Beveiliging van Nederlandse ambassades in het buitenland; Rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30149, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30149 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUD blz.SAMENVATTINGReactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer1 INLEIDING1.1 Aanleiding1.2 Doel en aanpak2 BEVEILIGINGSBELEID2.1 Doelstellingen en kosten2.2 Normen2.3 Organisatie3 TOEZICHT3.1 Inspectie3.2 Veiligheidsaudits4 BEVEILIGING IN DE PRAKTIJK4.1 Inleiding4.2 Beveiligingsplan4.3 Normen4.4 Beveiligingsambtenaar op ambassades4.5 Personele screeningLokale medewerkersUitgezonden medewerkers5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN5.1 Conclusies5.2 Aanbevelingen6 REACTIE MINISTER EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMER6.1 Reactie minister6.2 Nawoord Algemene RekenkamerBIJLAGE 1OVERZICHTSTABEL MET BEVINDINGEN, AANBEVELINGEN EN REACTIE
MINISTER
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30149Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 149Beveiliging van Nederlandse ambassades in het buitenlandnr. 2RAPPORTINHOUD blz.Samenvatting5   1Inleiding71.1Aanleiding7 1.2Doel en aanpak7   2Beveiligingsbeleid92.1Doelstellingen en kosten9 2.2Normen92.3Organisatie9    3Toezicht113.1Inspectie11 3.2Veiligheidsaudits11   4Beveiliging in de praktijk124.1Inleiding12 4.2Beveiligingsplan124.3Normen12 4.4Beveiligingsambtenaar op ambassades13 4.5Personele screening13   5Conclusies en aanbevelingen145.1Conclusies14 5.2Aanbevelingen14   6Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer156.1Reactie minister156.2Nawoord Algemene Rekenkamer17    Bijlage 1Overzichtstabel met bevindingen,
aanbevelingen en reactie minister18SAMENVATTINGDe Algemene Rekenkamer heeft een onderzoek gedaan naar de beveiliging
van Nederlandse ambassades in het buitenland. De belangrijkste conclusie van
het onderzoek is dat de beveiliging van ambassades te wensen overlaat.Dit heeft vier oorzaken:• Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft geen duidelijk uitgeschreven
beveiligingsbeleid, geen vastgelegde beveiligingsnormen en een heldere afbakening
van taken en bevoegdheden ontbreekt op dit punt in de praktijk.• Het toezicht van het ministerie op de beveiliging van de ambassades
schiet tekort.• Het veiligheidsbewustzijn van de medewerkers op de posten laat
te wensen over.• De Wet veiligheidsonderzoeken, die screening van medewerkers op
vertrouwensfuncties regelt, wordt slecht toegepast. Hierdoor bekleedden ten
tijde van het onderzoek 454 uitgezonden en 210 lokale krachten een vertrouwensfunctie
zonder een geldige screening.Het onderzoek is uitgevoerd in de periode september 2004 tot februari
2005. Er is een enquête gestuurd naar 145 Nederlandse ambassades waarvan
er 141 zijn beantwoord. De Algemene Rekenkamer bezocht tevens acht ambassades
om de beveiliging in de praktijk te beoordelen. Op een aantal posten zijn
de enquêteresultaten getoetst.Voor verbetering van de beveiliging van ambassades beveelt de Algemene
Rekenkamer de minister van Buitenlandse Zaken aan om:• een duidelijk beleid voor beveiliging op te zetten met eenduidige
normen en een heldere afbakening van taken en bevoegdheden;• een beter systeem van toezicht op de beveiliging te ontwikkelen;• een bewustwordingscampagne te ontwikkelen voor de medewerkers;• zorg te dragen voor een correcte uitvoering van de Wet veiligheidsonderzoeken.Reactie minister en nawoord Algemene RekenkamerDe minister van Buitenlandse Zaken onderschrijft de belangrijkste conclusie
uit het rapport dat de beveiliging op punten verbeterd kan worden. Zijn ministerie
is daar al enige tijd mee bezig en zal nadere stappen zetten. Zo wordt er
hard gewerkt om achterstanden in veiligheidsonderzoeken weg te werken.De minister geeft aan dat Buitenlandse Zaken bewust geen eenduidige beveiligingsnormen
hanteert omdat de balans tussen veiligheid en beveiliging enerzijds en de
publieksfunctie en de daarvoor noodzakelijke openheid anderzijds, van land
tot land verschilt. Daarnaast worden per ambassade maatwerkmaatregelen uitgevoerd
tegen specifieke bedreigingen.Verder is er dit jaar opnieuw een grote bewustwordingscampagne rondom
veiligheid opgestart.De Algemene Rekenkamer heeft met belangstelling kennis genomen van de
door de minister reeds genomen en aangekondigde maatregelen. Wel zal het ministerie
de aandacht voor beveiliging systematisch in de organisatie moeten inbedden.
Een goed gedefinieerd beveiligingsbeleid met een voor de organisatie heldere
afbakening van taken en bevoegdheden en gestructureerd toezicht op de naleving
zijn hiervoor noodzakelijk.In bijlage 1 is een overzichtstabel opgenomen waarin de bevindingen en
aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer en de reactie hierop van de minister
is weergegeven.1 INLEIDING1.1 AanleidingDe Algemene Rekenkamer heeft in de periode september 2004 tot en met februari
2005 een onderzoek gedaan naar de beveiliging van Nederlandse ambassades en
consulaten in het buitenland.Aanleiding voor het onderzoek waren onder meer de recente aanslagen op
consulaten en ambassades. Voorts wordt het belang van het onderwerp onderstreept
door de aanslagen die ten tijde van het onderzoek plaatsvonden:– In november 2003 is een bomaanslag gepleegd op het Britse consulaat
in Istanbul. Hierbij kwam de Britse consul-generaal om het leven.– Op 30 januari 2004 is een aanslag gepleegd op de Nederlandse
ambassade in de Irakese hoofdstad Bagdad.– In juli 2004 is de Chileense ambassade te Costa Rica gegijzeld
door één van de lokale beveiligingsmedewerkers. Hierbij zijn
vier doden gevallen.– In december 2004 is het Amerikaanse consulaat te Jeddah aangevallen
en zijn medewerkers gegijzeld in het gebouw. Hierbij zijn doden en gewonden
gevallen.– Op 7 februari 2005 is het Spaanse consulaat in Bern kortstondig
gegijzeld. De Zwitserse politie heeft de gijzeling na bestorming van het consulaat
beëindigd.Tijdens bezoeken aan de ambassades heeft de Algemene Rekenkamer geconstateerd
dat verschillende Nederlandse posten bedreigd worden met aanslagen en met
ontvoeringen van (familie van) ambassademedewerkers.Een adequate beveiliging van Nederlandse ambassades is in de eerste plaats
van belang voor de ruim 3300 medewerkers ter plaatse. Voorts beschikken ambassades
over (grote) voorraden waardepapieren (zoals visa, paspoorten en geld). Daarnaast
beschikken de ambassades over vertrouwelijke informatie over Nederland en
haar bondgenoten. Deze informatie mag niet in verkeerde handen terechtkomen.
Gebeurt dat wel, dan bestaat de kans dat bondgenoten van Nederland geen informatie
meer met Nederland wensen te delen.1.2 Doel en aanpakDoel van het onderzoek is om vast te stellen welke maatregelen het ministerie
heeft getroffen om Nederlandse ambassades te beveiligen.De probleemstelling van het onderzoek luidt:Heeft de minister van Buitenlandse Zaken (BuiZa) ervoor zorggedragen dat
de beveiliging van de posten en de screening van de medewerkers in opzet en
werking voldoen aan de gestelde eisen?Voor dit onderzoek is een dossieronderzoek gedaan en zijn gesprekken gevoerd
met medewerkers van het Ministerie van BuiZa. Verder is een enquête
gestuurd naar 145 Nederlandse posten in het buitenland waarvan er 141 zijn
beantwoord. Tot slot heeft de Algemene Rekenkamer acht posten bezocht om de
beveiliging in de praktijk te beoordelen. Op een aantal posten zijn de bevindingen
uit de enquête getoetst.In dit rapport komen achtereenvolgens aan de orde: het beveiligingsbeleid
van het Ministerie van BuiZa, het toezicht op de beveiliging van de ambassades
en de beveiliging in de praktijk.2 BEVEILIGINGSBELEID2.1 Doelstellingen en kostenOp grond van het Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen (1963)
is het land waarin de Nederlandse ambassade is gehuisvest (gastland) verantwoordelijk
voor de beveiliging. Het treffen van aanvullende beveiligingsmaatregelen blijft
echter noodzakelijk. Het Ministerie van BuiZa heeft daartoe een beveiligingsbeleid
vastgelegd in het Handboek Bedrijfsvoering Buitenlandse Zaken (HBBZ). De belangrijkste
doelstellingen voor het beveiligen van Nederlandse ambassades in het buitenland
zijn:• personeel een zo veilig mogelijke werk- en leefomgeving bieden;• vertrouwelijke informatie beveiligen;• gebouwen, terreinen, goederen en vitale onderdelen beveiligen.Het Ministerie van BuiZa gaat er vanuit dat Nederlandse posten in het
buitenland géén rechtstreeks doelwit zijn van aanslagen.1Het ministerie heeft de kosten voor beveiliging ondergebracht onder de
materiële uitgaven van het «niet-beleidsartikel Algemeen».
Voor 2004 is dit artikel begroot op circa € 229 miljoen.2 In de voorjaarsnota 2004 is vervolgens € 10
miljoen extra begroot voor extra personele en materiële investeringen
in gebouwen (departement en posten).2.2 NormenHet Ministerie van BuiZa beschouwt beveiliging als het treffen van proactieve
en reactieve maatregelen om veiligheidsrisico's tot een aanvaardbaar minimum
terug te brengen. Het ministerie geeft echter niet aan wat het onder een aanvaardbaar
minimum van veiligheidsrisico's verstaat.Elke post bepaalt met een risicoanalyse welke beveiligingsmaatregelen
er moeten worden genomen. Maar ook voor de risicoanalyse ontbreekt een normatief
kader.Ten slotte dienen alle (nieuwe) medewerkers die een vertrouwensfunctie
(gaan) vervullen, te beschikken over een verklaring van geen bezwaar (VGB)
van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). De VGB is gebonden
aan de functie. Als een medewerker wordt overgeplaatst op een andere vertrouwensfunctie
moet hij opnieuw gescreend worden. In de regel dient eens in de vijf jaar
een herhaling van het onderzoek plaats te vinden.De AIVD stelt de lijst van vertrouwensfuncties vast die het Ministerie
van BuiZa aanlevert. De meest recent vastgestelde lijst dateert van maart
2004. Een structureel probleem is dat de AIVD vaak niet in staat is om een
veiligheidsonderzoek in te stellen naar lokale medewerkers op een vertrouwensfunctie,
omdat de AIVD in veel landen geen toegang kan krijgen tot informatie over
de betrokkene (of diens partner). Als de AIVD onvoldoende informatie krijgt,
weigert zij afgifte van een VGB.2.3 OrganisatieDe verantwoordelijkheidsverdeling voor beveiliging van de posten staat
weergegeven in de «Instructie beveiligingsambtenaar BZ» en het
«Aanwijzingsbesluit sub-beveiligingsambtenaren BZ».De secretaris-generaal heeft zijn verantwoordelijkheid voor beveiliging van de posten gemandateerd aan de plaatsvervangend secretaris-generaal
(PSG). Deze geeft ook leiding aan de overlegstructuren op dit terrein.De Veiligheidsdienst Buitenlandse Zaken (VDB) vervult een hoofdrol bij
het opstellen en het uitdragen van het beveiligingsbeleid en heeft tot taak
dit beleid te formuleren, uit te dragen en te evalueren.De Directie Huisvesting Buitenland (DHB) is financieel verantwoordelijk
voor de uitvoering van de adviezen die de VDB geeft en bepaalt de budgetten
die aan posten worden toegekend. De DHB heeft verder tot taak de posten te
voorzien van bijvoorbeeld alarminstallaties, hang- en sluitwerk en kluizen.Op de post is de Chef de Post (CdP) als integraal manager verantwoordelijk
voor de beveiliging. De dagelijkse leiding voor de beveiliging is gedelegeerd
aan de beveiligingsambtenaar (BVA). Dit is meestal de plaatsvervangend CdP.
De operationele kant van de beveiliging is een taak voor de plaatsvervangend
BVA.Vier keer per jaar is er op het ministerie een Veiligheidsoverleg onder
leiding van de PSG.1 Daarbij wordt bijvoorbeeld
gesproken over calamiteiten, veiligheidsincidenten en de afhandeling daarvan.
In 2004 is het zogenaamde Petit Comité opgericht waarin de VDB en de
DHB onder leiding van de PSG overleggen over veiligheidsaudits en adviezen
van de VDB en de implementatie hiervan door de DHB of de post.3 TOEZICHT3.1 InspectieEr is geen specifiek toezichtbeleid voor de beveiliging. Het toezicht
is een vast onderdeel van het meeromvattende toezicht dat de Inspectie en
evaluatie bedrijfsvoering (ISB) houdt op de posten.De ISB heeft voor en na het bezoek contact met het ministerie over beveiligingsaspecten.
Voor het onderwerp beveiliging moet de post een formulier van de ISB invullen
waarop gevraagd wordt of de post over een beveiligingsplan beschikt. Afhankelijk
van deze uitkomst voert de ISB een summier nader onderzoek uit naar de beveiliging.
Het ontbreekt aan een standaard wijze van rapportage hierover. De ISB maakt
geen overall analyse van de bevindingen bij de individuele posten.3.2 VeiligheidsauditsDe Algemene Rekenkamer is nagegaan op welke wijze de doorvertaling en
uitvoering van het beveiligingsbeleid concreet gestalte heeft gekregen.Een belangrijke taak van het Ministerie van BuiZa is het opstellen van
een categorie-indeling van de veiligheid van de leefomgeving van posten. Hieronder
wordt verstaan de residentie van de CdP en de dienstwoningen van de uitgezonden
medewerkers alsmede alle bewegingen die medewerkers vanuit privé-oogpunt
maken. Het ministerie geeft per categorie een oplopend aantal beveiligingsmaatregelen
aan die de posten op kosten van het Rijk kunnen treffen. Er bestaat geen categorie-indeling
voor de werkomgeving.Het Ministerie van BuiZa voert jaarlijks ongeveer 25 veiligheidsaudits
op de posten uit. Aan de hand van een zogenaamde dreigings- en risicoanalyse
maakt het ministerie een beoordeling van de feitelijke beveiligingssituatie
ter plaatse. De Algemene Rekenkamer constateert dat:– er geen normatief kader aan de dreigings- en risicoanalyse ten
grondslag ligt;– kennis van en ervaring met beveiliging geen vereiste is voor de
medewerkers die deze analyses uitvoeren,1 onervaren
medewerkers worden begeleid door ervaren medewerkers en inhuur van expertise
is mogelijk;– de adviezen die uit de analyses komen niet dwingend zijn;– het ministerie geen zicht heeft op naleving van de adviezen;– het ministerie geen inventarisatie maakt van bevindingen uit de
veiligheidsaudits.De Algemene Rekenkamer constateert dat er in de praktijk een spanningsveld
bestaat tussen de twee afdelingen die zich bezighouden met de beveiliging
van de posten. De DHB vertaalt de adviezen van de VDB in concrete maatregelen.
Daarnaast bekijkt de DHB of hiervoor voldoende budgettaire ruimte is. De Algemene
Rekenkamer nam waar dat in 2004 adviezen van de VDB geregeld door de DHB op
inhoudelijke gronden werden heroverwogen hetgeen ertoe heeft geleid dat adviezen
van de VDB niet werden opgevolgd.In november 2004 heeft de minister van BuiZa voor het eerst een trendanalyse
opgesteld over de beveiligingssituatie op posten binnen de Europese Unie.2 De minister miste tot voor kort een overkoepelende visie
op beveiligingsgebied. Daardoor heeft hij geen aandacht besteed aan oorzaken
van terugkerende problemen en het signaleren van trends.4 BEVEILIGING IN DE PRAKTIJK4.1 InleidingDe Algemene Rekenkamer is nagegaan wat de situatie op de ambassades is
op het gebied van het beveiligingsbeleid. Zij heeft daartoe een enquête
gehouden onder 145 posten en acht posten bezocht.1
Op de enquête hebben 141 posten gereageerd. Een aantal opvallende resultaten
staan hieronder weergegeven.4.2 BeveiligingsplanBijna de helft van de posten heeft geen beveiligingsplan dat jonger is
dan twee jaar. De plannen zijn qua omvang, opzet en inhoud zeer divers, variërend
van één of een paar A4-tjes tot een flink boekwerk.60% van de posten is niet betrokken geweest bij het opstellen van dreigingsanalyses.4.3 NormenUit de enquêteresultaten blijkt dat normen en aanwijzingen zo ruim
geformuleerd zijn dat de posten deze verschillend interpreteren. Ook bij postbezoeken
van de Algemene Rekenkamer kwam dit naar voren.Zo geeft 12% van de ambassades aan niet te voldoen aan de beveiligingsnormen
en 28% geeft aan dat zij deels voldoen aan de normen. Dit zijn normen die
bijvoorbeeld betrekking hebben op de vereiste zonering,2 de toegangscontrole van bezoekers, het sleutelbeheer, brand- en sluitronden
en informatiebeveiliging.Uit de bezoeken van de Algemene Rekenkamer aan een aantal posten en uit
gesprekken bij het ministerie blijkt dat getroffen (fysieke) beveiligingsmaatregelen
in een aantal gevallen niet worden gebruikt. Redenen hiervoor zijn onder meer
dat posten beveiligingsmaatregelen in sommige gevallen als «onhandig»
voor de bedrijfsvoering ervaren of als belemmerend voor de gewenste open en
klantvriendelijke uitstraling van de post (het sociale gezicht). Zo werd de
vereiste zonering in een aantal gevallen niet gehandhaafd omdat de vergrendeling
niet werkte of omdat het onhandig werd bevonden om de beveiligde deur steeds
te ontgrendelen. Op één post stonden sleutelkluizen en kluizen
met waardepapieren open terwijl schoonmakers onbegeleid rondliepen. Overigens
blijkt uit de enquête dat slechts 56% procent van de posten in de praktijk
een clean-desk policy hanteert.Zowel uit de enquête als uit de postbezoeken bleek dat de mate waarin
bezoekers van posten worden geregistreerd afhangt van het gewicht dat de post
aan registratie toekent. Dit loopt op vergelijkbare posten sterk uiteen.Ook nam de Algemene Rekenkamer waar, dat bij posten uit dezelfde veiligheidscategorie
onder ogenschijnlijk gelijke omstandigheden bij een aantal wel detectiepoorten
aanwezig waren terwijl deze bij andere ontbraken. Daarbij wordt detectieapparatuur
in een aantal gevallen niet op de juiste manier gebruikt. Zo staat het apparaat
soms uitgeschakeld, lopen mensen om de detectiepoorten heen of wordt de geldende
procedure niet goed uitgevoerd.Het ministerie geeft aan dat toezicht door de CdP en de BVA op de naleving
van dit soort beveiligingsmaatregelen in het algemeen te wensen over laat.
Het gedrag van de individuele medewerker is uiteindelijk bepalend bij de vraag
of op adequate wijze gebruik wordt gemaakt van aanwezige veiligheidsvoorzieningen.
Een goed ontwikkeld veiligheidsbewustzijn is hierbij van groot belang.4.4 Beveiligingsambtenaar op ambassadesDe BVA en zijn plaatsvervanger op de ambassades besteden per maand één
tot 30% van hun tijd aan beveiliging. Gemiddeld ligt het percentage op circa
5.Op vergelijkbare ambassades zijn substantiële verschillen in tijdsbesteding
te zien. Kennis van en ervaring met beveiliging is geen vereiste voor een
BVA of plaatsvervangend BVA: ongeveer 90% van de BVA's en plaatsvervangend
BVA's heeft daarvoor geen opleiding gevolgd. Het BVA-schap is evenmin opgenomen
in de functieomschrijving van een plaatsvervangend CdP.70% van de posten geeft aan dat de CdP en de BVA bij aanvang van plaatsing
op de post niet zijn ingelicht door de VDB over de veiligheidssituatie op
de post. De oorzaak hiervan is dat een briefing aan CdP's en BVA's door de
VDB vrijblijvend is.4.5 Personele screeningLokale medewerkersIn het Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van BuiZa heeft
de Algemene Rekenkamer melding gemaakt van het feit dat 105 vertrouwensfuncties
worden vervuld door lokale medewerkers die voor deze functie niet vooraf zijn
gescreend. In het Rapport bij het Jaarverslag 2004 van het Ministerie van
BuiZa is dit aantal verdubbeld tot 210 medewerkers.1 Volgens het ministerie is deze stijging onder meer veroorzaakt doordat
een aantal lokale medewerkers in 2004 vertrouwensfuncties van uitgezonden
medewerkers heeft overgenomen.Uitgezonden medewerkersHet aantal uitgezonden medewerkers op vertrouwensfuncties dat in 2004
niet aan de eisen van screening voldoet was niet bekend bij het Ministerie
van BuiZa. Uit de enquête van de Algemene Rekenkamer blijkt dat 454
uitgezonden medewerkers op vertrouwensfuncties niet zijn gescreend. Ruim 65%
van het uitgezonden personeel dat een A-vertrouwensfunctie bekleedt, beschikt
niet over een geldige VGB. Voor lokaal personeel met een A-vertrouwensfunctie
is dat percentage vrijwel gelijk.De Algemene Rekenkamer wijst op het niet voldoen aan de eisen van artikel
14 lid 1 jo. artikel 4 lid 1 en 3 van de Wet veiligheidsonderzoeken (Stb.
1996, 525). Dit kan leiden tot strafbaarheid van de werkgever, in casu het
Ministerie van BuiZa.5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN5.1 ConclusiesDe belangrijkste conclusie van het onderzoek is dat de beveiliging van
ambassades te wensen over laat.Dit heeft vier oorzaken:• Het Ministerie van BuiZa heeft geen duidelijk uitgeschreven beveiligingsbeleid,
geen vastgelegde beveiligingsnormen en een heldere afbakening van taken en
bevoegdheden ontbreekt op dit punt in de praktijk.• Het toezicht van het ministerie op de beveiliging van de ambassades
schiet tekort.• Het veiligheidsbewustzijn van de medewerkers op de posten laat
te wensen over.• De Wet veiligheidsonderzoeken, die screening van medewerkers op
vertrouwensfuncties regelt, wordt slecht toegepast. Hierdoor bekleedden ten
tijde van het onderzoek 454 uitgezonden en 210 lokale krachten een vertrouwensfunctie
zonder een geldige screening.5.2 AanbevelingenVoor verbetering van de beveiliging van ambassades beveelt de Algemene
Rekenkamer de minister van BuiZa aan om:• een duidelijk beleid voor beveiliging op te zetten met eenduidige
normen en een heldere afbakening van taken en bevoegdheden;• een beter systeem van toezicht op de beveiliging te ontwikkelen;• een bewustwordingscampagne te ontwikkelen voor de medewerkers;• zorg te dragen voor een correcte uitvoering van de Wet veiligheidsonderzoeken.6 REACTIE MINISTER EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMER6.1 Reactie ministerIn zijn reactie van 26 mei 2005 deelt de minister van BuiZa mee verheugd
te zijn dat de Algemene Rekenkamer onderzoek op dit terrein heeft gedaan.De minister van BuiZa onderschrijft de belangrijkste conclusie uit het
rapport dat de beveiliging op punten verbeterd kan worden. Zijn ministerie
is daar al enige tijd mee bezig en zal mede als gevolg van het rapport van
de Algemene Rekenkamer nadere stappen zetten. De minister hecht er voorts
aan op te merken dat het onderzoek zich richt op een periode die achter ons
ligt. Ten opzichte van die periode zijn substantiële veranderingen binnen
de organisatie in het dossier beveiliging doorgevoerd.Volgens de minister bestaat er een grote differentiatie aan dreigingen
waaraan ambassades kunnen blootstaan, zoals inbraken, berovingen, burgeroorlogen,
spionage, gijzelingen, beschietingen en terroristische aanslagen, in een oplopend
geweldsspectrum en geraffineerdheid. Hij stelt dat opvattingen omtrent wat
wel en wat niet veilig is, niet eenduidig zijn. Dit geldt volgens hem niet
alleen voor zijn eigen ministerie, maar ook voor ministeries van Buitenlandse
Zaken van zijn partners.De minister stelt dat individuele appreciatie van de lokale situatie de
belangrijkste basis is voor vaststelling van het beveiligingsniveau. Beveiliging
is, aldus de minister, zeker waar het anti-terrorisme maatregelen betreft,
derhalve maatwerk, naast hetgeen in algemene kaders is vastgesteld.Vervolgens gaat de minister van BuiZa in op de vier belangrijkste aanbevelingen
uit het rapport van de Algemene Rekenkamer.De aanbeveling om zorg te dragen voor een correcte uitvoering van de Wet
veiligheidsonderzoeken vindt de minister een terecht aandachtspunt. In dit
dossier wordt, aldus de minister, hard gewerkt om achterstanden weg te werken.
In samenwerking met de AIVD tracht het ministerie zo snel mogelijk ook lokale
medewerkers op vertrouwensfuncties te screenen. Hij zegt toe dat organisatorische
aanpassingen waar mogelijk tijdelijk of definitief zullen worden doorgevoerd
totdat de screening van deze medewerkers is voltooid of gebleken is dat screening
niet mogelijk is. Daarnaast heeft het ministerie een plan van aanpak opgesteld
om de lijst van vertrouwensfuncties met lokale medewerkers aan te scherpen.
Evaluatie van de lijst van vertrouwensfuncties van uitgezonden medewerkers
en medewerkers in Den Haag staat vervolgens op het programma.De minister is van mening dat het rapport terecht opmerkt dat het gedrag
van de individuele medewerker uiteindelijk bepalend is bij de vraag of op
adequate wijze gebruik wordt gemaakt van aanwezige veiligheidsvoorzieningen.
Het gaat hier om veiligheidsbewustzijn. De minister is met de Algemene Rekenkamer
van oordeel dat dit onderwerp permanent aandacht nodig heeft en altijd kan
worden verbeterd. Het ministerie organiseert in dat kader al enkele jaren
presentaties en opleidingen voor nieuwe medewerkers, ambassadeurs en beveiligingsambtenaren
voorafgaande aan hun plaatsing. Om het veiligheidsbewustzijn ook dit jaar
te versterken heeft het ministerie opnieuw een grote bewustwordingscampagne
in uitvoering.De Algemene Rekenkamer heeft de aanbeveling gedaan een duidelijk beleid
voor beveiliging op te zetten met eenduidige normen en een heldere afbakening
van taken en bevoegdheden. In zijn reactie geeft de minister aan dat het uitgangspunt
voor het beveiligingsbeleid van Buitenlandse Zaken is dat er een balans dient
te zijn tussen de veiligheid en de beveiliging van kanselarijen, medewerkers
en processen enerzijds en de publieksfunctie, en de daarvoor noodzakelijke
openheid en toegankelijkheid van ambassades anderzijds. Dit verschilt van
land tot land en kan ook binnen een land verschillen. De beveiliging van ambassades
is dus niet absoluut, stelt de minister. Buitenlandse Zaken heeft derhalve
bewust geen eenduidige beveiligingsnormen. Dit beleid wijkt volgens hem niet
af van vergelijkbare landen. Hij stelt dat het beveiligingsbeleid gevormd
wordt door drie pijlers:• de infrastructurele beveiligingsnormen van Buitenlandse Zaken;• het inbraak-preventiebeleid: een programma om posten met veel waardedocumenten
deskundig te kunnen adviseren;• veiligheidsaudits, waarmee dreigings- en risicoanalyses worden
gemaakt. Deze methodiek wordt internationaal toegepast en ondersteund door
de AIVD.De minister wijst er voorts op dat in onlangs gepubliceerde rapporten
(waaronder dat van de commissie-Van der Haak) het beleid van Buitenlandse
Zaken inzake veiligheid en beveiliging solide wordt genoemd. Ook heeft de
AIVD onlangs een veiligheidsscan van het departement gemaakt, waar dezelfde
regels gelden als op de posten, en daar kwam het ministerie goed uit de verf.
Buitenlandse Zaken neemt beveiligingsmaatregelen op basis van dreigings- en
risicoanalyses. Indien er geen dreiging is en/of risico van schade tengevolge
van een dreiging laag is, dan worden ook geen onnodige maatregelen genomen.
De minister stelt dat maatregelen nut moeten hebben en implementeerbaar en
controleerbaar moeten zijn. In het licht van het veranderende dreigingsbeeld
is eind jaren negentig een projectgroep Beveiliging Opwaardering Kanselarijen
(BOK) ingesteld, om een transparant en op eenduidige normen gebaseerd beveiligingsbeleid
te ontwikkelen. Deze beveiligingsnormen bieden volgens de minister weerstand
tegen de dreiging en risico's die generiek voor het postennetwerk gelden.
Daarnaast worden per ambassade maatwerkmaatregelen uitgevoerd tegen specifieke
bedreigingen indien het dreigingsniveau daartoe aanleiding geeft. Het project
zal eind 2005 worden afgerond. Hiermee is een bedrag van € 30 miljoen
gemoeid. Dit bedrag staat los van de € 10 miljoen aan investeringen
per jaar in beveiliging van gebouwen en huisvesting (en komt neer op een kwart
van het totale huisvestingsbudget).Bij de vaststelling van de standaardnormen is het ministerie er volgens
de minister van uitgegaan dat Nederlandse ambassades geen direct doelwit zijn
van bomaanslagen. In algemene zin geldt dit standpunt nog steeds. Inmiddels
is er echter een aantal posten dat mogelijk wel een direct doelwit voor een
terroristische aanslag vormt. In dergelijke gevallen is het beleid om zware
beveiligingsmaatregelen te treffen zodat de kwetsbaarheid van deze posten
tot een acceptabel risico wordt verkleind.De afbakening van taken en bevoegdheden is binnen Buitenlandse Zaken volgens
de minister helder geregeld. Dit is ook vastgelegd in het beveiligingsbeleid.
Medewerkers van VDB ontwikkelen daarbij het veiligheidsbeleid, maken dreigings-
en risicoanalyses en signaleren op basis daarvan trends in het dreigingsbeeld.
Medewerkers met specifieke beveiligingsexpertise van DHB ontwikkelen op basis
van deze inschattingen maatregelen om de dreiging te weren. Afstemming vindt
plaats in het Petit Comité onder leiding van de plaatsvervangend
secretaris-generaal.De Algemene Rekenkamer heeft de aanbeveling gedaan een beter systeem van
toezicht op de beveiliging te ontwikkelen. In zijn reactie benadrukt de minister
dat de ambassadeur als integraal manager verantwoordelijk is voor de veiligheid
en beveiliging van een ambassade. De uitvoering en het toezicht zijn gedelegeerd
aan de beveiligingsambtenaar. De minister zegt toe dat het ministerie deze
zomer een begin maakt met een verplichte opleiding voor deze ambtenaren zodat
deze voldoende kennis hebben in hun rol. Daarnaast controleert het ministerie
regelmatig de posten. Ook ISB speelt een signalerende rol. DHB ziet toe op
tijdige en vakkundige implementatie van overeengekomen maatregelen.6.2 Nawoord Algemene RekenkamerDe Algemene Rekenkamer heeft met belangstelling kennisgenomen van de door
de minister reeds genomen en aangekondigde maatregelen op het gebied van de
veiligheidsonderzoeken, de bewustwordingscampagne, trendanalyses en het ontwikkelen
van een nieuw integraal beoordelingssysteem. Eveneens heeft zij met belangstelling
kennisgenomen van de in de begroting opgenomen gegroeide – financiële
middelen.De Algemene Rekenkamer plaatst nog de volgende kanttekeningen. De door
de minister aangekondigde maatregelen zullen de beveiliging van ambassades
en de personele beveiliging, zowel voor intern als extern personeel, in 2005
kunnen verbeteren. Van groot belang is dat de vergrote aandacht en het toegenomen
budget van structurele aard zijn en dat deze aspecten systematisch in de organisatie
van het Ministerie van BuiZa zijn ingebed. Daartoe dient het beveiligingsbeleid
te worden gedefinieerd, waarbij enerzijds voor de organisatie een heldere
afbakening van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden wordt gerealiseerd
en waarbij anderzijds in de uitvoering ruimte wordt gelaten om afhankelijk
van plaatselijke omstandigheden maatwerk te leveren.Ten aanzien van de veiligheidsscan door de AIVD (2004) merkt de Algemene
Rekenkamer op dat de scan een onderzoek naar de hoofdlijnen van de opzet van
beveiliging betreft. In dit, op zichzelf positief getoonzette rapport, constateert
de AIVD overigens ook enkele eveneens door de Algemene Rekenkamer geconstateerde
risico's.De Algemene Rekenkamer zal de ontwikkelingen met aandacht blijven volgen.BIJLAGE 1OVERZICHTSTABEL MET BEVINDINGEN, AANBEVELINGEN EN REACTIE
MINISTERBevindingAanbevelingReactie ministerBeleid  Onduidelijkheid over begrip aanvaardbaar risico.Duidelijk uitgeschreven beleid opzetten
met normen en heldere taken en bevoegdheden.Het uitgangspunt voor het beveiligingsbeleid is een balans tussen beveiliging
van kanselarijen, medewerkers en processen enerzijds en deNormatief kader risicoanalyse ontbreektGeen risicoanalyse werkomgeving. publieksfunctie, en de daarvoor noodzakelijke
openheid en toegankelijkheid, van ambassades anderzijds. Dit verschilt van
land tot land en kan ook binnen een land verschillen. De beveiliging van ambassades
is dus niet abso- luut. Daarnaast worden per ambassade maat- werkmaatregelen
uitgevoerd tegen specifieke bedreigingen indien het dreigingsniveau daartoe
aanleiding geeft. De afbakening van taken en bevoegdheden is helder geregeld.   Toezicht  Geen specifiek toezichtbeleid voor de beveiliging.Beter systeem van toezicht.  Standaard rapportage ontbreekt.  Kennis van en ervaring met beveiliging is geen functievereiste
voor toezichthouders.  Veiligheidsadviezen zijn niet dwingend.  Geen inventarisatie van bevindingen.  Geen zicht op naleving van de adviezen.     Beveiliging in praktijk  Circa 50% van de ambassades heeft géén
beveiligingsplan dat voldoet aan de eisen.60% van de ambassades is niet betrokken
geweest bij opstellen van dreigingsanalyses.Normen en aanwijzingen over zonering,
toegangscontrole, detectiepoorten, sleutelbeheer, brand- en sluitronden en
informatiebeveiliging zijn zo ruim geformuleerd dat ambassades deze verschillend
interpreteren.Duidelijk uitgeschreven beleid opzetten
met normen en heldere taken en bevoegdheden.Het uitgangspunt voor het beveiligingsbeleid is een balans tussen beveiliging
van kanselarijen, medewerkers en processen enerzijds en de publieksfunctie,
en de daarvoor noodzakelijke openheid en toegankelijkheid, van ambassades
anderzijds. Dit verschilt van land tot land en kan ook binnen een land verschillen.
De bevei- liging van ambassades is dus niet absoluut. Daarnaast worden per
ambassade maatwerkmaatregelen uitgevoerd tegen specifieke bedreigingen indien
het dreigingsniveau daartoe aanleiding geeft. De afbakening van taken en bevoegdheden
is helder geregeld.   Slechts 56% van de posten hanteert clean-desk policy.Ontwikkelen bewustwordingscampagne medewerkers.Bewustwordingscampagne is gestart in 2005.Veiligheidsbewustzijn is laag.  Tijdsbesteding BVA en plaatsvervanger gemiddeld 5%.  90% van BVA's en plaatsvervangers heeft daarvoor
geen opleiding gevolgd. In 2005 wordt gestart met een verplichte opleiding. 70% van Chefs de Poste en BVA's is bij aanstelling
niet ingelicht over de plaatselijke situatie.     Personele screening  210 lokale medewerkers op vertrouwensfuncties zijn
niet gescreend. Zorg dragen voor correcte uitvoering
Wet veiligheidsonderzoeken.Terecht aandachtspunt.
Wordt hard gewerkt om achterstanden weg te werken. Heeft aandacht in samenwerking
met AIVD. 454 uitgezonden medewerkers op vertrouwensfuncties
zijn niet gescreend.  XNoot1Zie Beveiligingsmaatregelen Kanselarijen, versie 3.0, 10 januari
2003, p. 13 onder 5.1 en Beveiligingsmaatregelen Kanselarijen, een vertaling
van het beveiligingsbeleid van Buitenlandse Zaken naar bouwkundige beveiligingsmaatregelen
voor kanselarijen, DHB 25 september 2003 p. 8 onder 3.2.XNoot2Hieronder vallen onder andere de verplichtingen en uitgaven voor huur
van kanselarijen, residenties, personeelswoningen en het departement en beveiligingsmaatregelen,
automatisering en communicatiemiddelen, klein onderhoud en bouwkundige projecten.XNoot1Onder meer de volgende actoren zitten in het Veiligheidsoverleg: de plaatsvervangend
secretaris-generaal, de directeur-generaal Regionale en Consulaire zaken (DGRC),
de directeur-generaal Politieke Zaken (DGPZ), de directeur Personenverkeer,
migratie en Vreemdelingenzaken (DPV), de directeur Huisvesting Buitenland,
de Inspectie en evaluatie bedrijfsvoering (ISB), Financieel Economische Zaken
(FEZ) en de VDB.XNoot1Medewerkers die betrokken zijn bij de beveiliging van ambassades nemen
deel aan het reguliere overplaatsingsbeleid van het ministerie en rouleren
om de 3 à 4 jaar van functie binnen en tussen departement en ambassades.XNoot2Verslag van het Veiligheidsoverleg Buitenlandse Zaken dd. 30 november
2004.XNoot1Bezocht zijn de posten te Londen, Miami, Madrid, Berlijn, Warschau, Tunis,
Belgrado en Pristina (op volgorde van bezoek).XNoot2Zonering is de indeling van een ambassade in zones met ieder een eigen
niveau van beveiliging, afhankelijk van de informatie die er behandeld wordt
en het materiaal dat er aanwezig is.XNoot1Zie www.rekenkamer.nl voor het RJV 2003 en het RJV 2004 Ministerie van
Buitenlandse Zaken. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30149-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl