Functioneren van Defensie; Verslag algemeen overleg over de brief van 30 maart 1999 inzake het functioneren van defensie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26237, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26237 nr. 4

17-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 237Functioneren van Defensienr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 17 juni 1999De vaste commissie voor Defensie1 heeft op
9 juni 1999 overleg gevoerd met minister De Grave van Defensie over de brief van 30 maart 1999 inzake het functioneren van Defensie (26 237,
nr. 3).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) sprak haar waardering
uit voor de grondige aanpak, maar meende dat de broodnodige cultuuromslag
nog onvoldoende uit de verf komt. Zij vroeg naar de aangekondigde vergaande
maatregelen om het veranderingsproces breed in de organisatie te laten doorwerken
en wees erop dat het verbeteringstraject doorzettingsvermogen vereist, maar
ook commitment van de politieke en de overige leiding en openheid in de organisatie,
zowel intern als extern. Er moeten verantwoordelijkheden naar decentrale niveaus
worden overgedragen en er moet een gestandaardiseerde automatisering komen.
Zonder zo'n automatiseringssysteem zal het onmogelijk zijn om heldere kwartaalrapportages
te presenteren. Zij vroeg wanneer dit systeem er zal zijn.Er zal moeten worden gewerkt aan een heldere verdeling van verantwoordelijkheden
op het hoogste niveau. Uit de nieuwe samenstelling van het politiek beraad
is deze verdeling moeilijk af te leiden. Is de chef defensiestaf (CDS) of
de secretaris-generaal eindverantwoordelijk? Wordt met het toevoegen van de
bevelhebbers aan het politiek beraad toegewerkt naar de CDS als opperbevelhebber?Het personeels- en opleidingsbeleid vraagt om een gerichte aanpak om de
kwaliteit en kwantiteit van de organisatie op peil te krijgen. De militairen
moeten in een perfecte organisatie kunnen functioneren. Zij moeten kunnen
rekenen op draagvlak en steun vanuit de samenleving. Dat roept de vraag op
in hoeverre het veranderingsproces in de defensieorganisatie bekend is. Het
moet helder zijn dat het de bedoeling is om de machocultuur te doorbreken.Het is positief dat in het politiek beraad beleid en uitvoering bij elkaar
worden gebracht. Wat de rapportage betreft lijkt het een goed idee om de begrotingscyclus
te volgen: suppletoire begroting, begroting en slotwet.In de brief staat dat de bewindslieden door de inspecteur-generaal van
de krijgsmacht (IGK) structureel geadviseerd willen worden. De
IGK dreigt daarmee zijn onafhankelijke positie kwijt te raken, doordat hij
te dichtbij de bewindslieden komt te staan. Hij dient geen directe uitvoerder
van de wensen van de bewindslieden te worden. Overigens is het een goed idee
om de jaarverslagen van de IGK voortaan meteen van beleidsreacties te voorzien.
Mevrouw Van Ardenne vroeg of dit met ingang van het jaarverslag 1998 kan.De passage die aan de externe communicatie is gewijd, is niet het meest
heldere gedeelte van de brief. Dat laat onverlet dat het opstellen van een
gemeenschappelijk richtinggevend kader voor de communicatie ondersteuning
verdient.De heer Zijlstra (PvdA) complimenteerde de minister met de
brede aanpak om tot een cultuuromslag te komen en zei dat hij de afwikkeling
van de AP-23-affaire als een lakmoesproef ziet.De uitbreiding van het politiek beraad met de bevelhebbers verdient ondersteuning.
Het actieve optreden bij de hoofdlijnennotitie, dat in de brief wordt genoemd,
noemde de heer Zijlstra een onnodige loyaliteitsverklaring.Terecht wordt geconstateerd dat Angola-achtige onderzoeken niet meer door
de IGK moeten worden verricht. De IGK werd door het personeel als een soort
inquisiteur gezien. De onafhankelijkheid van de functionaris wordt thans terecht
versterkt. De heer Zijlstra onderstreepte het belang van een cultuuromslag,
die al moet beginnen bij het beantwoorden van telefonische en schriftelijke
reacties.Hij toonde zich tevreden met de versterking van de positie van de CDS
en vroeg naar de inhoud van de uitwisseling van militair personeel tussen
de krijgsmachtsdelen.De heer Van den Doel (VVD) pleitte voor het leggen van verantwoordelijkheden
waar zij thuishoren. Mensen moeten op hun individuele verantwoordelijkheid
worden aangesproken. Het is helder dat daarvoor goede voorwaarden moeten worden
geschapen. Daarnaast is het van belang dat de betrokkenheid van het personeel
wordt vergroot. Het vastgestelde beleid moet worden uitgedragen. In die zin
is uitbreiding van het politiek beraad met de bevelhebbers een goede actie.
Wellicht moet op krijgsmachtsdeelniveaus in dezelfde lijn worden gedacht.
De politiek moet overigens zeer terughoudend zijn als het gaat om de interne
bedrijfsvoering van de krijgsmacht.Het ingezette proces van cultuuromslag is een continu proces, dat voortdurend
de aandacht en inzet van betrokkenen vraagt. Uiteindelijk zal de vertaalslag
op de werkvloer moeten plaatsvinden.De brief bevat ambitieuze voorstellen. Dat roept de vraag op of de minister
meent dat het ingezette marstempo door de krijgsmachtsdelen gevolgd kan worden.
Op uitvoerend niveau spelen al vele veranderingsprocessen. Voorkomen moet
worden dat het de mensen te veel wordt.De heer Van den Doel herinnerde aan zijn inbreng tijdens het vorige algemeen
overleg over de positie van de Koninklijke marechaussee in verhouding tot
het openbaar ministerie. De minister van Justitie heeft bij brief vertraging
aangekondigd, waardoor het onderwerp niet vóór het najaar in
de Kamer zal kunnen worden besproken. In de tussentijd moet het zowel voor
de Koninklijke marechaussee als voor het openbaar ministerie helder zijn op
welke wijze thans wordt gewerkt.Het is goed dat de minister nog serieuzer wil omgaan met adviezen van
de IGK. Het is eveneens juist dat de functionaris niet langer de dubbelfunctie
van ombudsman en onderzoeker zal hebben. De voorstellen lijken echter niet
te leiden tot een grotere onafhankelijkheid van de IGK. In feite wordt de
status quo gehandhaafd. De VVD-fractie pleit voor een meer onafhankelijke
positie van de IGK. Het is in de praktijk merkbaar dat gewerkt wordt aan een verbetering van
de externe communicatie. De passage hierover in de brief is echter wollig
en weinig informatief.Wat het leidinggeven aan vredesoperaties betreft blijkt dat de mandatering,
vastgelegd in de brief van oktober 1995, wordt ingetrokken. Voor kleine operaties
zoals bijvoorbeeld het uitzenden van tien of vijftien man achtte de heer Van
den Doel handhaving van de mandatering echter wenselijk.Vredesoperaties zullen in de toekomst grondig worden geëvalueerd.
De weerslag van dit proces zal in de begroting zijn terug te vinden.Volgens de brief zal in de opleiding meer aandacht worden besteed aan
ethische dilemma's. Het is goed dat het thema wordt onderkend, maar hiervoor
is wel een goede omkadering noodzakelijk.De heer Van den Doel ondersteunde het beleid inzake vergroting van de
mobiliteit. Meer doorstroming, met name van burgerpersoneel, is zonder meer
wenselijk.Mevrouw Van 't Riet (D66) pleitte voor terughoudendheid van
de politiek in kwesties van bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering valt onder de
leiding en de leiding valt onder de minister, die slechts doelstellingen hoeft
te formuleren.Het feit dat de CDS meer verantwoordelijkheid krijgt voor vredesoperaties
geeft helderheid, ook als aanspreekpunt en voor de eindverantwoordelijkheid.
Het is goed dat de vier bevelhebbers bij het politiek beraad zullen worden
betrokken.Mevrouw Van 't Riet vond de positie van de IGK nog steeds onhelder en
vroeg de minister om een visie. Verder vond zij de reactie op de aanbevelingen
van het rapport Omtrent Srebrenica van Van Kemenade aan de magere kant.Het gaat niet zozeer om een structuurverandering als wel om een cultuuromslag.
De bewindslieden hebben in ieder geval een goede lijn ingezet. Het resultaat
van de stuurgroep veranderingsproces Defensie laat echter op zich wachten
en ook het onderzoek naar de relatie tussen openbaar ministerie en Koninklijke
marechaussee is vertraagd. Bovendien krijgt de rol van de MID nog onvoldoende
aandacht.Het is goed dat ethische vraagstukken in de opleiding aan de orde zullen
worden gesteld. Uit de evaluaties van vredesoperaties blijken op dit terrein
de nodige lacunes te bestaan. Antwoord van de regeringDe minister beaamde dat de bedrijfsvoering in belangrijke mate
een rechtstreekse verantwoordelijkheid van de bewindslieden is en vond het
juist dat de Kamer daarbij enige afstand wil houden. Hij wees er echter op
dat in de afgelopen jaren een aantal gebeurtenissen heeft plaatsgevonden die
aanleiding hebben gegeven tot verhoogde politieke aandacht. In het rapport
van Van Kemenade naar aanleiding van Srebrenica staat een aantal zaken die
de noodzaak van verandering helder aangeven, zeker op een departement dat
een belangrijk gedeelte van het geweldsmonopolie in handen heeft en daarmee
een grote verantwoordelijkheid draagt.Het ministerie van Defensie is de afgelopen tijd zeer indringend betrokken
geweest bij omvangrijke operaties in het buitenland, terwijl het tegelijkertijd
onder zware druk staat van ingrijpende reorganisaties en de invulling van
bezuinigingsmaatregelen. Dat alles mag echter geen excuus zijn om de aan de
orde zijnde operatie niet met grote voortvarendheid voort te zetten, aangezien
deze cruciaal is voor het effectief functioneren van de organisatie. Daarbij
gaat het niet alleen om de militaire professionaliteit, maar ook om de professionaliteit
in het afleggen van verantwoording. Die samenhang wordt in gesprekken voortdurend
benadrukt. Het professioneel militair functioneren kan niet los
worden gezien van de andere professionaliteit.De aan de orde zijnde brief is het resultaat van de stuurgroep veranderingsproces
Defensie. Deze breed samengestelde stuurgroep is inmiddels opgeheven. De secretaris-generaal
zal het implementatieproces verder bewaken.Een cultuuromslag kan niet via een druk op de knop worden bereikt. Het
zal in de komende tijd in de resultaten zichtbaar moeten worden. Dat wil niet
zeggen dat Defensie een organisatie zal zijn waar nooit meer een incident
plaatsvindt, maar de minister proefde nadrukkelijk een omslag. Hij merkte
op dat hij het proces niet had moeten afdwingen. In de organisatie leefde
breed het idee dat het noodzakelijk was om tot verandering te komen.Een centraal onderdeel van het veranderingsproces betreft de informatievoorziening
vanuit de organisatie aan bewindslieden. Een rapportage conform de begrotingscyclus
lijkt in dit verband een goede suggestie. Achter de nieuwe samenstelling van
het politiek beraad schuilt een andere managementfilosofie. Er is één
organisatie: Defensie. Er is één raad van bestuur, die de organisatie
bestuurt. De raad heeft onder meer het bijzondere kenmerk dat de bewindslieden
specifieke verantwoordelijkheden hebben die samenhangen met de democratische
verantwoording. De bevelhebbers hebben een unieke eigen verantwoordelijkheid
voor hun dochteronderneming. De secretaris-generaal en directeuren-generaal
hebben in een staforganisatie hun eigen verantwoordelijkheid. Het beeld van
de krijgsmachtsdelen als unieke, zelfstandige, los opererende eenheden moet
verdwijnen.Om de verantwoordelijkheden zoveel mogelijk decentraal neer te leggen,
zijn op het centrale niveau managementtools nodig. En daarvoor is weer informatie
nodig die het mogelijk maakt om het functioneren te beoordelen, om te kunnen
ingrijpen als het niet goed gaat en om de verantwoordingsplicht aan de Kamer
te effectueren. De eerste kwartaalrapportage stemt in dit opzicht tevreden.
Het is gebleken dat de bevelhebbers allang werkten met managementinformatie.
Er had alleen nog nooit een doorvertaling naar de centrale organisatie plaatsgehad.Het Politiek beraad heeft een bestuurlijke verantwoordelijkheid. Besluitvorming
en beleidsvaststelling vinden daar plaats. Eventuele uitvoeringsproblemen
kunnen volop aan de orde komen. Onder dit alles ligt de uitvoeringsverantwoordelijkheid
van de bevelhebbers, waarin geen verandering optreedt. Het mag echter niet
langer zo zijn dat vanuit die verantwoordelijkheid een schot wordt gelegd
bij de beleidsvoorbereiding. Er is integrale samenhang. Het gaat om één
gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het beleid in het politiek beraad.
Het mag niet langer gebeuren dat op het ministerie beleidsnota's worden geproduceerd
waarin onvoldoende aandacht wordt gegeven aan de uitvoeringsmogelijkheden.
Als de bevelhebbers met hun rapportages komen, moeten de directeuren-generaal
deze vanuit hun eigen verantwoordelijkheid beoordelen.De versterking van de rol van de CDS ligt op het vlak van de uitvoering
van vredesoperaties. Het moet zijn opgevallen dat de onduidelijkheid die ten
tijde van Bosnië heerste, inzake Kosovo ontbreekt. De CDS heeft de operatie
volledig ter hand genomen, wat overigens onverlet laat dat allerlei operationele
uitvoeringen bij de diverse bevelhebbers ligt. De aansturing, verantwoordelijkheid
en communicatie liggen echter bij de CDS. De minister meldde dat hij inzake
de Kosovo-operatie geen enkel probleem had ondervonden in de samenwerking
met zijn collega van Buitenlandse Zaken.Er is gezocht naar middelen om het functioneren van de IGK te versterken.
Het moet minder goed mogelijk worden dat de organisatie waar de IGK de rol
van luis in de pels heeft te vervullen, diens functioneren kan negeren. Het
gaat dus meer om het versterken van het functioneren van de IGK dan om
het versterken van zijn onafhankelijkheid. Daarin moet de functionaris ook
zelf een rol vervullen. Zo dient een rapport met bevindingen en aanbevelingen
door de IGK in het politiek beraad aan de orde te worden gesteld. Vervolgens
wordt een besluit genomen dat met PB-bewaking moet worden uitgevoerd.Daarnaast kunnen de bewindslieden, als zij het idee hebben dat er iets
aan de hand is, bepaalde dingen aan de IGK vragen. Het gaat daarbij nadrukkelijk
om vragen en niet om opdrachten, vanuit een interne verantwoordelijkheid.
Als de IGK het verzoek in kwestie niet bij zijn rol vindt passen, kan hij
er negatief op reageren. Overigens moet er meer structureel gebruik worden
gemaakt van de aanbevelingen van de IGK.Een organisatie heeft bij het optreden van problemen de neiging om eerder
te zoeken naar argumenten ter verdediging van het eigen optreden dan naar
kritische argumenten. Bij Defensie heeft de IGK in dit opzicht de rol van
countervailing power. Hij is onafhankelijk en kent de organisatie goed. De
signaleringsrol krijgt een vervolg in de versterking in de richting van het
politiek beraad. Daarnaast is er de eerdergenoemde mogelijkheid van verzoeken
van de bewindslieden.De bevelhebbers hebben een belangrijke verantwoordelijkheid voor de beleidsuitvoering.
Daarbij hoort nadrukkelijk het afleggen van verantwoording. Dat gebeurt via
de rapportages en mogelijk ook via rapporten van de IGK. Met het oog op de
verantwoordelijkheid van de bevelhebbers zijn ook veranderingen aangebracht
in de staforganisatie op het departement.De precieze spelregels van het gemeenschappelijk richtinggevend kader
voor de communicatie moeten nog worden vastgesteld. De lange traditie van
sterke centralisatie maakt een en ander niet gemakkelijk. Een eigen communicatiemogelijkheid
voor de bevelhebbers dient vanzelfsprekend nauw te worden afgestemd op de
centrale lijn van die ene defensieorganisatie.De communicatie binnen het departement heeft een nauwe verwantschap met
het afleggen van verantwoording en het door de minister dragen van verantwoordelijkheid.
Daarnaast is er de externe communicatie met media en samenleving, die inderdaad
begint bij het op een goede wijze afhandelen van telefoontjes en brieven.
Er was onduidelijkheid over de verantwoordelijkheid voor deze communicatie.
Deze klassieke spanning tussen een organisatie die haar eigen functioneren
zoveel mogelijk wil beschermen, en een centrale organisatie die voornamelijk
let op de verantwoordelijkheid van de bewindslieden, is nooit helemaal op
te heffen. De interne en externe communicatie moeten in het verlengde liggen
van het eerder aangeduide ene belang van Defensie. Dat houdt in dat externe
communicatie niet langer alleen vanuit het belang van het eigen onderdeel
moet worden beoordeeld. Tegelijkertijd zullen de bevelhebbers meer ruimte
moeten krijgen voor een eigen rol. Zij hebben natuurlijk ruim de gelegenheid
om hun visie op de gevolgen voor hun onderdeel naar voren te brengen, maar
uiteindelijk moet een conclusie worden getrokken, die vervolgens door alle
bevelhebbers moet worden uitgedragen. De bevelhebbers moeten een bredere visie
hebben dan alleen die van belangenbehartiger van het eigen onderdeel.Door de hele organisatie heen zal het wijgevoel worden gestimuleerd. Samenwerking
tussen krijgsmachtsonderdelen zoals thans in Albanië plaatsvindt, zal
worden bevorderd. Hoe langer hoe meer zal het besef moeten doordringen dat
de onderlinge samenhang belangrijker is dan de verschillen.Het proces van cultuuromslag wordt overigens in de organisatie niet beschouwd
als weer een operatie. Het wordt veeleer gezien als een kans om het beter
te doen.De rapportage over de Koninklijke marechaussee en het openbaar ministerie,
die onder verantwoordelijkheid van de minister van Justitie wordt
opgesteld, is inderdaad iets vertraagd. De indruk dat er bij de marechaussee
nog onduidelijkheid heerst, is niet juist.Het operationele mandaat is ingetrokken, maar bij kleine vredesoperaties
zal de CDS naar eigen goeddunken tot een invulling komen.De opmerking over de ethische dilemma's is nadrukkelijk een ondersteuning
van het proces, dat overigens niet eenvoudig is. Het formuleren van de dilemma's
is lastig, maar het formuleren van antwoorden is nog veel complexer. Het herkennen
van de dilemma's is een begin. Men moet zich realiseren dat men met dit soort
vraagstukken te maken kan krijgen.Er zijn veel vragen beantwoord over de rol van de MID. De dienst mag geen
rol spelen in het traject richting justitie, maar wel bij het verzamelen van
gegevens.De voorzitter van de commissie,ValkDe griffier van de commissie,De Lange XNoot1Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Zijlstra (PvdA), Apostolou (PvdA),
Hillen (CDA), Valk (PvdA), voorzitter, Hessing (VVD), ondervoorzitter, Van
Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (RPF), Essers (VVD),
Verhagen (CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den Doel (VVD),
De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD), Albayrak
(PvdA), Balemans (VVD) en Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Swildens-Rozendaal (PvdA), Arib
(PvdA), Leers (CDA), Van Oven (PvdA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter
Veer (D66), Van Middelkoop (GPV), Passtoors (VVD), Van der Hoeven (CDA), Vendrik
(GroenLinks), Lambrechts (D66), Blaauw (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Ross-van
Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA), Marijnissen
(SP), Voorhoeve (VVD), Van Gijzel (PvdA), Wilders (VVD) en Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26237-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl