Politie; Verslag van een algemeen overleg; Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 16 december 2009, over toeslagen en declaraties van de politietop
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een algemeen overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140359
 2009-2010
 
 29 628
 Politie
 
 
 
 
 Nr. 
 187
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 1 februari 2010
 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft op 16 december 2009 overleg gevoerd met minister
Ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over:
 
 – de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
d.d. 15 december 2009 met de antwoorden op vragen over de toelagen en
declaraties van de politietop (29 628, nr. 175).
 
 Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 Leerdam
 De griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 Van Leiden
 
 Voorzitter: De Krom Griffier: Van Leiden
 Aanwezig zijn acht leden der Kamer, te weten: Azough, Brinkman, Çörüz,
Griffith, De Krom, Kuiken, Van Raak en Verdonk,
 
 en minister Ter Horst, die vergezeld is van enkele ambtenaren van haar
ministerie.
 
 De voorzitter: Goedenavond. Op de agenda staan
de antwoorden op de feitelijke vragen vanuit de commissie over de toelagen
en de declaraties van de politietop. Dit overleg duurt tot 20.00 uur, zonder
dinerpauze. Wij hebben dus drie uur de tijd.
 Met de Kamerleden is afgesproken hun inbreng in eerste termijn te beperken
tot ongeveer acht minuten.
 
 De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Wij hebben
een monstrum van een beloningssysteem binnen de politietop gebouwd. Het is
een immoreel monstrum waar wij zo snel mogelijk vanaf moeten. Het gaat om
goed betaalde politiemensen die elkaar nog veel hogere toelagen toeschuiven.
Die toeslagen vormen een salaris waarvan een gemiddelde diender alleen maar
kan dromen. De vraag is niet of dit rechtmatig is, maar de vraag is of dit
moreel verwerpelijk is. De korpschef van Amsterdam met hoogste anciënniteit
verdient volgens de salaristabel in salarisschaal 18 € 98 700
per jaar. Volgens de Wopt-gegevens verdiende die in 2006 echter € 271 000
en wij mogen ervan uitgaan dat hij er in drie jaar tijd niet in salaris op
achteruit is gegaan. Dat betekent dat hij zijn salaris heeft opgehoogd met
een bedrag dat hoger is dan de Balkenendenorm! Naast zijn eigen salaris verdient
deze man al meer dan de Balkenendenorm. Wat een ongelofelijke en ongegeneerde
graaierij! Volgens de brief van het korps Amsterdam-Amstelland en ook volgens
RTL komt daar in 2009 nog een extra bedrag bij van € 828, gedeclareerd
als tegemoetkoming voor studerende kinderen. Met andere woorden, deze man,
met zijn ongelofelijke graaierij, heeft ook nog een ambtenaar opdracht gegeven
een formuliertje in te vullen zodat hij van de belastingbetaler een tegemoetkoming
van € 828 krijgt, bovenop zijn schamele salaris. Hij heeft immers
studerende kinderen. Dit gedrag is moreel verwerpelijk. Ik wil dan ook graag
een heldere uitspraak van de minister over dit gedrag.
 Ondanks dat de minister zeer essentiële vragen nog niet heeft beantwoord,
vind ik het van groot belang er nu al met de minister over te praten. Zij
heeft namelijk gezegd begin volgend jaar met de korpsbeheerders om de tafel
te gaan zitten om deze regelingen te bespreken. Voordat zij die gesprekken
ingaat, wil ik haar steunen en haar positie sterker maken door klip-en-klaar
aan te geven waar de PVV-fractie voor staat. Wat betreft de PVV is in ieder
geval één ding duidelijk: nieuwe contracten voor het nieuwe
jaar dienen vanaf de schalen 16 tot en met 18 geen enkele toelage meer te
omvatten, anders dan die toelagen waar ook de gewone diender recht op heeft.
Daarnaast is de PVV-fractie van mening dat bestaande regelingen opengebroken
moeten worden. Waar dit juridisch mogelijk is, dienen die drastisch versoberd
te worden, het liefst tot nul.
 Wat betreft de beantwoording van de vragen in het algemeen de volgende
opmerking. Wie gaat het onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar de rechtmatigheid
van declaraties en toelagen? Op welke termijn verwacht de minister de uitslag
van dit onderzoek? Is zij het met mij eens dat ook de moraliteit van uitvoering
van regels van declaraties en toelagen bij dit onderzoek betrokken moet worden?
 Bij de vragen over de dienstreizen verwijst de minister naar de antwoorden
in het WOB-onderzoek hierover. Ik maak hier principiële bezwaren tegen.
Ik kan niet lezen welke vragen in dit WOB-verzoek zijn gesteld. Daarbij hecht
ik er grote waarde aan dat vragen van een Kamerlid als zodanig
worden beantwoord, met inachtneming van alle termijnen en niet in afwachting
van een of ander WOB-onderzoek.
 In haar beantwoording stelt de minister dat een aantal toelagen samengebracht
wordt in een algemene toelage, waarvoor men bij benoeming en tussentijdse
toekenning vooraf de Algemene Bestuursdienst moet betrekken. Om te beginnen,
welke toelagen betreft dit volgens de minister? Hebben wij de Algemene Bestuursdienst
al formeel vastgesteld? Ik ben het namelijk in het geheel niet eens met deze
extra bestuurslagen. Wij hebben die in de Kamer ook nog niet formeel vastgesteld.
Hoe kan de minister hierop dan een voorschot nemen? Overigens behoort deze
Algemene Bestuursdienst ook maar gewoon weer tot de politie. Wat dat betreft
is het weer de slager die zijn eigen vlees keurt.
 De uitvoering van de regelgeving voor de diverse toelagen ligt bij de
korpsbeheerder, die verantwoordelijk is voor toekenning aan de korpschef.
Die is op zijn beurt verantwoordelijk voor toekenning aan de plaatsvervangende
korpschef. Zo is het cirkeltje rond en kunnen de hoge heren elkaar ongegeneerd
huizenhoge toelagen toebedelen. Ik zou het zeer op prijs stellen als de minister
hier een einde aan maakt in haar gesprek met de korpsbeheerders. Het gaat
voortaan nog maar om één toelage en die moet ter goedkeuring
naar de Kamer.
 Ik breng twee concrete toelagen ter sprake. De eerste is de pikettoelage,
voor de periode waarbij iemand telefonisch bereikbaar moet zijn en met de
mogelijkheid rekening moet houden om dienst te draaien. Met andere woorden,
een piketdienst kan niet samenvallen met arbeidstijd. Amsterdam noemt men
het de bisschoppentoelage, maar in wezen is het precies hetzelfde. Grootverdieners
bij deze toelagen zijn de plaatsvervangende korpschef van Amsterdam en de
korpschef van Flevoland, beiden met rond de € 12 000. Uit de
beantwoording blijkt dat de pikettoelage € 1,73 per uur bedraagt.
Als ik dit bedrag afzet tegen de pikettoelage van voorgenoemde heren, blijkt
dat men voor respectievelijk 6824 en 6818 uur piketdienst vergoed heeft gekregen.
Een kleine rekensom leert dat er dus voor 284 dagen piket is uitbetaald. Blijven
er 81 dagen over. Met andere woorden, deze personen zouden rond de 16 weken
hebben gewerkt. Rara, hoe kan dit. Graag een verhelderend antwoord.
 Verder is de minister het niet met mij eens dat het voor een korpsleidingslid
functioneel inhoudt dat die altijd beschikbaar moet zijn en dat dit reeds
geïncorporeerd is in het salaris. Ik zeg het verkeerd. Ik vraag me af
of de minister het met mij eens is.
 Wat betreft de toelage voor werving en behoud, met een maximum van € 45 000,
het volgende. Hoe is het mogelijk dat een interim-korpschef een werving- en
behoudtoelage krijgt. Dat is geheel in tegenspraak met de essentie van het
zijn van een interim. Die blijft immers niet behouden, maar gaat na korte
tijd weg. De minister stelt ook dat een bedrag van € 1400 gewoon
marktconform is. Dat is natuurlijk op dit moment flauwekul. In de markt zijn
op dit moment allerlei managers allang blij als ze ergens een baantje hebben.
De overheid kan wat dat betreft deze bedragen bijstellen.
 In de beantwoording van de vragen staat dat de representatiekostenvergoeding
maximaal 5% van het brutojaarsalaris beslaat. Zowel de korpschef van
Amsterdam-Amstelland als die van Gooi en Vechtstreek komt daar met bedragen
van ruim € 10 000 ruim boven. Als ik kijk naar het brutosalaris
bij het maximum van de schalen 18 en 17, respectievelijk € 98 000
en € 90 000, komt dat zelfs uit op het dubbele. Kortom, er
is buiten de regels gedeclareerd? Wie is hiervoor verantwoordelijk? Is het
met opzet gedaan? Moet de Rijksrecherche hiernaar kijken?
 Met deze representatietoelage is natuurlijk iets zeer vreemds aan de hand.
In de beantwoording schrijft de minister dat die toelage veronderstelt dat
daaruit kosten betaald moeten worden. Dat is juist. Verder schrijft de minister
dat bij de korpsen de mogelijkheid bestaat van declareren. Bij toekenning
van representatievergoedingen dient het helder te zijn om welke
onkosten het gaat. De minister schrijft ook dat het haar duidelijk is geworden
dat elementen niet uitputtend zijn beschreven en dat toepassing daarvan te
veel speelruimte laat. Hierdoor is het volgens de minister mogelijk dat de
korpschefs een representatiekostentegemoetkoming krijgen en daarnaast apart
declareren. Dit is complete abracadabra. Volgens mij zijn er allerlei richtlijnen
die hieraan ten grondslag liggen en die aangeven dat er allerlei bedragen
zijn waar mensen zich aan moeten houden. Ik geef een voorbeeld. In het Besluit
reis- en verblijfkosten en verhuiskosten d.d. 24 juni 2008 staat dat
er een bedrag uitgegeven mag worden van € 82 voor logies, vergoeding
en overnachting bij buitenlandse reizen. Uit de declaraties van de creditcard
van de korpschef van Amsterdam, bij een bezoek aan Istanbul op 8 januari
2009, blijkt dat die op die dag drie bedragen heeft gedeclareerd voor drie
verschillende overnachtingen, in totaal voor drie keer € 161, is € 483.
Dat is ruim vierhonderd euro meer dan mag volgens het besluit waaraan de vergoeding
ten grondslag ligt. Ik heb er maar een voorbeeld uit gehaald. Mijn vraag is
of de minister dit kan verklaren. Zo niet, dan wil ik dat de Rijksrecherche
dit voorbeeld gaat onderzoeken. Ik kan overigens nog tien andere voorbeelden
noemen.
 Uit de vele tips die ik heb binnengekregen, blijkt dat het gewoon is geworden
dat korpschefs bij het verlaten van een korps of bij hun pensioen hun dienstauto
mogen overnemen. De gehanteerde dagwaarde schijnt echter vele malen lager
te zijn dan de daadwerkelijke dagwaarde. Sterker nog, er is een aantal ex-korpschefs
dat kort daarna de auto met winst van de hand doet. Ik wil concreet van de
minister weten of zij in ieder geval bereid is om dit aanhangig te maken in
het gesprek van volgend jaar met de korpsbeheerders. Dit gaat een groot probleem
opleveren.
 
 De heer Van Raak (SP): Voorzitter. Tijdens
de strandrellen op Hoek van Holland stond een handjevol agenten tegenover
een massa gedrogeerde hooligans. Deze agenten werden geconfronteerd met grof
geweld. Zelfs schieten helpt niet meer in zo’n geval, zelfs niet als
er een dode valt en veel mensen gewond raken. Deze agenten waren het slachtoffer
van een slechte organisatie en van het falen van leidinggevenden. Zij zijn
gered door een groepje politieruiters dat wel verantwoordelijkheid nam, gevaren
trotseerde en collega’s te hulp kwam. Gewone agenten tonen elke dag
hun verantwoordelijkheid. Als zij eens over de schreef gaan, krijgen zij te
maken met schorsing, straffen of zelfs ontslag. Wat gebeurt er echter met
de politieleiding en met korpschefs als die over de schreef gaan?
 Een beginnende agent krijgt ongeveer € 1400 per maand. Het reguliere
inkomen van een korpschef loopt op tot € 8250 per maand. Dat vinden
korpschefs te weinig, zo durven zij zelfs in de krant te schrijven. Vindt
ook de minister het reguliere salaris van een korpschef te laag? Ik heb eens
onderzoek gedaan. De uitkomsten zijn eensluidend: niemand is het met de korpschefs
eens. Niemand. Geen enkele agent vindt het inkomen van de korpschefs te laag.
Gewone agenten krijgen voor piketdienst, waarin zij bereikbaar moeten zijn,
bruto € 1,73 per uur. Er is geen enkele gewone agent die € 11 806
opstrijkt aan pikettoelagen. Dat kan niet eens. Wie dat bedrag door € 1,73
deelt, ziet dat ook. Waarom kan het dan wel bij korpschefs?
 Ik ken ook geen agent die een representatietoeslag krijgt van € 10 476
of een bonus van € 15 085 of een arbeidsmarkttoeslag van € 34 370.
Ik weet trouwens niet eens wat het laatste is. De korpschefs krijgen dat allemaal
wel, boven op hun riante beloning. Agenten kunnen ook niet via een eigen adviesbureau
zichzelf voor duizenden euro’s per dag inhuren. Ik ben geen agent tegengekomen
die dat kan. Ik heb ook geen enkele agent gesproken die bij moeilijkheden
met woning of met de huur te horen heeft gekregen dat het korps dat betaalt.
Zij worden ook het land niet doorgereden in een luxe limousine. Ik heb het
allemaal niet gehoord van gewone agenten. Die hebben immers een
tekort aan alles: aan voldoende inkomen, goed materiaal en nieuwe collega’s.
Terwijl agenten elke dag moeten proberen, de eindjes aan elkaar te knopen,
wordt er aan de top flink gegraaid en wordt toelage op toelage op toelage
door korpsbeheerders aan korpschefs uitgekeerd. Hoe is dat nu toch mogelijk?
Hoe heeft dit kunnen ontstaan? Waarom wordt het riante inkomen van korpschefs
door korpsbeheerders aangevuld met allerlei super-de-luxe regelingen? Hoe
heeft zo’n wildgroei aan regels kunnen ontstaan? Heeft de minister dit
nooit in de gaten gehouden? Wie is verantwoordelijk voor al die regelingen?
De korpsbeheerders, maar toch ook de minister? Die moet het toch allemaal
een beetje in de smiezen houden, zo lijkt mij. De minister zegt echter niet
precies te weten welke super-de-luxe regelingen er allemaal zijn. Dat vind
ik heel raar. De minister weet ook niet, of zegt ook niet te weten, of korpschefs
of korpsbeheerders de regels overtreden hebben. Dat vind ik helemaal vreemd.
Dat hoort een minister te weten. De minister schrijft zelfs niet te weten
of zij in het verleden als burgemeester zelf super-de-luxe regelingen heeft
goedgekeurd. Dat kan natuurlijk niet. Dat weet zij best. Heeft zij dat wel
of niet gedaan? Wat is het antwoord? Als korpschefs en korpsbeheerders regels
hebben overtreden, wat zijn dan de gevolgen? Gaat de minister dan ook schorsen,
straffen en ontslaan, zoals bij gewone agenten?
 Hoe heeft deze wildgroei aan regels kunnen ontstaan? Vooral dat is de
vraag. Als ik de opmerkingen van de korpschefs over hun zogenaamd geringe
inkomen lees, zie ik dat de cultuur flink ziek is. Gezien het Beleidskader
arbeidsvoorwaarden politietop van de minister kan ik mij niet aan de indruk
onttrekken dat dit schuurt en schuurt. Een functioneringstoelage kan alleen
gegeven worden bij zeer goede of uitstekende functievervulling waar concrete
prestaties tegenover staan. Dat is bij al die korpschefs niet het geval. Ik
kan mij dat gewoon niet voorstellen. De representatietoelage mag geen beloningsinstrument
zijn. De korpschefs en korpsbeheerders zeggen echter dat die toelagen nodig
zijn om het inkomen aan te vullen. Dat was niet de bedoeling. Wie een toelage
voor representatiekosten krijgt, moet het heel duidelijk zijn welke andere
kosten nog afzonderlijk declarabel zijn. Dat is volgens mij niet gebeurd.
Anders kan al dat kleine grut niet gedeclareerd worden met de creditcards.
Compensatie voor belastingheffing kan en mag niet. Volgens mij is daar in
Friesland echter sprake van geweest. Waarom moeten bestuurders een piketvergoeding
krijgen? Waarom krijgen die € 11 800 piketvergoeding? Het zijn
toch bestuurders?
 Agenten worden vaak op hun ziel getrapt door burgers, door bestuurders
en door deze minister. Het gedrag van de korpschefs en korpsbeheerders, dit
graaien, vormt een bedreiging voor de loyaliteit van de agenten aan de politieorganisatie.
Ik zeg het zo hard omdat het zo hard is. Alle meldingen die ik krijg, spreken
voor zich. Agenten pikken dit niet. Het voorstel van de SP is simpel. Wij
zijn het niet eens met de korpschefs dat zij te weinig verdienen. Wij hebben
ook geen vertrouwen dat de korpsbeheerders de super-de-luxe regelingen zullen
beperken. De SP wil dat de minister verantwoordelijkheid neemt en daar gaat
snijden waar het vet zit. Korpschefs zijn bestuurders en hebben dus geen riante
pikettoelage nodig, geen functioneringstoelage, geen arbeidsmarkttoelage en
geen andere flauwekul. Het lijkt wel of zij een toelage krijgen als zij aangenomen
worden, hun werk doen of niet weggaan. Zij krijgen een toelage voor allerlei
flauwekul. Zij moeten ook niet zichzelf inhuren, hun huis laten betalen of
zichzelf laten rondrijden in een limousine. Er moet ook alleen gedeclareerd
worden als onkosten met het werk te maken hebben. Dat wil de SP. Dat is volgens
mij ook wat de agenten willen. De minister moet dat volgens mij ook willen.
Is de minister bereid, een einde te maken aan deze graairegels bij de top
van de politie? Is zij bereid om politiemanagers die over de schreef zijn
gegaan, aan te pakken? Misschien nog belangrijker, is zij bereid om de korpsbeheerders
aan te spreken die al die toelages hebben goedgekeurd en die de
wildgroei hebben laten ontstaan? Waarom heeft de minister nooit toezicht gehouden?
Waarom heeft zij deze wildgroei maar laten gebeuren?
 Er komt een onderzoek, zo schrijft de minister. Dat lijkt mij wel het
allerminste. Wie gaat dat doen? Wat gaat onderzocht worden? Wanneer hoort
de Kamer het allemaal?
 
 De heer Brinkman (PVV): Wat vindt de SP van
het idee van de minister om het via de Algemene Bestuursdienst te doen?
 
 De heer Van Raak (SP): Het onderzoek moet
onafhankelijk zijn.
 
 De heer Brinkman (PVV): Nee, ik bedoel wat
anders. De nieuwe regelingen moeten aan de Algemene Bestuursdienst voorgelegd
worden voordat zij in werking treden. Wij hebben de Algemene Bestuursdienst
nog niet afgehandeld. Ik ben erop tegen, omdat het een extra bestuurslaag
is en het bovendien weer de slager is die zijn eigen vlees keurt. Wat vindt
de SP hiervan?
 
 De heer Van Raak (SP): Het Beleidskader arbeidsvoorwaarden
politietop is van de minister. Zij moet zelf regels stellen. Wij moeten niet,
zoals in het verleden te veel is gebeurd, hebben dat er gediscussieerd wordt
met burgemeesters en korpsbeheerders. Die hebben dit allemaal toegestaan.
Die hebben toelage op toelage op toelage gestapeld. Die hebben het de korpschefs
allemaal gegeven. Die moeten aangesproken worden. Die moeten hard aangepakt
worden. Dat kan de minister. En als zij het niet doet, doet de Tweede Kamer
het wel!
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik vraag de heer
Van Raak naar een definitie van bestuurder. Volgens hem is een korpschef immers
een bestuurder.
 
 De heer Van Raak (SP): Een korpschef is uiteindelijk
een bestuurder. Die bestuurt een korps en is dus meer een bestuurder. Die
is geen agent die de straat opgaat. Daarvoor is de piketdienst bedoeld. De
gewone agent moet beschikbaar zijn en krijgt daarvoor € 1,73 bruto
per uur. Mevrouw Verdonk moet ook altijd beschikbaar zijn. Die krijgt ook
geen pikettoelage.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Volgens de heer
Van Raak bestaat een politiekorps dus uit bestuurders en agenten.
 
 De heer Van Raak (SP): Helaas wel.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Ter correctie,
de Algemene Bestuursdienst besluit niet, maar adviseert. Het is vooralsnog
de korpsbeheerder die besluit.
 
 De heer Van Raak (SP): Wie het probleem goed
doordenkt, ziet dat het probleem bij de korpsbeheerders is ontstaan. Die hebben
al die toelagen gegeven. Het lijkt mij heel erg slecht dat wij aan de korpsbeheerders,
die toelage op toelage op toelage hebben gestapeld, vragen om te minderen.
Ik vraag dan ook de minister om dat te doen. Dat kan zij in dit geval heel
gemakkelijk door te schrappen. Als de minister dat niet wil, moet de Tweede
Kamer dat maar doen.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Ik geef
allereerst een reactie om de onduidelijkheid over de Algemene Bestuursdienst
weg te nemen. Die is er al.
 In de afgelopen weken is ophef ontstaan over de vergoedingen en declaraties
van de politietop. Boven op een goed basissalaris krijgen die extra euro’s
in de zin van vergoeding van representatiekosten en krijgen die in sommige
gevallen woonvergoedingen en forse piketvergoedingen. Daarbovenop is nog eens
stevig gedeclareerd, soms voor diners, smokings en allerlei andere zaken.
Dit alles staat niet in verhouding tot het salaris en de toelagen voor een
agent op straat. Zeker in deze financieel krappe tijden is dit niet uit te
leggen. Het is niet eerlijk, niet sociaal. Het is wat de PvdA betreft onacceptabel.
Bovendien zijn de bestaande regels ondoorzichtig, te ruimhartig en zijn de
verschillen hierbij tussen de korpsen te groot. Daarbij wordt een slecht voorbeeld
gegeven. Ik kan mij voorstellen dat het uitermate demotiverend voor agenten
werkt.
 De PvdA maakt zich op alle fronten sterk om tot een rechtvaardig beloningsbeleid
te komen en om excessen te bestrijden. Dat geldt bij zorg, onderwijs, wonen
en bij de politie. Het is dan ook teleurstellend dat de korpsbeheerders en
korpschefs in de verdedigingsbankjes zijn geklommen en zelfs boos worden,
in plaats van kritisch naar zichzelf te kijken en naar de wijze waarop zij
omgaan met vergoedingen. Zij moeten immers het goede voorbeeld geven. De uitspraak
dat de salarissen omhoog moeten om toelagen en declaraties onnodig te maken,
vinden wij de wereld op zijn kop. Wij zijn deze mening dan ook niet toegedaan.
De minister schrijft in haar antwoorden van mening te zijn dat de salarissen
van de korpschefs op dit moment redelijk zijn en dat aanpassing zeker niet
nodig is. Dat uitgangspunt delen wij. Bovendien moet de Balkenendenorm als
uitgangspunt gelden. Wij zijn dan ook niet gelukkig met de situatie dat een
aantal korpschefs daar, eufemistisch uitgedrukt, flink boven zit.
 Ook lijkt het ons niet meer dan logisch dat de piketregeling voor iedereen
gelijk wordt, versoberd wordt en dat declaraties boven op een vaste onkostenvergoeding
niet de bedoeling zijn.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Ik wil graag helderheid.
Is de PvdA-fractie ongelukkig met het feit dat de politietop meer verdient
dan de Balkenendenorm of zegt de PvdA-fractie keihard te willen dat de politietop
niet meer verdient dan die norm? De minister schrijft immers dat het 130%
van het maximum mag zijn. Ik wil graag een heldere uitspraak op dat punt.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik dank mevrouw Griffith
voor haar vraag. Zo kan er geen onduidelijkheid over bestaan. Ik ben ongelukkig
dat de politietop meer verdient dan de Balkenendenorm. Ik kan daar echter
niet zo heel veel aan veranderen, ben ik bang. Ik wil wel dat het in de toekomst
niet meer kan voorkomen. De Balkenendenorm is voor ons een harde norm, net
zoals in andere sectoren. Ik vind het ongelukkig dat de huidige situatie bij
de politietop is zoals die is.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): De piketregeling
moet volgens de PvdA-fractie versoberd worden. Vindt mevrouw Kuiken niet dat
korpschefs helemaal geen piketvergoeding moeten ontvangen?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Daar ben ik nog niet
helemaal uit. Wij kennen nu een piketvergoeding van een euro. Ik kan mij voorstellen
dat er iets van een vergoeding is. Ik ben het er echter hartgrondig mee eens
dat vergoedingen variërend van € 3000 tot € 11 000
niet de bedoeling zijn.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Is het niet zo
dat dit bij de functie van korpschef in het salaris zit, zoals bij zoveel
functies van dat niveau? Waarom niet doorpakken en geen piketregelingen meer
toestaan voor korpschefs?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik ben het gevoelsmatig
eens met mevrouw Verdonk. Nu moet echter het gehele pakket bekeken worden.
Ik wil dan ook graag dat het in januari terugkomt in de Kamer. Wij kunnen
dan een definitief oordeel vellen over het gehele pakket van maatregelen.
Gevoelsmatig zit ik echter op de lijn van mevrouw Verdonk.
 
 De heer Van Raak (SP): Dat is lekker zaken
doen! Van de pikettoelage zijn wij binnenkort dus af. Vindt de PvdA hetzelfde
ook van de toelage werving en selectie van € 34 000 en van
de functioneringstoelage? Iedereen moet toch functioneren? Het is toch raar
dat iemand € 15 000 krijgt, louter omdat die functioneert?
Zullen wij die toelagen ook maar in de ban doen?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): In alle beroepsgroepen
is een vorm van prestatiebeloning niet ongepast. Als iemand iets buitengewoon
bijzonders en belangrijks doet, ben ik de laatste om een beloning tegen te
houden. Als iemand jaar op jaar een toelage krijgt voor iets wat gewoon in
zijn functie zit, is dat echter raar. Het is niet onze functie om te onderhandelen
over de declaraties en de vergoedingen. De heer Van Raak en ik zitten op dezelfde
lijn. Wij hebben dezelfde ergernissen en hetzelfde ongenoegen. Wij moeten
dit aanpakken.
 Ik vraag de minister een aantal zaken, zodat ik kan checken hoe het nu
zit. Klopt het dat in de huidige situatie het formele werkgeverschap vastligt
in het besluit over de rechtspositie en het besluit over de bezoldiging? Klopt
het dat de korpsbeheerder op basis van deze twee besluiten de vrijheid heeft
bij de toekenning en de omvang hiervan? Is dat de feitelijke situatie?
 Als ik het goed begrijp, gaat de minister deze vrijheid aanpassen door
samen met de korpsbeheerders te komen tot een nieuw beleidskader. Mijn vraag
is of ik dat goed heb begrepen. Als ik het goed begrijp, komt dit beleidskader
er begin 2010 en wordt het besproken met het korpsbeheerdersberaad. Vervolgens
wordt het aan de Tweede Kamer voorgelegd om erover te spreken.
 Ik hoor graag van de minister of in dit beleidskader ook het stroomlijnen
van allerlei regionale regelingen zit. Worden deze verschillen meegenomen?
Ook wil ik weten of de piketdiensten en de afspraken over declareren van kosten
nadrukkelijk meegenomen worden, evenals de woontoelagen.
 Klopt het dat de Algemene Bestuursdienst dit beleidskader gaat toetsen
en erover adviseert? Hoe krachtig is die toets en dat advies? Wat zijn daarvan
de consequenties?
 Een andere vraag gaat over het onafhankelijke onderzoek dat korpschefs
en korpsbeheerders gaan uitvoeren naar de rechtmatigheid van beloningen en
toelagen. Wat wordt hiermee precies bedoeld? Wie gaat men daarvoor inzetten?
Het lijkt een beetje op de slager die zijn eigen vlees keurt. Ik vind het
goed dat men zichzelf kritisch onder de loep neemt, maar ik heb er nog geen
goede voorstelling van.
 Een volgende vraag betreft het onderzoek naar rechtmatigheid van declaraties
en toelagen dat de minister heeft aangekondigd. Wanneer kan de Kamer dit onderzoek
verwachten en wie gaat het uitvoeren?
 Een andere vraag is welke mogelijkheden er nu zijn als het gaat om de
arbeidsvoorwaardelijke afspraken met de korpschefs en de politietop. Welke
mogelijkheden zijn er om daarin te versoberen? De Kamer kan haar ongenoegen
tonen, maar als er vervolgens geen mogelijkheid is om er iets aan doen, kan
alleen maar vooruitgekeken worden. Graag een helder antwoord op deze vraag.
 De heer Van Raak heeft ook al gevraagd naar de bonus voor werving en behoud,
die moet voorkomen dat mensen naar een ander korps vertrekken. Ik snap dat
mechanisme wel. Men wil graag een goede korpschef houden. Hoe voorkomen wij
echter dat korpsen onderling gaan concurreren, zo vraag ik de minister. Hoe
gaan wij dit aanpassen?
 Nog weer een andere vraag is die naar de Uitkeringswet gewezen militairen.
Die vraag stel ik naar aanleiding van de commotie bij het aantreden van de
heer Van Baal bij de politieacademie. Ik heb begrepen dat de 73%-regeling
aangepast wordt, om te voorkomen dat mensen boven de Balkenendenorm
schieten. Het gaat dus niet om de regeling voor deze persoon, maar om de regeling
in het algemeen. Ik heb begrepen dat de wet wordt gewijzigd. Ik wil van de
minister weten wanneer de Tweede Kamer deze wetswijziging kan verwachten.
 Mijn laatste vraag betreft het gezag van en het vertrouwen in de politietop.
Ik merk dat door deze kwestie het vertrouwen in de politietop weer een behoorlijke
deuk heeft opgelopen. In sommige gevallen is dat heel begrijpelijk. Het raakt
echter alle korpschefs en ook de mensen die te goeder trouw zijn. Vandaar
dat ik de minister vraag hoe zij dit ziet. Hoe neemt zij het wantrouwen tussen
de uitvoering, de politiemensen op straat, de rechercheurs en de politietop
weg en hoe wordt het vertrouwen hersteld? Hoe kijken de korpschefs daartegenaan?
 De politie moet dienstbaar zijn. Daarbij hoort een bepaalde mate van soberheid.
Het is goed dat de minister het voortouw neemt en zorgt dat een en ander geregeld
wordt. Ik hoop oprecht dat de korpsen zelf de noodzaak tot matigheid ervaren,
zodat de Kamer niet tot wettelijke aanpassingen hoeft te komen.
 
 De heer Brinkman (PVV): Twee kleine vraagjes.
Bij het nieuwe beleidskader speelt een tweeledig probleem. De korpsbeheerders
en de korpschefs spreken allerlei lucratieve regelingetjes met elkaar af.
De korpsbeheerders mandateren de bevoegdheid weer aan de korpschefs, die hetzelfde
weer met hun onderbazen kunnen doen. Dit moet bij de nieuwe regeling absoluut
niet meer kunnen. Geen mandaten meer voor de korpschefs om het voor de eigen
korpsleiding lucratief te regelen. Vindt mevrouw Kuiken dat de gehele nieuwe
regeling in de Kamer afgeregeld moet worden?
 Er is inderdaad al een Algemene Bestuursdienst. Die is er via het Rijk
en via BZK gekomen. BZK heeft de vacatures uitgevaardigd. Ik ben het niet
eens met deze extra bestuurslaag. Vindt mevrouw Kuiken niet dat wij dat hier
moeten afregelen?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Het is belangrijk dat
de minister op beide vragen antwoord geeft om helderheid te geven. De Algemene
Bestuursdienst is er al heel lang. Het is niets nieuws en geldt voor alle
ministeries. Voor de top van het Rijk worden beloningen en werving en selectie
daar geregeld.
 Het doormandateren van bevoegdheden voor het toekennen van beloningen
en toeslagen wordt straks door de Algemene Bestuursdienst getoetst. Bij alle
beloningen wordt gecontroleerd en getoetst. Zo wordt voorkomen dat het een
woud wordt van allerlei regelingen waarvan niemand meer weet hoe het eraan
toegaat. Dat is de afgelopen jaren gebeurd. De Kamer kan zo een en ander ook
controleren. De Algemene Bestuursdienst valt onder onze controlerende bevoegdheid.
Voor alle duidelijkheid, dat geldt niet voor de korpsbeheerders. Dat is een
lokale verantwoordelijkheid.
 
 De heer Brinkman (PVV): Adviezen zijn prachtig
allemaal. Je hebt echter een mandaat of je hebt het niet. Ik ben tegen een
mandaat voor de korpschefs om onderling lucratieve regelingen te maken. De
PvdA is dat kennelijk niet.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Er wordt door de heer
Brinkman een aanname gemaakt waarin ik mij niet kan vinden. Ik heb gezegd
deze vraag naar de minister door te willen spelen. Ik heb gezegd hoe ik erin
sta en wat ik belangrijk vindt. Ik vind het daarom flauw om deze conclusie
te trekken.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Er wordt gevraagd
om verduidelijking aan de minister en om beantwoording van vragen. Verwacht
de PvdA verder nog iets actiefs van de minister om deze schaamteloze
vertoning op te lossen?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik kan mijn verhaal
opnieuw houden. Dat doe ik maar niet. Ik heb duidelijk aan de minister gevraagd
om versobering van beleid en om meer heldere, eerlijke en sociale regels.
De minister komt samen met de korpsbeheerders en de korpschefs met een beleidskader.
De minister verzoekt en maant de betrokkenen aan om dit te regelen. De zaak
moet duidelijk worden. Dat is wat ik wil. Ik heb al gezegd dat als het niet
vanzelf gaat, de Kamer aan zet is, samen met de minister. Ons uitgangspunt
lijkt mij niet meer dan logisch. Dat is ook de reden dat wij het onderwerp
op de politieke agenda gezet hebben. Daarover kan geen enkele twijfel bestaan.
 
 De heer Van Raak (SP): Duidelijk is dat de
zaak helder moet worden. Dan moet ook de PvdA helderheid verschaffen. Wij
willen allemaal dat het morgen vriest. Dan kunnen wij lekker schaatsen. Er
moet dan echter wel nog wat gebeuren. Welke vergoedingen en toeslagen worden
voortaan niet meer uitgekeerd? De piketvergoeding is al genoemd. Tegenwoordig
is er ook een toeslag als je aangenomen wordt, als je je werk doet, als je
niet weggaat en overigens ook als je wel weggaat. Welke toeslagen schaffen
wij af? Waar gaan wij snijden?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik vind het buitengewoon
jammer dat wij dit nu moeten regelen. Toen mevrouw Verdonk namens de VVD in
het kabinet zat en haar partijgenoot minister was, was het ook al een zootje.
Laten wij vooropstellen dat het goed is dat het nu geregeld wordt. Ik heb
de piketvergoeding genoemd. Ik heb de woonvergoeding genoemd. Ik heb gezegd
dat het niet normaal is dat boven op de representatiekosten allemaal vergoedingen
worden uitgekeerd. Ik wil straks het gehele pakket van de minister beoordelen,
als het in januari in de Kamer ligt. Ik kan alle vergoedingen noemen die er
zijn. Het uitgangspunt is dat het sociaal, eerlijk, redelijk moet zijn en
goed en eenduidig door ons te controleren. Volgens mij zit er geen enkel licht
tussen wat de heer Van Raak en ik willen.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik wil de PvdA
erop wijzen dat het een ongelofelijk zwaktebod is als een coalitiepartij na
drie jaar regeren nog steeds moet terugwijzen naar een vorig kabinet.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Het nieuws
van RTL sloeg in als een bom. Niet alleen bij de Tweede Kamer, maar ook bij
de agenten op straat. Agenten voelen zich gepakt en uitgeknepen, terwijl korpschefs
graaien en zichzelf een ruim salaris bemeten. De VVD-fractie heeft geen goed
woord over voor dit gedrag. Wij vinden het moreel verwerpelijk. Wij vinden
ook dat de politie het eigen gezag ernstig ondermijnt.
 Ik sta stil bij drie toelagen. Hoe kan het dat de gewone diender voor
de piketdienst de eurotoelage krijgt – volgens de minister € 1,73 –
terwijl de politietop deze toelage kan afkopen zodat die oploopt tot € 11 000
per jaar? Welke verklaring heeft de minister daarvoor? Waarom krijgen ambtenaren
in een bepaalde salarisschaal absoluut geen overwerk meer uitbetaald, omdat
het tot de functie behoort, maar mogen ambtenaren in de politietop er van
alles en nog wat bijplussen? Waarom niet eenzelfde regeling laten gelden voor
ambtenaren en politietop? Graag een reactie hierop.
 De woontoelage wordt ook compensatie van belastingheffing genoemd. Een
wonderlijke constructie bestaat bij de hoofdcommissaris in Amsterdam en Friesland.
Die ontvangen een woontoelage van de gemeente. Omdat de Belastingdienst dat
ziet als loon in natura, heft die daarover loonbelasting. Opmerkelijk is dat
de gemeente die loonbelasting betaalt. Waarom is dat? Is dat rechtmatig? Het
gebeurt allemaal van gemeenschapsgeld. Hoe verhoudt deze regeling
zich met de regelingen die gelden voor de burgemeesters? Zou de minister daarover
iets kunnen zeggen? Wie controleert vervolgens deze toelagen? Wie controleert
de burgemeesters bij het aangaan van deze afspraken?
 Dan de vergoeding voor de interim-korpschef. Mevrouw Azough van de GroenLinksfractie
heeft bij de mondelinge vragen op 1 december gevraagd naar het salaris
van de interim-korpschef. De minister zei toen dat alleen sprake is van salaris
en inhuurtarief en niet van toelagen. Dat heeft de minister nadrukkelijk gezegd.
Uit de antwoorden blijkt nu dat de interim-korpschef wel inkomen ontvangt
op basis van werving en behoud. Dat kan oplopen tot maximaal € 45 400
per jaar. Is het zo dat de Kamer onjuist is geïnformeerd op 1 december?
Waarom is een externe interim-functie hier nodig? Voorheen gebeurde het ook
niet. Nee, in Zeeland en Gelderland was er een politiefunctionaris die waarnam.
Waarom is het dan nodig een toelage voor werving en behoud uit te keren? Dat
is absoluut overbodig.
 Het is niet de eerste keer dat wij hierover praten. Dit speelt al veel
langer. Bijna jaarlijks wordt de Kamer ermee geconfronteerd. Vorig jaar nog
heeft de Kamer vol verbazing gesproken over de exorbitante toelagen voor de
politietop. Het korpsbeheerdersberaad heeft zelfs bij monde van de heer Leers
gezegd het stelsel kritisch tegen het licht te zullen houden. Hij zei dat
gekomen zal worden tot harmonisatie. Datzelfde korpsbeheerdersberaad heeft
niets gedaan in een jaar tijd. Nu gaat men uiteindelijk een onafhankelijk
onderzoek instellen. Hoeveel vertrouwen kan men daarin nog hebben? Mijn fractie
pleit er dan ook voor dat de Algemene Rekenkamer een onafhankelijk onderzoek
instelt. Niet zomaar een instelling, maar de Rekenkamer. Ik weet niet hoeveel
vertrouwen wij erin kunnen hebben dat de korpsbeheerders, die verantwoordelijk
zijn voor de toelage en de declaraties, zelf onderzoek verrichten.
 De houding van de minister is ook interessant. Zij was onaangenaam getroffen
door de toelagen en declaraties, terwijl zij natuurlijk jaarlijks achteraf
overzichten krijgt van alle toelagen, inclusief de wijzigingen van de gemaakte
afspraken. Toch is de minister onaangenaam getroffen. Rara, hoe kan dat.
 Er ontbreekt draagkracht in het dossier. De minister durft geen enkele
uitspraak te doen over de gevolgen voor de politietop als mocht blijken dat
die onrechtmatig hebben gedeclareerd. Ik vraag mij ook af waarom. Is de minister
bang om uitlatingen te doen omdat zij zelf als korpsbeheerder ook declaraties
heeft goedgekeurd en dergelijke exorbitante toelagen heeft uitgekeerd? Dat
kan natuurlijk niet. Mijn vraag is in hoeverre de minister geloofwaardig is
als zij de korpsbeheerder op het matje roept, indien blijkt dat de minister
zich in het verleden aan hetzelfde gedrag schuldig heeft gemaakt. Het tegendeel
moet natuurlijk nog worden bewezen. In hoeverre kan de minister dan nog geloofwaardig
en gezaghebbend de korpsbeheerders op het matje roepen?
 
 De heer Brinkman (PVV): Dan is de vraag hoe
geloofwaardig mevrouw Griffith dit vindt. Dit wordt zo wel heel interessant.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): U moet zicht nader
verklaren. Wat is «dit»?
 
 De heer Brinkman (PVV): Hoe geloofwaardig
vindt u de minister in haar beantwoording als blijkt dat het zo is?
 
 Mevrouw Griffith (VVD): U zegt het zelf: als
blijkt dat het zo is. Daarom pleit ik voor een onafhankelijk onderzoek door
de Rekenkamer en niet door het korpsbeheerdersberaad. Dan kunnen alle feiten
naar boven komen. Dan kunnen wij ook verder kijken.
 Dan de Algemene Bestuursdienst. De minister heeft geen enkele interventiemogelijkheid
om in te grijpen als de korpsbeheerders tot een contract zijn
gekomen met de korpschefs. De minister ziet wel een rol weggelegd voor de
Algemene Bestuursdienst. Maar volgens mijn fractie is de ABD slechts een papieren
tijger. De ABD kan slechts een adviserende rol richting de korpsbeheerders
vervullen en heeft dus geen doorzettingsmacht. De korpsbeheerder is hier oppermachtig
en onaantastbaar. Er verandert in de praktijk dus helemaal niets. Mijn fractie
vindt dan ook dat de politietop in dienst moet komen van het Rijk. Waarom
niet? Dan kan de minister zelf vooraf beoordelen hoe een en ander in elkaar
zit en of het conform de regels is. Graag een reactie. De politietop dus in
dienst van het Rijk en niet meer in dienst van de politieregio.
 Mijn fractie heeft al eerder bij het mondelinge vragenuur gezegd dat er
geen cumulatie van toelagen mag zijn en geen vertrekregelingen meer bij aanstelling.
Dit is natuurlijk abracadabra. Ook hebben wij gezegd dat compensatie van belastingheffing
van tafel moet, evenals het inhuren van een interim-korpschef. De pikettoelagen
moeten ernstig onder de loep genomen worden.
 Een laatste opmerking over iets wat steeds opvallender wordt. Ik doel
op de inlichtingenplicht van de minister aan de Kamer, artikel 68 van de Grondwet.
Keer op keer vraagt de Kamer de minister om informatie en keer op keer zegt
de minister de Kamer die informatie niet te kunnen geven. Het gaat dan om
privacy of een WOB-verzoek. Ik adviseer de minister om artikel 68 na te leven.
Of een individueel Kamerlid of een meerderheid van de Kamer om informatie
vraagt, de minister moet die gewoon geven. Zij kan daarbij niet verwijzen
naar allerlei WOB-procedures. Ik heb al opgemerkt dat als het aan de minister
ligt de Tweede Kamer veel minder rechten heeft dan de burger op straat of
de media. Ook nu is gevraagd om informatie, namelijk over de dienstreizen
van het KLPD. De minister blijft weigeren om ons die informatie te geven.
De Kamer moet maar wachten op het WOB-verzoek. Dat is ongehoord. Het is een
schoffering van de Kamer.
 Ik wil informatie over de negen politieambtenaren en over de cumulatie
van de toelagen die zij krijgen. Ik wil ook informatie over de dienstreizen
van de politietop. De parlementaire controle is immers de hoeksteen van de
parlementaire democratie. De minister moet die informatie gewoon aan de Kamer
geven en kan zich daarbij niet verschuilen achter WOB-verzoeken.
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik ben het geheel
eens met de laatste opmerkingen van mevrouw Griffith. Ik heb er ook al iets
over gezegd. Wat vindt zij van de representatietoelage, waarbij daarnaast
de mogelijkheid bestaat om apart te declareren? Begrijpt zij dat?
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Ik vind het volstrekt
verwerpelijk.
 
 De heer Çörüz (CDA): Voorzitter.
De CDA-fractie is boos en maakt zich grote zorgen over de declaratie- en toelagencultuur
bij de top van de Nederlandse politie. Kennelijk is onze politietop zich niet
bewust van de voorbeeldfunctie die men heeft naar personeel en maatschappij
als vertegenwoordigers van het gezag. Andere woordvoerders hebben er al op
gewezen dat wij vaker over dit onderwerp hebben gesproken. Elke keer zei de
minister te zullen overleggen met de korpsbeheerders. Wat kan de minister
daadwerkelijk en hoe dwingend zijn die afspraken? Uiteindelijk is het zo dat
de schaal vaststaat en dat alles wat daarboven aan toeslagen en declaraties
mogelijk is door korpschef en korpsbeheerder worden geregeld. Wat zal het
nieuwe kader voor de arbeidsvoorwaarden politietop daaraan veranderen? De
minister zegt keer op keer not amused te zijn. Wat doet zij echter en wat
kan zij doen?
 Dan de regelingen. Ik moest af en toe achter mijn oren krabben over wat
er allemaal mogelijk is. Allereerst de bisschoppenregeling in Amsterdam. Wat
is dat precies? Is dat een andere benaming voor iets wat al bestaat voor
korpsleiding en andere leidinggevenden? Wij hebben reisregelingen, reiskostenregelingen,
verblijfregelingen, operationele toeslagen, toeslagen nachtdienstontheffing,
overwerkvergoeding, afbouwtoelage, toelage uitzonderlijke gevallen en een
uitkering of toelage vanwege werving en behoud van maximaal € 43 000
per jaar. Er is ook een functioneringstoeslag, een overwerkvergoeding, een
forensenvergoeding, een toelage nachtdienstontheffing, een waarnemingstoelage,
een toelage als tegemoetkoming in de representatiekosten, met volgens de minster
heel veel speelruimte, tot maximaal 5% van het salaris, en er is een
consignatietoeslag. Dan heb ik het nog niet over de creditcard en de dienstauto,
waarop kennelijk helemaal nog geen regeling van toepassing is.
 Ik noem nog een paar regelingen. Het Besluit bezoldiging politie, het
Besluit algemene rechtspositie politie, het Beleidskader arbeidsvoorwaarden
politietop van BZK, het Besluit vergoedingen en verplaatsingskosten politie
en de regeling voor ontheffing van nachtdiensten politie. Wellicht vergeet
ik er nog een paar.
 Ik heb eens zitten rekenen. Alle toelagen bij elkaar opgeteld leveren
een bedrag op van € 80 000 extra, boven op het salaris. Ik
heb ook het stuk over de algemene rechtspositie van de politie gelezen. Mij
valt op dat ongeveer 75% van de tekst niet over werken gaat, maar over
vergoedingen en vrije dagen. Misschien iets wat de minister mee moet nemen.
 Ik kan van dit woud van regels en toelagen geen chocola maken. Ik vraag
de minister dan ook om met een centrale, afdwingbare regeling te komen, zonder
discretionaire bevoegdheid van de korpsbeheerder. Anders vervallen wij weer
in het oude stramien. Wij kunnen hier praten zoveel wij willen, als het niet
afdwingbaar is en als wij de minister er niet op kunnen controleren, blijven
wij de minister tevergeefs aanspreken op dit punt.
 
 De heer Van Raak (SP): Het CDA kan er wel
chocola van maken. De heer Çörüz noemt alle regelingen op
en zegt dat die in totaal € 80 000 extra per jaar op kunnen
leveren. Dan moet hij niet alleen maar aan de minister vragen om er iets aan
te doen, net zoals de PvdA. Dan moet hij ook aangeven wat de minister moet
doen. Welke toelagen en welke bonussen moeten geschrapt worden?
 
 De heer Çörüz (CDA): De heer
Van Raak is te vroeg. Ik ga hierop in mijn volgende passage in. Wij vinden
bijvoorbeeld het punt van bereikbaarheid en beschikbaarheid gewoon een onderdeel
van de functie. Dat hoort erbij. Dan kun je al heel veel kappen.
 Mevrouw Griffith sprak al over de woonvergoeding. Het korps Amsterdam
is voor de helft eigenaar van de woning. Toch is in de kranten de vraag gerezen
of dat fiscaaltechnisch juist is. Is het wel correct volgens de minister?
Als zij daarop nu geen antwoord kan geven, wil ik dat de Kamer via haar of
via de staatssecretaris van Financiën te horen krijgt of de regeling
die wordt toegepast, fiscaal juist is.
 Wat hebben wij wel? Wij hebben burgemeesters die verplicht worden te wonen
in de gemeente waar zij werkzaam zijn. Ik vind dat zo’n regeling ook
voor de korpschefs moet gelden. Dan ben je af van al dat reizen. Het brengt
ook een ander argument met zich mee. Ik vind ten principale dat een korpschef
geworteld moet zijn in de regio waar die de veligheidsscepter zwaait.
 Op sinterklaasdag hebben de korpsbeheerders en de korpschefs na de gerezen
commotie besloten tot een onafhankelijk onderzoek naar de declaraties van
de politietop. Ik hoop dat onafhankelijk niet betekent dat de commissie bestaat
uit diezelfde korpsbeheerders en korpschefs, maar dat die daadwerkelijk onafhankelijk
is. Anders wordt het de slager die zijn eigen vlees keurt. Andere woordvoerders
spraken er al over.
 Ik heb mij verbaasd over de reactie van de vakbond Unie MHP, dat de toeslagen
en regelingen nodig zijn omdat de salarissen aan de top te laag zijn. Volgens
mij bevestigt deze reactie dat wat wij niet willen, namelijk toeslagen
bij de politie omdat men de salarissen bij de politie in vergelijking met
die in de markt te laag vindt. Ik vind het ook een merkwaardige vergelijking.
Men kan niet naar gelieven, als het zo uitkomt, zeggen van: de buurman verdient
meer en ik dus ook, en die vergelijking achterwege laten als het wat minder
goed uitkomt. De rechtspositie van politiemensen, in de publieke sector, is
immers veel beter. Men moet niet van twee walletjes willen eten.
 Dan de onterechte declaraties. Wat gaan wij daaraan doen? De minister
zegt bij de beantwoording die wij hebben gekregen dat zij er misschien niets
aan kan doen of dat zij er niet over gaat. Het zou aan de Rijksrecherche zijn.
Ik wacht overigens met belangstelling op de rest van de antwoorden. Er is
toch een Bureau Integriteit? Het is toch in het verleden zo geweest dat agenten
die verkeerd hebben gedeclareerd vervolgens zijn ontslagen? Ik wil van de
minister weten hoe het zit, bij de gewone agent en bij de top. Ik wil een
lijst zien. Dat heeft een goede uitstraling, naar de top en naar de gewone
agent. De gewone agent heeft nu het gevoel wel te worden ontslagen voor zaken
waarmee de hoge heren gemakkelijk wegkomen.
 De discussie over WOB, Grondwet, informatie en privacy is niet zo ingewikkeld.
Elk korps houdt elke maand de salarissen bij. Er is ook een systeem, PolBIS,
het politie-informatiesysteem. Als de minister een rapportage opvraagt, kan
zij per korps zien wat er aan de hand is. Zij heeft dan de WOB, RTL, de Grondwet
of iets anders niet meer nodig. Dan ziet zij in één oogopslag
wat de diverse korpschefs en hun plaatsvervangers hebben gekregen aan salaris
en vergoeding.
 Tot slot. Alle commotie heeft toch iets positiefs in gang gezet. De baas
van de Politieacademie verhuist en levert zijn auto in. De korpsbeheerder
van Kennemerland heeft direct de creditcard ingenomen en een vaste onkostenvergoeding
ingesteld. Wat vindt de minister hiervan? Verdient dit geen navolging?
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik heb een vraag over
de fiscale constructie voor de woning. Van belang is om op te merken dat die
woning al vier jaar lang met deze constructie is gebruikt toen de Belastingdienst
zei het geld terug te willen hebben. De korpsbeheerder heeft daarop besloten
met overheidsgeld, met belastinggeld, de naheffing van de Belastingdienst
te betalen. Is de heer Çörüz het met mij eens dat iedereen
zijn eigen belastingen moet betalen? Wie inkomsten heeft, moet zich er immers
van tevoren van vergewissen dat het bij de belasting opgegeven moet worden.
Het is voor eigen risico als iemand inkomsten niet heeft opgegeven en er vervolgens
belasting over moet betalen. De rekening kan dan niet bij de belastingbetaler
in het algemeen neergelegd worden.
 Over de onterechte declaraties ben ik het geheel met de heer Çörüz
eens. Onterecht declareren betekent voor de gewone diender dat die zijn pet
aan de kapstok kan hangen en een andere baan kan zoeken. Ik ben het gehele
met de heer Çörüz eens dat voor korpschefs hetzelfde geldt.
Als zij onterecht declareren, betekent dat een andere baan.
 
 De heer Çörüz (CDA): Ik zei
niet voor niets: gelijke monniken, gelijke kappen. Daar kan volgens mij geen
misverstand over bestaan. Wie niet alle inkomsten opgeeft bij de belastingen
heeft een probleem. Hier gaat het om een bepaalde regeling, waarover in de
media vragen zijn gerezen of deze fiscale constructie juist is. Ik wil van
de minister of van de staatssecretaris van Financiën weten of dit kan
en of het legaal is.
 
 De heer Van Raak (SP): De heer Çörüz
las een bijna onuitputtelijke lijst voor met vergoedingen. Als ik vervolgens
vraag welke wij gaan schrappen, tel ik er maar twee. Corrigeer mij maar als
het niet waar is. Het gaat om de piket- en de woonvergoeding. Dat kan echter
niet zo zijn. Volgens hem is er sprake van een wildgroei aan voorzieningen.
Dat ben ik met hem eens. Dan moeten wij echter meer schrappen
dan deze twee relatief kleine regelingen. Wat gaan wij nog meer schrappen?
Welke opdracht geven wij de minister mee?
 
 De heer Çörüz (CDA): Volgens
mij heb ik er veel meer genoemd. Het is overigens niet aan ons om per toelage
te zeggen wat wel en wat niet. Ik heb gezegd dat een vaste onkostenvergoeding
goed is, maar dan niet daarnaast nog eens een creditcard. Het voorbeeld van
Kennemerland vind ik goed. Bereikbaarheid en beschikbaarheid vormen een onderdeel
van de functie volgens mij. Dan kun je ook alweer een aantal toelagen en declaraties
schrappen. Ik vind het niet wijs en niet juist om per toelage aan te geven
wat wel en wat niet kan. Leidend is voor mij transparantie en dat deze minister
de regie moet nemen en met één regeling moet komen die afdwingbaar
is. Er moet niet opnieuw een discretionaire bevoegdheid aan de korpsbeheerders
gegeven worden, zodat de Kamer vervolgens niets meer kan doen. Dat is mijn
grootste zorg. Ik kan de rest niet overzien vanuit Den Haag. Ik vind het ook
niet correct naar de individuele agenten toe. Het betreft immers niet alleen
de top, maar ook de gewone agenten.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Twee vragen. De heer Çörüz
heeft het over de vele toelagen. De minister vergadert op 27 januari
met het korpsbeheerdersberaad over een landelijk beleidskader. Ik hoop tot
eenstemmigheid te kunnen komen in de Kamer over dat daar geen onomkeerbare
afspraken worden gemaakt. Wij moeten afwachten wat het onafhankelijk onderzoek
oplevert. Ik vraag de heer Çörüz of hij met mij van mening
is dat in januari niet alles «vastgebeiteld» moet worden, omdat
later uit het onafhankelijk onderzoek kan blijken dat er meer toelagen geschrapt
kunnen worden. Dan zijn wij immers te laat. Wij moeten dus een manier vinden
om te kunnen besluiten welke toelagen geschrapt moet worden, afhankelijk van
het onafhankelijk onderzoek.
 De heer Çörüz sprak van de slager die zijn eigen vlees
keurt. Ik ben het eens met die opmerking. Deelt hij ook mijn mening dat het
goed zou zijn als de Rekenkamer hiernaar een onderzoek instelt? Wij hebben
immers alle vertrouwen in de Rekenkamer.
 
 De heer Çörüz (CDA): Ik heb
vertrouwen in meerdere clubs. De Rekenkamer is er één van. Het
kan voor mij niet zo zijn dat onafhankelijk betekent dat het een onderzoek
is door korpsbeheerders en korpschefs. Het kunnen natuurlijk ook wetenschappers
zijn of andere mensen die zich verdienstelijk hebben gemaakt. Het kan ook
de Algemene Rekenkamer zijn. Er zijn allerlei vormen beschikbaar. Ik wil mij
niet vastpinnen op de Rekenkamer. Ik wil echter niet dat de commissie bestaat
uit korpsbeheerders en korpschefs. Dat vind ik niet onafhankelijk.
 Ik wil naar één regeling toe, waarop wij de minister kunnen
aanspreken; een regeling die afdwingbaar is en die geen ruimte biedt voor
allerlei escapes voor korpsbeheerders. Anders zitten wij hier volgend jaar
weer met hetzelfde probleem. Er is dan te veel speelruimte voor de korpsbeheerders.
Wij moeten de minister kunnen controleren. Dit probleem is niet gisteren ontstaan.
Er moet een goede, transparante en duidelijke regeling komen die de minister
kan afdwingen en die wij kunnen controleren. Die moet niet allerlei escapes
en mogelijkheden voor korpsbeheerders hebben.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik heb voor mij
liggen het Beleidskader arbeidsvoorwaarden politietop. Dat is de recente versie,
die tot vandaag geldig is. Daarin staat dat niet gecompenseerd wordt voor
belastingheffing en dat geen vergoeding ten behoeve van heffingen plaatsvindt.
Ik lees verder. Belastingheffing geschiedt van overheidswege, is rechtvaardig
en geldt voor iedereen. Het past dus niet om over te gaan tot compensatie
van belastingheffing. Er zijn ook geen situaties aan de orde bij
de politie die op enig moment de conclusie rechtvaardigen dat betrokkene zou
moeten worden gecompenseerd voor de belastingheffing die hem treft. Dit staat
dus gewoon in de regels. Wat wil de heerÇörüz dat de minister
aan actie onderneemt bij de korpsbeheerder, die het heeft bekokstoofd, en
naar de korpschef, die het onterecht in ontvangst heeft genomen?
 
 De heer Çörüz (CDA): Volgens
mij is er niet veel verschil tussen mevrouw Verdonk en mijzelf. Ik heb uit
de media begrepen ...
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik vraag welke
actie de minister moet ondernemen en niet wat u in de media heeft gelezen.
Dat heb ik ook gelezen.
 
 De heer Çörüz (CDA): Ik heb
de minister heel concreet gevraagd of het klopt dat de fiscale constructies
juist en rechtmatig zijn. Als dat niet het geval is, heeft de korpschef een
probleem met de Belastingdienst. Het is aan de korpsbeheerder dan wel de minister
of de staatssecretaris, om ons opheldering te verschaffen of de bij de woning
gekozen constructie een juiste is en of die door de beugel kan.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik wil graag
van het CDA weten of het, net als ik, vindt dat ook de korpschefs horen te
vallen onder de Balkenendenorm, inclusief de eventuele nieuwe regeling.
 
 De heer Çörüz (CDA): Ook
in ander verband is daarover al uitvoerig gesproken. De CDA-fractie heeft
in discussies over andere beloningen altijd klip-en-klaar duidelijk gemaakt
waarvoor het staat.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Voorzitter. Ook
ik heb tig mailtjes gehad over dit onderwerp. Ik wil de Kamer een mailtje
van een agent niet onthouden: Ik was voor dinsdag 24 november 2009 uitgenodigd
voor het najaarscongres van de Raad van Korpschefs. Vanuit elk korps mochten
er twee mensen van de werkvloer mee. Ik ben uiteindelijk gegaan en heb mij
ook daar verbaasd over de decadentie en over hoe bepaalde zaken gaan. Chauffeurs
van commissarissen die de hele dag niks uitvoeren en in hun auto blijven zitten.
Van die vijf chauffeurs hadden ook vijf agenten betaald kunnen worden die
wel wat uitgevoerd hadden. Hebben korpschefs geen rijbewijs? Luxe congreslocatie,
uitgebreid diner, waarvoor ik overigens zelf niet gebleven ben, en ook ’s
avonds nog een Marokkaanse gastact. Is dit in het kader van de multiculturele
samenleving? Daarnaast heeft de Politieacademie een separate afdeling, namelijk
het evenementenbureau dat er een fulltimetaak aan heeft om dit soort evenementen
voor de hoge bazen te organiseren. Misschien dat de minister ervoor wil zorgen
om deze afdeling volledig weg te bezuinigen. Voorzitter, ik geef deze vraag
graag direct door aan de minister. Ik lees verder: Na vannacht dertig keer
voor kankerhomo, kankernicht en kankerflikker uitgemaakt te zijn, ga ik nu
naar bed met het tevreden gevoel dat mijn chefs zich nergens zorgen over hoeven
te maken, nooit gevaar lopen, nooit uitgescholden worden, maar wel het meeste
geld opstrijken. Ik kan jullie vertellen dat dit een heerlijk gevoel is. Mochten
er in de mail diverse taal- en spelfouten staan, vergeef het mij alstublieft,
ik ben nooit zo helder na een nachtdienst.
 Ik denk dat deze mail heel duidelijk het gevoel aangeeft dat politieagenten
hebben over hun leidinggevenden. Natuurlijk kunnen er allerlei sappige voorbeelden
aangehaald worden. Ik doe dat niet. Ik vind het een schaamteloze vertoning.
Wel heb ik een aantal concrete vragen aan de minister.
 Waarom stellen korpsbeheerders en korpschefs samen een onafhankelijk onderzoek
in? Waarom heeft de minister niet gezegd: dit kan niet, ik stel een onderzoek
in? Hoe wordt de nieuwe rol van de ABD ingevuld? De ABD moet betrokken worden
en geeft advies aan de korpsbeheerders. Waarom zegt de minister
niet dat het advies gewoon naar haar gaat, zodat zij er voortaan over gaat?
De minister zegt een einde te willen maken aan de discretionaire bevoegdheid
van de korpsbeheerder. Hoe dan? Wanneer gaat zij dat doen? Waarom beslist
de minister niet over de salarissen van de korpschefs? De verhoudingen in
de driehoek worden een stuk evenwichtiger als de minister en niet de korpsbeheerder
over het salaris van de korpschef gaat. Dan kunnen wij de Amsterdamse situatie
voorkomen, waarbij de korpschef aan het handje loopt van de korpsbeheerder
omdat die voor zijn salaris van hem afhankelijk is. Een korpschef kan dan
eindelijk zeggen waarvoor hij staat en wat hij wil.
 Ik vraag de minister ook wat de criteria zijn voor de functioneringstoelagen.
Ik heb de top vijf gezien. Bij de functioneringstoelage voor zeer bijzondere
prestaties staat korpschef Meijboom op één. Kan de minister
dat alstublieft even uitleggen? De minister heeft veel vage antwoorden gegeven.
Zij is vooral heel onduidelijk over haar rol bij de vaststelling van de salarissen.
Uit de beantwoording blijkt dat de korpschef een discretionaire bevoegdheid
heeft en dat zij met lege handen staat. Zij wordt hoogstens achteraf geïnformeerd.
Dat schrijft zij in de antwoorden. Ik heb echter een mooi en helder stuk voor
mij liggen over de arbeidsvoorwaarden politietop. Ik heb zelden zo’n
helder stuk gezien. Het moet ook gehandhaafd worden. Dat weigert de minister
echter. Ik lees in het stuk: indien vanuit arbeidsoverwegingen een hoger inkomen
is geïndiceerd dan het normale, voert de betrokken korpsbeheerder hierover
overleg met de plaatsvervangend directeur-generaal Veiligheid van het ministerie
van BZK. Dat staat gewoon in de regels. Mijn vraag aan de minister is wanneer
dit voor het laatst is gebeurd en of het überhaupt wel eens is gebeurd.
De minister heeft wel degelijk vooraf invloed op de salarissen. Graag een
reactie van de minister.
 Dan een vraagje over de reden van de hausse aan publiciteit over dit hele
gebeuren. Dit speelt immers al tijden. Laat ik in de wandelgangen hebben gehoord
dat het de minister zelf is geweest die de klok is gaan luiden. Kan de minister
dit gerucht ontzenuwen?
 Ik kan de vragen van mijn collega’s herhalen over de Wet openbaarheid
bestuur in relatie tot de informatieplicht aan de Kamer en wat er met mensen
gebeurt die onterecht declareren. Ik vind het onvoorstelbaar dat je met € 1,73
per uur komt aan een toelage van € 11 000. Dit is werkelijk
ongelofelijk.
 Trots op Nederland was al voor een nationale politie met één
baas en een gewone bevelstructuur. Die blijkt niet alleen binnen de korpsen
nodig, zoals het COT duidelijk heeft gezegd na het onderzoek in Rotterdam,
maar ook tussen de korpsen.
 Trots op Nederland is tegen de bezuinigingen op de politie, behalve die
op de korpschefs.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Voorzitter. Bij
de behandeling van de politiebegroting heeft mijn fractie al naar voren gebracht
dat een van de grootste problemen in de politiesector het geval van wantrouwen
en ongenoegen is bij de gewone politieagent. Die heeft het gevoel gemangeld
te worden door een gebrek aan maatschappelijke waardering en door een enorme
bureaucratie. Die heeft ook het gevoel genegeerd te worden door het topmanagement.
Gekoppeld aan de bezuiniging waarover wij al eerder hebben gesproken, leidt
dit tot een wel heel wrang beeld. Het beeld is ontluisterend. Ik vind het
een schaamteloze vertoning. Naast een buitengewoon riant salaris zijn er allerlei
onkostenvergoedingen. De heer Çörüz heeft een uitvoerige
lijst genoemd van niet-genormeerde gratificatieen consignatietoelagen en weet
ik al niet meer. Er is ook nog een schimmige categorie van toelagen toegekend
op basis van andere gronden. Ik vind dat een fascinerende toelage. Een toelage
op een andere grond dan de veertig al genoemde? Het leidt in de praktijk tot
bizarre situaties en tot dienstreizen waarbij de partners gezellig meereizen, tot het declareren van whisky, sigaretten en crèmepjes.
Het leidt tot waarnemende korpschefs die € 1400 per dag verdienen
en die daarnaast ook nog eens een extra toelage krijgen voor werving en behoud.
Dat is volstrekt ridicuul. De minister heeft dit ook niet gemeld bij het mondelinge
vragenuur. Ik sluit mij aan bij de vraag waarom de minister dat toen niet
heeft gemeld. Wat is de reden voor deze specifieke toelage voor iemand die
niet «vastgehouden» hoeft te worden?
 Ik noem ook het feit dat het hoofd van de Politieacademie die per dag
700 kilometer aan woonwerkverkeer aflegt in een dienstauto en die nu en dan
zelfs gebruikt voor werkzaamheden die niet tot zijn functie van hoofd van
de Politieacademie horen. Al deze voorbeelden leiden mij tot de conclusie
dat er een duidelijk gebrek is aan een moreel kompas. Het leidt daarmee tot
een gebrek aan moreel gezag. Dat is niet alleen nodig voor collega’s
en de werknemers waarmee zij het werk moeten doen, maar ook voor de samenleving.
De reactie van de vakcentrale VMHP, dat de salarissen gewoonweg te laag zijn,
is dan ook extra wrang. Hoe durft men? Bij mij kwam de gedachte naar boven
dat het wel bankiers lijken. Dat zegt wel wat.
 Met de voorgestelde maatregelen lijkt paal en perk gesteld te worden aan
de toelagen. Zo lijkt het tenminste. Een aantal toelagen gaat op in één
algemene toelage. Dat klinkt mooi. Ik wil wel helderheid of deze algemene
toelage straks niet even hoog is als de optelsom van alle specifieke toelagen.
Dat mag absoluut niet. Sommige toelagen dienen gewoon geschrapt te worden.
Meerdere collega’s hebben dat al naar voren gebracht. Een korpschef
is het wat mij betreft aan zijn stand verplicht, zeker gezien zijn royale
salaris, om een 24/7-mentaliteit te hebben. Om daar extra voor betaald te
willen krijgen is belachelijk. Het is een gotspe. Die hoeft daarvoor niet
extra beloond te worden.
 
 De heer Brinkman (PVV): Zou de GroenLinksfractie
zich erover kunnen uitlaten of zij het eens is met het afregelen van de nieuwe
regeling, inclusief het salaris van de korpschefs, centraal hier in de Kamer?
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Wat mij betreft
moet de regeling in de Kamer besproken worden. Ik zie niet goed wat de heer
Brinkman bedoelt met afregelen. Moeten wij toestemming geven?
 
 De heer Brinkman (PVV): Dat zou heel goed
zijn. Misschien komt er een meerderheid voor om bij de salariëring van
korpschefs de zaak in eigen hand te houden en dat niet meer aan de korpsbeheerders
over te laten. Dit moet centraal in de Tweede Kamer afgeregeld worden.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Dat riekt naar
een nationale politie. Daar hebben wij niet zo heel veel trek in, om heel
goede redenen. Hier moet strak de hand aan gehouden worden. Ik ben er een
beetje bang voor dat wij nu discussiëren over wat er allemaal moet gebeuren,
maar dat straks uit het onderzoek geconcludeerd gaat worden dat sprake is
van zeer ruime interpretatie en dus niet van onrechtmatigheid. Doordat de
regelingen ontzettend ruim geïnterpreteerd konden worden, zijn zulke
hoge bedragen uitgekeerd. De discussie moet dan ook leiden tot een heel strak
kader, waarop de Kamer en de minister toezicht moeten houden. Daarover gaan
mijn volgende vragen.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Mevrouw Azough spreekt
van een strak kader. Wij moeten echter eerst de resultaten van het onderzoek
afwachten. De minister gaat in januari al een en ander aftikken. Dan blijken
er wellicht extra zaken boven water te komen en kan de Kamer daarover achteraf
moeilijk oordelen. 
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik vind dat ook
een heel goede vraag van mevrouw Griffith. Ik sluit mij daarbij aan. Voor
het vaststellen van een kader moet alles meegenomen worden wat uit het onderzoek
naar voren komt. Wij moeten niet opnieuw geconfronteerd worden met een gebrek
aan mogelijkheden om te interveniëren. Mij lijkt dat de minister dat
ook moet vinden, aangezien zij zei zo getroffen te zijn door deze problemen.
 De Algemene Bestuursdienst gaat vanaf 1 februari de afspraken
monitoren en toetsen. Ik vraag mij af wat het corrigerend vermogen is en wat
de corrigerende bevoegdheden zijn van de ABD. Als de minister die al niet
heeft, heeft de ABD die zeker niet. Ook wordt de discretionaire bevoegdheid
van de korpsbeheerder aangepakt ten faveure van een afdwingbaar kader. Dat
klinkt goed, maar wat is afdwingbaar en hoe past de minister dat toe? Die
vragen worden niet beantwoord in de schriftelijke antwoorden. Hier ligt voor
mijn fractie echter de crux.
 Wij zijn nog lang niet uitgepraat over deze problemen. Hoe staat het met
het signalerend vermogen van de minister? Ik vind het een beetje vreemd dat
de minister niet uit eigener beweging de Kamer heeft geïnformeerd over
deze problematiek. Het is van tweeën een. Of de minister wist het en
had de zaak moeten aanpakken en met de Kamer moeten bespreken óf de
minister wist het niet en heeft te lang de kop in zand gestoken of te lang
lopen suffen. Zij schrijft zelf dat dit probleem elk jaar opnieuw de kop opsteekt.
Graag een duidelijk antwoord van de minister. Het kabinet jengelt voortdurend
door over centralisering van de politie, maar uitgerekend het aspect waarover
iedereen het eens is – inclusief de mensen die vandaag afwezig zijn –
namelijk dat de politiearbeidsvoorwaarden goed en straks geregeld moeten worden,
blijft verborgen in allerlei bestuurlijke en pollitie-achterkamertjes. Dat
kan niet langer.
 Het lijkt mij dat het onderzoek volstrekt onafhankelijk moet zijn. Dat
leidt tot vragen over degenen die het onderzoek doen. Als dat het korpsbeheerdersberaad
is, leidt dat bij mij tot vragen. Ik sluit mij aan bij de reeds daarover gestelde
vragen. Het lijk mij een goed idee om het door de Algemene Rekenkamer of een
andere instantie te laten doen. De Algemene Rekenkamer heeft een goede geschiedenis
wat betreft zeer onafhankelijke en kritische onderzoeken.
 Tot slot de informatieplicht aan de Kamer. Het mag niet zo zijn dat de
Kamer opnieuw moet wachten tot een WOB-verzoek is afgehandeld. Het mag niet
als dekmantel door de minister gebruikt worden om te blijven zwijgen. Dat
kan niet. Dat kan niet langer, zeker niet omdat de minister ook zegt het een
ernstig probleem te vinden.
 Het zou de korpschefs zeer sieren als zij een royaal en duidelijk gebaar
maken. Het lijkt mij dat zij het aan hun stand verplicht zijn. Zij zwijgen
al veel te lang.
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik ben een beetje
teleurgesteld. Wat is precies de bedoeling van mevrouw Azough? Ik ken de regelingen
goed die aan dit soort toelagen ten grondslag liggen. Die zien er goed uit.
Er is geen speld tussen te krijgen. Het probleem ligt bij de controle. De
heren hebben elkaar gemandateerd buiten de regelingen om. Ik heb al het voorbeeld
aangehaald van de buitenlandse reizen waarbij vier keer zo veel is gedeclareerd
als toegestaan en waarbij gewoon is uitbetaald. Met andere woorden, het gaat
om de controle. Daarbij moeten wij de oplossing zoeken. De vraag is of mevrouw
Azough het met mij eens is dat wij de problemen hier moeten oplossen en niet
bij de regio neer moeten leggen.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Wij spreken in
de Kamer vaak over de oplossing die wij naar voren willen brengen. Ik vraag
mij af of het handig is om de controle en toezicht op alle verschillende salarissen
bij de Kamer neer te leggen. Ik denk dat de minister daarover dient te gaan.
Het probleem is vooral dat de minister te weinig bevoegdheden heeft. Dat geeft
zij ook zelf aan. Ik vraag de minister welke mogelijkheden zij ziet om de bevoegdheden strakker in te kleden. Ik heb geen zin om als afzonderlijke
fractie een oordeel over salarissen te geven, hoezeer ik daarmee ook de heer
Brinkman teleurstel. Wij moeten de minister aanspreken op haar verantwoordelijkheid.
Uiteindelijk is zij de eindverantwoordelijke en mag zij het probleem niet
terugleggen bij de regio of bij de zogenaamde discretionaire bevoegdheid van
de korpsbeheerder. Dat ben ik het volledig met de heer Brinkman eens.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Mevrouw Azough
zegt dat de discretionaire bevoegdheid van de korpsbeheerder aangepakt moet
worden. Zij sprak ook over de achterkamertjespolitiek en dat korpsbeheerder
en korpschef het allemaal onderling regelen. Mevrouw Azough vindt dus ook
dat de minister bevoegd moet worden om het salaris vast te stellen. De Kamer
hoeft het dan niet per persoon te weten. Het gaat om de bevoegdheid die bij
de minister moet liggen.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Het lijkt mij
niet dat de minister bij elke korpschef onderhandelingen moet voeren over
het salaris en arbeidsvoorwaarden. Dat lijkt mij onzinnig. De minister moet
aangesproken kunnen worden op het toezicht. Dat zal mevrouw Verdonk met mij
eens zijn.
 
 De heer Van Raak (SP): Wij moeten voorkomen
dat het bij een moreel beroep blijft. Mevrouw Azough deed een mooi, moreel
beroep op de korpschefs en de korpsbeheerders. Maar ja, die hebben er het
afgelopen jaar een puinhoop van gemaakt. In een tuin moet je af en toe flink
snoeien en het moet in dit geval de minister zijn die snoeit. De minister
moet snoeien in de regelingen. De Tweede Kamer moet zeggen welke regelingen
gesnoeid moeten worden. Vervolgens moet de minister er de hand aan houden.
Ik ben er erg voor dat de minister voor deze 25 mensen de regelingen bepaalt
en wat het salaris is. Zij moet ook bepalingen of er bijzondere regelingen
nodig zijn.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Het royale gebaar
waarom ik heb gevraagd, gaat niet over de toekomst. Het is vanzelfsprekend
dat er lessen getrokken moeten worden. Deze situatie mag zich niet herhalen
wat mij betreft. Mijn oproep tot een royaal gebaar heeft betrekking op het
verleden. Het lijkt mij goed als de korpschefs tijdens de donkere dagen van
het kerstreces eens goed nadenken en hun bonnetjes tegen het licht houden.
Zij moeten bekijken wat zij terug kunnen geven.
 
 De heer Çörüz (CDA): Volgens
mij zit GroenLinks in een spagaat. Mevrouw Azough wil de minister meer bevoegdheid
geven om te regelen en te controleren. Mevrouw Azough is zich echter wel bewust
dat het dan snel op een nationale politie gaat lijken. Dat wil zij niet. Wat
wil zij wel? Wat moet weggenomen worden bij de korpsbeheerders? Een aantal
partijen heeft zich daarover duidelijk uitgesproken. Mevrouw Azough zwaait
een beetje. Zij wil aan de ene kant iets doen, maar is aan de andere kant
bang dat het leidt tot een nationale politie. Wat wil mevrouw Azough nu precies?
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Wat ik wil? Dat
is een existentiële vraag die ik vandaag helaas niet kan beantwoorden.
Over de salarissen van de politiekorpschefs kan ik duidelijk zijn. Die moeten
ingekaderd worden. Dat hoort bij de dingen die wij vanuit het oogpunt van
centralisatie en efficiency goed centraal kunnen regelen. Daarmee komen wij
niet meteen tot een nationale politie. Ik heb het over het aanpakken van bureaucratie
en van te veel verschillen in arbeidsvoorwaarden. In de afgelopen jaren heeft
GroenLinks daarin een consistente lijn gekozen. Ik kan de heer Çörüz
dus niet helpen aan een meerderheid voor de nationale politie. 
 
 De voorzitter: Ik geef het woord aan de minister
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor het antwoord van de regering
in eerste termijn. Ik stel voor dat we de minister eerst een aantal algemene
opmerkingen laten maken en daarna het debat vervolgen. Het woord is aan de
minister.
 
 Minister Ter Horst: Voorzitter. Dank voor
de inbreng van de Kamer. Zoals een aantal van de leden van de Kamer hebben
aangegeven, is er onrust ontstaan door het declaratiegedrag en de beloning
van korpschefs naar aanleiding van een onderzoek dat RTL 4 daarnaar heeft
gedaan en de berichtgeving die de zender daarover het land in heeft gestuurd.
Eigenlijk was het niet de eerste keer dat er aandacht was voor dit onderwerp.
Ook uit het onderzoek van de NPB naar de toelagen bleek al dat er –
hoe zal ik dit formuleren? – een ruime variëteit was aan toelagen
bij de politie. Het beeld was dat er aan de top veel toelages werden verstrekt
en in de andere lagen van de organisatie veel minder. Die melding van de NPB
naar aanleiding van hun onderzoek was in januari 2009. Toen al – dus
niet naar aanleiding van de uitzending van RTL 4 – heb ik gezegd dat
het niet zo kan zijn dat je in een organisatie alleen maar aan de top beloont
en niet aan de onderkant, en dat wij moesten nagaan hoe het zit met die diversiteit.
 In de loop van het jaar zijn wij nagegaan hoe het met die diversiteit
zat. Mijn constatering was dat het niet transparant is hoe die beloningssystematiek
precies in elkaar zit en de bestaande regelgeving heel erg veel ruimte geeft
aan de korpsbeheerder om te beslissen over de beloning van de politietop.
Ik heb toen gezegd – dit heb ik de Kamer gemeld in juni 2009, alweer
een halfjaar geleden – dat ik de arbeidsvoorwaarden voor de top wilde
harmoniseren, vergelijkbaar met de top van Defensie en de top van het Rijk.
Het voorstel hierover ligt inmiddels bij het korpsbeheerdersberaad en ik zal
het, zoals aangegeven in januari, met het korpsbeheerdersberaad bespreken.
In de tussenperiode kwam de uitzending van RTL en is het beeld van de toelages
specifieker geworden. De gegevens die daaruit zijn voortgekomen, zal ik betrekken
bij de besprekingen over het kader dat ik aan het korpsbeheerdersberaad heb
voorgelegd. Ik sluit niet uit dat het nog tot aanscherping van de voorstellen
mijnerzijds zal leiden, of misschien ook wel van de kant van het korpsbeheerdersberaad.
 Het is goed om uiteen te zetten dat ik – ik heb er al woorden aan
gewijd – not amused was over de diversiteit aan betalingsmogelijkheden,
met name de stapeling daarvan. Ook ik vind dat niet alleen in de al besproken
sectoren in de (semi)publieke sector zoals de woningbouwcorporaties en de
banken, maar ook bij de politie – misschien juist daar met extra aandacht –
sprake moet zijn van een heldere, transparante en terughoudende beloning.
De beoordeling of daarvan sprake is en hoe die tot stand is gekomen, moet
echter wel op een eerlijke manier geschieden. In de loop van de jaren zijn
er praktijken gegroeid – dat geldt niet alleen voor de politie maar
ook voor andere sectoren – waarvan wij nu zeggen dat wij die niet willen
en dat wij er paal en perk aan willen stellen. Nogmaals, dat geldt voor de
politie maar ook voor andere sectoren. Het is niet voor niks dat er allerlei «Dijkstal-voorstellen»
naar de Kamer zijn gegaan waarin maxima worden gesteld aan de beloningsmogelijkheden.
 Het onderzoek naar wat er precies heeft plaatsgehad, moet nog gebeuren.
Het zal met name gaan over de declaraties, over de vraag of er is gedeclareerd
buiten de daarvoor geldende regels. Een ander deel is of er toelagen zijn
toegekend buiten de bestaande regelingen om. Het resultaat van het onderzoek
moet nog komen. Omdat ik vind dat wij dit eerst moeten afwachten, heb ik op
een aantal vragen van de Kamer nog geen antwoord gegeven. Het is dus geen
gebrek aan bereidheid om de Kamer te informeren; ik wil de Kamer graag zorgvuldig
informeren. Anders wordt later gezegd: u gaf op 16 december een antwoord,
uit het onderzoek blijkt iets anders, dus u hebt de Kamer verkeerd
geïnformeerd. Dat wil ik liever niet, dus ik ben terughoudend bij de
beantwoording van een aantal vragen.
 Sommigen hebben gesuggereerd dat het onderzoek door de korpsbeheerders
en de korpschefs gezamenlijk wordt gedaan, dat zij de commissie vormen die
het onderzoek doet. Daar is geen sprake van. Het onderzoek zal in handen worden
gelegd van de Rijksauditdienst, een onafhankelijke organisatie die heel goed
in staat is om op een onafhankelijke manier een dergelijk onderzoek te doen.
Het opdrachtgeverschap zal liggen in handen van de korpsbeheerders en de korpschefs
maar ook – dit komt tegemoet aan signalen die ik nu vanuit de commissie
krijg – van de minister van Binnenlandse Zaken.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Het opdrachtgeverschap
ligt dus in handen van de korpschefs, de korpsbeheerders en de minister. In
welke verhouding?
 
 Minister Ter Horst: Zoals vaker gebeurt, zijn
wij samen opdrachtgever van dat onderzoek, om te onderstrepen dat wij daarvoor
een gezamenlijke verantwoordelijkheid voelen.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Was het niet logisch
geweest om na al deze incidenten – laat ik het maar gewoon «schaamteloze
vertoningen» noemen – als minister te zeggen: ik neem mijn verantwoordelijkheid,
er is één opdrachtgever en dat ben ikzelf?
 
 Minister Ter Horst: Nee, ik vind het juist
heel goed als de korpsbeheerders en de korpschefs daarin een medeverantwoordelijkheid
nemen. Dit betekent dat er ook van die kant een bereidheid is om te kijken
wat er precies is gebeurd, of er gedeclareerd is en of er toelagen zijn verstrekt
buiten de bestaande regels. Ik vind het juist een goed teken dat zij bereid
zijn om samen met mij daarnaar kritisch te kijken. Ik denk ook dat de uitkomsten
daarvan, voor zover nodig, een betere inbedding krijgen als men zelf opdrachtgever
is. Anders kan men zeggen: wij hebben dat onderzoek niet gedaan, dat heeft
de minister gedaan.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Wanneer kunnen wij
dat onderzoek verwachten?
 
 Minister Ter Horst: Eind januari, wordt hier
optimistisch gezegd.
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik vind het werkelijk
ongelooflijk onverstandig om een te onderzoeken subject bij wie moet worden
bepaald of iets wel of niet rechtmatig is gebeurd – daarbij hangt boven
de markt of het onderzoek naar de Rijksrecherche gaat – mede opdracht
te laten geven voor het onderzoek. Het subject, in dit geval de korpschefs,
zou dat niet moeten willen. Zij zouden totale onafhankelijkheid moeten creëren
door geen medeopdrachtgever voor een dergelijk onderzoek te willen zijn. De
minister moet in dit geval absoluut de kar trekken en zelf opdracht geven,
zodat het onderzoek onafhankelijk is. Hoe vreemd is dit nu? Stel dat blijkt
dat een korpschef toch buiten de regelingen om zaken heeft geregeld en verdacht
wordt van fraude. Gaat dit dan naar de Rijksrecherche terwijl hij zelf medeopdrachtgever
is? Dat is toch een totaal rare situatie?
 
 Minister Ter Horst: Ik begrijp het niet helemaal.
Het feit dat je opdracht geeft, staat het onafhankelijk doen van het onderzoek
door degene die de opdracht aanneemt, natuurlijk niet in de weg. Wij vragen
regelmatig de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid onderzoek te doen naar
het functioneren van iets waarvan wij zelf onderdeel zijn. Als in Rotterdam
opdracht wordt gegeven aan het COT om onderzoek te doen, wil dat toch niet
zeggen dat de conclusies van dat onderzoek niet meer hun consequenties kunnen hebben voor degenen die de opdracht gaven? Ik geloof niet dat
dit een zuivere beoordeling in de weg staat. Mijn uitgangspunt is dat het
goed is als de korpschefs en de korpsbeheerders zelf verantwoordelijkheid
nemen voor het doen van het onderzoek. Zijn doen dat samen met de minister
van Binnenlandse Zaken, omdat ook ik daarvoor mijn verantwoordelijkheid voel.
 
 De heer Brinkman (PVV): De minister begrijpt
toch wel hoe vreemd het is als je opdracht geeft tot een onderzoek waarvan
je zelf subject bent? Dat is toch een rare situatie? Zeker als een onderzoek
van de Rijksrecherche boven de markt hangt. De minister zou dat gewoon niet
moeten willen!
 
 Minister Ter Horst: Ik gaf een voorbeeld,
maar er zijn honderden vergelijkingen te maken met situaties waarin degene
die opdracht geeft, ook onderzoek laat doen naar het eigen functioneren. Dat
kan best. Het lijkt me ook helemaal niet bijzonder. Nogmaals, het is juist
een teken dat korpschefs en korpsbeheerders hun eigen verantwoordelijkheid
nemen en voelen om na te gaan of er buiten de regels is gedeclareerd en toelagen
zijn verstrekt. Nogmaals, de Rijksauditdienst kan dit op een volstrekt afhankelijke
wijze doen. Het hierbij betrekken van de Rijksrecherche is een tweede stap.
Stel dat uit het onderzoek van de Rijksauditdienst zou komen dat er onrechtmatig
is gehandeld, dan kan op dat moment de opdracht worden verstrekt aan de Rijksrecherche
om dit nader uit te zoeken en te bekijken welke consequenties het moet hebben.
Voor mijn gevoel zijn dat echter twee aparte dingen. Het ene sluit het andere
niet uit en beide kunnen plaatsvinden.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Het is een mooi polderopdrachtgeverschap.
Laten we hopen dat de kool en de geit niet worden gespaard en dat de Rijksauditdienst
tot een rapport kan komen zonder dat vooraf wordt geschrapt in de resultaten
en uitkomsten van het onderzoek, ook kijkend naar de rol die de minister zelf
kan hebben gespeeld als korpsbeheerder.
 Voor mijn fractie is van belang dat een aantal vragen niet zijn beantwoord.
Ik zou het op prijs stellen als de vragen die wij aan de orde hebben gesteld
en die noch vandaag noch in de schriftelijke vragenronde zijn beantwoord,
worden meegenomen door de onderzoeksclub. Is de Rijksauditdienst daartoe in
staat? Het betreft niet alleen vragen die zien op het nagaan van bonnetjes
maar ook andersoortige vragen.
 
 Minister Ter Horst: Wij gaan hier altijd op
een respectvolle manier met elkaar om. De aantijging van mevrouw Griffith,
de suggestie dat er door opdrachtgevers zou worden geschrapt in een onderzoek
door een onafhankelijke dienst, vind ik echter ver over de grens.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter, mag ik
daarop even reageren?
 
 De voorzitter: Minister, was u klaar met uw
zin?
 
 Minister Ter Horst: Ik was op de helft, maar
laten wij dit punt maar even uitdiscussiëren.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Ik heb gezegd dat
ik ervan uitga dat de Rijksauditdienst een rapport uitbrengt zonder dat daarin
voorafgaand is geschrapt. Ik zou graag een bevestiging van de minister krijgen,
zonder te spreken over aantijgingen: natuurlijk, dat rapport komt tot stand
zonder dat voorafgaand wordt geschrapt en wordt integraal naar de Kamer gestuurd.
 
 Minister Ter Horst: Op de suggestie dat leden
van het kabinet schrappen in een onderzoek van een onafhankelijke organisatie,
ga ik niet eens reageren. Hopelijk neemt de commissie mij dat
niet kwalijk; dit is echt buiten elke grens.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Wil de minister nog
ingaan op mijn vraag over de nog niet beantwoorde vragen van de Kamer?
 
 Minister Ter Horst: Zeker. Ik had dit nog
willen zeggen in antwoord op een vraag van de heer Brinkman. De Kamer heeft
een aantal casussen genoemd, waarvan wij een lijstje hebben gemaakt. Wij zullen
de Rijksauditdienst vragen om die punten en zaken die wij via een andere weg
binnenkrijgen, mee te nemen.
 
 De heer Çörüz (CDA): Het
is niet ongebruikelijk dat een opdrachtgever opdracht geeft om zichzelf te
onderzoeken, zoals nu in dit tripartiete opdrachtgeverschap. Het luistert
dan natuurlijk wel nauw hoe die opdrachtformulering tot stand komt en hoe
die precies luidt. Ik houd dan toch maar het voorbeeld van de slager en zijn
vlees voor. Indien mogelijk moet je voorkomen dat na een goed onderzoek dit
soort vragen ontstaat. Wie zitten er precies in de Rijksauditdienst? Zitten
daarin ook externe en onafhankelijke deskundigen?
 
 Minister Ter Horst: De precieze bezetting
van de Rijksauditdienst geef ik straks in tweede termijn. Ik heb er geen enkel
bezwaar tegen om de opdrachtformulering aan de Kamer te sturen, maar ik hoop
dat het feit dat ik medeopdrachtgever ben, garandeert dat wij boven tafel
krijgen wat wij boven tafel willen krijgen.
 
 De voorzitter: Ik wijs de leden op de klok.
Als u nog een tweede termijn wilt, zult u zich moeten beperken in het aantal
interrupties. Anders moet ik het voor u doen en dat heb ik liever niet.
 
 De heer Van Raak (SP): De minister moet niet
onderschatten hoeveel woede er is onder agenten over dit soort regelingen,
hoeveel wantrouwen er is ontstaan in de eigen leidinggevenden en wat een aanslag
die dit doet op de loyaliteit. Waarom zegt de minister niet: ik ga zelf het
onderzoek doen? Waarom wil zij dat per se met de korpsbeheerders en korpschefs
doen, terwijl zij weet dat er onder agenten veel wantrouwen leeft? Als de
minister wantrouwen wil wegnemen, kan zij het onderzoek beter zo onafhankelijk
mogelijk laten doen.
 
 Minister Ter Horst: De onafhankelijkheid van
het onderzoek zit in de organisatie die het onderzoek laat doen. Bij de opdrachtformulering
ben ik zeer nauw betrokken. Er gaat geen opdrachtformulering de deur uit waarmee
ik het niet eens ben. Dat zou voldoende waarborg moeten zijn voor een onafhankelijk
onderzoek.
 
 De heer Van Raak (SP): Is het gezien de emoties
onder politiemensen niet gewoon beter als de minister zegt: joh, ik doe het
zelf, ik ga dat onderzoek laten doen en niet de korpschefs en de burgemeesters?
Dit zou een deel van het wantrouwen bij gewone agenten kunnen wegnemen.
 
 Minister Ter Horst: De heer Van Raak gebruikt
steeds de formulering dat ik het onderzoek ga doen. Ik ga het onderzoek niet
doen, en ook de korpsbeheerders en korpschefs niet. Het onderzoek wordt gedaan
door de Rijksauditdienst, «de onafhankelijke accountantsdienst die gehouden
is te handelen en onderzoeken conform de regels met betrekking tot de accountancy».
De dienst valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Financiën.
De onafhankelijkheid daarvan lijkt mij absoluut geborgd. 
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): De minister overtuigt
mij eerlijk gezegd niet. Als de driehoek – in dit geval de korpschefs,
de korpsbeheerders en de minister – samen opdrachtgever is, zie ik het
al helemaal voor me. Een aantal ambtenaren of de directeur-generaal van de
directie Politie wordt afgevaardigd en gaat om de tafel zitten met de korpschefs
en korpsbeheerders, die men nu al helemaal niet in de hand heeft. Er liggen
duidelijke regelingen en de ambtenaren van de minister kunnen die niet handhaven.
Ze hebben het gigantisch uit de hand laten lopen. De minister wil dat zij
nu garanderen dat het een onafhankelijk onderzoek wordt. Snapt de minister
mijn zorgen?
 
 Minister Ter Horst: Nee, want ook mevrouw
Verdonk suggereert dat het onderzoek wordt gedaan door de korpschefs en de
korpsbeheerders. Het onderzoek wordt gedaan door de Rijksauditdienst, waarmee
de onafhankelijkheid is gegarandeerd. Het verlenen van de opdracht gebeurt
in gezamenlijkheid tussen mij en de korpschefs en de korpsbeheerders. Daar
lijkt mij echt helemaal niks mis mee.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik heb het helemaal
niet over een onderzoek dat gedaan wordt door die partijen; wij weten allemaal
dat dit wordt gedaan door de onafhankelijke accountantsdienst. Het gaat erom
dat de korpschefs, de korpsbeheerders en de minister samen opdrachtgever zijn,
wat betekent dat iedere stap in het onderzoek aan hen wordt voorgelegd en
dat zij over alle conceptrapporten gaan. Zo werkt het. Uiteindelijk beslissen
de drie betrokkenen samen en komt er – zoals mevrouw Griffith al heeft
gezegd – een nietszeggend polderrapport waarin de kool en de geit worden
gespaard. Dat is wat er gaat gebeuren, want zo werkt het opdrachtgeverschap.
 
 Minister Ter Horst: Ik heb hier geen zin in.
Als de Kamer kennelijk veel meer vertrouwen heeft in deze minister, dan dank
ik de Kamer daar zeer voor en beslis ik nu dat ik de opdrachtgever word van
het onderzoek. Maar dan wil ik later niets meer horen over het niet geborgd
zijn van de onafhankelijkheid et cetera.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Hebben de korpschefs
en korpsbeheerders ingestemd met de Rijksauditdienst?
 
 Minister Ter Horst: Nee, maar dat hoeft nu
niet meer. Als ik de opdrachtgever ben, hoeven ze daar niet meer mee in te
stemmen.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Los van uw besluit
nu, is mijn zuivere vraag, zonder dat u weer geïrriteerd reageert: hebben
de korpschefs en de korpsbeheerders ingestemd met de Rijksauditdienst?
 
 Minister Ter Horst: Dat lijkt mij niet meer
relevant.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Het antwoord is dus:
nee.
 
 De heer Brinkman (PVV): De minister heeft
gelijk: dat is niet meer relevant. Dank voor haar wijze beslissing om zelf
de opdracht voor het onderzoek te geven. Ik heb tussen haar woorden door de
indruk gekregen dat de opdracht al is verstrekt. Als dat het geval is, neem
ik aan dat wij nu de opdrachtformulering al kunnen krijgen; die zou ik graag
voor de tweede termijn willen zien. Kan de minister mij schetsen hoe het onderzoek
gaat? Wat wordt er precies onderzocht? Kan bijvoorbeeld ik al mijn bevindingen
en tips kwijt? Daar ben ik een voorstander van. Kortom, als het kan, inhoudelijk
een beetje precies. 
 
 Minister Ter Horst: De opdracht is nog niet
verstrekt maar al wel geformuleerd. Uiteraard kan de Kamer beschikken over
de opdrachtformulering. Zoals gezegd, is onderdeel van de opdracht aan de
Rijksauditdienst om de suggesties van de Kamer mee te nemen.
 
 De heer Çörüz (CDA): Eén
punt borrelt wel op in mijn hoofd. De Rijksauditdienst van Financiën
bestaat uit accountants van Financiën. Alle korpsen hebben echter ook
eigen accountants. Hebben zij dit niet onderzocht of bekeken? Wat verandert
er als wij van regionale naar landelijke accountants gaan?
 
 Minister Ter Horst: Ik dacht dat iedereen
behoefte had aan een onderzoek, dus dat gaan wij doen. Wij willen weten hoe
het precies zit. Of alle declaraties via de accountantsdiensten van de regionale
korpsen zijn gelopen, weet ik niet. Dat zal zeker onderdeel zijn van het onderzoek
van de Rijksauditdienst. Als er declaraties zijn die niet in overeenstemming
zijn met de regels, zal de Rijksauditdienst bekijken hoe dat kan en of de
accountantsdienst ernaar heeft gekeken.
 Ik ga over naar een vraag die door enkele leden van de Kamer is gesteld:
hoe kan het dat tot stapeling van verschillende toelages is gekomen? Het is
goed om te weten dat de korpschef wordt beschouwd als een gewone politieambtenaar,
als lid van het politiekorps. Dit betekent dat voor korpschefs verschillende
regelingen gelden, zoals het genoemde BARP en het Besluit bezoldiging politie
maar ook de cao-afspraken. Er is gevraagd: hoe kan het nou toch zijn dat een
korpschef van Amsterdam – het kan ook een andere zijn – een tegemoetkoming
krijgt voor studerende kinderen? Die is natuurlijk onderdeel van de cao, die
ook geldt voor de korpschef. Doordat én het BARP én het Besluit
bezoldiging politie én de cao gelden, kan een stapeling ontstaan. Wij
zullen daarmee zeker rekening houden in de nieuwe systematiek. Je kunt bijvoorbeeld
bepaalde salarisschalen geen onderdeel meer laten zijn van de cao. De cao
loopt dan tot een bepaalde grens en daarboven is er een aparte bezoldigingsstructuur.
 
 De heer Brinkman (PVV): Voor de duidelijkheid:
de € 828 die ik noemde, is inderdaad terecht uitgekeerd op basis
van die regeling. Mijn punt was niet dat het een juridisch monstrum is, maar
dat het moreel niet kan. Het is immoreel dat iemand die € 271 000
bij elkaar graait aan beloningen, meer dan de Balkenendenorm, ook nog eens
die zielige € 828 declareert. Het is te zot voor woorden! Dat was
mijn punt en daarover had ik de minister een specifieke vraag gesteld: bent
u het met mij eens dat het immorele graaierij is?
 
 Minister Ter Horst: De heer Brinkman mag de
opvatting hebben die hij heeft. Zolang echter iemand iets krijgt omdat het
op basis van de cao behoort tot zijn salariëring, kun je niet zeggen
dat het immoreel is. Wij moeten ons wel realiseren dat er een stapeling kan
plaatsvinden van toelages en uitkeringen die wij niet meer willen. Dan moeten
wij, of moet ik – laat ik de verantwoordelijkheid naar mezelf toe trekken –
dat veranderen en ervoor zorgen dat het niet meer kan. Je kunt niet zeggen
dat het immoreel is dat iemand een toelage int die gewoon in zijn cao zit.
Dat zou ik ook niet vinden als Kamerleden, of wie dan ook, het deden.
 
 De heer Van Raak (SP): Het betekent wel dat
de regels immoreel zijn. De minister zegt dat korpschefs gewone politieambtenaren
zijn en daarom dezelfde toelages krijgen op basis van cao-afspraken. Maar
ik ken geen enkele agent die € 11 000 pikettoelage krijgt,
of € 10 000 representatiekosten, of € 15 000
bonus, of € 34 000 arbeidsmarkttoeslag. Nee, korpschefs zijn
geen gewone agenten, want deze bedragen krijgen gewone agenten niet. Binnen
de toelagen en de cao’s zijn speciale afspraken gemaakt door korpsbeheerders
voor korpschefs; dat is het probleem. De minister moet niet zeggen
dat korpschefs behandeld worden als gewone politieagenten, want dat is pertinent
onwaar. Zij moet zeggen welke toelagen we wel of niet aan korpschefs geven
en daarin flink gaan snijden. Welke toelagen gaan we afschaffen?
 
 Minister Ter Horst: Het is goed om een onderscheid
te maken tussen bezoldigingsstructuren van voor oktober 2007 en van daarna.
Het Beleidskader arbeidsvoorwaarden politietop, waaruit mevrouw Verdonk citeerde,
is van oktober 2007. Daarin is in feite vastgelegd dat er een plafond is voor
inkomensvorming in de publieke sector. Het komt erop neer dat het inkomen,
alles wat iemand ontvangt, nooit hoger mag zijn dan 130% van een ministerssalaris;
de strengste norm voor de publieke sector. Het beleidskader is er in oktober
2007 gekomen omdat wij signaleerden dat er in den lande toekenningen werden
gedaan die naar mijn mening over the top waren. Dat was precies de reden om
met dat beleidskader te komen. Ik vraag de Kamer daarom om bij regelingen
die tot stand zijn gekomen in overleg tussen korpsbeheerder en korpschef,
onderscheid te maken tussen voor oktober 2007 en na oktober 2007. In gemaakte
afspraken kun je natuurlijk niet zomaar veranderingen aanbrengen.
 Het beleidskader geeft de uiterste grenzen aan, en toch vind ik –
daarom ligt er een voorstel bij de korpsbeheerders – dat wij er nog
nadrukkelijker op moeten sturen en precies helder moeten maken wat er kan:
wat de grenzen zijn, 130% van een ministerssalaris, en welke toelagen
wel en niet worden toegestaan. Het gaat in feite om het systeem zoals wij
dat bij de Algemene Bestuursdienst kennen. Ik heb de leden van deze commissie
nooit horen zeggen dat dit systeem over the top was. Er is brede steun voor
de wijze waarop het systeem werkt en in elkaar zit. Mijn voorstel is geweest:
laat het systeem voor de rijksambtenaren ook van toepassing zijn op de politietop.
Dit betekent dat een heleboel toeslagen eruit gaan. De heer Van Raak moet
mij niet kwalijk nemen dat ik niet precies kan zeggen: die gaat eruit, die
gaat eruit en die gaat eruit. Wij stellen wel voor dat het maximale bedrag
aan toelagen zeer, zeer, zeer zal worden versoberd ten opzichte van de mogelijkheden
die er nu zijn.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): De minister zegt
dat zij niet kan spreken van immoraliteit: het is niet immoreel. Ik zie het
tegelijkertijd ontvangen van een representatiekostenvergoeding en declareren
van representatiekosten zoals dinertjes. Daarmee wordt geen blijk gegeven
van een soort zelfreinigend vermogen. Dit leidt bij mij tot zorgen over het
morele kompas. Het is toch wel vreemd dat een politietop die rapporten uitbrengt
over «de dienstbare agent», die dienstbaarheid niet voor zichzelf
als zodanig definieert. Ik vind dat er dus wel degelijk gesproken mag worden
over immoraliteit. Ik snap niet waarom de minister daar zo van wegschrikt.
 
 Minister Ter Horst: We moeten goed naar elkaar
luisteren. Ik heb gezegd dat ik vind dat het niet immoreel is als iemand een
vergoeding ontvangt waarop hij volgens de cao recht heeft. Dit was naar aanleiding
van een punt van de heer Brinkman. Ik heb niet over (im)moraliteit in haar
totaliteit gesproken; laten we elkaar goed verstaan. Mevrouw Azough gebruikte
de woorden «moreel kompas» ook in het eerdere debat hierover;
dat is een mooie formulering. Niet alleen mensen bij de politie maar iedereen
die in de (semi)publieke sector werkt, zou dat kompas moeten hebben. Het is
echter reëel om te constateren dat dat morele kompas niet alleen bij
de politie maar ook bij een heleboel andere onderdelen van de (semi)publieke
sector enigszins uit het lood was geslagen. Ik weet niet of dat een goede
formulering is voor wat er met een kompas kan gebeuren; in ieder geval wees
het niet meer naar het noorden maar naar een andere windrichting. Dit kabinet –
laat ik het enigszins verbreden – is bezig om ervoor te zorgen dat in
alle sectoren die de revue passeren, dat morele kompas weer terugkomt.
Wij doen dat door heel strenge regels op te leggen voor het maximuminkomen
dat iemand mag verdienen. Verder maken wij duidelijk dat vanuit de sectoren
zelf weer het besef moet komen dat je je moet verantwoorden voor het feit
dat je met publiek geld je mensen betaalt.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik heb het Beleidskader
arbeidsvoorwaarden politietop weer in mijn handen. Het is het meest recente
exemplaar; er staan cijfers in van 2009. Er staat eerst: «Dit beleidskader
geeft de uiterste grenzen aan waarbinnen de korpsbeheerders kunnen beslissen
over de arbeidsvoorwaarden bij de aanstelling van ambtenaren in de politietop.»
En verder: «In het beleidskader is rekening gehouden met het kabinetsstandpunt
dat voor de gehele publieke sector een evenwichtig en maatschappelijk aanvaardbaar
bezoldigingsbeleid moet gelden. In dit verband acht het kabinet een helder
en duidelijk plafond voor de inkomensvorming in de publieke sector een voorwaarde.»
Daarna komt er een helder stuk. Ik kom nu bij het deel over belastingheffing
en het staat er duidelijk: «Het past niet om over te gaan tot compensatie
van belastingheffing.» En toch gebeurt het. Waarom heeft de minister
daar niet op gereageerd? Dat morele kompas is er niet en dan moet iemand anders
het roer overnemen.
 
 Minister Ter Horst: Mag ik vragen op welke
casus u doelt? Ik heb gevraagd om onderscheid te maken tussen situaties die
tot stand zijn gekomen voordat dit beleidskader vigeerde, en daarna. De aanstelling
van de korpschef in Amsterdam heeft volgens mij in november 2004 plaatsgehad.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Friesland?
 
 Minister Ter Horst: Die aanstelling was inderdaad
daarna. Wij zullen dat moeten nakijken. Ik weet niet precies wat er bij de
aanstelling van de korpschef in Amsterdam hier in Den Haag is gebeurd. Ik
heb het in de krant gelezen; toen had ik een andere functie. Het kan zijn
dat het toen ook hier is bediscussieerd; er is in ieder geval geen verandering
in aangebracht. Dat is natuurlijk ook niet zo vreselijk makkelijk als je de
verantwoordelijkheid legt bij de korpsbeheerder die de afspraken maakt. Ten
aanzien van Friesland moet ik het antwoord schuldig blijven. Uiteraard is
onderdeel van het onderzoek dat wordt bekeken of toelagen zijn verstrekt die
buiten de grenzen van het beleidskader vallen. Dat is een van de opdrachten
aan de Rijksauditdienst.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Daarvoor is die
Rijksauditdienst helemaal niet nodig. De minister had dit kunnen handhaven
en dat heeft zij gewoon niet gedaan. Kan zij mij garanderen dat de regels
die heel helder in het Beleidskader arbeidsvoorwaarden politietop staan, gehandhaafd
zijn sinds oktober 2007, zonder uitzondering?
 
 Minister Ter Horst: Het zou heel onverstandig
zijn om dat te zeggen, lijkt mij. Dat heb ik zo langzamerhand wel geleerd
in die tweeënhalf jaar. In deze regels staat dat er een meldingsplicht
is voor korpsbeheerders in de richting van het ministerie. Of dat altijd gebeurd
is, zal onderdeel zijn van het onderzoek.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Naar aanleiding
van de specifieke situatie in Amsterdam zijn er destijds inderdaad schriftelijke
vragen gesteld door mijn fractie. Daarop is toen geantwoord dat het een situatie
was die geen navolging verdiende. Minister Remkes gaf aan dat hij er niet
echt de schoonheidsprijs voor gaf. Nu blijkt echter uit berichtgeving van
RTL dat er wel degelijk navolging aan is gegeven. Ik hoop dat
de minister daarop in tweede termijn kan ingaan; dit is niet geheim.
 
 Minister Ter Horst: Volgens mij zou dit ook
onderdeel moeten zijn van het onderzoek. Er moet worden bekeken welke constructie
toen precies is gekozen. Ik weet dat het nogal ingewikkeld en «bijzonder»
was. Of het ook in andere casussen is gebeurd, weet ik gewoon niet precies.
Daarover wil ik de Kamer naar aanleiding van het onderzoek informeren. Wij
hebben niet precies op een rij of dat wel of niet is gebeurd.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Ik begrijp heel goed
dat er een verleden is waarin contracten zijn afgesloten en dat het beleidskader
van 2007 is. Ik wil graag dat de minister goed kijkt naar de contracten die
voorafgaand aan het beleidskader zijn afgesloten en onderzoekt in hoeverre
het juridisch echt onmogelijk is om bepaalde (stapelingen van) toelagen ongedaan
te maken. Het is heel gemakkelijk om te zeggen: het is in het verleden afgesproken,
dus ik kan er niets meer aan doen. De compensatie voor belastingheffing kun
je bijvoorbeeld per onmiddellijke ingang niet meer doen. Die exercitie wil
ik er graag bij hebben.
 
 Minister Ter Horst: Daar is geen bezwaar tegen.
Als een bepaalde toelage of bepaald salarisbestanddeel onderdeel is van de
rechtspositie, is het lastiger, maar soms is dat niet het geval. Wij zullen
er zeker naar kijken. Wij kijken naar alle toelagen die verstrekt zijn sinds
het moment van indiensttreding. Straks hebben wij een compleet beeld van wat
er is gebeurd.
 
 De voorzitter: Voordat de minister verdergaat,
een punt van orde. Wij hebben nu twee punten uitgebreid bediscussieerd, die
beide een kwartier hebben gekost. Als wij om 20.00 uur willen afronden, moeten
wij ons echt gaan beperken in de interrupties. Anders halen wij het van geen
kanten en wordt het morgen 9.00 uur. Er ligt nog een hele stapel vragen, dus
ik wil de minister echt de gelegenheid geven om even door die vragen heen
te gaan, anders redden wij het niet.
 
 Minister Ter Horst: Dank u, voorzitter. Overigens
hoop ik een aantal aangeraakte punten al te hebben beantwoord.
 Over de Algemene Bestuursdienst heb ik al gesproken. Die is onderdeel
van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De opdracht van de Algemene Bestuursdienst
heeft betrekking op de top van de mensen die bij het Rijk zijn aangesteld.
Mijn voorstel is geweest om dit uit te breiden met de top van de politie.
Dit betekent dat de bestaande manier van werken ten aanzien van het Rijk zal
worden overgenomen voor de politie. De Algemene Bestuursdienst wordt daarmee
verantwoordelijk voor werving, ontwikkeling, aanstellingen, toetsing van salariëring,
beloning en ontslag vanaf februari 2010. Bij de aanstelling van een korpschef
doet een korpsbeheerder dan een voorstel over met name de arbeidsvoorwaarden,
waarna de Algemene Bestuursdienst toetst of dit aan de eisen voldoet. Indien
het niet aan de eisen voldoet, zal dit worden teruggekoppeld naar het korps
en aan mij worden gemeld. Stel nu – wat ik niet verwacht – dat
een korpsbeheerder ondanks dat die toetsing negatief uitpakt, toch besluit
om die afspraak te maken, dan kan de minister altijd een aanwijzing geven
om tot een ander besluit te komen.
 De heer Brinkman en mevrouw Kuiken hebben gevraagd of het mogelijk is
om bestaande contracten open te breken. In reactie op mevrouw Griffith heb
ik net al gezegd dat dit moeilijk zal zijn maar dat wij zeker zullen bekijken
bij welke elementen dat wel kan. Als de wet- dan wel de regelgeving dat toestaat,
zal het zeker kunnen gebeuren.
 De heer Brinkman heeft een aantal voorbeelden gegeven van voordelen die
ten goede zijn gekomen aan korpschefs, bijvoorbeeld het overnemen van
de dienstauto bij pensionering. Wij zullen de Rijksauditdienst vragen om ook
die voorbeelden mee te nemen in het onderzoek.
 De heer Van Raak, mevrouw Azough en mevrouw Griffith hebben gevraagd naar
de interim-korpschef in Twente. Deze heeft twee in de tijd onderscheiden aanstellingen
gehad. In de eerste periode ging het om een interim-vergoeding. Wij hebben
gesproken over dat bedrag. Mijn interventie daarin is geweest dat ik vond
dat het maximumbedrag hetzelfde moest zijn als wij bij het Rijk hanteren.
In die eerste periode is er geen sprake geweest van een toelage werving en
behoud. In de tweede fase was er een tijdelijk contract, waarin wel zo’n
toelage lag besloten. De korpsbeheerder had de vrijheid om die toelage te
verstrekken. Het gaat dus om twee in de tijd onderscheiden periodes. Dit is
conform wat daarover eerder is gemeld.
 Mevrouw Kuiken heeft gevraagd: hoe zit het met de toelage werving en behoud?
Die staat in het huidige BARP. Het maximum is € 45 000. Dat
vind ik een «ruime marge»; laat ik het zo formuleren. In het voorstel
dat wij nu hebben gedaan aan de korpsbeheerders, valt die toelage binnen de
algemene toelage waartoe wij willen komen, met een maximum van € 25 000.
Dit betekent dat de bestaande toelages zouden opgaan in een algemene toelage,
met een veel lager maximum dan nu één toelage uit alle toelagen
die we kennen. Is het nog een beetje te volgen wat ik zeg?
 Mevrouw Kuiken heeft nog een aantal vragen gesteld. Klopt het dat het
werkgeverschap volgens het BARP en het BBP ligt bij de korpsbeheerder? Ja,
dat klopt. Worden de regionale regelingen gestroomlijnd in het nieuwe beleidskader?
Jazeker, dat is onze opzet. Gaat de ABD dat beleidskader toetsen? Ja, dat
heb ik net gezegd: de ABD zal adviseren over individuele aanstellingen en
zal die toetsen aan het beleidskader. Wie doet het onderzoek naar de rechtmatigheid?
Daarover hebben wij al gesproken. Kunnen de huidige contracten worden versoberd?
Ook daarover heb ik al gesproken.
 Mevrouw Griffith heeft gevraagd: waarom moet de Kamer wachten op antwoorden
van de WOB? Ik vroeg mij af: wat bedoelt mevrouw Griffith nu precies? Ik begrijp
dat het over de laatste vraag gaat en dat ik bij de Kamer de indruk heb gewekt
dat wij via het WOB-onderzoek informatie aan de Kamer willen geven. Daar is
geen sprake van, dus excuses als dat misverstand is gerezen en ik daaraan
debet ben. Wat ik heb bedoeld te zeggen, is dat er een WOB-verzoek is gedaan
en wij een onderzoek moeten doen om dat te beantwoorden. Ik neem aan dat het
onderzoek naar die dienstreizen nu loopt. Op het moment dat wij die informatie
hebben, zullen we de Kamer informeren en uiteraard ook degenen die het WOB-verzoek
gedaan hebben, antwoord geven op hun vragen.
 Mevrouw Griffith heeft ook gevraagd naar de mogelijkheid dat de ABD een
papieren tijger is. Daarover heb ik al gesproken. Zij heeft verder gevraagd:
waarom kan een lid van de korpsleiding een piketvergoeding laten afkopen en
een gewone diender niet? Dit is natuurlijk een van de zaken waarnaar de Rijksauditdienst
onderzoek gaat doen. Wat wij nu weten, is dat het afkopen van die piketvergoeding
inderdaad in een aantal regionale regelingen is opgenomen. Wij hebben geen
overzicht van de afkoopregelingen die in de regio’s zijn opgesteld ten
behoeve van de gewone dienders. Ik weet dus niet of het ook voor hen geldt.
Wel is bekend dat die mogelijkheden er ook zijn voor observatieteams en arrestatieteams.
Dat is de huidige stand van mijn kennis. De Rijksauditdienst zal daarnaar
zeker ook onderzoek doen.
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik heb twee vragen
aan de minister. Allereerst: hoe gaan we de naleving van dat algemene beleidskader
controleren en afdwingen? Ik wil dat de minister daar iets preciezer in is.
 Het is hartstikke goed dat er een algemene toelage komt met een maximum
van € 25 000. Hulde, maar dat zijn toelages en daarnaast zijn
er declaraties. Vindt er geen verschuiving plaats van representatietoelages naar een hele bunch aan declaraties? Mensen kunnen weer hun etentjes,
gehuurde jasjes, nieuwe schoenen en weet ik wat gaan declareren. Dat zorgt
voor een enorme bureaucratie en vanzelf komt zo – ik zie de bui al hangen–
die ton weer in zicht en krijgt men uiteindelijk hetzelfde bedrag.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Het punt van de inlichtingen
aan de Kamer vind ik heel belangrijk. Ik zou er niet over zijn begonnen als
het een incident was. Ik zie een terugkerend patroon, waarbij de minister
eigenlijk weigert om informatie te geven aan de Kamer met gebruikmaking van
het argument van privacy. Dat hebben wij gehad op 1 juli toen wij ook
spraken over de toelagen. Toen heb ik gezegd: er zijn negen politiekorpschefs
die een toelage krijgen, daarover krijg ik graag nadere informatie. Het argument
was toen: ik kan geen persoonlijke informatie geven vanwege de privacy. Nu
geeft de minister in twee antwoorden op vragen van de Kamer aan: gaat u maar
naar de website van mijn ministerie als u die informatie wilt hebben. Dat
kan dus absoluut niet! Verder moet de minister wat de dienstreizen van het
KLPD betreft absoluut niet de WOB-verzoeken erbij halen. De Kamer vraagt om
inlichtingen en dan kan alleen het belang van de Staat reden zijn om de Kamer
die informatie niet te geven. Daar gaat het mij om. Minister, leest u artikel
68 er nog eens op na. De Kamer hoort de informatie over die diensreizen gewoon
te krijgen, los van het WOB-verzoek!
 
 De heer Çörüz (CDA): De minister
krijgt toch de PolBIS-gegevens ... Ik begrijp dat zij daar nog op komt.
 Verder wil ik voorkomen dat wij een soort waterbedeffect krijgen. Nu gaan
wij de toelagen aanpakken, maar daar kan het label «declaraties»
op worden geplakt. De toelagen zijn gebaseerd op een aantal besluiten en regelingen.
Begrijp ik het goed dat die bandbreedte toegaat naar één nieuw
beleidskader arbeidsvoorwaarden? Raakt de korpsbeheerder zeggenschap kwijt
of niet? Dat is voor mij wel leidend. Blijft het systeem in stand, met hier
en daar iets eraf of erbij? Dat is me nog niet helemaal duidelijk.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Net als mevrouw
Griffith wind ik mij op over het schriftelijke antwoord van de minister over
het WOB-verzoek. Daar staat echter nog een zin waarop ik graag een toelichting
krijg: «Ik zal de korpsbeheerders vragen de informatie die aan RTL is
verstrekt ook aan mij te verstrekken opdat ik die aan u kan zenden.»
Wat is dit voor rare redenering? Kan de minister dit toelichten?
 
 Minister Ter Horst: Allereerst het punt van
de informatie van mevrouw Verdonk. Ik weet niet welke informatie de korpsbeheerders
aan RTL 4 hebben verstrekt; ik beschik niet over die informatie. Mevrouw Verdonk
denkt misschien dat ik alles weet, maar dat is niet zo. Ik hoor het niet te
weten, maar als ik het vraag moet ik het krijgen.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Nog een zinnetje
uit het Beleidskader arbeidsvoorwaarden politietop: «Afschriften van
rechtspositionele besluiten worden aan het ministerie gezonden.» Die
liggen dus allemaal bij de minister op het departement en daarvan hoort zij
op de hoogte te zijn.
 
 Minister Ter Horst: Mevrouw Verdonk weet dat
de informatie die RTL gevraagd en gepubliceerd heeft over veel meer ging dan
wat zij nu citeert uit het beleidskader, veel en veel meer.
 Dan de vermelding op de website. «Indien de Kamer dat wenst, zal
ik u de informatie over het KLPD toezenden.» Ik zie daarin geen weigering
om informatie te verstrekken. Er staat: «De informatie betreffende het
KLPD is te vinden op de website van mijn ministerie: www.minbzk.nl.
Indien de Kamer dat wenst, zal ik u de informatie over het KLPD toezenden.»
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter, als ik
mag.
 
 Minister Ter Horst: Ik begrijp dat u vindt
dat ik niet mag verwijzen naar de website.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): De Kamer vraagt u
om informatie en u zegt: kijk op mijn site, en als u dat wenst, stuur ik het
toe. De Kamer wenst de informatie, de minister verwijst naar de site. U hoort
die informatie dan op te sturen!
 
 Minister Ter Horst: Kennelijk ligt het allemaal
gevoelig. Ik herken mij in het geheel niet in «het weigeren van informatie».
Wij zijn nog aan het opzoeken wanneer ik de Kamer informatie geweigerd zou
hebben door mij te baseren op het recht op privacy. Dat weet ik niet; ik herken
het niet. Ik herken mij helemaal niet in, zoals mevrouw Griffith beweert,
dat ik zou weigeren de Kamer te informeren. Volgens mij is dat echt in het
geheel niet aan de orde. Als de Kamer niet via de website of anderszins wil
worden geïnformeerd, dan zullen wij de formuleringen op die punten aanpassen.
 De heer Brinkman heeft gevraagd hoe het zit met het algemene beleidskader.
Mijn bedoeling is om afspraken te maken met de korpsbeheerders om tot een
landelijke regeling te komen. In die nieuwe landelijke regeling zal worden
opgenomen hoe het staat met het basissalaris, het pensioen, de vakantie-uitkering,
de eindejaarsuitkering, de onkostenvergoeding voor niet-declarabele onkosten,
de dienstauto, de algemene toelage ten behoeve van het functioneren et cetera,
et cetera. Aangezien de korpsbeheerder verantwoordelijk is voor de arbeidsvoorwaarden
van de korpschef, moet er uiteraard een zekere ruimte zijn om binnen de grenzen
te bewegen. Ik kan niet beoordelen of een korpschef wel of niet in aanmerking
komt voor een bijzondere beloning, die we ook bij het Rijk kennen. Dat zal
toch echt de korpsbeheerder moeten doen, tenzij de Kamer vindt – ik
weet dat een aantal fracties waaronder die van het CDA dat vindt – dat
wij de regionale politie moeten vervangen door een nationale politie. Zolang
wij het systeem van de regionale politie kennen en het beheer van het korps
bij de korpsbeheerder ligt, heeft de korpsbeheerder de vrijheid om binnen
de gemaakte afspraken en de grenzen die de minister stelt, de arbeidsvoorwaarden
te bepalen.
 De heer Brinkman zei: het is mooi dat er een grens wordt gesteld aan de
algemene toelage, maar wordt er dan geen way out via de declaraties gezocht?
Dat lek moeten we natuurlijk ook dichten.
 Als de heer Çörüz het goed vindt, kom ik later nog terug
op PolBIS.
 
 De voorzitter: De heer Brinkman mag nog één
verduidelijkende vraag stellen en dan sluiten we dit rondje af.
 
 De heer Brinkman (PVV): De minister kiest
voor versobering via een landelijke regeling, maar het systeem blijft in stand:
de korpsbeheerders houden de bevoegdheid om allerlei uitzonderingen te maken
en krijgen het mandaat om dingen met de korpschefs te regelen. Dat blijkt
dus niet te werken: we hebben nu een megagroot drama! Waarom houdt de minister
vast aan de decentrale regeling? Waarom trekt zij het niet naar zich toe?
 De minister zegt terecht dat de invoering van een algemene toelage niet
mag betekenen dat er meer declaraties komen. Mijn conclusie is dat het maximumsalaris
van een korpschef na de invoering van de nieuwe regeling een ton plus € 25 000,
dus € 125 000 wordt. Dat is mooi, want dat is ruim minder dan
de Balkenendenorm. 
 
 Minister Ter Horst: Ik begrijp niet zo goed
hoe de heer Brinkman op die ton komt. Ik heb aangegeven dat wij voorstellen
om voor de politietop het strengste regime te hanteren, dat ook wordt gehanteerd
voor de top van de publieke sector. In een discussie over een ander onderwerp
waren er drie regimes. Het strengste regime is 130% van het ministerssalaris
en dat stel ik ook voor de politietop voor. Met de korpsbeheerders maak ik
afspraken over wat er mogelijk is aan vergoedingen, declaraties en toelagen.
Dit betekent dat een korpsbeheerder binnen die grenzen moet opereren. Als
hij bijvoorbeeld een bijzondere beloning wil toekennen aan een korpschef,
moet hij dat – net als geldt voor het Rijk – voorleggen aan de
Algemene Bestuursdienst. De Algemene Bestuursdienst – uiteindelijk is
dat gewoon de minister van Binnenlandse Zaken – zal beoordelen of dat
wel of niet acceptabel is. Daarmee hebben we volgens mij een sluitend systeem
waardoor situaties die wij niet meer willen, niet meer voorkomen.
 Mevrouw Kuiken heeft gevraagd hoe het vertrouwen in de politietop kan
worden hersteld. Het is moeilijk om daarop een antwoord te geven. Door het
laten uitvoeren van het onafhankelijke onderzoek krijgen we in ieder geval
een goed beeld van wat er precies gebeurt, wat in strijd is met de regels
en wat niet. Verder doen wij de oproep om uit te gaan van een moreel kompas,
waarover mevrouw Azough sprak. Dat zijn de belangrijkste methoden en wegen
waarlangs wij willen opereren.
 De heer Çörüz heeft gevraagd naar PolBIS. Dit bevat geen
overzicht van declaratievergoedingen en geeft geen inzicht in de juridische
grondslag van toelagen. Ook staan er geen gegevens in over de compensatie
van bijvoorbeeld woonlasten. Dit betekent dat het echt noodzakelijk is om
onafhankelijk onderzoek te laten doen.
 De heer Çörüz heeft gevraagd: wat gaan we doen met onterechte
declaraties? Ook een van de andere woordvoerders heeft daarover gesproken.
Eerst doen we onderzoek naar rechtmatigheid. Als blijkt dat sprake is van
onrechtmatigheid – dat heb ik al in de Kamer gezegd – zal er een
terugvordering plaatsvinden van gedeclareerde bedragen. Als er sprake is van
fraude, zullen er gepaste maatregelen tegenover moeten staan, die in andersoortige
gevallen ook worden getroffen.
 Mevrouw Verdonk heeft gevraagd: wat zijn de criteria voor de toekenning
van de functioneringstoelage? Als het bevoegd gezag van oordeel is dat er
sprake is van zeer goede of uitstekende vervulling, kan de toelage worden
verstrekt. Op dit moment zijn er geen specifieke criteria voor; het oordeel
is aan de korpsbeheerder. Ook bij de top van onze eigen organisatie valt het
onder de discretionaire bevoegdheid van de minister, en van de sg ten opzichte
van de dg’s, om met voorstellen te komen voor een bijzondere beloning.
Voor onze top, en straks ook voor de top van de politie, geldt dus dat dit
wordt getoetst door de Algemene Bestuursdienst.
 Mevrouw Azough en de heer Brinkman vroegen zich af of de Kamer regelingen
zou moeten vaststellen. De heer Brinkman koos daarin volgens mij een andere
weg dan mevrouw Azough. Ik zou het de Kamer niet aanraden, want op het moment
dat je regels vaststelt, ben je daar ook voor verantwoordelijk. Wie moet dan
nog de Kamer ter verantwoording roepen? De gebruikelijke verdeling van verantwoordelijkheden
lijkt me daarom verstandiger: de minister stelt de regelingen vast (in AMvB’s)
en de Kamer kan de minister op het vestje spugen wanneer zij vindt dat het
niet goed gaat. Ook hierbij kan overigens geen sprake zijn van eenzijdig handelen
van de minister. Het gaat om de rechtspositie, wat in Nederland betekent dat
ook de bonden daarin een rol spelen. Alles wat wij vandaag met elkaar hebben
besproken, zal ook de instemming van de bonden moeten krijgen.
 Mevrouw Azough heeft gevraagd of de toelage een optelsom is. Daarop heb
ik al antwoord gegeven. Dat geldt ook haar vraag over het corrigerend vermogen
van de ABD. Ik hoop dat ik op de vragen van de Kamer antwoord heb gegeven,
maar ik zie de heer Çörüz nee schudden. Hij had gevraagd
naar de bisschoppenregeling in Amsterdam. Ook wij weten kennelijk niet precies
wat dat is.
 
 De heer Çörüz (CDA): Ik heb
nog gevraagd naar de korpschef die woonachtig moet zijn in de eigen regio.
 
 Minister Ter Horst: Tot op heden is daartoe
niet besloten. Een dergelijke regeling geldt wel voor burgemeesters en commissarissen
van de Koningin. De noodzaak van het stellen van zo’n extra eis aan
een korpschef moet je afwegen tegen de extra druk die het oplevert. Mijn beoordeling
is dat het absoluut noodzakelijk is – dat is nu ook een eis –
dat een burgemeester in de stad en een commissaris van de Koningin in de provincie
woont waar hij werkzaam is. Ten aanzien van de korpschef ligt dat toch wat
anders, omdat het geen bestuurder is in de zin van de burgemeester en commissaris
van de Koningin. In mijn beoordeling heeft het toch een wat andere zwaarte
dan voor de twee andere genoemde functionarissen.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik heb gevraagd
naar het «royaal gebaar». Heeft de minister signalen dat er sprake
is van een royaal gebaar, of in ieder geval enig zelfinzicht bij de korpschefs,
op dit specifieke punt?
 
 Minister Ter Horst: Uw vraag is of ik van
mening ben dat er sprake zou moeten zijn van inzicht bij de korpschefs?
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Mijn vraag is
of u signalen hebt gekregen dat er sprake is van teruggave of correcties door
de korpschefs, voorafgaand aan de conclusies van het onderzoek.
 
 Minister Ter Horst: Zo specifiek weet ik dat
niet. Ik weet wel dat een korpschef een creditcard heeft ingeleverd. Van de
declaraties weet ik het niet precies; daar heb ik geen beeld van. Wel heb
ik een gesprek gevoerd met een vertegenwoordiging van de korpsbeheerders,
de bonden en de voorzitter van de korpschefs. Daar was absoluut een besef,
zeker ook bij de voorzitter van de Raad van Hoofdcommissarissen, dat dit onderwerp
aandacht behoeft en dat wij er met zijn allen, ook de korpschefs zelf, aan
moeten werken dat het ontstane beeld wordt gecorrigeerd. Als er regelingen
bestaan die niet acceptabel zijn, moet er dus op worden gecorrigeerd. Wat
de voorzitter van de Raad van Hoofdcommissarissen daarover zei, klonk mij
goed in de oren.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Op twee vragen
heb ik nog geen antwoord gehad. In het Beleidskader arbeidsvoorwaarden politietop
staat dat het totale niveau aan inkomsten en vergoedingen niet meer mag zijn
dan het huidige ministerssalaris. «Indien vanuit arbeidsmarktoverwegingen
een hoger inkomen is geïndiceerd, dan voert de betrokken korpsbeheerder
hierover overleg met de plaatsvervangend directeur-generaal Veiligheid van
het ministerie van BZK.» Mijn redenering is daarom dat de minister het
wel van tevoren weet.
 
 Minister Ter Horst: Over voorstellen die buiten
het beleidskader om gaan, moet de korpsbeheerder inderdaad contact opnemen
met ministerie.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik neem aan dat
dit dan ook gebeurt. Daarover geeft de minister nog steeds geen uitsluitsel.
Verder heb ik gevraagd of de minister de geruchten kon ontzenuwen, maar dat
heeft zij niet gedaan. Betekent dit dat ik gelijk had? 
 
 Minister Ter Horst: U had het volgens mij
over het gerucht dat ik de «klokkenluider» was. De spinner zelfs,
jeetje. Eigenlijk zou ik graag «ja» willen zeggen, want ik weet
dat ik dan op grote steun kan rekenen van in ieder geval de heer Van Raak,
misschien van nog wel meer woordvoerders. Maar ik geloof toch niet dat het
zo is. In zo’n proces weet je nooit precies welk duwtje het balletje
heeft doen rollen. In mijn beleving heb ik, nadat ik het onderzoek van de
NPB kreeg ten aanzien van toelagen, gezegd: dit kan niet en moeten we aanpakken.
Vanaf dat moment ben ik in ieder geval actief geworden. Ik geloof niet dat
dit valt onder «klokkenluiden». Voor het NPB-rapport kan ik me
er niets van herinneren.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik had nog een feitelijke
vraag over de Uitkeringswet gewezen militairen: wordt die aangepast?
 
 Minister Ter Horst: Het antwoord daarop is:
ja.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): En wanneer kunnen we
die aanpassing verwachten?
 
 Minister Ter Horst: Laten we dit bewaren voor
de tweede termijn, dan zorgen wij ervoor dat er een geordend antwoord komt
op deze vraag.
 
 De heer Brinkman (PVV): Nog twee specifieke
vragen. Hoe kan het dat iemand € 12 000 aan piketvergoeding
krijgt terwijl het normbedrag € 1,73 per uur is? Hoe kan het dat
iemand een representatietoelage krijgt en daarnaast nog allerlei binnenlandse
en buitenlandse declaraties inlevert?
 
 Minister Ter Horst: Volgens mij heb ik al
gezegd dat op basis van afspraken in sommige regio’s piket kan worden
afgekocht. Of dat alleen is gebeurd voor de top of ook voor de «gewone»
dienders, weet ik niet. Het is in ieder geval wel bij het AT en het OT gebeurd.
 Er is een regeling rond representatie. Als er toch wordt gedeclareerd,
moet worden bekeken of die twee zaken met elkaar in overeenstemming zijn of
dat het ten onrechte is gebeurd. Dit zal onderdeel zijn van het onderzoek
van de Rijksauditdienst.
 
 De voorzitter: Dan besluiten we daarmee het
antwoord van de regering in de eerste termijn en gaan we over naar de tweede
termijn van de kant van de Kamer. Elk Kamerlid heeft daarvoor anderhalve minuut
en daaraan ga ik hen strikt houden. Als eerste is het woord aan de heer Brinkman.
 
 De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Laat ik
beginnen met te zeggen dat ik graag zou willen dat de Tweede Kamer door de
minister van tevoren op de hoogte wordt gesteld van de toekomstige jaarlijkse
bijzonderheden met betrekking tot het beleidskader. Sterker nog, wat mij betreft
gaan wij het daar ook over hebben indien de Tweede Kamer het daarmee niet
eens is. Dit ter vermijding van de wantoestanden die we nu hebben.
 Ik constateer dat met de invoering van die algemene toelage alle creditcards
van de korpschefs ingenomen kunnen worden. Ik hoor graag van de minister hoe
zij dat gaat regelen.
 Het is goed om alles met de bonden af te regelen via een centraal akkoord.
Op zich ben ik daarvan niet altijd zo’n voorstander, maar in dit geval
is alles wat centraal gebeurt, hartstikke goed.
 Ik heb nog een heel belangrijke vraag: wat doet de minister met mensen
die buiten de bestaande regels om in de afgelopen drie jaar hebben gedeclareerd?
Dit zeg ik expliciet, want die regels heb ik goed doorgenomen.
 
 De heer Van Raak (SP): Voorzitter. Zullen
de agenten wat meer gerust zijn? Ik weet het niet helemaal. In ieder geval
ben ik heel blij dat de minister zelf de opdracht gaat geven voor het onderzoek
naar of de regels zijn overtreden bij declaraties en toelagen.
Ik ben blij dat zij heeft gezegd dat de toelagen – ik heb geteld – «zeer,
zeer, zeer versoberd» zullen worden. Ik zal dus teleurgesteld zijn als
straks blijkt dat ze zeer, zeer versoberd worden, en al helemaal als ze zeer
versoberd worden. Ik houd de minister dus aan haar woord. Daar zitten volgens
mij de agenten ook op te wachten.
 Wat me niet lekker zit, is dat de minister toch geen normen gaat stellen.
In ieder geval moeten we dat afwachten. Er blijven, zo zegt zij, bijzondere
regelingen. Dat was nu juist het probleem: de korpsbeheerders hebben de kleine
ruimte die zij hebben gekregen, verschrikkelijk opgeblazen en voor tienduizenden
euro’s toelagen gegeven aan korpschefs. De korpsbeheerders hebben een
klein beetje ruimte gekregen en hebben die heel groot gemaakt. Daarom wil
ik dat de minister die ruimte wegneemt en gewoon zegt: ik ga normen stellen
voor vergoedingen aan korpschefs. Wat mij betreft zullen dat er heel weinig
zijn, want ze krijgen hartstikke veel geld aan inkomen. Ze kunnen declareren
als ze echt kosten maken, en aan al die andere flauwekultoeslagen –
omdat je bent aangenomen, omdat je je werk doet, omdat je niet weggaat of
omdat je wel weggaat – moeten we gewoon een einde maken.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. De minister
heeft ons vandaag geantwoord – daarvoor mijn dank aan haar – over
het maximeren van salarissen en toelagen en het zeer, zeer, zeer versoberen
van de overige regelingen. Meer eerlijk, meer sociaal en meer eenduidig. Dat
steunen wij en daarmee ook de minister.
 Het zal niet de laatste keer zijn dat wij hierover spreken. In januari,
februari zien we elkaar weer. Bij dienstbaarheid hoort een stukje soberheid.
Het is goed dat wij dat nu gaan regelen.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Dank aan de minister
voor de antwoorden. Ik krijg graag een toezegging van haar dat er geen onomkeerbare
besluiten worden genomen in het overleg dat zij in januari heeft met het korpsbeheerdersberaad
over het landelijk beleidskader arbeidsvoorwaarden voordat de resultaten van
het onderzoek bekend zijn. Waarom zeg ik dat? De minister geeft zelf aan dat
zij wil gaan versoberen. Op dit moment staat nog niet volledig vast welke
toelagen wel of niet geschrapt zullen worden. Willen wij tot goede afspraken
komen, dan zal toch een vertaalslag moeten worden gemaakt: welke toelagen
staan wij wel toe en welke niet? Dan zullen wij toch eerst inzage moeten krijgen
in het versoberingslijstje van de minister.
 Een punt dat wat mij betreft onbesproken is gebleven, is dat er ondernemingsraden
zijn bij de politie. Die krijgen in het kader van de Wet Harrewijn inzage
in de beloning van de politietop. Ik zou graag willen dat de Rijksauditdienst
in het onderzoek meeneemt wat de ondernemingsraden hebben gedaan bij de afspraken
die iedere keer worden gemaakt over de beloning van de politietop. Daarvan
krijgen zij een afschrift.
 
 De heer Çörüz (CDA): Ik ben
ingenomen met een aantal zaken die de minister nadrukkelijk heeft uitgesproken.
Sober en transparant. Dat spreekt mij aan voor onze politietop. Ook drie keer
het woord «zeer» voor sober spreekt mij aan. Ook spreekt mij aan
dat zij zelf opdrachtgever wordt. Het spreekt mij aan dat zij onterechte declaraties
gaat aanpassen: gelijke monniken, gelijke kappen.
 Wat mij niet aanspreekt, is dat de korpschef niet hoeft te wonen in de
regio waar hij werkt; in mijn ogen moet hij daarin geworteld zijn. Tot begin
jaren negentig was dat ook het geval. Ik overweeg om daarover een motie in
te dienen, want ik vind dat een korpschef in zijn eigen regio geworteld hoort
te zijn.
 Tot slot. De minister haalde de nationale politie er weer bij, maar daar
gaat het mij niet zozeer om. Mij, en volgens mij alle collega’s, gaat
het erom dat wij niet opnieuw de situatie krijgen dat regelingen
worden uitgebreid, dat de burgemeester weer overal tussendoor fietst en wij
het nakijken hebben. Heb ik goed begrepen dat de minister toewerkt naar dat
nieuwe beleidskader arbeidsvoorwaarden politietop BZK? Worden daarin de huidige
regelingen, zoals het Besluit bezoldiging politie en het Besluit algemene
rechtspositie politie, opgenomen? Als die blijven bestaan en we de discretionaire
bevoegdheid van de burgemeester niet goed afdichten, ben ik bang, en met mij
anderen, dat wij hier over drie maanden weer zitten omdat die burgemeester
in overleg met die korpschef weer allerlei mooie dingen afregelt. Daar ben
ik nog wel bezorgd over en ik zal er nog even over nadenken over hoe ik dat
wil aftikken.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Omdat er een motie
wordt overwogen, toch nog even een vraag over de woonplaats van de korpschef.
De gedachte erachter deel ik zeer. Het is logisch dat je zo veel mogelijk
woont waar je je werk moet doen. Moeten wij dat echter voor alle gevallen
in beton willen gieten? Stel dat je als man en vrouw beiden een carrière
hebt, dat je tijdelijk ergens anders een klus wilt doen of dat je kinderen
nog een halfjaar nodig hebben om de middelbare school af te ronden. Het gevaar
van dit soort regelingen is dat de uitzonderingen het heel erg lastig maken
om het helemaal in beton te gieten.
 
 De heer Çörüz (CDA): Dat
argument overtuigt mij niet, want dat zou eerder spelen bij de ruim 400 burgemeesters,
die misschien ook partners hebben. Zij moeten wonen in hun gemeente, terwijl
het bij de korpschefs gaat om de regio, zodat ze een wat ruimere keuze hebben.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): Het is een schaamteloze
vertoning; dat is duidelijk. Ik hoor dat de minister dat onderschrijft. Zij
zegt in haar eerste termijn dat de laatste berichtgeving kan leiden tot aanscherping
van haar voorstellen. Ik ben blij met deze toezegging.
 Ik begrijp niet dat de minister heel trots is dat zij in oktober 2007
de regels heeft aangescherpt in dat Beleidskader arbeidsvoorwaarden politie
terwijl zij is vergeten om dat te handhaven. Dat is echt een gemiste kans.
Aan de andere kant ben ik verheugd dat de minister op mijn vraag heeft toegezegd
dat zij de enige opdrachtgever zal zijn van het onderzoek. Daaraan wil ik
graag toevoegen dat ik wil dat – ik dien een motie in als de minister
daarover niet duidelijk is – voordat de minister in gesprek gaat met
de korpsbeheerders en korpschefs over dat onderzoek, zij dit aan de Kamer
toestuurt. Dan zijn wij gelijk met de korpschefs en korpsbeheerders op de
hoogte, nog voordat er een gesprek is geweest.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Voorzitter. Ik
dank de minister voor haar heldere antwoorden. Ik wacht het onderzoek af.
Dit is echter geen nieuw probleem. In 2004 is er een groot debat geweest naar
aanleiding van de aanstelling van korpschef Welten. Ook toen zijn er vragen
gesteld en is beloofd om een kader te ontwikkelen. Dat is ook ontwikkeld.
Ook toen is gesproken over een handvat voor korpsbeheerders. Ik geloof graag
dat de minister een einde wil maken aan dit soort incidenten. Daarvoor moet
er ten eerste sprake zijn van een heel strak kader waarin geen sprake meer
kan zijn van uitzonderingen die tot regel worden, zoals hierbij is gebeurd.
Ten tweede moet dat morele kompas terugkomen. Eerlijk gezegd is het een tikje
stuitend dat er sprake moet zijn van correctie van bovenaf om dit soort problemen
in de toekomst te voorkomen. Liever had ik gezien dat het anders was geweest,
dat er een zelfreinigend vermogen was bij de korpschefs zelf.
 Tot slot sluit ik mij aan bij de heer Çörüz: het lijkt
mij vanzelfsprekend dat niet alleen de burgemeester en de commissaris van
de Koningin maar ook de korpschef in de regio wonen die zij dienstbaar zijn. 
 
 Minister Ter Horst: Voorzitter. De eerste
spreker, de heer Brinkman, heeft gevraagd of die landelijke regeling naar
de Kamer gaat. Zeker, maar wel in de verantwoordelijkheidsverdeling zoals
ik die eerder heb aangegeven. Verder zei hij: is er nu geen reden om alle
creditcards in te trekken? Dat weet ik niet precies. In ieder geval zullen
wij het ook in het overleg met de korpsbeheerders aan de orde stellen. Het
beschikken over een creditcard, wil natuurlijk nog niet zeggen dat je daar
verkeerd gebruik van maakt. Andersom geldt het ook: als je geen creditcard
hebt, kun je via declaraties dingen doen die buiten de regels vallen. Ik zeg
toe dat wij ook op dat punt een afspraak zullen maken.
 De heer Brinkman heeft gevraagd wat er zou gebeuren als er buiten de bestaande
regels is gedeclareerd. Daarvan had ik al aangegeven – ik wil dat nog
wel een keer herhalen – dat wij in de eerste plaats zullen terugvorderen.
In de tweede plaats, als er sprake is van fraude, zullen er maatregelen worden
getroffen. Als er aanleiding is om de Rijksrecherche daarbij te betrekken,
dan zal dat zeker gebeuren.
 De heer Van Raak heeft gesproken over de versobering. Nu bestaat de mogelijkheid
om een maximum van € 45 000 toe te kennen voor een aanstellings-
of arbeidsmarkttoelage. Die bedragen willen wij absoluut terugbrengen. Ook
in het aantal toelages zal zwaar worden geschrapt. Wij moeten gewoon terug
naar het systeem dat de Algemene Bestuursdienst kent. Dat betekent in feite
dat je bij de aanstelling iets mag doen: een arbeidsmarkttoelage als je iemand
kunt krijgen die je dolgraag wilt hebben, bereid bent om daarvoor iets extra’s
te betalen en het echt niet anders kan. De tweede mogelijkheid is de bijzondere
beloning als iemand in een jaar echt outstanding heeft geopereerd. Ik ben
het helemaal met de heer Van Raak eens dat er normen moeten worden gesteld
en ik zal ervoor zorgen dat dit gebeurt.
 Mevrouw Kuiken heeft mij in tweede termijn geen vragen meer gesteld, maar
ik kom nog wel terug op een vraag van haar uit de eerste termijn. Naar aanleiding
van de aanstelling van de huidige voorzitter van het college van bestuur van
de Politieacademie hebben we al geconstateerd dat het toch niet mogelijk mag
zijn dat je bovenop een regeling op grond van je oude functie bij Defensie
een salaris toucheert. Ik heb toen geprobeerd om er iets anders van te maken,
maar dat kon niet gezien de cao bij Defensie. Op mijn verzoek heeft de staatssecretaris
van Defensie in overleg met de bonden een andere regeling vastgesteld, waardoor
deze situatie niet meer mogelijk is. Dat is dus al gebeurd door het vast te
leggen in de cao voor Defensie.
 Mevrouw Griffith heeft mij gevraagd om geen onomkeerbare besluiten te
nemen over de nieuwe landelijke regeling voordat het resultaat van het onderzoek
bekend is. Dat zal ik niet doen, want ik wil de resultaten van dat onderzoek
daarin juist betrekken. Dat zou zelfs kunnen leiden tot een aanscherping van
mijn eigen voorstel.
 Mevrouw Griffith heeft ook gevraagd om na te laten gaan of de ondernemingsraden,
die over dit soort kwesties moeten worden geïnformeerd, daarover inderdaad
zijn geïnformeerd en of zij daarmee iets hebben gedaan. Het lijkt mij
netjes om na te gaan of daadwerkelijk aan die informatieplicht is voldaan.
 De heer Çörüz stelt voor om de korpschef te laten wonen
in de regio waar hij werkt. Ik ben ontzettend blij dat de heer Çörüz
dat regionale bestel nu zo omarmd heeft – het kan heel snel gaan –
dat hij vindt dat de korpschef in de regio moet gaan wonen. Hij realiseert
zich dat dit niet meer kan op het moment dat wij een nationale politie krijgen.
Dan gaat op, net als voor ministers en Tweede Kamerleden, dat je overal in
Nederland mag wonen. Mijnheer Çörüz, dat is volgens mij toch
de logica. Even serieus. Ik heb gezegd dat ik het voor sommige functies in
Nederland absoluut noodzakelijk vind. Het is wel wenselijk dat een korpschef
in de regio woont waar hij actief is; dat kan gelden voor iedereen die bij
het korps werkt. Wij moeten echter ook naar de realiteit kijken. Er is een
onderscheid tussen burgemeesters en korpschefs. Burgemeesters
zitten er over het algemeen langer. Zij maken echt een keuze voor een gemeente.
Zij zitten er dan ten minste zes jaar en gemiddeld – ik zeg het even
uit mijn hoofd – tien jaar. Voor korpschefs geldt dat niet. Wij willen
dat er mobiliteit is onder korpschefs. Iemand die adjunct-korpschef is, komt
in de regel niet in aanmerking om in dezelfde regio korpschef te worden. Dit
betekent dat ook de adjunct-korpschefs van de ene plek in Nederland naar de
andere gaan. Ik vind het ver gaan als dit betekent dat zij daar altijd moeten
gaan wonen, maar ik wacht het voorstel daarover af.
 De heer Çörüz heeft ook gevraagd of er één
regeling komt waarin de bestaande regelingen worden geïncorporeerd. Ja,
het is mijn inzet om het allemaal zo helder en transparant mogelijk te maken.
 Mevrouw Verdonk heeft termen gebruikt waarvan zij dacht dat ik die heb
onderschreven. Dat heb ik niet in de termen zoals zij die heeft gebruikt;
dit zou ik niet willen laten hangen. Als voorstellen van korpsbeheerders die
niet in overeenstemming waren met het beleidskader, niet aan mij zijn gemeld,
dan zal dat ongetwijfeld uit het onderzoek naar voren komen.
 Mevrouw Verdonk overweegt een motie omdat zij wil dat de minister niet
met de korpsbeheerders praat over de resultaten van het onderzoek voordat
dit naar de Kamer gaat. Ik weet niet precies wat zij daarmee wil voorkomen,
maar ik zal er in ieder geval voor zorgen dat het onderzoek zo snel als mogelijk
naar de Kamer wordt verstuurd. Het is echter wel gebruikelijk dat degenen
die erop moeten kunnen reageren – in eerste instantie ikzelf maar ook
de korpsbeheerders en korpschefs – kennis kunnen nemen van de inhoud
van dat rapport. Mevrouw Verdonk, u weet precies hoe dat gaat en dat nieuws
binnen een halfuur wordt gemaakt. De betrokkenen moeten de mogelijkheid hebben
om erop te reageren. Dat doet helemaal niets af aan de inhoud van het rapport.
Ik zeg dat nog maar even voor alle zekerheid, mocht men de indruk hebben dat
dit zo is.
 
 Mevrouw Verdonk (Verdonk): De minister roert
precies aan waarom het gaat. Als het besproken is met de korpschefs en de
korpsbeheerders, is de kans heel groot dat het meteen in de pers staat en
dat wij het weer uit de pers moeten lezen. Dat wil ik voorkomen, want het
is een serieus rapport. Ik vraag de minister alleen: goh, als u een afspraak
maakt met korpsbeheerders en de korpschefs om te praten over dat rapport,
stuur het dan voor het gesprek naar ons.
 
 Minister Ter Horst: Ik vat het zo op dat de
Kamer graag ziet dat zij niet via de krant verneemt wat er uit het onderzoek
komt. Dat wil ik toezeggen, maar ik weet nooit zeker wanneer iets in de krant
komt; dat kan ook door een lek tot stand komen. Ik ben bereid om me tot het
maximale in te spannen om ervoor te zorgen dat de Kamer de resultaten van
het onderzoek niet in de krant hoeft te lezen; dat is wat mevrouw Verdonk
mij vraagt.
 Ik ben het met mevrouw Azough eens dat het morele kompas terug moet komen.
De komende tijd zal mijn inzet zijn om dat morele kompas volstrekt duidelijk
te krijgen, niet alleen by speech maar ook in de voorstellen die ik de korpsbeheerders
zal doen en aan de Kamer zal doen toekomen.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik heb nog een
vraag in aansluiting op die van de heer Çörüz over het zich
vestigen in de regio. Kan de minister op korte termijn schriftelijke informatie
geven over bijvoorbeeld hoeveel korpschefs op dit moment niet wonen in de
regio waar ze dienstbaar zijn en de gemiddelde termijn dat een korpschef in
dienst is bij een specifieke regio? Daarover wil ik graag informatie voordat
ik een standpunt inneem over mogelijke moties. 
 
 Minister Ter Horst: Voor het VAO van morgenochtend
wordt heel kort dag, maar voor de stemmingen van morgenavond zullen wij die
informatie geven.
 Toezeggingen
 – De Kamer ontvangt de opdrachtverlening aan de Rijksauditdienst
op korte termijn en het onderzoek zelf eind januari 2010.
 – De Kamer ontvangt voor de stemmingen van 17 december meer
informatie over de vestiging van korpschefs in hun regio, met name over het
aantal korpschefs dat nu niet in de regio woont en de gemiddelde termijn dat
een korpschef in dienst is bij een specifieke regio.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), De
Pater-van der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA), Leerdam
(PvdA), voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith (VVD), Boelhouwer
(PvdA), Algra (CDA)Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der
Burg (VVD), Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD),
Kuiken (PvdA), Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker (ChristenUnie).
 Plv. leden: Teeven (VVD), Azough (GroenLinks), Van der Vlies (SGP),Joldersma
(CDA) Smilde (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA), Aptroot (VVD),
Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz
(CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand
(PvdD), Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma
Buma (CDA), Cramer (ChristenUnie) en Knops (CDA).