421 8291 8351 6941 6941 69401.06
Algemene materiële uitgaven 12 09913 14512 02711 71411 42911 40911 40901.07
Automatiseringsuitgaven 3 1458 8165 5083 6063 5883 5683 568Totaal 76 37483 95677 90175 59875 53875 57075 570Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post; loonbijstelling 19981 3851 3561 4281 3571 359b.
Naar VROM, onderdeel XI-B; i.v.m. apparaatskosten huur/verhuurmodel – 3 300– 3 300– 3 300– 3 300c.
Aanvullende post: bestrijding horizontale fraude 5001 0001 0001 000Desalderingen:     d.
Aandeel Rgd in concernkosten VROM 3 3003 3003 3003 300Generale
mutaties:     e. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 1 234   Specifieke
mutaties:     f. Verhoging i.v.m. knelpunten SG-reserve1 14473   g.
Naar 03.01«Personeel en materieel» SG-reserve t.b.v. stedelijke
vernieuwing– 240    h. Naar 05.01«Personeel
en materieel» i.v.m. SG-reserve t.b.v. TNLI– 300    i.
Verhoging i.v.m. personele en materiële knelpunten2 7743 6271 9161 7081 688j.
Van 01.02 «Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten
en voorzieningen» i.v.m. juiste artikelbelasting van personele uitgaven
op het gebied van interne voorlichting300300300300300k.
Verhoging i.v.m. instroom wachtgeldregelingen350350350200200l.
Verlaging i.v.m. bijdrage VROM-brede problematiek  – 1 540– 1 760– 1 780–
Niet beleidsrelevant123          Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Specifieke mutaties:     m.
Verhoging i.v.m. millennium en nieuwe infrastructuur VROM op het gebied
van informatie en communicatie technologie     Verplichtingen5 1002000   Uitgaven6 0002000   n.
Naar 01.02 «Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten
en voorzieningen» i.v.m. overname automatiserings-activiteiten     Verplichtingen– 456– 535– 535– 535– 535Uitgaven– 385– 535– 535– 535– 535Overboekingen van/naar andere begrotingen en desalderingenad b. en d.De mutaties hebben betrekking op een binnen VROM vastgesteld aandeel van
de Rgd in de zogenaamde «concernkosten» van VROM. Daarbij valt
te denken aan (personele) uitgaven bij de Centrale Sector op het gebied van
voorlichting, accountancy, juridische zaken en dergelijke. Met de overboeking
wordt bereikt, dat de apparaatskosten van de Rgd op haar eigen begroting zichtbaar
worden.ad c.Op 9 april 1998 heeft de minister van Justitie een brief aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer gestuurd inzake o.a. de bestrijding van de zogenoemde
horizontale fraude (kamerstuk II, 1997/1998 17 050, nr. 203). Voor de
bestrijding van horizontale fraude zal door de Dienst Recherche Zaken een
plan van aanpak worden opgesteld. Specifieke mutatiesad f. t/m h.De mutaties zijn benodigd voor de financiële dekking van tijdelijke
knelpunten binnen VROM. Het betreft extra inzet van personeel waarvan een
deel wordt ingezet binnen de Centrale Sector en een deel bij DGM en DGVH.Het betreft hier de volgende knelpunten bij de VROM-diensten:– CS – instroom jonge academici en hbo'ers – projectbureau
Duurzaam Bouwen – werkzaamheden voortvloeiende uit het securitel-arrest –
projectbureau energiebesparing gebouwde omgeving – project Coördinatie
Overleg Onderzoek – DGVH – stedelijk vernieuwing– DGM – diverse milieuprojectenad i.De structurele verhoging is benodigd voor het oplossen van diverse knelpunten,
waarvan de belangrijkste zijn de personele knelpunten (zowel kwantitatief
als kwalitatief) bij de directie Voorlichting en de tijdelijke inhuur van
accountants voor de afwikkeling van de bruteringsoperatie DGVH. In de aangebrachte
verhoging is tevens een structureel bedrag van f 0,4 mln begrepen t.b.v.
uitbreiding van activiteiten op het gebied van management development.De verhoging wordt gecompenseerd door middel van een herschikking van
de totale P&M-budgetten van de VROM-diensten.ad. l en m.Voor de begrotingsjaren 1998 en 1999 zijn verhogingen aangebracht ten
behoeve van de task-force millennium (f 6 mln) en de informatiebeveiliging
(f 2 mln) ten behoeve van geheel VROM. De aangebrachte verlagingen vanaf
het begrotingsjaar 2000 hebben betrekking op een bijdrage van de Centrale
Sector in de totale VROM-uitgaven in de gehele begrotingsperiode op het gebied
van informatie- en communicatietechnologie (ICT). Kengetallen Ambtelijk personeel Overzicht verwachte gemiddelde
bezetting «Centrale directies» in fte's 1997199819992000200120022003Ontwerpbegroting
1998 536,0520,2487,2475,2475,2 1e
suppletore begroting 1998 2,02,02,02,0  Nieuwe
wijzigingen:       a. SG-reserve plaatsen voor CS/DJZ 3,01,01,01,01,0 b.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord  – 8,7  Ontwerpbegroting
1999504,1541,0514,5490,2478,2476,2476,2Verwachte
loonmiddelsom x f 1000103,099,5101,9106,3106,9106,9106,9Toelichting:ad a.Betreft voor het begrotingsjaar 1998 2 fte's voor werkzaamheden voortvloeiende
uit het securitel-arrest. Tevens is vanaf 1998 één structurele
fte toegevoegd voor het waarborgen van afhandeling door VROM van Nederlandse
wetgeving volgens Europese criteria.ad b.Het betreft hier de taakstelling «arbeidsproductiviteit» en
de taakstelling «personele volume» voor begrotingsjaar 1999.De loonmiddelsom vertoont in het begrotingsjaar 2000 een opvallende stijging
ten opzichte van het begrotingsjaar 1999. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt
door het aflopen in 1999 van het startersproject, waarvoor lagere loonkosten
gelden dan de gemiddelde loonkosten van de CS-specifieke directies. Overzicht personeelssterkte
SG-reserve 199819992000200120022003Ontwerpbegroting
19989,018,019,019,019,0 1e
suppletore begroting 1998– 7,0– 11,0– 3,0– 2,0  Nieuwe
wijzigingen:      a. aanvulling SG-reserve11,6     b.
naar CS/DUBO– 4,6– 4,6    c.
naar CS/DJZ– 3,0– 1,0– 1,0– 1,0– 1,0 d.
naar CS/Pego energiebesparing– 1,0     e. naar
DGM i.v.m. impuls stad, innovatie bouw en Toekomst Ned. Luchtvaart Infrastructuur– 3,0     f.
naar DGVH i.v.m. stedelijke vernieuwing– 2,0  Ontwerpbegroting
199901,415,016,018,018,0Post-actieven Verdeling van de uitgaven
voor post-actieven over de verschillende categorieën 1997199819992000200120022003Wachtgeldgarantieregeling
1987578680585554424349349Rijkswachtgeldbesluit
1959832856923886908908908Overige
uitkeringsregelingen1 572476291332332332332Overige
kosten flankerend beleid2730306330105105Totaal3 0092 0421 8291 8351 6941 6941 694Toelichting:In de bovengenoemde verdeling van de post-actieven is rekening gehouden
met een korting op uitkeringen op bijverdiensten van wachtgelders. De daling
bij de overige uitkeringsregelingen wordt veroorzaakt door een daling in het
aantal uitkeringsgerechtigden in de uitkeringsregeling 1966. Geraamde in- en uitstroom
bij de wachtgeldgarantieregeling 1987 1997199819992000200120022003Begin
van het jaar5987654Geraamde
instroom4111111Geraamde
uitstroom 222222Eind van het
jaar9876543Algemene materiële uitgaven De
persoonsgebonden uitgaven per fte ambtelijk personeel in guldensHerziene
raming 1997Realisatie 1997Ontwerpbegroting 1998Herziene
raming 1998Ontwerpbegroting 199911 40010 85711 50010 40010 400Toelichting:De herziene raming 1998 en ontwerpbegroting 1999 zijn neerwaarts bijgesteld
door een daling van de uitgavencategorieën reis- en verblijfskosten en
representatiekosten. Doelmatigheidskengetallen Onderzoeken
van de Dienst Recherchezaken 199719981999Aantallen
onderzoek1 2051 0151 015Geraamde uitgaven
(P&M)f 7 595 mlnf 7 978 mlnf 8 078
mlnGemiddelde kosten per onderzoekf 6 302f 7 860f
7 959    Totaal schadebedragf 22 mlnf 12 mlnf
12 mlnSchadebedrag per onderzoekf 18 257f 11 823f
11 823Toelichting:De Dienst Recherchezaken is binnen VROM verantwoordelijk voor het doen
van onderzoek naar misbruik en oneigenlijk gebruik van de VROM-regelgeving.
De onderzoeken leiden meestal tot een bedrag dat (potentieel) kan worden verhaald.
79% van de onderzoeken heeft betrekking op het beleidsterrein huursubsidie.
De verwachting is dat deze onderzoeken ca. 25% van het totale schadebedrag
zullen uitmaken.In het vorenstaande overzicht zijn de toegevoegde gelden voor de bestrijding
van horizontale fraude nog niet verwerkt. In de 1e suppletore begroting
1999 zal dit in de gegevens worden verwerkt. 01.02 Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten
en voorzieningen Het te voeren beleidVoor een toelichting op een VROM-breed te voeren beleid wordt verwezen
naar hoofdstuk 7: «Bedrijfsvoering en organisatie» van het Algemeen
deel van de Memorie van toelichting. Informatie en Communicatie Technologie (ICT)Begin 1998 is een inventarisatie opgesteld van de te verrichten inspanningen
bij VROM op het gebied ICT, waarvan de implementatie Windows95 ook deel uitmaakt.Vervolgens zijn op dat gebied prioriteiten gesteld, waarbij de hoogste
prioriteit is gegeven aan millenniumproblematiek, die met name in de begrotingsjaren
1998 en 1999 extra investeringen vergt.Verder is een onderscheid gemaakt in de categorieën continuïteit,
infrastructuur, Euro en vernieuwing. Gekozen is om naast de millenniumproblematiek
de hoogste prioriteit te geven aan de categorieën continuïteit en
infrastructuur. Continuïteit heeft betrekking op de minimaal noodzakelijk
geachte exploitatie, beheer en (regulier)onderhoud van systemen en vervangings-aankopen.Met het project Nieuwe Infrastructuur VROM (NIVRO) wordt beoogd de ICT-infrastructuur
op een dusdanig niveau te brengen, dat de noodzakelijke continuïteit
en doorgroei mogelijkheden gewaarborgd blijven. Ten behoeve van de inspanningen
op ICT-gebied zijn op het onderhavige artikel verhogingen aangebracht, die
voor een deel worden gecompenseerd door interne herschikkingen en voor wat
betreft de millenniumproblematiek door interne herschikkingen en generale
compensatie. Nieuw artikelonderdeel 01.02.08Dit artikelonderdeel is gecreëerd teneinde de huisvestingskosten
c.q. de huren die aan het Agentschap Rijksgebouwendienst worden betaald inzichtelijk
te houden. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199862 57262 77262 13165 12563 286 1e
suppletore begroting 199820 478955    Nieuwe wijzigingen38 08280 81153 66054 76851 594 Stand
ontwerpbegroting 1999121 132144 538115 791119 893114 880115 871Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199869 03064 28063 76263 87363 174 1e
suppletore begroting 199822 2191 361    Nieuwe
wijzigingen40 09284 03352 67853 68653 686 Stand
ontwerpbegroting 1999131 341149 674116 440117 559116 860117 060MillenniumIn de hiervoor vermelde uitgavenbudgetten zijn de volgende bedragen verwerkt
voor millennium: (bedragen x f 1 000) 199819992000200120022003millennium32 50016 600    De benodigde uitgaven ten behoeve van de Euro voor de jaren 1999 en verder
worden, conform afspraak, bij de 1e suppletore begroting 1999 verwerkt. De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        02.01
Ambtelijk personeel012 53413 51713 67913 55413 68213 68213 68202.02
Overige personele uitgaven4 4837 81221 16320 98870470470470402.03
Post-actieven051930527827928128128102.06
Algemene materiële uitgaven12 87132 62031 33228 79429 55729 78929 57629 57602.07
Automatiseringsuitgaven13 62729 69754 81525 80616 70420 44415 64416 63502.08
Huisvestingskosten aan agentschap Rgd   54 99354 93354 99354 99354 993Totaal30 98183 182121 132144 538115 791119 893114 880115 871         Uitgaven:        02.01
Ambtelijk personeel 12 53413 51713 67913 55413 68213 68213 68202.02
Overige personele uitgaven 3 83525 60020 98870470470470402.03
Post-actieven 51930527827928128128102.06
Algemene materiële uitgaven 30 58834 00330 22930 24830 27529 57629 57602.07
Automatiseringsuitgaven 30 97757 91629 50716 66217 62417 62417 82402.08
Huisvestingskosten aan agentschap Rgd   54 99354 99354 99354 99354 993Totaal 78 453131 341149 674116 440117 559116 860117 060Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post; loonbijstelling tranche 1998346320340323323b.
Naar VROM, onderdeel XI-B; i.v.m. apparaatsuitgaven huur/verhuurmodel – 19 500– 19 500– 19 500– 19 500Desalderingen:     c.
Aandeel Rgd in gemeenschappelijke VROM-uitgaven 19 50019 50019 50019 500Generale
mutaties:     d. Aanvullende post; verhoging i.v.m. millennium31 800    e.
Van ministerie van Financiën; i.v.m. stelselwijziging Rijkshuisvesting 54 99354 99354 99354 993f.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord. Zie voor de toelichting
artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 1 152   Specifieke
mutaties:     g. Van VROM-diensten i.v.m. aandeel in gemeenschappelijke
uitgaven130175175  h. Verhoging t.b.v.
projectbureau Duurzaam Bouwen1 0531 047   i.
Bijstelling i.v.m. millenniumproblematiek en Nieuwe Infrastructuur VROM8 46629 780– 1 700– 500– 500j.
Naar 01.07 «Voorlichting» i.v.m. juiste artikelbelasting
van activiteiten op het gebied van interne voorlichting– 1 665– 1 365– 1 365– 1 365– 1 365k.
Naar 01.01 «Personeel en materieel centrale directies» i.v.m.
juiste artikelbelasting van personele uitgaven op het gebied van interne voorlichting– 300– 300– 300– 300– 300–
Niet beleidsrelevant– 123          Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Specifieke mutaties:     l.
Bijstelling verplichtingen– 2 081– 3 2229821 082– 2 092m.
Van artikel 01.01 i.v.m. overname automatiseringsactiviteiten van de
Centrale Sector door de GDI       verplichtingen456535535535535  uitgaven385535535535535Overboekingen van/naar andere begrotingen en desalderingenad b. en c.De overboeking heeft betrekking op een binnen VROM vastgesteld aandeel
van de Rgd in de gemeenschappelijke apparaatskosten van VROM. VROM heeft met
betrekking tot gemeenschappelijke voorzieningen een bijzondere relatie met
de Rgd. Enerzijds is VROM als moederministerie van de Rgd «facilitator»
van gemeenschappelijke voorzieningen, inclusief huisvesting, en anderzijds
is VROM zelf gebruiker van de Rgd als huisvester. Met de overboeking wordt
bereikt dat de apparaatskosten van de Rgd op haar eigen begroting zichtbaar
worden. In de reeks is een structureel bedrag begrepen van f 9,5 mln
t.b.v. de huisvesting van de Rgd zelf. VROM zal het Rgd-deel van de uitgaven
jaarlijks doorberekenen en de opbrengst verantwoorden op het ontvangstenartikel
01.01 «ontvangsten van algemene aard». Generale mutatiesad e.In het kader van de Stelselwijziging Rijkshuisvesting raamt en verantwoordt
VROM vanaf het begrotingsjaar 1999 zelf de uitgaven voor haar eigen huisvesting.
De huisvesting wordt centraal gefaciliteerd door de Facilitaire Dienst en
budgettair ondergebracht in het onderhavige gemeenschappelijke artikel, op
een apart toegevoegd artikelonderdeel. Specifieke mutatiesad g.In 1998 is voor de duur van 3 jaar een projectbureau «Energiebesparing
Gebouwde Omgeving» ingesteld. Dit bureau verzorgt de uitwerking van
activiteiten met betrekking tot energiebesparing van alle dienstonderdelen
van VROM. De aangebrachte verhoging heeft voornamelijk betrekking op onderzoek
en uitvoeringskosten.ad h.De verhoging heeft betrekking op de continuering van het projectbureau
«Duurzaam Bouwen», waarvoor in de bestaande ramingen vanaf het
begrotingsjaar 1998 geen budgetten waren gereserveerd.ad i.De mutatie kan worden aangebracht door interne herschikkingen binnen VROM.ad l.Betreft wijziging in de contractduur van verplichtingen voor reguliere
uitgaven, die geen kasgevolgen heeft. Kengetallen Ambtelijk personeel Overzicht verwachte gemiddelde
bezetting Gemeenschappelijke diensten in fte's 1997199819992000200120022003Ontwerpbegroting
1998 172,1172,1172,1172,1172,1 1e
suppletore begroting 1998 4,24,24,24,24,2 Nieuwe
wijzigingen:       a. Verhoging t.b.v. projectbureau Duurzaam Bouwen 4,64,6    b.
Verhoging t.b.v. projectbureau Energiebesparing gebouwde omgeving 1,0     c.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord  – 3,0  Ontwerpbegroting
1999169,1181,9177,9176,3176,3176,3176,3Verwachte
loonmiddelsom x f 100074,172,675,575,575,575,575,5Toelichting:ad a.In de bestaande ramingen was nog geen rekening gehouden met het 2e Plan van Aanpak Duurzaam Bouwen en de daarmee samenhangende continuering
van het projectbureau vanaf het begrotingsjaar 1998. De verhoging komt ten
laste van de SG-reserve.ad b.Betreft de functie van projectleider van het in 1998 ingestelde projectbureau
Energiebesparing Gebouwde Omgeving. De verhoging komt ten laste van de SG-reserve.ad c.Het betreft hier de taakstellingen «arbeidsproductiviteit»en
«personele volume» voor het begrotingsjaar 1999. Post-actieven Verdeling van de uitgaven
voor post-actieven over de verschillende categorieën 1997199819992000200120022003Wachtgeldgarantieregeling
19871621085556585858Rijkswachtgeldbesluit
1959289124158158158158158Overige
uitkeringsregelingen68686060606060Overige
kosten flankerend beleid0555555Totaal519305278279281281281Geraamde in- en uitstroom
bij de wachtgeldgarantieregeling 1987 1997199819992000200120022003Begin
van het jaar2421111Geraamde
instroom2001111Geraamde
uitstroom 211111Eind van het
jaar4211111Algemene materiële uitgaven De
persoonsgebonden uitgaven per fte ambtelijk personeel in guldensHerziene
raming 1997Realisatie 1997Ontwerpbegroting 1998Herziene
raming 1998Ontwerpbegroting 19992 8003 0622 1003 1003 200Toelichting:De uitgaven hebben betrekking op de apparaatskosten van de gemeenschappelijke
diensten zelf. De raming voor het begrotingsjaar 1998 is aangepast, met name
vanwege de voortzetting van het projectbureau Duurzaam Bouwen in het begrotingsjaar
1998. Daarmee was in de ontwerpbegroting 1998 geen rekening gehouden. 01.03 Prijsbijstelling Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199800000 Nieuwe wijzigingen:      Overboekingen
van/naar andere begrotingen:      a. Van aanvullende post prijsbijstelling
199813 87513 96014 97016 18311 717 b.
Naar 03.19 «Stadsvernieuwings fonds»– 5 075– 5 782– 6 485   c.
Naar 03.35 «Budget Besluit locatiegebonden subsidies» – 6 578– 3 285– 3 285– 3 215 d.
Oplossing VROM-brede problematiek– 8 800– 1 600– 5 200– 12 898– 8 502 Stand
ontwerpbegroting 1999000000Overboekingen van/naar andere begrotingenad. d.Het betreft hier een reeks die is ingezet voor de oplossing van gemengde
VROM-brede problematiek zoals het millenniumvraagstuk, het saneren van het
tekort bij de diensten dat is ontstaan na inventarisatie van de overschotten
en tekorten aldaar. 01.04 Loonbijstelling Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199800000 1e suppletore
begroting 19982 5262 4482 3842 4082 408 Nieuwe
wijzigingen:      Overboekingen van/naar andere begrotingen:      a.
Van aanvullende post loonbijstelling 19989 4518 9769 5898 9558 953 b.
Overboeking naar Rijksgebouwendienst– 1 736– 1 732– 1 895– 1 755– 1 755 c.
Verdeling loonbijstelling 1998 naar de VROM-diensten– 9 862– 9 692– 10 078– 9 608– 9 606 Stand
ontwerpbegroting 19991379000001 het onverdeelde bedrag in 1998 zal via de eindejaarsmargefaciliteit
worden overgeheveld naar 1999 Overboekingen van/naar andere begrotingenad. b en c.De verdeling van de loonbijstelling 1998, inclusief compensatie Premiedifferentiatie
en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (PEMBA), over de verschillende
artikelen is als volgt: bedragen
(x f 1000)ArtikelOmschrijving19981999200020012002 01.01Personeel
en materieel centrale directies1 3851 3561 4281 3571 359 01.02Personeel
en materieel gemeenschapelijke diensten en voorzieningen346320340323323 01.13VROM-raad6767716767 01.14Stichting
advisering bestuursrechtspraak197197199199199 03.01Personeel
en materieel2 9942 8432 8622 7282 727 04.01Personeel
en materieel786779830787787 05.01Personeel
en materieel2 7302 7822 9582 8182 817 05.15Algemeen
milieubeleid287287287287287 05.17Ketenbeheer
en milieuzorg7672727272 05.19Structurele
bijdrage aan Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) ten behoeve van het RIVM9949891 031970968 –
Naar onderdeel XI-B Rijkshuisvesting, artikel 01.031 7361 7321 8951 7551 755 TOTAAL11 59811 42411 97311 36311 361 01.05 Onvoorziene uitgaven Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199812 95914 25113 36714 36714 367 1e
suppletore begroting 1998– 333– 252– 252– 252– 252 Nieuwe
wijzigingen:      Specifieke mutatie:      a. Sluitreeks
oplossing VROM-problematiek260– 3301 5781 292– 89 b.
Naar 01.02 «Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten
en voorzieningen» t.b.v. millenniumproblematiek en Nieuwe Infrastructuur
VROM – 9 600  Stand ontwerpbegroting
199912 8864 06914 69315 40714 02614 026Specifieke mutatiesad. a.De reeks bevat de resterende verschillen die zijn overgebleven na de oplossing
van gemengde VROM-brede problematiek waaronder het millenniumvraagstuk.ad. b.Uit de aanvullende post voor millennium is een lager bedrag voor VROM
beschikbaar gekomen dan aanvankelijk werd verwacht. Het verschil is ten laste
van onderhavig artikel gebracht. 01.07 Voorlichting Het te voeren beleidVoor het te voeren beleid wordt verwezen naar bijlage 8 «De bijlage
inzake voorlichting». Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199819 04519 04119 03619 03619 036 1e
suppletore begroting 1998– 350– 350– 200– 200  Nieuwe
wijzigingen4 0138971 3651 3651 365 Stand
ontwerpbegroting 199922 70819 58820 20120 20120 40120 401Verplichtingen 1997: 22 383Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 8 374 Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199819 04519 04119 03619 03619 036 1e
suppletore begroting 1998– 290– 350– 350– 200– 200 Nieuwe
wijzigingen4 0138971 3651 3651 365 Stand
ontwerpbegroting 199922 76819 58820 05120 20120 20120 401Uitgaven 1997: 22 913 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002 Verplichtingen
gelijk aan uitgaven             Overboekingen van/naar andere
begrotingen:      a. Naar Algemene zaken t.b.v. exploitatiekosten
postbus 51 infolijn 06-8051– 52     Generale
mutaties:      b. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 468    Specifieke
mutaties:      c. Van 01.15 «Duurzaam Bouwen» t.b.v.
de DUBO-campagne600     d. Van 05.16 «Milieukwaliteit
en emissiebeleid» t.b.v. de campagnes klimaatverandering en correcte
bandenspanning1 800     e. Van 01.02 «Personeel
en materieel gemeenschappelijke diensten en voorzieningen» i.v.m. artikelbelasting
van interne voorlichting1 6651 3651 3651 3651 365 Specifieke mutatiesad c.De verhoging heeft betrekking op activiteiten in het kader van het 2e Plan van Aanpak Duurzaam Bouwen, dat op 4 november 1997 aan de Tweede
Kamer is aangeboden. Compensatie wordt geboden uit 01.15 «Duurzaam Bouwen».Naar verwachting is voor de bedoelde campagne een bedrag nodig van f 1,2
mln. In het najaar van 1998 zal worden bezien of verhoging van het onderhavige
artikel nodig is en zo ja op welke wijze er compensatie zal worden geboden.ad e.Op grond van de aangepaste voorlichtingsdefinitie worden de uitgaven ten
behoeve van interne voorlichting op het onderhavige artikel geraamd en verantwoord.
Bedoelde uitgaven werden voorheen geraamd op artikel 01.02 «Personeel
en materieel gemeenschappelijke diensten en voorzieningen». Specificatie besteding
«Voorlichtingsmiddelen» (bedragen x f 1000) Realisatie
1997Begroting 1998Begroting 1999Begroting 1999  dj.
1998dj. 1998dj. 1999Verplichtingen    Volkshuisvesting4 0142 2002 8002 200Ruimtelijke
ordening684700700700Milieubeheer15 44414 00015 72513 453Rijksgebouwendienst191400400400Algemeen2 0501 7451 4181 470Interne
voorlichting  1 6651 365Totaal22 38319 04522 70819 588     Uitgaven    Volkshuisvesting3 5412 2002 8002 200Ruimtelijke
ordening689700700700Milieubeheer16 47514 00015 78513 453Rijksgebouwendienst208400400400Algemeen20001 7451 4181 470Interne
voorlichting  1 6651 365Totaal22 91319 04522 76819 588Toelichting:De hogere verplichtingen en uitgaven op de gebieden van volkshuisvesting
en milieubeheer in het begrotingsjaar 1998 ten opzichte van de begroting 1998
worden veroorzaakt door respectievelijk een DUBO-campagne als uitvloeisel
van het 2e Plan van Aanpak Duurzaam Bouwen en de campagne klimaatverandering. 01.11 Nog nader te verdelen Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998      Nieuwe wijzigingen:      Generale mutaties:      a.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord 13 300– 26 700– 40 000– 50 400 b.
Voorlopige invulling doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord – 13 300  Stand
ontwerpbegroting 1999 0– 26 700– 40 000– 50 400– 50 400Generale mutatiesad. a.Bij regeerakkoord is de ministeries een aantal doelmatigheidstaakstellingen
op de apparaatskosten opgelegd. Het betreft de volgende taakstellingen.– afroming van de stijging van de arbeidsproductiviteit collectieve
sector;– korting op de personele volumina;– taakstelling op het inkoopbeleid;– taakstelling op de uitgaven aan externen.Voor 1999 zijn de gevolgen van de taakstellingen, voorlopig naar rato,
over de diverse budgetten verdeeld (zie de tabel hierna). Aan de hand van
nader onderzoek zal invulling vanaf het jaar 2000 plaatsvinden. Een nadere
inhoudelijke toelichting is opgenomen in de Memorie van Toelichting, Hoofdstuk
7: Bedrijfsvoering en organisatie.ad. b Voorlopige
invulling doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord voor het jaar 1999 (x
f 1000)ArtikelArbeidsproduct. Personele
voluminaInkoop beleidUitgaven externenTotaalAlgemeen     Ambtelijk
personeel centrale directies271616  887Materiële
uitgaven centrale directies  145202347Ambtelijk
personeel gem. diensten70160  230Materiële
uitgaven gem. diensten  686236922Voorlichting  106362468Ambtelijk
personeel VROM-raad1226  38Materiële
uitgaven VROM-raad  104252St. Advisering
bestuursrechtspraak357920 134sub-totaal
Algemeen3888819678423 078      Volkshuisvesting     Ambtelijk
personeel5561 263  1 819Overige
personele uitgaven  2181 2081 426Materiële
uitgaven  268 268Automatiseringsuitgaven  388 388Onderzoek
wonen  73 73Onderzoek woningbehoefte en kwal.  48 48Volkshuisvestingsinstellingen  13 13Experimenten
en kennisoverdracht  73 73Vergoeding verhuurders  498 498sub-totaal
Volkshuisvesting5561 2631 5791 2084 606      Ruimtelijke
Ordening     Ambtelijk personeel171389  560Overige
personele uitgaven  156075Materiële
uitgaven  37 37Automatiseringsuitgaven  19 19Onderzoek  83 83Planvorming
en stim. ruimtelijk beleid  297 297sub-totaal
Ruimtelijke Ordening171389451601 071      Milieubeheer     Ambtelijk
personeel8591 354– 3234492 339Materiële
uitgaven  288 288Automatiseringsuitgaven  71 71Onderzoek
en monitoring  360 360Milieutechnologie en
-infrastructuur   5050Bodem   4040Drinkwater,
water, landbouw  4913Lucht en energie  12951180Geluid
en verkeer  254065Afvalstoffen  12050170Industrie-
en consumentenbeleid   5050Stoffen, veiligheid,
straling  12951180Structurele bijdrage RIVM226513  739sub-totaal
Milieubeheer1 0851 8678037904 545      Totaal
generaal2 2004 4003 8002 90013 30001.13 VROM-raad Het te voeren beleidHet werkprogramma van de VROM-raad wordt jaarlijks door de Minister vastgesteld.
Voor 1999 is dit programma nog in bewerking. Voor het te voeren beleid wordt
verwezen naar bijlage 17 «VROM-raad: adviesvoornemens 1999». Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)  199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998 4 1474 1954 2064 2354 235 Nieuwe
wijzigingen:       Overboekingen van/naar andere begrotingen       a.
Aanvullende post; loonbijstelling tranche 1998 6767716767 Generale
mutaties:       b. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11  – 90    Stand
ontwerpbegroting 1999 4 2144 1724 2774 3024 3024 302De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen
en uitgaven        01.01 Ambtelijk personeel 2 8212 8572 7642 8062 8022 8022 80201.02
Overige personele uitgaven 12612012012012012012001.06
Algemene materiële uitgaven885721 2371 2881 3511 3801 3801 380Totaal883 519*4 2144 1724 2774 3024 3024 302* Betreft uitgaven. De verplichtingen 1997: 3 607 Kengetallen Ambtelijk personeel Overzicht verwachte gemiddelde
bezetting VROM-raad in fte's 1997199819992000200120022003Ontwerpbegroting
199824,919,819,819,819,819,8 a.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord  – 0,3  Ontwerpbegroting
199924,919,819,519,819,819,819,8Verwachte
loonmiddelsom x f 1000113,3120120120120120120Algemene materiële uitgaven De
persoonsgebonden uitgaven per fte ambtelijk personeel in guldensHerziene
raming 1997Realisatie 1997Ontwerpbegroting 1998Herziene
raming 1998Ontwerpbegroting 19995 8006 0635 9004 4004 400De herziene raming 1998 en de ontwerpbegroting 1999 zijn neerwaarts bijgesteld,
omdat de uitgaven voor opleidingen en representatie vanaf 1998, het jaar ná
de reorganisatie, lager zijn. 01.14 Stichting Advisering Bestuursrechtspraak Het te voeren beleidHet werkterrein van de stichting is het adviseren van de bestuursrechter
in geschillen op het gebied van ruimtelijke ordening en het milieu. Deze advisering
geschiedt onpartijdig en onafhankelijk en beoogt een bijdrage te leveren aan
een consistente en efficiënte rechtspraak.VROM verstrekt de stichting jaarlijks een subsidie ter dekking van de
noodzakelijk te achten lasten van de exploitatie van de stichting. De stichting
dient jaarlijks vóór 15 oktober bij VROM een begroting in voor
het eerstvolgende jaar. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 19989 0219 1079 1079 1079 107   Nieuwe
wijzigingen19763199199199   Stand ontwerpbegroting
19999 2189 1709 3069 3069 3069 306  Verplichtingen 1997: 19 609Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 9 670 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 19988 9929 0229 1079 1079 107   Nieuwe
wijzigingen19763199199199   Stand ontwerpbegroting
19999 1899 0859 3069 3069 3069 306  Uitgaven 1997: 9 939 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven           Overboekingen van/naar andere
begrotingen:     a. Aanvullende post: loonbijstelling tranche
1998197197199199199Generale
mutaties:     b. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11«Nog nader te verdelen» – 134   01.15 Duurzaam Bouwen Het te voeren beleidVoor het te voeren beleid wordt verwezen naar het onderdeel «Duurzaam
Bouwen» van hoofdstuk 2.4van het Algemeen deel van de Memorie van toelichting. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 19984 4956 0506 0508 0508 050   1e
suppletore begroting 1998– 2000– 5 000– 5 000– 7 000– 7 000   Nieuwe
wijzigingen– 600  Stand ontwerpbegroting 19991 8951 0501 0501 0501 0501 050  Verplichtingen 1997: 3 302Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 3 641 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 19985 1306 0606 0508 0508 050   1e
suppletore begroting 1998– 2000– 5 000– 5 000– 7 000– 7 000   Nieuwe
wijzigingen– 600  Stand ontwerpbegroting 19992 5301 0601 0501 0501 0501 050  Uitgaven 1997: 2 169 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven           Specifieke mutaties:     a.
Naar 01.07 «Voorlichting» i.v.m. voorlichtingscampagne Duurzaam
Bouwen– 600    Aangezien de uitgaven voor duurzaam bouwen niet alleen op het onderhavige
artikel, maar ook op andere artikelen zijn opgenomen, is in onderstaande tabel
een indicatieve specificatie opgenomen van de in de begroting
opgenomen bedragen, exclusief het agentschap Rijksgebouwendienst, voor duurzaam
bouwen (incl. innovatief bouwen). Overzicht
met totale uitgaven naar artikelen (indicatief)bedragen (x f 1000)ArtikelOmschrijving199719981999200020012002200301.02Personeel
en materieel gemeenschappelijke diensten en voorzieningen (apparaatskosten
projectbureau)1 3921 1501 150    01.15Duurzaam
bouwen2 1692 5301 0601 0501 0501 0501 05003.03Onderzoek7505008001 6001 6001 6001 60003.05Volkshuisvestingsinstellingen,
experimenten en kennisoverdracht 50060070070070070003.40Stimulering
duurzaam en innovatief bouwen18 25027 50558 04052 9557 5005 5006 00005.16Milieukwaliteit
en emissiebeleid 2501 250     Totaal22 56132 43562 90056 30510 8508 8509 35002. RIJKSHUISVESTING 02.01 Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie Het te voeren beleidDe rijkshuisvesting wordt met ingang van 1999 voor het overgrote deel
bekostigd met gebruiksvergoedingen die de ministeries betalen aan de Rgd voor
geleverde huisvestingsproducten (huisvesting, beheer, adviezen en services).
Voor dit deel is sprake van een huur-verhuurrelatie. Voor een aantal huisvestingsobjecten,
-projecten en werkzaamheden is echter een afzonderlijke financiering wenselijk,
aangezien geen sprake is van een huur-verhuurrelatie of van een vergoeding
voor adviezen of services. Vanwege de afwijkende financiering loopt deze component
mee in het baten/lastenstelsel via het hoofdbeleidsterrein 02 «Rijkshuisvesting»
van de begroting van VROM. Langs deze weg loopt een aantal uitgaven naar de
Rgd-agentschapsbegroting. Het uitgavenartikel «Inputfinanciering buiten
de huur-verhuurrelatie» maakt deel uit van het verplichtingen-kasstelsel
waarop de VROM-begroting (met uitzondering van de agentschapsbegroting Rgd)
is gestoeld. Het artikel kent een relatie met de begroting van baten en lasten
1999 en de meerjarenraming in de agentschapsbegroting van de Rgd (zie de toelichting
bij wetsartikel 3). Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003 Stand
ontwerpbegroting 1998       Nieuwe wijzigingen:       Overboekingen van/naar
andere begrotingen:       a. Van VROM/Rgd (XI-B) t.b.v. bijdrage
VROM aan agentschap Rgd 138 796106 29294 90068 849  Generale
mutaties:       b. Toevoeging i.v.m. onderhanden werk 15 00035 00040 00045 000  c.
Toevoeging regeerakkoord: ICES PMPMPMPM  Stand
ontwerpbegroting 1999 153 796141 292134 900113 849113 849 Overboekingen van/naar andere begrotingenad a.De bijdrage via VROM kent de volgende categorieën: I. Huisvesting Koninklijk Huis, Hoge Colleges van Staat
en het Ministerie van Algemene Zaken en beheer van monumenten met een erfgoedfunctieHet Koninklijk Huis en de Hoge Colleges van Staat zijn uitgezonderd van
een huur-verhuurrelatie met de Rgd (overigens wordt op verzoek van de Tweede
Kamer onderzocht of en zo ja voor welke onderdelen van de Hoge Colleges van
Staat alsnog een huur-verhuurregime mogelijk is). Aangezien het Ministerie
van Algemene Zaken grotendeels gehuisvest is in het Binnenhofcomplex dat huisvesting
biedt aan de Hoge Colleges van Staat, wordt de huisvesting van Algemene Zaken
ook tot deze categorie gerekend. De Rgd heeft voorts een beheerstaak voor
circa tachtig monumenten die geen huisvestingsfunctie bezitten maar een grote
culturele betekenis hebben als «nationaal erfgoed». Door het ontbreken
van een huisvestingsfunctie is een huur-verhuurrelatie niet mogelijk. De objecten
zijn zeer verschillend van aard, variërend van een grafmonument tot gedenknaalden.
De hierboven genoemde objecten staan met een boekwaarde van
één gulden op de balans van de Rgd. In de uitgavenbudgetten
voor deze objecten wordt geen rekening gehouden met rente en afschrijving,
maar wel met onderhouds- en beheersuitgaven en in bepaalde gevallen ook huur-
en investeringsuitgaven. II. Functionele kosten Koninklijk HuisDe functionele kosten van het Koninklijk huis betreffen de bij de Rgd
declarabele kosten. Voor een totaaloverzicht hiervan wordt verwezen naar de
begroting van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 1999. III. Beleidstaken RgdHet betreft:– de P&M-uitgaven voor de taken van het bureau Rijksbouwmeester
als adviseur van verschillende ministers (niet gericht op de rijkshuisvesting);– P&M-uitgaven voor de taken van de Rgd op het terrein van voorbereiden
en evalueren van beleid voor de rijkshuisvesting namens alle ministeries (incl.
monumentenbeleid);– P&M-uitgaven voor VROM-brede beleidstaken (coördinatie
bouwbeleid, publiek private samenwerking, sleutelprojecten, bouwregelgeving
utiliteitsbouw, duurzaam bouwen, terugkoppeling praktijkervaringen t.b.v.
VROM-beleid);– uitgaven voor onderzoek en subsidies die samenhangen met bovengenoemde
beleidstaken. IV. Energie Efficiencyprogramma Rijkshuisvesting (EER)Het EER-programma is gericht op de verbetering van de energie-efficiency
in de voorraad bestaande rijksgebouwen via technische maatregelen. Voor de
uitvoering van het programma zijn met alle ministeries convenanten afgesloten.
De ministeries maken jaarlijks budgetten aan de VROM-begroting over voor de
uitvoering van het programma. Tot en met 2001 is er budget beschikbaar voor
de uitvoering van EER. V. ToegankelijkheidHet streven is er op gericht om, als onderdeel van het overheidsbeleid,
de voorraad rijkshuisvesting integraal toegankelijk te maken. Gebouwonderdelen
moeten bereikbaar en bruikbaar zijn voor bezoekers en gebruikers. Het meerjarige
budget is bedoeld voor kleine toegankelijkheidsvoorzieningen bij bestaande
gebouwen (toegankelijkheidsvoorzieningen in nieuwbouw en grote renovatieprojecten
worden geïntegreerd in het ontwerp en maken daardoor deel uit van het
totale project). VI. Overige bijdragen via het moederministerieHet betreft bijzondere bijdragen via het moederministerie VROM aan het
agentschap Rgd. Het gaat onder andere om bijdragen die door het kabinet aan
de Rgd ter beschikking zijn of worden gesteld. In de huidige begroting vormt
de transitiekosten van de stelselwijziging (nieuw financieel-administratief
systeem) de belangrijkste post.Ten behoeve van de aankoop van het pand «Klundertoren» is
voor 1999 een bedrag ad f 36,3 mln aan de begroting toegevoegd. Dit bedrag
is toegevoegd vanuit de restantreeks na uitboeking van o.a. de huisvestingsbudgetten
naar de ministeries. Onderverdeling van de
uitgaven (x f 1000)  19992000200120022003 Huisvesting
Koninklijk Huis, Hoge Colleges van Staat en Algemene Zaken, beheer monumenten
met erfgoedfunctie 44 04456 36445 73933 86933 869 Functionele
kosten Koninklijk Huis 9 5709 5709 5709 5709 570 Beleidstaken
Rgd 24 81223 91723 91723 91723 917 Energie
Efficiencyprogramma Rijkshuisvesting 16 26114 67014 025   Toegankelijkheid 1 4101 4101 4101 4101 410 Overige
bijdragen via moederministerie 42 6993612398383 Totaal 138 796106 29294 90068 84968 849 Generale mutatiesad b.Ten behoeve van de huisvestingsprojecten die na 1 januari 1999 worden
opgeleverd heeft het Kabinet een reeks van f 15 mln oplopend tot structureel
f 45 mln (exclusief rente, OZB, aflossing) ter beschikking gesteld. Op
het moment dat de onderliggende gebruikscontracten zijn afgehandeld met de
ministeries zal ook deze reeks worden overgeboekt. Het ministerie van Financiën
zal hieraan de budgettair neutrale kostencomponenten toevoegen. Hierdoor ontvangen
de ministeries ook voor deze huisvestingsprojecten de integrale gebruiksvergoeding
analoog aan de reeds overgeboekte reeks voor de voorraad per 1 januari 1999.ad c.Het Kabinet heeft via het regeerakkoord binnen de cluster Vitaliteit Steden
extra geld voor de monumentenzorg beschikbaar gesteld. Het betreft f 630
mln, waarvan f 120 mln in de periode t/m 2002. Over de concrete verdeling
van dit bedrag tussen het Ministerie van OCW en VROM/Rgd vindt overleg plaats.
Zodra de bedragen definitief zijn vastgesteld zullen zij in de begroting van
OCW en VROM worden verwerkt. 03. VOLKSHUISVESTING Aansluiting Algemeen deel – Artikelsgewijze toelichtingIn onderstaande tabel wordt de relatie gelegd tussen de thema's uit het
Algemeen deel en de Artikelsgewijze toelichting. In de eerste kolom zijn de
thema's opgenomen met een verwijzing naar de desbetreffende paragraaf in het
Algemeen deel. In de tweede kolom wordt een overzicht geboden van de instrumenten
waarmee de thema's inhoud wordt gegeven. Tenslotte zijn in derde kolom de
meest direct bij dat instrument betrokken begrotingsartikelen opgenomen. Voor
een verklaring van de in deze tabel gebruikte afkortingen wordt verwezen naar
bijlage 23.Uit het overzicht blijkt dat in een aantal gevallen geen sprake is van
uitgaven op de VROM-begroting. Het gaat hier veelal om instrumenten op het
vlak van communicatie, informatie en voorlichting. Hieraan zijn, behoudens
apparaatsuitgaven, verder geen programmauitgaven verbonden.Het artikel Personeel en materieel, waarop de apparaatsuitgaven worden
verantwoord, is niet opgenomen.  OnderwerpInstrumentenArtikelStedelijke
vernieuwing (§ 5.2)Investeringsbudget Stedelijke vernieuwing
(ISV)03.43 Investeringen stedelijke vernieuwing 03.19
Stadsvernieuwing 03.42 Stimulering herstructurering
van de woningvoorraad 03.37 Budget Besluit woninggebondensubsidies
1995 03.35 Budget Besluit locatiegebonden subsidies Tijdelijke
stimuleringsregeling herstructurering goedkope woningvoorraad03.42 Stimulering
herstructurering van de woningvoorraad Samenwerking tussen
lokale partijen stimuleren03.43 Investeringen stedelijke vernieuwingBetaalbaar
wonen (§ 5.3)Matiging woonlasten:  – beperking
huurstijgingennvt – Huursubsidie03.16 Subjectsubsidies –
bevordering eigen woningbezit03.16 Subjectsubsidies –
Huurbeleidnvt Positie woonconsument:  – huurdersnvt –
eigenaar-bewoners03.03 Onderzoek Steunverlening Nederlandse
Antillen en Aruba03.05 Volkshuisvestingsinstellingen, experimenten
en kennisoverdrachtBeschikbaarheid (§ 5.4)Ondersteuning
aanpak leegstand03.43 Investeringen stedelijke vernieuwing WBO
en Trendrapport03.03 Onderzoek Herijking VINEX-bouwopgavenvt Beleidsverkenning
ouderenhuisvestingnvt    Ouderenhuisvesting:  –
stimuleringssubsidiesBijzondere aandachtsgroepen –
woningaanpassingnvt (loopt via gemeentefonds) – onderzoek
naar aanpassing woonzorgcomplexen03.03 Onderzoek –
aanpassing Bouwbesluitnvt – HSSubjectsubsidies –
Woonruimteverdeling: Huisvestingswetnvt   Kwaliteitsbeleid
(§ 5.5)Bouwregelgeving  – Herziening bouwregelgeving 
(Woningwet en Bouwbesluit)nvt – Richtlijn bouwproducten
EUnvt – Aanpak burenlawaainvtDe sociale
huursector (§ 5.6)prestatieafsprakennvt toezicht
(BBSH, CFV)nvtAfkoop (§ 5.7)Brutering sociale
sector03.73 Afkoop jaarlijkse bijdragen op grond de wet «Balansverkorting
geldelijke steun volkshuisvesting» Afkoop beleggers
en particulieren03.78 Afkoop DKP-objectsubsidies voorwoningen
van beleggers en particulieren Afkoop nwi's03.79 Afkoop
subsidies en saneringsbijdragen niet-winstbeogende instellingenInternationaal
beleid (§ 5.8)Kennisuitwisseling: – EU-bewindsliedenconferenties –
samenwerking ECE, IFHP en INTA03.05 Volkshuisvestingsinstellingen,
experimenten en kennisoverdracht    Steunverlening:03.05
Volkshuisvestingsinstellingen, experimenten en kennisoverdracht –
Zuid-Afrika (MoU 2)  – Oost-Europa (MATRA)     Naleving
internationale afspraken: – deelname aan UNCHS – Steun
SHP03.05 Volkshuisvestingsinstellingen, experimenten en kennisoverdracht03.A Algemeen en actief deel 03.01 Personeel en materieel Het te voeren beleidDiverse ontwikkelingstrajecten zijn momenteel gaande om te komen tot een
verdere professionalisering van de uitvoeringsorganisatie. Dit betreft de
integratie van de centrale uitvoeringsonderdelen (directie Reken en Administratiecentrum
en Hoofdafdeling Individuele Huursubsidie), het project Onderzoek, Taken en
Speerpunten II bij de inspecties van de volkshuisvesting en het project Toekomst
bij de secretariaten van de huurcommissie.Ter verbetering van de aansluiting tussen organisatie-doelen en ontplooiingsmogelijkheden
van de individuele medewerkers stelt het DGVH een Kwaliteitsplan P op. Dit
kwaliteitsplan wordt geformuleerd op basis van het business-plan DGVH. In
het business-plan staan kerncompetenties geformuleerd waaraan onderdelen van
het DGVH dienen te voldoen. Het kwaliteitsplan stelt enerzijds kaders ten
aanzien van die verbeterde aansluiting en geeft anderzijds inzicht in de personeelsinstrumenten
die daartoe beschikbaar zijn.In het kader van de VROM-brede inventarisatie van de uitgaven aan informatie-
en communicatietechnologie (ICT) heeft ook het DGVH de prioriteiten voor de
komende jaren in beeld gebracht. De speerpunten voor de komende jaren betreffen
projecten ter ondersteuning van het realiseren van de volkshuisvestingsdoelstellingen
(zoals het project modernisering uitvoeringsorganisatie huursubsidie «EOS»),
projecten ter verbetering van de bedrijfsvoering en het waarborgen van de
continuïteit (millennium, Euro, windows95 en informatiebeveiliging) en
projecten ter verbetering van het informatie-beleid.Daarnaast zijn uitgaven gereserveerd in het kader van de exploitatie en
het beheer van bestaande systemen.In 1999 zal het DGVH overgaan op Windows95 als besturingssysteem. Verder
is de planning erop gericht dat het DGVH zal voldoen aan de eisen van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor het afdekken
van de millenniumproblematiek. Dit wil zeggen dat voor 1 november 1998 alle
vitale DGVH-systemen millenniumbestendig zijn en dat voor 1 november 1999
ook de overige systemen zijn aangepast voor het millennium.In het regeerakkoord is vastgelegd dat de uitvoering van de huursubsidie
zal worden gestroomlijnd, leidend tot een besparing oplopend tot f 50
mln vanaf 2001. De ramingen van de artikelen 03.16 «Subjectsubsidies»
(onderdeel: «Vergoeding verhuurders») en 03.01 «Personeel
en materieel» zijn hiertoe met respectievelijk f 25 mln vanaf 1999
en f 25 mln vanaf 2001 verlaagd. Aangezien EOS de complete uitvoering
van de huursubsidie betreft zal, in het kader van dit project, de precieze
bijdrage van de relevante partijen aan deze verlagingen nog nader moeten worden
vastgesteld. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998178 024191 082177 638178 813178 813 1e
suppletore begroting 199815 5901 149320   Nieuwe
wijzigingen31 57714 17716 912– 10 707– 14 723 Stand
ontwerpbegroting 1999225 191206 408194 870168 106164 090164 090Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998199 238193 683177 638178 813178 813 1e
suppletore begroting 199826 065608320   Nieuwe
wijzigingen27 86514 17716 912– 10 707– 14 723 Stand
ontwerpbegroting 1999253 168208 468194 870168 106164 090164 090Millennium en EuroIn de hiervoor vermelde uitgavenbudgetten zijn de volgende bedragen verwerkt
voor millennium: (bedragen x f 1 000) 199819992000200120022003 millennium11 0009 0002 500    Euro300      De benodigde uitgaven ten behoeve van de Euro voor de jaren 1999 en verder
worden, conform afspraak, bij de 1e suppletore begroting 1999 verwerkt. De
onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven
(x f 1000) Openstaande
standRealisatie       verplichtingen
t/m 19971997199819992000200120022003Verplichtingen:        01.01Ambtelijk
personeel095 939103 738102 697103 36292 04892 04792 04701.02Overige
personele uitgaven11 18824 29231 44418 05517 02912 08312 08312 08301.03Post-actieven09 9219 9579 5507 4837 2147 2147 21401.06Algemene
materiële uitgaven1 72725 11639 14526 09626 63523 90023 88523 88501.07Automatiseringsuitgaven24 70317 94440 90750 01040 
36132 86128 86128 861          Totaal 37 618173 212225 191206 408194 870168 106164 090164 090          Uitgaven:         01.01Ambtelijk
personeel 95 939103 738102 697103 36292 04892 04792 04701.02Overige
personele uitgaven 25 79440 65720 11517 02912 08312 08312 08301.03Post-actieven 10 1119 9579 5507 4837 2147 2147 21401.06Algemene
materiële uitgaven 27 17737 55626 09626 63523 90023 88523 88501.07Automatiseringsuitgaven 32 65661 26050 01040 36132 86128 86128 861          Totaal  191 677253 168208 468194 870168 106164 090164 090Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post: loonbijstelling tranche 19982 9942 8432 8622 7282 727Generale
mutaties:     b. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 3 901   c.
Ombuiging regeerakkoord: taakstelling uitvoering huursubsidie   – 25 000– 25 000Specifieke
mutaties:     d. Uitvoeringskosten project afkoop sanering NWI's 3 8353 9203 7853 820e.
Van 03.16 i.v.m. uitvoeringskosten huursubsidie9 8003 0003 0003 0003 000f.
Hogere apparaatskosten i.v.m. extra huursubsidie-aanvragen 3 0003 0003 0003 000g.
Schadevergoeding Gemeente Capelle a/d IJssel5 023    h.
Uitvoeringskosten millenniumproblematiek11 0009 0002 500  i.
Prioriteitsstelling ICT-projecten4 320– 1 3004 1304 280230j.
Verlaging raming apparaatskosten– 2 500– 2 500– 2 500– 2 500– 2 500k.
Van 01.01«Personeel en materieel centrale directies» i.v.m.
Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing240    l. Van
03.03 «Onderzoek» i.v.m. juiste artikelbelasting uitbesteed onderzoek500    m.
Uitvoeringskosten project Kwaliteit op Lokatie200200         Alleen
uitgaven     Specifieke mutaties:     n. Doorwerking
realisatie 1997– 3 712    Specifieke mutatiesad d.De afkoop en sanering van Niet-Winstbeogende Instellingen (NWI's) leidt
tot extra uitvoeringskosten, met name op het gebied van personeel en automatisering.
Het betreft de meerjarige doorwerking van een bij 1e suppletore begroting
1998 verwerkte mutatie (kamerstukken II, 1997–1998, 26 017, nr.
2).ad e en f.De mutatie betreft hogere apparaatskosten als gevolg van de aanpassing van de Regeling Bijdrage Huurlasten, de extra aanvragen huursubsidie
als gevolg van het succes van het project ter vermindering van het niet-gebruik
(zie ook artikel 03.16 «Subjectsubsidies» ) en het project EOS
dat zich richt op verbetering van de efficiency en van de klantvriendelijkheid.
De extra uitgaven betreffen met name personeelskosten en huisvestingskosten.ad g.Dit betreft een schadevergoeding aan de gemeente Capelle a/d IJssel op
grond van de beginselen van behoorlijk bestuur. In verband met de relatie
met de bedrijfsvoering worden schadevergoedingen en renteclaims verantwoord
op het artikelonderdeel voor materiële uitgaven.ad i.Dit betreft de budgettaire consequenties van de bij het te voeren beleid
genoemde inventarisatie en prioriteitsstelling van de ICT-uitgaven.ad j.In het kader van het oplossen van de specifieke budgettaire problematiek
is een taakstellende korting opgelegd. Enerzijds betreft dit aangaande vacatures
een ramingstechnische aanpassing van f 1 mln op ambtelijk personeel en
anderzijds een korting van f 1,5 mln op uitgaven voor vorming en opleiding
(V&O) naar aanleiding van een vergelijking met de V&O-budgetten van
de andere VROM-diensten. Ramingskengetallen Ambtelijk personeelIn onderstaand overzicht worden – vergeleken met de begroting 1998 –
de wijzigingen in de verwachte gemiddelde bezetting van het DGVH nader gespecificeerd.
Opgemerkt wordt dat het effect van de voorlopig op dit artikel verwerkte ombuigingstaakstelling
uitvoering huursubsidie niet in deze cijfers is opgenomen. Overzicht verwachte gemiddelde
bezetting «Directoraat-Generaal van de Volkshuisvesting» in fte's 1997199819992000200120022003Ontwerpbegroting
1998 1 100,71 063,41 057,41 057,41 057,4 1e
suppletore begroting 1998 49,055,847,847,847,8 Nieuwe
wijzigingen:       a. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord  – 19,7    b.
Inzet t.b.v. project Niet-Winstbeogende Instellingen (NWI's)  10,010,010,010,0 c.
Extra inzet Hoofdafdeling Individuele Huursubsidie (HIS) 23,114,314,314,314,3 d.
Overdracht taken naar de provincies – 6,0– 6,0– 6,0– 6,0– 6,0 e.
Inzet t.b.v. project Kwaliteit op Locatie (KOL) 2,02,0    f.
Ontwikkeling Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV) 2,0     g.
Vacaturekorting 1% – 11,7– 11,4– 11,3– 11,2– 11,2 h.
Diverse mutaties – 0,55,25,21,21,2 Ontwerpbegroting
19991 111,71 158,61113,61 117,41 113,51 113,51 113,5Verwachte
loonmiddelsom (x f 1 000)86,389,592,292,593,493,493,4Toelichting:ad b.De afkoop en sanering van Niet-Winstbeogende Instellingen (NWI's) leidt
tot extra uitvoeringskosten, met name op het gebied van personeel en automatisering.
Het betreft hier de meerjarige doorwerking van een bij 1e suppletore begroting
1998 verwerkte mutatie (kamerstukken II, 1997–1998, 26 017, nr.
2).ad d.In het kader van de reorganisatie uit 1994 zijn, in het kader van de Wet
Huisvesting Statushouders, taken overgedragen aan de provincies. Na een periode
van detachering is het personeel inmiddels ook daadwerkelijk overgegaan naar
de provincies. De verwachte gemiddelde bezetting wordt hiervoor nu gecorrigeerd.ad g.Dit betreft de vertaling in personele aantallen van de taakstellende vacaturekorting
van f 1 mln per jaar. Overzicht verwachte gemiddelde
bezetting per directie in fte's 1997199819992000200120022003Algemene
Leiding/Bureau DG9,413,915,815,811,911,9 Voorzitters
Huurcommissies10,411,911,911,911,911,9 Financiën,
Strategie & Control15,816,818,318,318,318,3 Bestuursdienst105,1106,9101,0101,0101,0101,0 Reken-
en Administratiecentrum202,1180,8152,1146,1146,1146,1 Marktdiensten
totaal768,9828,3834,2824,3824,3824,3 waarvan:       Marktdiensten
centraal (incl. KOL en NWI)8,018,818,816,816,816,8 Marktdiensten
Hoofdafdeling Individuele Huursubsidie (HIS)317,1376,2384,1376,2376,2376,2 Marktdiensten
Hoofdafdeling Huurgeschillen (HHG)282,0263,2264,2264,2264,2264,2 Marktdiensten
Inspecties van de Volkshuisvesting (IVH)161,8170,1167,1167,1167,1167,1 Onverdeeld  – 19,7  Totaal1 111,71 158,61113,61 117,41 113,51 113,51 113,5Toelichting:De taken en werkzaamheden van de verschillende directies binnen het DGVH
kunnen als volgt worden toegelicht, dit betreft de situatie medio 1998.Binnen de directie «Financiën, Strategie en Control»
ligt de nadruk van de werkzaamheden op de strategie-ontwikkeling. Strategie-ontwikkeling
betreft met name de strategische advisering op het gebied van beleid en beheer.Binnen de directie «Bestuursdienst» vindt onder andere de
instrumentering van (nieuw) beleid plaats. Dit betreft met name de vormgeving/uitwerking
van de vastgestelde beleidskaders in de vorm van concrete beleidsinstrumenten
en adviseringen richting bewindslieden en parlement. De uitvoerende werkzaamheden
vinden plaats binnen de directies «Reken en Administratie-centrum»
(RAC) en «Marktdiensten» voor wat betreft de uitvoering van de
huursubsidie en de werkzaamheden van de secretariaten huurcommissies (HHG).
Deze werkzaamheden hebben voornamelijk betrekking op het, volgens afgesproken
richtlijnen, uitvoeren van het vastgestelde beleid alsook de advisering over
uitvoeringsgerichte aspecten van nieuw beleid.Bij de directie «Marktdiensten» ligt bij de inspecties volkshuisvesting
de nadruk tevens op toezichthoudende en monitoringswerkzaamheden. Deze werkzaamheden
hebben voornamelijk betrekking op het, veelal in overleg met de betrokken
volkshuisvestingspartijen, volgen van de relevante ontwikkelingen en de toetsing
van de bestaande beleidskaders in de praktijk. De resultaten van deze werkzaamheden
vormen veelal de input voor te ontwikkelen/aan te passen strategische beleidskaders
en of instrumenten op het gebied van de volkshuisvesting. De gevolgen, in
personele aantallen, van de bij het te voeren beleid genoemde ontwikkelingen
zijn in bovenstaand overzicht niet verwerkt. Post-actieven Verdeling van de uitgaven
voor post-actieven over de verschillende categorieën (x f 1000) 1997199819992000200120022003Wachtgeldgarantieregeling
19876 7416 4225 5805 2285 0375 0375 037Uitkeringsregeling
19661 9452 0242 0991 4481 4041 4041 404Overige
uitkeringsregelingen821761571507473473473Overige
kosten flankerend beleid6037501 300300300300300Totaal10 1119 9579 5507 4837 2147 2147 214Toelichting:Vanwege het relatief grote budgettaire beslag van de Uitkeringsregeling
1966 (de uitkeringsregeling voor tijdelijk personeel) in verhouding tot de
andere kleinere uitkeringsregelingen, is met ingang van de onderhavige begroting
deze uitkeringsregeling afzonderlijk zichtbaar gemaakt. Daarmee vormen het
Rijkswachtgeldbesluit 1959 en de WWV-maatregel tezamen de «overige uitkeringsregelingen».In het hierna opgenomen overzicht is voor de wachtgeldgarantieregeling
1987 het aantal uitkeringsgerechtigden per jaar en het verloop van deze aantallen
per jaar weergegeven. Geraamde in- en uitstroom
bij de wachtgeldgarantieregeling 1987 1997199819992000200120022003Begin
van het jaar12912411511010210198Geraamde
instroom1254222Geraamde uitstroom6111012354Eind
van het jaar1241151101021019896Gemiddelde
uitkering (x f 1000)53,353,349,649,649,649,649,6Algemene materiële uitgaven De
persoonsgebonden uitgaven per fte ambtelijk personeel in guldensHerziene
raming 1997Realisatie 1997Ontwerp-begroting1998Herzieneraming
1998Ontwerp-begroting19997 6426 1657 3595 9125 956Toelichting:In de herziene raming 1998 en de stand ontwerpbegroting 1999 is de raming,
mede als gevolg van de taakstellende korting op de V&O-uitgaven, gebracht
op het niveau van de realisatie 1997. 03.03 Onderzoek Het te voeren beleidBij het onderzoek voor de komende jaren is een drietal soorten onderzoek
te onderscheiden: strategisch onderzoek, beleidsonderzoek en basisonderzoek.Het strategisch onderzoek is vooral gericht op lange termijn ontwikkelingen
van de volkshuisvesting. Naast de follow up van de Woonverkenningen zal ten
aanzien van het primaire proces strategisch onderzoek worden verricht op het
gebied van stedelijke vernieuwing en op thema's als beschikbaarheid (Trendrapport
1999) en kwaliteitsbeleid (Structurering openbare ruimte). Ten aanzien van
het secundaire proces zal strategisch onderzoek worden uitgevoerd voor een
DGVH-informatiestrategie en een daaruit voortvloeiend DGVH-kennismanagement.
Dat wil zeggen de zorg dat de juiste kennis op het juiste niveau op het juiste
tijdstip binnen het DGVH aanwezig is.Het beleidsonderzoek staat ten dienste van voorbereiding, uitvoering en
evaluatie van beleid. Het is in sterke mate gekoppeld aan de beleidsprojecten
die in de jaarprogramma's van de directies binnen het DGVH zijn opgenomen.Op het terrein van VINEX respectievelijk Actualisering VINEX zal onderzoeksmatig
de nadruk liggen op de zgn. «Herijking».Ook de verdere ontwikkeling van het Investeringsbudget stedelijke vernieuwing
(ISV) zal het nodige aan onderzoek vergen.Andere beleidsmatige prioriteiten die naar verwachting in 1999 het nodige
onderzoek met zich mee zullen brengen zijn de taak en positie van de sociale
sector en de betaalbaarheid van het wonen. Wat het laatste betreft wordt onder
meer aandacht gegeven aan de inkomensontwikkeling bij de bijzondere aandachtsgroepen
en aan hun woonwensen. De ouderenhuisvesting zal in 1999 eveneens tot onderzoek
leiden. Dit geldt voor het thema Wonen en zorg en de toekomstige ontwikkeling
van de ouderenhuisvesting (Ouderen in 2030). Verder zal ook het beleid inzake
«Eigen woningbezit» en «Woonruimteverdeling» (Huisvestingswet)
leiden tot onderzoeksprojecten.Een specifieke vorm van beleidsonderzoek is het ondersteunend en interactief
onderzoek. Dergelijk onderzoek komt voort uit de veranderende positionering
van de rijksoverheid op het terrein van de volkshuisvesting. Het bestaat doorgaans
uit bijdragen aan volkshuisvestingsonderzoek van gemeenten, regionale samenwerkingsverbanden
of provincies. Tenslotte wordt er ook in internationaal verband (o.a. EU)
door het DGVH op uiteenlopende onderwerpen onderzoek geprogrammeerd. De verplichtingen
en uitgaven voor het strategisch en beleidsonderzoek worden begroot en verantwoord
op artikelonderdeel 03.03.01 «Onderzoek op het gebied van het wonen».Het basisonderzoek is gericht op de structurele informatievoorziening
van het DGVH. Bij deze informatievoorziening blijft de aanbodkant van de woningmarkt
een belangrijk aandachtsveld, zowel wat betreft de nieuwbouw als de bestaande
voorraad. In het kader van het onderzoek naar ontwikkelingen in de bestaande
woningvoorraad is de Kwalitatieve Woningregistratie (KWR) geëvalueerd.
In 1998 is gestart met de herijking van de KWR. Het uit deze
herijking voortkomende «KWR 2000-project» heeft tot doel te voorzien
in de informatiebehoefte over de woningvoorraad aan de hand van objectief
meetbare fysieke kenmerken van de woning en woonomgeving. Net als het Woningbehoefte
Onderzoek (WBO) zal het nieuwe KWR een modulaire opzet hebben.De informatievoorziening over de vraagkant van de woningmarkt staat ook
komend jaar in het teken van het nieuwe WBO. Het veldwerk van het WBO 1997/1998
wordt in 1998 afgerond. De eerste resultaten worden in 1999 verwacht.Vanaf 1998 is het WBO volgens een nieuwe structuur voortgezet waarmee
permanent gestandaardiseerde landelijke gegevens beschikbaar komen. De nieuwe
structuur geeft tevens meer gebruiksmogelijkheden voor partners in de volkshuisvesting.
Op grote schaal wordt door gemeenten ingetekend op het nieuwe WBO. Gemeenten
en gewesten hebben, al dan niet in samenwerking met corporaties besloten tot
een verhoging van de WBO-steekproef zodat ook op het locale resp. regionale
niveau bruikbare gegevens beschikbaar komen.Vanaf 1999 komen analyses beschikbaar op basis van het nieuwe WBO. Met
de beschikbaar komende WBO-informatie wordt aansluiting gezocht bij de ISV-beleidsontwikkeling
(investeringsvisie, versleuteling en monitoring). Verder wordt met behulp
van de WBO-informatie een bredere opzet van het zgn. Trendrapport vormgegeven.De verplichtingen en uitgaven voor het basisonderzoek worden begroot en
verantwoord op artikelonderdeel 03.03.02 «Onderzoek naar woningbehoefte
en kwaliteit van de woningvoorraad».Het beleidsterrein «Bouwregelgeving en Duurzaam bouwen» is
de laatste jaren sterk in gewicht toegenomen.In lijn met het Plan van aanpak Duurzaam Bouwen van september 1995 en
het Tweede Plan van aanpak DUBO uit 1997, zal duurzaam bouwen worden verankerd
in de bouwregelgeving. De hoofdlijnen van deze verankering zijn gepresenteerd
in de brief aan de Tweede Kamer van 19 februari 1998. Het concrete plan van
aanpak, inclusief het advies van het Overlegplatform bouwregelgeving (OPB),
is op 4 juni 1998 aan de Tweede Kamer (kamerstukken II, 1997–1998, 25 823,
nr.7) aangeboden. Ten behoeve van deze uitwerking is een fors aantal activiteiten
voorzien, welke in nauwe samenspraak met de bouwpartners uit het OPB worden
opgepakt:– de analyse van 25 geselecteerde niet-materiaalgerelateerde DUBO-maatregelen
(b.v. geluidsisolatie, waterbesparing e.d.) ten aanzien van milieu-effectiviteit,
kosten en handhaafbaarheid,– de ontwikkeling op basis van de Levenscyclusanalyse (LCA) van
bepalingsmethoden en grenswaarden op gebouwnivo voor materiaalgebonden maatregelen,
inclusief een analyse van de milieueffecten, kosten en bedrijfseffecten,– het uitvoeren van een communicatieplan gericht op beoordeling
van de bruikbaarheid van de voorschriften en de bevordering van de praktische
toepassing ervan;– de normalisatie van de vereiste bepalingsmethoden en– het onderzoeken en ontwikkelen van een bijbehorende systematiek
van certificatie en verificatie.De verplichtingen en uitgaven voor het onderzoek op het thema Bouwregelgeving
en duurzaam bouwen worden begroot en verantwoord op het nieuwe artikelonderdeel
03.03.03 «Onderzoek op het gebied van Bouwregelgeving en Duurzaam bouwen». Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199813 52016 92013 22020 37013 420 1e
suppletore begroting 1998– 1 340– 1 000– 1 000– 6 900  Nieuwe
wijzigingen– 5001 3791 5001 5001 500 Stand
ontwerpbegroting 199911 68017 29913 72014 97014 92033 820Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199812 11017 22014 52017 62014 840 1e
suppletore begroting 19981 3872 389    Nieuwe
wijzigingen– 8875731 5001 5001 500 Stand
ontwerpbegroting 199912 61020 18216 02019 12016 34019 830De
onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven
(x f 1000) Openstaande
standRealisatie       verplichtingen t/m 19971997199819992000200120022003Verplichtingen:        03.01Onderzoek
op het gebied van wonen7 0909 4828 0106 2776 3006 4006 4006 40003.02Onderzoek
naar de woningbehoefte en de kwaliteit van de woningvoorraad19 20722 4933 6707 0223 4204 5704 52023 42003.03Onderzoek
op het gebied van bouwregelgeving en duurzaam bouwen   4 0004 0004 0004 0004 000          Totaal26 29731 97511 68017 29913 72014 97014 92033 820          Uitgaven:         03.01Onderzoek
op het gebied van wonen 10 4936 0635 9607 3006 4006 4006 40003.02Onderzoek
naar de woningbehoefte en de kwaliteit van de woningvoorraad 5 3176 54712 2225 7208 7205 9409 43003.03Onderzoek
op het gebied van bouwregelgeving en duurzaam bouwen   20003 0004 0004 0004 000          Totaal 15 81012 61020 18216 02019 12016 
34019 830Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Generale mutaties:     a. Doelmatigheidstaakstellingen
regeerakkoord. Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 121   Specifieke
mutaties:     b. Budgetten ten behoeve van de levenscyclus-analyse 1 5001 5001 5001 500c.
Naar 03.01 «Personeel en materieel» i.v.m. uitbesteden onderzoek– 500          Alleen
uitgaven     Specifieke mutaties:     d. Doorwerking
realisatie 1997– 387– 806   Specifieke mutatiesad b.De mutatie heeft betrekking op de ontwikkeling op basis van de Levens
Cyclus Analyse (LCA) van bepalingsmethoden en grenswaarden voor materiaal
gebonden maatregelen gericht op de verankering van duurzaam bouwen in de bouwregelgeving. 03.05 Volkshuisvestingsinstellingen, experimenten en kennisoverdracht Het te voeren beleidHet beleid inzake de bijdragen aan instellingen, die op het terrein van
de volkshuisvesting actief zijn op het gebied van kwaliteitszorg, opleidingen
en kennisoverdracht, is ook in 1999 gericht op het verlenen van bijdragen
aan concrete projecten. Uitgangspunt daarbij is dat dergelijke activiteiten
bijdragen aan het bevorderen van de prioriteiten van het volkshuisvestingsbeleid.Organisaties die (op basis van een jaarprogramma) bijdragen ontvangen
zijn de stichting Bouwkwaliteit (SBK), het Nederlands Normalisatie-Instituut
(NNI) en het Bouwcentrum. De belangrijkste reden voor het handhaven van de
jaarlijkse bijdragen aan deze organisaties is dat zij op het terrein van de
kwaliteitszorg activiteiten verrichten die noodzakelijk zijn en dat de kosten
hoger zijn indien de taken door VROM zelf worden uitgevoerd. Ook aan de Netherlands
Graduate School of Housing and Urban Research (NETHUR) zal in 1999 een bijdrage
worden verleend ter bevordering van postdoctoraal onderzoek, onderwijs en
kennisuitwisseling op het gebied van de volkshuisvesting.De stichting Stuurgroep Experimenten Volkshuisvestingsbeleid (SEV) geeft
uitvoering aan het experimentenbeleid van VROM op o.m. het terrein van de
volkshuisvesting. De SEV adviseert over nieuwe ideeën op het gebied van
de volkshuisvesting en beproeft deze in de praktijk. De SEV biedt verder een
platform voor uitwisseling van kennis over en ervaringen met de uitgevoerde
experimenten. De SEV experimenten bestrijken vrijwel het hele terrein van
het volkhuisvestingsbeleid. Speciale aandacht gaat hierbij uit naar het wonen
van ouderen en gehandicapten, duurzaam bouwen, de corporaties en het beheer
van woningen en wijken. Daarnaast zal de SEV in opdracht van VROM een experimentenprogramma
opzetten, gericht op het verkennen van woonvormen die als alternatief kunnen
dienen voor de woonwagen. Over de uitgevoerde experimenten wordt verantwoording
afgelegd door middel van evaluaties en adviezen. Ook in financieel opzicht
wordt door de SEV verantwoording afgelegd aan VROM. Om genoemd
experimentenbeleid optimaal uit te voeren is in het begrotingsjaar 1997 met
de SEV een meerjarenafspraak gemaakt tot 2001.De uitgaven op het terrein van de internationale volkshuisvestingsaangelegenheden
hebben vooral betrekking op kennis- en ervaringsuitwisseling in het kader
van Habitat, de Europese Unie en de samenwerkingsovereenkomst tussen het Zuid-Afrikaanse
Ministry of Housing en het Ministerie van VROM. Verplichtingen en uitgaven Opbouw
verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 19985 0105 0104 91021 4504 910 1e
suppletore begroting 19982 610     Nieuwe wijzigingen02 4143 0003 5004 000 Stand
ontwerpbegroting 19997 6207 4247 91024 9508 9109 410Opbouw
uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 19989 8359 1709 0709 0459 020 1e
suppletore begroting 19986 132672711750  Nieuwe
wijzigingen– 1132 3513 0003 5004 000 Stand
ontwerpbegroting 199915 85412 19312 78113 29513 02014 410De
onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven
(x f 1000) Openstaande
standRealisatie       verplichtingen t/m 19971997199819992000200120022003Verplichtingen:        05.01Volkshuisvestingsinstellingen1 6041 1431 3131 3101 3231 3231 3231 32305.02Experimenten
en kennisoverdracht24 25623 1233 2703 0773 65020 6904 6505 15005.03Internationale
volkshuisvestingsinstellingen9712 0493 0373 0372 9372 9372 9372 937          Totaal26 83126 3157 6207 4247 91024 9508 9109 410          Uitgaven:         05.01Volkshuisvestingsinstellingen 1 3921 7681 3501 3761 3231 3231 32305.02Experimenten
en kennisoverdracht 6 90510 5767 8078 4209 2358 76010 15005.03Internationale
volkshuisvestingsinstellingen 2 0793 5103 0362 9852 7372 9372 937          Totaal 10 37615 85412 19312 78113 29513 02014 410Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Generale mutaties:     a. Doelmatigheidstaakstellingen
regeerakkoord. Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 86   Specifieke
mutaties:     b. Budgetten voor 100 jaar woningwet 300300300 c.
Intensivering bijdrage aan kennisoverdracht derden 5001 0001 5002 300d.
Verhoging bijdrage internationale projecten 1 7001 7001 7001 700      Alleen
uitgaven     Specifieke mutaties:     e. Doorwerking
realisatie 1997– 113– 63   Specifieke mutatiesad b.In 2001 bestaat de Woningwet 100 jaar. Dit zal met de nodige activiteiten
en festiviteiten gepaard gaan, met name op het gebied van kennisoverdracht
en bijdragen voor derden. Ter voorbereiding hierop zal ook in 1999 en 2000
budget benodigd zijn.ad c.Het DGVH gaat meer dan ooit samen met relevante externe partijen vorm
en inhoud geven aan de interactieve beleidsontwikkeling. Onderdeel hiervan
vormen bijdragen aan initiatieven van derden en opdrachten ter bevordering
en realisatie van strategische rijksdoelen en kennisoverdracht op het gebied
van de volkshuisvesting. Het intensiveren past binnen de veranderde positionering
van het DGVH op het gebied van de sturing van de volkshuisvesting.ad d.De mutatie betreft een verhoging in verband met de samenwerking met Zuid-Afrika
en bijdragen aan de Stichting Habitat Platform (SHP).Tussen het Ministerie van Huisvesting in Zuid-Afrika en het Ministerie
van VROM is eind 1997 op politiek niveau een officiële samenwerkingsovereenkomst
(«Memorandum of Understanding (MoU)») gesloten. Voortvloeiend
uit het MoU bereidt VROM, op verzoek van het Zuid-Afrikaanse Ministerie van
Huisvesting, een programma voor meerjarige advisering en ondersteuning aan
Zuid-Afrika voor.Op de grote «Habitat II»-conferentie (medio 1996) is een belangrijke
impuls gegeven om het woon- en leefklimaat in de wereld te verbeteren. Op
die conferentie is een actieprogramma (de «Habitat Agenda») aangenomen.
Nederland heeft zich verplicht om bij te dragen aan de uitvoering van dat
programma. Daartoe is de SHP opgericht, die mede door het Ministerie van Buitenlandse
Zaken/Ontwikkelingssamenwerking zal worden gefinancierd. Doel is het vergroten
van de aandacht van de habitat-problematiek en het actief betrekken van vele
relevante instellingen bij de uitvoering van de Habitat Agenda, in het bijzonder
op lokaal niveau. 03.06 Woonconsumenten Het te voeren beleidTeneinde de positie van woonconsumenten te verbeteren, wordt een bijdrage
gegeven in de kosten van een aantal landelijke woonconsumenten-organisaties.
Enerzijds betreft dit een bijdrage in de kosten van scholing van de woonconsumenten,
anderzijds is sprake van bijdragen in de exploitatiekosten.De navolgende woonconsumentenorganisaties ontvangen subsidie ten behoeve
van scholingsactiviteiten:– De Vereniging Eigen Huis– De Nederlandse Woonbond– De Stichting Landelijk Contact van de Vrouwenadviescommissies
voor de woningbouw (VAC's).De Nederlandse Woonbond, de Stichting Landelijk Contact van de VAC's en
het Centraal Coördinatiepunt ter bevordering van de Toegankelijkheid
voor Gehandicapten (CCPT) ontvangen (tevens) een bijdrage in de exploitatielasten.Op basis van de Actualisatie 1997 van het Meerjarenprogramma intersectoraal
gehandicaptenbeleid 1995–1998 «De perken te buiten» is besloten
de subsidie aan het CCPT te verlengen. Een nader onderzoek moet uitwijzen
of een gevraagde verhoging van de bijdrage gehonoreerd zal worden.Teneinde het sturende karakter van de bijdragen te vergroten en een effectieve
en efficiënte bedrijfsvoering binnen de betrokken organisaties te bevorderen,
wordt gestreefd naar het omzetten van de nu op de exploitatie gerichte bijdragen
naar meer projectgebonden bijdragen. Met de Nederlandse Woonbond en de Stichting
Landelijk Contact van de VAC's zullen hierover in 1998 afspraken worden gemaakt. Verplichtingen en uitgaven Opbouw
verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998 =      Stand ontwerpbegroting 19993 3113 3113 3113 3113 3113 311Opbouw
uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 19983 4913 3113 3113 3113 311 1e
suppletore begroting 1998– 175  Stand ontwerpbegroting
19993 3163 3113 3113 3113 3113 311De
onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven
(x f 1000) Openstaande
standRealisatie       verplichtingen t/m 19971997199819992000200120022003Verplichtingen:        06.02Scholing
van woonconsumenten6219362162162162162162106.03Subsidies
aan woonconsumentenorganisaties2 69502 6902 6902 6902 6902 6902 690          Totaal3 316933 3113 3113 3113 3113 3113 311          Uitgaven:         06.02Scholing
van woonconsumenten 62162162162162162162106.03Subsidies
aan woonconsumentenorganisaties 8182 6952 6902 6902 6902 6902 690          Totaal 1 4393 3163 3113 3113 3113 3113 31103.12 Garanties Het te voeren beleidIn het verleden is het Rijk garantieverplichtingen aangegaan voor de bouw
van woningen en woongebouwen. Voor nieuw te bouwen woningen worden geen garanties
meer verstrekt. Deze taak is door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)
overgenomen, waarbij het Rijk als tertiaire achtervang fungeert.De Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) heeft met ingang van 1
januari 1995 de garantieverstrekking op koopwoningen op zich genomen. De kosten
van het fonds worden onder meer gedekt uit door de kopers te betalen risico-vergoedingen.
Verder heeft het WEW de tot 1 januari 1995 door het Rijk (voor 50 %) verstrekte
garanties overgenomen. Indien de hiervoor in 1995 verstrekte eenmalige bijdrage
te laag blijkt te zijn, dan is het Rijk in de periode tot en met 2006 verplicht
tot een bijdrage in een tekort van maximaal f 102 mln. Uitgaven Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)-199819992000200120022003 Stand
ontwerpbegroting 199820007 0007 0007 00010 000  1e
suppletore begroting 1998       Nieuwe wijzigingen       Specifieke
mutatie:       a. Verlaging raming i.v.m. vertraging in
aanspraak obligo door het WEW– 2000– 7 000– 7 000  Stand
ontwerpbegroting 19990007 00010 00010 000 Verplichtingen 1997: 24, uitgaven 1997: 24 Overzichten risico-ontwikkeling uitstaande garantieverplichtingenIn onderstaande overzichten is rekening gehouden met een forse afbouw
van de voor het Rijk uitstaande risico's in de jaren 1998 en 1999 als gevolg
van de uitvoering van de vrijwaringsconstructie door het WSW met betrekking
tot reeds afgegeven contra-garanties. Een klein deel van deze gegarandeerde
leningen zal niet in de borgingsconstructie meegaan. De vrijwaringsconstructie
is niet van toepassing op afgegeven contragaranties op leningen van niet-winstbeogende
instellingen. – onderdeel: Huurwoningen
geëxploiteerd door woningcorporaties c.q. non profit-instellingen (100%
deelname in het verlies) x (f 1 mld) 1997199819992000200120022003Uitstaand
risico per 1 januari 33,318,38,38,38,38,3Overname
garantie-risico's door het WSW en overige correcties – 15,0– 10,0  Uitstaand
risico per 31 december33,318,38,38,38,38,38,3De garantieverplichtingen worden vastgesteld aan de hand van de subsidiegegevens
van de Beschikking geldelijke steun huurwoningen 1975. Hierbij is aangenomen
dat het per ultimo van een jaar geïnvesteerd vermogen van complexen gefinancierd
met gegarandeerde kapitaalmarktleningen, ontleend aan dat subsidiebestand,
een reële benadering vormt van het schuldrestant op die datum.Tot deze garantieverplichtingen behoren de Rijksgaranties die destijds
door VROM zijn verleend aan een aantal stichtingen in de voormalige IJsselmeerpolders
(Lelystad/Almere). – onderdeel: Verbetering
van woningwetwoningen (incl. warmte-isolatie) (100% deelname in het verlies)
(x f 1 mld) 1997199819992000200120022003Uitstaand
risico per 1 januari 1,10,90,70,50,30,1Overname
garantie-risico's door het WSW en overige correcties – 0,2– 0,2– 0,2– 0,2– 0,2– 0,1Uitstaand
risico per 31 december1,10,90,70,50,30,1 De bovenstaande gegevens zijn gebaseerd op de afgegeven garantiebeschikkingen
in voorgaande jaren. Aan deze gegevens ontbreken de actuele schuldrestanten,
er is derhalve uitgegaan van de oorspronkelijke hoofdsommen van de gegarandeerde
leningen. – onderdeel: Eigen
woningen en eigen woonwagens (50% deelname in het verlies) (x f 1 mln) 1997199819992000200120022003Uitstaand
risico per 1 januari 102102102102102102Saldo
correcties i.v.m. aflossing en nieuw verleende garantie  Uitstaand
risico per 31 december102102102102102102102De obligo-verplichting voor het Rijk aan het WEW van f 102 mln is
in bovenstaand overzicht als restant-risico opgenomen voor 1998 en latere
jaren.Voor nieuw te bouwen huurwoningen worden de garantieverplichtingen door
de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) aangegaan. Het Rijk fungeert
als tertiaire achtervang, door voor 50% te participeren in de door gemeenten
afgegeven liquiditeitsgarantie. Voor deze achtervangfunctie wordt de risico-ontwikkeling
niet bijgehouden. – onderdeel: Studentenhuisvesting
wooneenheden tot stand gekomen onder het subsidieregime van O&W en L&V
(x f 1 mln) 1997199819992000200120022003Uitstaand
risico per 1 januari 24021018015012090Overname
garantie-risico's door het WSW en overige correcties – 30– 30– 30– 30– 30– 30Uitstaand
risico per 31 december2402101801501209060Er is bij VROM een administratie ten aanzien van de verleende garanties
ten behoeve van studentenhuisvesting in wooneenheden die tot stand zijn gekomen
onder het subsidieregime van het toenmalige Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen
en het toenmalige Ministerie van Landbouw en Visserij. Aan de hand van deze
administratie wordt een vooruitberekening gemaakt van het uitstaande risico
in de komende jaren. 03.15 Bijzondere aandachtsgroepen Het te voeren beleidIn paragraaf 5 van het Algemeen deel van de Memorie van Toelichting is
aangegeven dat het beleid er op blijft gericht om ouderen zo lang mogelijk
zelfstandig te laten wonen. Met name het vergroten van de toegankelijkheid
en het aanbrengen van liften leidt tot de realisering van deze beleidsdoelstelling.
In dit kader heeft het kabinet in 1998 f 18 mln beschikbaar gesteld om
concrete liftplaatsingsplannen te realiseren.De resterende rijksbijdragen voor woonwagens en standplaatsen zullen worden
afgekocht. De budgettaire effecten van deze afkoop zijn nog niet in de raming
van artikelonderdeel 03.15.02 «Woonwagenbewoners» verwerkt. Wel
is met de afkoopsom rekening gehouden op de Aanvullende Post. Verplichtingen en uitgaven Opbouw
verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199823 5005 5005 500   1e
suppletore begroting 1998– 3 500– 5 500– 5 500  Stand
ontwerpbegroting 199920 000     Opbouw
uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998133 300123 728115 90091 50090 200 1e
suppletore begroting 1998– 2 750– 3 200– 5 000– 300– 3 000 Nieuwe
wijzigingen– 8 000– 8 000– 6 000– 4 000– 4 000 Stand
ontwerpbegroting 1999122 550112 528104 90087 20083 20083 200De
onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven
(x f 1000) Openstaande
standRealisatie       verplichtingen t/m 19971997199819992000200120022003Verplichtingen:        15.01Huisvesting
gehandicapten700 1562 9242000     15.02Woonwagenbewoners215 000229      15.06Knelpunten
ouderenbeleid18 05025 50018 000               Totaal 933 20628 65320 000               Uitgaven:         15.01Huisvesting
gehandicapten 88 41374 90068 72866 70066 70062 70062 70015.02Woonwagenbewoners 34 55434 60032 30026 70020 50020 50020 50015.06Knelpunten
ouderenbeleid 21 91013 05011 50011 500             Totaal 144 877122 550112 528104 90087 20083 20083 200Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000)   19981999200020012002Alleen
uitgaven       Specifieke mutaties:       a. Verlaging
raming huisvesting gehandicapten i.v.m. toekomstige intrekkingen  – 8 000– 8 000– 6 000– 4 000– 4 000Specifieke mutatiesad a.Op grond van de in 1997 gerealiseerde intrekkingen wordt een snellere
daling van het aantal subsidie-ontvangers voorzien. Uitgaande van de mogelijke
budgettaire effecten van toekomstige intrekkingen wordt de raming
van artikelonderdeel 03.15.01 «Huisvesting gehandicapten» additioneel
verlaagd, dit ter compensatie van de specifieke budgettaire problematiek op
de VROM-begroting. Ramingskengetallen Aantallen en gemiddelde
bijdragen van de openstaande stand van de verplichtingen t/m 1997 voorzieningen
gehandicapten en algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) Jaarlijkse
bijdrageADL-clustersAantallen19 01643Gemiddelde
bijdrage34 716856 300In de openstaande stand verplichtingen t/m 1997 is ook een bedrag (ad
f 3,175 mln) opgenomen voor betaling van eenmalige bijdragen die nog
niet tot betaling zijn gekomen in 1997. Aantallen en gemiddelde bedragen van woonwagens en standplaatsen
 Toelichting:Voor zowel de woonwagens als de standplaatsen geldt dat vanwege aanpassing
van de huren de gemiddelde bijdrage elk jaar lager wordt. Daarnaast speelt
mee dat vanwege het einde van de subsidie-looptijd het aantal woonwagens en
standplaatsen, waarvoor een bijdrage wordt verstrekt, afneemt. DoelmatigheidskengetallenDe personele inzet die aan de afwikkeling van de gehandicaptenregeling
wordt besteed heeft onder meer betrekking op administratieve werkzaamheden
en het registratieproces. Uitgegaan is van de werkzaamheden die in de betreffende
kalenderjaren wordt uitgevoerd. Doelmatigheidskengetallen
gehandicaptenregelingen 199819992000Personele
kostenf 0,224 mlnf 0,224 mlnf 0,230 mlnAutomatiseringskostenf 0,200
mlnf 0,200 mlnf 0,206 mlnAantal beschikkingen600540550Uitvoeringskosten
per bijdragef 707f 785f 793Toelichting:De stijging van de gemiddelde uitvoeringskosten per bijdrage wordt veroorzaakt
door de daling van het aantal beschikkingen en het gelijkblijven van de personele
kosten en automatiseringsuitgaven. 03.16 Subjectsubsidies Het te voeren beleidOp 1 juli 1997 is de nieuwe huursubsidiewet in werking getreden. Deze
nieuwe huursubsidiewet betekent onder andere dat de huurlasten van huishoudens
met lage inkomens meer dan met de vorige systematiek wordt gematigd.In dit subsidie-tijdvak zijn verschillende acties ondernomen om huishoudens
die recht hebben op huursubsidie, dit recht ook te laten uitoefenen. De inschrijvingstermijn
is voor het tijdvak 1997/1998 met drie maanden verlengd. Daarnaast is er een
plan van aanpak naar de Tweede Kamer gestuurd met daarin verschillende acties
om het «niet-gebruik» verder terug te dringen (kamerstukken II,
1997–1998, 25 831, nr. 4). Over de effecten hiervan wordt de kamer
in de loop van 1998 geïnformeerd. De aanpak heeft in het subsidie-tijdvak
1997–1998 geleid tot een substantieel hoger aantal aanvragen.Het instrument van de prestatienormering, waarbij de verhuurders en gemeenten
een grotere verantwoordelijkheid krijgen bij de beheersing van de kosten heeft
dit subsidie-tijdvak vorm gekregen. In dit eerste subsidie-tijdvak betrof
dit een proefjaar waarbij gemeenten en verhuurders geen boetes worden opgelegd.
De landelijke norm van 6.7% bijdragestijging is in het subsidie-tijdvak 1997–1998
niet overschreden. De werking van het instrument wordt in de loop van 1998
geëvalueerd.In het regeerakkoord is vastgelegd dat extra budget voor de huursubsidie
(HS) beschikbaar zal worden gesteld. Hiermee kan de HS voor ouderen worden
verruimd, mede om (alleenstaande) ouderen tegemoet te komen in de extra energielasten
waarmee zij als gevolg van de verhoging van de ecotaks zullen worden geconfronteerd.De Regeling Bijdrage Huurlasten (RBH) is een vangnetregeling voor huishoudens
die in het actuele jaar te maken krijgen met een aanzienlijk inkomensdaling,
maar geen beroep kunnen doen op de huursubsidie. De RBH is met terugwerkende
kracht vanaf 1 juli 1997 gewijzigd. Bij de oude regeling kwamen alleen huishoudens
voor een bijdrage in aanmerking die een inkomen op of onder het bijstandsniveau
hadden en te maken hadden met een inkomensdaling van meer dan 20%. In de nieuwe
regeling zijn deze eisen verruimd. Ook huishoudens met een inkomen boven het
bijstandsniveau kunnen nu een beroep doen op deze regeling. Met ingang van
1 juli 1998 is de RBH vervangen door de Vangnetregeling Huursubsidie.
Daarbij is sprake van een andere wijze van uitvoering. Dit gebeurt nu niet
meer centraal door het ministerie van VROM, maar decentraal door de gemeenten
op declaratiebasis.De Gewenningssubsidieregeling Eigenwoningbezit (GEW) beoogt het bezit
van eigen woningen onder mensen met een lager inkomen te stimuleren. Het beoogde
aantal toekenningen wordt tot nu toe niet gehaald. In het regeerakkoord is
vastgelegd dat de regering op korte termijn een wetsvoorstel bij de Tweede
Kamer zal indienen om het eigen woningbezit onder mensen met lage inkomens
te bevorderen, rekening houdend met de inhoud van het initiatiefwetsvoorstel
Individuele koopbijdrage (IKB). In samenhang hiermee zal de GEW worden afgeschaft.
In de in deze begroting opgenomen ramingsvoorstellen is hiermee nog geen rekening
gehouden.In het regeerakkoord is vastgelegd dat de uitvoering van de huursubsidie
zal worden gestroomlijnd, leidend tot een besparing oplopend tot f 50
mln vanaf 2001. De ramingen van de artikelen 03.01 «Personeel en materieel»
en 03.16 «Subjectsubsidies» (onderdeel 03.16.03: kostenvergoeding
verhuurders) zijn hiertoe met f 25 mln vanaf 2001 respectievelijk met
f 25 mln vanaf 1999 verlaagd. Tevens is, in verband met de in het regeerakkoord
vastgelegde taakstelling inzake de vergroting van de doelmatigheid van de
ministeriële aankoop, de raming van artikelonderdeel 03.16.03 verlaagd
met f 0,498 mln in 1999. In het kader van het EOS-project zal van de
relevante partijen de precieze bijdrage aan deze verlagingen nog nader moeten
worden vastgesteld. Verplichtingen en uitgaven Opbouw
verplichtingen vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 19982 975 4502 994 5003 098 6583 192 8503 293 550 1e
suppletore begroting 1998157 400200 100207 950220 400216 000 Nieuwe
wijzigingen– 9 800– 4 99844 75070 50095 500 Stand
ontwerpbegroting 19993 123 0503 189 6023 351 3583 483 7503 605 0503 676 250Opbouw
uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 19982 907 0502 994 5003 098 6583 192 8503 293 550 1e
suppletore begroting 1998240 269200 100207 950220 400216 000 Nieuwe
wijzigingen– 9 860– 4 99844 75070 50095 500 Stand
ontwerpbegroting 19993 137 4593 189 6023 351 3583 483 7503 605 0503 676 250De
onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven
(x f 1000) Openstaande
standRealisatie       verplichtingen t/m
19971997199819992000200120022003Verplichtingen:16.01Huursubsidie926 7242 707 2542 993 4003 065 9503 216 5083 341 7003 460 0003 530 10016.02Huurgewenningsbijdragen 550505050505016.03Vergoeding
verhuurders 40 26863 20030 40231 40031 80031 9003200016.04Bijdrage
huurlasten 24 28838 40051 20051 40052 20053 10054 10016.05Gewenningssubsidie
eigen woningbezit171728 000420005200058 00060 00060 000            926 7412 771 8323 123 0503 189 6023 351 3583 483 7503 605 0503 676 250          Uitgaven:         16.01Huursubsidie 2 694 7562 993 3403 065 9503 216 5083 341 7003 460 0003 530 10016.02Huurgewenningsbijdragen 550505050505016.03Vergoeding
verhuurders 40 26863 20030 40231 40031 80031 9003200016.04Bijdrage
huurlasten 9 83652 85251 20051 40052 20053 10054 10016.05Gewenningssubsidie
eigen woningbezit 028 017420005200058 00060 00060 000             2 744 8653 137 4593 189 6023 351 3583 483  7503 605 0503 676 250Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Generale mutaties     a. Verruiming
HS t.b.v. ouderen cf. regeerakkoord 25 00075 000100 000125 000b.
Efficiency taakstelling uitvoering huursubsidie – 25 000– 25 000– 25 000– 25 000c.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord. Zie voor de toelichting
artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 498   Overboekingen
van/naar andere begrotingen:     d. Naar Justitie vanwege extra
belasting justitieel apparaat door invoering nieuwe huursubsidiewet – 1 500– 2 250– 1 500– 1 500Specifieke
mutatie:     e. Naar artikel 03.01 «Personeel en materieel»
vanwege hogere uitvoeringskosten Huursubsidie en Regeling bijdrage huurlasten
(RBH)– 9 800– 3 000– 3 000– 3 000– 3 000      Alleen
uitgaven     Specifieke mutatie:     f. Doorwerking
realisatie 1997– 60    Generale mutatiesad a.Conform het regeerakkoord is het HS-budget verruimd tot f 125 mln
in 2002. Hiermee zal de HS voor ouderen worden verruimd, mede om (alleenstaande)
ouderen tegemoet te komen in de extra energielasten waarmee zij als gevolg
van de verhoging van de ecotaks zullen worden geconfronteerd.ad b.In verband met de in het regeerakkoord opgenomen taakstelling uitvoering
huursubsidie is de raming voor de kostenvergoeding verhuurders vooralsnog
verlaagd met structureel f 25 mln. Overboekingen van/naar andere begrotingenad d.De nieuwe huursubsidiewet betekent een verzwaring van de justitiële
taken als gevolg van de voor dat ministerie toegenomen werklast na introductie
van de nieuwe wet. Specifieke mutatiead e.De mutatie betreft hogere uitvoeringskosten als gevolg van het verlagen
van de minimale bijdrage en de wijziging van de Regeling Bijdrage Huurlasten.
De gelden stonden gestald op artikel 3.16. Onderbouwing van de raming Toelichting op de raming en de ramingstechniekDe ramingstechniek voor de huursubsidie bestaat uit het voorspellen en
berekenen van de omvang van de subsidiebepalende factoren en het confronteren
van deze factoren met het huursubsidiebeleid. De belangrijkste subsidiebepalende
factoren zijn de samenstelling van huishoudens, leeftijd, inkomen, vermogen,
huur en de omvang van de groep huursubsidie-gerechtigden.Op basis van realisatie-gegevens en prognoses, afkomstig onder meer van
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van het CBS wordt het
effect op het huursubsidie-beslag geraamd van:– volkshuisvestingsfactoren (bouwproduktie, huurontwikkeling);– sociaal economische factoren (inkomensontwikkeling, werkloosheidsontwikkeling
en werkgelegenheidsontwikkelingen);– demografische factoren (huishoudensvorming, individualisering,
vergrijzing).De verwachte gemiddelde huurstijging voor huursubsidie-ontvangers bedraagt
voor 1998 3,1%; in de ramingen voor de komende jaren is met ditzelfde percentage
rekening gehouden. Verhuurders die via een stelsel van huurmatiging actief
zijn betrokken bij de uitbetaling van de individuele huursubsidie, alsmede
gemeenten die aan huurders maandelijks voorschotten verstrekken ter hoogte
van de vermoedelijke subsidiebijdrage, ontvangen hiervoor een vergoeding per
toegekende aanvraag (artikelonderdeel 3.16.03). Ramingskengetallen (bedragen
x f 1 000) RealisatieBegroting1998Herzieneramingbegroting1998Ontwerpbe-groting1999  Meerjarenperiode Tijdvakken1996–19971997–19981997–19981998–19991999–20002000–20012001–20022002–2003Huursubsidie
(16.01)Aantallen979 000867 000991 000999 0001 015 0001 018 0001 0320001 025 000Gemiddelde
subsidie2 4923 0522 9503 0053 0843 1643 2413 326         Vergoeding
verhuurders (16.03)       Aantallen926 724805 000930 000940 0001 015 0001 020 0001 030 0001 025 000Gemiddelde
subsidie6062595959595959         Bijdrage
huurlasten (16.04)        Aantallen 13 00014 00013 00021 10021 10021 10021 100Gemiddelde
subsidie 1 2952 2001 3001 3391 3791 4211 463         Gewen.sub.
eigen woningbezit (16.05)       Aantallen 10 00010 00010 00010 00010 00010 00010 000Gemiddelde
subsidie 2000200020002000200020002000Huursubsidie: aantallen naar huishoudtype per tijdvak
 Huursubsidie: gemiddelde subsidie naar huishoudtype per
tijdvak ToelichtingDe aantallen en de gemiddelde subsidiebedragen hebben betrekking op tijdvakken
lopend van 1 juli tot 30 juni. De stijging van de aantallen wordt veroorzaakt
door een daling van het «niet-gebruik». Door een intensieve campagne,
extra aandacht in de media en de voor het tijdvak 1997–1998 verlenging
van de indieningstermijn is een hoger aantal aanvragen ingediend dan in eerste
instantie was geraamd.Zoals reeds vermeld zijn de in het regeerakkoord vastgelegde taakstellingen
op het gebied van de uitvoering van de huursubsidie en vergroten doelmatigheid
ministeriële inkoop voorlopig onder meer verwerkt in de raming van artikelonderdeel
03.16.03. De effecten zijn nog niet verwerkt in bovenstaande kengetallen.De stijging tussen de gerealiseerde gemiddelde bijdrage in het subsidie-tijdvak
1996–1997 en de geraamde gemiddelde bijdrage in het subsidie-tijdvak
1997–1998 wordt met name veroorzaakt door de nieuwe wetgeving.In de tabel met kengetallen per huishoudtype zijn de gemiddelde bijdragen
voor het tijdvak 1996–1997 herberekend alsof de nieuwe wetgeving al
in werking is getreden. Hiermee wordt een vergelijking van jaar op jaar naar
de toekomst mogelijk. Doelmatigheidskengetallen realisatie
199719981999Kosten (x f 1 000)   Apparaatskosten
VROM57,872,466,4Kosten vergoeding verhuurders40,363,255,9Declaratiekosten
Gemeenten Vangnetregeling 11,923,0Totaal kosten98,1147,5145,3    Aantal
beschikte aanvragen (x 1 000)9751 0301 045    Kosten
per aanvraag huursubsidie (x f 1)101143139ToelichtingDe kosten zijn uitgesplitst naar door VROM gemaakte kosten en de kostenvergoeding
matigende verhuurders. De door de belastingdienst te maken kosten als gevolg
van de uitvoering van de vermogenstoets zijn niet in dit overzicht verwerkt.
De kosten verbonden aan de uitvoering van de Regeling bijdrage huurlasten
(RBH) en de Gewenningsbijdrageregeling eigen woningbezit (GEW) zijn in de
totale apparaatskosten VROM en bijbehorende aantallen verwerkt. De hogere
kosten in het jaar 1998 worden voornamelijk veroorzaakt door de milleniumproblematiek
en de hogere kosten bij de uitvoering van de RBH. Het uitvoeren van de RBH
kost f 9,8 mln méér dan was geraamd. De Vangnetregeling
zal op declaratiebasis door de gemeenten worden uitgevoerd. Ook dit brengt
hogere kosten met zich mee. Zo zal in 1998 f 11,9 mln en in 1999 f 23
mln aan de gemeenten worden betaald. De gemiddelde kosten per aanvraag voor
de Vangnetregeling bedragen f 900,–. Bovendien geldt dat, omdat
de betaling aan verhuurders in 1997 vertraging heeft opgelopen, een deel van
deze betalingen is doorgeschoven naar 1998. Daardoor zijn de kosten voor de
vergoeding verhuurders in 1998 aanzienlijk hoger dan in 1997.De in dit overzicht gepresenteerde aantallen beschikte aanvragen hebben
betrekking op de verwerking in een jaar. Zij wijken om deze reden enigszins
af van de eerder gepresenteerde aantallen die op tijdvakbasis zijn weergegeven.
Daarnaast zijn in dit overzicht ook de beschikkingen verwerkt die om een of
andere reden niet tot een bijdrage hebben geleid dan wel zijn uitbetaald maar
als gevolg van de werking van de vermogenstoets ook weer worden teruggevorderd.De efficiency taakstellingen uit het regeerakkoord zijn niet verwerkt
in de bovenvermelde doelmatigheidskengetallen. 03.18 Infrastructuur en locatiesubsidie Het te voeren beleidHet in 1999 te voeren beleid betreft de afwikkeling van de in het verleden
toegezegde subsidies voor hoofdinfrastructuur, locatiesubsidie en de subsidie
grote bouwlocaties. Er is derhalve geen sprake van nieuw te voeren beleid
ten aanzien van dit begrotingsartikel. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199810 0006 50012 07017 247  1e
suppletore begroting 199818 105     Nieuwe wijzigingen   – 6 000  Stand
ontwerpbegroting 199928 1056 50012 07011 247  Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199825 85718 47418 07020 0706 500 1e
suppletore begroting 19983 00020001 0002927 974 Nieuwe
wijzigingen   – 6 000– 2000 Stand
ontwerpbegroting 199928 85720 47419 07014 36212 474 De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        18.01
Hoofdinfrastructuursubsidie21 74819 0108 9906 50012 07011 247  18.02
Locatiesubsidie21 19012619 115     18.03 Subsidie
Grote Bouwlokaties        Totaal42 93819 13628 1056 50012 07011 247           Uitgaven:        18.01
Hoofdinfrastructuursubsidie 2 82810 00010 00012 07011 24712 474 18.02
Locatiesubsidie 16 89618 85710 4747 0003 115  18.03
Subsidie Grote Bouwlokaties 6 700      Totaal 26 42428 85720 47419 07014 36212 474 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Specifieke mutatie:     a.
Verlaging raming op basis van overleg met betrokken gemeenten over resterende
rijksbijdragen     – verplichtingen   – 6 000 –
uitgaven   – 6 000– 2000Specifieke mutatie ad a.Met een aantal gemeenten dient ter afronding van de hoofdinfrastructuursubsidie
nog vaste financiële afspraken te worden gemaakt. Op basis van recent
overleg met betrokken gemeenten is de raming van de door het rijk te betalen
resterende bijdragen met f 6 mln verlaagd. In relatie hiermee zal f 2
mln van de reeds aangegane verplichtingen niet tot betaling komen. Toelichting op de ramingDe raming van de subsidies op dit begrotingsartikel betreft, op slechts
een enkele uitzondering na, de uitfinanciering van met gemeenten gemaakte
principe-afspraken.Voor wat de hoofdinfrastructuursubsidie betreft, zijn met de groeigemeenten
c.q. provincies, op een enkele uitzondering na, lump-sum afspraken gemaakt.Met betrokken gemeenten/provincies zijn/worden de administraties opgeschoond
en afgesloten. Uiteindelijk zal dan per gemeente de relatie met het rijk voor
wat betreft de hoofdinfrastructuur zijn/worden beëindigd. In 1998 zullen
in het kader van de opschoning de laatste handelingen kunnen worden verricht. Ramingskengetallen 03.18.02 «Locatiesubsidie»Met de onderstaande gemeenten zijn vaste financiële afspraken gemaakt.
Daarbij is per gemeente de te betalen restantbijdrage per 1998 vermeld.  Gemeentelocatierestantbijdrage
(x 1 mln)DordrechtStadspolders4,433Lelystaddiverse
locaties4,253HoornKersenboogerd5,178ArnhemRijkerswoerd0,500OegstgeestBroek-
en Simontjespolder5,967Totaal 20,331Het bovenstaande totaalbedrag ad f 20 331 mln betreft een deel
van de raming voor de komende jaren. Het resterende deel van de raming betreft gemeenten waarmee nog geen vaste financiële afspraken zijn gemaakt
in het kader van de afwikkeling van de betreffende locaties. 03.18.03 «Subsidie grote bouwlokaties»In de periode t/m 2011 zullen de verplichte voortgangsverslagen c.q. eindrapportages
door betrokken gemeenten worden ingediend. Het betreft de volgende gemeenten
en locaties:  Gemeentelocatieeindrapportage
momentenAmsterdamOostelijk Havengebied1-10-1998RotterdamKop
van Zuid2001/2011MaastrichtSphinx-terrein1-10-1999RijswijkDe
Strijp1-6-1999VenloCentrum-Zuid2005AmersfoortEemskwartier31-12-200303.19 Stadsvernieuwing Het te voeren beleidIn de Nota «Beleid voor Stadsvernieuwing in de toekomst» (Belstato)
is het stadsvernieuwingsbeleid tot het jaar 2005 vastgelegd. Met het stadsvernieuwingsbeleid
wordt beoogd de nog aanwezige achterstanden in bestaand stedelijk gebied in
te lopen. Met de Nota «Stedelijke Vernieuwing» heeft het Kabinet –
ter afronding van de stadsvernieuwingsoperatie – voor de jaren t/m 2010
in totaal f 1,85 mld. beschikbaar gesteld. Hiervan zal f 1,7 mld.
op de DGVH-begroting worden verantwoord.De op het onderhavige begrotingsartikel opgenomen budgetten zijn betrokken
bij de bundeling van geldstromen. In dat kader zijn de verplichtingen en uitgaven
met ingang van 2000 resp. 2001 overgeboekt naar het begrotingsartikel 03.43
«Investeringen stedelijke vernieuwing».De toedeling van de in het stadsvernieuwingsfonds opgenomen gelden zal
voor het jaar 1999, zoals te doen gebruikelijk, in de verdeelcirculaire in
het najaar 1998 worden gepubliceerd en in 12 (gelijke) maandtranches aan de
budgethouders worden verstrekt. De rijksmiddelen gaan rechtstreeks of via
de provincie naar de gemeenten in de vorm van stortingen in de gemeentelijke
en provinciale stadsvernieuwingsfondsen. De budgethouders zijn zelf verantwoordelijk
voor planning, financiering en uitvoering van de stadsvernieuwingsactiviteiten.In bijlage 11 «Stadsvernieuwingsrapportage 1998» wordt verslag
gedaan van de stand van zaken bij de stadsvernieuwing. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998821 950923 05020 000   Nieuwe
wijzigingen10 8576 485  Stand ontwerpbegroting
1999832 807929 53520 000   Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998722 950821 950923 050   1e
suppletore begroting 1998– 20     Nieuwe wijzigingen25 075– 14 2186 485   Stand
ontwerpbegroting 1999748 005807 732929 535   De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        19.01
Stadsvernieuwingsfonds702 929775 480832 807929 53520 000   Totaal702 929775 480832 807929 53520 000            Uitgaven:        19.01
Stadsvernieuwingsfonds 1 069 561748 005807 732929 535   Totaal 1 069 561748 005807 732929 535   Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Van Aanvullende Post: prijsbijstelling 1998     Verplichtingen10 8576 485   Uitgaven5 0755 7826 485  Specifieke
mutatie:     b. Aanpassing fasering uitgaven Sv-fonds     Uitgaven20 000– 20 000   Overboekingen van/naar andere begrotingen ad a.In het licht van de totale rijksbrede budgettaire problematiek is besloten
om slechts 25% van de beschikbare prijsbijstelling 1998 aan de begrotingen
van de ministeries toe te voegen. In lijn hiermee is besloten ook de prijsbijstelling
ten behoeve van het SV-fonds te beperken tot 25%. In het kader van de begrotingsvoorbereiding
2000 zal nader worden bezien op welke wijze de prijsbijstelling 1998 bij het
SV-fonds tot 100% kan worden aangevuld. Specifieke mutatie ad b.Binnen het totale specifieke beeld van de VROM-begroting is het mogelijk
gebleken de uitgaven bij het SV-fonds met f 20 mln van 1999 naar 1998
te versnellen. Hiermee wordt voor een deel aan de budgethouders compensatie
geboden voor de dit jaar tot 25% beperkte toekenning van de prijsbijstelling. Toelichting op de ramingDe ramingen betreffen tot en met 1999 aan te gane verplichtingen die cf.
de huidige uitfinancieringssystematiek worden betaald in het jaar, volgend
op het jaar waarin de verplichtingen worden aangegaan.Uitzondering hierop betreft de reservering ad f 20 mln voor mogelijke
tegenvallers elders op de DGVH-begroting. Dit bedrag wordt – ingeval
het niet voor tegenvallers behoeft te worden ingezet – in hetzelfde
jaar verplicht en betaald. Op het onderhavige artikel is hiervoor t/m het
jaar 2000 ruimte voor gereserveerd.Ook bij de voorgestelde versnelling van de uitgaven ad f 20 mln zal
sprake zijn van verplichtingen en uitgaven in hetzelfde jaar (het najaar van
1998). Doelmatigheidskengetal  Verplichtingenbudget
1999Aantal budget houdersAantal fte'sApparaatskostenGemiddelde
kosten per beschikkingf 929,54 mln601f 120 000f
2 000Het verplichtingenbudget zal, zoals te doen gebruikelijk, in het 4e kwartaal,
als de MG-circulaire terzake is verzonden, worden toegekend.Er zijn 60 budgethouders bestaande uit 4 grote steden, 13 middelgrote
gemeenten, 31 kleinere rechtstreekse gemeenten en 12 provincies (die de budgetten
beheren voor de niet-rechtstreekse gemeenten).De apparaatskosten zijn gebaseerd op een gemiddeld schaalnivo van betrokkenen
bij VROM. Bij de verantwoording zal nog nader worden bezien hoe aan te kunnen
sluiten op de gehanteerde ramingssystematiek. 03.35 Budget Besluit locatiegebonden subsidies Het te voeren beleidDe voornaamste doelstelling van het Besluit locatiegebonden subsidies
(BLS) is de bevordering van de ontwikkeling van bouwlocaties door het wegnemen
van financiele belemmeringen, opgeworpen door hoge grondkosten. Locatiegebonden
subsidies zijn van belang om mogelijk te maken, dat bouwlocaties op een zodanige
wijze worden ontwikkeld dat de woningbehoefte in voldoende mate kan worden
bevredigd, dat bouwlocaties worden ontwikkeld op een wijze die past binnen
het planologisch- en volkshuisvestingsbeleid, en dat wordt gekomen tot kwalitatief
hoogwaardige bouwlocaties, ook uit oogpunt van verbetering van het milieu,
beperking van de mobiliteit en aandacht voor sociale veiligheid.Het BLS is een budgetregeling waarin de budgetten in 1995 als lump sum
zijn toegekend. Dat betekent dat de budgetten vooraf zijn vastgesteld en niet
achteraf aan de hand van werkelijk gemaakte kosten worden herberekend. De
wijze waarop de budgetverdeling heeft plaatsgevonden staat uitvoerig beschreven
in de Regeling Normering Budgetberekening Locatiegebonden Subsidies (Stcrt.
1994, nr. 65).In het BLS is de wijze van toetsing met eventuele gevolgen voor gemaakte
budgettaire afspraken als volgt aangegeven.Tussentijds wordt getoetst of de convenantspartner zich houdt aan de in
het contract overeengekomen voorwaarden. De belangrijkste voorwaarde is het
voldoen aan de prestatie-eisen met betrekking tot het aantal te bouwen
woningen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de binnen en buiten de bebouwde
kom te bouwen woningen. Buiten de bebouwde kom moet tenminste 70% gerealiseerd
worden in de marktsector. Er wordt tweemaal getoetst of voldaan is aan de
voorwaarden.Halverwege de contractperiode moet voldoende voortgang zijn geboekt. Getoetst
wordt dan of het overeengekomen aantal te bouwen woningen in de periode 1995
tot en met 1999 is gerealiseerd. Is dat niet het geval dan kan de uitbetaling
van het budget worden opgeschort totdat aan de voorwaarden is voldaan.Mocht aan het eind van de contractperiode in 2005 blijken dat de totale
woningbouwtaakstelling niet volledig is gerealiseerd, dan kunnen de reeds
uitbetaalde budgetten geheel of gedeeltelijk worden teruggevorderd.In relatie tot de gerealiseerde woningbouwopgave buiten VINEX-locaties
is in het regeerakkoord aangegeven dat niet meer benodigde BLS-subsidies terug
kunnen vloeien naar het Rijk. Het rijksbeleid gaat er evenwel vanuit dat het
totaal aantal geplande woningen binnen de VINEX-locaties in de periode 1995–2004
wordt gehaald. Dit betekent dat later een inhaalslag voor wat betreft de woningbouwproduktie
moet worden gemaakt. De in de periode tot 2002 naar het rijk terugvloeiende
middelen worden daarom verschoven naar de periode na 2002. Daarover zal eerst
bestuurlijk overleg moeten worden gevoerd.De raming van het onderhavige artikel (03.35) wijzigt hierdoor echter
niet, aangezien in het kader van de bundeling van geldstromen de betreffende
budgetten met ingang van 2000 zijn overgeboekt naar artikel 03.43. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998  20 00020 00020 000   Nieuwe
wijzigingen22 795       Stand
ontwerpbegroting 199922 795 20 00020 00020 00020 000  Verplichtingen 1997: 25 854Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 1 174 909 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998265 042265 04220 00020 00020 000   1e
suppletore begroting 1998– 1 930– 1 930– 964– 964– 943   Nieuwe
wijzigingen 6 578964964943   Stand
ontwerpbegroting 1999263 112269 69020 00020 00020 00020 000  Uitgaven 1997: 255 967 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post: prijsbijstelling tranche 1998     – verplichtingen22 795    –
uitgaven 6 5783 2853 2853 215      Alleen
uitgaven     Specifieke mutaties:     b. Naar
artikel 03.43 «Investeringen stedelijke vernieuwing»  – 3 285– 3 285– 3 215c.
Van artikel 03.43 «Investeringen stedelijke vernieuwing»;
correctie prijsbijstelling tranche 1997  964964943Specifieke mutaties ad a. en b.Deze mutatie betreft de op grond van artikel 18 van het Besluit Locatiegebonden
Subsidies regulier toe te kennen prijsaanpassing per 31 december 1998. De
eerste betaling van deze aanpassing vindt plaats in 1999. Uitgegaan is van
een verwachte prijsstijging van 2,5%. In verband met de voorgenomen bundeling
van geldstromen wordt het effect op de uitgaven met ingang van 2000 zichtbaar
gemaakt op artikel 03.43 «Investeringen stedelijke vernieuwing» ad c.Bij de opstelling van de begroting 1998 is voor de toe te kennen prijscompensatie
een voorcalculatorisch percentage van 3% gehanteerd. De feitelijke betalingen
worden gebaseerd op het in het Centraal Economisch Plan 1997 genoemde stijgingspercentage
voor bruto investeringen door bedrijven in woningen. Dat bedroeg van 1997
naar 1998 2,25%. Vanwege de voorgenomen bundeling van geldstromen heeft de
oorspronkelijke correctie plaats gevonden op artikel 03.43 «Investeringen
stedelijke vernieuwing» zodat deze reeks nu wordt overgeboekt. Toelichting op de ramingDe in de meerjarencijfers opgenomen verplichtingenramingen hebben betrekking
op een naar het Ministerie van V&W over te boeken reeks ten behoeve van
de railverbinding Zoetermeer-Oost (f 100 mln voor de periode 2000 t/m
2004). De verplichtingenraming 1998 heeft betrekking op de prijspeilaanpassing
die op 31 december 1998 wordt toegekend. Hierbij is een voorcalculatorisch
percentage gehanteerd van 2,5%. Het totaal van de in 1998 toe te kennen prijscompensatie
bedraagt f 22,7 mln waarvan een bedrag van f 16,2 mln wordt overgeboekt
naar artikel 03.43 «Investeringen stedelijke vernieuwing» in verband
met de op dat artikel tot stand gebrachte bundeling van geldstromen. Resteert
een bedrag van f 6,5 mln dat in 1999 op dit artikel tot betaling komt.
De feitelijke betalingen zullen gebaseerd worden op het in het Centraal Economisch
Plan 1998 genoemde percentage voor bruto investeringen door bedrijven in woningen.
De specificatie van de naar verwachting in 1999 te betalen prijsbijstelling
is als volgt: Specificatie van de in
1999 te betalen prijsbijstelling (bedragen in f 1000)ROA
(Amsterdam)1 299Haaglanden (Den Haag)992SRR (Rotterdam)1 073BRU
(Utrecht)1 076Twente232KAN (Arnhem/Nijmegen)404SRE
(Eindhoven/Helmond)357Provincies1 145Totaal6 57803.36 Apparaatskosten decentralisatie volkshuisvesting Het te voeren beleidDe regeling op grond waarvan de apparaatskosten van samenwerkende gemeenten,
die in de jaren 1993, 1994 en 1995 de budgetten van het Besluit Woninggebonden
Subsidies beheerden, werden vergoed is niet meer van kracht. De vergoeding
van de apparaatskosten is met ingang van 1996 in het gemeentefonds gestort.
In 1997 heeft een nabetaling plaatsgevonden ten gevolge van een gegrond verklaard
bezwaarschrift. Verplichtingen en uitgavenVerplichtingen en uitgaven 1997: 60 03.37 Budget Besluit woninggebonden subsidies 1995 Het te voeren beleidHet Besluit woninggebonden subsidies 1995 (BWS 1995) strekt tot uitvoering
van de bepalingen in de Woningwet, voor zover deze betrekking hebben op de
verlening van geldelijke steun van rijkswege ter bevordering van de bouw van
woningen, woonwagens en standplaatsen en het treffen van ingrijpende voorzieningen
aan woningen, alsmede de programmering die daaraan voorafgaat.In het regeerakkoord is vastgelegd dat de woninggebonden subsidies, waarvan
het vorige kabinet reeds heeft besloten deze af te schaffen, versneld kunnen
worden afgeschaft. De ramingen van het onderhavige artikel zijn in dit verband
neerwaarts bijgesteld.Bij de verdeling van de voor 1998 beschikbare (verplichtingen) budgetten
zal nader worden aangegeven op welke wijze, conform het gestelde in het regeerakkoord,
de resterende BWS-budgetten met name kunnen worden toegekend aan de financieel
zwakke corporaties. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998191 971191 610      Nieuwe wijzigingen:        Generale
mutatie:        a. versneld afschaffen woninggebonden subsidies
cf. regeerakkoord– 120 000– 170 000      Stand
ontwerpbegroting 199971 97121 610      Verplichtingen 1997: 192 360 Openstaande stand verplichtingen t/m
1997: 1 050 254 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998429 623311 638213 704192 185191 791   Nieuwe
wijzigingen:        Generale mutatie:        a. versneld afschaffen
woninggebonden subsidies cf. regeerakkoord   – 60 000– 145 000   Stand
ontwerpbegroting 1999429 623311 638213 704132 18546 79110 804  Uitgaven 1997: 234 614 Toelichting op de ramingDe, na de overboeking naar artikel 03.43 «Investeringen stedelijke
vernieuwing», resterende ramingen betreffen in 1998 en 1999 aangegane
en aan te gane verplichtingen, die conform de in het BWS 1995 opgenomen systematiek
in de jaren 1998–2003 tot betaling komen. KengetallenIn de begroting 1998 zijn bij het onderhavige artikel ramingskengetallen
opgenomen, waarbij onderscheiden naar diverse categorieën de voeding
van de budgetten in aantallen en gemiddelde bedragen is gespecificeerd.Ook zijn in de begroting 1998 doelmatigheidskengetallen opgenomen gericht
op het inzichtelijk maken van de kosten per beschikking.Als gevolg van de, conform het gestelde in het regeerakkoord, op het onderhavige
artikel verwerkte ombuigingen is het niet meer mogelijk deze kengetallen te
presenteren. Dit houdt verband met de nog nader te bepalen nieuwe verdeelsystematiek
aangaande de resterende budgetten. 03.39 Sanering woningbeheerders Het te voeren beleidOnder strenge voorwaarden kan financiële steun worden verstrekt voor
sanering van niet-winstbeogende instellingen (NWI's), welke geen toegelaten
instelling zijn. In voorkomende gevallen dienen de instelling en de gemeente
een gezamenlijk saneringsplan op te stellen. De budgettaire gevolgen van de
voorgenomen afkoop en sanering van NWI's zullen worden verantwoord op het
nieuwe artikel 03.79 «Afkoop subsidies en saneringsbijdragen niet-winstbeogende
instellingen».In paragraaf 5.7 «Afkoop subsidies»
van het Algemeen deel van de Memorie van Toelichting wordt verder ingegaan
op de afwikkeling van de NWI-problematiek. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen en uitgaven
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 19985 0005 0005 0005 0005 000   Nieuwe
wijzigingen3 000– 5 000– 5 000– 5 000– 5 000   Stand
ontwerpbegroting 19998 00000000  Verplichtingen en uitgaven 1997: 14 646 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen     a.
Naar aanvullende post: vrijval saneringsbijdragen i.v.m.afkoop NWI's – 5 000– 5 000– 5 000– 5 000Desalderingen     b.
Omzetting renteloze lening in saneringsbijdrage8 000    Generale
mutaties     c. Vrijval saneringsbijdragen i.v.m. afkoop NWI's– 5 000    Overboeking en Generale mutatie ad a. en c.De mutaties houden verband met de voorgenomen afkoop en sanering van NWI's,
waarvan de budgettaire gevolgen in artikel 03.79 «Afkoop subsidies en
saneringsbijdragen niet-winst beogende instellingen» zijn verwerkt.
In samenhang hiermee vallen de op dit artikel geraamde saneringsbijdragen
vrij. Desalderingen ad b.Het betreft hier een afronding van de sanering van de Woningbouwvereniging
(Wbv) Breda. In 1988 is aan deze woningbouwvereniging een renteloze lening
verstrekt die tot aflossing zal komen in 1998. De Wbv. Breda beschikt echter
over onvoldoende algemene bedrijfsreserve en is niet in staat om tot aflossing
over te gaan, derhalve wordt de renteloze lening omgezet in een saneringsbijdrage. 03.40 Stimulering duurzaam en innovatief bouwen Het te voeren beleidOp dit artikel worden de verplichtingen en uitgaven begroot en verantwoord
ten behoeve van de stimulering van duurzaam en innovatief bouwen. De inzet
van rijksmiddelen betreft de subsidiëring door middel van een tijdelijke
stimuleringsregeling en bijdragen aan voorbeeldplannen op het gebied van duurzaam
en innovatief bouwen.In 1996 is een tijdelijke stimuleringsregeling duurzaam bouwen ingevoerd
teneinde een duurzame woonkwaliteit bij de bestaande woningvoorraad te
bereiken. In de periode 1999–2000 worden de in het verleden toegezegde
subsidies van in totaal f 125 mln afgewikkeld.Voorbeeldplannen moeten met name een voorbeeldwerking hebben bij het overdragen
van praktijkkennis over duurzaam bouwen. Op basis van het tweede plan van
Aanpak Duurzaam bouwen (DUBO II) is in het kader van een duurzame stedelijke
ontwikkeling door middel van enkele voorbeeldplannen het duurzaam en betaalbaar
renoveren, verbeteren en/of veranderen van bestaande woningen, wooncomplexen
en wijken, op gang gebracht. Hiervoor is van rijkswege f 2 mln beschikbaar
gesteld.In het kader van de Nota «Milieu en Economie» is voor de periode
1998–2003 f 30 mln beschikbaar gesteld ten behoeve van (voorbeeldprojecten
op het gebied van) industrieel, flexibel en demontabel bouwen («innovatief
bouwen»). Naar verwachting zal begin 1999 een regeling terzake in werking
treden. De kern wordt gevormd door kennisontwikkeling, -overdracht en daadwerkelijke
realisatie van projecten. De voorbeeldprojecten zijn een middel om kennis
en ervaring daadwerkelijk en in praktisch bruikbare vorm te ontwikkelen. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998      1e suppletore begroting 199820005 0005 0007 0007 000 Nieuwe
wijzigingen– 5003 0003 500– 4 5004 500 Stand
ontwerpbegroting 19991 5008 0008 5002 50011 500 Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199826 00554 04045 455   1e
suppletore begroting 199820005 0005 0007 0007 000 Nieuwe
wijzigingen– 500– 1 0002 500500– 1 500 Stand
ontwerpbegroting 199927 50558 04052 9557 5005 5006 000De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        40.01
Duurzaam bouwen115 001       40.02 Voorbeeldplannen10 5006 2501 0001 000    40.03
Innovatief bouwen  5007 0008 5002 50011 500 Totaal125 5016 2501 5008 0008 5002 50011 500          Uitgaven:        40.01
Duurzaam bouwen 10 00020 00049 54545 455   40.02
Voorbeeldplannen 8 2507 0055 495    40.03
Innovatief bouwen  5003 0007 5007 5005 5006 000Totaal 18 25027 50558 04052 9557 5005 5006 000Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Specifieke
mutaties:     Verplichtingen gelijk aan uitgaven     a.
DUBO II: voorbeeldplannen bestaande bouw1 0001 000         Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     b. aanpassing raming budgetten voor innovatief
bouwen     – verplichtingen– 1 50020003 500– 4 5004 500–
uitgaven– 1 500– 20002 500500– 1 500Specifieke mutaties ad a.In het Tweede Plan van Aanpak Duurzaam bouwen is gesignaleerd dat de bestaande
voorraad een belangrijk aandachtspunt vormt. Naast aanpassingen van de woningen
moet er meer aandacht komen voor aanpassingen en kwaliteitsverbetering van
de woonomgeving. Een duurzame stedelijke vernieuwing staat nog aan het begin
van de beleids(levens)cyclus. Er moet ervaring worden opgedaan welke toegankelijk
moet worden gemaakt en uitgedragen. Beoogd wordt duurzaam en betaalbaar renoveren,
verbeteren en/of veranderen van bestaande woningen, wooncomplexen en wijken
op gang te brengen door het initiëren van voorbeeldprojecten met als
onderwerp de integratie van duurzaamheidsaspecten in stedelijke vernieuwingsprojecten. ad b.In het kader van de nadere uitwerking van een programma voor de introductie
van innovatief bouwen is een eerste budgetschema opgesteld voor de mogelijke
toekenning van bijdragen aan concrete bouwprojecten. Op basis hiervan vindt
een aanpassing plaats van de fasering van de voor innovatief bouwen beschikbaar
gestelde budgetten. De verplichtingenraming kan aan de hand van de werking
van de uit te brengen regeling nog nader worden aangepast. 03.41 Planologische- en woningbouwknelpunten VINEX Het te voeren beleidTen behoeve van de ontwikkeling van VINEX-locaties kunnen aanvullende
financiële bijdragen worden verstrekt ter oplossing van voorkomende knelpunten.
Tevens kunnen voor deze locaties bijdragen worden verstrekt, ingeval sprake
is van investeringsvoorstellen in het kader van de impuls voor de ruimtelijk-economische
structuur. Deze bijdragen kunnen niet op grond van bestaande regelingen worden
verstrekt. Op grond van overwegingen gericht op de ontwikkeling van een locatie
kan echter wel tot een bijdrage van rijkswege worden besloten.Voor de in het kader van de impuls voor de ruimtelijk-economische structuur
te verstrekken bijdragen wordt op het ontvangstenartikel 03.08 «Impuls
voor de ruimtelijk-economische structuur» voorzien in het beschikbaar
komen van de betreffende gelden uit het Fonds Economische Structuurversterking. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998        1e suppletore begroting 19988 500 6 6003 900    Nota
van Wijziging (kamerstukken II, 1997–1998, 26 017, nr.4)25 000       Nieuwe
wijzigingen20 700 – 6 600– 3 900    Stand
ontwerpbegroting 199954 200       Verplichtingen 1997: 109 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998        1e suppletore begroting 19988 500 6 6003 900    Nota
van Wijziging (kamerstukken II, 1997–1998, 26 017, nr. 4)5 00010 0005 0005 000    Nieuwe
wijzigingen 2 5002 500     Stand
ontwerpbegroting 199913 50012 50014 1008 900 5 200  Uitgaven 1997: 109 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Specifieke mutatie:     a.
Aanpassing raming i.v.m. bijdragen aan locaties in Arnhem en Houten     Verplichtingen20 700 – 6 600– 3 900 Uitgaven 2 5002 500  Specifieke mutatie ad a.De aanpassing van de raming heeft betrekking op (aanvullende) bijdragen
aan de gemeente Arnhem en Houten resp. ten behoeve van de tegemoetkoming in
de problematiek Stadsblokken en de ontsluiting van de locatie Houten-Zuid
door middel van de geplande ringweg. Daarbij is bij de aan Arnhem te verstrekken
rijksbijdrage sprake van een verschuiving in de verplichtingen, zodat het
totaal van de op dit artikel geraamde rijksbijdrage in 1998 kan worden verplicht. 03.42 Stimulering herstructurering van de woningvoorraad Het te voeren beleidDe tijdelijke stimuleringsregeling herstructurering goedkope woningvoorraad
(Stcrt. 1996, 244) is in 1997 in werking getreden. Deze regeling beoogt het
stimuleren van maatregelen die gericht zijn op het tot stand brengen van een
meer gedifferentieerde woningvoorraad in gebieden waar leefbaarheidsproblemen
mede worden veroorzaakt door een eenzijdig samengestelde voorraad van overwegend
goedkope huur- of koopwoningen.Oorspronkelijk zou de tijdelijke stimuleringsregeling alleen in de jaren
1997 en 1998 van kracht zijn. Zoals thans wordt voorzien treedt de Wet Investeringen
stedelijke vernieuwing in werking in 2000. In verband met de continuiteit
van het herstructureringsproces wordt voorgesteld de tijdelijke stimuleringsregeling
met één jaar te verlengen.Per 1 mei 1998 zijn door de vier grote steden en de overige gemeenten
weer plannen bij VROM ingediend. Met de vier grote steden heeft voorafgaande
aan de indiening overleg over de plannen plaats gevonden. Voor de vier grote
steden is f 32,5 mln van het budget beschikbaar welke zij zelf onderling
hebben verdeeld. Deze gemeenten hebben voor 5 plannen een bijdrage toegekend
gekregen. De overige f 32,5 mln is bestemd voor de overige gemeenten.
De plannen die door deze gemeenten zijn ingediend zijn door VROM getoetst
aan een aantal inhoudelijke criteria: problematiek, aanpak, voorbeeldwerking,
draagvlak, samenwerking, haalbaarheid, beoogde resultaten, duurzaam bouwen,
lokale en regionale afstemming. Uiteindelijk zijn 34 plannen welke het beste
aan deze criteria voldeden geselecteerd voor een bijdrage. Onder de ramingskengetallen
is de volledige lijst van deze plannen en de betreffende gemeenten opgenomen.Voor een verdere toelichting inzake het te voeren beleid wordt verwezen
naar paragraaf 5.2 «Stedelijke Vernieuwing» van het Algemeen deel
van de Memorie van Toelichting. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 199865 000       Nieuwe wijzigingen 75 000      Stand
ontwerpbegroting 199965 00075 000      Verplichtingen 1997: 65 000Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 57 200 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 19988 0003200049 00033 000    1e
suppletore begroting 1998– 20050200150    Nieuwe
wijzigingen 1 0008 00027 75038 250   Stand
ontwerpbegroting 19997 80033 05057 20060 90038 250   Uitgaven 1997: 7 800 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Specifieke mutaties:     a.
Van 03.43 «Investeringen stedelijke vernieuwing»     Verplichtingen 75 000   Uitgaven  9 00027 75038 250b.
Aanpassing uitfinanciering verplichtingen 1999     Uitgaven 1 000– 1 000  Specifieke mutaties ad a.Van artikel 03.43 «Investeringen stedelijke vernieuwing» wordt
een bedrage van f 75 mln overgeboekt in verband met het verlengen van
de tijdelijke stimuleringsregeling in 1999. In de ontwerpbegroting 1998 (kamerstukken
1997–1998, 25 600, nr. 2) maakte dit bedrag deel uit van de bundeling
van geldstromen. RamingskengetallenIn 1998 is aan de volgende gemeentelijke herstructureringsplannen een
financiële bijdrage van VROM toegekend.  Gemeenteplanbijdrage
(x 1 mln)Bijdragen aan de grote steden:AmsterdamBuurt
Ne9en3,0 AmsterdamZuid-West Kwadrant5,0 Den
HaagRijswijkseplein/Stationsweg3,014Den HaagHuygenspark2,68UtrechtHoograven-Tolsteeg3,6    Bijdrage
aan overige gemeenten:AlmeloSibelius/Karelia0,957ArnhemMalburgen-West1,716BredaTuinzigtflats0,455DelfzijlZand-
en Riffenbuurt0,648DelftDelfgauwse Weye1,373Den
HelderNieuw Den Helder Centrum1,716DeventerGrachtengordel1,133EindhovenKruidenbuurt1,648EmmenValtherbosrand
Oost0,684GroningenVinkhuizen1,716HaaksbergenA.
Cuyplaan/Rembrandtstraat0,38 HaarlemDelftwijk0,344HeerlenHeerlerheide
Centrum1,716's-HertogenboschHaren, Donk en Reit1,442HoogeveenNachtegaal0,721LeeuwardenHooidollen
en Joske1,716LelystadWold B1,45 MaastrichtAkerpoort1,606NoordoostpolderSterrenbuurt0,161NijmegenKop
Weurtseweg1,159RoosendaalGroot Kalsdonk0,905SchiedamParkweg-Oost1,03SneekSneek-Zuid1,383StadskanaalMaarsveld0,48SteenwijkSteenwijk-West1,716TilburgKorvelse
Hofjes0,618VenloGelreplein0,962WinschotenRivierenbuurt0,935ZaanstadDe
Vijfhoek1,716   Totaal(afgerond)49,800De gemeente Rotterdam heeft nog geen plannen ingediend. Voor het restant-bedrag
(f 15,2 mln) kunnen de vier grote steden nog tot 1 oktober aanstaande
plannen indienen. 03.43 Investeringen stedelijke vernieuwing Het te voeren beleidHet Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV) geeft vorm aan het
kabinetsvoornemen te komen tot een bundeling van de geldstromen om een geïntegreerde
aanpak van de fysieke leefomgeving mogelijk te maken. Centraal staat daarbij
dat elke gemeente een investeringsvisie opstelt waarin op een samenhangende
manier de gewenste ontwikkeling van de gemeente in beeld wordt gebracht. Die
ontwikkelingsrichting dient in termen van toetsbare prestaties te worden geformuleerd.Voor een verdere toelichting over het voorgenomen beleid wordt verwezen
naar paragraaf 5.2 «Stedelijke Vernieuwing» van het Algemeen deel
van de Memorie van Toelichting.In het regeerakkoord is vastgelegd dat de nu niet benodigde, voor VINEX-locaties
bestemde, locatiegebonden subsidies terug kunnen vloeien naar
het rijk. Dit betekent dat, waar wordt vastgehouden aan de in de convenanten
opgenomen aantallen te realiseren woningen, een temporisering van de uitgaven
plaatsvindt naar de jaren 2003–2004.In het kader van de voorgenomen bundeling van geldstromen, zijn de betreffende
(BLS) budgetten overgeboekt naar het onderhavige artikel, derhalve wordt de
uitgavenraming van dit artikel voor de jaren 2000–2002 neerwaarts bijgesteld.Aangezien hier sprake is van in het verleden aangegane verplichtingen
is als voorwaarde gesteld dat daarover bestuurlijk overleg met betrokken budgethouders
moet worden gevoerd.Naar aanleiding van de behandeling van de Nota «Stedelijke Vernieuwing»
door de Tweede kamer is onder andere de motie M.M. van der Burg/Jeekel (kamerstukken
II, 1997–1998, 25 427, nr. 14) ingediend en aangenomen, waarbij
is voorgesteld om in de begroting uitgaven naar voren te halen en daarmee
de jaarlijkse bijdragen aan de stedelijke vernieuwing in 2002 tot 2004 gelijk
te houden aan de daaraan voorafgaande periode. Op 12 juni 1998 is in reactie
op ondermeer deze motie een brief terzake aan de Tweede Kamer verzonden waarin
is vermeld dat het Kabinet hierover bij het opstellen van de begroting 2000
zal besluiten.De regering heeft conform het regeerakkoord voor de periode 1999–2010
f 2,25 mld extra beschikbaar gesteld voor stedelijke vernieuwing. Nadere
besluitvorming over de toevoeging van dit budget aan de begroting dient nog
plaats te vinden, derhalve is de raming van het onderhavige artikel hiervoor
(vooralsnog) niet gewijzigd. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998 127 8001 202 065406 026347 100   1e
suppletore begroting 1998 – 52 800      Nieuwe
wijzigingen – 75 000      Stand
ontwerpbegroting 1999 01 202 065406 026347 100348 400  Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998  158 1961 146 746568 276   1e
suppletore begroting 1998  – 7 800– 7 700– 7 700   Nieuwe
wijzigingen  – 56 679– 75 429– 85 978   Stand
ontwerpbegroting 1999  93 7171 063 617474 598677 630  Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Alleen
uitgaven     Generale mutatie:     a. Temporisering
BLS-subsidies cf. regeerakkoord  – 50 000– 50 000– 50 000      Alleen
uitgaven     Specifieke mutaties:     b. Van 103.35
«Besluit locatie gebonden subsidies »; prijsbijstelling tranche
1998  3 2853 2853 215c.
Naar 03.35 «Besluit locatie gebonden subsidies»; correctie
prijsbijstelling tranche 1997  – 964– 964– 943      Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Specifieke mutatie:     d.
Naar 03.42 «Stimulering herstructurering van de woningvoorraad»     Verplichtingen – 75 000   Uitgaven  – 9 000– 27 750– 38 250Generale mutatie ad a.De mutatie betreft de in het regeerakkoord vastgelegde temporisering bij
de BLS-subsidies. Het betreft hier reeds in het verleden aangegane verplichtingen,
derhalve leidt dit alleen tot een temporisering van de uitgavenraming voor
de periode 2000 tot en met 2002. Het totaal van f 150 mln zal in twee
gelijke bedragen in de jaren 2003 en 2004 weer aan het artikel worden toegevoegd. Specifieke mutaties ad c.Op grond van het in het Centraal Economisch Plan 1997 opgenomen relevante
indexcijfer bedraagt de toe te kennen prijsbijstelling 2,25%. Het toegevoegde
bedrag wordt derhalve verlaagd met 0,75%. ad d.De overboeking heeft betrekking op de verlenging in 1999 van de regeling
Stimulering herstructurering van de woningvoorraad. Overzicht van de herkomst
van de verplichtingen budgetten (x f 1000) 2000200120022003Van
03.19 «Stadsvernieuwing»919 650306 026222 100198 400Van
03.37 «Budget besluit Woninggebonden subsidies»197 415000Van
03.42 «Stimulering herstructurering van de woningvoorraad»85 000100 000125 000150 000Stand
ontwerpbegroting 19991 202 065406 026347 100348 40003.B Niet-actief deel 03.73 Afkoop jaarlijkse bijdragen op grond van de wet
«Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting» Het te voeren beleidNa de in het laatste kwartaal van 1995 gerealiseerde bevoorschotting ingevolge
de wet Balansverkorting geldelijke steun volkshuisvesting (Stb.1995,313) en
het tegelijkertijd opeisen van de betrokken rijksleningen is begonnen met
de definitieve vaststelling van de geïnde en betaalde bedragen. In 1997
respectievelijk de eerste helft van 1998 zijn er 439 respectievelijk 344 definitieve
beschikkingen geslagen.De bruteringsoperatie zal – naar verwachting – eind 1999 zijn
afgerond. Het restant van de uitbetaling van de rentebijdragen in de herfinancieringsverliezen
zal in 1998 plaatsvinden. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998155 000     1e suppletore begroting 1998– 146 630155 000    Nieuwe
wijzigingen43 624  Stand ontwerp-begroting 199951 994155 000    Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998155 000     1e suppletore begroting 1998– 137 834155 000    Nieuwe
wijzigingen43 624  Stand ontwerp-begroting 199960 790155 000    De
onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven
(x f 1000)Openstaande standRealisatie199819992000200120022003verplichtingen
t/m 19971997  Verplichtingen:       73.01
Netto contante waarde jaarlijksebijdragen3 904152 83628 453     73.02
Flankerend beleid balansverkorting4 89646 14215 171155 000    73.03
Herfinancieringsverliezen rijksleningen 122 0668 370   Totaal8 800321 04451 994155 000             Uitgaven:        73.01
Netto contante waarde jaarlijkse bijdragen 155 15432 353     73.02
Flankerend beleid balansverkorting 44 52120 067155 000    73.03
Herfinancieringsverliezen rijksleningen 246 5108 370  Totaal 446 18560 790155 000  Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002 Verplichtingen
gelijk aan uitgaven             Generale mutaties:      a.
Definitieve afwikkeling eerste helft 199843 624     Generale mutatiesad a.In samenhang met de in de eerste helft van 1998 gerealiseerde definitieve
afwikkeling van de geldelijke steun aan bij de balansverkorting sociale sector
betrokken cliënten (woningcorporaties en gemeenten) wordt de raming van
de uitgaven met betrekking tot de netto contante waarde jaarlijkse bijdragen
verhoogd met f 28,5 mln. Hiervan is f 22,8 mln (het NCW-deel van
de jaarlijkse bijdragen) niet relevant en f 5,7 mln (de rentecomponent
van de betalingen) wel relevant voor het financieringstekort. Daarnaast wordt
de raming van de uitgaven met betrekking tot flankerend beleid balansverkorting
verhoogd met f 15,1 mln. Hiervan is f 12,1 mln (het NCW-deel van
het flankerend beleid balansverkorting) niet relevant en f 3 mln (de
rentecomponent van de betalingen) wel relevant voor het financieringstekort. 03.78 Afkoop DKP-objectsubsidies voor woningen van beleggers
en particulieren Het te voeren beleidOp dit nieuwe begrotingsartikel worden de verplichtingen en uitgaven in
samenhang met de afkoop van de DKP-objectsubsidies voor woningen van beleggers
en particulieren begroot en verantwoord.Hierover is op 12 december 1997 een basisconvenant gesloten met de Vereniging
van Institutionele Beleggers in Vastgoed Nederland (IVBN) en de Raad voor
Onroerende Zaken (ROZ). Bij brief van 15 december 1997 (kamerstukken II,1997–1998,
25 600, nr. 46) is de Tweede Kamer geïnformeerd over de voorwaarden
van dit akkoord, de hiermee samenhangende fiscale aspecten, de uitvoering
van de overeenkomst en de gevolgen van de afkoop voor de rijksbegroting.Op verzoek van de Tweede Kamer heeft de Algemene Rekenkamer het akkoord
over de afkoop onderzocht. De Algemene Rekenkamer heeft geconcludeerd dat
het onderhandelingsproces ordelijk en controleerbaar is verlopen, dat de belangrijkste
risico's onderzocht en afgedekt waren, en dat met het afkoopaccoord grote
financiële begrotingsrisico's zijn weggenomen. Kanttekeningen werden
geplaatst bij de positie van de kleine belegger en bij de mogelijke verkoop
van woningen aan beleggers die niet als goed verhuurder zullen gaan optreden.
Tevens zijn er door de Rekenkamer aanbevelingen gedaan ten aanzien van de
afkoop van Niet Winstbeogende Instellingen. De Staatssecretaris heeft positief
gereageerd op het rapport van de Rekenkamer, en heeft ten aanzien van de problematiek
met betrekking tot de verkoop van woningen aan beleggers, die mogelijk niet
als goed verhuurder zullen gaan optreden, gemeld dat er een toetsbare gedragscode
bij verkoop en beheer in ontwikkeling is voor alle door de leden van de IVBN,
ROZ en Aedes geëxploiteerde woningen. De Tweede Kamer heeft vervolgens
ingestemd met de afkoop.Dit nieuwe begrotingsartikel bestaat uit drie onderdelen:- op artikelonderdeel 78.01 worden verantwoord– de totaal overeengekomen afkoopsom,– de door het Rijk te betalen rentevergoeding, aangezien de betaling
van de afkoopsom zal plaatsvinden in drie gelijke termijnen in de jaren 1998
t/m 2000,– de eventueel te verrekenen terugvorderingsrente over de in 1998
betaalde en te betalen «reguliere» jaarlijkse bijdragen;- op artikelonderdeel 78.02 wordt de tegemoetkoming van het Rijk aan het
Algemeen Burgelijk Pensioenfonds (ABP) verantwoord ten behoeve van de verkoop
van de zogenaamde ABP-planwoningen aan de Amsterdamse woningcorporaties;- op artikelonderdeel 78.03 wordt de compensatie verantwoord aan de belastingplichtige
beleggers en particulieren die eerder of meer belasting betalen dan in het
geval er geen afkoop plaatsvindt.De budgettaire verwerking van de afkoop vindt plaats in de lijn met hetgeen
destijds bij de brutering van de sociale sector is afgesproken. Dit betekent
dat de afkoopsom en de daarmee samenhangende uitgaven (vergoeding overdracht
ABP-planwoningen en belastingschade en -nadeel) niet relevant zijn voor het
uitgavenkader van de rijksbegroting in enge zin. De overige budgettaire gevolgen
(met name de rentebetalingen en de vrijval op de VROM-begroting) zijn wel
relevant voor het uitgavenkader van de rijksbegroting in enge zin. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998      1e suppletore begroting 19981 608 500     Nieuwe
wijzigingen2000  Stand ontwerp-begroting 19991 610 500  Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998      1e suppletore begroting 1998510 500602 000496 000   Nieuwe
wijzigingen1 800  Stand ontwerp-begroting 1999512 300602 000496 000  De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) 199819992000200120022003Verplichtingen:      78.01
Afkoop jaarlijkse bijdragen DKP-systeem1 449 000     78.02
Bijdrage overdracht ABP-planwoningen37 500     78.03
Vergoedingen belastingschade en belastingnadeel124 000  Totaal1 610 500            Uitgaven:      78.01
Afkoop jaarlijkse bijdragen DKP-systeem474 800478 000496 000   78.02
Bijdrage overdracht ABP-planwoningen37 500     78.03
Vergoedingen belastingschade en belastingnadeel 124 000  Totaal512 300602 000496 000   Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002 Verplichtingen
gelijk aan uitgaven      Generale mutaties:      a. Verhoging
rentevergoeding afkoop beleggers2000            Alleen
uitgaven      Generale mutaties      b. Terugvorderingsrente
over reguliere bijdragen in 1998– 200  Generale mutatiesad b.Over de in 1998 betaalde en te betalen «reguliere» jaarlijkse
bijdragen wordt door het Rijk terugvorderingsrente geïnd en verantwoord
op artikelonderdeel 78.01 «Afkoop jaarlijkse bijdragen DKP-systeem». 03.79 Afkoop subsidies en overnamebijdragen niet-winstbeogende
instellingen Het te voeren beleidTijdens het algemeen overleg van 15 februari 1996 over modernisering van
de ouderenzorg (kamerstukken II 1995–1996, 24 333, nr. 9) is de
Kamer gemeld dat er onderzoek zou worden gedaan naar de niet winstbeogende
instellingen (NWI's). Met een brief van 7 maart 1997 (kamerstukken II, 1996/1997,
24 333, nr. 27) is de rapportage Risicoprofiel NWI's aan de Tweede Kamer
toegezonden. Op 15 mei 1997 heeft een algemeen overleg over deze brief en
rapportage plaatsgevonden met de Vaste Kamercommissies voor VROM en VWS. In
de bedoelde brief is aangekondigd de problematiek van de NWI's actief aan
te pakken. Dit houdt in:– het afkopen van de DKP-subsidie– het leveren van een alternatief voor de rijkscontragaranties– sanering van de NWI's waarmee het Ministerie een financiële
band heeft in het kader van één van de volgende regelingen:
Beschikking Geldelijke Steun Particuliere Huurwoningen 1968 en/of Beschikking
Geldelijke Steun Huurwoningen 1975, Beschikking Geldelijke Steun Huurwoningen
in proefgemeenten Normkostensysteem 1986, Beschikking Geldelijke
Steun Huurwoningen in proefgemeenten Normkostensysteem 1988 (de laatste drie
regelingen worden samengevat met de term DKP regeling).Deze aanpak wordt uitgevoerd tot eind 2002.De hiervoor opgestelde regeling wordt in de tweede helft van 1998 gepubliceerd.
Alle uitgaven met betrekking tot de NWI's worden met ingang van deze ontwerpbegroting
op dit nieuwe artikel 03.79 «Afkoop subsidies en overnamebijdragen niet-winstbeogende
instellingen» tot uiting gebracht.Het artikel bestaat uit twee onderdelen:– op artikelonderdeel 79.01 worden de bijdragen op grond van (de
afkoop van de) bestaande jaarlijkse DKP-bijdragen en saneringsbijdragen verantwoord– op artikelonderdeel 79.02 worden de nog aan NWI's te verstrekken
jaarlijkse bijdragen op grond van de Beschikking Geldelijke Steun Particuliere
Huurwoningen 1968 (PHW '68) verantwoord. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998      Nieuwe wijzigingen62 600332 500516 267495 333521 333 Stand
ontwerp-begroting 199962 600332 500516 267495 333521 333 Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998      Nieuwe wijzigingen129 647369 586511 167454 246445 551 Stand
ontwerp-begroting 1999129 647369 586511 167454 246445 551229De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000) 199819992000200120022003Verplichtingen:      79.01
Afkoop jaarlijkse bijdragen en overnamebijdragen62 600332 500516 267495 33352
1 333 79.02 Jaarlijkse bijdragen oude regelingen 00000Totaal62 600332 500516 267495 333521 333        Uitgaven:      79.01
Afkoop jaarlijkse bijdragen en overnamebijdragen127 137368 275510 399453 7574
45 231 79.02 Jaarlijkse bijdragen oude regelingen2 5101 311768489320229Totaal129 647369 586511 167454 246445 551229Toelichting op de ramingUitgangspunt voor de bepaling van het afkoopbedrag voor de NWI's is dat
er sprake dient te zijn van een evenwichtige benadering ten opzichte van de
afkoop voor de sociale sector en de afkoop voor de beleggers en particulieren.
Op basis van de administratieve gegevens is met gebruik van dezelfde parameters
als bij de brutering het afkoopbedrag bepaald. Slechts het huurafbraakpercentage
is vanwege de peildatum 1 januari 1998 voor NWI's (in plaats van 1 januari
1995 voor de sociale huursector), aangepast tot 4,1%. Voor de bepaling van
de saneringsbijdrage is gebruik gemaakt van zowel de administratieve gegevens
als de gegevens uit de jaarverslagen van de instellingen. Het bedrag is zodanig
bepaald dat er theoretisch een sluitende exploitatie mogelijk is. Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002 Verplichtingen
gelijk aan uitgaven      Overboekingen van/naar andere begrotingen:      a.
Aanvullende post: rentevergoeding afkoopsom/overnamebijdragen2 60032 50076 26795 333121 333 Generale
mutaties:      b. Afkoopsom/overnamebijdragen60 000300 0004
40 000400 000400 000        Alleen
uitgaven      Overboekingen van/naar andere begrotingen:      c
Aanvullende post: terug te betalen jaarlijkse DKP-bijdragen – 16 134– 33 845– 49 641– 64 719 d.
Aanvullende post: niet tot betaling komende DKP-bijdragen– 2 514– 15 426– 31 591– 45 234– 52 620 e.
Aanvullende post: rente over terug te betalen jaarlijkse DKP-bijdragen – 1 223– 3 615– 7 013– 11 383 Specifieke
mutaties:      f. Van 03.74.01 «Nieuwbouwregeling 1968
/ Verbeteringsregelingen»: jaarlijkse bijdragen PHW '682 5101 311768489320 g.
Van 03.74.02 «DKP-regeling»: jaarlijkse bijdragen DKP-regeling67 05168 55863 18360 31252 620 Overboekingen van/naar andere begrotingenad a.Bij de berekening van de afkoopbedragen wordt uitgegaan van de peildatum
1 januari 1998. Dit betekent dat er bij het afkoopbedrag een rentevergoeding
wordt gegeven voor de periode tussen de peildatum en de werkelijke betaaldatum.ad c.Verondersteld wordt dat de, na 1 januari 1998, in enig jaar betaalde «reguliere»
DKP-bijdragen de volgende jaren, en uiterlijk in 2002, in gelijke delen worden
terugbetaald.ad d.Verondersteld wordt dat het percentuele gedeelte van het reguliere DKP-budget
dat niet tot betaling komt in enig jaar gelijk is aan het percentuele gedeelte
van het afkoop/saneringsbudget dat tot dat jaar is betaald.ad e.Voor de bepaling van de rente over de terug te betalen «reguliere»
DKP-bijdragen wordt uitgegaan van een periode dat het geld in bezit is geweest
van een NWI die gelijk is aan het aantal jaren plus twee maanden. Specifieke mutatiesad f. en g.De mutaties betreffen de overboekingen vanuit artikel 03.74 van de «reguliere»
jaarlijkse bijdragen op grond van de DKP-regeling en de regeling PHW '68 voor
zover van toepassing op NWI's. Doelmatigheidskengetallen (bedragen
x f 1000) 19981999200020012002totaalAantal
af te kopen instellingen87851353838383Afkoopbedragen60 000300 000440 000400 000400 0001 600 000Uitvoeringskosten4 2823 8373 9223 7873 82119 649Totale
kosten per afkoop van een NWI7393 5753 28810 62610 6274 229ToelichtingHet product in het kader van dit artikel wordt gedefinieerd als het verbreken van de financiële relatie met het ministerie van VROM.
In de meeste gevallen (de DKP-instellingen) komt dit overeen met het slaan
van de afkoop/saneringsbeschikking en het betalen van de betreffende bijdragen.
In een aantal gevallen (de PHW '68-instellingen) wordt het product ook geleverd
als de bijdrage stopt, dit zal met name in het jaar 2000 het geval zijn. Overige niet-actieve begrotingsartikelen Verplichtingen en uitgavenOnderstaande gegevens hebben betrekking op de overige niet-actieve begrotingsartikelen
van de volkshuisvestingsbegroting. Dit betreffen de volgende artikelen:03.68 «Leningen woningwet»03.74 «Bijdragen nieuwbouw en verbetering huurwoningen»03.75 «Bijdragen woningen marktsector en premie-koopwoningen»03.76 «Budgetten Besluit woninggebonden subsidies 1992–1994»03.77 «Overige niet-actieve uitgaven»Deze artikelen betreffen (grotendeels) de uitfinanciering van vóór
1995 aangegane verplichtingen, waarbij het te voeren beleid op het terrein
van de volkshuisvesting (afgezien van de hoogte van het subsidie-afbraakpercentage
bij de jaarlijkse bijdragen) geen invloed meer heeft op de omvang van de voorgestelde
ramingen. Sinds de begroting 1995 worden deze ramingen als één
geheel gepresenteerd.Opgemerkt wordt dat op 03.74 met name alleen nog bijbetalingen op de exploitatie-
en verbetersubsidies van vóór 1995 met betrekking tot de toegelaten
instellingen en gemeentelijke woningbedrijven worden verantwoord. Na de verwerking
van de budgettaire effecten van de brutering bij de sociale sector is in deze
begroting ook de afkoop van woningen van beleggers en particulieren (artikel
03.78) en (voor de jaren 1998 en 1999) de afkoop en sanering van niet-winstbeogende
instellingen (NWI's, op het nieuwe artikel 03.79) verwerkt. Restituties als
gevolg van teveel betaalde bijdragen worden verantwoord op het ontvangstenartikel
03.03 «Restituties». Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998 1 9952 7032 2142 583 1e
suppletore begroting 19983 100     Nieuwe wijzigingen1 735– 88– 87  Stand
ontwerp-begroting 19994 8441 9072 6162 2142 5832 583Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerp-begroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998919 289823 305763 549669 448599 380 1e
suppletore begroting 1998– 72 845– 84 753– 102 111– 106 715– 71 988 Nieuwe
wijzigingen– 72 591– 66 387– 60 838– 59 458– 59 989 Stand
ontwerp-begroting 1999773 853672 165600 600503 275467 40345
3 001De onderverdeling
naar artikelonderdelen van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) Realisatie
1997199819992000200120022003Verplichtingen:       03.68
Leningen woningwet        68.03 Overige leningen 3 100     03.74
Bijdragen nieuwbouw en verbetering huurwoningen        74.03
Bijdragen ineens verbetering huurwoningen en verhuis- en herinrichtingskosten3 3791 500     03.75
Bijdragen woningen marktsector en premie-koopwoningen        
 75.01 Subsidies marktgerichte huur- en koopwoningen en jaarlijkse bijdragen
huurwoningen beleggers393      03.76 Budgetten Besluit
woninggebonden subsidies 1992–19941 592      03.77
Overige niet-actieve uitgaven8272441 9072 6162 2142 5832 583Totaal
verplichtingen overige niet-actieve artikelen6 1914 8441 9072 6162 2142 5832 583        Uitgaven:       03.68
Leningen woningwet        68.03 Overige leningen 3 100     03.74
Bijdragen nieuwbouw en verbetering huurwoningen        74.01
Jaarlijkse bijdragen huurwoningen oude regelingen47 99036 89035 18933 53232 11130 68029  600 74.02 Jaarlijkse bijdragen huurwoningen DKP-systeem185 1607 3975 51223 8173 1312 531269 74.03 Bijdragen ineens verbetering huurwoningen en verhuis- en herinrichtingskosten4 7002 317  Totaal
artikel 03.74237 85046 60440 70157 34935 24233 21129 869        03.75
Bijdragen woningen marktsector en premie-koopwoningen        
 75.01 Subsidies marktgerichte huur- en koopwoningen en jaarlijkse bijdragen
huurwoningen beleggers16 87210 6826 2181 164    75.02 Bijdragen eigen woningen398 973317 000238 100169 500109 50082 30072000Totaal
artikel 03.75415 845327 682244 318170 664109 50082 30072000        03.76
Budgetten Besluit woninggebonden subsidies 1992–1994401 301395 385382 439368 471353 819349 3
09345 04903.77 Overige niet-actieve uitgaven8271 0824 7074 1164 7142 5836 083Totaal
uitgaven overige niet-actieve artikelen1 055 823773 853672 165600 
600503 275467 403453 001Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002 Verplichtingen
gelijk aan uitgaven      Specifieke mutaties:      a.
Verhoging i.v.m. AWB bezwaarschriften1 500     b. Naar 01.02
«Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten en voorzieningen»
i.v.m. bijdrage aan Project Energiebesparing Gebouwde Omgeving (PEGO)– 65– 88– 87          Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven      Specifieke mutaties:      c.
Aanpassing raming schadeloosstelling Stadsmeierrechten      –
Verplichtingen300     – Uitgaven– 7 0002 8001 500– 500         Alleen
uitgaven      Generale mutaties:      d. Aanpassing
vrijval DKP-subsidies als gevolg van afkoop beleggers3 5487701 7001 843– 7 049 Specifieke
mutaties:      e. Naar 03.79 «Afkoop subsidies en saneringsbijdragen
niet winst beogende instellingen»: reguliere DKP-bijdrage NWI's– 67 051– 68 558– 63 183– 60 312– 52 620 f.
Naar 03.79 «Afkoop subsidies en saneringsbijdragen niet winst
beogende instellingen»: bijdragen PHW'68 t.b.v. NWI's– 2 510– 1 311– 768– 489– 320 g.
Stalling saldo specifieke mutaties– 1 074     –
Niet beleidsrelevant61  Specifieke mutatiesad a.Omdat er nog een aantal AWB bezwaarschriften in behandeling is en verwacht
wordt dat aan een aantal bezwaren tegemoet zal worden gekomen, wordt de raming
van artikelonderdeel 03.74.03 verhoogd met f 1,5 mln.ad c.De mutatie betreft (met name) een aanpassing van de uitfinanciering van
de schadeloosstelling aan de gemeente Groningen voor het afschaffen van de
Stadsmeierrechten. Generale mutatiead d.De mutatie betreft een correctie van de in de 1e suppletore begroting
1998 (kamerstukken II, 1997–1998, 26 017, nr 2) verwerkte vrijval
van DKP-objectsubsidies in verband met de afkoop van deze subsidies voor woningen
van beleggers en particulieren. Specifieke mutatiesad e en f.De mutaties betreffen een overboeking naar het nieuwe artikel 03.79 in
samenhang met de in deze ontwerpbegroting verwerkte budgettaire gevolgen van
de afkoop en sanering van niet-winstbeogende instellingen (NWI's).ad g.Deze mutatie betreft de tegenboeking van het voor 1998 resterende saldo
van de in de 1e suppletore begroting 1998 opgenomen specifieke mutaties. Dit
saldo is nu betrokken bij de verwerking van de vermoedelijke uitkomsten 1998
in de onderhavige begrotingsvoorstellen. Uitgavenraming
voor de gehele looptijd van de betalingen (x f 1 mld.)Netto
Contante Waarde geraamde betalingen periode 1998-eindjaar jaarlijkse bijdragen:   –
74.01Jaarlijkse bijdragen huurwoningen oude
regelingen0,3 – 74.02Jaarlijkse bijdragen huurwoningen
dkp-systeem0,02– 75.02Bijdragen eigen woningen 1984
en daarvoor1,8 – 76Budget sociale sector4,2 Totaal6,32   Sommatie geraamde betalingen periode
1998-eindjaar jaarlijkse bijdragen   – 74.01Jaarlijkse
bijdragen huurwoningen oude regelingen0,5 – 74.02Jaarlijkse
bijdragen huurwoningen dkp-systeem0,02– 75.02Bijdragen
eigen woningen 1984 en daarvoor2,6 – 76Budget sociale
sector7,3  Totaal10,42uitgangspunten:rente:
6,50 % voor 1998 e.v.j.  subsidie-afbraakpercentage: 5,5%  exploitatielastenstijging:
2,5% Toelichting op de ramingZowel de netto contante waarde als de sommatie van de geraamde betalingen
in de periode vanaf 1998 tot aan het einde van de jaarlijkse betalingen bij
artikelonderdeel 03.74.02 «Jaarlijkse bijdragen huurwoningen dkp-systeem»
zijn lager dan in de begroting 1998. Dat wordt enerzijds veroorzaakt door
de afkoop DKP-objectsubsidies voor woningen van beleggers en particulieren
(artikel 03.78). Anderzijds is de oorzaak gelegen in de afkoop en sanering
NWI's en in samenhang daarmee de overboeking van de betreffende DKP-subsidies
naar het nieuwe begrotingsartikel 03.79. Reserve voor zg. VROM-brede onderwerpenAnaloog aan voorgaande jaren is in het niet-actieve deel van de DGVH-begroting
(op artikel 03.77 «Overige niet-actieve uitgaven») een reserve
ten behoeve van de zogeheten VROM-brede onderwerpen opgenomen. Deze reserve
kan ook worden aangewend ter compensatie van (toekomstige) budgettaire problematiek
binnen de DGVH-begroting zelf. Van de omvang van deze reserve en de mutaties
daarop sinds de ontwerpbegroting 1998 wordt het volgende overzicht gegeven
(verplichtingen en uitgaven x f 1 000).   199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 199801 9952 7032 2142 583 Mutaties:      1.
Naar 01.02 «Personeel en materieel gemeenschappelijke diensten
en voorzieningen» i.v.m. aandeel DGVH in Project Energiebesparing Gebouwde
Omgeving (PEGO) 1998–2000 – 88– 87   2.
Extrapolatie 2003     2 583Stand
ontwerp-begroting 199901 9072 6162 2142 5832 583Toelichtingad 1.De bijdrage van het DGVH aan het Project Energiebesparing Gebouwde Omgeving
(PEGO) heeft betrekking op de jaren 1998–2000. De bijdrage 1998 ad f 65 000
kan echter niet ten laste van deze reserve worden gebracht, aangezien hiervoor
in 1998 geen budget beschikbaar is. Derhalve is genoemd bedrag ten laste gebracht
van de raming van de overige op artikel 03.77 begrote uitgaven. In het kader
van de begrotingsuitvoering 1998 zal worden bezien of hiervoor anderszins
compensatie binnen de DGVH-begroting moet worden geboden. 03.74 Bijdragen nieuwbouw en verbetering huurwoningen RamingskengetallenIn onderstaande overzichten worden voor de artikelonderdelen 03.74.01
en 03.74.02 de aantallen woningen gegeven waarvoor nog subsidie kan worden
verstrekt. De periode waarover subsidie kan worden verstrekt beloopt voor
artikelonderdeel 03.74.01 van 1998 tot 2023 (dit betreft de verbeteringsregeling
woningen), en voor artikelonderdeel 03.74.02 van 1998 tot 2035. Aantallen
woningen waarvoor mogelijk nog bijdragen worden verstrektartikelonderdeelregeling19981999200020012002200303.74.01Nieuwbouwregeling
19681 800800200000 Verbeteringsregelingen7 7007 4007 0006 7006 4006 10003.74.02DKP-regeling8007001 600600300200ToelichtingBij een zestal complexen zal in het jaar 2000 de zg. conditionele bijdrage
worden verstrekt, hierdoor stijgt bij de DKP-regeling het aantal woningen
met een bijdrage in dat jaar. De aantallen woningen met een bijdrage bij de
DKP-regeling zijn lager, vergeleken met de aantallen, opgenomen in de begroting
1998. De oorzaken hiervan zijn:– de verwerking van de afkoop beleggers en particulieren (zie artikel
03.78);– de overboeking van de jaarlijkse DKP-subsidies naar artikel 03.79
in verband met de afkoop en sanering van NWI's.In verband met deze laatste overboeking is in de raming van artikelonderdeel
03.74.02 ook geen sprake meer van aantallen bedden, waarvoor nog een bijdrage
wordt verstrekt. 03.75.01 Subsidies marktgerichte huur- en koopwoningen
en jaarlijkse bijdragen huurwoningen beleggers Ramingskengetallen   Aantallen
woningenTotale bijdrageMarktgerichte huur- en koopwoningen00Huurwoningen
beleggers5 34110,6 mlnDe gemiddelde bijdrage bedraagt f 10 000 per woning, die in
5 gelijke termijnen betaald wordt. In 1998 wordt derhalve ten behoeve van
5 300 woningen subsidie verstrekt. Voor 1999 en 2000 zijn dat respectievelijk
3 109 en 582 woningen. 03.75.02 Bijdragen eigen woningen RamingskengetallenDe komende jaren vertonen de aantallen en de hoogte van de te verstrekken
bijdragen een sterk dalende tendens. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door
een stijging van de individuele- en gezinsinkomens en anderzijds door de rentestand
van de afgelopen jaren waardoor toekomstige bijdragen – na een rente-
toets – naar verwachting lager kunnen worden vastgesteld.Hieronder volgt een overzicht van het aantal woningen waarvoor subsidie
is/wordt verstrekt, het totale subsidie bedrag alsmede de gemiddelde bijdrage
per woning.   199719981999Aantal
woningen112 16592 11060 300Uitgavenbudgetten399
mln317 mln238 mlnBijdrage per woningf 3 557f
3 439f 3 948Onderstaande tabel bevat voor de eigen woningen-regelingen de geraamde
ontwikkeling van de totale jaarlijkse bijdragen (in f mln)   199819992000200120022003regeling
19793200021 10014 00010 1008 0006 600regeling
1984285 000217 000155 50099 40074 30065 400Totaal317 000238 100169 500109 50082 30072000Onderstaande tabel bevat voor de eigen woningen-regelingen de geraamde
ontwikkeling van het aantal te verrichten bijdragen per jaar.   199819992000200120022003regeling
197923 70015 63010 3707 4805 9304 890regeling
198468 47744 67434 33523 86017 38515 700Totaal92 17760 30444 70531 34023 31520 590DoelmatigheidskengetalIn de hierna opgenomen tabel worden voor de eigen woningen regelingen
de uitvoeringskosten per bijdrage weergegeven. De gehanteerde bedragen zijn
ramingen.In de personele kosten zijn begrepen het aantal personeelsleden dat direct
betrokken is bij de uitvoering van de regelingen Eigen Woningen 1979 en 1984,
inclusief de afhandeling van bezwaar- en beroepschriften. Voor 1998, 1999
en 2000 zijn dat respectievelijk 28, 19,1 en 14,7 medewerkers.Inclusief de overhead van het aantal personeelsleden dat op indirecte
wijze betrokken is bij de uitvoering van de regeling zoals archivering, medewerkers
in de financiële kolom, centrale directies en dergelijke is uitgegaan
van f 112000 voor 1998 en f 115 000 voor 1999 en 2000, zijnde
de totale kosten per mensjaar.Ten slotte is rekening gehouden met de automatiseringskosten waaronder
de exploitatielasten van het eigen woningen systeem. Deze bedragen f 3
mln in 1998 en f 2 mln per jaar in 1999 en 2000.Door de scherpe daling van het aantal beschikkingen en de meer gestage
daling van het personeelsbestand en praktisch gelijkblijvende automatiseringskosten,
stijgen in de tijd gezien de kosten per bijdrage. Doelmatigheidskengetallen
Eigen Woningenregelingen 199819992000Personele
kostenf 3,1 mlnf 2,2 mlnf 1,7 mlnAutomatiseringskostenf 3,0
mlnf 2,0 mlnf 2,0 mlnAantal beschikkingen92 17760 30444 705Uitvoeringskosten
per bijdragef 66,18f 69,75f 82,7603.76 Budgetten Besluit woninggebonden subsidies 1992–1994 RamingskengetallenIn onderstaand overzicht wordt een specificatie gegeven van de uitgavenraming
naar sociale sector, huurverlagingstoeslagen en marktsector alsmede de totale
looptijd per regeling en het totale bedrag van de toekomstige betalingen. (bedragen
x f 1 mln) Te betalen in
1999Totale bedragtoekomstige betalingenLooptijd totSociale
sector3407 1702 024Huurverlagingstoeslagen25892004Marktsector29602001Totaal3947 319 De totale looptijd van de bijdrage aan de sociale sector is afhankelijk
van het gehanteerde rentepercentage. Conform de regeling wordt na 5 jaar bij
de sociale huursector en na 10 jaar bij de sociale koopsector de rente herzien.
Deze rente conversie kan tot gevolg hebben dat de looptijd korter of langer
is wanneer het dan gehanteerde percentage afwijkt van dat waarmee thans in
de begroting wordt gerekend. 03.77 Overige niet-actieve uitgavenNaast de op dit artikel gestalde reserve voor VROM-brede onderwerpen heeft
de raming betrekking op de afkoop van de stadsmeierrechten te Groningen. 04. RUIMTELIJKE ORDENING AlgemeenVersterking van de kwaliteit van de ruimtelijke inrichting betekent in
het komend begrotingsjaar vooral: werken aan de totstandkoming van een vijfde
nota ruimtelijke ordening. Daarmee ligt het accent op beleidsvernieuwing.
De vijfde nota is nodig om een goede nationale ruimtelijke hoofdstructuur
voor de toekomst te garanderen en de specifieke inbreng van de ruimtelijke
ordening in de inrichting van Nederland te profileren. Alleen dan is het mogelijk
het rijksomgevingsbeleid goed te regisseren. Beleidsvernieuwing dient gebaseerd
te zijn op een goede monitoring en beleidsverkenning. Werken aan onderbouwing
en meetbaarheid van de effectiviteit van het ruimtelijk beleid is daarvoor
een belangrijke peiler. Hierop zal in het komend begrotingsjaar nadrukkelijk
worden ingezet. In 1999 wordt een monitoringssysteem opgezet dat uiteindelijk,
volledig operationeel de vijfde nota gaat ondersteunen. De uitvoering van
het beleid is gebaseerd op de VINEX en de Actualisering ervan. Toezicht op
daadwerkelijke doorwerking van het VINEX-beleid en de handhaving ervan is
essentieel voor het slagen van dit beleid. In het begrotingsjaar 1999 zal
daarom eveneens veel aandacht worden besteed aan uitvoering, doorwerking en
handhaving van het ruimtelijk beleid. In dit verband worden de volgende prioritaire
producten genoemd; nieuwe sleutelprojecten en stimuleringsprogramma intensief
ruimtegebruik (StIR). Met het oog op beleidseffectiviteit vindt herijking
van de verstedelijkingsopgave plaats. Formulering en uitvoering van het internationaal
ruimtelijk beleid zal in 1999 in toenemende mate een rol gaan spelen in het
ruimtelijk beleid. In dit verband valt te denken aan de Interreg IIC programma's
Noordzee, NWMA en IRMA.Het streven om de begroting inzichtelijker te maken wordt voortgezet,
door aan te geven op welke wijze het budget wordt ingezet in de verschillende
(clusters) van producten. De invalshoek bij de indeling van de clusters van
producten zijn de drie doelstellingen van de RPD, waarbij tevens gekeken wordt
naar nieuwe accenten, ten opzichte van begroting 1998 zoals onderwerp en tijdshorizon
van de producten:1. Een goede ruimtelijke hoofdstructuur in Nederland bewerkstelligen,
door;a. nationale en regionale uitvoering/actualisering/doorwerking van beleid,b. voorbereiding toekomstig beleid,c. internationaal product.2. De samenhang in rijks-omgevingsbeleid bevorderen, onder andere door
regelgeving daar op toe te spitsen.3. Specifieke inbreng van de RO te profileren, door een goede kennishuishouding.Gelieerd aan deze clusters is een groot aantal producten waarbinnen prioriteiten
zijn aangewezen welke maatgevend zijn voor het al dan niet halen van de beoogde
resultaten per fase in de beleidscyclus. Er is dan ook een directe koppeling
gelegd tussen de specifieke fase in de beleidscyclus en de concrete productclusters
en producten. Kengetallen (doelmatigheidskengetallen)In de hierna opgenomen tabel wordt een indicatie gegeven van de verdeling
van het budget geraamd op de begrotingsartikelen naar de clusters van producten.
Tevens wordt een percentuele verdeling gegeven van de in de begroting opgenomen
bedragen van het hoofdbeleidsterrein ruimtelijke ordening naar
de onderscheiden productclusters. Bij een drietal productclusters zijn voorbeelden
opgenomen van producten die onder die betreffende cluster vallen. Indicatieve
verdeling van het verplichtingenbudget 1999 naar cluster van product in guldens
(x f 1000) Artikel(onderdeel)    Personeel & MaterieelOnderzoekPlanvorming
& Stimulering Ruimtelijk BeleidUitvoering PKB Wadden-gebiedVeiligstellen
van Buffer-zonesLeerling-bouw-plaatsenStichting
Overleg-orgaan RAVITotaal  04.0104.03.0104.03.0204.0504.0604.0804.09 PMonitoring & Evaluatie3 8322 041     5 873R         OVerkenning5 9393 305     9 244D U CFormulering
Internationaal Beleid9581 26490    2 312T          C LFormulering
Nationaal Beleid – bijv. 5e nota RO6 7051 654     8 359U S T EUitvoering
Internationaal Beleid – bijv.Interreg IIC2 682 5 031    7 713R         SUitvoering
Nationaal Beleid         – bijv. StIR en Groene Hart12 357 25 423 12 0231 930 51 733           Doorwerking & Handhaving8 334 179228   8 741 Totaal40 8078 26430 72322812 0231 930 93 97504.01 Personeel en materieel Het te voeren beleidOm de minister van VROM optimaal te kunnen ondersteunen bij de totstandkoming
van het (inter)nationale beleid voor de ruimtelijke inrichting van Nederland
en de uitwerking daarvan, heeft de RPD zich de laatste jaren ontwikkeld van
een dienst met het karakter van een planbureau naar een dienst,
die méér dan voorheen, beleidsmatig bezig is. Om deze ontwikkeling
mogelijk te maken is een cultuurveranderingstraject in gang gezet en is een
personeelsbeleid ontwikkeld dat zich richt op het beschikbaar hebben en houden
van pro-actieve, professionele en flexibele medewerkers met gevoel voor politiek
en met een duidelijke ruimtelijke visie. Ter ondersteuning hiervan is sinds
1998 integraal management als concept ingevoerd, waarbij verantwoordelijkheden
en bevoegdheden op het niveau zijn neergelegd waar effectiviteit en resultaatgerichtheid
van de dienst het meest mee zijn gediend. Qua instrumentarium op het gebied
van personeel wordt de komende jaren het accent gelegd op gerichte werving
en selectie, beoordelen en belonen, loopbaanbeleid en vorming en opleiding.
Het bovenstaande leidt ertoe dat de minister vanaf 1999 beter wordt ondersteund.
In dit kader wordt tevens verwezen naar het algemeen deel van de Memorie van
Toelichting (hoofdstuk 7 «Bedrijfsvoering en Organisatie»), waarin
het algemene VROM-beleid ten aanzien van personeel, materiële uitgaven
en automatisering is beschreven. Doelmatigheidskengetal In bovenstaande diagram is de personele capaciteit indicatief verdeeld
over de productclusters. Hierbij is rekening gehouden met een verhoudingsgewijze
verdeling van productgroep Intern Beleid en Ondersteuning over de andere productclusters. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting in guldens (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199839 14439 73939 97940 33440 360 1e
suppletore begroting 1998166– 71    Nieuwe
wijzigingen2 5226451 3971 3541 354 Stand
ontwerpbegroting 199941 83240 31341 37641 68841 71441 714Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting in guldens (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199839 53239 73939 97940 33440 360 1e
suppletore begroting 1998866– 71    Nieuwe
wijzigingen2 5226451 3971 3541 354 Stand
ontwerpbegroting 199942 92040 31341 37641 68841 71441 714Millennium en EuroIn de hiervoor vermelde uitgavenbudgetten zijn de volgende bedragen verwerkt
voor Millennium: (x f 1000) 199819992000200120022003 9615575   De benodigde uitgaven ten behoeve van de Euro voor de jaren 1999 en verder
worden, conform afspraak, bij de 1e suppletore begroting 1999 verwerkt. De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven in guldens (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997 Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:01.01
Ambtelijk personeel028 70530 85531 45932 21932 49932 49932 49901.02
Overige personele uitgaven9792 7461 5531 4821 5551 5661 5661 56601.03
Post-actieven101 3801 7321 5251 5241 5291 5291 52901.06
Algemene materiële uitgaven1 0735 9494 4784 0154 2204 2364 2624 26201.07
Automatiseringsuitgaven1 3151 5303 2141 8321 8581 8581 8581 858Totaal3 37740 31041 83240 31341 3
7641 68841 71441 714 Uitgaven:01.01
Ambtelijk personeel 28 70530 85531 45932 21932 49932 49932 49901.02
Overige personele uitgaven 1 9032 2531 4821 5551 5661 5661 56601.03
Post-actieven 1 3701 7321 5251 5241 5291 5291 52901.06
Algemene materiële uitgaven 5 4034 4784 0154 2204 2364 2624 26201.07
Automatiseringsuitgaven 1 7673 6021 8321 8581 8581 8581 858Totaal 39 14842 92040 31341 37641 68841 71441 714Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 in guldens (x f 1000) 19981999200020012002 Verplichtingen
gelijk aan uitgaven       Overboekingen van/naar andere
begrotingen:a. Aanvullende post; Loonbijstelling tranche
1998786779830787787 b. Van
de Rgd t.b.v.MIPIM Vastgoedbeurs en huurcontract NIROV30197197197197  Specifieke
mutaties:c. Uitbreiding ambtelijk personeel540540540540540 d.
Van 04.03 t.b.v. communicatie en publicaties diverse projecten394     e.
Aanpassing raming t.b.v. cultuurveranderingtraject RPD200     f.
Aanpassing raming t.b.v. NT-server, informatiebeveiliging en ICT-uitgaven1 980– 180– 170– 170– 170 g.
Aanpassing raming t.b.v. herziening WRO en doorbelasting FD400     h.
Compensatie VROM-brede problematiek– 1 808     i.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord. Zie voor de toelichting
artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 691    Overboeking van/naar andere begrotingad c.Het betreft hier een uitbreiding met 5 medewerkers voor de handhaving
van het ruimtelijk bestuursrecht, waarbij het streven is gericht op een gecoördineerd
en consistent handhavingsbeleid en optreden. Specifieke mutatiesad d.De mutatie betreft een overboeking van artikel 04.03 « Onderzoek,
planvorming en stimulering ruimtelijk beleid» in verband met het correct
boeken van verplichtingen en uitgaven. Het betreft met name uitgaven voor
publicaties, communicatie en vergaderkosten voor diverse projecten zoals Nederland
2030, Groene Hart en Nieuwe Sleutelprojecten.ad f.Als gevolg van de migratie naar Windows '95 en de hieruit voortvloeiende
knelpunten in het bedrijfsvoering met betrekking tot de aansluiting van de huidige applicaties met het bestaande Unix systeem is het noodzakelijk
over te gaan naar een nieuwe NT-Server. Deze nieuwe omgeving zal de goede
werking van de applicaties garanderen. Voorts is in de mutatie een bedrag
opgenomen voor informatiebeveiliging van systemen, de bouw van een bestedingsplansysteem
en is de raming aangepast als gevolg van de voorgenomen VROM-brede Informatie
Communicatie Technologie (ICT) inspanningen. Kengetallen (ramingskengetallen) Ambtelijk personeel Overzicht verwachte gemiddelde
bezetting «Rijksplanologische Dienst» in fte's  1997199819992000200120022003Ontwerpbegroting
1998  289289289289289 1e
suppletore begroting 1998  Nieuwe wijzigingen:  – 655555Doelmatigheidstaakstellingen
regeerakkoord   – 5,2    Ontwerpbegroting
1999 276283288,8294294294294Verwachte
loonsom (x f 1000) 104.0109.0108.9109.6110.5110.5110.5Toelichting:De verwachte gemiddelde bezetting in 1998 is lager als gevolg van het
relatief (nog) lang openstaan van vacatures. In de 2e helft van
1998 wordt een actiever werving en selectiebeleid gevoerd met als doel een
snellere vacature vervulling te bewerkstelligen. De verwachting voor 1999
is dat dit zal leiden tot een hogere gemiddelde bezetting, die noodzakelijk
is voor de uitvoering van het takenpakket. De lagere bezetting 1997 is opgevangen
met externe capaciteit. Tevens worden met ingang van 1999 5 fte's ingezet
voor de versterking van de handhavingsfunctie.In de taakstelling regeerakkoord is voor 1999 zowel de efficiency taakstelling
van 0,55% als de taakstelling personele volume van 1,25 % opgenomen. Overzicht personele inzet
(begrotingssterktes) uitgesplitst naar directies (in fte's) realisatie
199719981999Algemene Leiding6,07,07,0Algemeen
Beheer, Directie Bestuur en Ondersteuning73,179,081,0(bestuurlijke
zaken; interne coördinatie beleidsvoorbereiding, intern management   Directie
Ruimtelijk Onderzoek en Planontwikkeling84,381,081,0(ontwikkeling
ruimtelijk beleid op middellange en lange termijn)   Directie Uitvoering
en Coördinatie Ruimtelijk Beleid70,372,076,0Inspectie
van de Ruimtelijke Ordening42,344,049,0(vormgeving
en controle ruimtelijk beleid op provinciaal en gemeentelijk niveau)   Efficiency
en volume taakstelling regeerakkoord  – 5,2 276,0283,0288,8Post-actieven Verdeling van de uitgaven
voor post-actieven over de verschillende categoriën in guldens (x f 1000)  1997199819992000200120022003Wachtgeldgarantieregeling
1987 1 0231 1751 1021 1021 1021 1021 102Rijkswachtgeldbesluit
1959 243236173122122122122Overige
uitkeringsregelingen 21271200200200200200Overige
kosten flankerend beleid 835050100105105105Totaal 1 3701 7321 5251 5241 5291 5291 529Geraamde in- en uitstroom
bij de wachtgeldgarantieregeling 1987 (in fte's)  1997199819992000200120022003Begin
van het jaar 18181717171717Geraamde
instroom 0112221Geraamde
uitstroom 0212221Eind
van het jaar 18171717171717ToelichtingIn 1997 heeft geen instroom plaatsgevonden in de wachtgeldregeling. Dit
wordt o.a. veroorzaakt doordat er géén reorganisaties hebben
plaatsgevonden.Op grond daarvan was de raming voor 1998 neerwaarts bijgesteld. Voor de
komende jaren zijn de verwachtingen over de in- en uitstroom enigszins bijgesteld
omdat deze verlaging vermoedelijk niet structureel doorzet. Algemene materiële uitgaven De
persoonsgebonden uitgaven per fte ambtelijk personeel in guldensHerziene
raming 1997Realisatie 1997Ontwerpbegroting 1998Herziene
raming 1998Ontwerpbegroting 19995 9863 5725 9696 5725 883ToelichtingIn 1998 zal het cultuurveranderingstraject worden afgerond met een bijeenkomst
voor de hele RPD en een aantal afdelingsdagen. De bedoeling is dat tijdens
de afdelingsdagen de afdelings-ambities worden verwoord in relatie tot de
RPD-brede missie. Uiteindelijk zal het geheel leiden tot een plan van aanpak
en kan de nieuwe manier van werken worden geïmplementeerd. Vanaf 1999
zal het niveau van persoonsgebonden uitgaven weer stabiliseren op het reguliere
niveau. 04.03 Onderzoek, planvorming en stimulering ruimtelijk
beleid Het te voeren beleid OnderzoekHet onderzoeksprogramma van de Rijksplanologische Dienst is gebaseerd
op de wettelijke onderzoekstaak (artikel 52, lid 1b van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening). Door de ontwikkeling van planbureau naar beleidsdienst is er een
tendens gaande waaruit blijkt dat meer onderzoek dan traditioneel gebruikelijk
wordt uitbesteed. Ook gaat de RPD steeds meer onderzoeksactiviteiten samen
met andere ministeries, lagere overheden en marktpartijen ontplooien. De zorg
voor een goede externe kennisinfrastructuur zal hierbij de nodige aandacht
krijgen. Het interne RPD-project «Kennishuishouding» zal in de
loop van 1998 worden afgerond en richtlijnen opleveren voor de professionalisering
van de kennishuishouding en het onderhouden van de kennisinfrastructuur in
1999 en volgende jaren. Eén van de centrale activiteiten van de RPD
in 1999 is de voorbereiding van de nieuwe nota over de ruimtelijke ordening.
Een substantieel deel van het onderzoek zal in dat kader worden verricht.
In het onderzoekprogramma is onderscheid gemaakt tussen negen speerpunten
van onderzoek, vier basisprogramma's en de post doelsubsidies en programmafinanciering.Bij het artikelonderdeel Onderzoek komen de volgende productclusters voor;• Monitoring en Evaluatie• Verkenning• Formulering Nationaal en Internationaal Beleid Kengetallen (doelmatigheidskengetal) De speerpunten Stad en verstedelijking:Bij stad en verstedelijking zijn twee lijnen van onderzoek te onderscheiden.
De ene lijn betreft een herbezinning op de urbanisatie, waaronder de schaalsprong
van stad naar stadsgewest en stedelijke netwerken op regionaal
en boven-regionaal niveau. De andere lijn betreft de trend, die een verschuiving
laat zien van uitbreidingsplanologie naar transformatieplanologie gepaard
met een snel toenemend belang van een duurzame stedelijke ontwikkeling. Ruimtegebruik en mensenwensen:Ruimtegebruik is een belangrijke ingang voor de structurering van de kennishuishouding
van de RPD. In ICES/KIS verband is ruimtegebruik een van de thema's waarop
de kennisinfrastructuur van Nederland zou dienen te worden versterkt. Een
en ander betekent dat er bij de invulling van het RPD-programma 1999 afstemming
moet plaatsvinden zowel qua inhoud binnen de dienst als qua acties met initiatieven,
die buiten de dienst worden ontwikkeld. Mobiliteit en infrastructuur:Het onderzoek bij dit speerpunt richt zich op vraagstukken m.b.t. de mobiliteit
van personen en goederen, bereikbaarheidsproblemen, de ruimtelijke inpassing
van infrastructuur alsmede de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving
en de concurrentiepositie van Nederland. Ruimtelijk-economische structuur:Bij dit speerpunt gaat het om twee lijnen van onderzoek. De ene lijn is
gericht op de voorbereiding van de 5de nota RO, de andere op ICES.
Voor de voorbereiding van deze nota ligt het accent op de ruimtelijke voorwaarden
en effecten van economische ontwikkelingen op verschillende schaalniveau's
(steden, regio's, intermediaire gebieden). Eén van de vragen is hoe
vanuit de RO de kennisintensivering in de economie kan worden ondersteund. Landelijke gebieden en water:Het onderzoek bij dit speerpunt zal bouwstenen moeten aandragen voor de
toekomstige inrichting van het landelijk gebied. Het gaat hierbij o.a. om
de ontwikkelingen in de land- en tuinbouw, de relatie stad-land, de ontwikkeling
van het restrictief beleid, de afstemming van ruimte, water en milieu en leefbaarheidaspecten
in het algemeen. Andere vragen betreffen de ruimtelijke gevolgen van klimaatsveranderingen
en de ruimtelijke consequenties van duurzame energievoorziening. Lange termijn verkenningen:Het onderzoek bij dit speerpunt is verkennend van aard en er wordt geen
directe koppeling met een inhoudelijk beleidsproduct gelegd. Het gaat om vragen
als: Welke maatschappelijke ontwikkelingen zullen op de (middel)lange termijn
een behoorlijke impact hebben op het ruimtelijk gedrag van mensen en ondernemingen?
Hoe kan het ruimtelijk beleid op nationaal niveau anticiperen op deze ontwikkelingen
en wat betekent dat voor de inhoud van het ruimtelijk beleid? Bestuur en instrumentarium:De aanknopingspunten voor het onderzoek in het kader van dit speerpunt
zijn vooral te zien in de voorbereiding van de nieuwe nota RO, die in de komende
jaren gestalte moet krijgen en in de daarmee verband houdende vernieuwing
van de sturingsfilosofie (samen met VROM/DGM). De hoofdlijnen van het onderzoek
betreffen onder meer kennisvragen rond de vernieuwing van inhoudelijke concepten,
de samenwerking in complexe projecten, besluitvormingsprocessen alsmede de
ontwikkeling en het gebruik van een bredere range aan instrumenten. Internationaal:De inspanning m.b.t. internationaal ruimtelijk onderzoek zal in 1999 worden
gericht op het vergroten van (thematische) kennis ten aanzien van de
ruimtelijke elementen, waarmee een beeld kan worden geschetst van de ruimtelijke
hoofdstructuur (RHS) voor Noordwest-Europa. Dit beeld zal zoveel mogelijk
in samenwerking met de buurlanden worden ontwikkeld. Daarnaast is thematisch
internationaal onderzoek nodig ten behoeve van verdere kennisontwikkeling
en onderzoek naar Europese ruimtelijke planconcepten. Korte termijn onderzoek:Bij dit speerpunt gaat het om beleidsondersteunend onderzoek, waarmee
op acute beleidsvragen, actuele ontwikkelingen en vragen m.b.t. de uitvoering
van het beleid kan worden ingespeeld. Dit onderzoek is niet in een lange(r)
termijn perspectief te plaatsen. In dit speerpunt zijn tevens voor de directies
en inspecties trekkingsrechten opgenomen bedoeld voor kleinere onderzoeksactiviteiten
en aanverwante zaken. De basisprogramma's: Monitoring vigerend beleid:Doel van het programma is om ten eerste meer zicht te krijgen en te houden
op het vigerende (ac)VINEX-beleid en ten tweede de monitoring-functie tijdig
in te bouwen in de 5e nota RO. Bij de voorbereiding van deze nota
is de centrale vraag welke eisen vanuit monitoring worden gesteld aan de formulering
van het (nieuwe) beleid en de beleidsdoelstellingen.De onderzoeksactiviteiten in 1999 zijn gericht op het kunnen realiseren
van de monitoring-producten alsmede op de daaraan ten grondslag liggende methodiek. Evaluatie ruimtelijk beleid:Binnen het basisprogramma wordt onderscheid gemaakt tussen evaluatie ex
post en evaluatie ex ante. Ex post evaluaties zullen in 1999 en de jaren daarna
worden afgestemd met het programma Monitoring vigerend beleid en toeleveren
aan de meerjaarlijkse rapportages over de toestand van de RO. Evaluatie ex
ante toetst nieuw beleid op bestuurlijke uitvoerbaarheid en de gevolgen van
dat beleid voor de ruimtelijke kwaliteit. In principe komen alle onderwerpen
uit de nieuwe nota RO en ieder ander nieuw beleid dat om standpuntbepaling
vanuit de RO vraagt daarvoor in aanmerking. Ruimtelijke basisprognoses:Dit programma levert bijdragen op het gebied van de kwantitatieve onderbouwing
van het ruimtelijk beleid. Dit geschiedt op de eerste plaats door de regionalisering
van de Nationale bevolkingsprognose van het CBS. Naast het vaststellen van
de behoefte aan ruimte voor wonen, werken, infrastructuur enz. zullen ook
scenario's over alternatieve ontwikkelingen worden opgesteld en doorgerekend.
In 1999 zal ook verder worden gegaan met de voorbereidingen van de herijkingsoperatie
van de AcVINEX. In dat kader zullen onderzoeksprojecten worden opgezet. GIS-toepassingen, ontwerptechnieken, beeldvorming:Dit speerpunt betreft een aantal basisactiviteiten, die de kennishuishouding
van de Dienst in stand houden. Het gaat hierbij vooral om het gebruik van
geografische informatiesystemen (GIS) en andere kwantitatieve ruimtelijke
informatie in de beleidsvoorbereiding en de ontwikkeling en toepassing van
geautomatiseerde methoden en (beeld)technieken voor analyse en ontwerp. Doelsubsidies en programmafinanciering:Deze post bestaat voor een groot deel uit bijdragen aan vakorganisaties,
die een forum bieden voor kennisuitwisseling op het vlak van de ruimtelijke
ordening. Daarnaast gaat het om financieringen, die – al dan niet in
een vast samenwerkingsverband – de wetenschapsontwikkeling op een voor
de dienst relevant terrein ondersteunen. Planvorming en stimulering ruimtelijk beleidDe hoofddoelstelling is het verkrijgen van een goede ruimtelijke hoofdstructuur
door middel van het realiseren van projecten die vanuit de optiek van de ruimtelijke
ordening van essentieel belang zijn.Bij het artikelonderdeel Planvorming en stimulering ruimtelijk beleid
komen de volgende productclusters voor;• Uitvoering Nationaal en Internationaal Beleid• Doorwerking en HandhavingBinnen de genoemde clusters wordt een aantal prioriteiten nader beschreven.
De belangrijkste worden kort toegelicht. Voor een uitgebreide toelichting
wordt verwezen naar de hoofdstukken 2 en 4 van het algemeen deel
van de Memorie van Toelichting. Uitvoering nationaal beleid Nieuwe sleutelprojecten:Ten behoeve van Nieuwe Sleutelprojecten is budget gereserveerd om de haalbaarheid
van deze projecten te onderzoeken en te komen tot nadere oordeelsvorming over
de bijdrage die de projecten kunnen leveren aan de gestelde rijksdoelstellingen
voor de vitale steden. Het merendeel van dit onderzoeksbudget zal worden ingezet
voor studies naar oplossingen van vraagstukken van intensief ruimtegebruik
en duurzaamheid, alsmede naar de inpassing van omvangrijke functies op deze
toch al verdichte en complexe stationslocaties. De desbetreffende gemeenten
hebben het voortouw bij het initiëren en het laten uitvoeren van deze
studies. Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik (StIR):Het doel van het Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik is een
impuls te geven aan een stedelijk inrichtings- en ontwikkelingsbeleid gericht
op kwaliteitsverbetering door meervoudig intensief ruimtegebruik. Het programma
mikt op het beïnvloeden van lokale besluitvormers tot zorgvuldiger afwegingen
ten aanzien van het ruimtegebruik. Het programma is in 1998 gestart en kent
een looptijd van zeven jaar met een totaalbudget van f 50 mln waarvan
f 30 mln is bestemd voor de «Voorbeeldprojecten Intensief Ruimtegebruik».
De Stichting Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV) is belast met
werving, selectie en begeleiding van deze projecten en biedt ondersteuning
bij kennisoverdracht. Stedelijke knooppunten:Het accent bij stedelijke knooppunten ligt op bijdragen aan de uitvoering
van projecten op het gebied van openbare ruimte en is met name gericht op
onderzoek, verkenning en bijdragen aan gemeenten. Thema's als verhoging van
de ruimtelijke kwaliteit, vernieuwing van de werkomgeving, intensief ruimtegebruik
en leefbaarheid spelen daarbij een belangrijke rol. Nadere uitwerkingen en ROM projecten:Het betreft hier bijdragen in het kader van de uitvoering en doorwerking
VINEX. Om voor een subsidie in aanmerking te komen moet het project zijn gericht
op concrete uitvoering ten behoeve van de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.
Een voorbeeld in dit kader betreft de Nadere Uitwerking Groene Hart. De benodigde
gelden voor het Groene Hart vallen uiteen in twee aparte onderdelen. Eén
onderdeel betreft de bestedingen voor de NUROM projecten inclusief bijdragen
aan actuele uitvoeringszaken, het andere onderdeel betreft bestedingen
in het kader van het Ontwikkelingsprogramma Groene Hart. Uitvoering Internationaal beleid Interregprogramma's; IRMA, Noordzee en NWMAInterreg IIC is het eerste Europese programma dat de samenwerking op het
terrein van de Ruimtelijke Ordening stimuleert en waarvoor Europees geld beschikbaar
is gesteld.De doelstelling van het IRMA programma is het beschermen van alle levende
wezens en belangrijke functies in het stroomgebied van de Rijn en Maas tegen
overstromingen en het op deze wijze realiseren van een ruimtelijke balans
tussen de activiteiten van de bevolking in de betreffende gebieden, de sociaal-economische
ontwikkelingen en het duurzaam beheer van water. Voor de uitvoering van het
IRMA programma heeft de RPD, buiten het benodigde budget voor co-financiering,
de financiële verantwoordelijkheid voor het geheel van de Europese middelen.
De beschikbaar gestelde middelen worden vooral ingezet voor de uitvoering
van projecten in het stroomgebied van de rivier en in de winterbedding van
de rivier. Tevens is een groot deel van de middelen beschikbaar voor de verbetering
van kennis en samenwerking met betrekking tot overstromingen. Het totale budget
voor IRMA bedraagt ongeveer f 1 mld. Voor Nederland is er ongeveer f 218
mln beschikbaar (inclusief Europese middelen).De doelstellingen van de programma's Noordzee, NWMA zijn als volgt samen
te vatten;• zorg dragen voor economische en sociale cohesie;• duurzame ontwikkeling van de regio als geheel;• de ruimtelijke structuur uitdragen met een blik naar de toekomst;• transnationale samenwerking op het gebied van ruimtelijke ordening;Voor de uitvoering van de programma's Noordzee en NWMA heeft VROM, buiten
het benodigde budget voor co-financiering, de financiële verantwoordelijkheid
voor het Nederlandse deel van de Europese middelen van beide projecten. De
beschikbaar gestelde middelen voor beide programma's worden vooral ingezet
voor pilot-projecten, haalbaarheidsstudies, marketingstudies en de bevordering
van het opzetten van netwerken. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199883 83733 83728 837155 36220 362 1e
suppletore begroting 19987 622     Nieuwe
wijzigingen– 1 1264 770400– 1 5008 000 Stand
ontwerpbegroting 199990 33338 60729 237153 86228 36222 362Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199837 96247 16244 60352 36248 362 1e
suppletore begroting 19986 9503 000    Nieuwe
wijzigingen– 676– 380    Stand
ontwerpbegroting 199944 23649 78244 60352 36248 36248 362De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande standverplichtingen t/m 1997Realisatie
1997199819992000200120022003Verplichtingen:        03.01
Onderzoek4 8577 8697 8328 1818 2648 2648 2648 26403.02
Planvorming en stimulering ruimtelijk beleid16 59311 74382 50130 42620 973145 59820 09814 098Totaal21 45019 61290 33338 60729 
237153 86228 36222 362         Uitgaven:        03.01
Onderzoek 7 6117 8328 1818 2648 2648 2648 26403.02
Planvorming en stimulering ruimtelijk beleid 9 81836 40441 60136 33944 09840 09840 098Totaal017 42944 23649 78244 60352 36248 36248 362Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000)> 19981999200020012002 Verplichtingen
gelijk aan uitgavenOverboekingen van/naar andere begrotingen:a.
Naar Verkeer en Waterstaat, bijdrage TNLI– 1 982     Specifieke
mutaties:b. Naar 04.01«Personeel en materieel»
t.b.v. communicatie en publicaties diverse projecten– 394     c.
Aanpassing raming t.b.v. onderzoek TNLI1 700     Generale
mutaties:d. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 380           Verplichtingen
niet gelijk aan uitgavenSpecifieke mutaties:e.
Aanpassing verplichtingen raming diverse projecten– 4505 150400– 1 5008 000 Overboekingen van/naar andere begrotingen en specifieke
mutatiesad a. en cDe bijdrage van VROM aan het project Toekomstige Nederlandse Luchtvaart
Infrastructuur (TNLI). Het betreft hier een interministerieel project van
de ministeries van Economische Zaken, Verkeer en Waterstaat en VROM.ad b.De mutatie betreft een overboeking naar artikel 04.01«Personeel
en Materieel» in verband met het correct boeken van verplichtingen en
uitgaven. Het betreft hier met name uitgaven voor publicaties, communicatie
en vergaderkosten voor diverse projecten zoals Nederland 2030, Groene Hart,
Nieuwe Sleutelprojecten en Bouwbeleid. Specifieke mutatiesad eDe mutatie is een gevolg van aanpassing van de verplichtingenraming van
diverse projecten (onder andere het Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik
en de Nieuwe Sleutel-projecten). Voor Groot Mijdrecht- Zuid wordt de verplichting
eerder aangegaan dan oorspronkelijk begroot. 04.05 Uitvoering Planologische Kernbeslissing Waddengebied Het te voeren beleidIn de PKB-Waddenzee is bepaald dat er een Waddenadviesraad (WAR) is. Bij
de herziening van het adviesstelsel is besloten de Waddenadviesraad per 1
januari 1997 opnieuw in te stellen, vooralsnog voor een periode van vijf jaar.
In die periode zal de raad als een onafhankelijk advies- orgaan op strategisch
niveau gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen aan de regering, het parlement
en de waddenzeeprovincies en -gemeenten over zaken die van algemeen belang
zijn voor het beleid met betrekking tot het waddengebied. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand ontwerpbegroting
19982282282282282282281e
suppletore begroting 199810  Stand ontwerpbegroting 1999238228228228228228Verplichtingen 1997: 256Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 2Uitgaven 1997: 255 04.06 Veiligstelling van bufferzones Het te voeren beleidOm te voorkomen dat stadsgewesten aaneen groeien, zijn bufferzones aangewezen.
Bufferzones zijn goed ingerichte open ruimten tussen de stadsgewesten, waarin
door zorgvuldige bestemming, inrichting en beheer én door grondaankopen
door de rijksoverheid een duurzaam agrarisch grondgebruik en in delen een
inrichting voor recreatie, bos en natuur wordt nagestreefd. Hoofddoelstelling
van het bufferzonebeleid is het tegengaan van verdere verstedelijking tussen
stadsgewesten. Nevendoelstelling is het versterken van de ruimtelijke kwaliteit.
De inrichting van bufferzones voor recreatie, bos en landschap en natuur vindt
plaats conform het in het Structuurschema Groene Ruimte geformuleerde beleid.
De realisatie van het bufferzonebeleid wordt gefinancierd door de ministeries
van VROM en LNV, ieder vanuit eigen verantwoordelijkheden. Dit is vastgelegd
in het convenant van 26 november 1996. De Dienst Landelijk Gebied (voorheen
Landinrichting en Beheer Landbouwgronden) van LNV verzorgt de grondverwerving
en inrichting. Het eigendom van de verworven gronden blijft berusten bij het
Rijk. Het eindbeheer gebeurt met name door recreatieschappen en Staatsbosbeheer. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
en uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand ontwerpbegroting
1998 =      Stand ontwerpbegroting 199912 02312 02312 02312 02312 02312 023Verplichtingen en uitgaven 1997: 14 309 Kengetallen   Te verwerven vanaf 1996Realisatie 1996Realisatie
1997Nog te verwerven vanaf 1998Verwervings-jarenAmsterdam-Haarlem2 006 4200210Midden-Delfland1 86195471 7194Amstelland-Vechtstreek1 59025421 52310Utrecht-Hilversum688473560614Den
Haag -Leiden-Zoetermeer520 3148910Ijsselmonde-Oost307  3076Totaal6 9721671596 646–Gerealiseerde aankoop grond t.a.v. totaal te verwerven
 Toelichting:Bovenstaande grafieken laat per bufferzone zien het aantal gerealiseerde
aangekochte hectares in 1996 en 1997 ten opzichte van het totaal te realiseren
aantal hectaren na 26 november 1996. De aankoopprijzen van de grond variëren.
De gerealiseerde gemiddelde aankoopprijs is afhankelijk van het aankoopgebied
waarbinnen de hectares zijn gerealiseerd. Voor bufferzone-aankopen worden
geen richtbedragen aangehouden. Wel is het zo dat de betaalde prijzen boven
de richtbedragen voor staatsbos, recreatie(bos), reservaatsgebieden en natuurontwikkelingsprojecten
liggen, zoals die zijn geformuleerd in het Structuurschema Groene Ruimte.
Fricties die ontstaan doordat de gewenste realisatietermijnen van projecten
op gespannen voet staan met de voor enig jaar beschikbare middelen voor grondverwerving
worden opgelost door temporisering van de aankopen. Afspraken met betrekking
tot de aankopen zijn vastgelegd in het Bufferzone-convenant. 04.08 Leerlingbouwplaatsen Het te voeren beleidIn een stimuleringsovereenkomst, ondertekend in 1992 door vertegenwoordigers
van de Bouw- en Houtbond FNV, de Hout- en Bouwbond CNV, het Algemeen Verbond
Bouwbedrijf en het Ministerie van VROM, is tot doel gesteld het leerlingbouwplaatsenbeleid
actief te ondersteunen.VROM heeft aan deze stimuleringsovereenkomst een financiële bijdrage
verbonden die jaarlijks wordt toegekend, op basis van een driejarenplan leerlingbouwplaatsen
dat ieder jaar door de Stichting Vakopleiding Bouwbedrijf wordt opgesteld.
De bijdrage is met name bestemd voor een subsidie voor opdrachtgevers van
leerlingbouwplaats-projecten, die extra kosten kunnen krijgen als gevolg van
een langere bouwtijd met de daarbij behorende extra rentelasten en eventuele
meerdere voorbereidingskosten. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998 =      Stand ontwerpbegroting 19991 9301 9301 9301 9301 9301 930Verplichtingen 1997: 1 930Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 1 939 Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 19981 9301 9301 9301 9301 930 1e
suppletore begroting 1998386  Stand ontwerpbegroting 19992 3161 9301 9301 9301 9301 930Uitgaven 1997: 1 544 Ramingskengetallen Gerealiseerde en geraamde
leerlingbouwplaatsweken realisatie 1996realisatie
1997raming 1998raming 1999Aantal leerlingbouwplaatsweken13 78817 10018 00020 000Subsidie
per leerlingbouwplaatsweek75959595Toelichting:In het driejarenplan 1998 van de Stichting Vakopleiding Bouwbedrijf is
deze stijgende lijn verder opgepakt met de doelstelling om in 1998, minstens,
18 000 en in 1999 20 000 leerlingbouwplaatsenweken te realiseren.
Het principe van koppeling van subsidie aan volume van leerlingbouwplaatsweken
wordt voortgezet, wat neer komt op een afrekening achteraf op
basis van de realisatie op ieder project. Deze bijdrage wordt met name ingezet
om opdrachtgevers te stimuleren om leerlingbouwplaatsen te realiseren. Gezien
het positieve effect van de tijdelijke verhoging van het standaard tarief
van f 75,– met f 20,– voor primaire en f 25,–
voor voortgezette leerlingen per leerlingbouwplaatsweek zal deze verhoging
ook voor 1999 worden voortgezet. Daarnaast zal een deel van de bijdrage worden
ingezet ter financiering van voorlichting, een overlegstructuur met (middel)grote
bedrijven in de regio en de begeleiding van bedrijven die actief zijn met
het realiseren van leerlingbouwplaatsen. 04.09 Stichting Overlegorgaan RAVI Het te voeren beleidDe Stichting Overlegorgaan Ravi heeft als doel het bevorderen van een
goede vastgoed- en ruimtelijke informatievoorziening ten behoeve van publieke
taken tegen maatschappelijk zo laag mogelijke kosten. Deelnemers aan het overlegplatform
zijn CBS, ministerie van VROM (tevens kadaster en Rijksgebouwendienst), ministerie
van BiZa, IPO, VNG, Landinrichtingsdienst /Staringcentrum, Meetkundige Dienst
van Rijkswaterstaat, Overlegorgaan Nutsvoorzieningen, TDN en Unie van Waterschappen.
Naast het Overlegorgaan, waarvan het bestuur gevormd wordt door vertegenwoordigers
van organisaties met een publiek doel, kent de Stichting Overlegorgaan Ravi
een bedrijvenplatform en een Wetenschappelijk Advies College.Het opgenomen bedrag is een bijdrage aan het secretariaat van de Stichting
Overlegorgaan Ravi. De Stichting Overlegorgaan Ravi draagt zorg voor het uitvoeren
van onderzoek op het gebied van vastgoed, topografie en leidingen en het verstrekken
van informatie hierover binnen de overheid. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998 =      Stand ontwerpbegroting 199900500500500500Verplichtingen 1997: 0Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 1 000 Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998 =      Stand ontwerpbegroting 1999500500500500500500Uitgaven 1997: 500 05. MILIEUBEHEER Algemeen BeleidsintensiveringenEen groot deel van het milieubeleid bevindt zich in een fase die gekenmerkt
wordt door een nadruk op de uitvoering van het in gang gezette beleid. Maar
zoals reeds in hoofdstuk 3 «Milieu» van het algemeen deel van
deze memorie van toelichting is aangegeven, blijft er ook in de 21e eeuw een
krachtig milieubeleid nodig. Vandaar dat op een aantal onderdelen de genoemde
uitvoering verder wordt versterkt. Aan de begroting 1999 van Milieubeheer
zijn dan ook extra middelen toegevoegd ten behoeve van een intensivering bij
de uitvoering van het klimaatbeleid. Het betreft hier onderdelen van de bij
het uitbrengen van het derde Nationaal MilieubeleidsPlan (NMP-3) op de rijksbegroting
gereserveerde f 1500 mln.Ten behoeve van de uitvoering van het CO2-reductieplan is aan
de Tweede Kamer (kamerstukken II, 1996/1997, 25 026, nr. 6) gemeld dat
daarvoor f 1 000 mln zal worden uitgetrokken. Bij dit CO2-reductieplan
zijn betrokken de ministeries van EZ, LNV, V&W en VROM. Voor de uitvoering
van de in 1998 gepubliceerde Regeling «Niet industriële restwarmte-infrastructuur
(NIRIS)» is een bedrag van ruim f 137 mln aan de begroting van
Milieubeheer (VROM) toegevoegd.De verdeling van de resterende NMP-3 gelden (f 500 mln) is onlangs
aan de Tweede Kamer (kamerstukken II, 1997/1998, 25 600, nr 51) kenbaar
gemaakt. Hiervan is f 144 mln aan de begroting van Milieubeheer toegevoegd
en wel voor de volgende onderwerpen:* f 100 mln voor de uitvoering van het Reductieplan «overige
broeikasgassen» (de niet CO2-broeikasgassen);* f 40 mln voor het starten van Joint Implementation projecten in
Midden- en Oost Europa;* f 4 mln voor verkennend onderzoek naar «schone energiedragers».Voor een nadere toelichting van deze toevoegingen wordt verwezen naar
artikel 05.14 «Onderzoek en monitoring» en 05.16 «Milieukwaliteit
en emissiebeleid».Daarnaast is het door interne herschikking binnen Milieubeheer mogelijk
gebleken budgettaire knelpunten uit de Nota «Milieu en Economie»
op te lossen. Het betreft hier de onderwerpen «productgerichte milieuzorg»
en «schoner produceren»; zie ook artikel 05.17 «Ketenbeheer
en milieuzorg». De milieubeleidsterreinen en begrotingsartikelen gerangschikt
naar milieuthemaDe onderwerpen betreffende Milieubeheer in hoofdstuk 3 van het algemene
deel sluiten aan op de beleidsvoornemens zoals opgenomen in het Milieuprogramma
1999–2002 van de vier «milieu-ministeries». Zij hangen samen
met de bekende milieuthema's en de gebiedsgerichte benadering.
Hoewel hierbij in relevante gevallen ook de inzet van financiële middelen
wordt weergegeven, is de gedetailleerde informatie omtrent de hiermee gemoeide
budgetten te vinden in de artikelsgewijze toelichting. Deze kent evenwel geen
indeling naar thema's of gebied, maar naar beleidsterrein met bijbehorende
begrotingsartikelen resp. -onderdelen.In geval een nadere financiële toelichting gewenst is bij de onder
een bepaald milieuthema of gebied gepresenteerde beleidsvoornemens, kan onderstaande
verwijzingstabel worden gebruikt:  MilieuthemaBeleidsterreinBegrotingsartikelVerandering
van klimaatLucht en energie05.16VerzuringLucht en
energie05.16 Drinkwater, water, landbouw05.16VermestingDrinkwater,
water, landbouw05.16VerspreidingStoffen, veiligheid, straling05.17Verontreiniging
van de bodemBodem05.16VerwijderingAfvalstoffen05.17VerstoringGeluid
en verkeer05.16VerdrogingDrinkwater, water, landbouw05.16GebiedenbeleidMilieutechnologie
en -infrastructuur05.15 Drinkwater, water, landbouw05.16Voor het thema Verspilling is geen specifiek beleidsterrein aan te wijzen,
maar vindt de beleidsontwikkeling voor de relevante doelgroepen plaats onder
de noemer eco-efficiency van het voorraadbeheer van de sleutelvoorraden energie,
biodiversiteit en ruimte. Naast het milieuthema-beleid wordt namelijk als
invalshoek voor het milieubeleid ook de doelgroepbenadering gebruikt. Een
eventuele specifieke budgettaire toelichting daarbij kan worden gevonden bij
het beleidsterrein Industrie- en consumentenbeleid (artikel 05.17). KengetallenIn het traject om een meer resultaatgerichte sturing en verantwoording
mogelijk te maken zijn in deze begroting van Milieubeheer waar mogelijk en
zinvol meer en betere overzichten met kengetallen opgenomen. In het hoofdstuk
«Bedrijfsvoering en organisatie» van het algemene deel is de algemene
aanpak weergegeven. Milieubeheer bevindt zich middenin een meerjarig proces
om goede compacte kwantitatieve gegevens te benutten bij de interne èn
externe sturing op resultaten (output, effecten) in combinatie met de daarvoor
benodigde middelen (integraal management). De thans opgenomen kengetallen
zullen aan deze sturingswijze zeker een belangrijke impuls geven, maar de
komende jaren zullen in een aantal dialogen nog verdere verbeteringen gerealiseerd
worden. In het kader van dit proces en gezien de nog niet overal volledige
hardheid van de huidige kengetallen wordt benadrukt dat deze vooralsnog een
indicatief karakter hebben.De voornaamste verbeteringen en uitbreidingen ten opzichte van vorig jaar
zijn:* de resultaten van de regeling VAMIL (Regeling willekeurige afschrijving
milieu-investeringen) worden in een grafiek getoond en toegelicht;* het bodemsaneringsbudget wordt naar een aantal relevante posten uitgesplitst,
met een overzicht van de lopende grotere saneringsprojecten;* kengetallen zijn opgenomen voor de nieuwe subsidieregeling niet-industriële
restwarmte-infrastructuur (NIRIS). Het betreft m.n. een aantal projectkenmerken
van de toegezegde subsidies 1998, zoals de kosten per ton vermeden CO2 en het multipliereffect van de overheidsbijdragen;* een overzicht van het de komende jaren in een aantal branches te realiseren
aantal voorbeeldprojecten op grond van de nieuwe regeling productgerichte
milieuzorg;* de aantallen afgehandelde kennisgevingen en vergunningaanvragen voor milieugevaarlijke stoffen en genetisch gemodificeerde organismen
(op grond van de Wms). Het RIVM voert deze activiteiten in opdracht van Milieubeheer
uit;* betere toelichtingen bij de bestaande kengetallen over het werk van
de Inspectie Milieuhygiëne en over het geluidssaneringsprogramma.Enkele minder bruikbare kengetallen uit de vorige begroting zijn vervallen
of vervangen.Naast deze speciale overzichten met kengetallen wordt ook in de tekst
bij het te voeren beleid steeds meer gebruik gemaakt van kwantitatieve gegevens
(kengetallen) om de resultaatgerichte sturing en verantwoording mogelijk te
maken. Voor een afgewogen beoordeling zijn de tabellen met kengetallen direct
bij de betreffende beleidsprogramma's gepresenteerd. 05.01 Personeel en materieel Het te voeren beleidHet algemene beleid met betrekking tot personeel, materiële uitgaven
en automatisering is in lijn met het VROM-beleid. Dit staat weergegeven in
het onderdeel «Bedrijfsvoering en organisatie» van het algemeen
deel van deze memorie van toelichting.De in het kader van de reorganisatie DGM-2000 voorziene afbouw van de
formatie van Milieubeheer verloopt conform het in 1996 geplande tempo. Het
jaar 1998 staat in teken van de afronding van het reorganisatieproces en naar
verwachting zal begin 1999 het beoogde personeelsvolume van 940 fte (actief
personeel) worden gerealiseerd. In 1999 is een evaluatie van het reorganisatieproces
voorzien. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998154 161157 215158 641160 369160 569 1e
suppletore begroting 1998– 1 453– 237131313 Nieuwe
wijzigingen11 916– 5 389– 3 345– 3 365– 1 216 Stand
ontwerpbegroting 1999164 624151 589155 309157 017159 366159 366Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998152 216157 401157 668160 219160 569 1e
suppletore begroting 19983 904– 643131313 Nieuwe
wijzigingen11 721– 5 411– 3 345– 3 365– 1 216 Stand
ontwerpbegroting 1999167 841151 347154 336156 867159 366159 366Millennium en EuroIn de hiervoor vermelde uitgavenbudgetten zijn de volgende bedragen verwerkt
voor Millennium: (bedragen
x f 1 000)1998199920002001200220032 0501 60075070020550De benodigde uitgaven ten behove van de Euro voor de jaren 1999 en verder
worden, conform afspraak, bij de 1e suppletore begroting 1999 verwerkt. De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        01.01
Ambtelijk personeel 105 033110 224108 118110 942112 426114 213114 21301.02
Overige personele uitgaven2 4499 3032 2292 2142 1882 2192 2002 20001.03
Post-actieven 4 7515 0223 8323 8124 0163 9473 94701.06
Algemene materiële uitgaven13 69936 90628 94629 68230 92431 07831 27831 27801.07
Automatiseringsuitgaven6 7148 76518 2037 7437 4437 2787 7287 728Totaal22 862164 758164 624151 589155 309157  017159 366159 366         Uitgaven:        01.01
Ambtelijk personeel 105 033110 224108 118110 942112 426114 213114 21301.02
Overige personele uitgaven 9 1393 9292 2142 1882 2192 2002 20001.03
Post-actieven 4 7515 0223 8323 8124 0163 9473 94701.06
Algemene materiële uitgaven 32 88927 98930 51029 97430 92831 27831 27801.07
Automatiseringsuitgaven 6 71520 6776 6737 4207 2787 7287 728Totaal 158 527167 841151 347154 336156 867159 366159 366Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post; loonbijstellingstranche 19982 7302 7822 9582 8182 817b.
Naar Buitenlandse Zaken; bijdrage lokaal personeel vakministeries– 70– 70– 70– 70– 70c.
Van Rijkshuisvesting; bijdrage (her)huisvesting Stichting International
Centre for Community Water Supply and Sanitation291350350350350Specifieke
mutaties:     d. Van 01.01 «Personeel en materieel centrale
directies» t.b.v. inzet extra personeel projecten Toekomstige Nederlandse
Luchtvaart-Infrastructuur (TNLI) en Optimalisering Energie Infrastructuur
(OEI) en het projectbureau Energiebesparing Gebouwde Omgeving (PEGO)300    e.
Van 05.16 «Milieukwaliteit en emissiebeleid» i.v.m. overdracht
taak monitoring grensoverschrijdend luchtvaartlawaai*195217217217217f.
Ramingsbijstelling t.b.v. VROM-brede problematiek inzake de Informatie-
en Communicatie Technologie (ICT)8 470– 5 970– 6 800– 6 680– 4 530Generale
mutaties:     g. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 2 698   * de kasbudgetten hebben met één jaar vertraging dezelfde
omvang Kengetallen Ambtelijk personeel Overzicht verwachte gemiddelde
bezetting «Directoraat-Generaal Milieubeheer» in fte's 1997199819992000200120022003Ontwerpbegroting
1998 1 014,31 011,31 011,31 011,31 011,3 1e
suppletore begroting 1998 – 12,3– 12,3– 12,3– 12,3– 12,3 Nieuwe
wijzigingen:       a. uitstroom reorganisatie DGM-2000  – 20,0– 20,0– 20,0– 20,0 b.
Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord  – 18,2    c.
uit SG-reserve i.v.m. impuls stad, innovatie bouw en Toekomst Nederlandse
Luchtvaart Infrastructuur 3  Ontwerpbegroting
1999976,51 005,0960,8979,0979,0979,0979,0Verwachte
loonmiddelsom (x f 1 000,-)105,7112,1114,4114,4114,4114,4114
,4Toelichting:De neerwaartse bijstelling in de ramingen van de streefbezetting heeft
betrekking op de afronding van het reorganisatieproces DGM-2000. Begin 1999
zal naar verwachting het beoogde personeelsvolume (940 fte) worden gerealiseerd.
Dit aantal is exclusief de personeelsbezetting bij de raden en commissies
(16,2 fte) en het personeel met een terugkeergarantie (22,8 fte). Deze laatste
personen zijn in onderstaand overzicht opgenomen bij het organisatie-onderdeel
waar zij werkzaam waren.De gemiddelde bezetting voor 1997 bedroeg 1 019,3 fte aan ambtelijk
personeel. Echter als gevolg van het reorganisatieproces is uiteindelijk 976,5
fte gerealiseerd. Daar deze versnelde afslanking in het aantal fte (nog) niet
gepaard ging met het beëindigen/afstoten van de bij deze fte behorende
taken/werkzaamheden zijn de vrijkomende budgetten als gevolg van de ontstane
vacatureruimte benut voor de inhuur van uitzendkrachten en externen. Overzicht
personeelssterkte uitgesplitst naar organisatie-onderdelen 1e suppletore
begroting 1998Ontwerpbegroting 1999Managementteam DGM3,03,0Pool
managementteam DGM14,618,6Stafbureau Milieubeheer23,020,9Intern
Beleid57,953,0Financieel-Economische Aangelegenheden52,152,0Bodem58,155,5Drinkwater,
Water, Landbouw70,863,3Geluid en Verkeer52,252,8Lucht
en Energie56,352,8Afvalstoffen64,262,0Industrie-
en Consumentenbeleid43,141,0Stoffen, Veiligheid, Straling53,951,2Bestuurszaken65,461,5Internationale
Milieuzaken32,629,6Strategie en Planvorming29,327,5Inspectie
Milieuhygiëne313,0318,1Raden en Commissies12,516,2Nog
te verdelen3,0– 18,2 1 005,0960,8Post-actieven Verdeling van de uitgaven
voor post-actieven over de verschillende categorieën (x f 1000) 1997199819992000200120022003Wachtgeldgarantieregeling
19872 3462 0942 2622 9913 1953 1263 126Rijkswachtgeldbesluit
1959565516463451451451451Overige
uitkeringsregelingen2241 06280770707070Overige
kosten flankerend beleid1 6161 350300300300300300Totaal4 7515 0223 8323 8124 0163 9473 947ToelichtingGedurende het reorganisatieproces DGM-2000 is het budget inzake flankerend
beleid gebruikt voor onder meer de begeleiding van de herplaatsingskandidaten.
Begin 1999 wordt de reorganisatie afgerond, zodat het benodigd budget kan
worden verlaagd. Hetzelfde effect is zichtbaar bij de «overige uitkeringsregelingen»,
omdat daarvan alleen door (tijdelijke) contractanten gebruik wordt gemaakt.
Vanaf 1999 zullen als gevolg van het reorganisatieproces DGM-2000 de uitkeringen
aan voormalig contractanten belangrijk teruglopen. Geraamde in- en uitstroom
bij de wachtgeldgarantieregeling 1987 1997199819992000200120022003Begin
van het jaar20182321242425Geraamde
instroom2555111Geraamde
uitstroom4 721  Eind van het
jaar18232124242526Algemene materiële uitgaven De
persoonsgebonden uitgaven per fte ambtelijk personeel in guldensHerziene
raming 1997Realisatie 1997Ontwerpbegroting 1998Herziene
raming 1998Ontwerpbegroting 19998 4369 2088 7478 0728 511Inspectie Milieuhygiëne Hoofdactiviteiten
IMH (bedragen x 1 000) realisatie 1997raming 1998raming
1999A. Handhaving15 971/103 fte14 566/103 fte19 778/127
fteB. Toezicht op de uitvoering9 447/43 fte8 860/49
fte13 959/86 fteC. Verbindende schakel13 777/56
fte12 206/73 fte9 470/49 fteD. Ondersteuning18 597/73
fte15 755/75 fte9 666/50 fteE. Totaal57 792/275
fte51 387/300 fte52 873/312 fteToelichting:De Inspectie Milieuhygiëne (IMH) wil in 1999 door een betere handhaving
de uitvoering van het milieubeleid verbeteren en de milieucriminaliteit verminderen.
In bijlage 20 «Handhaving en Toezicht» wordt nader ingegaan de
onderwerpen waarop de aandacht zich in 1999 met name zal richten. Een vertaling
daarvan naar de organisatie leidt tot een verschuiving van menskracht en budget
van de hoofdactiviteiten «Verbindende schakel» en «Ondersteuning»
naar «Handhaving» en «Toezicht op de uitvoering». HandhavingDe Inspectie houdt toezicht op de naleving van die wet- en regelgeving
waarvoor de Minister van VROM verantwoordelijk is. Deze handhaving wordt de
komende jaren kwalitatief en kwantitatief versterkt. De Inspectie wil daarin
een voorbeeldfunctie vervullen. Prioriteit zal worden gegeven aan handhaving
in Europees verband. Nationaal ligt de nadruk op acties samen met douane,
politie en andere handhavers. Toezicht op de uitvoeringDe Inspectie houdt ook toezicht op de uitvoering van het milieubeleid
en de milieuregelgeving door de andere overheden, teneinde het rijksmilieubelang
te waarborgen. In 1999 wordt hiertoe in overleg met andere partijen de basis
voor een toereikend monitoringssysteem gelegd. Verbindende schakelDe Inspectie fungeert als schakel tussen het beleid en de andere actoren
in het milieuveld. De Inspectie zet haar potentieel vooral daar in, waar normen
en regels in het geding zijn en milieuwinst te boeken is. Terugkoppeling van
ervaringen en afstemming van beleidsontwikkeling tussen Inspectie en beleidsdirecties
vallen ook onder deze taak. OndersteuningTot deze taak behoort het ondersteunende werk van de bedrijfsvoering,
de emissieregistratie en crisismanagement. Voor de emissieregistratie werkt
de Inspectie aan de invoering van een kwaliteitszorgsysteem om op 1 januari
2000 een ISO-9001 certificaat te verkrijgen. Procesmatige kengetallen
hoofdactiviteit handhaving (aantallen controles, monsternemingen, overtredingen) realisatie
1997raming 1998raming 1999Bedrijfs- en transportcontroles2 9502 5502 800Monsternemingen
*)1 0381 0001 100Overtredingen, afgedaan
met:817825910– waarschuwingen602585645–
processen-verbaal215240265* Bij bedrijfs- en transportcontroles kunnen een of meerdere monsternemingen
worden verricht. Toelichting:Uit de tabellen kan worden afgelezen dat bij meer personele inzet op het
gebied «Handhaving» ten opzichte van 1998 ook de aantallen bedrijfs-
en transportcontroles alsmede de monsternemingen zullen toenemen. In verband
hiermede zijn ook de desbetreffende budgetten in hoogte bijgesteld. In 1997
heeft zich als gevolg van de reorganisatie een onderbezetting voorgedaan ten
opzichte van de toegestane formatie (330 fte). De werkzaamheden met betrekking
tot controles en monsternemingen zijn ten dele opgevangen door inhuurkrachten.
Volledigheidshalve wordt nog opgemerkt dat aantallen acties (bestuursrechtelijk
in de vorm van brieven, dwangsommen en dergelijke) en de strafrechtelijke
vervolging (ingediende processenverbaal bij het OM) die voortvloeien uit genoemde
controles en monsternemingen niet nauwkeurig te ramen zijn. Wel kan uit eerdere
jaren een trend worden gedistilleerd. 05.13 Garanties en deelnemingen Het te voeren beleidVoor de garanties geldt dat de bedragen, waarvoor het Ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer zich garant stelt, tot uitdrukking komen
in de verplichtingen. De uitgaven geven aan welk deel van de garantstelling
naar verwachting tot betaling zal komen.In het kader van de ondersteuning van de vrijwillige bodemsanering op
in gebruik zijnde bedrijfsterreinen (BSB-operatie) zijn er twee garantieregelingen
van kracht, te weten het besluit Borgstelling midden- en kleinbedrijf, hoofdstuk
II (Staatsblad 1994, nr 225) en de «Overeenkomst kredietverlening vrijwillige
bodemsanering 1993» (Staatscourant 13 december 1993, nr 239) welke aansluit
bij de regeling Bijzondere Financiering. De geraamde budgetten zijn gebaseerd
op continuering van deze beide kredietregelingen. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998 =         Stand ontwerpbegroting 1999233 600233 600233 600233 600233 600233 600  Verplichtingen 1997: 257Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 1 810 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 199814 52818 80822 04323 11223 607   1e
suppletore begroting 1998– 4 739– 4 684– 4 630– 4 574– 4 520   Nieuwe
wijzigingen– 2 800– 2 300– 1 800– 1 400– 600   Stand
ontwerpbegroting 19996 98911 82415 61317 13818 48720 689  Uitgaven 1997: 0 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Alleen
uitgaven     Specifieke mutatie:     a. Ramingsbijstelling
garantieregelingen vrijwillige bodemsanering– 2 800– 2 300– 1 800– 1 400– 600Toelichting:ad a.Als gevolg van vertraagde indiening van garantie-aanvragen en de daardoor
ontstane onderuitputtingen in 1997, is in de meerjarenramingen een ruimte
ontstaan doordat voorziene betalingen op garanties (nog) niet behoeven plaats
te vinden. Deze ruimte bedraagt voor 1998 f 6,8 mln, 1999 f 6,3
mln, 2000 f 5,8 mln, 2001 f 5,4 mln en 2002 f 4,6 mln. Bij
1e suppletore wet 1998 (kamerstukken II, 1997/1998, 26 017, nr. 2) zijn
de meerjarenramingen als gevolg van deze ruimte reeds voorhands met f 4
mln per jaar verlaagd. Met onderhavige mutatie is de onderuitputting in 1997,
de meerjarencijfers verwerkt. Overzicht risico-ontwikkeling 1. Regeling Bijzondere
Financiering (bedragen x f 1000) 199819992000200120022003Kredieten112 000112 000112 000112 000112 000112 000Garantieplafond89 60089 60089 60089 60089 60089 600Uitstaand
risico per 1 januari086 720167 573242 453311 360374 293Vervallen
of te vervallen garanties2 8808 74714 72020 69326 66732 640Verleende
of te verlenen garanties89 60089 60089 60089 60089 60089 600Uitstaand
risico per 31 december86 720167 573242 453311 360374 293431 253Waarvan
naar verwachting tot betaling komt2 6443 5586 0327 2338 0989 0982. Besluit borgstelling
midden- en kleinbedrijf (bedragen x f 1000) 199819992000200120022003Kredieten160 000160 000160 000160 000160 000160 000Garantieplafond144 000144 000144 000144 000144 000144 000Uitstaand
risico per 1 januari1 563141 481273 399397 317513 235621 153Vervallen
of te vervallen garanties4 08212 08220 08228 08236 08244 082Verleende
of te verlenen garanties144 000144 000144 000144 000144 000144 000Uitstaand
risico per 31 december141 481273 399397 317513 235621 153721 071Waarvan
naar verwachting tot betaling komt4 3458 2669 5819 90510 38911 591Overzicht garantiestellingenDe volgende drie garantiestellingen zijn pro memorie opgenomen, daar momenteel
er geen aanleiding bestaat te veronderstellen dat het rijk financiële
risico's loopt bij deze drie garantiestellingen. Garantstelling jegens de Stichting International Reference
Centre for Community Water Supply and Sanitation (IRC)Deze garantie betreft de aansprakelijkheid van het rijk voor de eventuele
schulden van de stichting, die resteren na liquidatie van deze stichting.
Overigens is liquidatie van het IRC niet in enig jaar voorzien, aangezien
de stichting gelet op haar werkzaamheden als permanente organisatie dient
te worden beschouwd. Garantstelling jegens het College voor de Toelating van
Bestrijdingsmiddelen (CTB)Bij de taakuitvoering van het CTB kunnen zich situaties voordoen, waarbij
het CTB door derden aansprakelijk wordt gesteld (hetzij voor «eigen
fouten» van het CTB, hetzij voor fouten in wet- en regelgeving) en waarbij
door die derden schadeclaims worden ingediend. Gelet op de «achtervangposities»
van de ministeries betrokken bij de uitvoering van de Bestrijdingsmiddelenwet
(SZW, VWS, LNV en VROM) staan deze ministeries gezamenlijk garant voor eventuele
schadeclaims die een bepaalde limiet te boven gaan. Garantstelling jegens HABOG-participantenDe producenten van hoog radioactief afval zullen gezamenlijk een opslagfaciliteit
voor hoog radioactief afval (HABOG; hoog radio-actief afvalbehandelings- en
opslaggebouw) opzetten en deze overdragen aan de Centrale Organisatie voor
Radioactief Afval (COVRA). Dit afvalbehandelings- en opslaggebouw is eind
2002 gereed, zodat met ingang van 2003 met de opslag kan worden begonnen.
De totale kosten voor het HABOG bedragen f 241 mln. De HABOG-participanten
zullen dit zelf financieren. Om de participanten te vrijwaren van onvoorziene
financiële consequenties, voor zover die althans het gevolg zijn van
nieuwe besluitvorming door het rijk na 2014 met betrekking tot de passieve
exploitatiefase respectievelijk de eindbergingsfase, heeft de Staat zich ter
zake hiervan garant gesteld. Overzicht deelnemingen Deelname in de Centrale Organisatie voor Radioactief Afval
N.V. (COVRA)Maatschappelijk kapitaal f 40,0 mlnGeplaatst 20% f 8,0 mlnDeelneming VROM 10% van het geplaatste kapitaal f 0,8 mlnGestort door VROM f 0,8 mln Deelname in AVR Chemie B.V. (Afvalverwerking Rijnmond)Maatschappelijk kapitaal f 1,0 mlnGeplaatst f 0,33 mlnDeelneming VROM 30% van het geplaatste kapitaal f 0,099 mlnGestort door VROM f 0,099 mlnAVR Chemie B.V. is beherend vennoot van AVR Chemie C.V. 05.14 Onderzoek en monitoring Het te voeren beleidDe programmering van het onderzoek op het beleidsterrein Milieubeheer
vindt plaats langs de lijnen die zijn uitgezet op basis van de onderzoeksstrategie
«Wijzer op Weg» uit 1995 en de in 1996 uitgevoerde herijking «Halfweg
herzien». De belangrijkste elementen zijn:– het (huidige en toekomstige) milieubeleid is «leading»
bij de programmering van het onderzoek. Het onderzoek wordt dus geïnitieerd
en onderbouwd vanuit het gevoerde en uit te voeren beleid (door het formuleren
van zogenaamde «kennisvragen»);– waar mogelijk en gewenst, wordt onderzoek in samenwerking met
andere directies en/of dienstonderdelen geprogrammeerd;– hoge prioriteit ligt bij het onderzoek dat wordt uitgevoerd ten
behoeve van de uitvoering, onderbouwing en uitwerking van het beleid, naast
een zeker percentage (maximaal 10%) dat wordt besteed aan verkennend onderzoek.Het in 1998 verschenen NMP-3 en de resultaten van de kabinetsformatie
zullen in belangrijke mate de ontwikkeling van een nieuwe onderzoeksstrategie
(eind 1998/begin 1999) bepalen, hetgeen een belangrijke invloed zal uitoefenen
op de invulling van de onderzoeksprogrammering 1999.Aangezien het onderzoek geprogrammeerd wordt als onderdeel van de werkplanning
(en aangezien in die planningsperiode reallocaties van budget kunnen plaatsvinden)
zijn definitieve gegevens over de onderzoeksprogrammering 1999 pas eind 1998
beschikbaar. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 199838 50539 33039 05243 25242 352   1e
suppletore begroting 1998– 900       Nieuwe
wijzigingen5 1001 9902 773– 2 8842 600   Stand
ontwerpbegroting 199942 70541 30041 82540 36844 95244 252  Verplichtingen 1997: 30 750Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 39 072 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 199836 02936 37636 38436 13042 352   1e
suppletore begroting 1998– 2 769– 259      Nieuwe
wijzigingen5002 7405 0502 280– 3 611   Stand
ontwerpbegroting 199933 76038 85741 43438 41038 74144 952  Uitgaven 1997: 34 640 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Generale mutaties:     a. Doelmatigheidstaakstellingen
regeerakkoord. Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 360   Specifieke
mutaties:     b. Van 05.16 «Milieukwaliteit en emissiebeleid»
t.b.v. intensivering onderzoeksinspanning Milieubeheer*1 1003 5503 5003 9002 600      Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     c.
Naar Volksgezondheid, Welzijn en Sport t.b.v. het klimaatonderzoek (NOP-II)     Verplichtingen – 1 120– 727– 6 784 Uitgaven   – 1 220– 7 511d.
Aanvullende post; intensivering onderzoek t.b.v. «Schone energiedragers»
i.h.k.v. CO2-reductie      Verplichtingen4 000    Uitgaven50020001 500  * de kasbudgetten hebben met één jaar vertraging dezelfde
omvang Specifieke mutatiesad b.De intensivering van de onderzoeksinspanning betreffen de onderwerpen
strategisch milieu-management uit de Nota «Milieu en Economie»,
beleidsvernieuwing bodemsanering, gezondheidskundige evaluatie Schiphol (GES),
gezondheidseffecten luchtverontreiniging en ecologische monitoring/systeemgericht
ecotoxicologisch onderzoek. Na een integrale afweging binnen Milieubeheer
van de beschikbare budgetten is besloten deze intensivering te compenseren
uit artikel 05.16 «Milieukwaliteit en emissiebeleid». Overboekingen van/naar andere begrotingenad d.In het kader van de intensivering van het klimaatbeleid is in 1998 een
bedrag van f 4 mln voor onderzoek naar schone energiedragers aan het
onderzoekbudget van Milieubeheer toegevoegd. Hiervoor zal verkennend en inventariserend
onderzoek plaatsvinden, teneinde eind 1999 te kunnen vaststellen of en zo
ja hoe introductie van schone energiedragers een bijdrage kan leveren aan
reductiedoelstellingen voor CO2. De uitvoering van het onderzoek
naar schone energiedragers zal in beheer van een uitvoeringsorganisatie worden
gegeven. 05.15 Algemeen milieubeleid Het te voeren beleid Milieutechnologie- en infrastructuurMet ingang van 1999 zal een subsidieregeling «decentrale initiatieven
duurzame ontwikkeling» (DECIDO) worden uitgevoerd die lokale en regionale
initiatieven op het gebied van duurzame ontwikkeling zal gaan stimuleren.
Hiermee is een budget van ca. f 0,9 mln op jaarbasis gemoeid.Met betrekking tot het gebiedenbeleid is in het NMP-3 een samenhangend
ontwikkelingsperspectief weergegeven. In 1999 zal gewerkt worden aan de totstandkoming
van een vervolgregeling op de huidige regeling gebiedsgericht milieubeleid.
Het ligt in de bedoeling dat de nieuwe regeling vanaf het jaar 2000 van kracht
zal zijn (f 45 mln op jaarbasis).Bij de vergroening van het belastingstelsel wordt het fiscale stelsel
zoveel mogelijk van prijsprikkels voorzien. Hierbij gaat het om modificaties
van bestaande belastingen, in de zin van differentiaties, verfijningen en
tariefsaanpassingen alsmede nieuwe belastingen op milieugrondslag. In relatie
hiermee worden er twee regelingen uitgevoerd, te weten de regeling Groen Beleggen
en de Vamil-regeling (willekeurige afschrijvingen milieu-investeringen).Voorts vindt de volgende ondersteuning plaats:– ondersteuning van het project Stad en Milieu. Met dit project
wordt een verbetering beoogd van het leefklimaat waarbij een evenwicht moet
worden gevonden tussen het verminderen van hinder en emissies en het investeren
in intensief en creatief ruimtegebruik. Hiertoe zijn 25 experimenten geselecteerd
waarvoor ca. f 0,5 mln per jaar is uitgetrokken;– ondersteuning van milieutechnologie-ontwikkelingen op basis van
het Subsidiebesluit Milieugerichte Technologie (ca. f 5,5 mln op jaarbasis);– ondersteuning van de integratie van het milieubeleid in de maatschappij
waarvoor in 1999 ca. f 11 mln beschikbaar is op basis van het Subsidiebesluit
Maatschappelijke Organisaties en Milieu.Ten aanzien van de VAMIL-regeling kan het volgende worden toegelicht: Op grond
van de VAMIL-regeling aangemelde investeringsbedragen (bedragen x 1 mln) 1991199219931994199519961997199819992000Land-
en tuinbouw34556447118363754525500500Industrie3765122265353373375375375375Dienstverlening23222873293153325325325325Totaal
investeringenbedrag941422143857648891 4541 2251 2001 200           Aantal
investeringen1 6142 7263 0213 1816 2168 27213 17711 50011 50011 500           Gemiddeld
investeringsbedrag0,0580,0520,0710,1210,1230,1070,1100,1070,1040,104Investeringsbedragen VAMIL-regeling Toelichting bij tabel en grafiek VAMIL-regeling:De VAMIL-regeling stimuleert vanaf 1991 de marktintroductie van milieu-
en energietechnologie. Ondernemers die investeren in bedrijfsmiddelen die
zijn opgenomen op de zogenoemde «Milieulijst» kunnen deze investering
fiscaal vrij afschrijven. Hierdoor heeft de investeerder een liquiditeitsvoordeel
en een rentevoordeel. Met de lijst bedrijfsmiddelen wordt sturing gegeven
aan het milieubeleid zoals de opname van investeringen in «Duurzaam
bouwen» (DUBO) op de lijst. Vanaf 1995 is zowel het totale investeringsbedrag
als het aantal gemelde investeringen fors toegenomen. Deze toename is onder
meer toe te schrijven aan de sector land- en tuinbouw onderdeel «groen
labelstallen» waar ten gunste van de luchtkwaliteit flink is geïnvesteerd.
Het aantal investeringen binnen de sector industrie is vanaf 1996 gestabiliseerd.
De verwachting is dat door de beleidsinitiatieven op het terrein van energiebesparing
en duurzame energie de inzet van de VAMIL nog zal toenemen. Internationaal milieubeleidUitgangspunt in het internationaal milieubeleid is en blijft de actieve
milieudiplomatie. Onder die noemer zijn als beleidsdoelen geformuleerd: het
tot stand laten komen van internationale verdragen, het versterken van het
EU-beleid en het bevorderen van duurzame ontwikkeling en externe integratie.
Dit levert als zichtbare resultaten milieuverdragen, EU-richtlijnen en andere
documenten op. Daarbij worden 3 categorieën onderscheiden:* Categorie III betreft ministeriële besluiten die (direct) bindende
rechtsgevolgen hebben. Hieronder vallen binnen EU-kader bijvoorbeeld het verdrag,
richtlijnen en protocollen. Daarnaast betreft het internationale verdragen
en protocollen en de ondertekening van bilaterale samenwerkingsovereenkomsten.
In 1999 wordt als belangrijkste verwacht de ondertekening van het Biosafetyprotocol.* Categorie II betreft ministeriële besluiten met indirecte gevolgen,
zoals EU-raadsresoluties en -conclusies, internationale strategieën en
verklaringen en het overeenkomen van werkprogramma's binnen de bilaterale
samenwerkingsovereenkomsten. Voor 1999 wordt als belangrijkste
verwacht een 20-tal besluiten over internationale afvalstromen in het kader
van het Verdrag van Bazel.* Categorie I tenslotte betreft conclusies en aanbevelingen van workshops,
seminars en conferenties zowel in multilateraal verband als in het kader van
de bilaterale samenwerking. In 1999 zullen onder andere in OESO- en ECE-kader
diverse workshops georganiseerd worden.In 1999 zal als uitwerking van de bij de actieve milieudiplomatie geformuleerde
doelen, het op dit artikel geraamde budget vooral ingezet worden voor de verdere
uitwerking van duurzame ontwikkeling en de bilaterale samenwerking. Nederland
voelt een medeverantwoordelijkheid voor de economische ontwikkeling en verbetering
van de milieukwaliteit in andere landen. Daarnaast is het van belang dat internationale
randvoorwaarden voor het nationale beleid, gericht op een sterke economie
in een gezond milieu, breder in binnen- en buitenland worden uitgedragen.In de relaties met landen die minder ver zijn met het milieubeleid, zoals
landen in een economische overgang en ontwikkelingslanden, zal Nederland vooral
de opbouw van bestuurs- en beleidscapaciteit (incl. versterking handhaving)
steunen en stimuleren, alsmede het bevorderen dat nationale plannen voor duurzame
ontwikkeling worden opgesteld. VROM heeft daartoe samenwerkingsverbanden met
ministeries in andere landen, meestal in de vorm van MoU's (Memorandum of
Understanding). Deze zijn vooral gericht op de landen in Midden- en Oost-Europa
(met name gericht op de toetreding tot de EU) en in Zuidoost-Azië. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199884 49995 51399 63799 63799 637 1e
suppletore begroting 1998– 38 010– 24 641– 2 587– 487307 Nieuwe
wijzigingen– 30– 70– 20– 20– 20 Stand
ontwerpbegroting 199946 45970 80297 03099 13099 92499 924Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199898 74598 59199 33999 63799 637 1e
suppletore begroting 19987 0192 865854– 353– 188 Nieuwe
wijzigingen– 7 044– 7 078– 286 9806 980 Stand
ontwerpbegroting 199998 72094 378100 165106 264106 42999 924De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        15.01
Milieutechnologie en -infrastructuur167 155103 32436 40260 74586 97386 97387 63387 63315.02
Apparaatskosten gemeenten1 141265      15.03
Internationaal milieubeleid20 95918 79510 05710 05710 05712 15712 
29112 29115.04 Ondersteuning uitvoering milieubeleid2 130       Totaal191 385122 38446 45970 80297 03099 13099 92499 924         Uitgaven:        15.01
Milieutechnologie en -infrastructuur 61 90785 65482 20187 98893 97394 13887 63315.02
Apparaatskosten gemeenten 98 005      15.03 Internationaal
milieubeleid 14 00413 06612 17712 17712 29112 29112  29115.04
Ondersteuning uitvoering milieubeleid 458      Totaal 174 37498 72094 378100 165106 264106  42999 924Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post; loonbijstellingstranche 1998287287287287287b.
Correctie 1 suppletore begroting 1998; prijsbijstelling 1998 (HGIS)– 332– 307– 307– 307– 307c.
Van Economische Zaken t.b.v. project Stand der Techniek/Alara van het
Informatiecentrum Milieuvergunningen (INFOMIL)131    d. Naar
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen i.v.m. bijdrage in de kosten van de Milieuprijs
Hoger Onderwijs en de prijsuitreiking daarvan– 116    Generale
mutaties:     e. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 50         Alleen
uitgaven     Generale mutaties:     f. Bijstelling
ramingen internationaal milieubeleid i.h.k.v. de HGIS a.g.v. overschrijding
uitgavenraming 1997– 14– 8– 8  Specifieke
mutaties:     g. Ramingsbijstelling i.v.m. vertraging uitvoering
bij het gebiedsgericht milieubeleid– 7 000– 7 000 7 0007 00005.16 Milieukwaliteit en emissiebeleid Het te voeren beleid BodemOp dit artikel worden onder meer de reguliere rijksbijdragen bodemsanering
aan provincies en de vier grote steden in het kader van de Wet bodembescherming
geraamd. Het doel is de bodem geschikt te maken voor gebruik dat maatschappelijk
gewenst is, waarbij verspreiding van verontreiniging en nieuwe verontreinigingen
worden voorkomen en de veiligheid van mensen en ecosystemen die aan bodemverontreining
zijn blootgesteld, wordt gewaarborgd.Naast de reguliere rijksbijdragen bodemsanering aan provincies en de 4
grote steden in het kader van de Wet bodembescherming, worden ook de financiële consequenties van overeenkomsten met derden op het
terrrein van bodemsanering via dit artikel geregeld. Deze overeenkomsten regelen
de rijksbijdrage in die gevallen waarin ook derden bijdragen in de kosten
van onderzoek en sanering. Bij de toekenning van deze rijksbijdragen wordt
rekening gehouden met de juridische positie van het rijk en mogelijke kostenverhaalsopbrengsten.
Bij de uitwerking van dergelijke overeenkomsten wordt zoveel mogelijk aangesloten
bij procedures en bepalingen van de Wet bodembescherming. In specifieke situaties
is het soms noodzakelijk om op de betreffende situatie toegesneden bepalingen
en procedures op te nemen in de overeenkomst. Dergelijke overeenkomsten, waarbij
specifieke bepalingen zijn opgenomen zullen bij suppletore wetten, aan het
parlement worden voorgelegd.In het Milieuprogramma 1999–2002 is de verontreiniging van de bodem
als thema opgenomen. In 1999/2000 worden de nog niet uitgevoerde actiepunten
uit het kabinetsstandpunt vernieuwing bodemsaneringsbeleid (Tweede Kamer,
vergaderjaar 1996–1997, 25 411 nr 1) verder uitgevoerd. Op 11 juni
1998 heeft een algemeen overleg met de Tweede Kamer plaatsgevonden over de
voortgang van de actiepunten. Eind 1998 zullen er met de andere overheden
afspraken worden gemaakt over een structurele monitoring van de bodemsaneringsoperatie. Overzicht rijksbijdrage
bodemsanering in 1999 (bedragen x 1 mln) UitgavenbudgetBudgetfinanciering 203Projectfinanciering:  –
vóór 1999 gestarte omvangrijke projecten in saneringsfase128 –
nieuwe omvangrijke projecten in saneringsfase88216Totaal 419Toelichting:Aan de provincies en de vier grote steden (de bevoegde gezagen) worden
gelden beschikbaar gesteld in de vorm van budgetfinanciering. De verdeling
vindt plaats op basis van de met het InterProvinciaal Overlegorgaan (IPO)
en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) overeengekomen verdeelsleutel.
De budgetfinanciering wordt gebruikt voor onderzoeken naar bodemgesteldheid
en voor saneringen van ernstige en urgente vervuiling, waarbij de saneringskosten
lager zijn dan f 10 mln. Door de provincies en de 4 grote steden wordt
achteraf verantwoording afgelegd over de besteding van gelden. Deze bestedingen
worden achteraf financieel, milieuhygiënisch en juridisch getoetst. De
uitkomsten hiervan worden in het jaarverslag bodemsanering aan de Tweede Kamer
aangeboden. Voor saneringen van ernstige en urgente vervuiling waarbij de
saneringskosten hoger of gelijk zijn aan f 10 mln worden gelden in het
kader van projectfinanciering beschikbaar gesteld. Deze zogenaamde grote projecten
worden zowel vooraf als achteraf getoetst. Op basis van de geïnventariseerde
werkvoorraad bij de bevoegde gezagen is de verwachting dat in 1999 de kosten
van projecten die voor 1999 zijn gestart ca. f 190 mln zullen bedragen.
Momenteel is in de begroting een bedrag van f 128 mln beschikbaar. In
de loop van 1999 wordt op basis van de voortgang bij de bevoegde gezagen van
de projecten bezien in welke mate eventueel meer budget voor deze projecten
beschikbaar moet komen. Overzicht
van omvangrijke gevallen waarvan de financiering met rijksbijdrage voor de
eerste saneringsfase vóór 1999 is toegezegd, met doorloop naar
1999 en laterProvinciePlaatsGevalGroningenGroningen Groningen Groningen PekelaAagrunol Beckerweg CiBoGa Gasfabriek
Oude PekelaFrieslandFranekeradeel Kollumerland LeeuwardenEnna
Aerosols Kollum Chemie HoeksterendDrentheAssen Nieuw-Roden SchoonebeekMoezelstraat Huizing Gedempte
WijkenOverijsselDeventer Enschede Olst Hengelo Steenwijk IJsselmuidenRaambuurt Gasfabriek Rijksstraatweg Heideweg Steenwijkerdiep De
ZoddeGelderlandArnhem Barneveld Bergh Epe Ermelo Geldermalsen Lochum Dieren MaurikAmsterdamseweg Denka
Chemie Van Remmen Zeddam Julianalaan Vaassen Magnus Soilax Ascot/Meteren Markerink Zandgat RijnbanddijkUtrechtWoerden Woerden Amersfoort Amersfoort Zeist Baarn VeenendaalGasfabriek Singel Centraal
stadsgebied Vathorst Moubal Gasfabriek VSWFlevoland––Noord-HollandHilversum Haarlem Haarlem Medemblik Naarden Uithoorn Wormerland MuidenAnna's
Hoeve Joh. Enschedeterrein GEB-terrein Gasfabriek Oude Haven Jan
ter Gouwweg Cindu Gasfabriek De LepelaarZuid-HollandLeiden Lisse Gouda Voorburg Maassluis Schoonhoven Zwijndrecht DiversenGasfabriek Gasfabriek
Kanaalstraat Bolwerk Gasfabriek Kerkstraat Steendijkpolder Oude
Singel Tomado Hollandse IJsselZeeland––Noord-BrabantKempen Hooge
en Lage Mierde Rijsbergen VlijmenCadmium Koornwaard Brabant
Chemie GerjoLimburgLandgraafMijnterrein ON II/WilhelminaAmsterdam Westergasfabriek Volgermeerpolder Diemerzeedijk Den
Haag Gasfabriek Binckhorst Gasfabriek GaslaanRotterdam Gasfabriek
KralingenUtrecht GriftparkAfgeronde
project- en budgetgevallen met rijksbijdrage voor onderzoek en eventueel sanering Gemiddeld
per jaar 1985 t/m 19931994199519961997Aantal
afgeronde gevallen met bodemsanering44910108111Aantal
afgeronde gevallen zonder bodemsanering36171229510605Totaal80180239618716Toelichting:Bij bodemverontreinigingsgevallen welke op initiatief van het bevoegde
gezag worden aangepakt, wordt in het algemeen een stapsgewijze systematiek
gevolgd. Na een oriënterend onderzoek volgt zonodig een nader onderzoek
waarop, indien dat nader onderzoek daar aanleiding toe geeft, een saneringsonderzoek
plaatsvindt. Alleen als het noodzakelijk is volgt een saneringsplan en de
uitvoering van de sanering. Eén en ander impliceert dat niet bij alle
onderzochte (mogelijk) verontreinigde locaties uiteindelijk een sanering plaatsvindt.
Daarnaast kan de sanering door derden in eigen beheer worden uitgevoerd, terwijl
het onderzoek door de overheid is gefinancierd. Dergelijke gevallen zijn opgenomen
in de categorie «zonder bodemsanering». Het bevoegde gezag meldt
ten behoeve van een toetsing achteraf door het Ministerie van VROM welke gevallen
afgerond zijn. Bovenstaand overzicht geeft aan hoeveel gevallen door hen aangemeld
zijn als zijnde afgerond zonder dat er een sanering heeft plaatsgevonden en
bij hoeveel afgeronde gevallen wel een sanering heeft plaatsgevonden. Het
jaartal van afronding in bovenstaand overzicht heeft betrekking op het tijdstip
van de financieel-administratieve afronding van de gevallen en niet op de
technische afronding. Eén en ander verklaart de grote fluctuaties in
de aantallen. De laatste paar jaren vindt er namelijk een inhaalslag plaats
voor wat betreft de financieel-administratieve afronding, dit mede ingegeven
door de met ingang van 1995/1996 gewijzigde verantwoording en verslaglegging
door het bevoegde gezag. De verwachting is dat na deze inhaalslag het jaarlijks
aantal afgeronde gevallen zal dalen. Drinkwater, Water, LandbouwBij de kwetsbare zandgebieden (onderdeel van het gebiedsgericht milieubeleid)
gaat, met betrekking tot de milieukwaliteit die vereist is voor de verschillende
functies in het landelijk gebied, nu de beleidsuitvoering de volle aandacht
opeisen. Van belang is de voorgenomen aanpak van de milieuproblemen in de
waardevolle en kwetsbare zandgebieden. In de brief van het kabinet aan de
Tweede Kamer d.d. 31 maart 1998 (kamerstukken II, 1997–98, 25 017,
nr. 6) over de impuls voor de ruimtelijke economische structuur in de periode
tot 2010, is bijzondere aandacht gevraagd voor deze problemen. Bij de vormgeving
in 1999/2000 van het beleid ter zake zullen gebiedscontracten met daarin afspraken
over meetbare en tijdgebonden resultaten een belangrijke rol spelen.Naast het water in het landelijk gebied krijgt thans ook het water in
het stedelijk gebied meer aandacht in het beleid. Hier liggen mogelijkheden
om de waterketen te optimaliseren, water een nadrukkelijker plaats te geven
in de leefomgeving en samenwerking in de waterketen te bevorderen. Resultaten
liggen in het gelijktijdig tegengaan van waterverspilling, ontlasting van
zuiveringsinstallaties, verdrogingsbestrijding en verhoging van de recreatieve
functie van het stedelijk water. Via in 1999 te starten voorbeeldprojecten
in het kader van een duurzame aanpak voor het thema «water
in de stad» zullen andere overheden en particuliere instellingen hiermee
ervaringen kunnen opdoen.De aanpak van de mondiale zoetwaterproblematiek gaat uit van een integrale,
op stroomgebieden gebaseerde, benadering van milieuen waterbeheer. Hiertoe
zal in het jaar 2000 rond de Wereld Water Dag (22 maart) in Nederland een
mondiale zoetwaterconferentie worden gehouden. Hoofddoel van de conferentie
is naast het vasthouden van politiek commitment, vooral het bevorderen van
de uitvoering van praktische implementatie van acties, zoals samenwerkingsprojecten
in gedeelde internationale stroomgebieden, ondermeer van de Zambezi, Oder,
Mekong en de Donau. Daarnaast is het tegengaan van versnippering van bilaterale
en multilaterale hulp en inzet een belangrijk item. De resultaten van deze
conferentie zullen aan de ministers van de Commissie Duurzame Ontwikkeling
(CDO), bij voorkeur in CDO VIII (2000) worden aangeboden. Qua niveau van deelnemers
wordt de conferentie als een succes beschouwd als tenminste 80 landen vertegenwoordigd
zullen zijn, waarvan ten minste 40 op ministersniveau. Lucht en EnergieHet beleid met betrekking tot het klimaat voor de komende jaren zal naar
verwachting in het voorjaar 1999 in de Uitvoeringsnota klimaatbeleid worden
gepresenteerd. Deze nota zal concreet aangeven welke instrumenten Nederland
inzet om in de periode 2008–2012 te kunnen voldoen aan zijn reductie-verplichtingen
uit het Kyoto Protocol en de daarmee samenhangende lastenverdeling, die voor
Nederland neerkomt op een 6% reductie in 2010 ten opzichte van het niveau
1990.In EU-kader is in maart 1998 door de Milieuraad een beslissing genomen
over de monitoring van de tussen de lidstaten overeen te komen lastenverdeling
in het kader van het Kyoto Protocol. Alsdan zal dit onderwerp voor Nederland
onderdeel worden van de algemene rapportage-verplichtingen die uit het Klimaatverdrag
voortvloeien. Aanpassing van het huidige monitoringsysteem wordt in 1999 ter
hand genomen.In een eerdere fase zijn voor de uitvoering van het klimaatbeleid omvangrijke
bedragen in totaal f 1,5 mld op de rijksbegroting beschikbaar gekomen.
In de brief aan de Kamer (kamerstukken II, 1996–1997, 25 026, nr.
6) is aangegeven dat van dit bedrag voor uitvoering van het CO2-Reductieplan
f 1 mld gulden is gereserveerd. Over de verdeling van de resterende f 0,5
mld is de Kamer onlangs per brief geïnformeerd (kamerstukken II, 1997/1998,
25 026, nr 8). Een belangrijk deel van de beschikbaar gestelde bedragen
vloeit thans naar dit artikel. Een specifieke toelichting daarvan is bij het
«overzicht mutaties na 1e suppletore begroting 1998» opgenomen.
Een onderdeel betreft de Regeling niet-industriële restwarmte-infrastructuur
(NIRIS). Uitvoeringsgegevens
Regeling niet-industriële restwarmte-infrastructuur 1998AKosteneffectiviteit
overheidsbijdrage in guldens per ton vermeden CO2-uitstootBAantal
toegekende aanvragen in 1998CRaming totale hoeveelheid
vermeden CO2-uitstoot in tonnen per jaarDTotaal
verleend subsidiebedrag (x 1 000)EMultiplier-effect
overheidsbijdragen0–10141 6313 1003,3710–20000020–305256 67378 5475,9430–40569 08727 59122,3440–50659 33327 9257,82Totaal17426 724137 1639,55Toelichting:Bovenstaande tabel1 geeft inzicht in de
aanwending van de middelen voor de uitvoering van de Regeling niet-industriële
restwarmte-infrastructuur (Stcrt. 1998, nr. 166). De regeling behoort tot
de negen clusters uit het CO2-reductieplan (kamerstukken II, 1996/97,
25 026, nr. 1). De verdeling van het beschikbare budget is in belangrijke
mate gebaseerd op de kosteneffectiviteit van de annuïteit van de overheidsbijdrage.
Zij wordt uitgedrukt in een bedrag in guldens per ton vermeden CO2-uitstoot,
rekening houdend met het renteverlies tijdens de looptijd van het project.
Hoe lager dat bedrag, des te groter de kosteneffectiviteit. De beoordelingscriteria
in de regeling voorzien in honorering van de aanvragen met de beste kosteneffectiviteit.
De grensbedragen voor subsidie-verlening zijn bepaald op 50 gulden per ton
vermeden CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving en op 20 gulden per
ton in de glastuinbouw. In de tabel zijn de aantallen toegekende aanvragen
(kolom B) gerubriceerd naar klasse van kosteneffectiviteit van de overheidsbijdrage
(kolom A). Tevens is per klasse aangegeven de raming van de totale hoeveelheid
vermeden CO2-uitstoot per jaar (kolom C). Het getal in kolom E
is een indicator voor de doelmatigheid van de verleende financiële overheidsbijdragen.
Dit is per effectiviteitsklasse bepaald door de totale subsidiabele projectkosten
te delen door het totaal van de verleende subsidiebedragen. Naarmate dit getal
groter is dan 1, is het rendement van de subsidie hoger. Van het uiteindelijke
aantal aanvragen van 26 stuks zijn er 17 gehonoreerd.In 1999 zal een nieuw systeem van emissie-eisen gereed komen en in de
regelgeving worden ingebed. In het kader van het Subsidiebesluit milieugerichte
technologie is budget geraamd (ca. f 0,5 mln) voor stimulering van projecten
gericht op emissiebeperking bij introductie van biomassa als energiedrager.Als gevolg van knelpunten bij de emissie-bestrijding is de doelstelling
voor NOx voor 2000 door het kabinet verschoven naar het jaar 2005.
Voor de doelgroepen industrie, raffinaderijen en de electriciteitsproductiesector
is voor 2005 een gezamenlijke taakstelling van 67 kton reductie geformuleerd.
Parallel aan het streven om binnen dit beleid tot de introductie van kostenverevening
te komen is voor de periode 1998–2006 een bedrag van f 165 mln
uitgetrokken ter stimulering van projecten op het terrein van nageschakelde
technieken (in 1999 is f 20 mln beschikbaar). De uitvoering van dit stimuleringprogramma
wordt verzorgd door NOVEM.Begin 1999 zal in het kader van het Internationale Verdrag Grensoverschrijdende
Luchtverontreiniging over Lange Afstand (UN/ECE-CLRTAP) een
multi-effect/multi-pollutant protocol worden afgesloten, hetgeen zal leiden
tot ontwikkeling van nationale emissieplafonds voor SO2, NOx, NH3 en VOS (Vluchtige Organische Stoffen) en daarvan afgeleide
taakstellingen voor stationaire en mobiele bronnen. De Europese Unie zal begin
1999 een richtlijn publiceren met individuele emissieplafonds voor dezelfde
stoffen. Met de implementatie van beide ontwikkelingen zal in 1999 worden
gestart.De EU-richtlijn Grote Stookinstallaties zal worden aangescherpt, hetgeen
voor 1999 leidt tot aanpassingen van de nationale normstelling op dit punt.
Zoals in het NMP-3 is aangekondigd zal voorts een herijking van de huidige
NOx-doelstellingen en taakstellingen worden uitgevoerd. Deze herijking
zal worden meegenomen in de bredere herijking van verzuringsdoelstellingen
en -taakstellingen (inclusief eutrofiëring en ozonvorming). Medio 2000
zal deze herijking worden voltooid.In het jaar 2000 eindigt het project Koolwaterstoffen (KWS 2000). De mede
als gevolg van dit project behaalde emissiereducties zijn een belangrijke
tussenstap op weg naar de NMP-3 doelstellingen van 80% reductie t.o.v. het
jaar 1985. Nederland zal medio 1999 als gevolg van de EU ozon- en verzuringsstrategie
een VOS-emissieplafond opgelegd krijgen. In verband daarmee zal vanaf 1999
nieuw beleid noodzakelijk zijn om de emissies van VOS verder te reduceren
van 120 kton in 2000 tot circa 50 kton in 2010. Eind 1999 zullen de resultaten
van een in opdracht van de minister van VROM uitgevoerde verkenning naar mogelijkheden
van VOS-reductie bij stationaire bronnen beschikbaar komen. Dit VOS-potentieel
onderzoek moet leiden tot afspraken met het bedrijfsleven over de wijze waarop
de doelstelling voor 2010 behaald gaat worden. Geluid en VerkeerIn relatie tot de doelgroep verkeer en vervoer worden bij dit artikel
budgetten geraamd, die erop gericht zijn te bevorderen dat nadelige milieueffecten
van verkeer (inclusief verstoring) worden voorkomen of zoveel mogelijk worden
teruggedrongen.Voor het bronbeleid houdt dat op hoofdlijnen in 1999 in dat naast voortzetting
van onderzoek en intensief overleg over normstelling in de EU verder gegaan
wordt met de uitwerking van de beleidsnota «Voertuigtechniek en Brandstoffen»
(kamerstukken II, 1995–1996, 24 884). Onder andere gaat het om
drie stimuleringsregelingen, te weten– stimuleren van de inzet van LPG of aardgas voor bussen in stedelijk
gebied. Hiertoe is aansluiting gevonden bij de door het Ministerie van Verkeer
en Waterstaat uitgevoerde bijdrageregeling milieuvriendelijke technieken in
bussen (kortweg Mibu genaamd). In de periode 1999–2002 bedraagt de totale VROM-bijdrage hieraan
f 11,5 mln. Met deze middelen wordt dekking geboden aan de door de rijksoverheid
en de openbaarvervoer branche ondertekende intentieverklaring om de inzet
van gasvormige brandstof op aan te schaffen bussen te verhogen van 10% van
het totaal aan te schaffen aantal bussen in 1998 tot 50% in 2002. Onderzocht
wordt of deze regeling een breder bereik kan krijgen, bijvoorbeeld ook voor
voertuigen van de reinigingsdiensten;– het programma Grootschalige Demonstratieprojecten Wegvoertuigen
in het Subsidiebesluit milieugerichte technologie. Doel van dit programma
is het faciliteren van marktintroductie van milieu-innovaties in wegvoertuigen.
Voor de uitvoering van deze regeling is voor de komende jaren op jaarbasis
f 11 mln (inclusief uitvoeringskosten) gereserveerd;– een regeling voor schonere vrachtauto's, die in 1998 nog nader
wordt uitgewerkt.Een ander onderdeel betreft de inspanning ter beïnvloeding van het
rij- en (auto)aankoopgedrag. In overleg met Financiën richt deze zich
op de inzet van brede milieukenmerken (zowel schoon, zuinig als brandstof)
in de Motorrijtuigenbelasting (MRB) en de Belasting op personenauto's en motorrijwielen
(BPM), dit ter stimulering van schone en zuinige voertuigen en optimale brandstofmix.In het NMP-3 is aangekondigd voor ernstig geluidgehinderden voor de periode
2020–2030 (in plaats van voor 2010) een herziene doelstelling te formuleren
en (tussen)doelen en eventuele taakstellingen per sector te bepalen. Ook wordt
een bijbehorend maatregelenpakket opgezet. Het project Modernisering Instrumentarium
Geluidhinder (MIG) zal, op basis van de op 28 mei 1998 aan de Tweede Kamer
(kamerstukken II, 1997/1998, 26 057) gezonden beleidsnota, naar verwachting
leiden tot het indienen van een wetsvoorstel dienaangaande.De beleidsbetrokkenheid bij mobiliteitsbeleid betekent inbreng in de totstandkoming
van het SVV3 (Structuurschema Verkeer en Vervoer) en de Vijfde Nota Ruimtelijke
Ordening, hetgeen leidt tot bijdragen aan infrastructurele onderwerpen als
bijvoorbeeld het project Toekomstige Nederlandse Luchtvaart Infrastructuur
(TNLI), het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) en de uitwerking
van de Hoge Snelheids Lijn (HSL) en de Betuweroute. In 1999 wordt voortgegaan
met het ontwikkelen van een kader waarbinnen inpassingswensen voor infrastructurele
werken gestructureerd kunnen worden afgewogen. Industrielawaai <19931993199419951996199719981999TotaalSan.progr's4529343078187450448woningen4 1005 0002 80010 00016 50040 00040 0000118 400Voor de sanering van industrielawaai wordt na de indiening van de saneringsprogramma's
met ingang van 1999 door de provincies een volgende fase van de saneringsoperatie
ingegaan. Daarin moeten door de provincies de milieuvergunningen worden aangepast
en de feitelijke saneringsmaatregelen worden uitgevoerd. Uiterlijk in 2003
moet deze operatie zijn afgerond. Verkeerslawaai (weg en rail)Bij de afscherming van verkeerslawaai zal op basis van een samen met het
Ministerie van Verkeer en Waterstaat uitgevoerde inventarisatie worden bepaald
welke projecten nog moeten worden aangepakt. Tevens zal in 1999 met dit ministerie
overleg worden gevoerd om de feitelijke uitvoering via mandatering door Rijkswaterstaat
te laten verrichten. Na overeenstemming zullen de benodigde middelen (ca.
f 25 mln per jaar) in het Infrastructuurfonds worden gestort.Bij de afscherming van railverkeerslawaai zijn met de Nederlandse Spoorwegen
(NS) in 1998 afspraken gemaakt over een inventarisatie van de nog te realiseren
schermen langs spoorlijnen. Op basis daarvan kunnen in 1999 vervolgens afspraken
worden gemaakt over de planmatige aanpak van deze operatie. Daarbij zal ook
Rijkswaterstaat, eigenaar van de rail-infrastructuur, worden betrokken (circa
f 7 mln op jaarbasis).Om de sanering van verkeerslawaai via verkeersmaatregelen aan te pakken,
heeft een inventarisatie bij gemeenten plaatsgevonden. Hiermee kan in 1999
een traject worden ingegaan om de directe bemoeienis van VROM te verminderen
en de eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de gemeenten te versterken
(jaarbudget circa f 7 mln).Bij geluidsanering van verkeerslawaai (weg en rail) via gevelmaatregelen
blijkt dat tot nu toe de aanname voor de gemiddelde kosten per woning te laag
is geweest. In onderstaande tabel is de in de voorgaande begrotingen gehanteerde
systematiek nog gehandhaafd, waarbij het uitgegeven kasbudget wordt gerelateerd
aan het geactualiseerde normbedrag per woning.Ten aanzien van de Gevelmaatregelen kan nog het volgende worden
opgemerkt:   199719981999kasbudget
in miljoenen guldens394760normbedrag per woning in
guldens7 8008 20010 000aantal woningen5 0005 7006 000Kengetallen sanering verkeerslawaaiIn onderstaand schema is voor verkeersmaatregelen en afscherming (weg
en rail) getracht bij de uitvoeringspraktijk aan te sluiten. Per project wordt
aan de hand van het in het saneringsprogramma opgenomen aantal saneringswoningen
het geraamde verplichtingenbedrag vermeld in het jaar van gunning cq aanvragen.
Omdat het beschikbare budget veelal kleiner is dan de omvang van de totale
aanvragen, zal de feitelijke gunning kleiner zijn dan de nu gepresenteerde
aanvraag. In het jaar van gereedkoming zal het werkelijk bestede bedrag worden
vermeld, zodat deze kosten en het aantal gesaneerde woningen kunnen worden
geconfronteerd met de veronderstelde aanname in het jaar van de gunning. VerkeersmaatregelenProjecten/gemeentelopende
projecten <19991999 200020012002 verplichtingaantal
woningenstatusbedrag*aantal woningenstatusstatusstatusAlblasserdam2 601 000590gaande  gaandegereed Asten1 108 000375gaande  gaandegaandegaandeHoogeveen5 5320002 216gaande  gaandegaandegaandeRaalte1 642000969gaande  gaandegereed Roden156 400107gereed     Strijen23 00015gaande  gaandegaandegaandeUitgeest363 00053gereed     Vriezeveen508 000203gereed     Bunnik1 854 405108gereed     Meerssen2 847 238545gaande  gereed  Boxmeer1 996 000188gereed     St.
Oedenrode6 121 500597gaande  gaandegaandegereedDongeradeel587 74078gereed     Apeldoorn  aanvraag1 305 000300   Korendijk  aanvraag1 733 000190   Maarssen  aanvraag513 000155   Peize  aanvraag629 000150   Poortvliet  aanvraag266 00044   Zaanstad  aanvraag150 00050   Totaal 5 954 4 596 000968   * naar verwachting worden in 1999 aanvragen gedaan met de vermelde bedragen,
waarbij honorering afhangt van de beoordeling en de omvang van het beschikbare
budget Afscherming
railProjecten/gemeentelopende projecten <19991999 200020012002 verplichtingaantal
woningenstatusbedrag *aantal woningenstatusstatusstatusDe
Bilt fase 15 067 822247gereed     Deventer
de Worp792 00860gereed     Nijmegen258 50581gereed     Vlaardingen
Oost1 242 3640234gereed     Almelo  aanvraag1 800 000124   Amsterdam
Oost  aanvraag1 400 00050   Nijkerk  aanvraag3 709 980200   Oldebroek  aanvraag4 281 770350   Tilburg  aanvraag10 000 0002000   Totaal 622 21 191 7502 724   * naar verwachting worden in 1999 aanvragen gedaan met de vermelde bedragen,
waarbij honorering afhangt van de beoordeling en de omvang van het beschikbare
budget Afscherming
wegProjecten/gemeentelopende projecten <19991999 200020012002 verplichtingaantal
woningenstatusbedrag*aantal woningenstatusstatusstatusGeertruidenberg1 975 175187gereed     Oegstgeest5 070 000168gereed     Papendrecht854 346330gereed     Rotterdam
KPP25 965 0001 496gereed     Werkendam4 135 242107gereed     Alkemade
A4500 00057gereed     Alkemade Blauwe100 0003gereed     Eindhoven868 00056gereed     Harinxveld4 173 655428gaande  gereed  Maartensdijk
A27700 000115gereed     Papendrecht A153 241 608427gaande  gereed  Rotterdam
A2014 020 0001 250gereed     Sliedrecht
A1517 146 7711 275gaande  gereed  Alkmaar  aanvraag618 00020   Arnhem
A12  aanvraag15 000 000500   Dordrecht
A16  aanvraag150 0005   Heiloo  aanvraag640 00025   Heesch
A50/A58  aanvraag4 877 854200   Hilversum  aanvraag1 800 00084   Papendrecht  aanvraag280 00068   Rotterdam  aanvraag5 000 0001 400   Waterland  aanvraag600 00012   Zwijndrecht
A16  aanvraag24 905 4001 827   Totaal 5 899 53 871 2544 141   * naar verwachting worden in 1999 aanvragen gedaan met de vermelde bedragen,
waarbij honorering afhangt van de beoordeling en de omvang van het beschikbare
budget Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998510 969586 252612 309648 247643 247 1e
suppletore begroting 1998– 26 070– 15 300– 32 800– 72 800– 72 800 Nieuwe
wijzigingen146 35321 0985 0072 7834 145 Stand
ontwerpbegroting 1999631 252592 050584 516578 230574 592647 905Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998756 140656 116677 795665 337651 297 1e
suppletore begroting 1998– 19 246– 6 04825 88730 200– 2 800 Nieuwe
wijzigingen1 26817 48030 38732 58825 295 Stand
ontwerpbegroting 1999738 162667 548734 069728 125673 792676 205De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        16.01
Bodem886 275481 775326 810376 919388 287398 264399 264469 26416.02
Drinkwater, Water, Landbouw5067164511 2592 1491 6491 6491 64916.03
Lucht en Energie23 75312 542165 97361 07647 42745 10042 40040 40016.04
Geluid en Verkeer338 696118 653138 018152 796146 653133 217131 279136 59216.05
Bodemsanering VINEX269 340       Totaal1 518 570613 686631 252592 050584 516578 230574 592647 905         Uitgaven:        16.01
Bodem 379 830416 793432 180462 641460 264460 264461 26416.02
Drinkwater, Water en Landbouw 694896331 5742 1491 6491 64916.03
Lucht en Energie 13 82515 43552 37971 35175 44568 05067 40016.04
Geluid en Verkeer 110 612138 005143 856168 503157 267143 829145 89216.05
Bodemsanering VINEX 6 894167 84038 50030 00033 000  Totaal 511 855738 162667 548734 069728 125673 792676 205Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Naar Verkeer en Waterstaat i.v.m. medefinanciering MIBU-regeling voor
gasbussen – 750– 1 688– 2 625– 3 563Generale
mutaties:     b. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 298   c.
Ontvangsten 1997 kostenverhaal bodemsanering3 263    Specifieke
mutaties:     d. Naar 01.02 «Personeel
en materieel gemeenschappelijke diensten en voorzieningen» i.v.m. aandeel
in de kosten Projectbureau Energiebesparing Gebouwde Omgeving (PEGO)– 65– 87– 88  e.
Naar 01.07 «Voorlichting» t.b.v. de campagnes klimaatverandering
en correcte bandenspanning– 1 800    f.
Naar 05.01 «Personeel en materieel» i.v.m. overdracht taak
monitoring grensoverschrijdend luchtvaartlawaai*– 195– 217– 217– 217– 217g.
Naar 05.14 «Onderzoek en monitoring» t.b.v. intensivering
onderzoeksinspanning*– 1 100– 3 550– 3 500– 3 900– 2 600      Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     h.
Aanvullende post; Joint Implementation      Verplichtingen10 00025 0005 000  Uitgaven 10 00020 00010 000 i.
Aanvullende post; Overige broeikasgassen      Verplichtingen1 0006 0001200015 00012 000Uitgaven2 0006 0001200013 000 j.
Aanvullende post; CO2-reductieplan (NIRIS)     Verplichtingen137 160     Uitgaven 11 00016 00023 00025 000k.
Naar Economische Zaken t.b.v. bijdrage project «Ondersteuning
Technical Support Unit van de IPCC-werkgroep III 1998–2002» en
programma «advisering bij de milieu-vergunning voor MJA-bedrijven 1998»     Verplichtingen– 410     Uitgaven– 130– 90– 70– 70– 50Specifieke
mutaties:     l. Naar 05.17 «Ketenbeheer en milieuzorg»
t.b.v. onderwerpen «schoner produceren» en «produktgerichte
milieuzorg» uit de Nota «Milieu en Economie»     Verplichtingen– 1 500– 5 000– 6 500– 5 475– 1 475Uitgaven – 3 000– 6 000– 6 000– 4 975* de kasbudgetten hebben met één jaar vertraging dezelfde
omvang Overboekingen van/naar andere begrotingenad h/i/j.In het kader van het voor uitvoering van het CO2-reductieplan
totaal beschikbaar gestelde bedrag van f 1 mld., wordt ter uitvoering
van de op 2 september 1998 gepubliceerde Regeling niet-industriële restwarmte-infrastructuur
(NIRIS) in 1998 een bedrag van f 137,16 mln verplichtingen aan dit artikel
toegevoegd. Het genoemde bedrag betreft een gedeelte van het totaal voor dit
cluster gereserveerde budget van f 218 mln, en stemt overeen met het
naar verwachting totaal toe te kennen subsidiebedrag. Vooruitlopende op de
publicatie van de regeling heeft inmiddels een technisch-inhoudelijke beoordeling
van de in het voorbereidingsstadium van de regeling ontvangen projectvoorstellen
plaatsgevonden. De uitvoering van de regeling zal worden opgedragen aan het
agentschap Senter. De daarmee gemoeide uitgaven zijn geraamd op de begroting
van het Ministerie van Economische Zaken. Het resterende voor dit cluster
gereserveerde budget wordt mogelijk ingezet voor een tweede openstelling van
de regeling in 1999. In de toelichting op dit artikel is een overzicht met
enige kwantitatieve gegevens betreffende de uitvoering van de regeling opgenomen.Voor uitvoering van het in het NMP-3 aangekondigde «Reductieplan
overige broeikasgassen» is in totaal f 100 mln gereserveerd. Het
reductieplan (gestart in 1998) loopt door tot in 2006 en beoogt een structurele
reductie van circa 10 Mton CO2-equivalent voor methaan, lachgas
en fluorverbindingen. Vanaf 2006 zal naar verwachting de ontwikkelde instrumentenmix
in werking zijn getreden en neemt de realisatie van de beoogde emissie-reducties
een aanvang. De opzet van het reductieplan voorziet in oprichting van een
projectstructuur in 1998, die de thans voorgenomen vijf deelprojecten zal
gaan aansturen. In verband met het projectmanagement is extra capaciteit in
de vorm van uitbesteding van ondersteunende en uitvoerende werkzaamheden aan
derden noodzakelijk. De fasering van het reductieplan is zo gekozen, dat aan
de implementatieperiode die in 2004 begint, een periode van nadere verkenning
van reductie-mogelijkheden en van gerichte stimulering van onderzoek-, ontwikkelings-,
haalbaarheids- en demonstratieprojecten voorafgaat. Voor het jaar 1999 is
in dit verband een totaalbedrag van f 6 mln beschikbaar. In de Uitvoeringsnota
klimaatbeleid zal worden aangegeven welke totale reductie van de niet CO2-broeikasgassen voor de periode 2008–2012 wordt nagestreefd en
welk instrumentarium daarbij benodigd is.Het Kyoto protocol maakt het mogelijk in Midden- en Oost Europa Joint
Implementation (JI) projecten te starten, waarvan de te behalen emissie-reducties
ten dele aan Nederland ten goede kunnen komen. Voor dit onderwerp is door
het Kabinet een totaalbedrag van f 100 mln gereserveerd, waarvan f 40
mln voor de periode 1998–2000 aan dit artikel is toegevoegd. In het
najaar 1998 wordt er nog een extra f 5 mln aan dit artikel toegevoegd.
Het resterende deel vloeit naar de begroting van het Ministerie van Economische
Zaken en is bestemd voor uitvoering van een stimuleringsregeling gericht op
subsidiëring van JI-projecten, waarbij het Nederlandse bedrijfsleven
betrokken is. In overleg met de Minister van Economische Zaken wordt thans
gewerkt aan de opzet van een uitvoeringsstructuur. Binnen dit kader zal ten
laste van dit artikel worden bijgedragen in de financiering van projecten
die onder verantwoordelijkheid van de European Bank for Reconstruction and
Development (f 15 mln), als ook van de Wereldbank (f 25 mln) zullen
worden uitgevoerd. In verband met de opzet van een adequate infrastructuur
voor Joint Implementation in de betrokken landen, wordt dit najaar gestart
met een programma voor capacity-building. Dit programma moet voorzien in bevordering
van deskundigheid ter plaatse en in samenwerkingsverbanden met
de Nederlandse overheid. De start van het programma wordt gemarkeerd door
een viertal workshops met de betrokken landen in Oost-Europa. 05.17 Ketenbeheer en milieuzorg Het te voeren beleid AfvalstoffenHet afvalstoffenbeleid is erop gericht om de hoofddoelstelling «minder
afvalstoffen en lekvrij verwijderen» te bereiken. Dit is als volgt vertaald
naar de cijfers voor de jaren 2000 en 2010: Verwerking
afvalstromenJaarAanbodHergebruikVerbrandenStorten199651
Mton37 Mton5 Mton9 Mton*200051 Mton41
Mton6 Mton4 Mton201056 Mton45 Mton9 Mton2
Mton* inclusief lozen; in latere jaren wordt lozen niet meer meegeteld.Uitgaande van de verwachtingen in het aanbod van afvalstoffen zoals aangegeven,
wordt geprobeerd om daarvan zoveel mogelijk te hergebruiken, om als dat niet
lukt het afval te verbranden en in het uiterste geval te storten (voorkeursvolgorde).Het beleidsterrein «Afvalstoffen» is in vier onderdelen verdeeld
om de bovengenoemde centrale doelstelling te bereiken. De voorkeursvolgorde
werkt op deze onderdelen door.1. Algemeen afvalstoffen beleidZoals reeds in hoofdstuk 3 «Milieu», onderdeel 3.4 «Beleidsintensiveringen»
is aangegeven is een belangrijke beleidsmatige ontwikkeling de omvorming van
het Afval Overleg Orgaan tot een Landelijke Commissie in het kader van de
verdere uitwerking van de resultaten van de Commissie Epema, waarbij een verschuiving
van de verantwoordelijkheden voor de verwijdering van afvalstoffen in Nederland
wordt aangebracht. Het budget dat jaarlijks is gemoeid met het Afval Overleg
Orgaan bedraagt ca. f 2,4 mln.2. Preventie, inzameling, verwerking en afzetVoor de ontwikkeling van nieuwe verwijderingstechnologieën is in
het Subsidiebesluit milieugerichte technologie het Programma T2000 opgezet.
In 1999 is voor de uitvoering van dit programma f 5,2 mln begroot. De
preventie doelstellingen zijn geformuleerd in de Uitvoeringsstrategie (kamerstukken
II, 1996/97, 25 000 XI, nr. 47) en luiden als volgt:  Houding van
bedrijven19952000Non-interesse fase20%5%Interessefase32%35%Initiatie-
en implementatiefase40%40%Routinizingfase8%20%3/4. Gevaarlijke en Niet Gevaarlijke AfvalstoffenEen belangrijke ontwikkeling is de verlenging van de gratis inzameling
van olie- en vethoudende afvalstoffen uit de binnenvaart vanaf medio 1998
tot eind 1999, hetgeen een bedrag van ca. f 12,2 mln vergt dat tezamen
met het Ministerie van Verkeer en Waterstaat wordt bekostigd (elk ministerie
50%).Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de Europese Richtlijn voor in-,
uit- en doorvoer van gevaarlijke afvalstoffen (EVOA): Internationaal
meldpunt afvalstoffen Realisatie 1997Raming 19981e
suppl. begrotingHerziene raming 1998Raming 1999Aantal afgehandelde
EVOA-kennisgevingen990  1 100  1 450  1 450  Totale
kosten per jaar*f 1 800 000,-f 2 500 000,-f 2 500 000,-f 2 500 000,-Kostprijs
afgehandelde EVOA-kennisgevingf 1 820,-f 2 273,-f 1 724,-f 1 724,-* inclusief BTW en exclusief personeelskosten bij Milieubeheer Toelichting:Als gevolg van de voorspoedige economische groei in Nederland is de raming
voor 1998 en 1999 met betrekking tot het aantal afgehandelde kennisgevingen
tot 1450 verhoogd. Bij 1e suppletore begrotingswet 1998 (kamerstukken II,
1997/1998, 26 017, nr. 2) is aangegeven dat stijging van de kostprijs
per afgehandelde kennisgeving onder meer wordt veroorzaakt doordat aan de
uitvoeringsorganisatie het «Internationaal Meldpunt Afvalstoffen»
(IMA) extra taken/werkzaamheden zijn opgedragen. Aan het IMA is verzocht alternatieven
aan te dragen om de groei in 1998 en 1999 van het aantal meldingen binnen
het huidige budget van f 2,5 mln te verwerken. Dit onderzoek loopt momenteel.
Indien adequate alternatieven worden gevonden zal dit leiden tot een verlaging
van de kostprijs per kennisgeving. In vorenstaande tabel is er reeds vanuit
gegaan dat deze alternatieven aanwezig zijn. Industrie- en ConsumentenbeleidHet doelgroepenbeleid industrie en overige bedrijfstakken en het producten-
en milieuzorgbeleid zullen worden voortgezet. Het doelgroepenbeleid beoogt
het operationeel maken van de doeleinden van het milieubeleid door middel
van een gecoördineerde benadering van de industrie op een zodanige wijze
dat het draagvlak voor dit beleid bij deze doelgroep en bij andere overheden
zo groot mogelijk is. Het product- en milieuzorgbeleid richt zich op het scheppen
van concrete mogelijkheden voor het realiseren van duurzame productie- en
consumptiepatronen door het bevorderen van de beschikbaarheid en het gebruik
van milieuvriendelijke diensten. Voor een uitvoerig overzicht van de voortgang
en ontwikkelingen daarin, wordt verwezen naar de onderdelen «industrie
en overige bedrijfstakken» en «consumenten en detailhandel»
in het Milieuprogramma 1999–2002 alsook naar de Nota «Milieu &
Economie» (kamerstukken II, 1996/1997, 25 405, nr.1). In dit verband
is te noemen het concept voor strategisch milieu-bedrijfsmanagement, waarbinnen
elementen als eco-efficiency, benchmarking en kostenverevening een rol zullen
spelen. In het kader van het programma «schoner produceren» is
daarnaast voor de jaren 1998–2002 een budget van f 15 mln beschikbaar.
Onder dit programma zullen in samenwerking met het Interprovinciaal Overleg
en het Ministerie van Economische Zaken twee subsidieregelingen worden gestart
teneinde het midden- en kleinbedrijf te stimuleren tot het nemen
van maatregelen op het gebied van energie-efficiency en/of aanpak van de milieusituatie.Een ander element van de Nota «Milieu & Economie» betreft
het milieugericht overheidsaanschaffingen- en investeringenbeleid. Doelstelling
van dit beleid is het vergroten van afzet, het bevorderen van de marktintroductie
van minder milieubelastende en energiebesparende producten, diensten en technologieën
en het vervullen van een voorbeeldfunctie door toename van de vraag hiernaar
vanuit de overheden. Voor de periode 1998–2002 is hiervoor in totaal
f 10 mln beschikbaar. In 1999 wordt een aanvang gemaakt met het elektronisch
beschikbaar stellen van in dit kader relevante productinformatie aan de doelgroepen.Vanaf het tweede halfjaar 1998 zal daarnaast een organisatie met verschillende
commissies werkzaam zijn teneinde het overheidsaanschaffingenbeleid te ontwikkelen
en zorg te dragen voor implementatie.Eveneens in het kader van de Nota «Milieu & Economie»
is in de periode 1999–2003 een bedrag van f 15 mln gereserveerd
ten behoeve van de verdere stimulering van productgerichte milieuzorg. Het
doel van dit beleidsonderdeel is te omschrijven als een borging van een continue
vermindering van de milieubelasting van producten in de bedrijfsvoering. Na
een driejarige proef-fase waarin ca. 70 pilot-projecten zijn gestart, is er
thans sprake van een implementatieregeling voor de jaren 1999–2003.
Bij de regeling wordt gestreefd naar een zo evenwichtig mogelijke spreiding
van de te subsidiëren projecten over een tiental branches, oftewel de
tien productaccounts zoals genoemd in het NMP-3. Beoordelingscriteria alsmede
het gericht werven van projecten zullen op een evenwichtige spreiding zijn
gericht, rekening houdend met de grootte, samenstelling en specifieke milieubelasting
van de branches. De in de tabel gehanteerde te verwachten gemiddelde subsidiebijdrage
per project is gebaseerd op ervaringen uit de pilotregeling. Zowel een brancheproject
als een project ten behoeve van individuele bedrijven komt voor subsidie in
aanmerking, waarbij eerstgenoemde doorgaans een hoger subsidiebedrag vereist
dan laatstgenoemde. Productgerichte
milieuzorg (bedragen x 1 000) 19992000200120022003TotaalBranchesaantal
projectentotaal bedragaantal projectentotaal bedragaantal
projectentotaal bedragaantal projectentotaal bedragaantal
projectentotaal bedragaantal projectentotaal bedragIndustriële
producten42706465646554005400262000Bouwmaterialen42706465646554005400262000Werktuigen
en gereedschappen21804315431532703270161 350Woninginrichting21804315431532703270161 350Bureau-artikelen
en papier21804315431532703270161 350Communicatie
en elektronica19021652165214021409700Kleding
en persoonlijke verzorging21804315431532703270161 350Was-
en19021652165214021409700Huishoudelijke21804315431532703270161 350Voeding21804315431532703270161 350             Uitvoeringskosten 200 350 350 300 300 1 500Totaal
branches222000403 500403 500323 000323 00016615 000Stoffen, Veiligheid, StralingDe Minister van VROM is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet
milieugevaarlijke stoffen (Wms) alsmede voor het Besluit genetisch gemodificeerde
organismen (ggo), dat onderdeel uitmaakt van de Wms. Hierbij is een aantal
uitvoerende taken uitbesteed aan het Centrum voor Stoffen en Risicobeoordeling
(CSR), onderdeel van het RIVM. Naast de beoordeling van bestaande stoffen,
kennisgevingen nieuwe stoffen en vergunningaanvragen en kennisgevingen ggo's
wordt nog een aantal andere ondersteunende taken door het CSR uitgevoerd.
Het hiermee gemoeide budget à f 2,9 miljoen wordt geraamd op artikel
05.19 «Structurele bijdrage aan het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) ten behoeve van het RIVM».Naar verwachting zal met ingang van 1999 door middel van een uitbreiding
van de Wet milieubeheer (besluit retributies milieugevaarlijke stoffen) een
stelsel van retributies worden ingesteld voor kennisgevingen nieuwe stoffen
alsmede voor kennisgevingen en vergunningaanvragen op grond van het Besluit
ggo.De Wms maakt onderscheid tussen bestaande en nieuwe stoffen. Onder bestaande
stoffen worden verstaan de stoffen die zijn opgenomen in de EINECS (European
Inventory of Existing Commercial Chemical Substances). Daarin staan alle stoffen
die op 18 september 1981 binnen de Europese Unie op de markt waren. Deze worden
aan de hand van EG-prioriteitenlijsten beoordeeld. Nederland is rapporteur
voor 22 van de 109 gepubliceerde stoffen. Alle overige stoffen zijn nieuwe
stoffen. Deze nieuwe stoffen, die in de Europese Unie op de markt komen, moeten
worden kennis gegeven bij de bevoegde instanties in de lidstaten. Het kennisgevingsstelsel
heeft tot doel, dat gegevens over de gevaren van nieuwe stoffen tijdig ter
beschikking komen van de overheid. Dit maakt het mogelijk preventieve maatregelen
te nemen als een stof aantoonbare gevaren veroorzaakt voor mens en milieu.De onderstaande tabel geeft het aantal door het CSR afgehandelde kennisgevingen
nieuwe stoffen in 1997 weer, alsmede een prognose voor 1998 en 1999. Aantal
kennisgevingen nieuwe stoffen Realisatie 1997Prognose 1998Prognose
1999Kennisgevingen434752Op grond van het besluit ggo moeten bedrijven in geval van ingeperkt gebruik
(in laboratorium of kas) en bij veldproeven of marktintroductie dit aan het
bevoegd gezag (minister van VROM) voorleggen. Onderstaande tabel geeft het
aantal afgehandelde kennisgevingen weer en het aantal verleende vergunningen
in 1997, alsmede een prognose voor 1998 en 1999. Vergunningverlening
genetisch gemodificeerde organismen Realisatie 1997Prognose
1998Prognose 1999Kennisgevingen ingeperkt gebruik (proeven in
kas)420420420Vergunningen introductie milieu-proef
(veldproeven)3030–3530–35Vergunningen
introductie milieu-markt NL (commerciële teelt)36–812–15Vergunningen
introductie milieu-markt rest EU (beperkte review)46–810–12Toelichting:Mede door veelvuldig contact tussen de indieners en het CSR, en de zelftoetsende
werking van de in te dienen formulieren, worden praktisch alle ingediende
kennisgevingen positief beoordeeld en alle aangevraagde vergunningen verleend.
Biotechnologie is in de wereld een groeisector, waar steeds meer bedrijven
aan deelnemen. Het aantal kennisgevingen voor ingeperkt gebruik is in het
verleden relatief snel gegroeid tot het niveau waar het zich nu bevindt en
waar stabilisatie zichtbaar is. Het is de verwachting dat het aantal veldproeven
waar tot nu toe slechts van enkele aanvragen sprake was in de komende jaren
verder zal groeien. Van een deel van de laboratoriumproeven wordt verwacht
dat zij leiden tot toepassingen in het milieu.Een eerste wijziging van het Asbest-verwijderingsbesluit is in begin 1998
in het Staatsblad gepubliceerd. Het is de bedoeling dat in 1999 een tweede
wijziging van het Asbest-verwijderingsbesluit gepubliceerd zal worden, als
gevolg van de evaluatie van het milieubeleid voor asbest. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199841 92341 03044 55942 40146 101 1e
suppletore begroting 1998– 3 095– 1 290860860  Nieuwe
wijzigingen1 5764 6726 5725 5471 547 Stand
ontwerpbegroting 199940 40444 41251 99148 80847 64845 648Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199838 66041 69847 71046 97146 101 1e
suppletore begroting 1998– 98114490340435 Nieuwe
wijzigingen762 6726 0726 0725 047 Stand
ontwerpbegroting 199938 63844 48454 27253 38351 58345 648De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1000)Openstaande
stand verplichtingen t/m 1997Realisatie 1997199819992000200120022003Verplichtingen:        17.01
Afvalstoffen32 73523 06913 40512 98816 21016 21016 21016 21017.02
Industrie- en consumentenbeleid16 93817 06016 51020 60023 65220 66819 70817 70817.03
Stoffen, Veiligheid, Straling12 5497 31410 48910 82412 12911 93011 73011 730Totaal62 22247 44340 40444 41251 99148 80847 64845 648         Uitgaven:        17.01
Afvalstoffen 18 18513 38713 71716 14716 15016 18016 21017.02
Industrie- en consumentenbeleid 10 74713 71519 38925 51025 30323 67317 70817.03
Stoffen, Veiligheid, Straling 8 85711 53611 37812 61511 93011 73011 730Totaal 37 78938 63844 48454 27253 38351 58345 648Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post; loonbijstellingstranche 19987672727272Generale
mutaties:     b. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen» – 400         Verplichtingen
niet gelijk aan uitgaven     Specifieke mutaties:     c.
Van 05.16 «Milieukwaliteit en emissiebeleid» t.b.v. onderwerpen
«schoner produceren» en «productgerichte milieuzorg»
uit de Nota «Milieu en Economie»     Verplichtingen1 5005 0006 5005 4751 475Uitgaven 3 0006 0006 0004 975Specifieke mutatiesad c.Deze mutatie betreft een interne herschikking van de DGM-budgetten ten
behoeve van de uitvoering van de in de Nota «Milieu & Economie»
opgenomen onderwerpen «product-gerichte milieuzorg» en «schoner
produceren». Productgerichte milieuzorg streeft een vermindering van
de milieubelasting van producten na, terwijl met het programma schoner produceren
het midden- en kleinbedrijf wordt gestimuleerd tot het nemen van maatregelen
op het gebied van energie-efficiency en/of aanpak van de milieusituatie. 05.19 Structurele bijdrage aan het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) ten behoeve van het RIVM Het te voeren beleidOp dit artikelonderdeel wordt de structurele bijdrage in de apparaatskosten
van het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verantwoord.
Deze bijdrage maakt deel uit van de DGM-onderzoeksuitgaven en vormt dan ook
onderdeel van het Jaarprogramma milieu-onderzoek. De bijdrage van Milieubeheer
aan het RIVM is in 1998 gebaseerd op 378 mensjaren. Naar verwachting zal de
bijdrage 1999 een zelfde aantal mensjaren milieu-onderzoek opleveren. Verplichtingen en uitgaven Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 199873 35272 30272 25272 10272 102   Nieuwe
wijzigingen2559891 031970968   Stand
ontwerpbegroting 199973 60773 29173 28373 07273 07073 070  Verplichtingen 1997: 75 615Openstaande stand verplichtingen t/m 1997: 74 848 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting
(x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 199873 40273 35272 30272 25272 102   1e
suppletore begroting 19981 325       Nieuwe
wijzigingen9942501 031970968   Stand
ontwerpbegroting 199975 72173 60273 33373 22273 07073 070  Uitgaven 1997: 71 404 Overzicht mutaties na
1e suppletore begroting 1998 (x f 1000) 19981999200020012002Verplichtingen
gelijk aan uitgaven     Overboekingen van/naar andere begrotingen:     a.
Aanvullende post; loonbijstellingstranche 19989949891 031970968Generale
mutaties:     b. Doelmatigheidstaakstellingen regeerakkoord.
Zie voor de toelichting artikel 01.11 «Nog nader te verdelen»– 739    * de kasbudgetten hebben met één jaar vertraging dezefde
omvang ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Wetsartikel 2 (Ontvangsten) InleidingOnderstaand is een samenvattend totaalbeeld van de ontvangsten opgenomen
waarin per hoofdbeleidsterrein de wijzigingen in de ramingen van de ontvangsten
tussen de Ontwerpbegroting 1998 en de Ontwerpbegroting 1999 zijn aangegeven,
gevolgd door een toelichting op hoofdlijnen. Nadere toelichtingen op de wijzigingen
zijn verder te vinden bij de betrokken artikelen.Tevens is een totaaloverzicht van de ontvangsten opgenomen van het voormalige
hoofdstuk XI-B (Rijkshuisvesting). Met ingang van het jaar 1999 is, als gevolg
van de stelselwijziging, het aparte begrotingshoofdstuk voor de Rijksgebouwendienst
vervallen en is de agentschapsbegroting opgenomen onder het wetsartikel 3.
De specifieke financiering van de Rijkshuisvesting is in de VROM-begroting
opgenomen onder het nieuwe hoofdbeleidsterrein 02.De artikelsgewijze toelichting van het voormalige hoofdstuk XI-B voor
het jaar 1998 is opgenomen in bijlage 22. De hieruit voortvloeiende budgettaire
consequenties zullen worden verwerkt in de 2e suppletore wet 1998. 1a. Totaalbeeld ontvangsten
(Hoofdstuk XI)(x f 1000,-)199819992000200120022003Begroting
1998      01. Algemeen2 3992 3992 3992 4002 400 03.
Volkshuisvesting148 111149 217152 497110 17780 862 04.
Ruimtelijke Ordening568398398398398 05.
Milieubeheer179 31450 67412 53010 75411 049 Totaal
begroting 1998330 392202 689167 824123 72994 709        1e
suppletore wet 1998 (inclusief nota van wijziging)      01. Algemeen 50 000    02.
Rijkshuisvesting19 77012 0206 9203 7003 300 05.
Milieubeheer– 749– 68429 37032 426– 520 Totaal
1e suppletore wet 199819 02161 33636 29036 1262 780        Miljoenennota-mutaties             Generale
mutaties      02. Rijkshuisvesting 1 7003 4005 1006 900 03.
Volkshuisvesting49 839     Totaal
Generale mutaties49 8391 7003 4005 1006 900        Desalderingen      01.
Algemeen 22 80022 80022 80022 800 03.
Volkshuisvesting8 000     Totaal
Desalderingen8 00022 80022 80022 80022 800        Specifieke
mutaties      01. Algemeen750750750750750 03.
Volkshuisvesting10 617     05. Milieubeheer17 000     Totaal
Specifieke mutaties28 367750750750750        Totaal
Miljoenennota-mutaties86 20625 25026 95028 65030 450        Ontwerpbegroting
1999      01. Algemeen3 14975 94925 94925 95025 95025 95002.
Rijkshuisvesting 1 7003 4005 1006 9006 90003.
Volkshuisvesting253 337161 237159 417113 87784 16281 07404.
Ruimtelijke Ordening56839839839839839805.
Milieubeheer178 56549 99141 90043 18010 52912 731Totaal
Ontwerpbegroting 1999435 619289 275231 064188 505127 939127 053Toelichting: Generale mutatiesDe ombuigingen op de apparaatsuitgaven voortvloeiend uit het regeerakkoord
wordt bij het agentschap Rijksgebouwendienst ingevuld door middel van een
taakstellende ontvangst met ingang van 1999 op de begroting van VROM. Dit
betreft een voorlopige invulling die nader wordt betrokken bij de voorstellen
die een interne VROM-werkgroep zal doen ten aanzien van de invulling van deze
ombuigingen. Voor de definitieve afwikkelingen in het kader van de Wet balansverkorting
is de ontvangstenbegroting van het hoofdbeleidsterrein 03 «Volkshuisvesting»
voor het jaar 1998 verhoogd. DesalderingenHet betreft hier het aandeel van de Rgd in de gemeenschappelijke VROM
diensten. Hiertoe is van de uitgavenbegroting van VROM met ingang van het jaar 1999 geld overgeheveld naar de Rijksgebouwendienst. Het
bedrag van 03 «Volkshuisvesting» voor 1998 betreft een aflossing
van een renteloze lening die wordt omgezet in een saneringsbijdrage. Specifieke mutatiesBij 03 «Volkshuisvesting» is de raming van de restituties
objectsubsidies verhoogd. De verhoging bij 05 «Milieubeheer» betreft
de bijstelling van de raming als gevolg van de winstafdracht AVR-chemie. 1b. Totaalbeeld ontvangsten
Rijkshuisvesting (voormalig XI-B)(x f 1000,-)199819992000200120022003Begroting
199853 11236 30836 48334 91134 911        1e
suppletore wet 1998 (inclusief nota van wijziging)74 25123 35312 312827487        Miljoenennota-mutaties             Generale
mutaties– 1 320     Desalderingen22 823– 59 661– 48 795– 35 738– 35 398        Totaal
Miljoenennota-mutaties21 503– 59 661– 48 795– 35 738– 35 398        Ontwerpbegroting
1999148 86600000Toelichting: DesalderingenDe aangebrachte verlagingen hebben betrekking op de technische verwerking
van de desalderingen in verband met het «leegboeken» van de totale
Rgd begroting.Zie ook de toelichting bij de uitgaven. 01 ALGEMEEN 01.01 Ontvangsten van algemene aard Het te voeren beleidVoor de ontvangsten op het gebied van personeel en materieel wordt verwezen
naar bijlage 15.Grondslagen artikel(onderdeel) en overige achtergrondinformatie. Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 19982 3992 3992 3992 4002 400 1e
suppletore begroting 1998 50 000    Nieuwe wijzigingen:      Desalderingen:      a.
Aandeel Rgd in apparaatsuitgaven VROM 22 80022 80022 80022 800 Specifieke
mutaties:      b. Bijstelling750750750750750 Stand
ontwerpbegroting 19993 14975 94925 94925 95025 95025 950De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de ontvangsten (x f 1000) Realisatie
199719981999200020012002200301.01
Ontvangsten personeel en materieel5 8823 14925 94925 94925 95025 95025 95001.02
Overige ontvangsten2050 0000000Totaal5 8843 14975 94925 94925 95025 95025 950Desalderingenad a.De verhoging heeft betrekking op de doorberekening van VROM aan de Rijksgebouwendienst
i.v.m. het aandeel van de Rgd in de gemeenschappelijke apparaatsuitgaven van
VROM, inclusief de huisvestingskosten. Bedoelde uitgaven worden geraamd en
verantwoord op artikel 01.01 «Personeel en materieel centrale directies»
(structureel f 3,3 mln) en artikel 01.02 «Personeel en materieel
gemeenschappelijke diensten en voorzieningen» (19,5 mln). Met de doorberekening
aan de Rgd wordt bereikt dat de totale apparaatskosten van de Rgd op haar
eigen begroting zichtbaar wordt gemaakt. Specifieke mutatiesad b.De verhoging wordt aangebracht op grond van te verwachten ontvangsten
op het gebied van voorlichting, detacheringen en diverse overige ontvangsten. 02. RIJKSHUISVESTING 02.01 Ontvangsten Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie Het te voeren beleidDe ontvangsten die op dit artikel worden geraamd en verantwoord hebben
een directe relatie met de uitgaven op het uitgavenartikel 02.01 «Inputfinanciering
buiten de huur-verhuurrelatie». Gedacht moet worden aan ontvangsten
met betrekking tot monumenten en ontvangsten met betrekking tot personele
aangelegenheden..Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het uitgavenartikel
02.01 «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie». Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998        Nieuwe wijzigingen:        Generale mutaties:        a.
Ombuigingen regeerakkoord 1 7003 4005 1006 9006 900  Stand
ontwerpbegroting 1999 1 7003 4005 1006 9006 900  Generale mutaties:ad a.De ombuigingen op de apparaatsuitgaven voortvloeiend uit het regeerakkoord
wordt bij het agentschap Rijksgebouwendienst ingevuld door middel van een
taakstellende ontvangst met ingang van 1999 op de begroting van VROM. Dit
betreft een voorlopige invulling die nader wordt betrokken bij de voorstellen
die een interne VROM werkgroep zal doen ten aanzien van de invulling van deze
ombuigingen. 03. VOLKSHUISVESTING 03.03 Restituties Het te voeren beleidIndien bij definitieve vaststelling van de objectsubsidie-bijdrage blijkt
dat, een bijdrage op basis van de gegevens bij voorlopige vaststelling te
hoog is geweest, dient door de ontvanger het teveel ontvangen bedrag te worden
teruggestort. Deze ontvangsten worden geraamd en verantwoord op artikelonderdeel
03.01.Teruggevorderde ten onrechte uitgekeerde bedragen aan huursubsidie, huurgewenningsbijdrage
en kostenvergoeding verhuurders (zoals verantwoord op het uitgavenartikel
03.16 «Subjectsubsidies») worden als ontvangsten op artikelonderdeel
03.02 geboekt. De raming van dit artikelonderdeel omvat voorts restituties
op eerder betaalde huursubsidie als gevolg van definitieve huurprijsvaststelling.De raming van artikelonderdeel 03.03 omvat met name terugbetalingen van
teveel betaalde locatiesubsidies. Wanneer de laatste locatiesubsidieplannen
zijn afgerond – naar verwachting in 1998 – zal de Tweede Kamer
over de uiteindelijke resultaten terzake worden geïnformeerd. Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998108 150134 650139 75099 05073 550 1e
suppletore begroting 1998– 3001 7001 600– 1 3003 300 Nieuwe
wijzigingen:      Specifieke mutaties:      a. Verhoging
raming restituties objectsubsidie i.v.m. definitieve afwikkeling bij Toegelaten
Instellingen10 000     b. Terugvordering locatiesubsidie
Deventer-Colmschate-Zuid617  Stand ontwerpbegroting
1999118 467136 350141 35097 75076 85075 050De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de ontvangsten (x f 1000) Realisatie
199719981999200020012002200303.01
Restituties objectsubsidies39 17315 0005 0003 000200020001 00003.02
Restituties subjectsubsidies94 42899 900128 400135 40092 80071 90071 10003.03
Overige restituties21 3093 5672 9502 9502 9502 9502 950Totaal154 910118 467136 350141 35097 75076 85075 050RamingskengetallenVan de raming van onderdeel 03.03.02 «Restituties subjectsubsidies»
kunnen de volgende gegevens met betrekking tot het verwachte volume en vorderingsbedrag
voor wat betreft individuele debiteuren worden verstrekt. Individuele
debiteuren Opgenomen in199819992000200120022003AantallenBegr.
199879 00094 00083 00053 00053 000  Begr.
199979 000109 00066 75056 00056 00056 000        Gem.
bedragBegr. 19981 1501 4401 6401 6401 640 (x
f 1)Begr. 19991 4261 8761 6621 4051 4051 405ToelichtingIn de bovenstaande tabel zijn de aantallen en de gemiddelde bedragen van
de vorderingen op individuele debiteuren weergegeven. Als gevolg van het afsluiten
van betalingsregelingen leiden deze vorderingen tot ontvangsten in meerdere
jaren.Naast de individuele debiteuren worden er ook op verhuurder-debiteuren
vorderingen ingesteld en ontvangen. Het betreft hier een jaarlijks bedrag
van ongeveer f 10 mln. De aantallen en gemiddelde bedragen wijzigen jaarlijks
zo sterk dat hieraan geen informatie kan worden ontleend. Een aansluiting
tussen enerzijds de geraamde ontvangsten en anderzijds de aantallen en gemiddelde
vorderingsbedragen is derhalve niet mogelijk.De ten opzichte van de begroting 1998 aangebrachte wijzigingen in de ramingskengetallen
zijn het gevolg van de doorwerking van de realisatie 1997 en de aanscherping
van de vermogenstoets. In de gehanteerde meerjarige cijfers van de begroting
1999 is het effect van de vermogenstoets verwerkt. De aanscherping van de
vermogenstoets zal voor het aantal in te stellen vorderingen in 1998 grote
gevolgen hebben in aantallen en ontvangsten. De uitwerking zal zich dan ook
in 1998 en latere jaren zichtbaar ontwikkelen. Daar ervaringscijfers ontbreken
is enige voorzichtigheid omtrent de effecten van deze uitwerking geboden.Met betrekking tot de raming van onderdeel 03.03.03 «Overige restituties»
kan de volgende specificatie worden gegeven van terugbetalingen van teveel
betaalde locatiesubsidie.  gemeentelocatiebedrag
(x 1 mln)jaarDeventerColmschate-Zuid 0,6171998DelftTanthof2,943 (per jaar)1998 t/m 2004DelftTanthof5,8862005Totaal 27,104 03.05 Overige ontvangsten volkshuisvesting Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199815 96114 56712 74711 1277 312 1e
suppletore begroting 1998320320320   Nieuwe
wijzigingen:      Desalderingen:      a. Aflossing
renteloze lening Wbv. Breda8 000  Stand ontwerpbegroting
199924 28114 88713 06711 1277 3126 024De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de ontvangsten (x f 1000) Realisatie
199719981999200020012002200305.01
Ontvangsten personeel en materieel1 1591 7441 7441 7441 4241 4241 42405.02
Overige ontvangsten17120020020020020020005.03
Rente6 9236 8846 1505 3994 6702 2181 80005.04
Aflossingen17 80515 4536 7935 7244 8333 4702 600Totaal26 05824 28114 88713 06711 1277 3126 024Desalderingenad a.De mutatie betreft de afronding van de sanering van de Woningbouwvereniging
(Wbv.) Breda. In 1988 is aan deze woningbouwvereniging een renteloze
lening verstrekt die tot aflossing zal komen in 1998. Aangezien de Wbv. Breda
over een onvoldoende algemene bedrijfsreserve beschikt en niet in staat is
om tot aflossing over te gaan, wordt de renteloze lening omgezet in een saneringsbijdrage.
Deze saneringsbijdrage wordt verantwoord op het uitgavenartikel 03.39 «Sanering
woningbeheerders». Toelichting op de ramingOp artikelonderdeel 03.05.01 «Ontvangsten personeel en materieel»
worden onder andere de ontvangsten in het kader van het vervoersmanagementplan,
vorderingen op (ex)-personeel en ontvangsten uit het A&O-fonds verantwoord.
De ontvangsten op artikelonderdeel 03.05.02 «Overige ontvangsten»
betreffen ontvangsten op programma-uitgaven in het kader van onderzoek en
de geraamde legesontvangsten. Het geraamde bedrag voor de leges is gebaseerd
op de in de afgelopen jaren gerealiseerde aantallen en gemiddelde ontvangsten.
Omdat dit sterk afhankelijk is van het percentage van de jaarlijkse huurverhoging
en het aantal te behandelen zaken worden – ondanks een merkbare daling
van het aantal zaken sinds 1996 – de aantallen en het gemiddelde bedrag
doorgetrokken tot en met 2003. De legesontvangsten Herziene
raming 1997Realisatie 1997Ontwerp begroting 1998Herziene
raming 1998Ontwerp begroting 19992000200120022003Aantallen4 0003 2954 0004 0004 0004 0004 0004 0004 000Gemiddelde
subsidief 25f 25f 25f 25f 25f 25f
25f 25f 25De vorenvermelde leges zijn niet kostendekkend. In de artikelsgewijze
toelichting bij de begroting 1998 (1997–1998, 25 600, hoofdstuk
XI, nr. 2, blz. 167) worden de redenen van deze niet kostendekkendheid nader
toegelicht.Op de artikelonderdelen 03.05.03 «Rente» en 03.05.04 «Aflossingen»
worden de ontvangsten van leningen voor woonwagens (1977 leningen) en beschutte
sfeer-woningen (49 leningen) verantwoord, evenals de annuïteiten van
enkele resterende verbeteringsleningen m.b.t. domeinwoningen.Omdat de formele overdracht van deze domeinwoningen naar enkele woningcorporaties
op 1 januari 1995 nog niet gerealiseerd was, zijn deze leningen niet opgeëist
in het kader van de brutering sociale sector. 03.07 Rente en aflossingen als gevolg van de wet «Balansverkorting
geldelijke steunvolkshuisvesting» Het te voeren beleidIn samenhang met de definitieve afwikkeling van de wet «Balansverkorting
geldelijke steun volkshuisvesting» worden restituties die ontstaan als
gevolg van verlagingen ten opzichte van de voorlopige bevoorschotting, zoals
deze in het laatste kwartaal van 1995 is gerealiseerd, op dit artikel verantwoord
(artikelonderdeel 03.07.03). Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199824 000P.M.    1e suppletore begroting
199814 750     Nieuwe wijzigingen      Generale mutatie:      a.
Definitieve afwikkeling eerste helft 199849 839  Stand
ontwerpbegroting 199988 589P.M.    De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de ontvangsten (x f 1 000) Realisatie
199719981999200020012002200307.03
Restituties in samenhang met de uitvoering van de wet «Balansverkorting
geldelijke steun volkshuisvesting»31 54088 589P.M.    Totaal31 54088 589P.M.    Generale mutatiead a.In samenhang met de in de eerste helft van 1998 gerealiseerde definitieve
afwikkeling van de geldelijke steun aan bij de balansverkorting sociale sector
betrokken cliënten (woningcorporaties en gemeenten) wordt de raming van
de ontvangsten verhoogd met in totaal bijna f 50 mln. Hiervan is bijna
f 40 mln (het NCW-deel van de ontvangsten) niet relevant en ruim f 10
mln (de rentecomponent van de terugvorderingen) wel relevant voor het financieringstekort. 03.08 Impuls voor de ruimtelijke-economische structuur Het te voeren beleidIn het kader van de impuls voor de ruimtelijk-economische structuur worden
uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) middelen beschikbaar
gesteld ter oplossing van voorkomende knelpunten bij de ontwikkeling van VINEX-locaties.Ten behoeve van de ontsluiting van de VINEX-locatie Deventer Colmschate-Zuid
is in 1998 in totaal f 25 mln uit dit fonds beschikbaar gesteld. Daartoe
is in de nota van Wijziging op de 1e suppletore begroting 1998 het onderhavige
artikel gecreëerd. De op dit nieuwe artikel te verantwoorden stortingen
uit het FES zijn afhankelijk van de gerealiseerde uitgaven op het uitgavenartikel
03.41 «Planologische- en woningbouwknelpunten VINEX». Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998      nota van Wijziging op de 1e suppletore begroting
1998 (kamerstukken II, 1997–1998, 26 017, nr. 4)5 00010 0005 0005 000  Stand
ontwerpbegroting 19995 00010 0005 0005 000  Toelichting op de ramingZoals reeds vermeld is ten behoeve van de ontsluiting van de VINEX-locatie
Deventer Colmschate-Zuid in 1998 in totaal f 25 mln uit het FES beschikbaar
gesteld. In overleg met de gemeente zal de definitieve fasering van de betalingen
worden vastgesteld. 04 RUIMTELIJKE ORDENING 04.01 Diverse ontvangsten Het te voeren beleidDe technisch wetenschappelijke informatievoorziening van de RPD is primair
gericht op de behoefte vanuit de RPD. In voorkomende gevallen wordt informatievoorziening
van de RPD gecombineerd met de behoeften van andere onderdelen van VROM en/of
derden. Voor geleverde informatie wordt een vergoeding verlangd in de verstrekkingskosten.
Op dit artikel worden tevens de ontvangsten verantwoord uit verkoop van grond
en onroerend goed in het kader van het bufferzonebeleid. De ontvangsten vanaf
1998 zijn nog niet te ramen en om die reden als Pro Memorie posten opgenomen. Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998 =       Stand ontwerpbegroting 1999568398398398398398De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de ontvangsten (x f 1000) Realisatie
199719981999200020012002200301.01
Ontvangsten personeel en materieel59156839839839839839801.02
Overige ontvangsten (incl. Bufferzones)2 098PMPMPMPMPMPMTotaal2 68956839839839839839805. MILIEUBEHEER Algemeen Wijziging begrotingsindeling ontvangstenIn (de presentatie van) de begroting zijn bij de ontvangstenartikelen
enkele aanpassingen aangebracht. De overweging die daarbij een rol speelt
is om, evenals bij de uitgaven, bij de ontvangsten een duidelijker relatie
te leggen tussen onderdelen van de begroting en de organisatie-onderdelen
van Milieubeheer, dit vooral met het oog op de gewenste koppeling tussen beleid
en beheer. Dit laatste is immers een zeer belangrijke voorwaarde voor een
goed functionerend financieel beheer (inclusief aspecten als rapportage en
verantwoording). Concreet betekent dit dat met betrekking tot de directie
Bodem alle «bodemsaneringsontvangsten» zijn samengevoegd op het
(nieuwe) ontvangstenartikel 05.06 «Ontvangsten bodemsanering»,
waarnaar kortheidshalve wordt verwezen. Dit heeft tevens tot gevolg dat met
ingang van de begroting 1999 de ontvangstenartikelen 05.02 «Kostenverhaal
bodemsanering» en 05.05 «Bodemsanering VINEX» komen te vervallen.Daarnaast is bij het ontvangstenartikel 05.03 «Overige ontvangsten
milieubeheer» het onderdeel 03. «Retributies» ingevoegd,
daar naar verwachting met ingang van 1999 de Regeling «retributies milieugevaarlijke
stoffen» (in de Wet milieubeheer) van kracht zal worden, hetgeen een
structurele ontvangstenstroom naar Milieubeheer zal inhouden. 05.02 Kostenverhaal bodemsaneringMet ingang van 1999 worden de ontvangsten in het kader van het kostenverhaal
bodemsanering geraamd en verantwoord op artikel 05.06 «Ontvangsten bodemsanering».Dit
ontvangstenartikel komt daarmee te vervallen. OntvangstenDe realisatie over 1997 bedroeg f 3,263 mln. Voor het jaar 1998 is sprake
van een PM-raming. 05.03 Overige ontvangsten milieubeheer Het te voeren beleidOp dit artikel worden met betrekking tot het onderwerp personeel en materieel
de volgende ontvangsten geraamd:– terugbetalingen in het kader van het Vervoersmanagementplan;– ontvangsten in het kader van de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet;– vorderingen op (ex) personeel;– bijdragen uit het A&O fonds;– vergoedingen van derden in verband met detacheringen;– bijdragen van de Europese Unie in reiskosten;– afrekeningen van buitenlandse dienstreizen;– afrekeningen van voorschotten m.b.t. permanente buitenlandvergoedingen;– vergoedingen voor geleverde rapporten;– vergoedingen voor inleidingen;– vergoedingen in het kader van de raad van Toezicht AVR (Afvalverwerking
Rijnmond).De verwachte ontvangsten liggen op jaarbasis rond de f 1,6 mln.De Staat der Nederlanden bezit een 30% deelname in AVR Chemie C.V (met
AVR Chemie B.V. als beherend vennoot). Het primaire belang van de deelname
in AVR Chemie C.V. is het zorgdragen voor de continuïteit van de verwijdering
van gevaarlijke afvalstoffen in Nederland. Uit deze deelneming kunnen winstuitkeringen
worden gedaan. Tot nu toe heeft er één winstuitkering plaatsgevonden,
te weten in 1998 voor een bedrag van f 22,8 mln (over de periode 1987
t/m 1996). Hiervan is inmiddels een bedrag groot f 17 mln binnen gekomen.
Verdere winstuitkeringen zijn afhankelijk van het in enig jaar gerealiseerde
resultaat door AVR Chemie C.V. Vanwege deze onzekerheid worden deze ontvangsten
als PM aangemerkt.Op het nieuw gecreëerde onderdeel «Retributies» worden
ontvangsten geraamd die betrekking hebben op retributies milieugevaarlijke
stoffen. Naar verwachting zal per 1 januari 1999 de Regeling retributies milieugevaarlijke
stoffen (in de Wet milieubeheer) in werking treden. Deze regeling strekt tot
bepaling van de hoogte van retributies tot dekking van de kosten van de behandeling
van kennisgevingen en andere gegevensverstrekking voor nieuwe stoffen en gemodificeerde
organismen. Aangezien het hier in veel gevallen, met name wat betreft de nieuwe
stoffen, gaat om belangen van zowel de bescherming van het milieu als de bescherming
van de arbeidsomstandigheden, wordt deze regeling door de minister van VROM
in overeenstemming met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vastgesteld.
Voor 1999 is de verwachte opbrengst van deze retributies f 1,8 mln In
de begroting 1998 (kamerstukken II, 1997/1998, 25 600, nr. 2) staan deze
retributies geraamd op het onderdeel «Overige ontvangsten». Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 199811 46412 17512 53010 75411 049 1e
suppletore begroting 1998– 739– 684– 630– 574– 520 Nieuwe
wijzigingen:      Specifieke mutaties:      a. Bijstelling raming als
gevolg van winstafdracht AVR-Chemie17 000     b.
Overboeking in verband met wijziging artikelindeling naar 05.06 «Ontvangsten
bodemsanering» – 6 389– 7 098– 7 751– 8 300 Stand
ontwerpbegroting 199927 7255 1024 8022 4292 2292 229De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de ontvangsten (x f 1000) Realisatie
199719981999200020012002200303.01
Ontvangsten personeel en materieel2 4571 5991 5991 5991 5991 5991 59903.02
Overige ontvangsten16 76820 5031 7031 70330303003.03
Retributies 01 8001 50080060060003.04
Ontvangsten garantieregelingen 5 623     Totaal19 22527 7255 1024 8022 4292 2292 229Toelichting:De overboeking in verband met de wijziging van de artikelindeling betreft
het in de voorgaande begroting opgenomen onderdeel 05.03.04 «Ontvangsten
garantieregelingen», dat met ingang van 1999 wordt geraamd en verantwoord
op het ontvangstenartikelonderdeel 05.06.02 «Ontvangsten garantieregelingen». 05.05 Bodemsanering VINEX Het te voeren beleidTot en met 1998 worden op dit artikel de ontvangsten uit het Fonds Economische
Structuurversterking (kamerstukken II, 1993/1994, 23 400 G, nr. 2) geraamd
en verantwoord. Het niveau van de ontvangstenramingen komt overeen met de
in artikel 05.16 «Milieukwaliteit en emissiebeleid» van deze begroting
opgenomen ramingen van de uitgaven aan de uitvoering van bodemsanering in
de VINEX-locaties. De stortingen uit dit fonds zijn afhankelijk van de gerealiseerde
uitgaven op dat artikel.Met ingang van 1999 worden deze ontvangsten geraamd en verantwoord op
artikel 05.06 «Ontvangsten bodemsanering». Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerpbegroting (x f 1000) 199819992000200120022003  Stand
ontwerpbegroting 1998167 85038 500      1e
suppletore begroting 1998– 10 30 00033 000    Nieuwe
wijzigingen:        Specifieke mutaties:        a. overboeking in
verband met wijziging artikelindeling naar 05.06 «Ontvangsten bodemsanering» – 38 500– 30 000– 33 000    Stand
ontwerpbegroting 1999167 840000    Ontvangsten 1997: 6 894 05.06 Ontvangsten bodemsanering Het te voeren beleidDe Wet bodembescherming (Wbb) kent aan de minister de bevoegdheid toe
om de door gemeenten en provincies gemaakte kosten van onderzoek en sanering
te verhalen op de veroorzaker van de bodemverontreiniging. In de afgelopen
jaren is gebleken, dat een juiste schatting van de ontvangsten ingevolge kostenverhaal
bodemsanering problematisch is. Gelet op de problemen die samenhangen met
het niet realiseren van geraamde ontvangsten is destijds in overleg met de
minister van Financiën besloten de ontvangsten terzake van het kostenverhaal
bodemsanering pro memorie te ramen en het budget voor bodemsanering per jaar
te verhogen met de gerealiseerde kostenverhaalsontvangsten in het voorafgaande
jaar. De realisatie over 1997 inzake de ontvangsten «kostenverhaal bodemsanering»
bedroeg f 3,263 mln. Voor een nadere toelichting op de procedure wordt
verwezen naar de toelichting bij de begroting 1994 (kamerstukken
II, 1993/1994, 23 400 XI, nr. 2 blz 433). Overigens worden ook de opbrengsten
uit de verkoop van onroerende zaken die zijn verworven door het rijk ten behoeve
van de uitvoering van bodemsaneringen en gerealiseerde rente-ontvangsten tot
deze ontvangsten gerekend.In het uitgavenartikel 05.13 «Garanties en deelnemingen» is
gemeld dat garanties worden verleend op kredieten voor de financiering van
saneringen in eigen beheer. Ontvangsten bij het verlenen van deze garanties
ontstaan door provisies en terugbetalingen op geleden verliezen. De ramingen
zijn gebaseerd op uitgangspunten die de betreffende uitvoerders (Ministerie
van Economische Zaken respectievelijk Financiën) van de twee kredietregelingen,
te weten het besluit Borgstelling midden- en kleinbedrijf, hoofdstuk II (Staatsblad
1994, nr. 225) en de «Overeenkomst kredietverlening vrijwillige bodemsanering
1993» (Staatscourant 13 december 1993, nr. 239) welke aansluit bij de
regeling Bijzondere Financiering, hanteren.Voorts worden op dit artikel de ontvangsten uit het Fonds Economische
Structuurversterking (kamerstukken II, 1993/1994, 23 400 G, nr. 2) geraamd
en verantwoord. Het niveau van de ontvangstenramingen komt overeen met de
in artikel 05.16 «Milieukwaliteit en emissiebeleid» van deze begroting
opgenomen ramingen van de uitgaven aan de uitvoering van bodemsanering in
de VINEX-locaties. De stortingen uit dit fonds zijn afhankelijk van de gerealiseerde
uitgaven op dat artikel. Ontvangsten Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)  19992000200120022003Stand
ontwerpbegroting 1998 0000 Nieuwe
wijzigingen:      Specifieke mutaties:      a. overboeking
in verband met gewijzigde artikelindeling       van 05.02 «kostenverhaal
bodemsanering» 0000  van 05.03.04
«Ontvangsten garantie regelingen» 6 3897 0987 7518 300  van 05.05 «Bodemsanering VINEX» 38 50030 00033 0000 Stand
ontwerpbegroting 1999 44 88937 09840 7518 30010 502De onderverdeling naar
artikelonderdelen van de ontvangsten (x f 100) 1999200020012002200306.01
Kostenverhaal bodemsaneringpmpmpmpmpm06.02
Ontvangsten garantieregelingen6 3897 0987 7518 30010 50206.03
Bodemsanering VINEX38 50030 00033 00000Totaal44 88937 09840 7518 30010 502Kengetallen Kostenverhaalsacties bodemsanering
door de Landsadvocaat (indicatieve gegevens) 30-6-199630-6-199730-6-1998aangemeld
bij VROM1 5191 6651 954zaken in behandeling201241259afgeronde
zaken314401415ToelichtingAfgeronde zaken betreffen eindvonnissen of -arresten, maar ook schikkingen,
erkenningen van aansprakelijkheid, saneringen in eigen beheer, alsmede zaken
die afgesloten zijn wegens verdere onmogelijkheid tot kostenverhaal. Inmiddels
wordt de aanpak van kostenverhaalszaken geïntensiveerd. Als gevolg van
een inventarisatie is het aantal aangemelde gevallen aanzienlijk toegenomen.
De verantwoordingsen afhandelingsstructuur van projecten wordt momenteel aangepast.
Definitieve afwikkeling van een aantal projecten waarbij kostenverhaal onmogelijk
is gebleken is ingebed in de projectmatige aanpak van het kostenverhaal. Wetsartikel 3 (Agentschapsbegroting 1999 Rijksgebouwendienst) 1. InleidingIn het onderstaande is wetsartikel 3 van de Ontwerpbegroting 1999 van
VROM toegelicht.Dit wetsartikel is van toepassing op de agentschapsbegroting 1999 van
de Rijksgebouwendienst (Rgd). In de toelichting op het wetsartikel is het
accent gelegd op de rol van het agentschap Rgd binnen het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel
en op het nieuwe type begroting van de Rgd.De toelichting op wetsartikel 3 sluit aan op hoofdstuk 6 van de memorie
van toelichting bij de VROM-begroting. Dat hoofdstuk gaat in op de rijkshuisvesting
in brede zin, namelijk het rijkshuisvestingsbeleid, de uitvoeringsstrategie,
de uitvoering, de financieringsbronnen en de sturing en verantwoording binnen
het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel.De indeling van de toelichting op de agentschapsbegroting is als volgt.
Paragraaf 2 gaat in op de verdeling van verantwoordelijkheden in het nieuwe
stelsel en op de rol die het agentschap Rgd daarbij wenst te vervullen. Ook
het doelmatigheidsaspect in het nieuwe stelsel komt daarin aan de orde. Paragraaf
3 behandelt de kengetallen die behoren bij de agentschapsbegroting. Het betreft
kengetallen die gekoppeld zijn aan de resultaatgebieden waarvoor de Rgd verantwoordelijkheid
draagt. In paragraaf 4 zijn de uitgangspunten voor de ontwerpbegroting van
de Rgd beschreven, waaronder de aard en de inhoud van de begroting op hoofdlijnen,
de afbakening en de grondslagen van de agentschapsbegroting. Paragraaf 5 bevat
de opbouw, samenhang en autorisatie van de agentschapsbegroting van de Rgd.
In de paragrafen 6, 7 en 8 zijn opgenomen de cijfermatige overzichten van
respectievelijk de indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999, de gedetailleerde
begroting van baten en lasten 1999 met de meerjarenraming, en de begroting
van kapitaalsuitgaven en -ontvangsten 1999 met de meerjarenraming. De toelichting
op de drie genoemde cijfermatige overzichten is te vinden in de paragrafen
9, 10 en 11. 2. Doel en aard van het agentschap Rijksgebouwendienst 2.1. AlgemeenDeze paragraaf handelt enerzijds over het functioneren van de belangrijkste
partijen die binnen het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel een rol hebben. Anderzijds
gaat hij meer specifiek in op het functioneren van de Rgd opdat een relatie
gelegd kan worden met de agentschapsbegroting. 2.2. Verdeling van verantwoordelijkheden in het nieuwe
stelselDe wijziging van het rijkshuisvestingsstelsel brengt een wijziging in
de verdeling van verantwoordelijkheden tussen ministeries en Rgd met zich.
De verantwoordelijkheden voor Rgd en ministeries zijn als volgt verdeeld.De ministeries, waaronder ook het ministerie van VROM, bepalen in het
nieuwe stelsel zelf de benodigde huisvesting waar het gaat om onder meer locatie,
omvang, kwaliteitsniveau en tijdstip van ingebruikname. De Rgd is de leverancier
van de (nieuwe) huisvesting. De Rgd is onderdeel van de rijksdienst en stelt
zich als vastgoedverschaffer van de rijksoverheid (corporate real estate-organisatie)
ten doel om goede huisvesting te bieden voor zo laag mogelijke kosten. Goede
kennis van de organisatie en het bedrijfsproces van de gebruikers, een krachtige
partij op de vastgoedmarkt en een uitgebreide vastgoedportefeuille vormen
hiervoor het vertrekpunt.De Rgd opereert volgens het beginsel van kostendekkendheid (over een langere
periode beschouwd). De dienst heeft dus bewust geen rol als belegger. Het
doel is immers niet een behoorlijk rendement op investeringen te behalen dat
leidt tot een structureel positief bedrijfsresultaat. Als overheidspartij
opereert de Rgd echter wel op de vastgoedmarkt, als opdrachtgever en waar
zinvol in samenwerking met marktpartijen.De Rgd streeft er naar huisvesting van een bepaalde gewenste kwaliteit
te bieden tegen een gunstige kosten-kwaliteitsverhouding. Voorwaarde hiervoor
is een goed ontwikkeld kosteninzicht. Hiertoe wordt het baten-/lastenstelsel
geïntroduceerd vanaf 1 januari 1999. Het baten-/lastenstelsel draagt
bij tot een betere sturing op de diverse kostenposten en ondersteunt de bepaling
van kostendekkende gebruiksvergoedingen die de ministeries aan de Rgd betalen.
Daarnaast biedt het baten-/lastenstelsel betere mogelijkheden om de kwaliteit
van de portefeuille ook op langere termijn te beheersen. Economisch portefeuillemanagement
krijgt immers pas echt inhoud, wanneer inzicht bestaat in het langetermijnperspectief
waarin het vastgoed zich ontwikkelt.Samen met de ministeries zijn vele producten ontwikkeld die inhoud geven
aan de nieuwe verantwoordelijkheden van de diverse partijen vanaf 1999. Deze
zijn vastgelegd in een aantal regelingen, waaronder een Koninklijk Besluit
Rijksgebouwendienst, en in een beleidskader (zie paragraaf 4.6.). Gelijktijdig
met deze ontwerpbegroting 1999 worden het Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–2003
en de regelingen aangeboden aan de Tweede Kamer. Met name het Koninklijk Besluit
Rijksgebouwendienst en het Agentschapsstatuut zijn van belang voor het kader
waarbinnen de rijkshuisvesting functioneert en waarbinnen de Rgd opereert.
Daarin is ook vastgelegd in hoeverre de Rgd huisvesting levert aan andere
organisaties dan ministeries. 2.3. Doelmatigheidsprikkels in het nieuwe stelselHet nieuwe stelsel is gebaseerd op het principe van een huur-verhuurrelatie
tussen ministeries en de Rgd. Het kent een aantal prikkels die ook op de vastgoedmarkt
gebruikelijk zijn.Allereerst ontstaat er verzakelijking die doelmatigheidsprikkels in zich
heeft. De gebruiker bepaalt in welke kwantiteit en kwaliteit huisvesting wordt
afgenomen van de Rgd. Gebruiker en verhuurder Rgd kennen daarbij wederzijdse
verplichtingen voor een vooraf afgesproken periode. De gebruiker verstrekt
voor de geleverde prestatie een gebruiksvergoeding aan de verhuurder zijnde
de Rgd. Bij de gebruiker mag een prikkel worden verwacht die neigt in de richting
van een zo gunstig mogelijke verhouding tussen de gebruiksvergoeding en de
geboden kwaliteit van de afgenomen huisvesting.Daarnaast speelt de klanttevredenheid een veel belangrijker rol dan voordien.
Een wederzijdse, schriftelijk vastgelegde verplichting vereist dat veel nadrukkelijker
met de wensen van de gebruiker rekening wordt gehouden. De klanttevredenheid
wordt bevorderd door het maken van duidelijke afspraken en het nakomen van
afgesproken overeenkomsten.Ook het vergrootte kosteninzicht leidt tot een prikkel om kostendekkend
te werken en waar mogelijk kostenbesparingen te realiseren. Dit vergroot naar
verwachting de productiviteit.Naast de marktanaloge prikkels die in het nieuwe stelsel zijn ingebouwd
heeft de Rgd diverse kengetallen en doelstellingen meetbaar geformuleerd;
een deel van de kengetallen dat gerelateerd is aan begroting en verantwoording
is beschreven in paragraaf 3. Enerzijds kan daarmee de ontwikkeling van de
Rgd goed worden gevolgd en zonodig politiek worden bijgestuurd. Anderzijds
krijgt de dienst ook intern vanzelf prikkels om verbeteringen te realiseren.Tenslotte bevat het stelsel ook een prikkel voor de gebruikers van huisvesting.
Ingeval van overruimte ziet de gebruiker zich immers geconfronteerd met de
bijbehorende gebruiksvergoeding. 2.4. Missie, hoofddoelstellingen, producten/diensten en
resultaatgebieden van de RgdDe Rgd kent als organisatie de trits van missie, hoofddoelstellingen,
producten en resultaten. De elementen in deze trits zijn hieronder kort beschreven,
aangezien ze in nauwe relatie staan tot de begroting. 2.4.1. Missie van de RgdDe missie van de Rgd is als volgt geformuleerd:De Rijksgebouwendienst staat voor kwaliteit. Kwaliteit van de huisvesting
voor de rijksoverheid. Kwaliteit op het terrein van huisvestingsadviezen omdat
de Rgd als onderdeel van de rijksoverheid, die overheid kent. Daardoor kan
anticiperen op veranderingen binnen die overheid. En zo optimaal probeert
aan te sluiten bij de wensen en de mogelijkheden van onze klanten, opdat die
overheid zo effectief mogelijk kan functioneren. Maar ook voor onze klanten
op het terrein van de architectuur, de stedenbouwkundige inpassing en de beeldende
kunst.De kracht van de Rgd zit in kennis, vakmanschap en het vastgoedbezit
in één hand. Van beheren, opdrachtgeven en ontwerpen tot en
met facilitymanagement. Kennis op het terrein van kantoorinnovatie, financiering
van de bouw en de vastgoedmarkt; opgebouwd door een vastgoedportefeuille van
6 miljoen m2. Wat duidelijke schaalvoordelen en risicobeheersing
oplevert. Met zes regionale directies en een hoofdkantoor sturen wij dat aan.Huisvesting voor ministeries, regiokantoren, rechtbanken, penitentiaire
inrichtingen, laboratoria tot musea en paleizen. Verspreid over het gehele
land, maar ook op vitale plekken in onze binnensteden. Nieuwe gebouwen, maar
ook ruim 500 monumenten. Toegevoegde waarde voor ruim 100 000 gebruikers,
klanten en Nederland. Al meer dan 75 jaar.Continuïteit door een duurzame relatie met de klant staat dan
ook hoog in het vaandel.Open, flexibel én betrouwbaar vakmanschap. Met als motto:
«de klant centraal». Dat kan ook niet anders als je klant je collega
is.Uit deze missie blijkt dat de klant voorop staat en dat de Rgd streeft
naar transparantie in de richting van de klant. De Rgd wil daarnaast haar
producten- en dienstenpakket afstemmen op de behoeften van de klant, niet
alleen nu maar ook vooruitlopend op toekomstige ontwikkelingen. Innovatie
staat hierbij voorop. Dit betekent een hoge kwaliteit van de adviezen vanuit
integraal huisvestingsdenken en nieuwe huisvestingsconcepten. De Rgd volgt
niet alleen de trends, maar wil ook de rol spelen van «trendsetter»,
zich onderscheidend van marktpartijen en opererend vanuit de ambitie de bijzondere
positie als rijksdienst waar te maken en in te vullen. De Rgd acht zich verder
verantwoordelijk voor de beheersing van de huisvestingskosten en de economische
risico's. Hiermee wordt niet zozeer bedoeld het aanbieden van huisvesting
tegen de laagste prijs, maar van huisvesting met een scherpe kosten-kwaliteitsverhouding.
Eén van de redenen hiervoor is dat de Rgd gebruik kan maken van schaalvoordelen
en van haar positie op de markt. Tenslotte ziet de Rgd het als haar taak om
op een aantal terreinen toegevoegde waarde te leveren. Dit gebeurt
via het duurzaam en zorgvuldig beheer van monumenten en via toepassing van
architectuur, stedenbouwkundige inpassing en beeldende kunst. Waar mogelijk
levert de Rgd een bijdrage aan de realisatie van beleid van haar klanten. 2.4.2. Hoofddoelstellingen van de RgdVanuit de missie zijn de volgende drie hoofddoelstellingen voor de Rgd
omschreven. Tevens is een randvoorwaarde geformuleerd waarbinnen deze doelstellingen
worden gerealiseerd. * Het leveren van adequate huisvestingDe Rgd levert huisvesting die optimaal aansluit bij het primaire proces
van de klant. De mate van tevredenheid van de klant geeft de geschiktheid
van de huisvesting aan. De Rgd levert kwaliteit, met daarbij een onderscheid
tussen de functionele kwaliteit, de belevingskwaliteit en de toekomstwaarde. * Het realiseren van een bedrijfsresultaat waarbij de
baten en lasten met elkaar in evenwicht zijnDe baten en lasten moeten met elkaar in evenwicht zijn. Portefeuillemanagement
is hierbij een belangrijk instrument, waarbij de toekomstwaarde van de portefeuille
in stand wordt gehouden en de voorraad kostendekkend wordt beheerd. De Rgd
moet de gepleegde investeringen en onderhoudsgelden terugverdienen via de
gebruiksvergoeding of de restwaarde. Tegelijkertijd moeten deze op een zo
laag mogelijk niveau liggen, met inachtneming van de gevraagde kwaliteit. * Het leveren van toegevoegde waarde als overheidsdienst
door:– het bijdragen aan het rijksbeleid (o.a. stedenbouw, architectuur
en beeldende kunst);– het instandhouden en bevorderen van het gebruik van monumenten
in beheer bij het Rijk;– het beheersen van risico's;– het realiseren van schaalvoordelen;– het beschikken over innoverend vermogen.Naast bovenstaande hoofddoelstellingen heeft de Rgd een randvoorwaarde
geformuleerd waarbinnen deze doelstellingen gerealiseerd moeten worden, te
weten een goed functionerende Rgd. Hieronder wordt enerzijds verstaan een
Rgd die doel- en rechtmatig handelt. Anderzijds heeft dit betrekking op factoren
als tevreden en gemotiveerde medewerkers en een laag ziekteverzuim. 2.4.3. Producten en diensten van de RgdDe Rgd realiseert haar missie en doelstellingen via de producten en diensten
die zij levert. De Rgd streeft er naar de gehele productieketen ten aanzien
van huisvesting te organiseren en te coördineren. Dit omvat de adviesfase
omtrent huisvesting en organisatie, het leveren van huisvesting en het beheer
in de breedste zin van het woord. Hiermee kan de Rgd ook meerwaarde leveren,
namelijk integraal adviseren over huisvesting.De producten en diensten die de Rgd levert, zijn onderverdeeld in de volgende
vier hoofdgroepen:• BeheerBeheer omvat die activiteiten die gericht zijn op het instandhouden en
garanderen van het gebruik van de huisvesting. Deze activiteiten vloeien voort
uit de verantwoordelijkheid die de Rgd heeft als eigenaar en beheerder van
de gebouwen.• HuisvestingsprojectenHuisvestingsprojecten zijn de activiteiten die zich richten op het realiseren
van een huisvestingsoplossing voor de klant. Dit resulteert in het afsluiten
van een gebruiksovereenkomst met die klant.• AdviseringHet gaat hier om het adviseren van de klant over het gebruik van de huisvesting,
zonder dat er een directe relatie is met het beheer of een concreet huisvestingsproject.• ServicesServices zijn vormen van dienstverlening waarbij de Rgd op verzoek van
de klant werkzaamheden uitvoert, die volgens de Regeling Taakverdeling Beheer
(RTB) tot de taak van de klant behoren. Ook een beperkt aantal overige services
vallen hieronder, zoals het beheer in het verzamelgebouwen.Het beheer en de huisvestingsprojecten zijn thans de kerntaken van de
Rgd. Adviezen en services maken momenteel slechts een klein deel uit van het
productenpakket van de Rgd. Echter, als corporate real estate-organisatie
van het Rijk heeft de Rgd op termijn de ambitie om haar klanten een totaalpakket
te leveren. 2.4.4. ResultatenDe Rgd heeft vanuit haar missie, doelstellingen en producthoofdgroepen
vier resultaatgebieden geformuleerd. Voor elk resultaatgebied worden meerdere
kengetallen ontwikkeld. Paragraaf 3 gaat nader in op de kengetallen die bij
de verschillende resultaatgebieden behoren. 3. Kengetallen 3.1. AlgemeenDe Rgd koppelt aan de stelselwijziging rijkshuisvesting per 1 januari
1999 een aanpassing van het stelsel van managementcontrol binnen de dienst.
Tot nu toe lag de nadruk van de sturing binnen de dienst op sturing op input
(geld, middelen) en met name processen en producten. Gestreefd wordt naar
een managementstijl, waarbij gestuurd wordt op resultaten. Vanuit de missie
en de doelstellingen zijn de volgende resultaatgebieden voor de Rgd geformuleerd:– tevreden klanten;– baten en lasten met elkaar in evenwicht (over een langere periode);– toegevoegde waarde als rijksdienst (o.a. het verstandig beheer
en behoud van monumenten, de realisatie van schaalvoordelen, risicobeheersing,
innoverend vermogen en bijdrage aan rijksbeleid);– goed functionerende Rgd (doelmatigheid, rechtmatigheid, tevredenheid
personeel).Voor elk resultaatgebied worden meerdere indicatoren en kengetallen ontwikkeld,
die inzicht geven in de mate van doeltreffendheid en doelmatigheid van het
functioneren van de Rgd.De Rgd zal vanaf 1 januari 1999 met een baten-lastenadministratie werken.
Op dit moment is het daarom nog niet mogelijk om voor elk kengetal nu reeds
absolute waardes c.q. streefwaarden te noemen.De Rgd zet, parallel met de ontwikkeling van een nieuw stelsel van managementcontrol,
de verdere uitwerking van kengetallen bij de begroting ook in 1999 voort.De Rgd heeft in deze begroting geen kengetallen voor tarieven opgenomen.
De gebruiksvergoedingen conform het huurprijsmodel moeten als zodanig worden
beschouwd. 3.2. Beschrijving van de kengetallen VastgoedportefeuilleDe totale omvang van de vastgoedportefeuille per 1 januari 1998 bedraagt
6,2 mln. m2 bruto vloeroppervlak (BVO). Deze omvang is de afgelopen
jaren, ondanks grote mutaties, steeds ongeveer gelijk gebleven. Tegenover
de overdracht van panden aan verzelfstandigde rijksdiensten (bijvoorbeeld
politie) heeft uitbreiding van het aantal panden bij met name Justitie gestaan.
Hierdoor is Justitie veruit de grootste gebruiker van de Rgd geworden.De vastgoedportefeuille van de Rgd, verdeeld over de verschillende groepen
gebruikers, ziet er per 1 januari 1998 als volgt uit: Vastgoedportefeuille per
1 januari 1998 (in 1000 m2 BVO)Gebruikers:   Buitenlandse
Zaken103Justitie1 931Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties102Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen618Financiën1 028Defensie52Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer183Verkeer en Waterstaat391Economische
Zaken242Landbouw, Natuurbeheer en Visserij242Sociale
Zaken en Werkgelegenheid96Volksgezondheid, Welzijn en Sport263  Leegstand209Niet-rijksdiensten422  Categorieën
waarvoor de huur/verhuursystematiek niet geldt:  Huis der
Koningin90Hoge Colleges van Staat130Algemene Zaken20Monumenten
met erfgoedfunctie55Het getal bij leegstand betreft het aantal leegstaande vierkante meters
op 1 januari 1998. Dit cijfer is niet vergelijkbaar met het kengetal voor
leegstand, waarin rekening wordt gehouden met de duur van de leegstand (duur
x m2 x gederfde huur). Saldo baten en lastenOver een langere periode bezien, dienen de baten en lasten van de Rgd
met elkaar in evenwicht te zijn. De kosten moeten gedekt worden door de opbrengsten.
Dit kengetal biedt op het niveau van de Rgd inzicht in de mate van kostendekkendheid.Op termijn kunnen de veranderingen van het (ex-post)kengetal in een tijdreeks
zichtbaar worden gemaakt en worden toegelicht. Het baten/lastensaldo over
het begrotingsjaar maakt overigens deel uit van de begrotingsbedragen die,
na indiening van de ontwerpbegroting, door de Staten-Generaal worden geautoriseerd. Waarde-ontwikkeling van de voorraadHet kengetal biedt inzicht in de ontwikkeling van de waarde van het deel
van de vastgoedvoorraad, dat onder het huur-verhuurmodel valt (dus exclusief
Hoge Colleges van Staat, monumenten met erfgoedfunctie, en dergelijke). Het
gaat hierbij om grond en gebouwen die de Rgd in eigendom heeft of, na realisatie
van onderhanden investeringsprojecten, in eigendom verkrijgt. Ook de gebouwen
die gefinancierd zijn door middel van financial lease vallen onder het kengetal.Het kengetal kan afgeleid worden uit de balans van de Rgd. Het kengetal
wordt berekend door optelling van de onderdelen «Grond en gebouwen»,
«Leasegebouwen» en «Onderhanden investeringsprojecten»
van de balanspost «Materiële vaste activa».De bedoeling is dat veranderingen van het kengetal in een tijdreeks zichtbaar
worden gemaakt en worden toegelicht. Bij de ontwerpbegroting 1999 is alleen
de indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999 beschikbaar. Dit betekent
ook dat het kengetal «waarde-ontwikkeling van de voorraad» niet
alleen geprognotiseerd is, maar per definitie ook indicatief. Begin 1999 wordt
een nieuwe openingsbalans per 1 januari 1999 opgesteld, zodat het kengetal
per 1 januari 1999 dan ook beschikbaar is voor presentatie in de ontwerpbegroting
2000. De gebouwen worden in de balans gewaardeerd tegen historische kostprijs
minus afschrijvingen (zie ook paragraaf 9.2.1.). MonumentenDe Rgd is verantwoordelijk voor het beheer van een belangrijk deel van
het nationaal gebouwde erfgoed. De monumenten zijn voor een groot deel ook
al lang in eigendom van het Rijk en maken een bestendig deel van de voorraad
uit. Het beleid heeft betrekking op het blijvend voortbestaan van deze monumentenschat
van Nederland en het bevorderen van de kwaliteit van de gebouwde omgeving.
Binnen de door de cultuurhistorische status gestelde voorwaarden en grenzen
wordt door de Rgd gestreefd naar een optimale benutting van het object. De
zogeheten categorie-I monumenten blijven daarbij in beheer bij de Rgd; de
overige monumenten, de zogeheten categorie II-monumenten, kunnen, als het
onmogelijk is gebleken ze binnen het Rijk te herbestemmen of ze tijdelijk
te verhuren, worden vervreemd.Het overgrote deel van de monumenten heeft een huisvestingsfunctie: musea,
archieven (koepel-) gevangenissen, rechtbanken, het Binnenhof, paleizen, enz.
Een klein deel van de monumenten heeft primair een erfgoedfunctie: het grafmonument
van Prins Willem van Oranje, Jachtslot St. Hubertus, de vesting Naarden, de
Grote Kerk in Veere, de ruïne van Brederode, enz.De kernactiviteit met betrekking tot monumenten wordt gevormd door het
onderhoud en de restauratie van de objecten, maar belangrijk is om de monumenten
door passend gebruik optimaal operationeel te houden en te laten meefunctioneren
in de samenleving.Het aantal monumenten is niet statisch. Enerzijds kunnen in voorraad zijnde
niet-monumenten als gevolg van nieuwe inventarisaties tot monument
worden gepromoveerd. Anderzijds kunnen objecten uit de zogeheten categorie
II indien zij overtollig zijn, onder bepaalde condities worden vervreemd.Het kengetal voor de monumenten geeft het aantal en het oppervlak (x
1000 m2 BVO) weer per 1 januari 1998. Monumenten
in voorraad per 1 januari 1998 met
primairhuisvestingsfunctiemet primair erfgoedfunctietotaal x
1000 m2aantalx 1000 m2aantalx
1000 m2aantal       monumenten1 25742053831 310503waarvan
categorie I4731515383526234KlanttevredenheidHet kengetal over «klanttevredenheid» wordt gebaseerd op de
resultaten van het jaarlijks door de Rgd te verrichten klanttevredenheidsonderzoek.Het primaire doel van dit instrument is het monitoren, evalueren en verbeteren
van de relatie met de klanten van de Rgd.Uit de resultaten van de klanttevredenheidsgesprekken zullen ten behoeve
van de begroting jaarlijks conclusies worden getrokken. De resultaten zullen
op Rgd-totaalniveau worden weergegeven. De klanttevredenheid zal gemeten worden
op een zeven-puntsschaal ten aanzien van de volgende onderwerpen: de huisvesting,
het onderhoud, de adviezen, de werkwijze, de communicatie en de informatievoorziening.Met het klanttevredenheidsonderzoek wordt in september 1998 een begin
gemaakt. De resultaten van dit onderzoek zullen in de begroting van 2000 worden
vermeld. De waarde van het instrument zal zich vooral vanaf het tweede jaar
gaan bewijzen. Dan ontstaat er inzicht in de trends. OnderhoudsvoorraadDe onderhoudsvoorraad is een werkvoorraad van alle onderhoudsmaatregelen
die in de toekomst voor uitvoering in aanmerking kunnen komen. Het is een
saldobegrip: enerzijds neemt de onderhoudsvoorraad af door het uitvoeren van
onderhoud en door mutaties in de gebouwenvoorraad, anderzijds neemt deze voorraad
toe door gebruik en slijtage. De aanwezigheid van een werkvoorraad is gewenst
om op economische basis afwegingen te kunnen maken over de uitvoering van
werkzaamheden. Onderhoudsvoorraad is dan ook niet synoniem met onderhoudsachterstand.Al enkele jaren brengt de Rgd dit kengetal uit als verantwoording over
de uitvoering van de Nota Onderhoud Rijkshuisvesting (Kamerstukken II, 1992–1993,
20 891, nr. 12). De indicator drukt het op korte termijn gewenste onderhoud
uit in geld en geeft de urgentie ervan aan. Het is dus geen lange termijnplanning,
al ligt aan de basis van deze meting wel een inspectiemethodiek van gebouwen
waarbij meerdere jaren vooruit wordt geblikt.De indicator die wordt gebruikt heet de «aspect-prioriteitenmatrix».
De reden waarom het onderhoud noodzakelijk is, wordt het aspect genoemd. De
urgentie wordt uitgedrukt op een prioriteitenschaal, van 1 (zeer hoog) tot
9 (zeer laag). De reden waarom onderhoud noodzakelijk is varieert van negatieve
gevolgen voor de veiligheid en gezondheid van de werknemer (aspect 1) tot
technische noodzaak (aspect 7). De indicator ontstaat door de aspecten en
de prioriteiten tegen elkaar af te zetten.Binnen de matrix is het onderhoud aangegeven dat binnen een redelijke
tijd (stand 1 januari 1998) dient te worden verholpen. Voorbeelden hiervan
zijn aantasting van de veiligheid en gezondheid van de werknemer, vernietiging
van het cultuurbezit en verstoring van het bedrijfsproces van de afnemer.Hieronder is de aspect-prioriteitenmatrix per 1 januari 1998 afgebeeld.
De aspecten staan in de rijen, de prioriteiten in de kolommen. De onderhoudsvoorraad
is uitgedrukt in mln. gulden. Ten opzichte van de vorige begroting ligt de
onderhoudsvoorraad op nagenoeg hetzelfde niveau: f 358 mln in vergelijking
met f 360 mln een jaar geleden. De conclusie is dat dankzij een gerichte
inzet van middelen een sterke toename van de onderhoudsvoorraad zoals bij
de Nota Onderhoud Rijkshuisvesting werd voorzien is vermeden. Onderhoudsvoorraad
per 1 januari 1998 (x f 1 mln)AspectPrioriteit987654321totaal1.
veiligheid/ gezondheid      17,44,63,725,72.
cultuur-/ historische waarde     6,53,63,0 13,13.
bedrijfsproces afnemer    30,726,581,8  139,04.
funct. Bouwdelen/ installaties   1,61,83,4   6,85.
esthetica/ belevingswaarde/ ergernis  9,07,530,7    47,26.
financieel 0,21,03,85,013,530,6  54,17.
technisch18,211,842,0      72,0totaal18,212,052,012,968,249,9133,47,63,7357,9De stelselwijziging rijkshuisvesting leidt tot een aanpassing van de taakverdeling
ten aanzien van de rijkshuisvesting (Regeling Taakverdeling Beheer). De overgang
naar een baten-lastenbegroting op bedrijfseconomische grondslagen kan eveneens
gevolgen hebben voor definitie van onderhoud. Beide wijzigingen zullen dus
gevolgen hebben voor deze indicator. In de begroting 2000 zal dan ook een
aangepaste indicator worden gepresenteerd. LeegstandDoor de stelselwijziging wordt leegstand voor de Rgd een belangrijke graadmeter.
Leegstand kan optreden bij gehele gebouwen of bij op zichzelf verhuurbare
bouwkundige eenheden.Door de verandering in het financieel stelsel is leegstand medebepalend
voor het bedrijfsresultaat. Nog afgezien van het mogelijk negatieve maatschappelijke
effect, heeft de Rgd bij leegstand te maken met derving van opbrengsten enerzijds
en kosten die doorlopen anderzijds. Zodoende ontstaan er voor de Rgd prikkels
om de doorlooptijd van mutaties in de voorraad te minimaliseren. Dat kan bijvoorbeeld
betekenen dat erop wordt gestuurd om de intervalperiode tussen opeenvolgende
bewoners te minimaliseren en dat, in geval van afstoot, wordt gepoogd de periode
tussen het vrijkomen van panden en het afstootmoment (via Domeinen) te bekorten.Leegstand is nooit helemaal te vermijden en kan zelfs wenselijk zijn in
het kader van een doelmatig voorraadbeheer (frictieleegstand). Bij alle beslissingen
met betrekking tot de portefeuille speelt immers niet alleen een korte termijnbelang,
maar ook een langere termijnbelang. Daarbij kunnen zowel klantbelangen als
marktomstandigheden een rol spelen.In de uitgangspunten voor de stelselwijziging is een gemiddelde opslag
in de gebruiksvergoedingen (huren) opgenomen van 3%. Uitgesplitst over de
volgende gebouwcategorieën is rekening gehouden met de volgende streefwaarden
met betrekking tot leegstand:a. kantoorpanden en bedrijfsgebouwen: 6%b. ministeriekernen: 1,5%c. gehuurde verzamelpanden: 1,5%d. gevangenissen en musea: 0%In de volgende begroting zal worden gerapporteerd over de werkelijke leegstand.
Belangrijk zal zijn de trendmatige ontwikkeling over een aantal jaren. Directe en indirecte kostenDe stelselwijziging rijkshuisvesting zal leiden tot veranderingen in de
werkwijze van de Rgd. Hierdoor kan ook op een andere wijze inzicht geboden
worden in het verband tussen de inzet van personeel en de output van de dienst
dan tot op heden is gepresenteerd. In de vorige begrotingen werd een overzicht
gegeven van de totale personeelsinzet verdeeld naar de kernfuncties van de
Rgd. Hierbij werd de niet rechtstreeks aan de kernfuncties (Beleid en allocatie,
inkoopmanagement, accountmanagement en vastgoedmanagement) toe te kennen inzet
van personeel toegedeeld naar de kernfuncties. Deze kernfuncties zijn niet
rechtstreeks te herleiden naar de in het nieuwe stelsel gedefinieerde producten.De stelselwijziging maakt het mogelijk om inzicht te krijgen in de hoogte
van de kosten die worden gemaakt voor de realisatie van de producten van de
Rgd:– het realiseren van huisvestingsprojecten;– het beheren van de rijkshuisvesting;– het geven van adviezen;– het leveren van services;– het verrichten van werkzaamheden ten behoeve van monumenten met
een erfgoedfunctie, Hoge Colleges van Staat en Koninklijk Huis;– het formuleren en evalueren van het rijkshuisvestingsbeleid.Tot de directe kosten worden de kosten gerekend, die eenvoudig en nauwkeurig
kunnen worden toegerekend aan(eind)producten. Indirecte kosten zijn kosten
die niet specifiek aan een bepaald eindproduct kunnen worden toegerekend.
Door middel van een vooraf bepaalde en periodiek te evalueren kostentoedelingsmethodiek
worden deze kosten aan de eindproducten toegerekend.In 1998 wordt met deze werkwijze proefgedraaid. Hierbij wordt o.a. een
(nieuw) tijdschrijfsysteem ingevoerd. Vanaf 1 januari 1999 kan deze werkwijze
daadwerkelijk ingang vinden. ApparaatskostenHet nieuwe stelsel bevat ook uitgangspunten voor de totale, aan de voor
te onderscheiden producten toe te rekenen, directe en indirecte kosten van
het Rgd-apparaat. Deze Rgd-brede uitgangspunten worden nu verder uitgewerkt
naar kengetallen voor directe en indirecte kosten c.q. de binnen de apparaatskosten
te onderscheiden kostenposten.Bij het beheren van de bestaande voorraad is direct en indirect circa
60% van het Rgd-apparaat betrokken. Het gaat hierbij voor het merendeel om
wat voorheen de kernfuncties inkoop management en vastgoed-management werd
genoemd. Deze kosten maken deel uit van de gebruiksvergoedingen die de ministeries
betalen. Er is daarbij onderscheid gemaakt in door de Rgd gehuurde panden
en eigendomspanden:  Uitgangspunten
voor apparaatskosten 1999Beheer voorraadPer
m2 BVO *)– Eigendomf. 19,47–
Huurf. 12,30*) Deze bedragen zijn prijspeil 1998. In prijspeil 1997 was dat respectievelijk
f 19,– en f 12,– per m2 BVO. 4. Uitgangspunten voor de agentschapsbegroting Rijksgebouwendienst 4.1. AlgemeenDe agentschapsbegroting 1999 van de Rgd kent een aantal uitgangspunten.
Allereerst gaat het om instrumentele faciliteiten die het baten/lastenstelsel
en de werking van het nieuwe stelsel in zijn algemeenheid ondersteunen. Daarnaast
betreft het de grondslagen die geformuleerd zijn voor de begroting van baten
en lasten. Deze paragraaf gaat op beide onderwerpen nader in. 4.2. De aard van de agentschapsbegrotingIn voorgaande jaren is de begroting van de Rgd gepresenteerd als een afzonderlijk
onderdeel (XI-B) van de VROM-begroting. Aanleiding voor deze aparte status
was de begrotingstechnische verzelfstandiging van de Rgd vanaf 1 januari 1995;
deze is ingevoerd om separate besluitvorming over de middelenallocatie voor
de rijkshuisvesting door het parlement mogelijk te maken. De Rgd-begroting
had daarnaast het kasverplichtingenstelsel als grondslag.De agentschapsbegroting 1999 van de Rgd kent echter een geheel andere
opzet. De basis van de agentschapsbegroting Rgd wordt met ingang van 1999
gevormd door het baten-lastenstelsel. Dit baten-lastenstelsel is noodzakelijk
ter ondersteuning van het nieuwe stelsel voor de rijkshuisvesting.Het nieuwe stelsel is erop gericht binnen de rijksdienst efficiënter
met huisvesting en financiële middelen om te gaan, het integraal management
bij de gebruikers van rijkshuisvesting te versterken en om de Rgd in een betere
positie te brengen om voor het rijk haar taken goed uit te kunnen voeren.Een efficiënter gebruik van huisvesting wordt bevorderd doordat de
gebruikers vanaf 1999 gaan betalen in een huur-verhuurrelatie tussen de ministeries
en de Rgd. De ministeries krijgen voor het betalen van de gebruiksvergoeding
bij de start van het nieuwe stelsel de benodigde middelen op de eigen begroting.De Rgd-begroting 1999 is onderdeel van de VROM-begroting 1999. Een apart
begrotingsonderdeel XI-B, ingesteld om separate autorisatie door de Staten-Generaal
mogelijk te maken van de hoogte van de huisvestingsbudgetten, is met de invoering
van het nieuwe stelsel niet meer nodig. De ministeries nemen in hun begrotingen
zelf voorstellen op voor middelenallocatie ten behoeve van eigen huisvesting
(in de vorm bedragen van aan de Rgd te betalen gebruiksvergoedingen). Op deze
voorstellen is in het nieuwe stelsel de autorisatie van toepassing. 4.3. De belangrijkste componenten van de agentschapsbegrotingIn de agentschapsbegroting van de Rgd kan een aantal hoofdcomponenten
worden onderscheiden.* Ten eerste de bestaande voorraad huisvesting voor de ministeries, waarvoor
de ministeries een gebruiksvergoeding betalen aan de Rgd. Deze opbrengsten
bieden dekking voor rentekosten en onroerende zaakbelasting, voor afschrijving
waaruit toekomstige vervanging kan worden gefinancierd, voor het onderhoud
en technische instandhouding en voor de apparaatskosten van het beheer.* Ten tweede nieuwe investeringsprojecten voor de ministeries. De Rgd
kan voor de financiering van deze projecten onder andere gebruik maken van
een leen-en depositofaciliteit die de Rgd bij het Ministerie van Financiën
ter beschikking staat.Na realisatie van een project is van de investeringen een kostendekkende
gebruiksvergoeding af te leiden. De ministeries die in de objecten zijn gehuisvest
betalen deze gebruiksvergoeding.* Ten derde een deel dat wordt gefinancierd via de begroting van het moederministerie
VROM (Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie). Het betreft hier de
huisvesting en de functionele kosten van het Koninklijk Huis, de huisvesting
van de Hoge Colleges van Staat en van het Ministerie van Algemene Zaken, de
financiering van een deel van het huisvestingsbeleid, het beheer van monumenten
met een erfgoedfunctie, alsmede de uitvoering van het Energie Efficiencyprogramma
Rijkshuisvesting en het programma Toegankelijkheid Rijkshuisvesting. Voor
zover het de financiering van huisvesting betreft, valt zowel het beheer en
onderhoud van bestaande huisvesting als het realiseren van nieuwe huisvesting
onder deze bekostigingsvorm.De middelen die via de VROM-begroting lopen maakten oorspronkelijk deel
uit van de Rgd-begroting (onderdeel XI-B) en zijn naar het moederministerie
VROM overgeboekt.Deze component wordt nader toegelicht in paragraaf 10.2.* Ten vierde services en adviezen die de Rgd aan de ministeries levert.
De tarieven die de Rgd voor deze activiteiten doorberekent zijn kostendekkend.
Het staat ministeries overigens vrij gebruik te maken van de services en adviezen
van de Rgd of van marktpartijen. 4.4. De leen- en depositofaciliteitEen op de Rgd toegesneden leen- en depositofaciliteit is essentieel voor
het bedrijfseconomisch functioneren van het agentschap Rgd. Daarmee wordt
het streven vormgegeven om de huisvesting uitsluitend via sturing (door de
ministeries) op kosten te beheersen. Om in het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel
een bedrijfseconomisch verantwoorde matching mogelijk te maken van enerzijds
de van de ministeries ontvangen gebruiksvergoedingen, en anderzijds bijvoorbeeld
de eenmalige en veelal omvangrijke kasuitgaven voor investeringen, beschikt
de Rgd over een leen- en depositofaciliteit bij het Ministerie van Financiën.
Het beroep dat de Rgd doet op de leenfaciliteit valt buiten de ijklijn van
het uitgavenkader. Wel vindt eenmaal per jaar tijdens de begrotingsvoorbereiding
een toets aan de EMU-tekortnorm plaats.Gespaarde bedragen kunnen voor de Rgd beschikbaar blijven om later de
dan noodzakelijke instandhouding/vervanging van onderdelen van de gebouwenvoorraad
te bewerkstelligen.Op de korte termijn staat uitvoering door de Rgd van het eerder in de
Ministerraad vastgestelde meerjarenhuisvestingsprogramma voorop. Ook hiervoor
doet de Rgd een beroep op de leenfaciliteit, evenals voor de terugbetaling
in 1999 en latere jaren van investeringsgelden die de ministeries in 1998
hebben voorgefinancierd.Bij het gebruik van de leen- en depositofaciliteit bestaat een onderscheid
tussen de bestaande voorraad bij de start van het nieuwe stelsel enerzijds
en nieuwe huisvestingsprojecten anderzijds.Voor de bestaande voorraad staat instandhouding voorop en geldt een bijzonder
regime. In de openingsbalans van de Rgd per 1 januari 1999 is een lening bij
Financiën opgenomen. Deze lening wordt niet afgelost. Alleen als panden
worden afgestoten wordt de uitstaande lening met Financiën verlaagd met
de boekwaarde. Er geldt voor de lening die gerelateerd is aan de bestaande
voorraad een vast rentepercentage van 6,5%. Voor toekomstige vervangingsinvesteringen
ten aanzien van de bestaande voorraad wordt gespaard; dit gebeurt via een
bijzondere depositofaciliteit, de zogenaamde spaarfaciliteit. Deze spaarfaciliteit
is onderdeel van de leen- en depositofaciliteit van de Rgd. De rente die de
Rgd over het saldo van de spaarfaciliteit ontvangt is eveneens een vast percentage
van 6,5%.Voor nieuwe huisvestingsprojecten vanaf 1999 geldt dat rente voor nieuwe
leningen wordt gerelateerd aan de dan geldende rente op staatsleningen. In
deze begroting is meerjarig gerekend met 5%. Op leningen voor nieuwe projecten
wordt wel afgelost. Indien uit de te ontvangen gebruiksvergoedingen voor deze
nieuwe projecten kan worden gespaard staat de Rgd een depositofaciliteit bij
het Ministerie van Financiën ter beschikking (naast de spaarfaciliteit).
Omdat op leningen voor nieuwe projecten wordt afgelost is er in deze begroting
om ramingstechnische redenen van uitgegaan dat er niet wordt gespaard. Toevoegingen
aan, en onttrekkingen van de depositofaciliteit zijn om deze reden niet opgenomen
in de begroting van baten en lasten en meerjarenraming en in de staat van
kapitaalsuitgaven en -ontvangsten.In de tweede helft van 1998 wordt nog onderzocht in hoeverre nadere afstemming
van de regimes voor bestaande voorraad en nieuwe huisvestingsprojecten wenselijk
is. 4.5. Het beheer van onroerende zakenBij het beheer van onroerende zaken door de Staat kunnen twee soorten
worden onderscheiden: materieel beheer en privaatrechtelijk beheer.Het materieel beheer van rijksgebouwen berust bij de Rgd en
de gebruikers. De taakverdeling tussen beide is neergelegd in de Regeling
Taakverdeling Beheer. De gebruikers zijn verantwoordelijk voor het dagelijks
beheer, dat de werkzaamheden omvat die in het maatschappelijk verkeer voor
rekening van de gebruikers komen. De Rgd is binnen het materieel beheer belast
met:* het zakelijk beheer (alle administratieve handelingen voorzover die
tot de taak van de Rgd behoren);* het economisch beheer (een doelmatig voorraadbeheer);* het technisch beheer (het laten verrichten van werkzaamheden als verbouwingen,
renovaties en onderhoud aan gebouwen, werken en terreinen die niet het dagelijks
beheer betreffen).Met het privaatrechtelijk beheer van onroerende zaken is de
Dienst Domeinen van het Ministerie van Financiën belast. Hieronder vallen
verkoop en verhuur van onroerende zaken die eigendom zijn van het Rijk, en
het betalen van zakelijke lasten en heffingen die gerelateerd zijn aan het
gebruik van de onroerende zaak.In overleg met de Dienst Domeinen is er evenwel voor gekozen om in het nieuwe stelsel verhuur aan organisaties buiten de overheid, waarvoor
de huisvestingszorg aan de Rgd is opgedragen, door de Rgd te laten geschieden.Ten aanzien van het eigenaarsdeel van de onroerende zaakbelasting (OZB)
is er in overleg met de Dienst Domeinen voor gekozen dat de Rgd bij de invoering
van het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel een vast bedrag afdraagt aan de Dienst
Domeinen van f 10,– per m2 BVO. Dit bedrag wordt via
de te betalen gebruiksvergoeding gedekt.De Rgd draagt de totale opbrengst ten gevolge van deze f 10,–
per m2 BVO af aan de Dienst Domeinen, onafhankelijk van de werkelijke
OZB voor het eigenaarsdeel. De Dienst Domeinen en de gebruikers zijn verantwoordelijk
voor de andere zakelijke lasten: Domeinen voor het gebruikersdeel van de OZB
en de waterschapslasten, de gebruikers voor precario en relevante retributies.
Deze componenten maken dan ook geen onderdeel uit van de opbouw van de gebruiksvergoeding.De apparaatskosten van de Dienst Domeinen worden evenmin doorberekend
aan de Rgd.De Dienst Domeinen en de Rgd zullen gezamenlijk onderzoeken op welke wijze
in de toekomst met bovengenoemde zakelijke lasten wordt omgegaan, waarbij
budgettaire neutraliteit uitgangspunt blijft.Daarbij onderzoeken zij tevens op welke wijze in het nieuwe stelsel inhoud
wordt gegeven aan het doorsluizen van huurpenningen van Domeinen naar de Rgd
bij de verhuur van panden die rijkseigendom zijn (de huidige zgn. middelenafspraak
huren).De Rgd is in economische betekenis eigenaar van de vastgoedvoorraad voor
zover sprake is van panden in eigendom van het Rijk dan wel van panden waarvoor
reeds bestaande financial leasecontracten van kracht zijn. Als gevolg daarvan
is de waarde van vastgoed met deze eigendoms- en financieringsvormen opgenomen
op de balans van de Rgd. Overigens is sinds eind 1994 de beleidslijn dat geen
nieuwe financial leasecontracten meer worden afgesloten.Opname in de balans geldt niet voor huurpanden die van de markt worden
betrokken en evenmin voor panden waarvoor operational leaseovereenkomsten
bestaan. 4.6. De grondslagen van het wetsartikel en van de baten-lastenbegrotingDe stelselwijziging leidt tot aanpassing van de bestaande regelingen op
het gebied van de rijkshuisvesting. Zo zal een nieuw Koninklijk Besluit in
werking treden waarin de aan het nieuwe rijkshuisvestingsstelsel aangepaste
taken, bevoegdheden en werkwijze van de Rgd worden omschreven. Het Koninklijk
Besluit Rijksgebouwendienst 1999 vormt op zijn beurt weer het juridisch kader
voor een aantal regelingen en een beleidsmatig kader:– de Standaard Interne Verhuurovereenkomst Rijksgebouwendienst vormt
de basis voor de overeenkomsten met betrekking tot de gebruiksvergoeding die
de Rgd met de ministeries sluit;– het Huurprijsmodel beschrijft hoe de gebruiksvergoeding wordt
vastgesteld;– de Regeling Taakverdeling Beheer omschrijft de taakverdeling tussen
Rgd en afnemers. Deze nieuwe regeling vervangt de Regeling Taakverdeling Rijkshuisvesting;– een Regeling Geschillenbeslechting regelt de instelling, samenstelling,
werkwijze en taken van een Geschillencommissie ter oplossing van geschillen
die zich in het kader van de huurovereenkomst tussen Rgd en afnemers kunnen
voordoen;– de regeling Klantenraad geeft regels over instelling, samenstelling,
werkwijze en taken van de Klantenraad. Deze raad adviseert de Directeur-Generaal
van de Rgd;– een Meerjarenbeleidsplan, waarin ministeries en Rgd het rijkshuisvestingsbeleid
formuleren, en dat de minister van VROM tenminste eenmaal per vijf jaren aan
de Ministerraad ter vaststelling voorlegt.Het Beleidskader Rijkshuisvesting 1999–2003, dat samen met de ontwerpbegroting
1999 aan de Kamer is aangeboden, is een voorloper van het eerstvolgende Meerjarenbeleidsplan.De Comptabiliteitswet vormt de wettelijke grondslag voor de status van
agentschap van de Rgd. Het Agentschapsstatuut, waarin deze status is vastgelegd,
bevat onder meer de aansturing van het agentschap, de te leveren producten
en de te gebruiken prestatie-indicatoren. De Comptabiliteitswet is tevens
de wettelijke grondslag van de begroting van het agentschap Rgd. Deze wet
bepaalt dat de begroting en de verantwoording van een agentschap zijn gebaseerd
op het baten-lastenstelsel.In onderstaand figuur is het algemene kader van de regelgeving gevisualiseerd
weergegeven. Voor de baten-lastenbegroting van het agentschap Rgd zijn de volgende
grondslagen toegepast.* Baten en lasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking
hebben;* Voor zover niets anders vermeld, worden activa en passiva opgevoerd
tegen nominale waarde;* Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen historische kostprijs
onder aftrek van afschrijvingen (uitgezonderd grond);* Afschrijvingen vinden plaats op basis van de systematiek die in het
Huurprijsmodel is vastgelegd;* Voorraden onderhanden werk worden opgenomen tegen directe uitbestedings-
en arbeidskosten, met een opslag voor indirecte kosten. Indien verliezen voorzienbaar
zijn wordt hiermee rekening gehouden;* De vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde verminderd met
de noodzakelijk geachte voorziening voor mogelijke oninbaarheid;* Waardering van de uitgaven geschiedt inclusief BTW. De Rgd is niet BTW-plichtig.
Uitzonderingen hierbij zijn investeringen en onderhoud van gebouwen die door
het Rijk worden verhuurd aan Rijksmusea en andere BTW-plichtige
rechtspersonen; deze zijn uitgezonderd van de vrijstelling van omzetbelasting.
De gebruiksvergoedingen die de Rgd van de ministeries ontvangt bevatten geen
BTW-component. 4.7. Begrotingsoverboekingen als gevolg van de stelselwijzigingTer voorbereiding op de invoering van het nieuwe rijkshuisvestingstelsel
heeft een aantal omvangrijke overboekingen tussen ministeries plaatsgevonden.
Het gaat om begrotingsreeksen voor de jaren waarin het nieuwe stelsel van
kracht is, namelijk 1999 en volgende jaren.Over de totstandkoming van de meerjarige huisvestingsbudgetten per ministerie
heeft afstemming plaatsgevonden tussen Rgd, Financiën en de ministeries.
Daarbij is een zo objectiveerbaar mogelijke verdelingsmethode gehanteerd.
Kwaliteitsborging heeft onder meer plaatsgevonden doordat de Dienst Gebouwen,
Werken en Terreinen van het Ministerie van Defensie controlemetingen heeft
verricht naar het juiste aantal m2 bruto vloeroppervlak (BVO) per
object.De overboekingen zijn als volgt uitgevoerd. Het overgrote deel van de
Rgd-begrotingsmiddelen heeft betrekking op de voorraad huisvesting per 1 januari
1999 waarvoor de huur/verhuursystematiek van kracht is. Voor deze voorraad
zijn middelen van de Rgd-begroting naar de ministeries overgeboekt. Het Ministerie
van Financiën heeft de daarbij behorende reeks van rente en onroerende
zaakbelasting eveneens aan de begrotingen van de ministeries toegevoegd. Met
het totaal van de overgeboekte middelen zijn aldus structurele huisvestingsbudgetten
op de ministeriële begrotingen gevormd. De ministeries kunnen daarmee
met ingang van 1999 de gebruiksvergoedingen voor hun huisvesting betalen,
alsmede de kosten van door de Rgd te (doen) verrichten services en adviezen.
Deze overboekingen zijn bij Miljoenennota 1999 in de begroting verwerkt.De Rgd draagt jaarlijks de totale rentecomponent van de gebruiksvergoedingen
af aan het Ministerie van Financiën. Dit bedrag dient als vergoeding
voor de financieringslasten van de lening die de Rgd bij het Ministerie van
Financiën heeft uitstaan.Voor de zaken die buiten de huur/verhuursystematiek vallen heeft de Rgd
de daartoe benodigde middelen overgeboekt naar het moederministerie VROM.
Op de VROM-begroting is hiervoor een nieuw Hoofdbeleidsterrein 02 Rijkshuisvesting
gecreëerd. VROM boekt jaarlijks de middelen over naar de Rgd-begroting.Voor de geprogrammeerde en lopende projecten die na 1 januari 1999 worden
opgeleverd heeft het kabinet structurele middelen voor aanvullende huisvestingsbudgetten
beschikbaar gesteld. Vooralsnog zijn deze middelen opgenomen op het begrotingsartikel
«Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie» van het moederministerie
VROM. Na vaststelling van de definitieve huisvestingsbudgetten die de ministeries
voor deze projecten nodig hebben, worden deze eveneens, onder aanvulling van
de ontbrekende componenten in de gebruiksvergoeding, over de ministeries verdeeld.
Dit zal naar verwachting bij 1e suppletore begrotingswet 1999 plaatsvinden. 4.8. Onderscheid in onderdelen van de huisvestingsprogrammering
en bijbehorende baten en lastenObjecten en projecten die onder de huur/verhuursystematiek vallen zijn
in vier onderdelen te onderscheiden. Dit is het gevolg van verschillen in
de dekking van uitgaven en van baten en lasten in het nieuwe stelsel. De onderscheiden
onderdelen zijn de volgende. * de bestaande voorraad per 1 januari 1999Eind 1997 is een raming gemaakt van alle objecten die op 1 januari 1999
deel uitmaken van de gebouwenvoorraad. Daarbij is gebruik gemaakt van de destijds
bestaande meerjarenprogrammering OMR (Overzicht Meerjarenramingen Rijkshuisvesting).
Op basis hiervan zijn de huisvestingsbudgetten vastgesteld die de ministeries
bij de start van het nieuwe stelsel op hun begroting bijgeboekt hebben gekregen.
Zij betalen deze vervolgens vanaf 1 januari 1999 in de vorm van gebruiksvergoedingen
aan de Rgd; * lopende projecten in het OMR die na 1 januari 1999 worden
opgeleverdHet OMR bevat een aantal projecten die na 1 januari 1999 worden opgeleverd.
Het kabinet heeft aanvullende middelen ter beschikking gesteld waarmee de
ministeries, na realisatie van de projecten, de gebruiksvergoedingen voor
de betreffende projecten kunnen voldoen; * projecten gestart in 1998 met door ministeries voorgefinancierde
investeringsuitgavenIn 1998 heeft een aantal ministeries huisvestingsprojecten voorgefinancierd
die niet in het OMR waren opgenomen. Aan de ministeries die de voorfinanciering
vergezeld hebben doen gaan van een garantie om vanaf 1 januari 1999 de gebruiksvergoeding
van het opgeleverde pand te voldoen, betaalt de Rgd vanaf 1999 de voorgefinancierde
bedragen terug via een beroep op de leenfaciliteit; * nog te programmeren projectenUitgaande van de vraagontwikkeling in het verleden kan een raming worden
opgesteld van de uitgaven voor huisvestingsprojecten die thans nog niet zijn
geprogrammeerd, maar die men logischerwijs kan verwachten. Hiermee ontstaat
een realistisch beeld van de benodigde financieringsmiddelen in de periode
tot en met 2003.Deze reeks is niet projectmatig onderbouwd.In de (toelichting op) de openingsbalans, de begroting van baten en lasten
en meerjarenraming en de staat van kapitaalsuitgaven en -ontvangsten is, waar
relevant, het bovenvermelde onderscheid gehanteerd. 5. De agentschapsbegroting Rijksgebouwendienst 1999 5.1. AlgemeenDeze paragraaf gaat in op de opbouw, samenhang en autorisatie van deze
eerste begroting 1999 van het agentschap Rgd. Er wordt kort ingegaan op de
samenstellende onderdelen, op de onderlinge relaties van die onderdelen, en
op de sturing en verantwoording door de Staten-Generaal. 5.2. Balans, baten en lasten, kapitaalsuitgaven -ontvangsten
en onderlinge samenhangDe cijfermatige onderbouwing van de Rgd-begroting 1999 bestaat uit:* de indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999 (paragraaf 6);* de begroting van baten en lasten 1999 en een bijbehorende meerjarenraming
(paragraaf 7);* de begroting van kapitaalsuitgaven en -ontvangsten 1999 en een bijbehorende
meerjarenraming (paragraaf 8).Uit de indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999 valt af te lezen
wat de vermogenspositie is van het agentschap Rgd bij de start van zijn bestaan.
Deze openingsbalans is indicatief, aangezien de posten zijn geraamd medio
1998. Begin 1999 zal de openingsbalans 1999 worden samengesteld op basis van
de feitelijke gegevens per 1 januari 1999.De begroting van baten en lasten 1999 en de begroting van kapitaalsuitgaven
en -ontvangsten 1999 belichten in kwantitatieve zin de financiële stromen
in het begrotingsjaar en de vier jaren daarna.Aan de hand van de indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999, de begroting
van baten en lasten 1999 en de begroting van kapitaalsuitgaven en -ontvangsten
1999 is het in beginsel mogelijk een indicatieve eindbalans per 31 december
1999 samen te stellen. Voor de volgende begrotingsvoorbereiding zal onderzocht
worden in hoeverre de transparantie van de agentschapsbegroting toeneemt indien
de indicatieve eindbalansen van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar
en het begrotingsjaar zelf bevat. 5.3. Sturing door en verantwoording aan de Staten-GeneraalWetsartikel 3 (Agentschap Rgd) vormt onderdeel van de ministeriële
Ontwerpbegroting VROM 1999. Het wetsartikel omvat de volgende totaalbedragen:  OmschrijvingOntwerpbegroting
1999 (x f 1 mln.)Totale baten1 626,2Totale lasten1 626,2Saldo
van baten en lasten0,0Totale kapitaalsuitgaven870,2Totale
kapitaalsontvangsten870,2Deze vijf totaalbedragen behoeven autorisatie door de Staten-Generaal.
Na afloop van het begrotingsjaar stelt de Rgd over deze totalen een verantwoording
op, die eveneens aan de Staten-Generaal wordt voorgelegd.De onderhavige agentschapsbegroting Rgd 1999 vormt de toelichting bij
de totaalbedragen behorend bij het ontwerp wetsartikel 3. De cijfermatige
onderbouwing en raming zoals genoemd in paragraaf 5.2. vormen in feite een
gedetailleerde toelichting op de samenstelling van de totaalbedragen voor
1999 die autorisatie behoeven.De samenstellende onderdelen van de totaalbedragen alsmede de meerjarenramingen
voor de jaren 2000 t/m 2003 zijn formeel geen onderwerp van autorisatie. Zij
vergroten evenwel het inzicht in de opbouw en onderbouwing van de totalen
en bieden een meerjarendoorkijk. 6. Indicatieve openingsbalans per 1 januari 1999 Prijspeil
1998 (bedragen x f 1 mln)  Balans 1 januari
1999Activa   Materiële vaste activa–
Grond en gebouwen in eigendom, boekwaarde per 1 januari 19996 172,0  Voorziening boekwaarderisico algemeen– 343,2  Voorziening boekwaarderisico asbest– 100,0    5 728,8 –
Uitbreiding voorraad als gevolg van voorfinanciering 1998 door ministeries 90,0     –
Leasegebouwen (financial lease), boekwaarde per 1 januari 1999952,0  Voorziening boekwaarderisicoPM   Tijdelijke boekwaardeverschillen28,0        980,0 –
Onderhanden investeringsprojecten (inclusief app. kosten en bouwrente) 1 285,0 –
Bedrijfsinstallaties panden Rgd-organisatie 2,0 –
Inventaris Rgd-organisatie 7,0    Voorraden/Onderhanden
werkAdviezen en diensten PM    Debiteuren–
Algemeen (saldo debiteuren en dubieuze debiteuren)33,0  –
Vordering financier45,3  – Terug
te ontvangen BTW museaPM        78,3Nog
te ontvangen  PM    Liquide middelen–
Kas en giro2,0  – Saldo spaarfaciliteit0,0  –
Saldo depositofaciliteit0,0        2,0    Totaal
activa  8 173,1     Passiva   Agentschapsvermogen –
Algemene reserves 0,0    Aflossings- en rentedragend– Lening Financiën 6 807,8vermogen–
Leaseverplichting (financial lease) 952,0 –
Langlopende schulden overig 115,0 –
Lening bij moederministerie VROM 18,0    Voorzieningen–
Risico's uit geschillen en rechtsgedingen 71,3 –
Leegstandsrisico's 0,0 – Egalisatie
inbouwpakketten huurpanden 0,0 – Sanering
bodemverontreiniging 0,0 – Sanering
asbestverontreiniging 55,0 – Planmatig
onderhoud 0,0 – Garantieverplichtingen 0,0    Crediteuren–
Algemeen 64,0 – Terugbetaling van voorfinanciering
ministeries 1998 90,0    Nog te betalen–
Leaseverplichting (financial lease) kortlopend deel PMTotaal
passiva  8 173,17. Begroting van baten en lasten 1999 en meerjarenraming (bedragen x f 1 mln) 19992000200120022003Totale
baten1 626,21 633,01 651,41 634,31 625,5      Gebruiksvergoedingen
van ministeries:     – bestaande
voorraad per 1 januari 19991 310,81 310,81 310,81 310,81 310,8–
OMR, op te leveren na 1 januari 199951,090,1117,4141,0141,0–
voorgefinancierde projecten na OMR 19987,77,77,77,77,7–
nog te ontwikkelen investeringsprojectenPMPMPMPMPM      Te
ontwikkelen projecten, activering ontwikkelingskosten Personeel en materieel9,522,537,836,040,0      Opbrengsten
«Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie»138,8106,394,968,868,8      Opbrengsten
services36,736,736,736,736,7      Opbrengsten
adviezen6,06,06,06,06,0      Opbrengsten
derden15,215,215,215,215,2      Egalisatie
rente eigendomspanden50,537,724,912,1– 0,7Egalisatie
rente financial leasePMPMPMPMPM      Rentebaten
over saldo spaarfaciliteit en rekening-courant bij de RijkshoofdboekhoudingPMPMPMPMPM      Buitengewone
baten0,00,00,00,00,0  19992000200120022003Totale
lasten1 626,21 633,01 651,41 634,31 625,5      Apparaatskosten
Rgd     – Personeel en materieel-kosten Rgd voor beheer (incl. projecten
na OMR 1998)70,974,076,979,079,0–
Personeel en materieel-kosten Rgd voor services en diensten6,06,06,06,06,0–
Personeel en materieel-kosten nog te ontwikkelen investeringsprojecten9,522,537,836,040,0–
Personeel en materieel-kosten «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie»*)23,017,017,017,017,0–
Personeel en materieel nog te realiseren besparing regeerakkoord– 1,7– 3,4– 5,1– 6,9– 6,9–
huisvestingskosten Rgd9,59,59,59,59,5–
materiële kosten Rgd via VROM/concernkosten3,33,33,33,33,3–
materiële kosten Rgd via VROM/gemeensch. diensten10,010,010,010,010,0–
afdracht taakstelling regeerakkoord1,73,45,16,96,9      Huren/lease
betrokken van de markt446,3446,3446,3446,3446,3      Huisvestingskosten
«Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie» *)115,889,377,951,851,8      Huisvestingskosten
derden15,215,215,215,215,2      Services36,736,736,736,736,7      Kosten
onderzoek rijkshuisvesting4,54,54,54,54,5      Dagelijks
onderhoud van:     – bestaande voorraad per 1 januari 199970,470,470,470,470,4–
projecten OMR, op te leveren na 1 januari 19996,69,712,614,714,7–
voorgefinancierde projecten na OMR 19980,90,90,90,90,9–
nog te ontwikkelen investeringsprojectenPMPMPMPMPM      Rentelasten
lening bij Financiën voor:     – boekwaarde bestaande voorraad
per 1 januari 1999372,4359,6346,8334,0321,2–
projecten OMR, op te leveren na 1 januari 199922,034,047,054,054,0–
voorgefinancierde projecten na OMR 19984,54,44,24,14,0–
nog te ontwikkelen investeringsprojectenPMPMPMPMPM      Afschrijvingen
van:     – bestaande voorraad per 1 januari 1999196,7196,7196,7196,7196,7–
projecten OMR, op te leveren na 1 januari 19998,726,031,441,441,5–
voorgefinancierde projecten na OMR 19982,72,72,72,72,7–
nog te ontwikkelen investeringsprojectenPMPMPMPMPM      Belastingen
OZB, heffingen39,339,740,040,240,2      Dotatie
aan:     – Voorziening Egalisatie inbouwpakketten huurpanden41,941,941,941,941,9–
Voorziening Planmatig onderhoud (inclusief projecten na OMR 1998)82,285,588,590,890,8–
Voorziening Leegstandskosten27,227,227,227,227,2      Rentelasten
over saldo rekening-courant bij de RijkshoofdboekhoudingPMPMPMPMPM      Buitengewone
lasten0,00,00,00,00,0Saldo van baten
en lasten0,00,00,00,00,0*) beide posten vormen samen de lasten van de activiteiten behorend bij
«Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie» 8. Begroting van kapitaalsuitgaven en -ontvangsten 1999
en meerjarenraming (x f 1 mln.) 1999 2000200120022003Totale
kapitaalsuitgaven870,2529,2341,0306,7240,9Vervangingsinvesteringen
geprogrammeerd108,7 100,564,679,779,7Uitbreidingsinvesteringen
geprogrammeerd466,4 267,933,360,60,0Uitgaven
gebouwgebonden millenniumproblematiek100,0     Nog
te ontwikkelen investeringsprojectenPM PMPMPMPMTerugbetaling
voorfinanciering 1998 aan diverse ministeries20,0 20,050,0  Aflossing
op lening via leenfaciliteit bij Financiën11,4 28,734,144,144,2Aflossing
afstoot onroerend goed75,7 15,926,95,3 Toevoeging
op saldo spaarfaciliteit bij Financiën88,0 96,2132,1117,0117,0Totale
kapitaalsontvangsten870,2529,2341,0306,7240,9Desinvesteringen
als gevolg van afstoot van eigendomsobjecten75,7 15,926,95,3 Beroep
op de leenfaciliteit voor OMR 1998466,4*267,933,360,6 Beroep
op de leenfaciliteit voor gebouwgebonden millenniumproblematiek100,0    Beroep op de leenfaciliteit vanwege terugbetaling
voorfinanciering 1998 aan diverse ministeries20,0 20,050,0  Beroep
op leenfaciliteit voor nog te ontwikkelen investeringsprojectenPM PMPMPMPMAfschrijvingen208,1225,4230,8240,8240,9Saldo kapitaalsontvangsten
en -uitgaven0,00,00,00,00,0*) Van het bedrag van f 466,4 mln zal het beschikbaar komen van een
bedrag van f 176,2 mln. afhankelijk van nieuwe inzichten over bijvoorbeeld
het feitelijk bouwtempo, bij Voorjaarsnota 1999 nader worden bezien. 9. Toelichting op de indicatieve openingsbalans 9.1. AlgemeenIn beginsel wordt een balans alleen opgenomen in de verantwoording over
een begrotingsjaar. Een uitzondering hierop is de openingsbalans van een nieuw
agentschap. Uit de openingsbalans is af te lezen wat de vermogenspositie van
een agentschap is bij de start van zijn bestaan. Deze openingsbalans van de
Rgd per 1 januari 1999 is indicatief, aangezien de posten zijn geraamd medio
1998. Begin 1999 stelt de Rgd een openingsbalans per 1 januari 1999 op.De posten aan de actiefzijde en aan de passiefzijde van de balans zijn
gerangschikt naar toenemende liquiditeit. 9.2. Waarderingsgrondslagen voor de indicatieve openingsbalans
per 1 januari 1999 9.2.1. Activa Immateriële vaste activaDe Rgd heeft geen immateriële vaste activa die voor activering op
de indicatieve openingsbalans in aanmerking komen. Materiële vaste activaDeze post omvat alle roerende en onroerende goederen. Activering is noodzakelijk
om een goed inzicht te krijgen in de vermogenspositie. Omdat materiële
vaste activa in meerdere jaren worden verbruikt en over meerdere jaren opbrengsten
genereren, worden de kosten door middel van afschrijvingen over de jaren verdeeld.Voor de Rgd is het belangrijkste onderdeel van deze post grond en gebouwen
die de Rgd in economisch eigendom heeft. Hieronder vallen de eigendomsgebouwen
en de gebouwen die financieel geleast zijn. De gehuurde gebouwen en de gebouwen
die operationeel geleast zijn vallen hier dus niet onder.Het onderhanden werk voor zover dat betrekking heeft op de lopende investeringsprojecten,
die per balansdatum nog niet op de balans zijn geactiveerd onder de post grond
en gebouwen, wordt vanwege het vaste en dus niet vlottende karakter van dit
activum ook apart onder deze post verantwoord. Grond en gebouwen in eigendomOp basis van het huurprijsmodel zijn voor alle eigendomsgebouwen van de
Rgd de historische kostprijs, de cumulatieve afschrijvingen tot en met 1998
en de boekwaarde per 1 januari 1999 bepaald.De nieuwe gebouwen die voor 1 januari 1999 worden opgeleverd zijn meegenomen.
De voor 1 januari 1999 af te stoten panden zijn niet meer meegenomen, terwijl
de na 1 januari 1999 af te stoten panden wel zijn meegenomen. Afwijkingen
kunnen ontstaan wanneer de werkelijke opleveren afstootdata niet overeenkomen
met de huidige inschatting. In de definitieve balans wordt de gerealiseerde
stand opgenomen.Grond en gebouwen worden gewaardeerd tegen historische kostprijs minus
afschrijvingen (= boekwaarde).De historische kostprijs bestaat uit de stichtings- of verwervingskosten
van het onroerend goed inclusief de Rgd-apparaatskosten en rentekosten over
de investering tot het moment van ingebruikgeving (= eerste oplevering).De afschrijvingen worden lineair bepaald op basis van de volgende verdeling
naar levensduur en afschrijftermijn: – grond:geen
afschrijving– casco ruwbouw:60 jaar – casco afbouw:30
jaar – installaties:15 jaar De panden en objecten welke behoren tot de categorieën Monumenten
met Erfgoedfunctie, het Koninklijk Huis, de Hoge Colleges van Staat en het
Ministerie van Algemene Zaken worden voor een bedrag van f 1.- opgenomen
in de staat van materiële vaste activa. Het beheer van deze objecten
vindt plaats door middel van «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie»
via het moederministerie VROM en niet via een huur-verhuurrelatie. De «Inputfinanciering
buiten de huur-verhuurrelatie» maakt wel integraal onderdeel uit van
de financiële administratie van de Rgd.De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen over de vraag of ook de huisvesting
van de Hoge Colleges van Staat onder een huur-verhuur- regime gebracht kan
worden. Dit is thans in onderzoek, maar het resultaat zal geen gevolgen hebben
voor de Rgd-begroting 1999.Inbouwpakketten bij huurpanden, die door de Rgd zijn betaald, worden niet
geactiveerd. De Rgd brengt de kosten van inbouwpakketten in huurpanden in
rekening door middel van een opslag in de huur aan de gebruiker. Uit deze
opslagen wordt een egalisatievoorziening gevormd waaruit de uitgaven voor
inbouwpakketten in huurpanden worden betaald. Voorziening boekwaarderisico algemeenIndien de verwachting bestaat dat een gebouw binnen afzienbare tijd (vijf
jaar) zal worden afgestoten en de opbrengstwaarde aanzienlijk lager zal zijn
dan de boekwaarde, wordt een voorziening getroffen voor het verschil.
Dit verschil wordt expliciet in mindering gebracht op de boekwaarde van dat
gebouw. Dit heeft betrekking op incourante of specifieke panden waarvoor de
huidige gebruiker slechts een kortdurend huurcontract (5 jaar of korter) wil
afsluiten. Deze situaties treden op wanneer de gebruiker van plan is zijn
pand te gaan verlaten terwijl er bovendien hoogstwaarschijnlijk geen opvolgende
rijksgebruiker zal zijn. De voorziening boekwaarderisico eigendomspanden is
expliciet zichtbaar gemaakt op de balans. De voorziening zal f 343,2
mln bedragen. De Rgd zal een methodiek ontwikkelen om de boekwaarderisico's
bij afstoot systematisch te ramen. De voorziening voor boekwaarderisico's
zal hierdoor jaarlijks kunnen worden herijkt. Voorziening boekwaarderisico asbestEr is voorts een voorziening gevormd van f 100 mln. voor boekwaarderisico's
die verband houden met asbestsanering bij de afstoot van eigendomspanden.
De Rgd-gedragslijn asbest vormt hiervoor de grondslag. De gedragslijn is mede
opgesteld naar aanleiding van de asbestproblematiek bij de Cannerberg. Een
toekomstige rijksbrede hantering van een asbestgedragslijn mag niet worden
uitgesloten; de Rgd heeft hierop met haar gedragslijn asbest geanticipeerd.
De omvang van de voorziening is gebaseerd op een representatieve steekproef
uit de bestaande gebouwenvoorraad. Uitbreiding eigendomsvoorraad als gevolg van voorfinanciering
1998 door ministeriesIn 1998 is een aantal projecten in uitvoering genomen die niet opgenomen
waren in het Overzicht Meerjarenraming Rijkshuisvesting (OMR)1998. Deze projecten
worden conform het nieuwe stelsel gefinancierd (met toekomstige gebruiksvergoedingen).
Daar de Rgd vóór 1 januari 1999, vooruitlopend op de stelselwijziging,
geen beroep kan doen op de leenfaciliteit is overeengekomen dat ministeries
projecten kunnen voorfinancieren die na 1 januari 1999 uit de leenfaciliteit
worden terugbetaald. In verband met deze voorfinancieringen in 1998 door ministeries
wordt deze post aan de actiefkant apart opgenomen. In de openingsbalans, die
begin 1999 zal worden opgesteld, zal de hoogte van de voorfinanciering en
de toedeling aan onderhanden werk respectievelijk voorraad definitief worden
bepaald. Vooralsnog is een bedrag van f 90 mln. geraamd. Lease-gebouwen (financial lease)De financial leasepanden worden apart onder de post materiële vaste
activa opgenomen tegen de stichtingskosten per gebouw minus afschrijvingen.
De stichtingskosten worden door middel van het huurprijsmodel bepaald, zoals
bij eigendomspanden. De afschrijvingen geschieden lineair zoals dat bij eigendomspanden
het geval is. Tegenover de activapost leasegebouwen staat aan de passiefzijde
de leaseverplichting aan de financier. Bij financial leasepanden treden verschillen
op tussen de berekende boekwaarde en de schuld aan de financier. Dit heeft
de volgende oorzaken.a) de leasetermijn is korter dan de afschrijvingstermijn;b) een deel van de stichtingskosten is à fonds perdu gefinancierd;c) verschillende indexeringen.Om een juist inzicht in bezittingen en schulden te geven wordt het verschil
tussen de schuld aan de financier per 31december 1998 en de boekwaarde per
31december 1998 geactiveerd op de definitieve openingsbalans. Dit is een verschillenrekening,
die in de komende jaren zal afnemen en uiteindelijk (aan het eind van de contractperioden)
op nul zal uitkomen. Onderhanden investeringsprojectenBij de indicatieve openingsbalans worden als onderhanden werk opgenomen
de projecten die nog niet zullen zijn opgeleverd per 1 januari 1999. De waardering
van deze post geschiedt op basis van de vervaardigingsprijs tot balansdatum.
De vervaardigingsprijs bestaat uit het totaal van alle directe en indirecte
kosten die aan het project tot balansdatum zijn toegerekend. Deze bestaan
uit alle uitgaven aan derden ten behoeve van het project, alle direct aan
het project bestede uren door Rgd-ers tegen het voor die activiteitensoort
bepaalde voorcalculatorische tarief en de rentekosten over de investeringen.De indicatieve waardering vindt plaats door sommering van de gerealiseerde
en geplande uitgaven tot en met 1998, met een opslag van 10 % voor Rgd-ontwikkelingskosten
en 6,5% rentekosten over de helft van dit bedrag (gemiddeld opgenomen vermogen).De omvang van het onderhanden werk kan in de definitieve openingsbalans
die begin 1999 wordt opgesteld afwijken van de indicatieve openingsbalans
tengevolge van wijzigingen in het tempo van uitvoering van projecten. Bedrijfsinstallaties panden Rgd-organisatieBedrijfsinstallaties die volgens de nieuwe Regeling Taakverdeling Beheer
(RTB) in de eigen Rgd-huisvesting aanwezig zijn worden gewaardeerd tegen aanschaffingsprijs
minus afschrijvingen. Hierbij kan worden gedacht aan telefooninstallaties,
datanetten, en dergelijke.Het activum is gefinancierd door een renteloze achtergestelde lening van
het moederministerie VROM. Inventaris Rgd-organisatieOnder inventarissen vallen meubilair, computers, dienstauto's etcetera
die ten dienste staan van de Rgd-organisatie en meerdere jaren meegaan. Afschrijving
vindt voor het eerst plaats in het jaar van aanschaf. Dit activum is gefinancierd
door een renteloze achtergestelde lening van VROM. Voorraden/Onderhanden werkVoorraden zijn vlottende activa die in de normale bedrijfsuitoefening
bestemd zijn voor directe verkoop of voor direct verbruik bij het maken van
producten of het verlenen van diensten.Onderscheiden kunnen worden:– kantoor- en magazijnvoorraad– onderhanden werk.Kantoorartikelen worden beschouwd als verbruiksartikelen die direct ten
last van de resultatenrekening worden gebracht. De kantoorvoorraad wordt dus
niet op de balans geactiveerd.Bij de Rgd komt geen magazijnvoorraad voor van fysieke producten ten behoeve
van de verkoop.Naast de post onderhanden investeringsprojecten, die is verantwoord onder
de post materiële vaste activa, wordt tot het onderhanden werk gerekend
de nog niet voltooide advieswerkzaamheden en diensten, waarvoor uitgaven zijn
verricht en/of uren zijn besteed en waarvoor de declaratie nog niet is verzonden
naar de klant.De waardering geschiedt op basis van de vervaardigingsprijs tot balansdatum.
De vervaardigingsprijs bestaat uit het totaal van alle directe en indirecte
kosten die aan het advies of de diensten tot balansdatum zijn toegerekend.
Deze kosten bestaan uit alle uitgaven ten behoeve van het advies/dienst en
alle daarvoor bestede directe uren tegen het voor die activiteitensoort bepaalde
voorcalculatorische tarief.De waardering op de openingsbalans per 1 januari 1999 die begin 1999 wordt opgesteld, vindt plaats door vaststelling van de gerealiseerde
uitgaven ten behoeve van het advies of de dienst en de bestede declarabele
uren maal het tarief.Adviezen/diensten zijn op de indicatieve openingsbalans pro memorie (PM)
gewaardeerd, mede gezien het geringe bedrag dat ermee gemoeid is. DebiteurenOnder deze post worden de vorderingen verantwoord, die ontstaan door de
verhuur van gebouwen, het verlenen van diensten, schades, etc. De boeking
vindt plaats op het moment van facturering. De vorderingen worden gewaardeerd
tegen nominale waarde, zijnde de factuurwaarde.Als de verwachting bestaat dat een of meerdere vorderingen oninbaar zijn,
zal hiervoor een voorziening worden getroffen per individuele post. Deze voorziening
wordt als «dubieuze debiteuren» in mindering gebracht op de post
debiteuren. Deze post wordt apart zichtbaar gemaakt op de definitieve balans.Voor de indicatieve openingsbalans is een schatting gemaakt van de vorderingen,
die per 1 januari 1999 zullen uitstaan.De opname in de openingsbalans per 1 januari 1999, die begin 1999 wordt
opgesteld, zal geschieden op basis van de werkelijke vorderingen zoals deze
in de financiële administratie zijn vastgelegd. Dubieuze debiteuren worden
dan ook apart gespecificeerd.De terug te ontvangen BTW is als PM-post opgenomen op de actiefzijde.
Als gevolg van de keuze van musea voor BTW-belaste huur kan de Rgd betaalde
BTW voor investeringen terugvorderen. Het bedrag zal in de openingsbalans
per 1 januari 1999, die begin 1999 wordt opgesteld, worden opgenomen op basis
van de werkelijke vorderingen. Nog te ontvangenOnder deze post worden begrepen de bezittingen (nog te ontvangen en vooruitbetaalde
bedragen) die (nog) niet onder de overige activa gerangschikt kunnen worden.Voorbeelden
zijn voorschotten aan leveranciers, vorderingen op het moederministerie uit
hoofde van investeringsbijdragen e.d. Tevens is onder deze post een in het
verleden door de Rgd afgesloten overeenkomst met een projectontwikkelaar het
recht van de Rgd opgenomen op een deel van de beleggingswinst, wanneer deze
ontwikkelaar deze objecten verkoopt aan een eindbelegger. Gezien het verwachte
beperkte belang is de post als PM opgenomen. De openingsbalans, die begin
1999 wordt opgesteld, wordt opgemaakt aan de hand van de werkelijk nog te
ontvangen en vooruitbetaalde bedragen per 1 januari 1999. Liquide middelenHet saldo van de liquide middelen wordt gevormd door de rekening-courant
met de Rijkshoofdboekhouding, de kas en de girorekening. Voor de indicatieve
openingsbalans is een schatting van de bedragen op basis van ervaring gemaakt.De openingsbalans, die begin 1999 wordt opgesteld, wordt opgemaakt aan
de hand van de werkelijke bedragen die per 1 januari 1999 op de girorekening
staan of in de kas aanwezig zijn.De spaarfaciliteit en de depositofaciliteit zullen als aparte posten worden
opgenomen op de balans vanaf 31 december 1999. De Rgd start op 1 januari
1999 met een saldo spaarfaciliteit en een saldo depositofaciliteit gelijk
aan nul. 9.2.2. Passiva AgentschapsvermogenEen agentschap heeft geen rechtspersoonlijkheid en geen aandelenkapitaal.
Er kan derhalve niet worden gesproken van eigen vermogen. Het saldo van bezittingen
en schulden vormt het agentschapsvermogen.In de indicatieve openingsbalans heeft de Rgd geen agentschapsvermogen;
de post «Algemene reserves» staat derhalve op f 0,–.In latere jaren kan desgewenst het saldo exploitatie boekjaar worden toegevoegd
aan het agentschapsvermogen.Er zal nog worden bezien hoe het ontbreken van agentschapsvermogen bij
de start van het agentschap Rgd zich verhoudt tot de beoogde werking van het
nieuwe stelsel in de toekomst. Het gemis van een financiële buffer betekent
immers dat de Rgd in de toekomst financiële tegenvallers van enige substantiële
omvang niet zelfstandig kan oplossen. Per geval dient dan steeds opnieuw te
worden bepaald hoe de dekking geregeld moet worden (via het moederministerie
VROM, ten laste van de ministeries via aanpassing van de gebruiksvergoeding,
via generale compensatie, etc.)De Rgd zal daarom op korte termijn opdracht geven voor een onderzoek naar
aard en omvang van het agentschapsvermogen van de Rgd. De vraag is daarbij
aan de orde wat de optimale omvang is van het agentschapsvermogen als de Rgd
geacht wordt zelfstandig financiële risico's op een bepaald niveau af
te dekken. Ook de aanwezigheid en omvang van de voorzieningen op de balans
maken deel uit van het onderzoek. Dit onderzoek zal naar verwachting voor
het einde van 1998 worden afgerond. Daarna kan in overleg met het moederministerie
VROM en het Ministerie van Financiën worden bezien in hoeverre de openingsbalans
van de Rgd aanpassing behoeft. Vreemd vermogen Aflossings- en rentedragend vreemd vermogenOnder deze post worden opgenomen de schulden per balansdatum bestaande
en vaststaande verplichtingen. Schulden met een looptijd langer dan één
jaar worden onder de langlopende schulden opgenomen. De aflossing op de lening
die vervalt in het boekjaar volgend op het verslagjaar wordt opgenomen onder
de kortlopende schulden. Lening FinanciënOnder deze post wordt verantwoord het bij het Ministerie van Financiën
opgenomen bedrag ter financiering van de vaste activa. De waardering geschiedt
tegen nominale waarde. De schuld aan het Ministerie van Financiën is
in de indicatieve openingsbalans bepaald aan de hand van de boekwaarde van
de voorraad en het onderhanden werk, gecorrigeerd met de voorzieningen voor
asbestsanering en boekwaardeverschillen. Tevens is ervan uitgegaan dat de
post crediteuren volledig betrekking heeft op het onderhanden werk en daarmee
de schuld op de openingsbalans verlaagt. Financial leaseverplichtingenOnder deze post vallen de verplichtingen die voortvloeien uit de financial
lease-overeenkomsten. De waardering geschiedt in de definitieve openingsbalans
tegen de contante waarde van de leasetermijnen. Als rekenrente wordt de contractrente
gehanteerd. Het betreft de aflossingstermijnen op financial leasecontracten
te betalen vanaf 1 januari 2000.De leaseverplichtingen zijn in de indicatieve openingsbalans vooralsnog
gelijkgesteld aan de boekwaarde van de financial lease-objecten.De verplichtingen uit operational lease-overeenkomsten zijn geen onderdeel
van de openingsbalans, want de Rgd loopt bij deze verplichtingen geen economisch
risico; operational lease is vergelijkbaar met huur. Langlopende schuld overigNaast de schuld aan Financiën heeft de Rgd een lening van een externe
financier in verband met een in eigendom verkregen pand. Lening bij moederministerie VROMDe Rgd heeft bij haar start als agentschap een renteloze achtergestelde
lening bij het moederministerie VROM. Hier is sprake van een schuld en niet
van agentschapsvermogen. VoorzieningenVoorzieningen staan op de balans ter dekking van de op de balansdatum
bestaande:– verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum
onzeker is, maar wel redelijkerwijs in te schatten;– risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of
verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten;– kosten die in een volgend boekjaar zullen worden gemaakt, mits
het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het boekjaar of een
voorafgaand boekjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van
de lasten over een aantal boekjaren.De voorzieningen voor boekwaarderisico's en voor dubieuze debiteuren worden
onder de betreffende posten aan de actiefzijde in mindering gebracht.De volgende voorzieningen zijn op de passiefzijde van de balans te onderkennen. Voorziening risico's uit geschillen en rechtsgedingenVanwege een geschil met een debiteur heeft de Rgd enkele huurtermijnen
opgeschort van in totaal f 26 mln. Als de vordering van de Rgd wordt
afgewezen moet de Rgd deze huur mogelijk alsnog betalen. Daarnaast is een
bedrag van f 45,3 mln. als voorziening voor rechtsgedingen opgenomen. Voorziening wegens leegstandsrisico'sIn de gebruiksvergoeding is een opslag «leegstand» berekend.
De ontvangsten uit de opslagen worden toegevoegd aan de voorziening leegstandrisico's.
Voorziene leegstandskosten kunnen worden gedekt uit deze voorziening wegens
leegstandsrisico's. De voorziening bedraagt op 1 januari 1999 f 0 mln.
Onder de leegstandskosten vallen onder andere kosten van onderhoud en beveiliging
van leegstaande panden. Egalisatievoorziening inbouwpakketten huurpandenDe opslagen voor inbouwpakketten huurpanden in de gebruiksvergoedingen
kunnen worden ingezet ten behoeve van inbouwpakketten die op een ander moment
zijn vereist. Hiervoor biedt de egalisatie-voorziening inbouwpakketten huurpanden
dekking. Dotatie van de voorziening geschiedt uit de ontvangsten uit de opslag.
De voorziening bedraagt op 1 januari 1999 f 0 mln. Naar de werkwijze
rond de financiering van de inbouwpakketten vindt momenteel nog nader onderzoek
plaats. De mogelijke uitkomsten hiervan zullen zo mogelijk nog per 1 januari
1999 worden verwerkt. Voorziening bodemverontreinigingOp grond van huidig inzicht zijn in de eerstkomende jaren nog geen omvangrijke
kosten ten gevolge van sanering bodemverontreiniging voorzien. Voorziening sanering asbestverontreinigingEen bedrag van f 55 mln. wordt geraamd als kosten van asbestsaneringen
die vereist zijn bij renovaties (wanneer van afstoot geen sprake is). De raming
is gebaseerd op een representatieve steekproef uit de bestaande gebouwenvoorraad. Voorziening voor planmatig onderhoudDe voorziening bedraagt op 1 januari 1999 f 0 mln. De vanaf 1 januari
1999 te doteren bedragen zijn naar verwachting voldoende om de onderhoudsvoorraad
op een acceptabel niveau te kunnen brengen en te handhaven. Voorziening wegens garantieverplichtingenBezien moet worden of ten behoeve van het verstrekken van een vergoeding
aan een particulier bedrijf bij het niet doorgaan van een project (niet zijnde
omzetgaranties) een voorziening getroffen zal worden. Vooralsnog wordt deze
post pro memorie gesteld in de indicatieve openingsbalans. Voorziening assurantie eigen risicoOver de assurantie eigen risico is afgesproken, dat in de huur geen premie
wordt doorberekend.Zoals aan het begin van deze paragraaf is aangegeven, zal nog nader onderzoek
plaatsvinden naar de voorzieningen op de balans, mede in relatie tot de omvang
van het agentschapsvermogen. CrediteurenDe post crediteuren betreft verplichtingen aan leveranciers, die door
middel van een factuur in rekening zijn gebracht. De waardering geschied tegen
nominale waarde (= factuurbedrag).Op de indicatieve openingsbalans is een schatting opgenomen. In de openingsbalans,
die begin 1999 wordt opgesteld, worden de werkelijke verplichtingen per 1
januari 1999 opgenomen.De Rgd heeft de verplichting investeringsbedragen die in 1998 zijn voorgefinancierd
door de ministeries, in 1999 en latere jaren terug te betalen. De toekomstige
gebruiksvergoedingen, die na oplevering van de projecten verschuldigd zijn
aan de Rgd, zijn door de ministeries in hun begrotingen gereserveerd. Het
tijdstip van terugbetaling zal de Rgd in overleg met de ministeries regelen,
binnen de afspraken omtrent de leenfaciliteit. De omvang van de terugbetaling
is mede afhankelijk van de afgegeven huurgaranties door ministeries. Hij is
vooralsnog geraamd op f 90 mln. Nog te betalenDeze post omvat de verplichtingen (nog te betalen en vooruit ontvangen
bedragen) die niet onder de overige passiva gerangschikt kunnen worden.Voorbeelden zijn:– door de leverancier reeds geleverde goederen of verleende diensten
die nog niet zijn gefactureerd;– de aan werknemers uit te betalen bedragen voor het tot balansdatum
opgebouwde vakantiegeld;– binnen een jaar af te lossen deel van de leenfaciliteit en financial
lease. Op de indicatieve openingsbalans is een PM-post opgenomen. In de openingsbalans,
die begin 1999 wordt opgesteld, worden de werkelijke verplichtingen per 1
januari 1999 opgenomen. 10. Toelichting op de begroting van baten en lasten 1999
en meerjarenraming 10.1. AlgemeenIn de begroting van baten en lasten 1999 en meerjarenraming zijn de geprogrammeerde
projecten opgenomen. De werkvoorraad voor de komende jaren op grond van nieuwe –
thans nog niet bekende –huisvestingswensen is hierin als PM meegenomen,
met uitzondering van de apparaatskosten die de Rgd in de toekomst zal kennen
(activering projectontwikkelingskosten). Overigens zullen ook voor de nieuwe
huisvestingsprojecten kostendekkende gebruiksvergoedingen worden berekend. 10.2. Toelichting bij opbouw baten Gebruiksvergoedingen van ministeriesDe gebruiksvergoedingen voor de voorraad per 1 januari 1999 zijn berekend
op basis van de huurprijsmethodiek. Deze bedragen zijn verschuldigd op basis
van de Standaard Interne Huurovereenkomst Rijksgebouwendienst (SIVR) en de
Regeling Taakverdeling Beheer (RTB). De voor de gebruiksvergoedingen benodigde
huisvestingsbudgetten zijn aan de begrotingen van de ministeries toegevoegd.De gebruiksvergoedingen voor de panden die deel uitmaken van de zgn. Overzicht
Meerjarenraming Rijkshuisvesting (OMR) 1998 zijn indicatief. Het betreft hier
de gebruiksvergoeding voor de huisvestingsobjecten die na 1 januari 1999 worden
opgeleverd. De Rgd voert dit zogenaamde onderhanden werk conform de afspraken
uit. De exacte gebruiksvergoedingen hiervoor zullen nader worden berekend
op grond van het huurprijsmodel. De voor de gebruiksvergoedingen benodigde
huisvestingsbudgetten zullen aan de begrotingen van de ministeries worden
toegevoegd.Er is geraamd dat circa f 90 mln. investeringen wordt gerealiseerd
via voorfinanciering in 1998 door de ministeries, die een garantie voor de
gebruiksvergoeding hebben afgegeven. Het betreffen hier nieuwe projecten die
niet in het OMR 1998 zijn opgenomen en volgens het nieuwe stelsel worden gefinancierd
(via een gebruiksvergoeding). De gevolgen voor de gebruiksvergoedingen zijn
indicatief. Nog te ontwikkelen investeringsprojectenDeze reeks behelst de te activeren ontwikkelingskosten voor personeel
en materieel van de Rgd, voortvloeiend uit de realisering van nog niet geprogrammeerde,
maar logischerwijs (op basis van de vraagontwikkeling in het verleden) te
verwachten investeringsprojecten. Tegenover deze investeringsprojecten zal
een gebruiksvergoeding komen te staan. Opbrengsten «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie»Een aantal huisvestingsobjecten, -projecten en werkzaamheden kennen een
afzonderlijke financiering, aangezien geen sprake is van een huur-verhuurrelatie
of van een vergoeding voor adviezen of services. Vanwege de afwijkende financiering
loopt deze component mee via het hoofdbeleidsterrein 02 (Rijkshuisvesting)
van de begroting van VROM. Langs deze weg financiert VROM een aantal uitgaven
op de agentschapsbegroting Rgd. Het uitgavenartikel «Inputfinanciering
buiten de huur-verhuurrelatie» maakt deel uit van het kas-verplichtingenstelsel
waarop de VROM-begroting (met uitzondering van de agentschapsbegroting
Rgd) is gestoeld. Dit houdt voor investeringsuitgaven in dat ze als kasuitgaven
drukken op het begrotingsjaar waarin ze worden gedaan. Binnen de Rgd worden
de uitgaven geadministreerd volgens het baten-lastenstelsel, hetgeen inhoudt
dat de uitgaven op de VROM-begroting ten gunste van de Rgd worden beschouwd
als opbrengsten voor de Rgd.De uitgaven voor VROM en daarmee de opbrengsten voor de Rgd dekken de
uitgaven voor de activiteiten die vallen onder «Inputfinanciering buiten
de huur-verhuurrelatie». Dit betekent dat de uitgaven niet leiden tot
lastenverhogingen bij de ministeries, ofschoon een aantal uitgaven wel aan
bepaalde ministeries te relateren is. De opbrengsten zijn bedoeld voor de
volgende activiteiten: I. Huisvesting Koninklijk Huis, Hoge Colleges van Staat
en het Ministerie van Algemene Zaken en beheer van monumenten met een erfgoedfunctieHet Koninklijk Huis en de Hoge Colleges van Staat zijn uitgezonderd van
een huur/verhuurrelatie met de Rgd. Overigens wordt op verzoek van de Tweede
Kamer onderzocht of en zo ja voor welke onderdelen van de Hoge Colleges van
Staat alsnog een huur-verhuurregime mogelijk is. Aangezien het Ministerie
van Algemene Zaken grotendeels gehuisvest is in het Binnenhofcomplex dat huisvesting
biedt aan de Hoge Colleges van Staat, wordt de huisvesting van Algemene Zaken
ook tot deze categorie gerekend.De Rgd heeft voorts een beheertaak voor circa tachtig monumenten die geen
huisvestingsfunctie bezitten maar een grote culturele betekenis hebben als
«nationaal erfgoed». Door het ontbreken van een huisvestingsfunctie
is een huur-verhuurrelatie niet mogelijk. De objecten zijn zeer verschillend
van aard, variërend van grafmonumenten en kerken tot gedenknaalden.De hierboven genoemde objecten staan met een boekwaarde van één
gulden op de balans van de Rgd. In de uitgavenbudgetten voor deze objecten
wordt geen rekening gehouden met rente en afschrijving, maar wel met onderhouds-
en beheeruitgaven en in bepaalde gevallen ook huur- en investeringsuitgaven. II. Functionele kosten Koninklijk HuisDe functionele kosten van het Koninklijk huis betreffen de bij de Rgd
declarabele kosten. III. Beleidstaken RgdHet betreft de dekking van:– Personele en materiële uitgaven voor de taken van het bureau
Rijksbouwmeester als adviseur van verschillende ministers (niet gericht op
de rijkshuisvesting);– Personele en materiële uitgaven voor de taken van de Rgd
op het terrein van voorbereiden en evalueren van beleid voor de rijkshuisvesting
namens alle ministeries (inclusief monumentenbeleid);– Personele en materiële uitgaven voor VROM-brede beleidstaken
die de minister van VROM aan de Rgd opdraagt (coördinatie bouwbeleid,
publiek private samenwerking, sleutelprojecten, bouwregelgeving utiliteitsbouw,
duurzaam bouwen, terugkoppeling praktijkervaringen ten behoeve van VROM-beleid);– uitgaven voor onderzoek en subsidies die samenhangen met bovengenoemde
beleidstaken. IV. Energie Efficiencyprogramma Rijkshuisvesting (EER)Het EER-programma is gericht op de verbetering van de energie-efficiency
in de voorraad bestaande rijksgebouwen via technische maatregelen. Voor de
uitvoering van het programma zijn met alle ministeries convenanten
afgesloten. De ministeries maken jaarlijks budgetten aan de VROM-begroting
over voor de uitvoering van het programma. Tot en met 2001 is er budget beschikbaar
voor de uitvoering van EER. V. ToegankelijkheidHet streven is er op gericht om, als onderdeel van het overheidsbeleid,
de voorraad rijkshuisvesting integraal toegankelijk te maken. Gebouwonderdelen
moeten bereikbaar en bruikbaar zijn voor bezoekers en gebruikers. Het meerjarige
budget is bedoeld voor kleine toegankelijkheidsvoorzieningen bij bestaande
gebouwen (toegankelijkheidsvoorzieningen in nieuwbouw en grote renovatieprojecten
worden geïntegreerd in het ontwerp en maken daardoor deel uit van het
totale project). VI. Overige bijdragen via het moederministerieHet betreft bijzondere bijdragen via het moederministerie VROM aan het
agentschap Rgd. Het gaat in het bijzonder om bijdragen die door het kabinet
aan de Rgd ter beschikking zijn of worden gesteld. In de huidige begroting
vormen de thans geraamde transitiekosten van de stelselwijziging (nieuw financieel-administratief
systeem) een belangrijke post. VII. Vitaliteit Steden / MonumentenzorgHet kabinet heeft via het regeerakkoord binnen de cluster Vitaliteit Steden
extra geld voor de monumentenzorg beschikbaar gesteld. Het betreft f 630
mln, waarvan f 120 mln in de periode t/m 2002. Over de concrete verdeling
van dit bedrag tussen het Ministerie van OCW en VROM/Rgd vindt overleg plaats.
Zodra de bedragen definitief zijn vastgesteld zullen zij in de begrotingen
van OCW en VROM worden verwerkt.De opbrengsten voor bovengenoemde activiteiten kennen in de begroting
1999 de volgende indicatieve onderverdeling. (bedragen x f 1000) 19992000200120022003Huisvesting
Koninklijk Huis, Hoge Colleges van Staat en Algemene Zaken, beheer monumenten
met erfgoedfunctie44 04456 36445 73933 86933 869Functionele
kosten Koninklijk Huis9 5709 5709 5709 5709 570Beleidstaken
Rgd24 81223 91723 91723 91723 917Energie
Efficiencyprogramma Rijkshuisvesting16 26114 67014 025  Toegankelijkheid1 4101 4101 4101 4101 410Overige
bijdragen via moederministerie42 6993612398383Vitaliteit
Steden / MonumentenzorgPMPMPMPMPMTotaal138 796106 29294 90068 84968 849Opbrengsten ServicesServices zijn vormen van dienstverlening waarbij de Rgd op verzoek van
de klant werkzaamheden uitvoert, die volgens de Regeling Taakverdeling Beheer
(RTB) tot de taak van de klant behoren. Ook een beperkt aantal overige services
vallen hieronder, zoals het beheer in het verzamelgebouwen.Tot 1 januari 1999 is de Regeling Taakverdeling Rijkshuisvesting (RTR)
van kracht. De uitgaven van taken die op grond van de RTR nog bij de Rgd hoorden
maar per 1 januari 1999 naar de gebruiker overgaan, zijn naar de ministeries
overgeboekt. Het budget is bepaald als een bedrag per m2 BVO. Er
geldt voor services evenwel geen gedwongen winkelnering. De cijfers zijn opgesteld
in de veronderstelling dat de ministeries het naar hun overgeboekte bedrag
volledig bij de Rgd besteden. Opbrengsten AdviezenGebruikers kunnen verzoeken indienen bij de Rgd voor niet-project gebonden
adviezen. Voor deze taken geldt geen gedwongen winkelnering. Het budget dat
met adviezen samenhangt is afgeleid uit de huidige programmering in werkplannen
en is naar de ministeries overgeboekt. De cijfers zijn opgesteld in de veronderstelling
dat de ministeries het naar hun overgeboekte bedrag volledig bij de Rgd besteden Opbrengsten derdenDe Rgd heeft onder meer als taak de zorg voor de huisvesting van organisaties
op het niveau van de centrale overheid, die (vrijwel) geheel bekostigd worden
uit collectieve middelen. Indien organisaties, die binnen deze definitie passen,
de Rgd daarom verzoeken neemt de Rgd de zorg voor de huisvesting op zich.Werkzaamheden in verband met derdenwerk worden kostendekkend voortgezet.
De opbrengsten corresponderen derhalve met de kosten. Egalisatie rente eigendomspandenIn de gebruiksvergoedingen is een component voor rentekosten opgenomen.
De Rgd draagt deze component af aan Financiën. De rentekosten over de
voorraad per 1 januari van enig jaar wijken af van de rente die in het betreffende
jaar aan Financiën wordt afgedragen. Dit is een gevolg van de huurprijsmethodiek.
Deze correctie dient om het effect van de huurprijsmethodiek op het resultaat
te neutraliseren. Het verschil tussen de aan Financiën af te dragen rente
en de rentekosten over de bestaande voorraad wordt gecorrigeerd door de rekening
«Egalisatie rente». De egalisatierekening zal ook in de balans
per 31 december 1999 worden verwerkt. Ter toelichting op de huurprijsmethodiek
kan het volgende worden opgemerkt. De gebruiksvergoeding bij aanvang van de
gebruiksovereenkomst wordt zodanig vastgesteld dat de contante waarde van
de gebruiksvergoedingen over de afgesproken looptijd van de overeenkomst gelijk
is aan de contante waarde van de kosten over die looptijd. De jaarlijkse rentekosten
op pandniveau zijn voor de bestaande voorraad gelijk aan 6,5% van de boekwaarde
per 1 januari van enig jaar. Als gevolg van de lineaire afschrijvingen dalen
de jaarlijkse rentekosten. Hierdoor daalt de kostprijs. De gebruiksvergoeding
heeft, afgezien van de jaarlijkse indexering, echter een constant verloop.
Daarom zijn bij de start van de gebruiksperiode de kosten hoger dan de baten.
Aan het eind van de gebruiksperiode zijn, ten gevolge van de lineaire afschrijvingen
en de dalende rentelasten, de kosten lager dan de baten. Indien geen correctie
zou worden toegepast wordt het bedrijfsresultaat sterk beïnvloed door
de huurprijsmethodiek. Dit wordt niet wenselijk geacht, omdat dit ongecorrigeerde
bedrijfsresultaat niets zegt over de doelmatigheid en doeltreffendheid van
de Rgd.Deze toegepaste correctie is verdedigbaar gezien de zekerheid dat de gebruiker
zich door ondertekening van de gebruiksovereenkomst verbindt aan de betaling
van de integrale rentekosten. Bij voortijdige opzegging van de gebruiksovereenkomst
dient de gebruiker een nabetaling te doen, zodat de Rgd geen rentebaten derft. Egalisatie rente financial leaseDe financial leasepanden worden op dezelfde wijze geadministreerd als
de eigendomspanden.Daarom wordt een analoge correctie toegepast als bij egalisatie rente
eigendomspanden (zie ook hierboven). Er ontstaat hier echter een verschil
tussen de rente berekend op basis van de boekwaarde en de rente verschuldigd
aan de financier. Rentebaten over saldo spaarfaciliteit en rekening courant
bij RijkshoofdboekhoudingDe rentebaten op de spaarfaciliteit zijn gelijk aan 6,5% van het op 1
januari van enig jaar aanwezige saldo. Het spaarsaldo bestaat uit het verschil
tussen de ontvangen afschrijvingen op de voorraad per 1 januari 1999 en de
vervangingsinvesteringen. Thans kan het saldo rekening courant bij de Rijkshoofdboekhouding
niet goed worden geraamd. De post staat derhalve op PM. Buitengewone batenThans worden geen buitengewone baten voorzien, derhalve staat deze post
structureel op nul. 10.3. Toelichting bij opbouw lasten Apparaatskosten RgdDe begroting is gebaseerd op een formatie van 903 fte in 1999 t/m 2003.
De apparaatskosten zijn toe te rekenen aan de belangrijkste producten van
de Rgd te weten beheer, huisvestingsprojecten, services en adviezen. Daarnaast
zijn de apparaatskosten van onderzoek onder deze post meegenomen.De dekking voor de apparaatskosten wordt gevormd door:a) de opslagen in de gebruiksvergoeding voor apparaatskosten voor het
product «beheer» ;b) een opslag van 10% op de bouw- en grondkosten van geprogrammeerde projecten
voor projectontwikkelingskosten ten behoeve van het product huisvestingsprojecten.
De kosten samenhangend met projectontwikkeling zijn op de begroting van baten
en lasten terug te vinden als onderdeel van de afschrijving van de gerealiseerde
projecten;c) vergoedingen voor services en adviezen;d) de apparaatskosten in relatie tot «Inputfinanciering buiten de
huur-verhuurrelatie» die via de begroting van het moederministerie VROM
worden vergoed.ad b)Als gevolg van het meerjarig dalend verloop van de geprogrammeerde investeringen
worden de apparaatskosten hierdoor niet volledig gedekt. Natuurlijk zullen
wel nieuwe projecten worden uitgevoerd, met name in latere jaren. In de begroting
is daarom op de batenkant een stelpost «te ontwikkelen projecten, activering
ontwikkelingskosten Personeel en materieel» opgevoerd. Aan de lastenkant
wordt een stelpost ontwikkelingskosten opgevoerd. De omvang van de stelposten
is gerelateerd aan een bedrag van f 40 mln per jaar dat jaarlijks wordt
uitgegeven aan projectontwikkeling. De uitgaven voor projectontwikkeling vormen
een onderdeel van de investeringsuitgaven en bepalen daardoor mede de afschrijvingskosten.
De dekking van deze kosten wordt gevormd door de gebruiksvergoedingen.Uiteraard zullen deze stelposten niet in de jaarrekening voorkomen. Daarin
zullen de werkelijke gebruiksvergoedingen en lastencomponenten worden verantwoord.ad d)De Personele en materiële kosten van activiteiten die gekoppeld zijn
aan «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie» zijn hier
apart weergegeven. Voor de overige kosten van die activiteiten zie de kostenpost
Huisvestingskosten «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie».De Rgd levert een bijdrage in de ombuiging van apparaatskosten die in
het regeerakkoord is vastgelegd. In de vorm van een (negatieve) besparingsreeks
is deze taakstelling verwerkt. De ombuiging wordt in financiële zin gerealiseerd
door een afdracht aan het moederministerie VROM. Huren/lease betrokken van de marktDeze post bevat naast de aan de markt te betalen huren ook de financieringslasten
van financial leasepanden. Bovendien maken de financieringslasten van een
lening in verband met het in eigendom verkrijgen van een object, deel uit
van deze post.Deze post bevat niet de huren van objecten die verbonden zijn met «Inputfinanciering
buiten de huur-verhuurrelatie». Huisvestingskosten «Inputfinanciering buiten de
huur-verhuurrelatie»Een aantal huisvestingsobjecten, -projecten en werkzaamheden kent een
afzonderlijke financiering via het moederministerie VROM, aangezien geen sprake
is van een huur-verhuurrelatie of van een vergoeding voor adviezen of services.Onder deze post vallen de kosten van de activiteiten in het kader van
de «Inputfinanciering buiten de huur-verhuurrelatie» uitgezonderd
de P&M-kosten (deze staan onder Apparaatskosten Rgd vermeld).Het kabinet heeft via het regeerakkoord binnen de cluster Vitaliteit Steden
extra geld voor de monumentenzorg beschikbaar gesteld. Het betreft f 630
mln, waarvan f 120 mln in de periode t/m 2002. Over de concrete verdeling
van dit bedrag tussen het Ministerie van OCW en VROM/Rgd vindt overleg plaats.
Zodra de bedragen definitief zijn vastgesteld zullen zij in de begrotingen
van OCW en VROM worden verwerkt. Huisvestingskosten derdenDe werkzaamheden in verband met het derdenwerk worden onder de huidige
afspraken kostendekkend voortgezet. In die gevallen waar het mogelijk is,
zoals bij nieuwe huisvestingsaanvragen, zal worden bezien of en in hoeverre
de huurprijs opwaarts kan worden bijgesteld. ServicesBij de lastenreeks is aangenomen is dat de ministeries het uitgekeerde
bedrag volledig bij de Rgd besteden. De lastenreeks is derhalve gelijk aan
de reeks Services op de batenzijde van de begroting van baten en lasten 1999
en meerjarenraming. Kosten onderzoek rijkshuisvestingDit zijn de geraamde kosten voor de uitvoering van aan externen opgedragen
onderzoek, kennisoverdracht en implementatie. De Research and Development-functie
staat ter beschikking voor de rijkshuisvesting in totaliteit.De Personeel en materieel-kosten van de onderzoeksfunctie zijn onderdeel
van de post Personeel en materieel-kosten beheer Rgd. Dagelijks onderhoudEr is geraamd dat circa f 90 mln investeringen wordt gerealiseerd
via voorfinanciering in 1998 door de ministeries, die een garantie voor de
gebruiksvergoeding hebben afgegeven. De kosten van dagelijks onderhoud van
deze investeringen zijn apart onder deze post opgenomen. Rentelasten lening bij FinanciënBij de berekening van de rentekosten verband houdend met de bestaande
voorraad is de boekwaarde van de bestaande voorraad als basis genomen. Er
is een rente van 6,5 % gehanteerd.Er is geraamd dat circa f 90 mln investeringen wordt gerealiseerd
via voorfinanciering in 1998 door de ministeries, die een garantie voor de
gebruiksvergoeding hebben afgegeven. De rentekosten van deze investeringen
zijn apart onder deze post opgenomen. AfschrijvingenAllereerst betreft het de afschrijvingen op de bestaande voorraad per
1 januari 1999.De afschrijvingen zijn lineair bepaald op basis van de volgende verdeling
naar levensduur en afschrijftermijn: – grond:geen
afschrijving– casco ruwbouw:60 jaar –
casco afbouw:30 jaar – installaties:15
jaar Er is geraamd dat circa f 90 mln investeringen wordt gerealiseerd
via voorfinanciering in 1998 door de ministeries, die een garantie voor de
gebruiksvergoeding hebben afgegeven. De afschrijvingen hiervan zijn apart
onder deze post opgenomen. Belasting OZB, heffingenZie paragraaf 4.5. bij de toelichting op het beheer van onroerende zaken. Dotatie aan Voorziening Egalisatie inbouwpakketten huurpandenDe vervanging van inbouwpakketten bij de bestaande voorraad wordt via
een opslag van gemiddeld f 65,– per m2 BVO gedekt. De
inbouwpakketten zijn geen onderdeel van de boekwaarde per 1 januari 1999.
De ontvangen opslagen worden gedoteerd aan de voorziening. Dotatie aan Voorziening Planmatig onderhoudPlanmatig onderhoud wordt gedekt uit een voorziening die vanaf 1999 wordt
gevormd met behulp van opslagen in de ontvangen gebruiksvergoedingen.Planmatig onderhoud wordt niet rechtstreeks ten laste van het resultaat
gebracht omdat planmatig onderhoud deels een cyclisch karakter heeft. Dotatie aan Voorziening LeegstandskostenVoor leegstand wordt een voorziening gevormd door dotatie van de opslagen
in de gebruiksvergoeding. Rentelasten over saldo rekening courant bij RijkshoofdboekhoudingThans kan het saldo rekening courant bij de Rijkshoofdboekhouding niet
goed worden geraamd. De post staat derhalve op PM. Buitengewone lastenThans worden geen buitengewone lasten voorzien, derhalve staat deze post
structureel op nul. 10.4. Toelichting bij saldo van baten en lastenDe saldoreeks van baten en lasten is gelijk nul. Het huurprijsmodel voor
de gebruiksvergoeding is dusdanig vastgesteld dat baten en lasten in evenwicht
zijn. 11. Toelichting begroting kapitaalsuitgaven en -ontvangsten
1999 en meerjarenraming 11.1. AlgemeenKapitaalsuitgaven omvatten de uitgaven die de Rgd doet voor de aanschaf
van kapitaalgoederen waarvan de gebruiksduur langer is dan één
jaar. Ook aflossingen van het aflossings- en rentedragend vermogen worden
aangemerkt als kapitaalsuitgaven. De staat van kapitaalsuitgaven en -ontvangsten
geeft aan welke kapitaalsuitgaven in de planperiode worden geraamd en op welke
wijze deze kapitaalsuitgaven worden/zijn gefinancierd. Dit overzicht stelt
de Staten-Generaal in staat deze uitgaven en ontvangsten voor het begrotingsjaar
1999 te autoriseren. 11.2. Toelichting bij kapitaalsuitgaven Vervangingsinvesteringen geprogrammeerd en Uitbreidingsinvesteringen
geprogrammeerdDe beide posten betreffen de meerjarige uitgavenraming van investeringsprojecten
die deel uitmaakten van het OMR 1998. Uitgaven gebouwgebonden millenniumproblematiekIn 1998 heeft de Rgd een inventarisatie uitgevoerd naar de millenniumproblematiek
bij gebouwgebonden installaties. De uitgaven voor oplossing van de totale
problematiek zijn geraamd op f 170 mln. Hiervan is in 1998 f 69,9
mln gehonoreerd uit de post Millennium die het kabinet ter beschikking heeft
gesteld. De huidige verwachting is derhalve dat voor de financiering van het
dekkingstekort in 1999 aanvullend circa f 100 mln benodigd is. Daar de
Rgd in 1999 een andere begrotingsstructuur kent, wordt het tekort in 1999
in de hoogte van de leenfaciliteit betrokken. Het kabinet heeft besloten dat
de financiële gevolgen van het feitelijk optredende tekort hun weerslag
zullen vinden in de gebruiksvergoeding conform het vastgestelde huurprijsmodel.
Over tijdstip van aanpassing van de gebruiksvergoedingen zal nog overleg met
de ministeries plaatsvinden. Nog te ontwikkelen investeringsprojectenDe post «Nog te ontwikkelen investeringsprojecten» behelst
de uitgaven voor huisvestingsprojecten die thans nog niet geprogrammeerd zijn,
maar die men – uitgaande van de vraagontwikkeling in het verleden –
logischerwijs kan verwachten. De dynamiek van het huisvestingsproces (als
gevolg van reorganisaties, uitbreiding celcapaciteit, etc.) leidt tot aanpassingen
van de investeringsraming. Uitgegaan mag worden van een structureel investeringsvolume
van circa f 400 mln op jaarbasis. Uiteraard kunnen nieuwe investeringsprojecten
ook gekoppeld zijn aan opbrengsten van afstoot van overtollige eigendomspanden.De baten en de lasten, met uitzondering van de Personeel en materieel-component,
die met deze investeringen samenhangen zijn als Pro Memorie opgenomen in de
begroting van baten en lasten 1999 en meerjarenraming. Terugbetaling voorfinanciering ministeries 1998In 1998 heeft een aantal ministeries huisvestingsprojecten voorgefinancierd
die niet in het OMR waren opgenomen. Aan de ministeries die de voorfinanciering
vergezeld hebben doen gaan van een garantie om vanaf 1 januari 1999 de gebruiksvergoeding
van het opgeleverde pand te voldoen, betaalt de Rgd vanaf 1999 de voorgefinancierde
bedragen terug via een beroep op de leenfaciliteit. Aflossing op lening via leenfaciliteit bij FinanciënHet handelt hier om de aflossing van leningen bij het Ministerie van Financiën
die gekoppeld is aan nieuwe huisvestingsprojecten die opgeleverd worden na
1 januari 1999. Aflossing afstoot onroerend goedBij afstoot van onroerend goed wordt de lening bij het Ministerie van
Financiën hiermee verlaagd. Toevoeging op saldo spaarfaciliteit bij FinanciënDe lening bij het Ministerie van Financiën voor panden in de bestaande
voorraad kent geen aflossing. De behoefte aan middelen ten behoeve van herinvesteringen
voor de bestaande voorraad per 1 januari 1999 wordt gevoed uit de afschrijvingen
die de Rgd ontvangt uit de gebruiksvergoedingen. De afschrijvingen die niet
direct worden benut voor vervangingsinvesteringen worden toegevoegd aan de
spaarfaciliteit. Aan het saldo van de spaarfaciliteit zal worden onttrokken
bij noodzakelijke vervanging van huisvesting. 11.3. Toelichting bij kapitaalsontvangsten Desinvesteringen als gevolg van afstoot van eigendomsobjectenBij het proces van huisvesten bestaat in geval van een eigendomspand,
tevens de mogelijkheid om een pand uit de voorraad te vervreemden. In dat
geval wordt de boekwaarde afgelost op de lening bij Financiën. Beroep op de leenfaciliteitDe Rgd doet voor OMR 1998, voor de gebouwgebonden millenniumproblematiek
en voor de terugbetaling van voorfinanciering 1998 door ministeries een beroep
op de leenfaciliteit bij Financiën. Daarnaast zal een beroep op de leenfaciliteit
worden gedaan voor nog te ontwikkelen investeringsprojecten. AfschrijvingenDeze post behelst het totaal van afschrijvingen die de Rgd via de gebruiksvergoedingen
ontvangt. 11.4. Kasstroomoverzicht 1999 van de Rgd Cijfermatige toelichting op de begroting van kapitaalsuitgaven
en kapitaalsontvangsten (bedragen x f 1 mln) 1999Liquide
middelen 1 januari 1999, saldo rekening courant2,0Saldo van baten
en lasten 19990,0Gecorrigeerd voor afschrijvingen208,1Gecorrigeerd
voor mutatie voorzieningen (leegstand)2,7  Kasstroom
uit operationele activiteiten212,8  Investeringsuitgaven
onroerende zaken vervangingsinvesteringen OMR108,7uitbreidingsinvesteringen
OMR466,4gebouwgebonden millenniumproblematiek100,0nog
te ontwikkelen investeringsprojectenPMGecorrigeerd voor desinvesteringen opbrengst
afstoot onroerend goed– 75,7  Kasstroom
uit investeringsactiviteiten599,4  Mutatie saldo leenfaciliteit586,4Mutatie
saldo spaarfaciliteit– 88,0Terugbetaling voorfinanciering
ministeries 1998– 20,0Aflossing afstoot onroerend goed– 75,7Aflossingen– 11,4  Netto
kasstroom uit financieringsactiviteiten391,3  Liquide
middelen 31 december 1999, saldo rekening courant4,7De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk XNoot1Bij de berekeningen ten behoeve van het bepalen van de milieudruk in het
NMP3 is uitgegaan van een economische groei van gemiddeld 2,7% per jaar.XNoot1NB: Deze tabel wordt éénmalig opgenomen in de artikelsgewijze
toelichting op de begroting 1999. Vanaf de Financiële Verantwoording
1999 zal sprake zijn van een gewijzigde presentatie, namelijk meer gericht
op de voortgang van de gesubsidieerde projecten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26200-XI-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl