Verdrag inzake internationale zakelijke rechten op mobiel materieel en Protocol bij het Verdrag inzake internationale zakelijke rechten op mobiel materieel betreffende voor luchtvaartmaterieel specifieke aangelegenheden; Kaapstad, 16 november 2001; Advies en nader rapport ter aanbieding tekst ter stizwijgende goedkeuring, met toelichtende nota
Staten-Generaal — Kamerstuk Advies Raad van State en nader rapport
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Staten-Generaal
 1/2
 Vergaderjaar 2009-2010 B
 
 
 
 KST137870
 2009-2010
 B
 
 32 227 
 (
 R 1904
 )
 Verdrag inzake internationale zakelijke rechten op mobiel materieel
en Protocol bij het Verdrag inzake internationale zakelijke rechten op mobiel
materieel betreffende voor luchtvaartmaterieel specifieke aangelegenheden;
Kaapstad, 16 november 2001
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT
 Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 15 oktober
2009 en het nader rapport d.d. 13 november 2009, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Buitenlandse Zaken. Het advies van de Raad van State
is cursief afgedrukt.
 
 Bij Kabinetsmissive van 28 juli 2009, no. 09.002.003, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Buitenlandse Zaken, bij de
Raad van State van het Koninkrijk ter overweging aanhangig gemaakt het Verdrag
inzake internationale zakelijke rechten op mobiel materieel en Protocol bij
het Verdrag inzake internationale zakelijke rechten op mobiel materieel betreffende
voor luchtvaartmaterieel specifieke aangelegenheden; Kaapstad, 16 november
2001 (Trb. 2009, 86), met toelichtende nota.
 
 
 Het verdrag inzake internationale zakelijke rechten op mobiel materieel
(hierna: het Verdrag) en het Protocol bij het Verdrag inzake internationale
zakelijke rechten op mobiel materieel betreffende voor luchtvaartmaterieel
specifieke aangelegenheden (hierna: het Protocol) beogen een versoepeling
van de financiering van mobiel materieel met een hoge waarde door internationale
regels te stellen omtrent het vestigen en de rechtsgevolgen van een internationaal
zakelijk recht op luchtaartuigmaterieel, spoorwegmaterieel en ruimteobjecten.
 De Raad van State van het Koninkrijk onderschrijft de strekking van het
Verdrag en het Protocol, maar maakt daarbij opmerkingen over de werkingssfeer
van het Verdrag en het Protocol, staatkundige hervorming van de Nederlandse
Antillen en Aruba en verzuim.
 
 
 Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 28 juli
2009, nr. 09.002.003, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State van het Koninkrijk
zijn advies inzake het bovenvermelde Verdrag en Protocol rechtstreeks aan
mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 15 oktober 2009, nr. W02.09.0303/II/K,
bied ik U hierbij aan.
 
 
 1. Werkingssfeer van het Verdrag en het Protocol
 a. Het Verdrag en het Protocol zullen alleen gaan gelden voor Aruba
en de Nederlandse Antillen en niet voor Nederland. In de toelichtende nota
bij het Verdrag en het Protocol staat dat Nederland niet zal toetreden tot
het Verdrag en het Protocol. Als toelichting
hierop wordt gesteld dat Nederland niet behoort tot de landen met een vliegtuigindustrie,
en er in Nederland geen moeilijkheden bestaan met het verschaffen van waarborgen
bij de financiering van luchtvaartmaterieel. Tegen deze achtergrond bestaat
er geen aanleiding voor Nederland om tot het Verdrag en het Protocol
toe te treden, aldus de toelichtende nota.
 De Raad wijst erop dat het Verdrag en het Protocol niet enkel zien op
luchtvaartmaterieel, maar ook op spoorwegmaterieel en ruimteobjecten. Daarnaast
ziet het Verdrag niet alleen (indirect) op de financiering van deze categorieën
van mobiel materieel, maar op het vestigen van een internationaal zakelijk
recht op deze categorieën en de rechtsgevolgen hiervan. Het ontbreken
van problemen tot het verkrijgen van financiering van luchtvaartmaterieel
in Nederland neemt niet weg dat het vestigen en de rechtsgevolgen van een
zakelijk recht op luchtvaartmaterieel en de andere twee categorieën kan
stuiten op internationale regels die voorkomen dat het zakelijke recht ook
daadwerkelijk kan worden uitgeoefend. In de toelichtende nota wordt gesteld
dat er tussen de «common law» landen en de «civil law»
landen (zoals Nederland) ten aanzien van de beperkte zekerheidsrechten, zoals
pand en hypotheek, grote verschillen bestaan inzake de omvang van de rechtsmiddelen
van de houder van een nationaal zakelijk recht, alsmede omtrent de uitwinning
ervan. Daarom kan de situatie zich voordoen dat het rechtsmiddel dat op grond
van het interne recht van de ene staat een schuldeiser toekomt, in de andere
staat in strijd is met nationale dwingende regels. De rechtsmiddelen van de
schuldeiser zijn in het Verdrag zodanig geformuleerd, dat ze zowel in de «common
law» als in de «civil law» landen zonder enig probleem kunnen
worden aangewend. Het is de Raad niet zonder meer duidelijk waarom het kunnen
vestigen en uitoefenen van zakelijke rechten op de in het Verdrag genoemde
categorieën van mobiel materieel voor Nederland niet van belang zou kunnen
zijn.
 De Raad adviseert de Koninkrijksregering de toelichting in het licht van
het bovenstaande aan te vullen en te bezien of medegelding van het Verdrag
en het Protocol voor Nederland zinvol is.
 
 
 b. Nederland wordt via de Europese Gemeenschappen (hierna: EG) gebonden
aan het Verdrag en het Protocol, maar alleen wat betreft de onderdelen van
het Verdrag en het Protocol waarvoor de EG exclusief bevoegd is. Deze onderdelen
betreffen blijkens de toelichtende nota de aangelegenheden die worden geregeld
in de Verordening betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en
de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken en de Verordening betreffende insolventieprocedures.  Uit de overwegingen bij het Commissievoorstel volgt dat sommige aangelegenheden die worden beheerst
door deze verordeningen en de verordening inzake het recht dat van toepassing
is op verbintenissen uit overeenkomst ook worden geregeld in het Verdrag en
het Protocol. Daarnaast wordt overwogen dat de
EG exclusieve bevoegdheid heeft voor bepaalde door het Verdrag en het Protocol
voor de luchtvaart geregelde aangelegenheden, terwijl de lidstaten bevoegd
zijn voor andere door het Verdrag en het Protocol geregelde aangelegenheden.
In de toelichtende nota ontbreekt een uiteenzetting aan welke bepalingen uit
het Verdrag en het Protocol Nederland wel gebonden is en aan welke niet en
wat de rechtsgevolgen hiervan zijn.
 De Raad beveelt aan de toelichting op dit punt aan te vullen.
 
 
 1. Werkingssfeer van het Verdrag en het Protocol
 (a) Hoofdstuk II, Koninkrijkspositie, van de toelichting is aangevuld,
in aanmerking genomen het advies van de Raad. Het Verdrag zou weliswaar kunnen
zien op zowel luchtvaartmaterieel als spoorwegmaterieel en ruimteobjecten,
maar het Protocol ziet enkel op luchtvaartmaterieel. Het Verdrag en het Protocol
dienen ingevolge artikel 6 van het Verdrag gezamenlijk gelezen en geïnterpreteerd
te worden. Ingevolge artikel II van het Protocol is het onderhavige Verdrag
in deze situatie derhalve alleen van toepassing op luchtvaartmaterieel.
 
 
 (b) Een lijst van bepalingen die onder de exclusieve bevoegdheid van de
EG vallen, is niet beschikbaar om de reden dat de uitoefening van bevoegdheden
die de lidstaten uit hoofde van het EG-Verdrag aan de Gemeenschap hebben overgedragen
uit de aard der zaak voortdurend aan ontwikkeling onderhevig is. Door in Hoofdstuk
III, onder 1, te verwijzen naar de relevante Verordeningen zijn de onderdelen
van het Verdrag en het Protocol aangegeven waar de EG in casu de exclusieve
bevoegdheid heeft.
 
 
 2. Staatkundige hervorming
 In de toelichtende nota wordt gesteld dat voor wat de Nederlandse Antillen
betreft, na de staatkundige hervorming beide verdragen zullen worden overgenomen
door Curaçao en Sint Maarten. Daarnaast zullen de verdragen blijven
gelden in de BES (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). De Raad verwijst in dit
licht naar de voorlichting van de Raad inzake de hervorming van de staatkundige
verhoudingen van de Antilliaanse eilanden binnen het Koninkrijk waarin de
Raad het volgende heeft aangegeven. «De keuzen om verdragen al dan niet
te doen gelden voor de Nederlandse Antillen of Nederland is vaak bepaald door
geografische factoren. Hoewel het uitgangspunt zal moeten zijn dat voor de
drie eilanden [Bonaire, Sint Eustatius en Saba]
 a. de niet voor Nederland bekrachtigde verdragen hun gelding verliezen
en
 b. de wel voor Nederland bekrachtigde verdragen gelding verkrijgen,
zullen in sommige gevallen afwijkende keuzen moeten worden gemaakt.
 Hiertoe is een inventarisatie nodig, aan de hand waarvan kan worden bezien
welke verklaringen jegens de verdragspartners moeten en volgens de desbetreffende
verdragen mogen worden afgelegd omtrent de handhaving, verruiming of beperking
van de territoriale gelding.»
 
 
 Curaçao en Sint Maarten kunnen de gelding van de multilaterale
verdragen – die reeds van kracht zijn op de datum waarop zij de status
van land krijgen – kenbaar maken aan de verdragspartners door middel
van een verklaring van de Koninkrijksregering omtrent voortgezette verbondenheid. Aangezien Nederland geen partij zal worden bij dit verdrag
en het uitdrukkelijk wel de bedoeling is dat de BES partij zal blijven bij
het Verdrag, maar dit niet vanzelfsprekend is wanneer de BES openbare lichamen
van Nederland worden zal hier uitdrukkelijk een afwijkende keuze als hiervoor
bedoeld dienen te worden gemaakt. In de toelichtende nota bij het Verdrag
wordt hier geen aandacht aan besteed.
 De Raad beveelt aan de toelichtende nota op dit punt aan te vullen.
 
 
 2. Staatkundige hervorming
 Hoofdstuk II, Koninkrijkspositie, is aangevuld conform het advies van
de Raad. De Raad verwijst in dit verband nog naar het Verdrag van Wenen inzake
statenopvolging met betrekking tot verdragen. Er is echter geen sprake van
statenopvolging. De staatkundige hervorming beoogt een constitutionele herverdeling
binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Het Koninkrijk der Nederlanden blijft
als subject van volkenrecht de verdragsluitende partij.
 
 
 3. Verzuim
 Artikel 11 van het Verdrag geeft regels omtrent schuldenaarsverzuim. In
het tweede lid wordt de normstelling gekoppeld aan de schuldeiser. In de toelichtende
nota wordt enkel aandacht besteed aan de positie van de schuldenaar. De Raad
beveelt aan de tekst in de artikelsgewijze toelichting overeen te brengen
met de tekst van de Verdragsbepaling.
 
 
 3. Verzuim
 De toelichting bij artikel 11 van het Verdrag is aangepast conform de
aanbeveling van de Raad.
 
 
 4. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij
het advies behorende bijlage.
 
 
 4. Redactionele kanttekeningen
 Aan de redactionele kanttekeningen is gevolg gegeven, waarbij erop wordt
gewezen dat de gezamenlijke toelichting op artikel 48 van het Verdrag en artikel
XXVII van het Protocol reeds is uitgeschreven in Hoofdstuk III, onder 1.
 
 
 De Raad van State van het Koninkrijk geeft U in overweging goed te vinden
dat bedoeld verdrag wordt overgelegd aan de beide kamers der Staten-Generaal,
aan de Staten van de Nederlandse Antillen en aan die van Aruba, nadat aan
het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
 
 
 De Vice-President van de Raad van State van het Koninkrijk,
 H.D. Tjeenk Willink
 
 
 Ik moge U verzoeken mij te machtigen gevolg te geven aan mijn voornemen
het verdrag vergezeld van de gewijzigde toelichtende nota ter stilzwijgende
goedkeuring over te leggen aan de Eerste en aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
en tevens over te leggen aan Staten van de Nederlandse Antillen en de Staten
van Aruba.
 
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 
 
 Bijlage bij het advies van de Raad van State van het Koninkrijk betreffende
no. W02.09.0303/II/K met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft
 – In de toelichtende nota, artikelsgewijze toelichting op artikel
2 van het Verdrag de woorden «unieke identificeerbare voorwerpen»
vervangen door: een voor individualisering vatbare zaak.
 – In de toelichtende nota de woorden «BES landen» wijzigen
in: BES.
 – In de toelichtende nota, hoofdstuk II Koninkrijkspositie, tweede
alinea, wordt verwezen naar de gezamenlijke toelichting op artikel 48 van
het Verdrag en artikel XXVII van het Protocol, welke toelichting ontbreekt.
Deze artikelen voorzien van een toelichting.
 – In de toelichtende nota, hoofdstuk II Koninkrijkspositie, vierde
alinea, verduidelijken of het bij de registratie vóór de aanvang
van de procedure in het Internationaal Register is bedoeld vóór
het indienen van een verzoek tot faillissementsverklaring of vóór
de datum van het uitspreken van het faillissement.
 
 
 
 
 Toelichtende nota, hoofdstuk II Koninkrijkspositie, eerste alinea.
 
 
 Verordening nr. 44/2001 van de Raad van de Europese Unie van 22 december
2000, PbEG L 21/1.
 
 
 Verordening nr. 1346/2000 van de Raad van de Europese Unie van 29 mei
2000, PbEG L 160/1.
 
 
 Gewijzigd voorstel van de Commissie van de Europese Gemeenschappen voor
een besluit van de Raad inzake de sluiting door de Europese Gemeenschap van
het Verdrag inzake internationale zekerheden op mobiel materieel en van het
Protocol betreffende voor luchtvaartuigmaterieel specifieke aangelegenheden,
beide aangenomen in Kaapstad op 16 november 2001, COM (2008)508. Dit
voorstel is door de Raad op 6 april 2009 aangenomen, zie document 8478/09
(Presse 83), bladzijde 18.
 
 
 Ibidem.
 
 
 Voorlichting overeenkomstig artikel 18, tweede lid, van de Wet op de Raad
van State van 18 september 2006 inzake de hervorming van de staatkundige
verhoudingen van de Antilliaanse eilanden binnen het Koninkrijk, paragraaf 3.2
(W04.06.0204/I).
 
 
 Artikel 17 van het Verdrag van Wenen inzake Statenopvolging met betrekking
tot Verdragen.