Partiële wijziging Wetboek van Strafrecht, Wetboek van Strafvordering en enkele aanverwante wetten in verband met onder meer rechtsontwikkelingen; Memorie van Antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136826
 2009-2010
 
 31 391
 Partiële wijziging van het Wetboek van Strafrecht, Wetboek van
Strafvordering en enkele aanverwante wetten in verband met rechtsontwikkelingen,
internationale verplichtingen en geconstateerde wetstechnische gebreken en
leemten
 
 
 
 
 C
 MEMORIE VAN ANTWOORD
 Ontvangen 10 november 2009
 Algemeen
 Met veel belangstelling heb ik kennisgenomen van het voorlopig verslag
van de vaste commissie voor Justitie over het onderhavige wetsvoorstel. In
deze memorie van antwoord ga ik graag in op de door de leden van de fractie
van de SP in het voorlopig verslag gestelde vragen
en gemaakte opmerkingen. Zij bieden gelegenheid nader in te gaan op doel en
inhoud van de voorgestelde wetgeving.
 Totstandkoming wetsvoorstel
 De leden van de fractie van de SP vroegen
of de regering bereid is om te bevorderen dat in de Aanwijzingen voor de regelgeving
een bepaling wordt opgenomen die de concipiënt van een wetsvoorstel ertoe
verplicht aan te geven welke artikelen volgen uit implementatie van Europese
regelgeving en of daarbij sprake is van een zogenoemde «nationale kop».
 Ik reactie op deze vraag merk ik graag het volgende op. In artikel 337
van de Aanwijzingen voor de regelgeving is thans het uitgangspunt neergelegd
dat bij implementatie van EU-regelgeving in de implementatieregeling geen
andere regels worden opgenomen dan voor de implementatie noodzakelijk. Uit
deze bepaling volgt dat wanneer van dit uitgangspunt wordt afgeweken, en aldus
sprake zou kunnen zijn van een zogenoemde «nationale kop», dit
nadrukkelijk toelichting verdient. Dit geldt temeer gelet op het standpunt
van uw Kamer terzake. In zoverre voldoen de Aanwijzingen voor de regelgeving
reeds aan de wens van de leden van de fractie van de SP.
 De memorie van toelichting dient in dat geval inzichtelijk en transparant
te zijn. Naar mijn mening voldoet de memorie van toelichting van het onderhavige
wetsvoorstel overigens aan deze vereisten. Dat sprake zou zijn van wat deze
leden een «zoekplaatje» noemen, wil ik dan ook weerspreken.
 Het vorenstaande neemt niet weg dat ik tijdens het overleg dat ik in mei
van dit jaar met de vaste commissie voor Justitie uit de Eerste Kamer heb
gevoerd over de opzet en architectuur van wetsvoorstel 31 386, een nota
heb toegezegd waarin zal worden ingegaan op aspecten van wetgeving die mede
verband houden met het door deze leden naar voren gebrachte punt
(Kamerstukken I 2008/08, 31 386, F). Ik ben dan ook graag bereid om dit
punt bij de voorbereiding van de desbetreffende nota te betrekken.
 De leden van de SP-fractie vroegen een nadere
toelichting op de rol van de Raad voor de rechtspraak bij de advisering over
de wijziging van artikel XIVba betreffende artikel 496a van het Wetboek van
Strafvordering, zoals opgenomen in het wetsvoorstel inzake de versterking
van de positie van het slachtoffer in het strafproces (Kamerstukken I 2008/09,
30 143, nr. A).
 Deze leden hadden eerder bij gelegenheid van de mondelinge behandeling
van het hiervoor genoemde wetsvoorstel in de Eerste Kamer op 23 september
2008 benadrukt dat er vanuit de rechtspraktijk bedenkingen waren geuit over
de uitvoerbaarheid van het bij amendement ingevoegde artikel 496a Sv. Mede
naar aanleiding van de gedachtewisseling bij die gelegenheid heb ik overleg
gevoerd met de voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. Daar ging, hetgeen
gebruikelijk pleegt te zijn, ambtelijk overleg aan vooraf. Bij brief van 29 januari
2009 (Kamerstukken I 2008/09, 30 143, nr. F) heb ik uw Kamer verslag
gedaan van de uitkomst van het overleg van mij met de Raad en de overwegingen
die daaraan ten grondslag lagen.
 De leden van de SP-fractie vroegen zich voorts
af of hoe deze gang van zaken zich verhoudt tot de adviestaak van de Raad
voor de rechtspraak. Op grond van artikel 95a van de Wet op de rechterlijke
organisatie heeft de Raad voor de rechtspraak een adviserende taak. Artikel
95a, eerste lid, luidt: De Raad heeft tot taak regering en Staten-Generaal
te adviseren omtrent algemene verbindende voorschriften en te voeren beleid
van het Rijk op het terrein van de rechtspleging (...). Er is derhalve sprake
van een adviestaak en niet van een verplichting – voor in dit geval
de Minister van Justitie – om advies in te winnen. Ik verwijs hier ook
naar de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel dat geleid heeft tot
de Wet Raad voor de rechtspraak (Kamerstukken II 1999/2000, 27 182, nr. 3;
toelichting op artikel 95). Het vorenstaande neemt niet weg dat ik de aansporingen
van de leden van uw Kamer serieus heb genomen en nader overleg heb gevoerd
over de uitvoeringsconsequenties van – kortweg – het aangenomen
amendement Wolfsen/Cörüz, welk overleg heeft geresulteerd in de
derde nota van wijziging (Kamerstukken II 2008/09, 31 391, nr. 9)
bij het onderhavige wetsvoorstel. Daarmee wordt uiteindelijk een wijziging
aangebracht in wetsvoorstel 30 143, indien dit tot wet wordt verheven.
 Voor zover de leden van de SP-fractie bedenkingen mochten koesteren tegen
het deels informele karakter van mijn discussie met de Raad voor de rechtspraak
op dit punt, omdat het parlement daarbij niet rechtstreeks betrokken is geweest,
kan ik deze bedenkingen niet onderschrijven. Door immers mededeling van dit
overleg te doen, ben ik in de Tweede Kamer in de gelegenheid geweest om nadere
vragen te beantwoorden, hetgeen zich thans in uw Kamer herhaalt. De omstandigheid
of dit overleg formeel of informeel was doet daaraan niet toe of af. Van enige
strijd met het democratisch staatsbestel kan hier naar mijn mening geen sprake
zijn.
 Ten aanzien van de adviseringstaak van de Nederlandse vereniging voor
rechtspraak (NVvR) verwijs ik naar artikel 48 van de Wet rechtspositie van
rechterlijke ambtenaren, waarin is opgenomen dat de Minister van Justitie
overleg pleegt met de Sectorcommissie rechterlijke macht (met een vertegenwoordiging
van de NVvR) over aangelegenheden van algemeen belang voor de rechtstoestand
met inbegrip van de algemene regels volgens welke het personeelsbeleid zal
worden gevoerd. In de praktijk pleegt over een conceptwetsvoorstel op het
terrein van de strafvordering altijd advies te worden ingewonnen bij de Raad
voor de rechtspraak en de NVvR, tegelijkertijd. Op de verhouding tussen de
advisering door de Raad en de NVvR ben ik uitvoerig ingegaan in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de rechterlijke
organisatie, de Wet op de rechterlijke indeling, het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering en enkele andere wetten naar aanleiding van de evaluatie van
de modernisering van de rechterlijke organisatie en in verband met de regeling van het klachtrecht inzake gedragingen van rechterlijke ambtenaren
(Kamerstukken II 2008/09, 32 201, nr. 3, p. 26). Ik moge deze
leden daarnaar verwijzen.
 Effectiviteit van het wetsvoorstel
 De leden van de SP-fractie spraken de zorg
uit dat de thans voorliggende tekst van artikel 496a Sv de rechter nog onvoldoende
armslag zou bieden bij het beoordelen van de vraag of de zaak moet worden
aangehouden omdat de ouders van de minderjarige verdachte niet ter terechtzitting
zijn verschenen. Deze leden merkten terecht op dat ik bij gelegenheid van
de mondelinge behandeling van dit voorstel in de Tweede Kamer op 11 juni
2009 heb aangetekend dat ik ervan uitga dat de rechter de nieuwe bepaling
op passende wijze zal uitleggen. Dat betekent ook dat duidelijk is dat de
rechter niet moet worden belast met voorschriften die ertoe leiden dat een
zaak altijd moet worden aangehouden, met als gevolg dat handelingen moeten
worden verricht ten aanzien van ouders, waarbij op voorhand al vaststaat dat
deze niet het gewenste resultaat zullen opleveren: namelijk aanwezigheid op
de terechtzitting. Deze leden zullen eveneens hebben opgemerkt dat de woordvoerders
bij de plenaire behandeling meer de nadruk legden op de noodzaak van aanwezigheid
van de ouders dan op de uitvoerbaarheid daarvan dan deze leden en de praktijk
van de rechtspraak voor wenselijk wordt gehouden. Tegen de hiervoor geschetste
achtergrond is naar mijn mening de huidige redactie vatbaar voor een redelijke
wetsuitleg en praktische toepassing. Het is mij bekend dat er bij enkele leden
van de zittende magistratuur nog steeds enige zorg bestaat over de feitelijke
uitvoering van deze bepaling, maar een officieel advies van de NVvR hierover
heeft mij niet bereikt. Wel heb ik inmiddels opdracht gegeven voor een zogenoemde
ex ante evaluatie gericht op de uitvoering van dit onderdeel van het wetsvoorstel
onder auspiciën van het WODC. Op die manier kunnen gegevens worden verzameld
die van dienst kunnen zijn bij de daadwerkelijke invoering van dit onderdeel,
indien het wetsvoorstel tot wet mocht worden verheven.
 Samenhang met nationale- en Europese wetgeving
 De leden van de fractie van de SP brachten
in herinnering dat zij in het kader van andere wetsvoorstellen gevraagd hadden
hoeveel terrorismewetgeving nog in voorbereiding is. Zij vroegen zich af wanneer
een overzicht van de nieuwe initiatieven op dit gebied tegemoet kon worden
gezien. Deze leden kan ik andermaal berichten dat wij op dit moment geen andere
wetgeving ter strafrechtelijke bestrijding van terrorisme in voorbereiding
hebben dan de wetgeving die thans nog bij de Eerste Kamer aanhangig is. De
aan het woord zijnde leden gaven daarnaast aan dat het kabinet positief heeft
gereageerd op het rapport van de commissie Suyver. Zij vroegen in dit verband
of het kabinet bereid was om ook in Brussel terughoudendheid ten aanzien van
de totstandbrenging van nieuwe antiterrorismemaatregelen te bepleiten. In
reactie op deze vraag zou ik deze leden willen meedelen dat ik naar aanleiding
van het rapport van de commissie Suyver de Tweede Kamer tijdens een algemeen
overleg van 29 oktober jl. heb bericht dat ik de Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding heb verzocht de aanbevelingen van het rapport van de
commissie Suyver direct ter hand te nemen en hiertoe een werkplan op te stellen.
Een door Nederland in te nemen standpunt dat eventuele Europese initiatieven
dienen te worden opgeschort in afwachting van de uitvoering van dit werkplan
acht ik evenwel minder in de rede liggen. Dat neemt uiteraard
niet weg dat het kabinet toekomstige Europese voorstellen op het gebied van
terrorismebestrijding zal blijven beoordelen op nut, noodzaak, proportionaliteit,
subsidiariteit en effectiviteit.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin