Scheepvaartverkeerswet; wijziging ivm bepalingen inzake varen onder invloed; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24753, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-06-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24753 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Aanleiding tot dit wetsvoorstel a. de ervaringen sinds de inwerkingtreding van de Scheepvaartverkeerswetb. de moties-Blaauwc. de bevindingen van het Centraal Overleg Verkeersveiligheid
te Water3. De inhoud van het wetsvoorstel a. de promillage-grens en het voorlopig ademonderzoekb. de bloedproef als aanvulling op de ademanalyse1°. onwenselijkheid van de ademanalyse om bijzondere
geneeskundige redenen2°. verdachte is niet in staat zijn wil te uiten3°. onvoltooid ademonderzoek4°. invloed van andere stoffen dan alcohol5°. de mogelijkheid van een tegenonderzoekc. de strafbaarstelling van de dienstdoende loods die
onder invloed verkeert4. Handhaving5. Artikelsgewijze toelichtingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24753Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 753Wijziging van de Scheepvaartverkeerswet in verband met de wijziging
van de bepalingen met betrekking tot het varen onder invloednr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING 1. InleidingHet voeren of sturen van een varend schip op een scheepvaartweg onder
invloed van alcohol of een andere stof die de vaardigheid om dat te doen kan
verminderen, is in Nederland op 1 september 1988 onder een specifieke strafrechtelijke
regeling gebracht. Op die datum trad de Scheepvaartverkeerswet in werking.
Deze wet verstaat onder het «voeren van een schip» het feitelijk
de leiding hebben over een schip wat het deelnemen daarvan aan het scheepvaartverkeer
betreft (artikel 1, eerste lid, onderdeel e). Degene die feitelijk de besturing
van het schip uitvoert (de roerganger), wordt aangemerkt als degene die het
schip «stuurt». De artikelen 27, 28 en 29 van de Scheepvaartverkeerswet
regelen het verbod op het varen onder invloed, de opsporing van overtreders
en de mogelijkheid een vaarverbod op te leggen. Artikel 31, tweede lid, bepaalt
de strafmaat voor de overtreding van deze artikelen op een gevangenisstraf
van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de derde categorie. Op grond
van artikel 31, twaalfde lid, zijn de hier bedoelde strafbare feiten misdrijven.Voor de totstandkoming van de Scheepvaartverkeerswet was het varen onder
invloed niet specifiek strafbaar gesteld en waren dergelijke gedragingen slechts
strafbaar voor zover zij onder de omschrijving vielen van het algemene in
artikel 426, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht omschreven delict.
In de memorie van toelichting op het wetsvoorstel dat tot de Scheepvaartverkeerswet
heeft geleid (kamerstukken II 1987/88, 20 289, nr. 3, pag. 55 e.v.),
is uiteengezet waarom het wenselijk was voor het varen onder invloed een afzonderlijke
regeling tot stand te brengen. Tevens is daarin aangegeven waarom er destijds
niet voor is gekozen (volledig) aan te sluiten bij de overeenkomstige regeling
voor het wegverkeer in de Wegenverkeerswet en geen strafbaarstelling op te
nemen op grond van de enkele aanwezigheid van een wettelijk vastgelegd promillage
alcohol in de uitgeademde lucht of het afgenomen bloed van de overtreder.
Het hoofdargument voor deze afwijking lag in het – in vergelijking met
het wegverkeer – relatief geringe aantal ongevallen in het scheepvaartverkeer
met ernstig persoonlijk letsel, dat te wijten is aan het gebruik van alcoholhoudende
drank. Voorts werd destijds aangenomen dat het gebruik van ademanalyse of
bloedonderzoek als uitsluitend bewijsmiddel, los van de veroorzaakte gevaarzetting, verder zou gaan dan
nodig is voor de opsporing en vervolging van de in artikel 27, eerste, tweede
of derde lid, geregelde delicten. 2. Aanleiding tot dit wetsvoorstel a. de ervaringen sinds de inwerkingtreding van de ScheepvaartverkeerswetHet aantal ongevallen in het scheepvaartverkeer is sinds 1 september 1988
niet opvallend gestegen. Er is evenmin aanleiding om te veronderstellen dat
het aantal ongevallen dat te wijten is aan het gebruik van alcoholhoudende
drank een sterke toename heeft vertoond of vertoont. Wel is de in 1988 gehanteerde
veronderstelling dat het gebruik van ademanalyse of bloedonderzoek als uitsluitend
bewijsmiddel, los van de veroorzaakte gevaarzetting, verder zou gaan dan nodig
is voor de opsporing van de in artikel 27, eerste, tweede of derde lid, geregelde
delicten, niet houdbaar gebleken. Door het Korps Landelijke Politie Diensten,
divisie Mobiliteit en de rivierpolitie van Rotterdam is aangegeven dat het
in de praktijk niet goed mogelijk is de in de toelichting op artikel 27 van
de Scheepvaartverkeerswet genoemde indicaties voor alcoholgebruik in alle
gevallen te hanteren. In de toelichting op dit artikel is aangegeven dat aangeknoopt
diende te worden bij uiterlijk waarneembare gedragingen van het schip of van
de verdachte zelf bij de verkeersdeelneming. Hierbij kan, volgens de memorie
van toelichting, worden gedacht aan o.m. het zig-zag varen, onjuiste koers
varen, onverlicht varen, het uitvoeren van verkeerde manoeuvres, alsook aan
het wartaal praten door de marifoon. Voor wat betreft de verdachte zelf zou
moeten worden gelet op de fysieke toestand van de betrokkene, zoals het sterk
ruiken naar alcohol, zijn gedrag of andere uiterlijk waarneembare omstandigheden.
Uit een inventarisatie van het politieoptreden blijkt dat er in de praktijk
ook vrijwel alleen wordt opgetreden na het constateren van afwijkend vaargedrag,
hetzij door de politie, hetzij door derden. Veelal is er dan al sprake van
een ongeval of bijna-ongeval.Op grond van artikel 28, eerste lid, van de Scheepvaartverkeerswet, is
degene die op een scheepvaartweg een varend schip voert of stuurt slechts
dan verplicht zijn medewerking te verlenen aan een ademtest, als de opsporingsambtenaar
de verdenking heeft dat gehandeld wordt in strijd met artikel 27, eerste of
derde lid. Een dergelijke verdenking kan – naar de geest van de wet
en de toelichting daarop – alleen gerechtvaardigd onstaan op grond van
uiterlijk waarneembare gedragingen van het schip of de verdachte zelf, zoals
hierboven weergegeven. De indruk, bij voorbeeld tijdens een routine-controle,
dat degene die het schip voert of stuurt onder invloed is, is onvoldoende
grond om diegene aan te merken als verdachte van handelen in strijd met artikel
27. De politie heeft in een dergelijke, mogelijk zeer gevaarlijke, situatie
geen opsporingsbevoegdheden en mist ook de mogelijkheid om een vaarverbod
op te leggen. Het vaststellen van een promillage op grond van artikel 29,
derde lid, van de Scheepvaartverkeerswet zou voor dit probleem geen sluitende
oplossing hebben kunnen bieden, omdat een zodanig promillage slechts een «ernstig
vermoeden oplevert dat de betrokkene verkeert in een toestand als bedoeld
in artikel 27, eerste lid». Een dergelijk promillage levert derhalve
slechts zogenaamd «steunbewijs» op en is geen zelfstandige grond
voor een strafbaarstelling. Een zodanig promillage is ook niet vastgesteld.
Inmiddels is weliswaar het Besluit ademanalyse binnenvaart tot stand gekomen,
maar dat besluit heeft uitsluitend betekenis voor de opsporing en vervolging
van overtreding van de alcoholbepalingen van de Scheepvaartverkeerswet in
de bestaande vorm. De noodzaak om voor de gesignaleerde problemen
een oplossing te bieden, vormt de eerste reden voor dit wetsvoorstel.De tweede reden wordt gevormd door een ander probleem, dat zich sinds
de totstandkoming van de Scheepvaartverkeerswet niet meer dan enkele malen
heeft voorgedaan, maar ernstig genoeg is om tot een voorstel tot wetswijziging
te komen. Het gaat hierbij om het – gelukkig zeer zeldzame verschijnsel
dat een loods op een loodsplichtig zeeschip op een van de Nederlandse scheepvaartwegen
dienst doet onder invloed van alcohol. Een van de gevallen waarin verondersteld
werd dat een ongeval (mede) te wijten zou zijn aan het onder invloed van alcohol
zijn van de loods, heeft geleid tot kamervragen van de VVD-Tweede Kamerleden
Te Veldhuis, Blaauw en Korthals aan de Minister van Justitie (kamerstukken
II, 1993/94, Aanhangsel van de Handelingen, nr. 121). In de beantwoording
van deze kamervragen is door de Minister van Justitie, mede namens mijn ambtsvoorgangster,
aangegeven dat vervolging van een loods wegens het varen onder invloed niet
mogelijk is, omdat van een loods niet gezegd kan worden dat hij een schip
voert of stuurt in de zin van de Scheepvaartverkeerswet. De loods treedt in
het algemeen op als adviseur van de kapitein of de verkeersdeelnemer, met
betrekking tot de te voeren navigatie. Dit is slechts anders indien de loods,
met toestemming van de kapitein, zelf optreedt als verkeersdeelnemer (zie
artikel 2, eerste lid, van de Loodsenwet). Dit laatste zal in voorkomende
gevallen in de praktijk echter moeilijk te bewijzen zijn.In de antwoorden op de aangehaalde kamervragen is reeds aangegeven dat
het bestaande tuchtrecht voor registerloodsen geen sluitend alternatief vormt.
De Nederlandse loodsencorporatie heeft van haar verantwoordelijkheid in dezen
op zeer positief te waarderen wijze blijk gegeven door in de Beroepsuitoefeningsverordening
registerloodsen een nieuw artikel 4a (Stcrt. 1994, 74) op te nemen, met specifieke
voorschriften voor het (niet) gebruiken van alcohol voorafgaand aan en tijdens
het werk. Nog afgezien van het feit dat voor dergelijke zware inbreuken op
de verkeersveiligheid te water een tuchtrechtelijke sanctie naar mijn mening
onvoldoende is en bedreiging met een strafsanctie op zijn plaats is, doen
op de Nederlandse scheepvaartwegen niet alleen registerloodsen die behoren
tot de Nederlandse loodsencorporatie dienst, maar ook loodsen van de Vlaamse
loodsdienst op grond van het Reglement van 20 mei 1843 ter uitvoering van
artikel IX van het Tractaat van 19 april 1839, en van Hoofdstuk II, afdelingen
1 en 2, van het Tractaat van 5 november 1842 betreffende het loodswezen en
het gemeenschappelijk toezicht (Stb. 1843, 45) (dat overigens naar verwachting
zal worden vervangen door het nog niet in werking getreden op 11 januari 1995
te Middelburg tot stand gekomen nieuwe Scheldereglement (Trb. 1995, 48)),
en van de Duitse loodsdienst op grond van het op 8 april 1960 te 's-Gravenhage
tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek
Duitsland tot regeling van de samenwerking in de Eemsmonding (Trb. 1960, 69)
(het zgn. Eems/Dollard-verdrag). Loodsen van de Vlaamse of de Duitse loodsdienst
vallen niet onder het tuchtrecht zoals dat is neergelegd in de Nederlandse
Loodsenwet. Dit vormt een extra reden om in de Scheepvaartverkeerswet een
strafbepaling op te nemen voor het loodsen van schepen onder invloed. b. de moties-BlaauwDe Tweede Kamer heeft in maart 1994 tijdens de behandeling van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Loodsenwet en de Scheepvaartverkeerswet in verband met
de herziening van de financiële relatie tussen het Rijk en de loodsen,
de invoering van een verkeersbegeleidingstarief en een aantal technische wijzigingen,
een tweetal moties over dit onderwerp van het Tweede Kamer-lid
Blaauw aangenomen. De eerste motie (kamerstukken II 1993/94, 23 099,
nr. 14) verzocht de regering de artikelen 27, 28 en 29 van de Scheepvaartverkeerswet
zodanig te wijzigen dat een registerloods aan boord van zeeschepen voor de
toepassing van deze artikelen gelijk wordt gesteld aan degene die een schip
voert of stuurt in de zin van de Scheepvaartverkeerswet. Het onderhavige wetsvoorstel
geeft uitvoering aan deze motie, met dien verstande dat, zoals uiteengezet,
de strafbaarstelling niet is beperkt tot de registerloods, maar zich uitstrekt
tot iedere loods, derhalve met inbegrip van de loodsen van de Vlaamse en de
Duitse loodsdienst.De tweede motie (kamerstukken II 1993/94, 23 099, nr. 15) verzoekt
de regering de Nederlandse scheepvaartreglementen aan te passen aan de inhoud
van de artikelen 1.02 en 1.03 van het Rijnvaartpolitiereglement (RPR), opdat
het «varen onder invloed» met een promillage van 0,8 of meer in
alle Nederlandse wateren als overtreding wordt vastgesteld. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt eveneens tot uitvoering van deze tweede motie. Omdat de
Scheepvaartverkeerswet geen basis biedt voor het opnemen van een promillagegrens
in de op de wet gebaseerde scheepvaartreglementen en de promillagegrens een
bestanddeel van de delictsomschrijving vormt, dient het genoemde promillage
in de wet zelf te worden vastgelegd. Het RPR vormt in dezen een uitzondering,
omdat de basis daarvoor primair ligt in de Herziene Rijnvaartakte. Daarnaast
vereist artikel 11 van de Grondwet dat de bloedproef bij of krachtens een
wet in formele zin wordt geregeld. c. de bevindingen van het Centraal Overleg Verkeersveiligheid
te WaterAan het slot van de beantwoording van de in onderdeel a aangehaalde kamervragen
heeft de Minister van Justitie gerefereerd aan overleg met de politie en het
Openbaar Ministerie in het Centraal Overleg Verkeersveiligheid te Water over
de effectiviteit en de toepasbaarheid van de artikelen 27, 28 en 29 van de
Scheepvaartverkeerswet in de praktijk. Uit dit overleg tussen vertegenwoordigers
uit de handhavingspraktijk en vertegenwoordigers van de ministeries van Verkeer
en Waterstaat en van Justitie is naar voren gekomen dat doeltreffende opsporing
van alcoholmisbruik te water zeer gebaat zou zijn met een duidelijke promillagegrens
die aangeeft dat men niet meer in staat geacht moet worden om een schip veilig
te kunnen voeren. Daarbij ware de norm die in internationale regelgeving,
te weten het RPR, is opgenomen (0,8 promille) over te nemen. Daarmee wordt
dan direct het verschil in het regime op de scheepvaartwegen waarop het RPR
van toepassing is en de overige scheepvaartwegen weggenomen. Tevens is in
dit overleg aangegeven dat het wenselijk is te voorzien in de mogelijkheid
van een bloedproef, analoog aan de regeling voor het wegverkeer. 3. De inhoud van het wetsvoorstel a. de promillage-grens en het voorlopig ademonderzoekIn het wetsvoorstel wordt, zoals hierboven aangegeven, een zelfstandige
strafbaarstelling opgenomen voor het varen onder invloed, bij een norm die
overeenstemt met de huidige norm uit het RPR. De norm waarboven het varen
onder invloed strafbaar is, wordt gesteld op driehonderdvijftig microgram
alcohol per liter uitgeademde lucht, dan wel een alcoholgehalte van 0,8 milligram
alcohol per milliliter bloed (artikel 27, tweede lid), dezelfde norm die het
RPR kent. Bij de totstandkoming in het verband van de Internationale Martieme
Organisatie in juli 1995 van het verdrag tot vervanging van het op 7 juli
1978 te Londen tot stand gekomen Verdrag inzake de normen voor zeevarenden
inzake opleiding, diplomering en wachtdienst (STCW-verdrag) (Trb.
1981, 144), is een aanbeveling (nr. 35) aan de lid-staten aangenomen, om een
norm voor het toelaatbare bloed/alcohol-promillage voor opvarenden van schepen
onder de vlag van de desbetreffende lid-staat op te nemen in de desbetreffende
regelgeving. Ook deze aanbeveling vermeldt een promillage van maximaal 0,8
milligram alcohol per milliliter bloed. Gezien de internationale acceptatie
van de norm van 0,8 promille – zowel voor de Rijnvaart (RPR), als voor
de zeescheepvaart (de aanbeveling bij het nieuwe STCW-verdrag) – wordt
deze norm in het wetsvoorstel gevolgd. In de overeenkomstige wetgeving voor
het wegverkeer (artikel 8, tweede lid, van de Wegenverkeerswet 1994) is een
norm van 0,5 promille opgenomen. In het wetsvoorstel tot wijziging van de
Wet Luchtverkeer (bewijzen van bevoegdheid, bestrijding drank- en drugsgebruik)
(kamerstukken II, 1995/96, 24 513, nr. 2), is in het voorgestelde artikel
2.12, derde lid, van de Wet Luchtverkeer, een norm van 0,2 promille opgenomen.
De noodzaak tot het aansluiten bij de internationale normering van dit onderwerp
in het scheepvaartverkeer, maakt het aanvaardbaar dat daarvoor een ander promillage
wordt gehanteerd dan bij de andere wijzen van vervoer.Om tegemoet te komen aan het in paragraaf 2, onderdeel a, genoemde bezwaar
dat een ademtest niet kan worden afgenomen als, bij voorbeeld tijdens een
routinecontrole, de indruk ontstaat dat een bepaalde persoon onder invloed
is, maar geen van de hierboven in paragraaf 2 genoemde uiterlijk waarneembare
gedragingen valt waar te nemen, wordt het in het voorgestelde artikel 28,
eerste lid, van de Scheepvaartverkeerswet, mogelijk gemaakt ook buiten gevallen
waarin een verdenking bestaat, op eerste vordering van een opsporingsambtenaar
een voorlopig ademonderzoek af te nemen. Indien de uitkomsten van dit voorlopig
onderzoek of andere redenen aanleiding geven tot een verdenking van overtreding
van artikel 27, eerste, tweede of vierde lid, kan vervolgens een (uitgebreid)
ademonderzoek plaatsvinden. Deze regeling is conform de artikelen 160, vijfde
lid, en 163, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994. De regels die noodzakelijk
zijn voor de uitvoering van het ademonderzoek worden gebaseerd op artikel
28a, elfde lid, van de Scheepvaartverkeerswet. Daarbij zal zoveel mogelijk
worden aangesloten bij de overeenkomstige regeling die is gebaseerd op de
Wegenverkeerswet 1994. Het gaat hierbij om het Besluit alcoholonderzoeken
en de daarop gebaseerde ministeriële regelingen, die, ingevolge artikel
65 van de Invoeringswet Wegenverkeerswet 1994, op de Wegenverkeerswet 1994
berusten. Het Besluit ademanalyse binnenvaart, dat is gebaseerd op artikel
28, vijfde lid (oud), van de Scheepvaartverkeerswet, zal door het niet overnemen
van het genoemde artikellid van rechtswege vervallen. b. de bloedproef als aanvulling op de ademanalyseHet tweede deel van het onderhavige wetsvoorstel wordt gevormd door een
regeling van de bloedproef; het logische sluitstuk van een regeling waarin
in principe het enige bewijs wordt geleverd door de uitkomsten van een ademanalyse.
Zowel artikel 11 van de Grondwet als artikel 8 van het Europees Verdrag voor
de Rechten van de Mens (EVRM), stellen eisen aan het invoeren van een dergelijk
opsporingsmiddel. Artikel 11 van de Grondwet vereist een basis in een wet
in formele zin. Aan deze eis wordt voldaan met het onderhavige wetsvoorstel.
Artikel 8 EVRM staat een dergelijke maatregel slechts toe indien dat (in dit
geval) noodzakelijk is voor de openbare veiligheid.Uit onderzoek is gebleken dat het ontbreken van de mogelijkheid om een
bloedproef af te nemen in zes van de 36 alcoholgerelateerde incidenten die
geregistreerd zijn in de periode oktober 1992 tot en met oktober
1993 door de betrokken opsporingsambtenaren als een probleem werd ervaren.
Bij dit cijfer moet bedacht worden dat er in die periode meer potentiële
bloedproefgevallen geweest zijn, die echter buiten de statistieken zijn gebleven
als gevolg van het ontbreken van het instrumentarium waarin dit wetsvoorstel
tracht te voorzien. Indien de afweging gemaakt wordt tussen de potentiële
bedreiging van de openbare veiligheid die gevormd wordt door het varen onder
invloed van alcohol of andere middelen en de inbreuk die de invoering van
de bloedproef maakt op de door artikel 11 van de Grondwet en artikel 8 EVRM
beschermde rechten, is er reden om de eerstgenoemde bedreiging het zwaarste
te laten wegen en voor te stellen – uiteraard onder voorwaarden –
de bloedproef in deze gevallen als mogelijk opsporingsmiddel in te voeren.Er zijn daarenboven situaties die regeling behoeven om het wettelijke
systeem van waarborgen en opvolgende maatregelen sluitend te maken. Het betreft
gevallen waarin de verdachte niet zelfstandig strafbaar is wegens het weigeren
van medewerking aan de ademanalyse, maar er voor de bewijsvoering toch nog
een bloedproef noodzakelijk of wenselijk is.Het gaat daarbij om de volgende gevallen: 1°. onwenselijkheid van de ademanalyse om bijzondere
geneeskundige redenenDeze groep van gevallen wordt expliciet in het voorgestelde artikel 28a,
vierde lid, van de Scheepvaartverkeerswet, aangegeven. Voor een geslaagde
ademanalyse is het noodzakelijk dat de verdachte met enige kracht tenminste
twee maal ononderbroken ongeveer anderhalve liter lucht in het apparaat blaast.
Uit de praktijk van het wegverkeer, waar van de ademanalyse op ruime schaal
gebruik wordt gemaakt sinds de invoering bij de wet tot wijziging van de Wegenverkeerswet
van 1 juli 1987 (Stb. 315), blijkt dat verwondingen aan bij voorbeeld mond,
lippen of kaak, maar ook astma of een liesbreuk, het krachtig blazen kunnen
belemmeren. Ook kan in sommige gevallen het gebruik van apparatuur voor ademanalyse
met het oog op de gezondheid van de verdachte ongewenst zijn; 2°. verdachte is niet in staat zijn wil te uitenVerdachten die in een bewusteloze toestand verkeren zijn vanzelfsprekend
niet in staat tot medewerking aan een ademanalyse. Bij gebrek aan elke vorm
van wilsuiting is er ook geen sprake van een strafbare weigering. Voor dit
geval is een aparte regeling in artikel 28a, tiende lid, opgenomen, waar een
bloedproef noodzakelijkerwijs deel van uitmaakt. Overigens is de categorie
verdachten die een bloedproef zal moeten ondergaan wegens verwondingen of
coma opgelopen bij een (al dan niet door alcohol veroorzaakt) ongeval in het
scheepvaartverkeer, uit de aard der zaak naar verwachting kleiner dan het
geval is in het wegverkeer; 3°. onvoltooid ademonderzoekSoms leidt de medewerking van de verdachte aan de ademanalyse desondanks
niet tot een voltooid onderzoek. Zeer sporadisch is dit het gevolg van het
falen van de apparatuur. Meestal is de verdachte, zonder medische oorzaak,
eenvoudigweg tijdelijk niet in staat voldoende krachtig in het apparaat te
blazen. Ook is het mogelijk dat een verdachte dit simuleert. In een dergelijk
geval zijn er opvolgende middelen nodig om tot een sluitende bewijsvoering
te kunnen komen. Zonder bloedproef voor deze gevallen zou de situatie kunnen
ontstaan dat de verdachte door het simuleren van medewerking aan
de ademanalyse op eenvoudige wijze de bewijsvoering kan belemmeren. Een strafbare
weigering tot medewerking is in een dergelijk geval nauwelijks te bewijzen,
evenmin als het al dan niet onder invloed zijn van de verdachte. 4°. invloed van andere stoffen dan alcoholEen bloedproef is noodzakelijk om de aanwezigheid in het bloed van andere
stoffen dan alcohol aan te tonen, waardoor de bekwaamheid tot het behoorlijk
voeren van een schip of het adviseren van de kapitein vermindert. Het kan
hierbij ook gaan om een combinatie van stoffen, bij voorbeeld drugs en alcohol.
Zelfs kan zich de situatie voordoen dat het effect van een op zichzelf onschuldige
hoeveelheid alcohol gevaarlijk versterkt wordt door het gebruik ervan in combinatie
met bepaalde medicijnen of drugs. De ademanalyse geeft in een dergelijk geval
geen strafbare hoeveelheid alcohol aan; 5°. de mogelijkheid van een tegenonderzoekIn het systeem zoals dat nu wordt voorgesteld, wordt in principe het enige
bewijs tegen de verdachte gevormd door de uitslag van de ademanalyse. In de
bestaande praktijk bij het wegverkeer doet dat bij veel verdachten de behoefte
voelen aan een onafhankelijk tegenonderzoek. Het niet bieden van de mogelijkheid
daartoe stuit ook op internationaalrechtelijke bezwaren, waarbij in het bijzonder
gedacht moet worden aan artikel 6 EVRM. In het voorgestelde artikel 28a, elfde
lid, van de Scheepvaartverkeerswet, wordt het bieden van de mogelijkheid voor
een tegenonderzoek uitdrukkelijk geregeld. Een serieus tegenonderzoek met
het ademanalyse-apparaat zelf is echter om technische redenen en uit oogpunt
van doelmatigheid niet goed mogelijk (zie ook de memorie van toelichting bij
de invoering van de ademanalyse als enige bewijsgrond in de Wegenverkeerswet
(kamerstukken II, 1985/86, 19 285, nr 3)). In de regelgeving voor het
wegverkeer is sinds 1 juni 1991 voor verdachten de mogelijkheid opgenomen
om na de ademanalyse op eigen kosten bij wijze van tegenonderzoek een bloedproef
te laten doen (zie artikel 10a van het Besluit alcoholonderzoeken). Ook met
betrekking tot dit punt is het wenselijk aan te sluiten bij het bestaande
stelsel in het wegenverkeersrecht door een bloedproef in te voeren.In combinatie met het voorgestelde artikel 28a, negende lid, van de Scheepvaartverkeerswet,
dat als tweede alternatief voorziet in andere onderzoeken (bij voorbeeld een
urine-onderzoek) in geval van medische bezwaren tegen de bloedproef (met name
hemofiliepatiënten), biedt het wetsvoorstel een gesloten systeem voor
het bewijzen van «varen onder invloed».Het systeem is vrijwel identiek aan dat van de Wegenverkeerswet 1994.
De op de Wegenverkeerswet 1994 gebaseerde uitvoeringsregelgeving ten aanzien
van de alcoholonderzoeken (het Besluit alcoholonderzoeken en de daarop gebaseerde
ministeriële regelingen) zal ook van toepassing verklaard worden voor
de uitvoering van de bij dit wetsvoorstel te wijzigen Scheepvaartverkeerswet. c. de strafbaarstelling van de dienstdoende loods die
onder invloed verkeertHet derde onderdeel van het onderhavige wetsvoorstel betreft de gelijkstelling
voor de toepassing van de artikelen 27, 28, 28a en 29 van de loods die aan
boord van een varend schip de kapitein of de verkeersdeelnemer adviseert over
de te voeren navigatie met degene die een varend schip voert of
stuurt. Het dient hier derhalve te gaan om een «loods». Door de
wijziging van artikel 1, tweede lid, van de Scheepvaartverkeerswet in artikel
I, onderdeel A, dient hier onder «loods» te worden verstaan: degene
die bij of krachtens de wet of verdrag bevoegd is verklaard als loods op te
treden. Zoals reeds uiteengezet gaat het hier om registerloodsen (van de Nederlandse
loodsdienst) en om loodsen van de Vlaamse of de Duitse loodsdienst, die hun
bevoegdheid op het Nederlandse territoir ontlenen aan het Scheldereglement
respectievelijk het Eems/Dollard-verdrag.Overwogen is nog of het wenselijk is ook de certificaatloods, bedoeld
in het Besluit certificaatloodsen, strafbaar te stellen indien zij onder invloed
hun werkzaamheden verrichten. Certificaatloodsen vallen niet onder de definitie
van «loods», omdat zij niet bij of krachtens de wet bevoegd zijn
verklaard om als loods op te treden. Om als loods op te treden in het beloodsingsgebied,
bedoeld in artikel 1, onderdeel c, van het Besluit certificaatloodsen, is
het beschikken over een certificaat geen vereiste. Voor zover de Scheepvaartverkeerswet
en de Loodsenwet gelden in het genoemde beloodsingsgebied, is noch voor de
scheepvaart het gebruikmaken van de diensten van een loods in dat gebied verplicht
gesteld, noch het beschikken over een certificaat voor degenen die zich in
dat gebied als loods aanbieden. Het Besluit certificaatloodsen maakt het –
ter uitvoering van een EG-richtlijn – slechts mogelijk om aan personen
die aan bepaalde eisen voldoen een certificaat te verlenen. Het certificaat
is derhalve in feite een – voor de praktijk zeer belangrijk –
kwaliteitskeurmerk. Het feit dat certificaatloodsen vrijwel uitsluitend werkzaam
zijn op schepen die (voor een gedeelte van de reis) buiten de Nederlandse
territoriale zee varen, dan wel op schepen die in zogenaamde «onschuldige
doorvaart» zijn, levert problemen op bij de opsporing en vervolging
van strafbare feiten. Daarenboven leidt de omstandigheid dat er geen verplichting
bestaat gebruik te maken van de diensten van een certificaatloods er toe dat
het bewijs dat een persoon als certificaatloods onder invloed dienst deed,
uiterst moeilijk te leveren zou zijn. Er dient immers niet alleen bewezen
te worden dat de desbetreffende persoon onder invloed was, maar ook dat hij
als certificaatloods daadwerkelijk dienst deed. Voorts gaat het bij de certificaatloodsen
om een kleine groep (enkele tientallen personen), waarbij zich tot dusverre
geen problemen hebben voorgedaan. Artikel 27, eerste lid, onderdeel a, van
het Besluit certificaatloodsen, maakt het mogelijk in deze gevallen het certificaat
in te trekken. Op grond van bovenstaande overwegingen wordt het onwenselijk
geacht de certificaatloods daarnaast onder de in dit wetsvoorstel opgenomen
strafbepaling te brengen.Een loods (in de zin van de Scheepvaartverkeerswet) dient aan boord van
een varend schip te zijn – evenals degene die het schip voert of stuurt –
voordat hij onder de werking van de strafbepaling kan vallen. Schepen die
stilliggen zijn niet loodsplichtig, dus de loods kan op een niet-varend schip
niet in functie zijn. Het komt wel voor dat ten anker liggende schepen om
een loods aan boord verzoeken, bij voorbeeld bij de vrees voor slechte weersomstandigheden,
en dan ook een loods aan boord krijgen, maar die gevallen leveren onvoldoende
grond op voor de uitbreiding van de strafbaarstelling tot loodsen aan boord
van een stilliggend schip. Zoals gezegd zijn loodsen op een niet-varend schip
(nog) niet in functie en moet in de praktijk de bevoegdheid van artikel 29,
tweede lid, om een vaarverbod op te leggen, voldoende waarborg kunnen bieden
tegen ongewenste situaties.De taakomschrijving van de loods aan boord van een schip («de kapitein
of de verkeersdeelnemer adviseren over de te voeren navigatie»), is
ontleend aan artikel 2, eerste lid, van de Loodsenwet. Dit artikellid is alleen van toepassing op registerloodsen, maar de taakomschrijving
stemt overeen met de dienstverlening door loodsen van de Vlaamse of Duitse
loodsdienst. Voor die gevallen waarin de loods optreedt als verkeersdeelnemer
is de strafbepaling langs twee wegen van toepassing, aangezien de loods in
die gevallen zowel als loods optreedt, als aangemerkt kan worden als degene
die het schip voert.Van het – naast de algemene norm van artikel 426, eerste lid, van
het Wetboek van Strafrecht – in het wetsvoorstel specifiek strafbaar
stellen van functionarissen, anders dan loodsen, die bij de begeleiding van
het scheepvaartverkeer zijn betrokken, indien zij onder invloed hun werk doen,
is afgezien. In dit verband zou bij voorbeeld gedacht kunnen worden aan de
functionarissen die ingevolge het besluit van 15 april 1992, houdende regelen
met betrekking tot de bevoegdheid tot het geven van verkeersinformatie dan
wel verkeersaanwijzingen en de daartoe aan de bevoegde personen te stellen
eisen (Stb. 234), belast zijn met het geven van verkeersinformatie en verkeersaanwijzingen
aan de scheepvaart. Er is echter voor gekozen de specifiek strafbaar te stellen
groep te beperken tot personen aan boord van een schip. Niet alleen vallen
de functionarissen die verkeersinformatie en verkeersaanwijzingen geven in
het algemeen onder het ambtenarenrecht (dat regels stelt ten aanzien van het
gebruik van alcohol tijdens het werk), maar ook zou een onderscheid in dit
opzicht tussen de verschillende groepen van personen die aan de wal werkzaam
zijn en betrokken zijn bij de begeleiding en de afwikkeling van het scheepvaartverkeer,
niet goed zijn te motiveren. 4. HandhavingUit een inventarisatie van de politie over de periode oktober 1992 tot
en met oktober 1993 blijkt dat er die periode in totaal 36 alcoholgerelateerde
incidenten waren die leidden tot optreden van de politie, vrijwel in alle
gevallen als gevolg van afwijkend vaargedrag. Vanuit de praktijk is het niet
mogelijk een nauwkeurige schatting te geven van het aantal gevallen dat daarbij
zou komen als gevolg van het invoeren van het opsporingsinstrumentarium, zoals
voorgesteld in dit wetsvoorstel, maar naar verwachting zal het niet om grote
aantallen gaan. Wel kan vastgesteld worden dat het gebruik van ademanalyseapparatuur
voor alcoholonderzoeken in de praktijk een relatief efficiënte en dus
weinig tijdrovende wijze van opsporing is. Daarnaast zal er in de handhavingspraktijk
gebruik gemaakt worden van de ervaringen die opgedaan zijn bij het wegverkeer
en van de reeds bestaande faciliteiten en procedures. Hierbij moet dan in
het bijzonder gedacht worden aan de kennis van de uitvoeringsregelgeving,
de aanwezige expertise, de aanwezigheid van goedgekeurde en aangewezen apparatuur
voor ademanalyse en bloedonderzoek en een aangewezen laboratorium voor het
bloedonderzoek. De extra handhavingslasten als gevolg van de toegenomen mogelijkheden
om alcoholmisbruik op het water tegen te gaan, laten zich, zoals gezegd, moeilijk
nauwkeurig inschatten. In absolute zin zal het naar verwachting om (zeer)
beperkte aantallen gaan. De toename in de werklast als gevolg van het invoeren
van de door dit wetsvoorstel beoogde mogelijkheden zal naar verwachting zonder
substantiële wijzigingen in de inzet van menskracht en materieel op te
vangen zijn. 5. Artikelsgewijze toelichtingNa het bovenstaande kan de artikelsgewijze toelichting zeer beperkt blijven.
De formulering van het nieuwe artikel 27, eerste, tweede en derde lid, van
de Scheepvaartverkeerswet, is grotendeels ontleend aan artikel 8 van de Wegenverkeerswet
1994. Het voorgestelde artikel 27, vierde tot en met zevende lid, stemt overeen
met het bestaande artikel 27, derde tot en met zesde lid, met
dien verstande dat er in het voorgestelde artikel 27, zesde lid, onder b,
een redactionele verbetering is aangebracht. Het nieuwe artikel 28 is ontleend
aan artikel 160, vijfde lid, van de Wegenverkeerswet 1994. Artikel 28a stemt
grotendeels overeen met artikel 163 van de Wegenverkeerswet 1994. Het voorgestelde
artikel 29 is vrijwel identiek aan het bestaande artikel 29 van de Scheepvaartverkeerswet,
met dien verstande dat het tweede lid (oud), niet is overgenomen, aangezien
aan een dergelijke bevoegdheid geen behoefte meer bestaat nu de wet zelf een
promillage-grens noemt, waarboven sprake is van een zelfstandige strafbaarstelling.
Artikel 29a stemt overeen met het bestaande artikel 28, zevende lid, en 29,
zesde lid, van de Scheepvaartverkeerswet.De wijziging in artikel 31, tweede lid, (artikel I, onderdeel C) hangt
samen met de noodzaak ook de overtreding van de nieuwe bepalingen onder de
in dat artikellid opgenomen strafmaat te brengen en tevens enkele vernummeringen
door te voeren. Analoog aan de regeling in artikel 177, eerste lid, onderdeel
a, van de Wegenverkeerswet 1994, wordt voorgesteld het handelen in strijd
met artikel 28 minder zwaar te sanctioneren dan overtreding van de andere
nieuwe bepalingen (zie het voorgestelde artikel 31, derde lid). Op grond van
het nieuwe artikel 31, dertiende lid, wordt de overtreding van de in artikel
31, tweede lid (nieuw), strafbaar gestelde feiten als misdrijf aangemerkt,
terwijl handelen in strijd met artikel 28 een overtreding vormt. Dit onderscheid
stemt overeen met de regeling in (artikel 178 van) de Wegenverkeerswet 1994.De inwerkingtreding van de wetswijziging vindt plaats op een bij koninklijk
besluit te bepalen tijdstip. Zo kan worden verzekerd dat de benodigde uitvoeringswetgeving
tegelijkertijd in werking kan treden met de wetswijziging en dat voor de inwerkingtreding
van de wetswijziging voldoende tijd bestaat om de met opsporing en vervolging
belaste organen op de onderhavige wijziging voor te bereiden.Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt, omdat het
uitsluitend opmerkingen van redactionele aard bevat (artikel 25a, vierde lid,
onderdeel b, van de Wet op de Raad van State).De Minister van Verkeer en Waterstaat,A. Jorritsma-Lebbink 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24753-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl