Bestuurlijk eindperspectief kaderwetgebieden; Brief minister en staatssecretaris met het kabinetsstandpunt inzake het bestuurlijk eindperspectief van de kaderwetgebieden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25287, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

07-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25287 nr. 1

27-03-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKABINETSSTANDPUNT BESTUURLIJK EINDPERSPECTIEF KADERWETGEBIEDEN1. Inleiding2. De regio Rotterdam3. De regio Amsterdam4. De regio Haaglanden5. De regio Zuidoost-Brabant6. De regio Utrecht7. De regio Arnhem-Nijmegen8. De regio Twente9. Nadere uitwerking van het alternatief gemeentelijke
herindeling in de regio's Utrecht, Arnhem-Nijmegen en Twente10. Uitvoering van de Kaderwet bestuur in verandering11. Financiële gevolgen12. Kabinetsbesluit
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25287Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 287Bestuurlijk eindperspectief kaderwetgebiedennr. 1BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 27 maart 1997Hierbij bieden wij u het kabinetsstandpunt inzake het bestuurlijk eindperspectief
van de kaderwetgebieden aan.In deze notitie geeft het kabinet duidelijkheid omtrent de gewenste bestuurlijke
vormgeving van elk van de zeven kaderwetgebieden.Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in de afronding van de discussie
over de vernieuwing van de bestuurlijke organisatie in de regio's Rotterdam,
Amsterdam, Haaglanden, Zuidoost-Brabant, Utrecht, Arnhem-Nijmegen en Twente.De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. DijkstalDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,A. G. M. van de Vondervoort KABINETSSTANDPUNT BESTUURLIJK EINDPERSPECTIEF KADERWETGEBIEDEN1. InleidingMet deze notitie «Bestuurlijk eindperspectief kaderwetgebieden»
geeft het kabinet duidelijkheid over de gewenste bestuurlijke vormgeving van
de zeven kaderwetgebieden. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet in de
afronding van de discussie over de vernieuwing van de bestuurlijke organisatie
in deze gebieden.Nieuwe locaties voor woningbouw en bedrijfsvestiging, verkeer- en vervoersverbindingen
die onvermijdbare mobiliteit beter kunnen reguleren, kwalitatieve verbetering
van de leefbaarheid in binnenstedelijk gebied, onvoldoende op elkaar passen
van beschikbaar werk en de kwaliteiten van werkzoekenden, dreigend isolement
van kwetsbare bevolkingsgroepen, beter gebruik kunnen maken van de economische
en culturele aanjaagfunctie van de steden: het waren en zijn dwingende redenen
om te zoeken naar betere bestuurlijke sturingsmogelijkheden voor de ontwikkeling
in een samenhangend stedelijk gebied. Daarbij gaat het er met name om of er
een vorm te vinden is die daarop toegesneden is en qua takenpakket en schaal
voldoende adequaat is om die ontwikkelingen in de stedelijke gebieden te kunnen
begeleiden en stimuleren. Dat kan een stadsprovincie zijn, maar ook een reëel
vergrote centrumgemeente. Alleen door een efficiënter, effectiever en
democratischer aanpak van de grootstedelijke en regionale problemen worden
deze gebieden in staat gesteld om niet alleen problemen op te lossen, maar
ook om geboden kansen te benutten. De uitgangspunten vernieuwing bestuurlijke
organisatie zoals neergelegd in de kabinetsnotitie van 13 maart 1995 zijn
onverkort van toepassing.In september 1995 heeft het kabinet in zijn standpunt «De vernieuwing
van de bestuurlijke organisatie» en het daarbij behorende beleidskader
gemeentelijke herindeling, aangegeven op welke wijze het de bestuurlijke inrichting
in ons land verder wil ontwikkelen. Centraal daarbij staat de terugkeer naar
de bestuurlijke hoofdstructuur van gemeente, provincie en rijk. De bestuurslagen
moeten zo worden ingericht dat autonomie en integraal bestuur maximaal materieel
inhoud kunnen krijgen. Dit is leidraad bij de discussie over de herverdeling
van (regionale) taken, de gemeentelijke herindeling, o.a. in het kader van
het C20-beleid, en de uitvoering van de Kaderwet bestuur in verandering.In april 1996 is het kabinetsstandpunt, naar aanleiding van de gang van
zaken rond de regio Rotterdam, aangevuld met de notitie «Vervolgtraject
vernieuwing van de bestuurlijke organisatie». Belangrijk element uit
deze notitie was het voornemen van het kabinet een externe commissie advies
te vragen over de inrichting en begrenzing van een nieuw «versterkt
grootstedelijk bestuur» in de regio Rotterdam. Deze commissie (de commissie
Andriessen) heeft op 22 oktober 1996 haar advies «De toekomst wacht
niet. Rotterdam: een werkbaar perspectief» uitgebracht. Essentie van
dit advies is dat de vorming van een stadsprovincie Rotterdam in de reeks
van bestuurlijke varianten de beste oplossing is. Het kabinet onderschrijft
deze oplossingsrichting en heeft mede om die reden voor de regio Rotterdam
een eigen traject ter voorbereiding van een stadsprovincie in gang gezet.In het standpunt van april 1996 heeft het kabinet aangegeven ook voor
de regio Amsterdam een vergelijkbaar bestuurlijk eindperspectief noodzakelijk
te vinden. Met de overige vijf kaderwetgebieden, te weten de regio's Haaglanden,
Utrecht, Zuidoost-Brabant, Arnhem-Nijmegen en Twente, zijn in november 1995
afspraken gemaakt over een vervroegde evaluatie van de Kaderwet bestuur in
verandering. Een woord van dank is op zijn plaats aan de besturen van de betrokken
gemeenten, regio's en provincies. Zij zijn alle, zonder uitzondering, de gemaakte
afspraken nagekomen. Ondanks de relatief korte functioneringsperiode van de
ROL-besturen en onder aanzienlijke tijdsdruk zijn evaluatierapporten van hoge
kwaliteit tot stand gebracht. Laatste stap in de evaluatie is een beslissing
van het kabinet over het uiteindelijke bestuursmodel in de betrokken regio's.
Daarbij gaat het om de keuze voor de ontwikkeling van een stadsprovincie,
of voor een aanzienlijke versterking van gemeenten, in het bijzonder de centrumgemeente(n),
door gemeentelijke herindeling, in combinatie met een herverdeling van taken,
zoals die in overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Interprovinciaal
Overleg tot stand is en wordt gebracht.De evaluatierapporten bevestigen dat in elk van de kaderwetregio's aanpassing
van de bestuurlijke organisatie noodzakelijk is. Het kabinet heeft voor elk
van de gebieden een afweging tussen beide alternatieven gemaakt. Zoals vastgelegd
in de beleidsnotitie Vernieuwing bestuurlijke organisatie van september 1995,
hanteert het kabinet het uitgangspunt dat in Nederland niet meer dan twee
soorten provincies bestaan. Daarbij gaat het om de provincies zoals we die
meer traditioneel in Nederland kennen en om wat nu nieuw wordt gemaakt: de
stadsprovincie.De stadsprovincie vervangt in een groot en complex stedelijk gebied de
huidige provincie en een deel van het gemeentelijk bestuur. Daarenboven worden
een aantal extra bevoegdheden en verantwoordelijkheden toegekend om als overheid
beter te kunnen sturen en reageren op ontwikkelingen en vraagstukken die zich
in de aangewezen grootstedelijke gebieden voordoen. Het takenpakket voor de
stadsprovincies zal gebaseerd zijn op het advies zoals de commissie Andriessen
dat uitbracht. Eventuele verschillen tussen stadsprovincies zullen uitsluitend
aan de orde kunnen zijn als objectieve verschillen in omstandigheden daartoe
noodzaken.De beleidsmatige overwegingen die aan de keuze van het kabinet ten grondslag
liggen zijn in deze brief opgenomen. De verschillende elementen uit het «referentiekader»
(Kamerstukken II, 19 956–1996, 21 427, nr. 117), dat als nadere
uitwerking van de evaluatiecriteria geldt, zijn in die overwegingen betrokken. 2. De regio RotterdamOp 22 oktober 1996 heeft de commissie Andriessen haar advies over de regio
Rotterdam uitgebracht. Ten behoeve van dit advies is de commissie zorgvuldig
nagegaan hoe over de urgentie van de inhoudelijke problematiek in het grootstedelijk
gebied Rotterdam wordt gedacht. Het is de commissie gebleken dat er een grote
mate van eensgezindheid bestaat over de noodzaak van een krachtige geïntegreerde
aanpak van de sociaal-economische en ruimtelijke ontwikkelingen in de regio
Rotterdam. In het advies worden ter illustratie genoemd: de forse investeringen
die de Rotterdamse haven moet plegen, de achterblijvende ontwikkelingen in
de werkgelegenheid, de hoge werkloosheid aan met name de onderkant van de
arbeidsmarkt, de verslechterde bereikbaarheid van de regio, het tekort aan
betaalbare woningen en de sociale achterstand in bepaalde stadswijken. Alles
overwegende komt de commissie tot het oordeel dat de vorming van een stadsprovincie
Rotterdam in de reeks van bestuurlijke varianten de beste oplossing is. Het kabinet heeft bij brief van 5 november 1996 aan de Tweede Kamer (Kamerstukken
II, 1996–1997, 25 096, nr. 1) een standpunt op hoofdlijnen kenbaar
gemaakt. Volgens het kabinet komt de commissie Andriessen met overtuigende
argumenten om snel een stadsprovincie Rotterdam in te stellen. Het kabinet
heeft daarom snel werk willen maken van de voorbereiding van een interimvoorziening
in de lijn die door de commissie is gesuggereerd. Dit is te meer van belang
gezien de concurrentiepositie van de regio.In het debat met de Tweede Kamer over het advies-Andriessen en de reactie
van het kabinet daarop heeft een groot deel van de Tweede Kamer de urgentie
onderschreven van een bestuurlijke oplossing in de regio Rotterdam. Bij motie
(Kamerstukken II, 1996–1997, 25 096, nr. 2) is het kabinet verzocht
om nog vóór de zomer van 1997 een tijdelijke wettelijke voorziening
voor de totstandkoming van een grootstedelijk regionaal bestuur in de regio
Rotterdam bij de Tweede Kamer in te dienen. Een daartoe strekkend concept-voorstel
voor een Interimwet is op 13 januari 1997 voor advies aan de Raad van State
voorgelegd. Het advies van de Raad van State heeft het kabinet inmiddels ontvangen.
Binnen enkele weken zal het kabinet het nader rapport, het voorstel voor een
Interimwet stadsprovincie Rotterdam en de daarbij behorende memorie van toelichting
aan de Tweede Kamer aanbieden.Het kabinet blijft van mening dat de stadsprovincie Rotterdam een sterk
takenpakket moet krijgen om de hierbovengenoemde vraagstukken adequaat aan
te pakken.Daarin past dat de stadsprovincie ook over voldoende financiële sturingsmiddelen
moet beschikken.Met de commissie Andriessen is het kabinet van mening dat de toekomstige
stadsprovincie Rotterdam een krachtig provinciaal grondbeleid moet voeren.
Voor het kabinet is het uitgangspunt dat voor strategische locaties (woningen,
bedrijven, grootschalige voorzieningen) de verantwoordelijkheid voor het beleid
en de uitvoering (inclusief een provinciaal grondbedrijf) daarvan bij de stadsprovincie
berust. Vele gemeenten in de stadsregio Rotterdam, maar ook de Tweede Kamer,
hebben kanttekeningen geplaatst bij het voorstel van de commissie Andriessen
betreffende het grondbeleid. Met name de vraag in welke mate gemeenten nog
de ruimte hebben voor eigen grondbeleid gegeven de beoogde verantwoordelijkheid
van de stadsprovincie. Voor het kabinet was dit de aanleiding om een extern
adviesbureau een opdracht te geven om het kabinetsstandpunt inzake het provinciaal
grondbeleid nader uit te werken. Mede op basis van dit advies zal het kabinet
de precieze vormgeving bepalen en dit in de Lex Specialis verwerken.Het kabinet is tevens gevraagd duidelijkheid te scheppen over de afbakening
van het grondgebied van de stadsprovincie Rotterdam. In de eerder genoemde
brief van 5 november 1996 heeft het kabinet, conform het advies van de commissie
Andriessen, aangegeven dat een evenwicht in de bestuurlijke balans, naast
de door de commissie Andriessen gesuggereerde verschuiving in taken en bevoegdheden,
mede te bereiken is door een beperkte gebiedsuitbreiding, met name de Hoeksche
Waard. Het kabinet is derhalve van mening dat dit gebied onderdeel uit moet
maken van de stadsprovincie Rotterdam.Met betrekking tot de Drechtsteden is conform de wens van de Tweede Kamer
in overleg met de betrokken gemeenten afgesproken dat de voor- en nadelen
van samenvoeging met de stadsprovincie Rotterdam zullen worden beschreven.
Toevoeging van de Drechtsteden aan de stadsprovincie Rotterdam zou alleen
overwogen kunnen worden als dat een meerwaarde oplevert voor het functioneren
van de stadsprovincie Rotterdam. Ten aanzien van de indeling van Goeree-Overflakkee houdt het kabinet nadrukkelijk
vast aan de eerder voorgestelde toevoeging van dit gebied aan de provincie
Zeeland.Inzake het voorstel voor een Interimwet stadsprovincie Rotterdam heeft
het kabinet zich op het volgende standpunt gesteld. Het kabinet blijft het
van belang vinden dat via een interimfase toegewerkt wordt naar de instelling
van de stadsprovincie Rotterdam per 1 januari 2000. De aanstelling van een
kwartiermaker is in deze optiek voor het kabinet noodzakelijk. De kwartiermaker
bereidt onder meer de verkiezingen voor, doet voorstellen inzake de toekomstige
organisatie, zet het reorganisatietraject uiteen, maakt personeelsplannen
en voert overleg met de betrokkenen.Over de kabinetsvoorstellen inzake de rechtstreekse verkiezingen van het
pre-provinciaal bestuur, de overdracht van het bestuur en beheer van de Rotterdamse
Haven en de overheveling van het Havenbedrijf in de interimfase zijn kritische
opmerkingen geplaatst door vrijwel alle betrokken besturen in de stadsregio
Rotterdam en het provinciaal bestuur van Zuid-Holland. Inmiddels is ook het
advies van de Raad van State ontvangen. Gegeven deze situatie zal het kabinet
zich beraden of en zo ja in welke vorm de hierbovengenoemde onderwerpen in
de Interimwet aanpassing behoeven.In de eerder genoemde motie is het kabinet tevens gevraagd de verdeling
van taken en bevoegdheden tussen de stadsprovincie Rotterdam en de inliggende
gemeenten te concretiseren. Het kabinet zal bij de aanbieding van de Interimwet
aan de Tweede Kamer een concept-ontwerp voor een Lex Specialis Rotterdam voegen. 3. De regio AmsterdamIn de regio Amsterdam ligt onder meer één van de twee mainports
van ons land, de luchthaven Schiphol, alsmede de op één na grootste
zeehaven van ons land. Zij is daarmee van essentieel belang voor de transport-
en distributiefunctie van Nederland. Van bijzondere betekenis in economisch
opzicht is ook de sector van zakelijke en financiële dienstverlening
in de regio Amsterdam. Voor het behoud van de (inter)nationale positie van
de regio Amsterdam is een optimaal vestigingsklimaat noodzakelijk, met een
samenhangend, veelzijdig pakket van voorzieningen binnen de regio als geheel.
In cultureel opzicht vervult de hoofdstedelijke regio een vergelijkbare toonaangevende
rol. Dit draagt bij aan de attractiviteit van de regio voor investeerders
en toeristen, maar ook aan de leefbaarheid en maatschappelijke samenhang binnen
het gebied. Versterking van de regio in ruimtelijk en economisch opzicht zal
gepaard moeten gaan met een betere omgang met en benutting van het in de regio
aanwezige menselijk potentieel. De ontwikkelingen op het gebied van onder
meer de werkgelegenheid, de toename van maatschappelijke tegenstellingen,
gebrek aan scholing, dreigende segregatie, criminaliteit en gevoelens van
onveiligheid baren zorgen. Alle functies in het gebied – wonen, werken,
recreëren, infrastructuur etc. – leggen beslag op het schaarse
goed ruimte. Dat vereist voortdurend een zorgvuldige afweging tussen uiteenlopende
belangen als leefbaarheid, milieu en economie.Een effectieve aanpak van de grootstedelijke en regionale opgaven in de
regio Amsterdam vereist een integrale en structurele bestuurlijke aansturing
op een daarbij passende schaal. Het bepalen van de meest adequate gebiedsomvang
vergt een nadere kritische beoordeling omdat er geen sprake is van een volledig
aaneengesloten stedelijk en economisch gebied, zoals in de regio Rotterdam
het geval is. Daar tegenover staat dat in de regio Amsterdam sterke
functionele samenhangen bestaan, zoals bijvoorbeeld met de mainport Schiphol,
maar ook met het Noordzeekanaalgebied. Het zeehavengebied en de daaraan gerelateerde
bedrijvigheid heeft een belangrijke economische functie voor Nederland in
het algemeen en de regio Amsterdam in het bijzonder. Ook op het gebied van
volkshuisvesting en infrastructuur bestaan sterke relaties tussen Amsterdam
en de omliggende gemeenten. Genoemde samenhangen dienen bij de voorbereiding
van een beslissing over de meest adequate bestuurlijke structuur en schaal
nadrukkelijk in de afweging te worden betrokken.In de notitie «Vervolgtraject vernieuwing van de bestuurlijke organisatie»
(april 1996) spreekt het kabinet uit dat een «versterkt grootstedelijk
bestuur» voor de regio Amsterdam gewenst is. Een nadere verkenning naar
de gebiedsomvang in relatie tot een andere verdeling van taken en bevoegdheden
is hierbij echter nodig. Dat verhindert het zetten van concrete stappen in
de richting van een stadsprovincie voor de regio Amsterdam op dit moment.
Een verlenging van de Kaderwet ligt in de rede. Dit wordt ook ingegeven door
het vitale belang van realisatie van het vastgestelde regionale beleid, zoals
VINEX en verkeer en vervoer. De samenwerking «à la carte»
tussen het Regionaal Orgaan Amsterdam en de provincie Noord-Holland biedt
hiervoor op de langere termijn onvoldoende soelaas. Daarom is het van essentieel
belang dat het Regionaal Orgaan Amsterdam op basis van de Kaderwet de taken
en bevoegdheden onverkort uitvoert. De verlengingstermijn kan dan tevens worden
benut voor de nadere oriëntatie op de omvang van en samenhang binnen
het grondgebied. 4. De regio HaaglandenDe regio Haaglanden ontleent zijn identiteit niet aan één
specifieke mainport activiteit. Het functioneren van het gebied vindt zijn
basis in drie economische pijlers: de functie van regeringsstad, het karakter
van kennisregio en het agribusiness-complex in de regio. Deze pijlers brengen
een veelheid aan bedrijvigheid en andere activiteiten met zich mee. Desondanks
vertoont de regio Haaglanden in zijn huidige omvang een bestuurlijk en maatschappelijk
samenhangend gebied, zowel op economisch, sociaal als cultureel terrein. Zowel
de samenhangen als de aanzienlijke verschillen binnen de regio vragen om een
regionale aanpak. Deze is ook noodzakelijk om de gewenste en geplande toekomstige
ontwikkelingen te verwezenlijken. Het gebied biedt op de langere termijn in
principe voldoende ruimtelijke mogelijkheden om nieuwe ontwikkelingen te kunnen
opvangen. Uiteraard zijn daarbij de relaties met omliggende gebieden punt
van aandacht. Dat geldt zeker ook voor de glastuinbouw.De grootstedelijke en regionale opgaven in het stadsgewest Haaglanden
komen in hoge mate samen binnen het grondgebied van de huidige regio Haaglanden.
Veel vormen van functioneel bestuur zijn ook op niveau van het huidige stadsgewest
georganiseerd. Het regionaal openbaar lichaam Haaglanden heeft op dit moment
ten opzichte van andere kaderwetgebieden het meest zware en brede takenpakket.
De regionale en grootstedelijke opgaven in het stadsgewest Haaglanden vergen
een aanpassing van de bestuurlijke structuur. Een sterke stadsprovincie kan
een structurele bijdrage leveren aan het versterken van de regio en het oplossen
van de regionale problemen van Haaglanden en de problematiek van de gemeente
Den Haag in het bijzonder. Voorwaarde is dat die stadsprovincie strategische
taken en bevoegdheden krijgt op het gebied van ruimtelijke ordening, volkshuisvesting,
verkeer en vervoer, economie en milieu. Dit uitgangspunt wordt
op hoofdlijnen door het algemeen bestuur van Haaglanden onderschreven.Om een definitieve beslissing te kunnen nemen zijn voor de regio Haaglanden,
evenals voor vier andere kaderwetgebieden, varianten van gemeentelijke herindeling
uitgewerkt. Aan de hand daarvan kan worden bezien of dit in deze regio een
alternatief kan zijn voor de instelling van een stadsprovincie. Extra complicerende
factor in dit gebied is de positie van de gemeente Den Haag. Van de vier grote
steden is Den Haag de meest «beklemde stad» zowel financieel als
geografisch. Door alle betrokken partijen in de regio wordt deze situatie
als zorgelijk erkend. Wil gemeentelijke herindeling een structurele oplossing
kunnen bieden voor de problematiek in Haaglanden in het algemeen en de gemeente
Den Haag in het bijzonder, dan zal deze derhalve afdoende moeten zijn.In de provinciale notitie «Alternatieven voor de bestuurlijke ontwikkeling
in Haaglanden» van november 1996 worden twee alternatieven voor wijziging
van de gemeentelijke grenzen geschetst. In de eerste plaats de zogenaamde
bouwlocatie-ontwikkelingsvariant, waarbij het gaat om het toevoegen van te
bebouwen gebied (i.c. de VINEX-bouwlocaties Ypenburg, Leidschenveen en Wateringseveld)
aan de centrumgemeente. In de tweede plaats stelt de provincie een variant
voor waarbij hele gemeenten aan Den Haag worden toegevoegd opdat op termijn,
indien de bouwlocaties ontwikkeld zijn, een min of meer aaneengesloten stedelijk
gebied ontstaat.Afstemming van de ruimtelijke en economische ontwikkeling van het stedelijk
gebied is in deze regio noodzakelijk. De provinciale voorstellen voor gemeentelijke
herindeling zijn enerzijds, bezien vanuit de noodzaak om de centrumstad een
voldoende regiefunctie te geven binnen dat spectrum, beperkt. Anderzijds lijkt
een gemeentelijke herindeling op een schaal waarbij meerdere gemeenten zouden
worden samengevoegd met Den Haag, een te grootschalig gemeentelijk bestuur
in beeld te brengen, wat op gespannen voet staat met de uitgangspunten zoals
neergelegd in de beleidsnotitie van september 1995.Deze beperkingen bij een keus voor gemeentelijke herindeling moeten wel
worden gelegd naast het gegeven dat een stadsprovincie Haaglanden tot gevolg
heeft dat de huidige provincie Zuid-Holland wordt omgevormd tot drie nieuwe
provincies.Uitgaande van de vorming van de stadsprovincies Rotterdam en Haaglanden
zoals eerder aangegeven, zal de dan te vormen provincie Zuid-Holland het gebied
omvatten van de Duin- en Bollenstreek, de Leidse regio, het Groene Hart, de
Alblasserwaard, Vijfheerenlanden en de Drechtsteden.De subregio's van deze provincie hebben slechts beperkte interne samenhang,
en voor zover die aanwezig is, wordt die in hoge mate bepaald door de ligging
in de Randstad als geheel. Daar staat naast dat zo'n situatie zich eveneens
in andere provincies voordoet, waarin ook vaak meerdere subregio's herkend
worden.Qua inwonertal (circa 1,2 miljoen), aantal gemeenten (55), ontwikkelingsperspectieven
en voorzieningenniveau is sprake van een voor Nederlandse verhoudingen reële
provincie.Het kabinet stelt vast dat aan beide mogelijke keuzes een aantal bijna
spiegelbeeldige voor- en nadelen zijn verbonden. Omdat de inhoudelijke sturingsmogelijkheden
van de stadsprovincie in de regio Haaglanden kwalitatief het beste zijn, en
de nadelen verbonden aan een driedeling van Zuid-Holland binnen aanvaardbare
grenzen blijven, kiest het kabinet, na ampele overweging, voor de stadsprovincie
in de regio Haaglanden. Het kabinet zal met de betrokken besturen in overleg treden ter voorbereiding
van de benodigde wetgeving. Voor de overgangsperiode is verlenging van de
Kaderwet noodzakelijk. 5. De regio Zuidoost-BrabantDe regio Zuidoost-Brabant vormt in belangrijke mate een bestuurlijke en
maatschappelijke entiteit. Voor een goede beoordeling van het meest wenselijke
eindperspectief is een nadere beschouwing van de samenhang in de regio zinvol.
De twee centrumsteden, Eindhoven en in iets mindere mate de gemeente Helmond,
vormen het stedelijk hart van de regio. Zij zijn de motor in het streven naar
een duurzame versterking van de ruimtelijk-economische infrastructuur van
de regio als geheel. De beide steden worden omringd door een stedelijk gebied
en een landelijk gebied, waarvan de belangen met name op economisch terrein
overwegend parallel lopen. De regio heeft zich mede daardoor kunnen ontwikkelen
tot het belangrijkste centrum in Nederland op het gebied van de kennisintensieve
industrie.De laatste decennia heeft met name de noord-westrand van het stedelijk
gebied zich expansief ontwikkeld qua bedrijvigheid, werkgelegenheid en verkeersinfrastructuur.
De aanwezigheid van Eindhoven Airport heeft grote aantrekkingskracht op luchthavengebonden
bedrijven, goederendistributiecentra en daaraan verwante bedrijvigheid. In
de oost-zuidrand van het stedelijk gebied zijn de verstedelijkingsontwikkelingen
beduidend minder expansief en de economische potenties meer bescheiden. De
daar bestaande, ecologisch waardevolle, groenstructuur wordt waar mogelijk
versterkt als duurzame tegenhanger voor de voortschrijdende stedelijke ontwikkelingen.
Het landelijk gebied ondervindt eveneens in toenemende mate druk van oprukkende
verstedelijking, recreatie en toerisme, en milieuproblematiek als gevolg van
intensieve veehouderij. De (voorspelde) afname van werkgelegenheid in de landbouw
legt een claim op ruimte voor het creëren van vervangende werkgelegenheid
en herstructurering van de landbouw.Voor een antwoord op de vraag of de vorming van een stadsprovincie de
inhoudelijke vraagstukken effectief kan aanpakken is het van belang te kijken
naar de schaal waarop deze zich voordoen. In de praktijk blijkt dat vele vormen
van functioneel bestuur op het schaalniveau van Zuidoost-Brabant zijn gebundeld,
c.q. geïntegreerd. Op dat niveau ligt ook het zwaartepunt van de bovenlokale
problematiek, zij het dat deze bovenlokale kwesties uitsluitend de grootstedelijke
ontwikkelingen betreffen. De Regioraad van het Samenwerkingsverband Regio
Eindhoven heeft zich in meerderheid voor het alternatief van de stadsprovincie
uitgesproken. Desondanks is voor deze regio in het kader van de evaluatie
van de Kaderwet de versterking van de centrumgemeente(n) als serieuze optie
overwogen.Het oplossend vermogen van het alternatief gemeentelijke herindeling,
in combinatie met een herverdeling van taken, is in belangrijke mate afhankelijk
van de vraag of een voldoende adequate variant realiseerbaar is. Rekening
houdend met de ruimtelijke-economische ontwikkelingen in de komende 25 jaar
en de bestuurlijke aansturing daarvan, is de door de provincie Noord-Brabant
gedane suggestie naar ons oordeel niet geheel toereikend. De provincie stelt
voor de gemeenten Helmond en Mierlo, alsmede een deel van de gemeente Someren
(Lungendonk) samen te voegen. De gemeente Eindhoven zou in de ogen van de
provincie moeten worden uitgebreid met de gemeenten Geldrop, Nuenen c.a. en
Son en Breugel. Verder wordt een samenvoeging van de gemeenten Valkenswaard en Waalre voorgesteld. De gemeenten Best en Veldhoven blijven
zelfstandig.Het voorstel voor Helmond kan als voldoende worden aangemerkt. Het ontwikkelen
van een optie die recht doet aan de bovenomschreven ruimtelijk-economische
ontwikkeling van Eindhoven brengt echter meer problemen met zich mee. Een
extrapolatie van de ruimtelijke en economische ontwikkeling naar de toekomst
zou een versterking van de gemeente Eindhoven rechtvaardigen die het provinciale
voorstel overstijgt. Reeds enkel vanuit ruimtelijk oogpunt zou het provinciale
voorstel moeten worden aangevuld. Gezien de aanwezige uitbreidingscapaciteit
voor woningen en bedrijven in de gemeenten Best(-West) en Oirschot (locatie
De Hut/Strijpse Kampen) lag een aanvullend voorstel in deze richting in de
rede. Ten minste zo belangrijk als aanwezige uitbreidingscapaciteit is een
beoordeling of vanuit een oogpunt van ruimtelijk beheer en vanuit de volkshuisvestingsprocessen
toevoeging van grondgebied aan de gemeente Eindhoven gewenst is. De voorgestelde
uitbreiding in de richting van bijvoorbeeld Nuenen c.a. zal weliswaar geen
aaneengesloten bebouwd stedelijk gebied opleveren, gezien de ecologisch waardevolle
tussenzone, maar wel tegemoetkomen aan de ontwikkelingsrichting van Eindhoven
en Helmond.Wanneer een herindeling in de regio Zuidoost-Brabant rondom de gemeenten
Eindhoven en Helmond tot stand wordt gebracht in overeenstemming met het hierboven
genoemde, zullen twee sterke steden ontstaan. De belangrijkste grootstedelijke
ontwikkelingen zullen zich naar verwachting voordoen op het grondgebied van
de aldus gevormde gemeenten Eindhoven c.a. en Helmond c.a. De noodzakelijke
sturing in het samenhangend stedelijke gebied kan dan worden gerealiseerd.Het kabinet is van mening dat zowel de stadsprovincie als de hierboven
genoemde gemeentelijke herindeling een goede bestuurlijke oplossing bieden.
Alles afwegende spreekt het kabinet een voorkeur uit voor gemeentelijke herindeling.
Een effectieve aanpak van de inhoudelijke vraagstukken in de regio Zuidoost-Brabant
nù en in de toekomst moet optimaal worden verzekerd. De grootstedelijke
en regionale problematiek in deze regio staan nièt toe dat als resultaat
van de discussie over het bestuurlijk eindperspectief niet één
van beide alternatieven gerealiseerd kan worden.Het kabinet zal met de betrokken besturen in overleg treden over de wijze
waarop de herindelingsprocedure vorm kan krijgen, en gaat ervan uit dat de
herindeling dan ook spoedig kan worden geëffectueerd. Ter overbrugging
van de periode die nodig wordt geacht voor realisering van de uiteindelijke
herindelingsvariant is verlenging van de Kaderwet noodzakelijk. 6. De regio UtrechtDe sterke kanten van de regio Utrecht zijn gelegen in de grote diversiteit
van functies. De unieke centrale ligging en de ontsluiting bepalen voor een
groot deel de kwaliteit van de regio op o.a. economisch en infrastructureel
gebied. Onderbrenging in één bestuurlijk kader zou voor tenminste
het stedelijk kerngebied van Utrecht wenselijk zijn, gelet op de verwevenheid
van problemen, belangen en het daarvoor bestaande beleid. De ontwikkeling
en uitvoering van het ruimtelijk-economisch beleid in alle sectoren vergt
een krachtig en operationeel bestuur op een daarbij passende schaal. Dit bestuur
moet in staat zijn de uitvoering aan te sturen en realisering ervan mogelijk
maken. Voor de vorming van een stadsprovincie is de schaal van het huidige Bestuur
Regio Utrecht niet optimaal. Een dergelijk grootstedelijk bestuur zou slechts
een belangrijke betekenis hebben voor het samenhangend stedelijk gebied (de
«oude» RBU-gemeenten, Zeist en Driebergen-Rijsenburg). De rest
van het gebied is onvoldoende betrokken bij de oplossing van de grootstedelijke
problematiek. Voor die delen van het Bestuur Regio Utrecht is het instellen
van een stadsprovinciaal bestuur een te zwaar middel in verhouding tot de
problematiek. Daar staat tegenover dat gezien de inhoud van de problematiek
in het stedelijk kerngebied de vorming van een kleinere stadsprovincie Utrecht
de voorkeur zou verdienen.Echter, een dergelijke afweging doet afbreuk aan de bestuurlijke realiteit.
Een aanpassing van de schaal door de vorming van een kleinere stadsprovincie
creëert problemen voor de rest van het gebied. In een dergelijke situatie
zou binnen het geheel van de Randstad gekeken moeten worden naar mogelijke
grenswijzigingen met de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Gelderland.
Dit is om politiek-bestuurlijke redenen niet opportuun.In de provinciale notitie «Betrokken en krachtig bestuur»
wordt een aantal voorstellen en varianten voor gemeentelijke herindeling in
het gehele gebied van het Bestuur Regio Utrecht aangedragen. Voor de centrumgemeente
Utrecht wordt samenvoeging met Vleuten-De Meern en delen van enkele andere
gemeenten voorgesteld. Ruimtelijke argumenten spelen daarbij de hoofdrol.
Ook voor het landelijk gebied wordt een reeks van voorstellen gedaan waarbij
de vorming van bestuurskrachtige gemeenten in het landelijk gebied en sterke
randgemeenten rondom de centrumsteden de leidraad zijn.Bij de keuze voor gemeentelijke herindeling als alternatief voor de vorming
van een stadsprovincie in deze regio, zou de meest wenselijke situatie ontstaan
indien het gehele stedelijk gebied in één bestuurlijke hand
wordt gebracht. Dat zou de meeste zekerheid bieden voor de toekomst van bijvoorbeeld
het verkeers- en vervoersbeleid en de uitvoering van het VINEX-beleid. Deze
variant, die het meeste recht doet aan de problemen waarvoor de regio zich
gesteld ziet, zou echter leiden tot de vorming van een zeer omvangrijke geografische
gemeente. Zowel inhoudelijk als bestuurlijk heeft het kabinet die weg in het
beleidskader voor gemeentelijke herindeling reeds eerder van de hand gewezen.
Het kabinet kiest daar dus niet voor. Een gemeentelijke herindeling moet desondanks
zoveel mogelijk het voor de stedelijke functies te ontwikkelen gebied in handen
van de centrumgemeenten brengen. Ook mag de ruimtelijk-economische ontplooiing
van de regio niet worden gestremd door de veelheid aan overlegpartners, of
door onvoldoende mogelijkheden om tot een integrale bestuurlijke aansturing
van die ontwikkelingen door de centrumgemeente te komen.De maximale varianten van de voorstellen van de provincie Utrecht kunnen,
naast noodzakelijke ruimtelijke uitbreiding van de centrumgemeente, een evenwichtige
versterking van de randgemeenten en de gemeenten in het landelijk gebied met
zich mee brengen. Doordat een belangrijke afname van het aantal bestuurlijke
eenheden kan worden gerealiseerd, lijken deze varianten voldoende mogelijkheden
te bieden om als alternatief voor centrale coördinatie door een grootstedelijk
bestuur te dienen.De provincie Utrecht voert op dit moment een procedure op grond van de
Wet arhi om tot een definitief herindelingsvoorstel te komen. De procedure
bevindt zich momenteel in het stadium van open overleg. Ter overbrugging
van de periode die nodig wordt geacht voor realisering van de uiteindelijke
herindelingsvariant is verlenging van de Kaderwet noodzakelijk. 7. De regio Arnhem-NijmegenDe regio Arnhem-Nijmegen is evenals de overige Kaderwetgebieden gesteld
voor een omvangrijke woningbouwopgave. Verder kampen de centrumsteden Arnhem
en Nijmegen met grootstedelijke en sociale problemen. Specifiek voor de economie
van de regio is het zwaartepunt in de niet-commerciële dienstverlening.
Krachtige inspanningen worden nodig geacht om uitbreiding van de werkgelegenheid
te combineren met een meer evenwichtige verdeling over de bedrijfstakken.
Als belangrijkste speerpunten worden transport, distributie, logistiek en
zakelijke dienstverlening gezien. De positie als verkeers- en vervoersknooppunt,
die tevens uitbreiding van de verkeers- en vervoersinfrastructuur impliceert,
wordt van groot belang geacht.De vorming van een stadsprovincie is naar de mening van het kabinet wat
oplossend vermogen en effectiviteit betreft minder geschikt voor de regio
Arnhem-Nijmegen. Via de weg van gemeentelijke herindeling kan de benodigde
ruimtelijke versterking van de steden Arnhem en Nijmegen vorm krijgen. Deze
ruimtelijke versterking is niet beperkt tot louter uitbreidingscapaciteit
voor woningbouw, maar is ook ingegeven vanuit een oogpunt van ruimtelijk beheer
en van volkshuisvestingsprocessen. De grootstedelijke problematiek doet zich
voornamelijk voor in de twee centrumsteden Arnhem en Nijmegen. De aanpak van
die problematiek wordt in de regio een taak van die gemeenten geacht en niet
van het regionaal bestuur.De meerwaarde van een volwaardig, integraal regionaal bestuur op het schaalniveau
van het Knooppunt Arnhem-Nijmegen lijkt dan ook ten aanzien van de grootstedelijke
problematiek beperkt te zijn. De functionele samenhang van het gebied is relatief
beperkt. Er is geen sprake van een aaneensluitend stedelijk gebied. De regionale
opgaven op het terrein van de ruimtelijk-economische problematiek en de verkeers-
en vervoersinfrastructuur vormen op zichzelf onvoldoende aanleiding om hiervoor
een stadsprovincie in te stellen.Een ander bezwaar tegen de vorming van een stadsprovincie is de restproblematiek
die zou ontstaan. Het Knooppunt Arnhem-Nijmegen is in ruimtelijke, maar ook
anderszins (economie, grootstedelijke voorzieningen) het hart van de provincie
Gelderland. De vorming van een stadsprovincie in het Knooppunt Arnhem-Nijmegen
zou nopen tot een bestuurlijke heroriëntatie van de andere gebieden die
op voorhand in geen enkele behoefte lijkt te voorzien.Door middel van gemeentelijke herindeling kan een belangrijk deel van
de (ruimtelijke) problematiek van de beide centrumsteden, ook voor de toekomst,
worden opgelost. In dat verband is voor de overgang van een deel van de gemeente
Elst (de kern Lent) naar Nijmegen, in verband met de zogenaamde Waalsprong,
reeds een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend (Kamerstukken II, 25 169,
nrs. 1–3, Wijziging van de grens tussen de gemeenten Elst en Nijmegen).
De gemeente Arnhem en de provincie Gelderland zijn overeengekomen gezamenlijk
te laten onderzoeken welke territoriale schaal voor Arnhem de juiste is om
de komende 25 jaar de stedelijke functies in de sfeer van beheer en ontwikkeling
naar behoren te kunnen vervullen. Voor Arnhem zijn verder grenscorrecties
met Elst en Heteren (de zgn. Spoorsprong) gerealiseerd. In de Over-Betuwe
loopt een herindelingsprocedure waarin op dit moment door gedeputeerde
staten de samenvoeging tot twee sterke landelijke gemeenten wordt voorgesteld.
Tevens wordt gesproken over een mogelijke herindeling van de Liemers (Duiven,
Westervoort en Zevenaar). Naar ons oordeel dient de relatie Arnhem-De Liemers
overigens nadrukkelijk in de beschouwingen te worden betrokken. Ook de positie
van de overige randgemeenten van Arnhem dient in verband met een evenwichtige
bestuurlijke indeling van het gebied nog enige aandacht te krijgen. Het is
van belang dat het samenhangend stedelijk gebied rond respectievelijk Nijmegen
en Arnhem onder een gemeentelijke bestuur worden gebracht, willen de beide
centrumsteden in kwalitatief opzicht voldoende regiefunctie op de stedelijke
ontwikkelingen kunnen genereren.Deze initiatieven moeten tot een zodanig resultaat leiden, dat zij tezamen
zullen leiden tot een sterker lokaal bestuur en een belangrijke vermindering
van het aantal overlegpartners in de regio. Daarmee kan het democratisch integraal
bestuur in ieder geval op de nieuwe schaal van die gemeenten worden bevorderd.
Samenwerking tussen gemeenten zal daarmee niet volledig verdwijnen. Niettemin
kan naar verwachting de samenwerking van de versterkte gemeenten en de provincie
leiden tot meer efficiëntie en effectiviteit ten opzichte van de huidige
situatie. De zware hulpstructuur in de vorm van het regionaal openbaar lichaam
op basis van de Kaderwet kan daardoor op termijn verdwijnen. Ter overbrugging
van de periode die nodig wordt geacht voor realisering van de uiteindelijke
herindelingsvariant is verlenging van de Kaderwet noodzakelijk. 8. De regio TwenteDe regio Twente is van oudsher een duidelijk samenhangend gebied met een
relatief grote industriële traditie. De schaal van de regio lijkt goed
toegesneden op het functioneren als bestuurlijke entiteit. Met name voor de
ruimtelijk-economische ontwikkelingen is een sterk bevoegd gezag nodig om
een samenhangende aanpak van het te voeren beleid te waarborgen. De kansen
van Twente liggen onder andere in het verbeteren van haar positie als grensregio.
De vorming van een stadsprovincie met het beoogde substantiële takenpakket
is gezien de aard en zwaarte van de problematiek in de ogen van het kabinet
echter een te zwaar middel. Naar de mening van het kabinet komt dit ook tot
uitdrukking in het voorstel van de regio Twente voor het instellen van een
regioprovincie. Hierin is gekozen voor een zogenaamd gemengd model, waarbij
sprake is van meer gedeelde verantwoordelijkheden en complementariteit tussen
gemeenten en provincie dan is voorzien bij een stadsprovincie.Daarnaast is het kabinet van mening dat het bestuurlijk loskoppelen van
de regio Twente van de rest van de provincie Overijssel zal leiden tot een
zodanige restproblematiek dat het overblijvende deel van de provincie Overijssel
wordt belemmerd in haar functioneren vanwege het in alle opzichten te geringe
draagvlak.Gezien de aard en zwaarte van de problematiek lijken de regionale en grootstedelijke
opgaven in Twente het beste te kunnen worden aangepakt door versterking van
de drie centrumsteden via gemeentelijke herindeling en de herverdeling van
taken met de provincie zoals die in het kader van de takendiscussie wordt
uitgewerkt. Met de uitwerking van het alternatief gemeentelijke herindeling
kan in ieder geval één van de belangrijkste problemen van de
regio worden opgelost, te weten de ruimtenood. Voor het gebied voert de provincie
Overijssel momenteel een herindelingsprocedure. Onlangs hebben gedeputeerde
staten een herindelingsplan vastgesteld dat op dit moment voor inspraak voorligt.
In het plan wordt voorgesteld om de gemeenten Hengelo en Enschede te fuseren.
Tevens wordt het grootste deel van de gemeente Borne aan deze
dubbelstad toegevoegd. De gemeente Almelo wordt uitgebreid met de kern Wierden,
het zuidelijk deel van de gemeente Vriezenveen (Aadorp) en het noordelijk
deel van de gemeente Borne (Bornerbroek). Hierdoor wordt het gehele centraal
stedelijk gebied ondergebracht in twee stedelijke gemeenten. In de rest van
de regio worden krachtige plattelandsgemeenten voorgesteld.Het voorstel zoals het in het herindelingsplan is vastgelegd biedt goede
mogelijkheden voor de toekomstige sturingstaken in het gebied. Aan de steden
wordt voldoende ruimte geboden voor woningbouw en bedrijfsterreinen in de
komende 25 jaar. De voorstellen voor de rest van het gebied leiden tot zodanig
versterkte bestuurseenheden dat de effectiviteit van de samenwerking in de
regio wordt bevorderd. Daarom mag worden aangenomen dat na een herindeling
op de schaal zoals voorzien en een herverdeling van taken, de bestuurlijke
potenties van het gebied voldoende krachtig zijn om de centrale regionale
regie te vervangen. Ter overbrugging van de periode die nodig wordt geacht
voor realisering van de uiteindelijke herindelingsvariant is verlenging van
de Kaderwet noodzakelijk. 9. Nadere uitwerking van het alternatief gemeentelijke
herindeling in de regio's Utrecht, Arnhem-Nijmegen en TwenteHet kabinet constateert dat de betrokken provincies in de regio's Utrecht,
Arnhem-Nijmegen en Twente, vooruitlopend op een definitieve beslissing van
het kabinet, reeds een procedure in het kader van de Wet algemene regels herindeling
hebben gestart. Dit zo zijnde, stelt het kabinet zich op het standpunt de
resultaten van deze provinciale procedures af te wachten en te gelegener tijd
te toetsen aan de uitgangspunten die het kabinet als beleidskader voor de
gemeentelijke herindeling hanteert. Dan zal het kabinet ook in overleg treden
met de betrokken besturen in de regio's ter nadere uitwerking van een voor
de onderscheiden regio's passende gemeentelijke herindelingsvariant. Het kabinet
gaat ervan uit dat de provincies zich ervan bewust zijn dat de aanpassing
van de schaal van de centrumsteden voldoende substantieel moet zijn om ook
werkelijk als alternatief voor de stadsprovincie te kunnen dienen. 10. Uitvoering van de Kaderwet bestuur in veranderingHet kabinet hecht grote waarde aan een adequate aanpak van de inhoudelijke
vraagstukken die in de stedelijke gebieden spelen. De uitvoering van de VINEX-contracten
en het regionale verkeer- en vervoersbeleid zijn daarbij met name van belang.
Met het oog hierop geeft een verlenging van de bestaande ROL-regelingen in
alle regio's, met uitzondering van de regio Rotterdam, tot uiterlijk 2003
een voldoende waarborg, maar is tevens absoluut noodzakelijk. Immers, de meest
betekenisvolle afspraken in het kader van de VINEX en het RVVP worden tussen
nu en 2003 gerealiseerd. In het kader van het VERDI-convenant zijn afspraken
gemaakt over de nieuwe taakverdeling tussen gemeenten en provincies op het
terrein van verkeer en vervoer. Aanpassing van bevoegdheidsverdeling op de
terreinen van ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en milieu zijn in voorbereiding.
Daaruit volgt welke overheden voor die taken verantwoordelijk zijn nà
de verlenging van de Kaderwet. Dit is met name van belang voor die gebieden
waarvoor gemeentelijke herindeling het eindperspectief vormt. Met provincies
en ROL-besturen zullen afspraken worden gemaakt over hoe met elkaar om te
gaan in de overgangsperiode. Overigens gaat het kabinet er vanuit dat met
betrekking tot de verlengingsprocedure conform de Kaderwet wordt gehandeld. 11. Financiële gevolgenIn het proces van de vernieuwing van de bestuurlijke organisatie gelden
op financieel gebied een aantal randvoorwaarden. Geredeneerd vanuit het uitgangspunt
dat de hoofdstructuur van de overheidsorganisatie versterkt moet worden, geldt
dat de drie bestuurslagen worden ondersteund en gestimuleerd vanuit een daarop
toegesneden financiële basis. Deze basis wordt mede geboden door de nieuwe
Financiële-verhoudingswet.De regionale bestuursproblematiek in de zeven kaderwetgebieden heeft er
toe geleid dat op grond van de Kaderwet en andere regelgeving een aantal specifieke
uitkeringen rechtstreeks aan het regionaal bestuur worden uitgekeerd. Daarbij
geldt primair het adagium «geld volgt taak». Gedurende de verlengingstermijn
van de Kaderwet wordt in de bestaande geldstromen welke rechtstreeks worden
toegedeeld aan het regionaal bestuur geen wijziging aangebracht. Beleidsinhoudelijke
redenen, zoals uiteengezet in deze brief, maken dat noodzakelijk.Bij de realisering van het alternatief gemeentelijke herindeling zullen
de financiële middelen verbonden aan het taken- en bevoegdhedenpakket
van het ROL-bestuur worden toegedeeld aan de besturen die nà expiratie
van de Kaderwet de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het beleid
zullen dragen. Overigens is het stelsel zoals opgenomen in de nieuwe Financiële-verhoudingswet
zodanig opgebouwd dat het meer reorganisatie bestendig is. De financiële
gevolgen in de gebieden waar herindeling het eindperspectief is, zijn derhalve
naar verwachting relatief beperkt.Bij de versterking van de bestuurlijke hoofdstructuur past het streven
om in de financiële verhouding de betrokken besturen die financiële
ruimte te geven die nodig is om de hen toegekende verantwoordelijkheden te
kunnen dragen. Bij de vorming van de stadsprovincies is het noodzakelijk dat
de stadsprovincie moet kunnen beschikken over de financiële middelen
die nodig zijn voor de uitvoering van haar bevoegdheden en sturingstaken.Het is de ambitie van het kabinet om niet alleen tot een beter bestuur
te komen, maar ook tot een doelmatiger bestuur. De vorming van een stadsprovincie
in de genoemde regio's leidt enerzijds tot slagvaardiger bestuur dat over
bevoegdheden beschikt om integraal beleid te voeren en, waar mogelijk, «knopen
door te hakken». Anderzijds zal de vorming van een stadsprovincie in
eerste instantie extra bestuurskosten in enge zin met zich meebrengen. Inherent
aan de bestuurlijke structuur is immers dat de stadsprovincie over een eigen
provinciaal bestuur beschikt. Dit laat overigens onverlet dat de omvang van
dat nieuwe provinciale bestuur qua aantal bestuurders niet per definitie maximaal
benut behoeft te worden. Dit kan de bestuurskosten in enge zin aanmerkelijk
beperken. Daarnaast zal ten gevolge van de stadsprovincievorming de bestuursdichtheid
in de betrokken regio's sterk verminderen. Een aantal van de regionale hulpstructuren
wordt opgeheven en worden overgenomen door de nieuwe provincie. Hiermee treedt
een belangrijke reductie in het aantal overlegpartners op. In plaats van een
structuur waarbij de uitoefening van sturende taken aan de provincie, gemeenten,
gemeenschappelijke regelingen, functionele bestuursorganen en deelgemeenten
zijn opgedragen, komt een structuur waarbij de taken in beginsel nog slechts
aan twee bestuurslagen, gemeenten en provincie, zijn opgedragen. Ook de optimalisering
van de schaal van de bestuurlijke eenheden dragen bij tot een efficiënter
en effectiever bestuur en tot een betere allocatie van collectieve middelen. Eerdere globale berekeningen voor de winstmogelijkheden in de Rotterdamse
regio maken de verwachting reëel dat enkele tientallen miljoenen guldens
die nu worden besteed aan de organisatie van de overheid, kunnen worden omgezet
in geld voor investeringen en andere maatschappelijk gewenste activiteiten
in het gebied. De efficiencywinst die door de stadsprovincie kan worden behaald
blijft ten gunste van het gebied. 12. KabinetsbesluitVoor het kabinet staat vast dat in ieder geval voor elk van de zeven stedelijke
gebieden een adequate bestuurlijke oplossing moet worden gerealiseerd. Welke
alternatieven daarvoor kunnen dienen zijn hierboven beschreven. Met inachtneming
van de daaraan ten grondslag liggende overwegingen besluit het kabinet als
volgt:1. Voor de regio Rotterdam wordt het ingezette traject voortgezet.Per 1-1-2000 wordt de stadsprovincie Rotterdam ingesteld.Het takenpakket zal gebaseerd zijn op het advies van de commissie Andriessen.Het grondgebied zal in beginsel de huidige regio Rotterdam omvatten en
de Hoeksche Waard.In de jaren 1998 en 1999 zal het grootstedelijk bestuur vorm krijgen op
basis van de zgn. interimwet.In deze wet wordt met name het takenpakket voor de interimperiode geregeld,
evenals de kwartiermakersfunctie.Het kabinet neemt binnenkort een nader besluit met betrekking tot de verkiezingen
en de positie van de haven. Dit besluit wordt verwerkt in de interimwet zoals
die binnenkort aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.2. Het takenpakket van de in te stellen stadsprovincies is in beginsel
gelijk. Alleen op grond van objectieve verschillen in omstandigheden is aanpassing
van het basisconcept mogelijk.3. Voor elk van de kaderwetregio's is verlenging van de kaderwet noodzakelijk.
Het kabinet gaat er vooralsnog van uit dat deze verlenging in overleg met
de regio's tot stand kan worden gebracht.4. Conform het standpunt van april 1996 is de vorming van een stadsprovincie
Amsterdam op termijn de beste oplossing.5. Voor de regio Haaglanden wordt de instelling van de stadsprovincie
voorbereid.6. Uitgaande van de vorming van de stadsprovincies Rotterdam en Haaglanden
zoals eerder aangegeven, zal de dan te vormen provincie Zuid-Holland het gebied
omvatten van de Duin- en Bollenstreek, de Leidse regio, het Groene Hart, de
Alblasserwaard, Vijfheerenlanden en de Drechtsteden.Goeree-Overflakkee zal conform eerdere besluitvorming in het kabinet deel
gaan uitmaken van de provincie Zeeland.7. Voor de regio Zuidoost-Brabant wordt een stevige herindeling ten gunste
van Eindhoven conform het voorstel op pagina 7, en een herindeling ten gunste
van Helmond conform het provinciaal voorstel voorbereid.8. Voor de regio Utrecht besluit het kabinet tot gemeentelijke herindeling.
Het provinciale voorstel samenvoeging van Utrecht, Vleuten de Meern
en delen van enkele andere gemeenten is de basis voor de definitieve vormgeving
van het besluit.9. De regio Arnhem-Nijmegen besluit het kabinet tot gemeentelijke herindeling.Voor Nijmegen is dat samenvoeging met de kern Lent conform het bij de
Tweede Kamer ingediende wetsontwerp. Voor Arnhem wordt samenvoeging met gemeenten
in De Liemers nadrukkelijk onderzocht. Voor de andere gemeenten in het KAN-gebied
worden nadere voorstellen van het provinciebestuur gevraagd.10. Voor de regio Twente besluit het kabinet tot gemeentelijke herindeling.Voor de steden Enschede en Hengelo wordt het provinciale plan gevolgd.
Dat zelfde geldt voor de gemeente Almelo.Voor de andere gemeenten in de regio Twente worden nadere voorstellen
van het provinciaal bestuur gevraagd.Het kabinet heeft in deze brief duidelijkheid gegeven over de gewenste
bestuurlijke vormgeving van de zeven kaderwetgebieden. Over de uitvoering
van de in deze brief gedane voorstellen zal de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken met de betrokken besturen van de kaderwetgebieden, de provincies, de
gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
overleg voeren. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25287-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl