Wijziging o.m. Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met versterking besturing; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31821, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31821 nr. 6

13-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31821Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 821Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
en enige andere wetten onder meer in verband met de verbetering van het bestuur
bij de instellingen voor hoger onderwijs, de collegegeldsystematiek en de
rechtspositie van studenten (versterking besturing)nr. 6VERSLAGVastgesteld 13 maart 2009De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin
gestelde vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord,
acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam
voorbereid.Inhoudsopgave blz.I. ALGEMEEN DEEL 3INLEIDING 31. ACHTERGRONDEN 42. GOED BESTUUR 42.1 Scheiding bestuur en toezicht 42.2 Medezeggenschap 52.3 Positie van de professional 72.4 Branchecode voor goed bestuur hoger onderwijs 83. COLLEGEGELD EN ANDERE FINANCIËLE ASPECTEN 93.1 Branchecode voor goed bestuur hoger onderwijs 93.2 Profileringsfonds 123.3 Verhaalsrecht 134. STUDENTEN 144.1 Rechtsbescherming 144.2 Transparante studiekeuze-informatie 154.3 Iudicium abeundi 165. KWALITEITSZORG EN EXAMEN 165.1 Examencommissie 165.2 Accreditatie 186. INTERNATIONALISERING 196.1 Joint degree 196.2 Onderwijs in het buitenland 207. ERKENNING VERWORVEN COMPETENTIES 218. ONDERZOEKSTAAK HOGESCHOLEN 219. NIET-BEKOSTIGD ONDERWIJS 2110. LEVENSBESCHOUWELIJKE INSTELLINGEN 2211. VEREENVOUDIGING EN FLEXIBILISERING REGELGEVING 2312. FINANCIËLE CONSEQUENTIES, UITVOERBAARHEID,ADMINISTRATIEVE LASTEN, GEVOERD OVERLEG 2313 OVERIG 2313.1 Onderzoeksgelden voor academische ziekenhuizen 2313.2 Invoering 2413.3 Brief van de minister van OCW d.d. 8 juli 2008 inzake de
manier waarop studenten eventuele klachten over het verloop van visitaties
kenbaar kunnen maken (Kamerstuk 31 288, nr. 37) 24II ARTIKELSGEWIJS 24 I. ALGEMEEN DEELINLEIDINGDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel dat dient ter wijziging van de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek en enige andere wetten onder meer in verband
met de verbetering van het bestuur bij de instellingen voor hoger onderwijs,
de collegegeldsystematiek en de rechtspositie van studenten (versterking besturing).
Over enkele aspecten is reeds eerder tussen de minister en de Kamer van gedachten
gewisseld, waarbij deze leden zich onder andere over de strikte interne scheiding
tussen bestuur en toezicht, de vereenvoudiging van de regelgeving, het verduidelijken
van de rechten en plichten van studenten, de kwaliteitsborging en wijziging
in de collegegeldsystematiek over de daaraan ten grondslag liggende gedachten
positief hebben uitgelaten. Dat neemt niet weg dat deze leden nog wel vragen
hebben over de diverse voorstellen die in dit wetsvoorstel zijn opgenomen.
Daarnaast zijn er nog enkele zaken die niet in dit wetsvoorstel zijn opgenomen,
maar waar deze leden toch graag de aandacht op willen vestigen, zoals de benoemingsprocedures
bij bijzondere leerstoelen aan rijksuniversiteiten, de positie van bijzondere
universiteiten en de macrodoelmatigheid.De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
voorliggende wetsvoorstel. Deze leden ondersteunen het uitgangspunt dat verschillende
aspecten binnen het hoger onderwijs versterking behoeven. Niet alleen bestuurlijk
moeten er voldoende waarborgen worden ingebouwd voor goed bestuur en toezicht
maar ook met betrekking tot de rechtspositie van studenten en personeel. Het
stemt de leden van deze fractie tevreden dat dit wetsvoorstel daar ruimschoots
nader op in gaat. De leden hebben nog wel vragen en opmerkingen bij de diverse
onderdelen van het voorliggende wetsvoorstel.De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel,
het advies van de raad van state en het nader rapport. Zij zien het als een
probleem dat er financiële barrières worden opgeworpen voor het
volgen van een tweede studie. Zij vrezen dat zo talent wordt verspild. Daarnaast
hebben zij nog enkele vragen en opmerkingen.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Deze leden onderschrijven het uitgangspunt van de regering
dat de voorwaarden voor een goed bestuur, een goede positie van studenten,
het bevorderen van onderwijskwaliteit en de internationale positie van het
hoger onderwijs, prioriteit verdienen. Het is vooral aan instellingen hier
invulling aan te geven, daarin gefaciliteerd door de overheid. De leden zijn
daarentegen ook van mening dat de overheid instellingen hiertoe, meer dan
deze regering doet, zou kunnen prikkelen door ze te bekostigen op kwaliteit
en ze meer ruimte te geven voor differentiatie en selectie. Deze leden hebben
in het wetsvoorstel aanleiding gezien tot het stellen van een aantal vragen.De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Zij willen graag enkele vragen stellen in verband met het iudicium
abeundi, het instellingscollegegeld voor tweede studies en de verlenging van
de master.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel dat beoogt de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek en enige andere wetten te wijzigen onder meer in verband met de
verbetering van het bestuur bij de instellingen voor hoger onderwijs,
de collegegeldsystematiek en de rechtspositie van studenten.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel.1. ACHTERGRONDENDe leden van de VVD-fractie vragen waarom de regering ervoor gekozen heeft
om een aantal belangrijke zaken die samenhangen niet in het wetsvoorstel te
regelen, bijvoorbeeld het vervolg op ruim baan voor talent, alsmede de bekostigingssystematiek.
Wat zijn de gevolgen van de economische crisis voor de houdbaarheid van dit
wetsvoorstel en de algemene maatregelen van bestuur die ermee samenhangen,
willen deze leden weten. Zullen in de toekomst bepaalde aspecten aangepast
moeten worden, bijvoorbeeld ten aanzien van het collegegeld? Wanneer wil de
regering het wetsvoorstel invoeren, willen deze leden weten. Ook vragen zij
of onderdelen afzonderlijk kunnen worden ingevoerd. Indien dit het geval is,
dan vernemen de leden graag welke en met welk tijdsschema. Voorts vragen deze
leden wat de reactie van de regering is op de oproep van de Vereniging van
Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) dat het profileringsfonds,
het verhaalsrecht en het klachtenloket moeten zijn ingevoerd voor september
2010.1 Deze leden willen weten waarop de regering
de mening heeft gebaseerd dat de rechtsbescherming van de student voor verbetering
vatbaar is. Zijn hier onderzoeken naar gedaan en zo ja, wat waren de uitkomsten?Welke gevolgen heeft het wetsvoorstel budgettair voor de hogescholen en
universiteiten, zo vragen deze leden.2. GOED BESTUUR2.1 Scheiding bestuur en toezichtDe leden van de CDA-fractie staan positief tegenover de wettelijke verankering
van de strikte interne scheiding van het bestuur en toezicht. Het verheugt
deze leden dat de vorm overgelaten wordt aan de instellingen, zoals ook bij
de beroeps- en volwasseneneducatie (bve) is aangebracht op verzoek van deze
leden. Bij de hbo-instellingen zal deze wettelijke verankering volgens de
regering geen gevolgen hebben, daar alle instellingen al een Raad van Toezicht
hebben. Mogen deze leden hier dan uit afleiden dat bij universiteiten hier
nog geen sprake van is? Kan de regering aangeven op welke manier dit voorstel
zich verhoudt tot het aanstaande wetsvoorstel maatschappelijke onderneming,
willen de leden weten.De leden van de PvdA-fractie zijn tevreden over de voorstellen voor verbetering
van de verantwoording van beleid onder het kopje «goed bestuur».
Zij hebben echter nog wel behoefte aan verduidelijking op een aantal punten.
In het wetsvoorstel wordt aangegeven dat het niet voor de hand ligt dat alle
afspraken in wettelijke verankering worden omgezet. De eigen verantwoordelijkheid
van de instellingen speelt daarin een grote rol. De leden vragen waar hier
de grens ligt tussen de wettelijke verankering en de gedragscode. Ook willen
zij weten wie die grens vaststelt. De leden van deze fractie vinden de scheiding
tussen bestuur en toezicht een logische keuze. Zij ziet ook dat het formaliseren
van deze veelal gehanteerde werkwijze bijdraagt aan transparantie en een duidelijke
scheiding in taken en verantwoordelijkheden binnen instellingen in het hoger
onderwijs. De wijze waarop dit is uitgewerkt draagt naar de mening van de
leden bij aan een scheiding tussen krachtig, transparant en onafhankelijk
toezicht op het bestuur. Toch wensen de leden een nadere toelichting op de
uitzonderingspositie die op dit moment wordt voorgesteld in het wetsvoorstel inzake bijzondere instellingen. Deze zijn op dit moment uitgezonderd
van de constructie waarin er sprake dient te zijn van een raad van bestuur
en een raad van toezicht.Kan de regering hier toelichten hoe zij meent dat in een dergelijke situatie
de onafhankelijkheid van toezicht binnen deze instellingen gewaarborgd kan
worden? Deelt zij de mening dat deze vermenging tussen bestuur en toezicht
onduidelijkheid schept? De leden wensen hier een nadere toelichting op te
verkrijgen van de regering.De leden van de VVD-fractie merken op dat de regering wenst dat de raad
van toezicht van een hoger onderwijsinstelling zodanig wordt samengesteld
dat deugdelijk en onafhankelijk toezicht mogelijk is. Wat is de definitie
van deugdelijk en onafhankelijk toezicht, zo vragen deze leden. Wat betekent
dit voor de profielschets van te benoemen leden? Welke criteria kunnen aan
hen worden gesteld? Ook willen de leden weten of het waar is dat toezichthouders
nooit bestuursleden kunnen zijn. Wat verstaat de regering onder strikte scheiding
van toezicht en bestuur? Zou dit niet impliciet moeten inhouden dat beide
taken nooit onder één orgaan kunnen vallen? Deze leden vragen
waarom dit dan toch mogelijk wordt gemaakt voor een bijzondere instelling.
Waarom zou een bijzondere instelling dit minder strikt vorm hoeven te geven
dan een openbare instelling, zo vragen de leden. Tot slot vernemen zij graag
hoe toezicht op kwaliteit van onderwijs zich verhoudt tot vrijheid van onderwijs.De leden van de D66-fractie vragen met betrekking tot de scheiding van
bestuur en toezicht waarom een uitzondering wordt gemaakt voor bijzondere
instellingen. Kan de regering aangeven waarom het bij deze instellingen, die
toch ook worden bekostigd uit publieke middelen, deze scheiding van bestuur
en toezicht minder wenselijk is, zo vragen deze leden.De leden van de ChristenUnie-fractie stellen dat dit wetsvoorstel het
mogelijk maakt om de bijzondere instellingen keuzevrijheid te bieden bij de
vormgeving van de scheiding tussen bestuur en toezicht. Een bijzondere instelling
is niet verplicht een college van bestuur en een raad van toezicht te hebben,
maar de bestuurlijke en toezichthoudende taken worden beide ondergebracht
in één orgaan. De redenen voor de afwijking van het verplichte
model moeten in het jaarverslag worden vermeld volgens het «pas toe
of leg uit»-principe en er moet in het bestuursreglement worden aangegeven
hoe de functionele scheiding tussen betuur en toezicht wordt gewaarborgd.
De leden van voornoemde fractie verzoeken de regering nader toe te lichten
op welke afwijkingen het «pas toe of leg uit»-principe van toepassing
is. Betreft dit enkel de omstandigheid wanneer bestuur en toezicht in één
orgaan worden verenigd, of kan dit ook betrekking hebben op andere afwijkingen
van het voorgeschreven model, zo vragen zij.De leden van de SGP-fractie vragen hoeveel instellingen tot grote of zeer
grote organisaties gerekend moeten worden en hoeveel instellingen als kleinere
organisaties gelden. Deze leden vragen welke plaats het onderscheid tussen
deze groepen heeft ingenomen bij de overwegingen om te komen tot een verbetering
van het bestuur. Zij vragen of er ten aanzien van kleinere instellingen mogelijkheden
voor een soepeler regime zijn.2.2 MedezeggenschapDe leden van de CDA-fractie waarderen de versterking van de positie van
de medezeggenschapsorganen waardoor ze meer in lijn zijn met de ontwikkelingen
in het bedrijfsleven als positief, ofschoon deze leden menen dat meer bevoegdheden
niet een garantie is om effectief invloed te kunnen uitoefenen. Dat is vooral
afhankelijk van de werkwijze van demedezeggenschapsorganen en
de houding van het college van bestuur. Indien beiden het belang van de instelling
voorop stellen en een open houding over elkaars voornemens en zienswijzen
aan de dag zullen leggen, zal sprake zijn van een meer effectieve beïnvloeding
en meer gedragen beleidsvorming van het college dan op basis van de strikte
wetgeving zou mogen worden verondersteld.De leden van de PvdA-fractie moedigen een verbetering van de medezeggenschap
van studenten en personeel aan. Verankerd medezeggenschap draagt bij aan de
kwaliteit van het onderwijs en bestuur en verbetert de betrokkenheid van alle
lagen binnen een instelling voor hoger onderwijs. Toch vragen de leden in
hoeverre medezeggenschap voldoende vorm kan krijgen wanneer het sterk afhangt
van de bestuurs- en medezeggenschapscultuur bij een instelling. De cultuur
zal mede bepalen of er voldoende animo is voor studenten en personeel om medezeggenschap
een positie te geven. In de memorie van toelichting wordt hier op ingegaan.
Deze leden willen weten of de regering op dit moment zicht heeft op mogelijkheden
voor het actief stimuleren van medezeggenschap zodat er hier geen sprake zal
zijn van papieren versterking, maar van een reële versterking. Kan de
regering de leden voorts aangeven hoe de goede bestuurscultuur die noodzakelijk
is voor de goede werking van de medezeggenschap, versneld vormgegeven kan
worden? Kan zij de leden aangeven wat er gebeurt als die goede bestuurscultuur
geen vorm krijgt? Op welke wijze wordt er voorkomen dat er te grote verschillen
optreden in de positie van een medezeggenschapsraad per instelling in het
hoger onderwijs, zo vragen de leden. Ook willen zij weten of rechten, plichten
en betrokkenheid van de medezeggenschapsraad voldoende verankerd worden. De
leden van de deze fractie wensen een nadere toelichting op de betekenis van
de volgende zinsnede in de memorie van toelichting (pagina 8): «Voor
bijzondere instellingen is een afwijkingsmogelijkheid om, vanwege de eigen
aard c.q. de godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging, van de medezeggenschapsvoorschriften
gehandhaafd». Kan de regering toelichten tot hoe ver deze afwijking
reikt? Kan de regering aangeven of de harmonisatie van de regels betekent
dat iedereen op het beste niveau is gebracht of dat er ook instellingen zijn
die met een minder stringent beleid te maken krijgen? De leden vragen of het
ontbreken van voorschriften waarin een minimum aantal bijeenkomsten tussen
de raad van toezicht en de medezeggenschapsraad wordt vereist, drempels kan
opwerpen in het contact tussen beide. Kan de regering aangeven wat mogelijk
de bureaucratische verzwaring zou zijn, indien er wel een minimumeis zou gelden
met betrekking tot de vergaderfrequentie? Deze leden kunnen zich vinden in
de rechtsgang en procedurebevoegdheden met betrekking tot de positie van de
medezeggenschapsraad. Tevens kunnen deze leden zich vinden in het te hanteren
principe van de omgekeerde bewijslast bij het onthouden van instemming door
de medezeggenschapsraad.De leden van de SP-fractie zien graag een sterke medezeggenschap. Zij
vragen op welke manier de medezeggenschapsraad betrokken wordt bij fusies
en samenwerking tussen instellingen. Wat is daarin haar wettelijke bevoegdheid,
willen zij weten. Waarom is er voor de medezeggenschapsraad geen instemmingsrecht
op de profielen van de raad van toezicht, vragen zij vervolgens. Wordt, ingevolge
dit wetsvoorstel, de medezeggenschap in het hbo gelijk aan die in het wetenschappelijk
onderwijs? Indien dat niet het geval is, dan vernemen de leden graag waarin
deze afwijkt en waarom. Het medezeggenschapsorgaan krijgt recht op informatie
over de beloningsverhoudingen. Geldt dit voor alle functies, zo vragen deze
leden. Wordt hiermee bedoeld dat via de medezeggenschapsraad alle beloningen
van een instelling openbaar worden? Deelt de regering de mening dat alle beloningen
op instellingen voor hoger onderwijs onder een cao moeten vallen,
dus ook die van het college van bestuur? Waarom heeft de medezeggenschap geen
instemmingsrecht op de beloning van het college van bestuur, zo vragen deze
leden. Ook willen zij weten hoeveel in 2007 uitgekeerd is aan bonussen in
het hoger onderwijs. Zij vernemen graag of de regering de mening deelt dat
bonussen in het hoger onderwijs onwenselijk zijn (bijvoorbeeld bij InHolland
en Fontys Hogescholen zijn bonussen uitgekeerd in 2007). Wanneer komt de regering
met voorstellen om deze bonussen te stoppen? De leden zien graag een verplichting
voor het online zetten van het jaarverslag en jaarrekening. In dat jaarverslag
zou ook het salaris van het college van bestuur moeten staan. Wanneer kan
de Kamer het wetsvoorstel verwachten voor het stellen van een maximum aan
salarissen in het onderwijs, zo vragen de leden van deze fractie.De leden van de VVD-fractie willen weten wat de regering van de suggestie
vindt die uit het overleg met brancheorganisaties kwam om een medezeggenschapsfunctionaris
op instellingen aan te stellen. Kan de regering aangeven wat hier de meerwaarde
van zou kunnen zijn, zo vragen de leden. Ook willen zij weten hoe de afwijkingsmogelijkheid
van de medezeggenschapsvoorschriften voor bijzondere instellingen er uit zien.
Kan de regering een levenbeschouwelijke reden noemen om van medezeggenschapsvoorschriften
af te wijken? Zijn er nog andere geldige redenen dan levenbeschouwelijk, om
van de voorschriften af te wijken, willen de leden van deze fractie weten.
De medezeggenschapsorganen krijgen adviesrecht op het instellingscollegegeld.
Wat betekent dit voor de afspraken/convenanten die hier tussen instellingen
over worden vastgelegd? Bestaat niet het risico dat overeenstemming hierdoor
alleen maar bemoeilijkt wordt? In het wetsvoorstel wordt geen instemmingsrecht
vastgelegd op beslissingen ten aanzien van fusies en samenwerking. Deze leden
willen waarom dit ontbreekt. Wat vindt de regering van de opvatting van de
Algemene Onderwijsbond (AOb) er voorstander dat de centrale medezeggenschapraad/ondernemingsraad
een instemmingsrecht zou moeten krijgen op de profielen van de raad van toezicht?
Is de verwachting dat als gevolg van de aanpassingen in de rechtsgang rond
medezeggenschap de druk op de rechterlijke macht zal toenemen? Ook vernemen
deze leden graag of de Raad voor de Rechtspraak hier uitspraken over heeft
gedaan? Zo ja, welke? Indien dit niet het geval is, dan vernemen de leden
graag waarom niet.Voorts willen de leden weten waarom de regering ervoor gekozen heeft dat
de opleidingscommissie alleen kan adviseren via een (ander) medezeggenschapsorgaan.
Heeft de regering ook overwogen dit zodanig aan te passen dat de opleidingscommissie
ook direct adviesrecht en directe rechtsbescherming krijgt, vragen de leden.
Hoe staat de regering tegenover de optie om de opleidingscommissie tot een
democratisch verkozen medezeggenschapsorgaan te maken? Deze leden vernemen
graag welke argumenten er zijn om dat niet te doen.De leden van de SGP-fractie willen weten hoe de regering het uitgangspunt
verdedigt dat nieuwe bevoegdheden voor personeel en studenten gelijkluidend
zijn, terwijl beide geledingen een fundamenteel verschillende positie binnen
de instelling innemen. De leden vragen of meer differentiatie naar functie
ten aanzien van deze bevoegdheden geboden is. De leden van deze fractie vragen
of een wettelijk recht op benodigde faciliteiten getuigt van onnodige juridisering.
Deze leden vragen of ten aanzien van dit vanzelfsprekende recht problemen
binnen instellingen bekend zijn.2.3 Positie van de professionalDe leden van de PvdA-fractie vragen of de regering kan toelichten wanneer
er een uitkomst van het overleg tussen de sociale partners verwacht
wordt over de professionele autonomie van de docent en op welke wijze dat
later in de WHW wordt verankerd.De leden van de SP-fractie willen weten waarom een opleidingscommissie
ook voor een groep van opleidingen kan worden ingesteld. Kan de regering voorbeelden
geven van situaties waar dit te verkiezen is boven opleidingscommissies voor
een enkele opleiding, zo vragen zij.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering het terrein waarover
de opleidingscommissies adviseren breed genoeg acht. Hoe staat de regering
tegenover de gedachte om het adviesrecht van de opleidingscommissie uit te
breiden met advies over besluiten ten aanzien van de nadere vaststelling van
de onderwijs- en examenregeling voor zover het de opleiding aangaat? Of, zo
vragen de leden vervolgens, een uitbreiding met advies over de vaststelling
van beleid ten aanzien van aangelegenheden waarover de afdelingsdirecteur
besluit en/of die specifiek het onderwijs van de desbetreffende opleiding
aangaan. Hoe is het instemmingsrecht op de begroting van medezeggenschapsorganen
en de opleidingscommissie momenteel geregeld, willen deze leden weten. Vindt
de regering dat ook deelraden instemmingsrecht zouden moeten hebben op de
begroting? Zo neen, waarom niet? Is inmiddels, zoals toegezegd, met de sociale
partners van de hbo-sector overleg gevoerd over de vraag hoe de pijlers van
de professionele ruimte van de docent worden verankerd in de WHW? Zo ja, wat
is hier uitgekomen? Zo neen, waarom niet? Vervolgens vernemen de leden graag
of de regering het met hen eens is dat de professionele ruimte van de docent
alleen optimaal kan worden benut als de docent daartoe uitstekend is opgeleid.
De leden willen weten hoe het staat met het aantal academisch opgeleide docenten
en het aantal gepromoveerde docenten in het hoger onderwijs. Ook vragen zij
welk beleid de regering voert om meer hoog opgeleide docenten in het hoger
onderwijs te krijgen.2.4 Branchecode voor goed bestuur hoger onderwijsDe leden van de CDA-fractie stellen dat binnen het hoger onderwijs reeds
gebruik wordt gemaakt van branchecodes. De regering geeft terecht aan dat
deze codes een bepaalde vorm van zelfregie betekenen, waardoor de overheid
meer op de achtergrond kan blijven en het initiatief meer aan de instellingen
zelf kan overlaten. Maar, zo vragen de leden, leent ieder onderwerp zich voor
het laten vastleggen in een branchecode? Aan welke criteria moet de branchecode
voldoen, wil de regering afzien van wetgeving? Welke eisen stelt de regering
aan de naleving van de branchecode, vragen de leden.De leden van de SP-fractie constateren dat de regering ervoor kiest te
werken met een branchecode. Waarom regelt de regering de afspraken die mogelijk
in een branchecode komen niet gewoon in de wet? Hoe zorgt de regering ervoor
dat de in de memorie van toelichting genoemde flexibiliteit niet leidt tot
onwenselijke wijzigingen van de branchecode? Wat zijn de mogelijke sancties
wanneer een instelling zich niet aan deze code houdt, zo vragen deze leden.
Ook willen zij weten of er een goedkeuring van de minister nodig is voor een
wijziging van de branchecode. Is de branchecode opgesteld in samenwerking
met vakbonden en studentenorganisaties, vragen zij vervolgens. Zo neen, waarom
niet? Bestaat de branche volgens de regering alleen uit de besturen of daarnaast
ook uit personeel en studenten? De leden willen graag dat de regering aangeeft
welke aspecten van het bestuur in de branchecode moeten komen te staan. Zij
vinden dat dit niet aan instellingen overgelaten mag worden. De leden van
deze fractie begrijpen niet dat de regering deze aanbeveling van de raad van
state naast zich neerlegt. De leden van de VVD-fractie willen weten of het aanwijzen van de branchecode
van de HBO-raad en de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten
(VSNU) bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) aanwijst, betekent dat instellingen
hier volgens het «comply or explain»-principe verantwoording over
moeten afleggen in hun jaarverslag. Is de regering het met deze leden eens
dat de branchecode daarmee een belangrijke toezichtpijler geworden is? Ook
willen deze leden weten of de regering het met hen eens is dat toezicht op
deugdelijk onderwijs(-bestuur) een kerntaak van de overheid is. Zo ja, waarom
slaat de regering het advies van de raad van state in de wind om een duidelijke
definitie te geven van wat er precies onder een branchecode verstaan moet
worden? Is de regering voornemens de recent opgestelde branchecodes van de
HBO-raad en de VSNU bij AMvB aan te wijzen, vragen de leden. Indien dit niet
het geval is, dan vernemen de leden graag waarom niet.3. COLLEGEGELD EN ANDERE FINANCIËLE ASPECTEN3.1 CollegegeldsystematiekDe leden van de CDA-fractie ondersteunen de gedachte dat de overheid een
verantwoordelijkheid heeft voor de opleiding tot één bachelor
en één masteropleiding. Het staat eenieder vrij om meerdere
opleidingen te volgen, maar de kosten daarvan komen dan voor rekening van
de student. Een terechte uitzondering hierop vormt de student die meerdere
studies tegelijkertijd doet, tot aan het moment dat hij één
bacheloropleiding heeft afgerond. Gedurende dat studiejaar mag hij nog tegen
het wettelijk collegegeld studeren, maar elk daaropvolgend studiejaar bij
een bacheloropleiding is hij het instellingscollegegeld verschuldigd. Ofschoon
deze leden het principe van één bachelor en één
master door de overheid bekostigd ondersteunen, menen zij dat er enkele situaties
zijn waar dit principe geen opgeld kan doen. Bijvoorbeeld als een student
na het behalen van een bachelor zijn studie vervolgt met een masteropleiding
en daarnaast alsnog zijn tweede bacheloropleiding wil afronden, zou, wat deze
leden betreft, het wettelijk collegegeld gevraagd mogen worden en niet het
instellingscollegegeld. Is dat na de invoering van deze wet het geval, zo
vragen zij.Daarnaast veronderstellen deze leden dat studenten calculerend gedrag
zullen gaan vertonen. Indien een student twee bachelorstudies volgt, waarvan
hij met de eerste in juni van jaar t klaar zou kunnen zijn en zijn tweede
een jaar later, dan zal deze student besluiten om zijn eerste studie met vier
maanden te vertragen, opdat hij ook voor het daaropvolgende jaar slechts het
wettelijk collegegeld verschuldigd is. Klopt het dat ook deze situatie mogelijk
is na invoering van deze wet, zo vragen de leden van voornoemde fractie.De leden merken vervolgens op dat in het geval van een schakelprogramma,
om deficiënties weg te werken, de bonden en de universiteiten elkaar
gevonden hebben in het hanteren van de hoogte van het wettelijk collegegeld.
Daarom wenst de regering dit niet in de wet op te nemen. De leden zijn verheugd
dat de bonden en de universiteiten elkaar in dit dossier hebben gevonden,
maar toch vragen deze leden wat de regering zal gaan doen als één
van beide partijen deze afspraak openbreekt? Gaat de regering dan alsnog over
tot wetgeving, zo vragen zij.De leden van de PvdA-fractie verwijzen in hun inbreng naar de eerdergenoemde
reactie van de VSNU op dit wetsvoorstel. De VSNU verwacht dat studenten strategisch
gedrag zullen gaan vertonen als gevolg van de systematiek rond het instellingscollegegeld
bij een tweede studie. Studenten zullen afronding van de eerste studie vertragen,
hetgeen gevolgen kan hebben voor de rendementscijfers van instellingen. De
leden vragen de regering om hier nader op in te gaan. Is de regering hierover in overleg met koepelorganisaties en herkent zij dit probleem,
willen de leden weten. Op welke wijze kan voorkomen worden dat met deze maatregel
een onbedoelde financiële druk op de budgetten van hoger onderwijsinstellingen
wordt gelegd? De leden van deze fractie willen daarnaast graag cijfers rond
het volgen van een tweede studie. Kan de regering aangeven hoeveel studenten
er momenteel gebruik maken van de mogelijkheid tot een tweede studie? En kan
zij aangeven hoeveel daarvan binnen hoeveel jaar een tweede bachelor of master
op zak hebben? Tot slot vragen deze leden of de regering kan aangeven hoeveel
geld hiermee gemoeid is.De leden van de SP-fractie vinden het onverstandig om het vaak hogere
instellingscollegegeld te vragen aan studenten die een tweede studie willen
volgen, nadat zij al een diploma hebben behaald. Hoe voorkomt de regering
dat studenten afzien van een tweede studie omdat zij dat niet kunnen betalen,
vragen de leden. Hoe gaat de regering voorkomen dat op deze manier talent
verloren gaat? Ook willen de leden weten de regering voorkomt dat het volgen
van een tweede studie alleen is weggelegd voor vermogende studenten of studenten
met rijke ouders. Zijn studenten met twee studies minder wenselijk dan met één
studie, vragen zij vervolgens. Hoe ziet de regering deze maatregel in de praktijk?
Ziet de regering ook dat studenten strategisch gedrag zullen vertonen, bijvoorbeeld
door het afronden van het laatste vak van de eerste studie uit te stellen?
Voorts willen de leden weten of een student dubbel collegegeld betaalt, als
hij instellingscollegegeldplichtig is voor twee studies. Hoeveel levert de
maatregel betreffende het instellingscollegegeld op, zo vragen de leden van
deze fractie.Waarom wordt er maar een gedeelte van het bestuursakkoord uit 2007 van
de HBO-raad, VSNU en de studentenbonden Interstedelijk Studentenoverleg (ISO)
en de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) overgenomen in deze wet? Acht de
regering het onverstandig om te verwijzen naar een onderdeel van een akkoord,
terwijl een ander deel niet wordt overgenomen? Vervolgens willen de leden
weten waarom dit bestuursakkoord niet volledig wordt overgenomen. Ook vernemen
zij graag waarom niet in de wet wordt opgenomen dat instellingen het wettelijk
collegegeld in plaats van instellingscollegegeld voor een tweede studie vragen.
Tot slot vragen de leden van voornoemde fractie waarom het bij een selectieve
verwijzing naar het bestuursakkoord blijft.De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre de regering afwijkt van,
of toevoegt aan, het akkoord van de HBO-raad, VSNU en de studentenbonden over
de wijzigingen van de bekostigingsystematiek en de bepalingen rond het collegegeld.
Is het waar dat het vervallen van de leeftijdsgrens voor het wettelijk collegegeld
een afwijking van het akkoord is, zo willen deze leden weten. Ook vragen zij
wat afwijking betekent voor de houdbaarheid van het akkoord: kan de regering
aangeven of het akkoord overeind blijft, vragen de leden. Het huidige wettelijk
collegegeld is niet kostendekkend. Deze leden willen weten welk percentage
van de totale kosten het collegegeld betreft. Welk percentage van de daadwerkelijke
kosten van hoger onderwijs, wordt door private bijdragen opgebracht, zo vragen
zij vervolgens. Voorts vernemen deze leden op grond waarvan studenten met
de Turkse nationaliteit in aanmerking voor het wettelijk collegegeld komen.
Waarom voldoen deze studenten kennelijk aan het nationaliteitsvereiste terwijl
zij geen burgers van een EU of EER-land zijn? Voldoen inwoners van de BES-eilanden
(Bonaire, Sint Eustatius en Saba) in de toekomst ook aan het nationaliteitsvereiste,
willen de leden weten. Ook vragen zij waarom familieleden van in Nederland
wonende EU-burgers niet zijnde EER-burgers in aanmerking komen voor het wettelijk
collegegeld. Wat is de definitie van familielid? Tot welke graad in de familie
geldt dit principe? Op welke schaal wordt van deze regeling gebruik
gemaakt, zo vragen deze leden. Vervolgens wensen de leden een overzicht te
ontvangen van het aantal studenten (per land van herkomst) dat jaarlijks in
Nederland een beroep doet op het wettelijk collegegeld. Welke ontwikkelingen
verwacht de regering voor de toekomst aan instroom van studenten uit het buitenland?
Tevens vragen de leden of de regering het denkbaar acht dat studenten strategisch
gedrag gaan vertonen door te wachten met afstuderen bij de eerste bachelor,
zodat ze gelijktijdig twee bachelors kunnen afronden tegen het wettelijk collegegeld?
Zo ja, wat valt hier tegen te doen, willen de leden weten. Tot slot willen
deze leden weten hoe voorkomen wordt dat instellingen met het vaststellen
van het instellingscollegegeld (positief) discrimineren bij het differentiëren
naar onderscheiden groepen studenten.De leden van de D66-fractie willen weten hoe de mogelijkheid tot het vragen
van het instellingscollegegeld aan studenten die een tweede bachelor- of masteropleiding
willen volgen, zich verhoudt tot het beleid om excellentie in het onderwijs
te stimuleren. Volgens de leden bestaat de kans dat minder studenten een tweede
opleiding zullen gaan volgen omdat zij hiervoor een fors hoger bedrag kunnen
moeten gaan betalen. Heeft de regering verwachtingen over de ontwikkeling
van het aantal tweede opleidingen ten gevolge van de voorgestelde wijziging?
Het lijkt erop dat de toegankelijkheid van tweede opleidingen voor bepaalde
groepen in onze samenleving in het geding kan komen. De leden willen weten
of de regering ook nadenkt over het uitbreiden van de mogelijkheden tot lenen
om een tweede opleiding tegen instellingscollegegeld te kunnen financieren.
De leden van deze fractie vragen voorts wat de status is van de convenanten/bestuursakkoorden
die onderwijsinstellingen en studenten met elkaar overeen zijn gekomen. Welke
zekerheden betekenen deze convenanten voor studenten die straks een tweede
opleiding op hetzelfde niveau willen volgen? Voor welke termijn gelden deze
overeenkomsten? Studenten kunnen, als zij twee opleidingen tegelijk volgen
door ingeschreven te blijven staan voor beide opleidingen en bijvoorbeeld
het afstudeermoment van een van beide opleidingen uit te stellen, het betalen
van het instellingscollegegeld voorkomen. De leden vragen of de regering ook
de mogelijkheid van dit strategisch gedrag wil uitbannen. Hbo’ers die
na het afronden van een bachelor willen doorstromen naar een universitaire
masteropleiding moeten vaak eerst een «schakeljaar» volgen. Wat
is volgens de regering de status van dit «schakeljaar» en valt
dit onder het wettelijke of instellingscollegegeld? Is de regering van mening
dat de huidige regeling universiteiten en hogescholen voldoende mogelijkheden
biedt om diversificatie van opleidingen en de kwaliteit van opleidingen te
stimuleren, zo vragen de leden vervolgens. Kunnen onderwijsinstellingen excellent
onderwijs voldoende bekostigen op basis van de voorgestelde regeling voor
het instellingscollegegeld? Is de financiële toegankelijkheid van excellente
opleidingstrajecten voor iedereen voldoende gewaarborgd? Kunnen ook studenten
met ouders uit de lagere inkomensklassen deze opleidingen financieren? Met
betrekking tot de verlenging van de master naar 90 of 120 ects (Europeaan
credit transfer system) vragen de leden welke gevolgen dit heeft voor de studiefinanciering
van studenten. Betekent een verlengde master ook dat studenten langer recht
hebben op studiefinanciering, willen deze leden weten.De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat in die gevallen waarin
de overheid zich verantwoordelijk acht voor financiële ondersteuning
van het volgen van hoger onderwijs, de student het wettelijk collegegeld is
verschuldigd. In het onderhavige wetsvoorstel wordt de verantwoordelijkheid
van de overheid beperkt tot studenten aan die een eerste bachelor- en/of een
masteropleiding volgen en aan wie nog geen graad bachelor, respectievelijk
master is verleend door een bekostigde instelling. De voorgestelde wijziging
leidt bij de leden van deze fractie tot een aantal vragen. De
memorie van toelichting gaat uitgebreid in op de vraag hoe om te gaan met
een wijziging in de situatie van een student, bijvoorbeeld het afronden van
een opleiding. In hoeverre is bij de voorgestelde wijziging rekening gehouden
met calculerend gedrag rond het uitstellen van het afronden van een eerste
opleiding, willen de leden weten.Wat zijn de te verwachten gevolgen voor het aanbod van deeltijdopleidingen?
Bestaat het risico dat het aanbod van deeltijdopleidingen door rechtspersonen
voor hoger onderwijs drastisch wordt teruggebracht, nu het volgen van een
dergelijke opleiding door een student aan wie reeds een graad bachelor, dan
wel master is verleend veel duurder kan worden en daarmee de vraag sterk kan
afnemen, zo willen deze leden weten. Waarom is er niet gekozen om voor een
tweede inschrijving de hoogte van het wettelijk collegegeld te laten gelden,
nu dit ook in het bestuursakkoord van oktober 2007 tussen instellingen en
studenten is afgesproken? Hoe past de voorgestelde wijziging in het kabinetsbeleid
met betrekking tot een leven lang leren en de kenniseconomie? De leden van
deze fractie verzoeken de regering nader toe te lichten wat de beweegredenen
zijn om tot deze maatregel te komen en daarbij in te gaan op de bovengenoemde
punten.De leden van de SGP-fractie ontvangen graag meer duidelijkheid over de
afbakening van het criterium tweede studie, mogelijk op grond van een aantal
scenario’s. Zij vragen bijvoorbeeld welk collegegeld er wordt geheven
in het geval dat een student aan een masteropleiding begonnen is en hij tegelijk
start met een tweede bacheloropleiding. De leden vragen of de constatering
terecht is dat een student die twee studies volgt en het wettelijk collegegeld
wil vermijden met het afronden van zijn eerste studie beter kan wachten tot
de tweede studie Zij vragen of de regering deze situatie wenselijk acht. Zij
vragen eveneens hoe het vanuit een ambitieuze studiecultuur te verdedigen
is dat een student die zijn eerste studie voortvarend heeft afgerond en eveneens
een substantieel deel van een tweede studie achter de rug heeft, gedurende
het laatste deel het wettelijk collegegeld moet betalen. Zij vragen of de
regering hiervoor een oplossing mogelijk acht.De leden vragen vervolgens of de regering bereid is te onderzoeken of
in het geval van theologische en ambtsopleidingen een versoepeling mogelijk
is van het beginsel dat de overheid één studie bekostigt. Zij
vragen hoe de regering omgaat met het gegeven dat studenten meer dan gemiddeld
voor deze opleidingen kiezen wanneer zij al een andere opleiding afgerond
hebben.Teruggave collegegeldDe leden van de SGP-fractie vragen of de kosten die instellingen voor
een student maken in de regel voldoende gedekt zijn in geval van restitutie
van collegegeld die het gevolg is van een voortijdige uitschrijving die zeer
vroeg in het collegejaar plaats vindt.Overige wijzigingenDe leden van de SGP-fractie vragen of het voor een instelling mogelijk
is om af te zien van betaling in termijnen. Zij vragen of het wenselijk is
dat in plaats van een aantal voorgeschreven termijnen in ieder geval een minimumaantal
termijnen wordt opgenomen, zodat minimale spreiding van financiële lasten
gegarandeerd blijft.3.2 ProfileringsfondsDe leden van de CDA-fractie stellen dat het kwijtschelden van collegegeld
door de instelling door de overheid als een ondoelmatige besteding van rijksbijdragen beschouwd wordt. Daarmee is dit instrument verboden.
De studentenorganisaties hebben de figuur van collegegeldvrij studeren voorgesteld
om een beperkt aantal studenten die gedurende een jaar een bestuursfunctie
vervullen de gelegenheid te geven wel ingeschreven te laten staan aan de universiteit,
maar hen geen collegegeld te laten betalen. Begrijpen de leden het goed dat
door deze wettelijke bepaling een dergelijk voorstel al op voorhand onmogelijk
is gemaakt? Waarom heeft de regering dit niet als argument tegen het voorstel
van deze organisaties gebruikt? Wordt dit verbod niet omzeild doordat hoger
onderwijsinstellingen vanuit fondsen overgaan tot het verstrekken van beurzen
wat hetzelfde effect heeft, zo vragen deze leden.De leden van de SP-fractie wijzen op de memorie van toelichting waarin
wordt gesteld dat het voor de hand ligt dat studenten die op verzoek van de
instelling een adviserende functie verrichten een uitkering uit het profileringsfonds
krijgen. Waarom wordt dit niet vastgelegd, zo vragen deze leden. Waarom mag
het instellingsbestuur alleen voorzieningen treffen voor de financiële
ondersteuning van een student die aan de desbetreffende instelling is ingeschreven
voor een opleiding waarvoor aan hem nog geen graad is verleend? Betekent dit
dat een student die bezig is met een tweede studie geen beroep kan doen op
het profileringsfonds zoals deze ook het instellingscollegegeld moet betalen,
willen de leden weten.De leden van de VVD-fractie willen weten of inmiddels overleg is gevoerd
met ISO en LSVb over eventuele onnodige belemmeringen rond het nieuwe profileringsfonds.
Is er onderzoek gedaan naar de huidige bereidheid onder studenten om bestuursfuncties
en andere nevenactiviteiten naast hun studie te doen? Zo ja, wat waren de
uitkomsten? Wat zijn belemmeringen voor studenten om een bestuursfunctie te
bekleden? Hoe kunnen studenten volgens de regering gestimuleerd worden om
nevenactiviteiten te ontplooien? In hoeverre acht de regering het denkbaar
dat de beschikbaarheid van middelen vanuit een instelling voor studenten met
een bestuursfunctie steeds verder afkalft, doordat uit hetzelfde profileringsfonds
ook studenten met studievertraging wegens ziekte en (talentvolle)studenten
uit niet EER-landen worden gefinancierd? Voorts vragen deze leden of er over
nagedacht is om binnen het profileringsfonds middelen voor verschillende doeleinden
te oormerken. Zij vernemen graag hoe de regering tegen die optie aankijkt.3.3 VerhaalsrechtDe leden van de CDA-fractie merken op dat het zogeheten verhaalsrecht «nieuw»
is. Indien studenten menen dat de kwaliteit van de opleiding achter blijft
bij de gewekte verwachtingen, kunnen zij een deel van hun collegegeld terug
vragen. Deze figuur is reeds van toepassing binnen het consumentenrecht, waar
het wettelijk is vorm gegeven en waar jurisprudentie is gevormd. De leden
van deze fractie maken zich zorgen over deze «verconsumentering»
van het hoger onderwijs en vrezen voor te vergaande mate van juridisering.
De uiteindelijke kwaliteit en vormgeving van de opleiding is niet uitsluitend
afhankelijk van de docenten en de instelling, maar ook van zijn deelnemers.
Dat aspect komt onvoldoende tot uitdrukking in dit wetsvoorstel en om die
reden wijzen de leden voorlopig de introductie van dit verhaalsrecht af. Bij
het verhaalsrecht in deze wet vragen de leden in welke gevallen een beroep
mag worden gedaan op dit recht. Op grond van welke informatie mag een student
zijn verhaal baseren: op brochures, studiewijzers, internetinformatie, krantenberichten,
willen zij weten. De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd dat de regering in dit wetsvoorstel
het door haar gewenste principe van «niet goed, geld terug» heeft
opgenomen via instelling van het zogenaamde verhaalrecht. Dit biedt studenten
naast verplichtingen rondom studieprestaties binnen hun opleiding ook rechten
vanuit de prestaties die men van een onderwijsinstelling mag verwachten. De
leden zien dit als een versteviging van de rechtspositie van studenten waarbij
deze in extreme gevallen het collegegeld terug kunnen ontvangen. Zij delen
de visie dat proportionaliteit voorop moet staan, maar willen niks afdoen
aan het principe van balans in rechten en plichten tussen student en instelling.
In de memorie van toelichting wordt toegelicht dat het aan de instellingen
is om te bepalen hoe men de procedure, met betrekking tot het verhalen van
geleden schade, inricht. Hierbij gaat men er vanuit dat er vanuit wordt gegaan
dat de procedure voor de student zo min moeilijk moeite en tijd zal kosten.
Acht de regering het niet wenselijk dat hier duidelijke randvoorwaarden worden
opgenomen voor wat betreft snelheid en belasting zodat het aangaan van een
procedure geen onneembare drempel dreigt te worden, vragen de leden.De leden van de SP-fractie vragen hoe de regering voorkomt dat er met
het verhaalsrecht een afkoopmogelijkheid komt voor instellingen om afspraken
niet na te komen. Waarom komt er niet een regeling waardoor instellingen zich
sowieso moeten houden aan hun afspraken, beloftes en wettelijke taak? Hoe
garandeert de regering een objectieve afweging of er recht is op terugbetaling
van (een deel van) het collegegeld? Hoe voorkomt de regering belangenverstrengeling?
Immers, het college van bestuur beslist of een schadevergoeding wordt toegekend,
maar het college van bestuur is ook verantwoordelijk voor de financiën
van de instelling. Hoe verhoudt deze situatie zich tot de randvoorwaarde van
rechtsbescherming dat een procedure zo onafhankelijk mogelijk is? Tot slot
willen de leden weten of het recht op teruggave van collegegeld ook geldt
wanneer een instelling niet voldoet aan beloftes uit een wervingsfolder voor
aankomende studenten of wanneer er onjuiste informatie is verstrekt aan (aankomende)
studenten.De leden van de VVD-fractie wijzen op het verhaalsrecht indien het instellingsbestuur
zijn verplichtingen niet nakomt. Acht de regering de omschrijving: zaken van «enige
omvang» die het niet nakomen van de instelling van haar verplichting
betreffen, concreet genoeg om als student een beroep op te kunnen doen? Zal
deze bepaling in de praktijk niet vooral leiden tot juridisering, vragen zij.
Ook vernemen zij graag in hoeverre de regering verwacht dat studenten gebruik
zullen gaan maken van het verhaalsrecht. Wat brengt dit aan extra administratieve
lasten met zich mee, willen de leden weten. Speelt de medezeggenschap nog
een rol in het verhaalsrecht? Tot slot vragen zij of een faculteitsraad namens
een grote groep studenten een beroep kan doen op het verhaalsrecht.4. STUDENTEN4.1 RechtsbeschermingDe leden van de VVD-fractie vragen waarom de regeling voor rechtsbescherming
van studenten geen betrekking heeft op andere organisaties dan onderwijsinstellingen,
zoals de IB-groep, Centrale Financiële Instellingen (CFI) en inspectie
van het onderwijs. Is de rechtsbescherming ten aanzien van deze organisaties
volgens de regering afdoende geregeld? De instelling is vrij om een keuze
te maken hoe «de faciliteit» wordt vormgegeven. Hoe wordt de neutraliteit
van «de faciliteit» gewaarborgd? Valt onder behandeling van geschillen
die betrekking hebben op een beoordeling van de kwaliteit van de student ook
het judicium abeundi, willen de leden weten. Bijzondere instellingen
moet ten aanzien van een klacht zoveel mogelijk in overeenstemming met titel
9.1. van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) handelen, terwijl openbare instellingen
zich er volledig aan moeten houden. Op welke punten mag een bijzondere instelling
afwijken? Op basis van welke signalen verwacht de regering dat zij dit met
het oog op rechtszekerheid van studenten zo min mogelijk zullen doen, vragen
de leden. Welke garantie heeft de regering? Als hiertoe geen garanties bestaan,
is de conclusie dan juist dat de rechtszekerheid van een student bij een bijzondere
instelling niet gegarandeerd kan worden? Geldt ten aanzien van de klachtenprocedure
ook de termijn zoals in artikel 9.11 van de Awb is vastgelegd, willen de leden
van voornoemde fractie weten.4.2 Transparante studiekeuze-informatieDe leden van de CDA-fractie merken op dat om het studiesucces te verhogen
is het van belang dat aankomende studenten een juiste studiekeuze maken. Daartoe
moet hen voldoende en adequate informatie worden aangeboden. De minister verwijst
in dat kader naar Studiekeuze 123. De leden van deze fractie vragen of de
effectiviteit van dit instrument reeds is onderzocht.De leden van de PvdA-fractie zijn blij met de voorstellen voor de verbetering
van de positie van studenten, zeker met betrekking tot zorgvuldige en accurate
informatie over studies. Goede informatie is van groot belang bij het maken
van de goede afweging om een studie wel of juist niet te volgen. Kan de regering
aangeven of zij heeft overwogen misleidende informatie in voorlichtingsfolders
en andere vormen van voorlichting die niet voldoen aan de principes van zorgvuldige
communicatie, een plek te geven binnen het verhaalsrecht zoals in het wetsvoorstel
naar voren komt, zo vragen zij.De leden van de SP-fractie vinden het belangrijk dat er goede informatie
beschikbaar is over opleidingen. Zij zouden graag zien dat ook de informatie
over studiekosten duidelijk is voor aankomende studenten. Dit zou bijvoorbeeld
kunnen door instellingen een maximum te laten stellen aan de bijkomende kosten
bovenop het collegegeld. Wanneer een opleiding hier van afwijkt moet deze
dat verantwoorden in bijvoorbeeld de studiegids en op de website van de studie.
Zij vragen naar de mogelijkheden om dit maximum vast te laten stellen door
het college van bestuur in samenspraak met de medezeggenschapsraad.De leden van de VVD-fractie vernemen graag op welke termijn de regering
verwacht dat de bestuurlijke afspraken rond studiekeuze-informatie ook daadwerkelijk
resulteren in een website waarmee studenten opleidingen met elkaar kunnen
vergelijken en bijvoorbeeld kunnen beoordelen welk arbeidsmarktsucces een
bepaalde opleiding heeft. Kan de regering een datum noemen en toezeggen hier
vaart achter te zetten? Welke rol spelen studiekeuzegesprekken in de bestuurlijke
afspraken over studiekeuze-informatie? Is de regering voornemens «matching»
aan de poort meer te stimuleren? Zo ja, hoe? Zo neen, waarom niet? Vervolgens
vragen de leden of de problematiek rond studiekeuze geholpen zou kunnen worden
door de inschrijfdatum voor nieuwe studenten te vervroegen, bijvoorbeeld naar
1 juli. Heeft de regering de indruk dat onder instellingen de wens leeft
om de inschrijfdatum voor studenten te vervroegen, willen de leden weten.
Wat zouden argumenten zijn om dit wel te doen en wat zouden argumenten zijn
om dit niet te doen? Waarom is in dit wetsvoorstel niets over de inschrijfdatum
voor nieuwe studenten opgenomen? De leden vragen of de regering alsnog voornemens
het beleid aan te passen door de inschrijfdatum te vervroegen? Indien dit
het geval is, dan vernemen de leden graag per wanneer? Indien
dit niet het geval is, dan willen de leden weten waarom niet.4.3 Iudicium abeundiDe leden van de SP-fractie merken op dat het iudicium abeundi wordt geïntroduceerd
om bepaalde studenten te weren van studies die opleiden voor een beroep waar
deze studenten een gevaar zullen vormen voor zichzelf of anderen. Het mag
echter niet lichtvaardig worden ingezet. De rechter heeft onlangs besloten
dat studenten onder bijzondere omstandigheden om dringende redenen geweigerd
kunnen worden. Hoe zal de praktijk met deze wet veranderen, aangezien ook
nu al studenten verwijderd kunnen worden? Hoe voorkomt de regering dat het
iudicium abeundi door instellingen wordt gebruikt om lastige studenten te
weren of te verwijderen, zo vragen deze leden.De leden van de VVD-fractie vragen of het voor instellingen mogelijk is
om ter uitvoering van het iudicium abeundi vooraf een Verklaring Omtrent Gedrag
(VOG) van een student te vragen? Zou dit bijvoorbeeld voor pedagogische opleidingen
zelfs niet verplicht moeten worden? Zo ja, op welke wijze, vragen de leden.
Indien dit niet het geval is, dan vernemen de leden graag waarom niet.De leden van de D66-fractie vragen welke criteria er worden gesteld aan
het iudicium abeundi? Deze leden zijn van mening dat een iudicium abeundi
alleen acceptabel is als hieraan zeer duidelijke en toetsbare criteria zijn
verbonden. Op dit moment is onvoldoende duidelijk wat de regering bedoelt
met de morele ongeschiktheid voor een beroep die de basis vormt voor het iudicium
abeundi. De leden willen graag weten hoe de criteria voor morele ongeschiktheid
tot stand zullen komen en welke partijen daarbij betrokken zullen zijn? Wanneer
vormen personen volgens de minister door hun gedragingen een bedreiging voor
anderen? In de memorie van toelichting richt de regering zich alleen op ontucht
en pedofilie. Hiermee wordt de vraag omzeild of onder het iudicium abeundi
bijvoorbeeld ook mensen met fundamentalistisch gedachtegoed de toegang tot
opleidingen mag worden geweigerd.Deze leden maken zich met name zorgen over het feit dat met de voorgestelde
wijziging van de wet, naast gedragingen, ook uitlatingen kunnen leiden tot
beëindiging of weigering van inschrijving. De leden van deze fractie
zijn van mening dat hierdoor de vrijheid van meningsuiting in gevaar komt
en dat een veroordeling op basis van uitlatingen zeer lastig te bewijzen en
weerleggen is. Daarom vragen de leden opheldering over de uitwerking van de
criteria (hoe) voor uitlatingen die niet toelaatbaar zijn voor welke beroepen
en opleidingen (wat).De leden van de SGP-fractie vragen welke criteria de regering hanteert
voor het onderscheid tussen gedragingen en uitlatingen. Kan op grond van de
toelichting dat studenten niet op grond van ondemocratisch gedachtegoed geweerd
kunnen worden bijvoorbeeld geconcludeerd worden dat een student die in geschrifte
sympathie betuigt met pedofilie niet uitgesloten mag worden van een pedagogische
studie, zo vragen deze leden. Zij vragen of de regering de voorgestelde tekst
voldoende helder acht voor een zware sanctie als het iudicium abeundi.5. KWALITEITSZORG EN EXAMENS5.1 ExamencommissieDe leden van de CDA-fractie merken op dat examencommissies een belangrijke
rol kunnen spelen ter verhoging van de kwaliteit van het onderwijs.
Indien de examens op een hoog niveau plaats vinden, wordt daarmee ook de kwaliteit
van het onderwijs verhoogd. Om die reden ondersteunen de leden van deze fractie
de gedachte om de positie van de examencommissies te versterken. Daarin spelen
de onafhankelijkheid van de commissie en de samenstelling daarvan een belangrijke
rol. Maar deze leden willen ook aandacht vragen voor de kwaliteit van de toetsen,
die door de docenten worden ontwikkeld. Op welke manier wil de regering die
kwaliteit bevorderen, want een goede toets zegt werkelijk of de student heeft
geleerd wat hij moest leren? Externe deskundigheid in een examencommissie
houdt de opleiding scherp. Dit is de reden waarom de leden hier een voorstander
van zijn, ondanks hun vertrouwen in de professionele kwaliteiten van de docenten.
De regering wil hiertoe geen wettelijke verplichting opnemen. Maar, zo vragen
deze leden, zou het geen waardering verdienen indien in de accreditatiewetgeving
hier wel specifieke aandacht aan zou worden besteed. Waarom wil de regering
hier nog geen wettelijke verplichting voor opnemen? Wanneer ontvangt de Kamer
de resultaten van de verkenning naar het instellen van een bepaalde «pool»
van docenten, die bij andere instellingen als externe deskundige kunnen optreden,
vragen de aan het woord zijnde leden. De onafhankelijkheid van de examencommissie
ten opzichte van het college van bestuur kan als een waarborg worden gezien.
Maar aan wie legt de examencommissie verantwoording af, zo vragen de leden.
Als een examencommissie zijn taak niet serieus neemt, wie kan dan eventueel
ingrijpen, willen zij weten.De leden van de PvdA-fractie zijn tevreden over de voorstellen met betrekking
tot de verbetering van de positie van de examencommissie. De voorwaarden voor
onafhankelijkheid en deskundigheid onderschrijven zij. Kan de regering aangeven
hoe de positie van de professional daarmee verstevigd wordt? Is het daarbij
niet nodig dat er in ieder geval een professional in de examencommissie zitting
heeft? Tot slot vragen deze leden hoe de verbreding van de taak van de examencommissie
gezien worden ten opzichte van de rol van de professional in het kader van
de beoordelingsnormen.De leden van de SP-fractie kunnen zich vinden in de eisen van deskundigheid
en onafhankelijkheid voor de examencommissie, zeker wanneer er ook deskundigen
van buiten de eigen instelling worden betrokken. Wat is de verhouding tussen
docenten en de examencommissie? Hoe voorkomt de regering dat het werk van
de examencommissie te veel ten koste gaat van de autonomie van de docent?
De regering schrijft dat het «niet is aan te bevelen dat personen met
een managementfunctie, die verantwoordelijk zijn voor de financiële toestand
van de instelling, zitting hebben in de examencommissie». Waarom blijft
dit bij een aanbeveling, zo vragen de leden. Waarom wordt dit niet in de wet
geregeld als de regering deze mening is toegedaan, vragen de leden van voornoemde
fractie. Tot slot willen zij weten waarom leden van de opleidingscommissie
geen adviesrecht hebben over de leden van de examencommissie.De leden van de VVD-fractie willen weten of het de bedoeling is dat de
examencommissie in de toekomst ook beoordelingsnormen voor tentamens gaat
vaststellen. Vereist dit impliciet niet ook inhoudelijke kennis over een bepaalde
opleiding? Zo ja, hoe wordt dit gewaarborgd, vragen de leden. Indien dit niet
het geval is, dan vernemen zij graag waarom niet. Heeft de regering signalen
dat de kwaliteit van onderwijs bij bepaalde opleidingen aan devaluatie onderhevig
is doordat normen na examinering naar beneden worden bijgesteld omdat een
tentamen bijvoorbeeld slecht gemaakt is? Hoe kan dit voorkomen worden, willen
de leden weten. Wat vindt de regering van de opvatting van de VSNU dat artikel
9.24 niet geschrapt zou moeten worden omdat het college van bestuur hierdoor nooit meer een besluit van een examencommissie kan vernietigen? Een
examencommissie zou bijvoorbeeld kunnen besluiten examens op zondag af te
nemen, zonder dat het college van bestuur hier iets tegen kan doen. Is dit
waar, vragen de aan het woord zijnde leden. De leden van de voornoemde fractie
zijn er voorstander van dat docenten een plaats krijgen in de examencommissie.
Kan de regering aangeven waarom in het huidige voorstel niet is voorzien in
een vaste plaats voor vertegenwoordigers van de docenten van onderwijsinstellingen
in de examencommissie, zo vragen zij.De leden van de ChristenUnie-fractie kunnen zich vinden in het voornemen
de positie van de examencommissie te versterken en daartoe onder andere de
mogelijkheid in de wet op te nemen om externe leden in de examencommissie
op te nemen of een externe deskundige te consulteren. Toch hebben deze leden
nog een enkele vraag met betrekking tot de samenstelling van de examencommissie.
In het huidige artikel 7.12 van de WHW is bepaald dat het instellingsbestuur
de leden van de examencommissie benoemt uit de leden van het personeel die
met het verzorgen van het onderwijs in die opleiding of opleidingen zijn belast.
In het voorgestelde artikel 7.12a WHW wordt deze eis niet langer aan de te
benoemen leden van de examencommissie gesteld. De leden verzoeken de regering
deze keuze nader toe te lichten en daarbij in te gaan op de vraag of met het
nieuw geformuleerde artikel de betrokkenheid van docenten bij de examencommissie
voldoende is gewaarborgd en daarmee voldoende recht wordt gedaan aan de professionaliteit
van de beroepsgroep.5.2 AccreditatieDe leden van de CDA-fractie merken op dat, ofschoon een nieuwe wetgeving
voor accreditatie is aangekondigd, deze wet enige wijzigingen zal aanbrengen
op dat punt. De belangrijkste betreffen de rechten tijdens een herstelperiode
en de accreditatietermijn. Nu geldt dat een negatief besluit van de Nederlands
Vlaams Accreditatie Orgaan (NVAO) over accreditatie dat een instelling een
hersteltermijn van twee jaar heeft, gedurende welke de instelling geen nieuwe
studenten voor de opleiding mag inschrijven. De regering wil het mogelijk
maken dat de opleiding wel studenten tijdens deze herstelperiode mag inschrijven.
De leden begrijpen dit voorstel in het licht van de continuïteit van
de opleiding, maar vragen op welke manier de belangen van de studenten voldoende
worden gewaarborgd. Zal deze herstelperiode alleen aan die opleidingen worden
geboden als er voldoende perspectief is dat de opleiding alsnog binnen een
periode van twee jaar de accreditatie alsnog kan halen? Indien de accreditatietermijn
is verstreken, de aanvraag voor een nieuwe tijdig is ingediend en de NVAO
geen besluit heeft kunnen nemen voor de accreditatietermijn is verstreken,
dan wordt de accreditatietermijn verlengd totdat de NVAO wel zijn besluit
heeft kunnen nemen, in ieder geval tot het einde van dat studiejaar. Voor
de leden van deze fractie is dit een onbevredigende situatie. Zij menen dat
de NVAO ten allen tijde, als de aanvraag voor de vernieuwing van de accreditatie
een jaar voor afloop van de accreditatietermijn is ingediend, zijn besluit
moet hebben genomen. Waarom heeft de regering hier de lex silencio positivo
niet ingevoerd, willen zij weten.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering de mening deelt dat
er risico’s verbonden zijn aan het voorstel om studenten gedurende een
herstelperiode van een opleiding toch de mogelijkheid te bieden zich in te
schrijven. Als de opleiding uiteindelijk toch niet positief geaccrediteerd
blijkt moeten deze studenten alsnog een andere opleiding kiezen. Zou de regering
bereid zijn de mogelijkheid van inschrijving tijdens een herstelperiode niet
te laten gelden bij opleidingen die uniek zijn en waarbij studenten
dus geen uitwijkmogelijkheid hebben en noodgedwongen moeten afstuderen aan
een «slechte» opleiding? Indien dit niet het geval is, dan vernemen
de leden graag waarom niet.Hoewel de leden van de PvdA-fractie begrijpen dat nog niet alle voorstellen
voor het nieuwe accreditatiestelsel in de wet opgenomen worden, zijn ze blij
met de stappen die nu vast gezet worden. Kan de regering aangeven wanneer
de Kamer de voorstellen voor de nieuwe accreditatie mag verwachten? Kan zij
de leden aangeven op welke wijze studenten op de hoogte worden gebracht van
het feit dat de opleiding die ze willen volgen wellicht in een herstelperiode
voor de accreditatie zit, zo vragen de leden van voornoemde fractie.De leden van de SP-fractie stellen vast dat met deze wet de IB-groep en
het ministerie gegevens van instellingen over opleidingen kunnen aanpassen
in het CROHO, waar dit nu alleen door de instellingen kan worden gedaan. Hoe
vaak was er de afgelopen tijd aanleiding voor een dergelijke aanpassing en
om wat voor aanpassingen zal het gaan? Kan de regering voorbeelden van aanpassingen
geven, zo vragen de leden. Ook willen zij weten hoe vaak een instelling nu
verzocht wordt om de beschrijving van een opleiding in het CROHO aan te passen.
Tot slot vernemen zij graag hoe vaak opleidingen geen gehoor geven aan een
dergelijke oproep.6. INTERNATIONALISERINGDe leden van de CDA-fractie stellen dat het hoger onderwijs in een rap
tempo internationaliseert. Zo studeren momenteel wereldwijd al meer dan twee
miljoen mensen buiten hun landsgrenzen. Kan de regering aangeven hoeveel Nederlandse
studenten in het buitenland studeren en hoeveel buitenlandse studenten in
Nederland hun studie volgen en welke ontwikkelingen zich sinds 2005 hebben
voorgedaan? Momenteel is een instelling al verplicht om een diplomasupplement
te voegen bij het verkregen getuigschrift. Het schijnt dat dit nog niet door
alle instellingen wordt gevolgd. Kan de regering aangeven in hoeverre deze
eis volledig wordt nageleefd? In hoeverre is er al sprake van een informele
Europese standaard voor dit diplomasupplement, willen de leden vervolgens
weten. Ook vragen zij hoe het voornemen om voor de Nederlandse hbo-instellingen
de titels van Bachelor for applied Science in te voeren zich verhoudt tot
een internationaal vergelijkbaar diploma.De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre de regering erin geslaagd
is om Nederland onderdeel te laten zijn van een Europese hoger onderwijs en
onderzoeksruimte. Op welke punten is Nederland in meerdere en in mindere mate
succesvol, willen zij weten. Wat is, sinds de invoeringsproblemen bij de IB-groep,
de stand van zaken rond meeneembare studiefinanciering? Zijn de processen
inmiddels, in samenspraak met het Nuffic, verbeterd zodat studenten sneller
weten waar ze aan toe zijn als ze in het buitenland willen studeren?Voorts vragen de leden in hoeverre de in ons omringende landen masteropleidingen
groter zijn qua ects dan in Nederland. Tot slot vragen zij waarom Nederlandse
instellingen niet de mogelijkheid krijgen ook bij reguliere masters meer flexibel
om te gaan met de cursusduur.6.1 Joint degreeDe leden van de CDA-fractie merken op dat het wettelijk mogelijk maken
van de zogeheten joint degrees wordt door hen wordt ondersteund. Daarbij wordt
door deze leden onderschreven dat het onmogelijk moet zijn om een combinatie
van hbo en wo-programma aan te bieden als joint degree. Voor
wat betreft de binnenlandse combinaties is dat helder en eenduidig, maar de
vraag dringt zich op of dat ook voldoende gegarandeerd kan worden voor een
combinatie met buitenlandse universiteiten. Hoe wil de regering dit voldoende
garanderen, vragen zij.De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd dat er een voorstel ligt voor
het instellen van een joint degree. Dit is een goede stap in het internationaal
toegankelijk maken van ons onderwijssysteem, zowel voor Nederlandse studenten
die in het buitenland willen studeren als voor buitenlandse studenten die
in Nederland willen studeren. Kan de regering aangeven hoeveel mogelijkheden
er zijn voor differentiatie in studiepunten bij een joint degree opleiding?
En kan zij aangeven waarom voor die variant is gekozen en waarom er niet voor
meer flexibilisering is gekozen? Kan de regering aangeven waarom zij in dit
wetvoorstel de mogelijkheid, tot het geven van onderwijs door een bekostigde
instelling buiten de rijksbijdrage om, niet heeft ingebouwd? Welke bezwaren
liggen er om deze voorziening hier in te bouwen, zo vragen de leden.De leden van de SP-fractie merken op dat het voor internationale joint
degree-opleidingen mogelijk wordt om een master aan te bieden van 90 studiepunten.
De leden willen weten waarom dit alleen voor joint degree-opleidingen gaat
gelden. Nu is het in verband met de beperkte duur van een master voor studenten
vaak lastig om een stage te volgen tijdens hun masterperiode. Zou het niet
ook voor sommige niet internationale masters een verrijking zijn wanneer de
masterperiode anderhalf jaar duurt, zo vragen zij.6.2 Onderwijs in het buitenlandDe leden van de CDA-fractie stellen dat diverse onderwijsinstellingen
willen graag in het buitenland onderwijs met een Nederlandse graad aanbieden.
Daarmee is duidelijk dat in het buitenland de kwaliteit van het Nederlandse
onderwijs op waarde geschat. De leden menen dat het van belang is om te voorkomen
dat voor deze opleidingen Nederlandse publieke middelen ter beschikking worden
gesteld. Deze doelstelling delen zij met de regering. De regering schrijft
dwingend voor dat deze doelstelling slechts bereikt kan worden in geval van
gescheiden rechtspersonen. Zijn er ook andere middelen om hetzelfde doel te
bereiken, willen de leden weten.De leden van de D66-fractie hebben een vraag over het aanbieden van geaccrediteerde
opleidingen door Nederlandse instellingen in het buitenland. Wordt het voor
deze instellingen mogelijk om zonder overheidsgeld geaccrediteerde opleidingen
in het buitenland te verzorgen, zo willen zij weten.De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat onderhavig wetsvoorstel
het mogelijk maakt opleidingen met een Nederlandse accreditatie in het buitenland
te verzorgen. Voorwaarde daarbij is dat er geen publieke middelen in het geding
zijn. Om die reden krijgen enkel rechtspersonen voor hoger onderwijs met initiële
opleidingen en rechtspersonen voor hoger onderwijs met postinitiële masteropleidingen
de mogelijkheid krijgen om in het buitenland Nederlandse graden te verlenen.
Als een bekostigde instelling dergelijke internationale ambities heeft, kan
dit niet rechtstreeks. Er moet daarvoor een dergelijke rechtspersoon zijn.
De leden verzoeken de regering toe te lichten in hoeverre deze constructie
de mogelijkheid biedt om internationaal erkende «moederinstellingen»
de diploma’s uit te laten geven. Deze leden verzoeken de regering daarbij
in te gaan op het belang van academische standing en reputatie en aan te geven in hoeverre alternatieve oplossingen zijn overwogen om te voorkomen
dat publieke middelen worden ingezet om in het buitenland les te geven.7. ERKENNING VERWORVEN COMPETENTIES (EVC)De leden van de SP-fractie zien graag zo min mogelijk financiële
drempels voor studenten. Zij zijn dan ook te spreken over het invoeren van
het wettelijk collegegeld voor studenten ouder dan 30 jaar. Dit past goed
bij het streven van een leven lang leren. Deze leden vragen hoe deze wijziging
betaald wordt. Dit mag geen bezuiniging voor de universiteiten en hogescholen
betekenen. De leden vernemen graag welke concrete plannen er zijn om mogelijk
verlies bij instellingen te compenseren.De leden van de VVD-fractie willen weten of het huidige EVC-instrumentarium
voldoende capaciteit heeft gezien de te verwachten toename van de vraag naar
EVC in het kader van een leven lang leren en de ontwikkelingen rond de associate
degree.In het kader van leven lang leren willen de leden van de D66-fractie graag
weten wat de gevolgen van het verlagen van het collegegeld voor studenten
van dertig jaar en ouder zullen zijn voor het aanbod van avond- en deeltijdopleidingen
gericht op werkenden. Deze leden vrezen dat het aanbod sterk terug zal lopen
doordat minder studenten een studie tegen instellingscollegegeld kunnen bekostigen
en doordat studenten die nog geen bachelor of master hebben ook na hun dertigste
het wettelijke collegegeld kunnen betalen. Heeft de regering er rekening mee
gehouden dat door de voorgestelde maatregelen minder mensen tijdens hun werk
aan een tweede opleiding zullen beginnen en wat betekent dit voor de doelstellingen
van dit kabinet met betrekking tot het leven lang leren? Denkt de regering
ook na over het uitbreiden van de mogelijkheid tot lenen voor studenten van
dertig jaar en ouder? Acht de regering het denkbaar dat met deze maatregel
een tweede studie niet langer voor iedereen toegankelijk is, vragen de aan
het woord zijnde leden.8. ONDERZOEKSTAAK HOGESCHOLENDe leden van de CDA-fractie vinden het terecht dat de hogescholen een
onderzoekstaak is toebedeeld. De regering wil hen een op toepassing gerichte
onderzoekstaak geven. De leden kunnen zich deze houding voorstellen. Daarbij
komen echter wel enkele vragen naar voren. Hoe wordt dit onderscheid gemaakt
ten opzichte van het fundamentele onderzoek? Betekent het dat het wetenschappelijk
onderwijs zich niet meer met op toepassing gericht onderzoek mag bezig houden.
Wie bepaalt dat onderscheid? Tot slot vragen de leden of deze wettelijke verankering
van de onderzoekstaak ook een uitbreiding van de financiële middelen
voor het hbo betekent.De leden van de VVD-fractie vragen hoeveel lectoraten er momenteel in
Nederland zijn. Zij vernemen graag welke gevolgen de wettelijke verankering
van de onderzoekstaak van hogescholen voor het aantal lectoren op hogescholen
heeft.9 NIET-BEKOSTIGD ONDERWIJSDe leden van de VVD-fractie vragen waarom het promotierecht voorbehouden
is aan de bestaande aangewezen universiteiten. Zij willen weten wat de nadelen
zouden kunnen zijn om dit recht ook te geven aan nieuwe niet-bekostigde instellingen.
Waarom moeten bekostigde instellingen als gevolg van het wetsvoorstel met
niet-bekostigde rechtspersonen overleggen over macrodoelmatigheid,
terwijl de macrodoelmatigheid niet geldt voor de niet-bekostigde instellingen?
Doorkruist dit niet de discussie over, en de experimenten rond, het Open Bestel,
zo vragen de leden. Voorts willen zij weten waarom de regering niet de uitkomsten
van het experiment (dat in 2010 eindigt) heeft afgewacht, alvorens het voorgestelde
beleid te formuleren. Tot slot vragen zij de regering precies verstaat onder
het voorgestelde afstemmingsoverleg.De leden van de ChristenUnie-fractie stellen dat het promotierecht verbonden
is aan een universiteit. Door het vervallen van het fenomeen «aangewezen
instelling» (en dus ook aangewezen universiteiten) zijn deze organisaties
niet langer universiteiten in de zin van de wet. Daarmee zouden de bestaande
aangewezen universiteiten hun recht om de graad doctor te verlenen op grond
van promotie verliezen. Dit zou een onnodige inperking zijn van hun rechten.
Overgangsrechtelijk is een voorziening getroffen. De bevoegdheid van promotie
aan de voormalige aangewezen instellingen komt te vervallen, zij het dat de
rechtspersoon met geaccrediteerd onderwijs die voortkomen uit een aangewezen
instelling die bevoegdheid tot een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip
behoudt, zo stelt de memorie van toelichting. De leden verzoeken de regering
nader toe te lichten wat de beoogde consequenties zijn van dit wetsvoorstel
voor het stelsel van promotierechten. Heeft het wetsvoorstel tot gevolg dat
er met betrekking tot de rechtspersonen met geaccrediteerd onderwijs waaraan
het promotierecht verbonden is een gesloten stelsel tot stand komt? Indien
dit het geval is, verzoeken de leden van deze fractie de regering nader toe
te lichten wat de hiermee beoogde doelen zijn.10. LEVENSBESCHOUWELIJKE INSTELLINGENDe leden van de CDA-fractie merken op dat in de Nederlandse wetgeving
sinds jaar en dag onderscheid is gemaakt tussen openbare instellingen van
hoger onderwijs en bijzondere instellingen. Voor wat betreft de kwaliteit
werden geen andere eisen gesteld, maar voor wat betreft de organisatie werden
meer vrijheden geboden, mits de doelstellingen maar gehaald zouden worden.
Bij deze wetswijziging lijken enkele bestaande verschillen te worden opgeheven.
Deze leden vragen welk doel daar precies mee wordt beoogd. Zo lijkt de formulering
van artikel 9.51 alsof iedere afwijking van de standaardregeling in het jaarverslag
moet worden verantwoord, terwijl het voor hand lijkt te liggen om dit te beperken
tot de afwijking van het model college van bestuur – raad van toezicht.
Zo zou ook de wijziging van artikel 9.39 een soortgelijke bepaling voor bijzondere
universiteiten met zich mee moeten brengen. Tot slot ware het handig als duidelijk
wordt welke voorwaarden voor het openbaar hoger onderwijs ook als bekostigingsvoorwaarden
voor het bijzonder onderwijs zouden gelden.De leden van de VVD-fractie willen weten welke gevolgen het wegnemen van
de uitzonderingsbepalingen uit de huidige wet heeft voor de Imamopleidingen
in Nederland.De leden van de SGP-fractie vragen welke wijzigingen er door dit wetsvoorstel
in de juridische en financiële positie van levensbeschouwelijke universiteiten
ontstaan. Deze leden vragen ook welke gevolgen dit wetsvoorstel heeft voor
de mogelijkheden om als levensbeschouwelijke universiteit erkend te worden.
De leden willen weten welke wijzigen er voor seminaria ontstaan in de bekostiging,
nu het wetsvoorstel erin voorziet dat de bekostiging van seminaria via universiteiten
gaat verlopen. Wat is het verschil in samenstelling tussen de rijksbijdrage
en de bekostiging via de universiteit, zo vragen zij. Hoe verhouden zich in
beide situaties de vaste inkomsten tot de variabele inkomsten, zo vragen deze
leden. Benoeming bijzonder hoogleraren aan openbare universiteitenDe leden van de CDA-fractie merken op dat bij alle universiteiten bijzondere
leerstoelen worden gevestigd. De benoeming van de hoogleraren op deze leerstoelen
geschiedt bij de openbare universiteiten op een andere wijze dan bij de bijzondere
universiteiten. Op de eerste lijkt de instelling die de bijzondere leerstoel
in stand houdt, het laatste woord te hebben bij de benoeming van de hoogleraar,
terwijl bij de bijzondere universiteiten het college van decanen het laatste
woord heeft. De leden vragen of de regeling aan de bijzondere universiteiten
geen navolging zou moeten krijgen aan de openbare universiteiten. Het college
van decanen heeft toch als algemene doelstelling om de waarborg van de opleidingen
aan de universiteit te waarborgen, waaronder ook de kwaliteit van de bijzondere
leerstoelen, zo vragen de leden.11. VEREENVOUDIGING EN FLEXIBILISERING REGELGEVINGDe leden van de CDA-fractie merken op dat in het hoger onderwijs de huidige
toepassing en uitvoering van de macrodoelmatigheidstoets als een ongelukkig
instrument ervaren wordt. Het wordt als betuttelend gezien en zorgt vaak voor
vele discussies, waarbij enkel de belangen van instellingen worden betrokken
en niet de belangen voor de samenleving in zijn geheel. In dat geval willen
de leden wijzen op de discussie omtrent het opstarten van de tweedegraads
lerarenopleiding in Den Haag, die op basis van de macrodoelmatigheidstoets
door Rotterdam wordt tegengehouden. Daardoor belemmert het de komst van nieuwe
opleidingen en komt het de innovatie in het hoger onderwijs niet ten goede.
In het mbo is momenteel geen macrodoelmatigheidstoets, maar wordt bekeken
of de komst van een nieuwe opleiding arbeidsmarktrelevantie heeft. Kan de
regering een vergelijking maken van de werking van beide systemen, waarbij
effectiviteit, efficiency, administratieve lastendruk, aansluiting op de arbeidsmarkt
en innovatie de criteria zijn, zo vragen deze leden.De leden van de SP willen weten in hoeverre de experimenten die mogelijk
zijn wat betreft bestuursstructuren, ten koste kunnen gaan van inspraak van
personeel of studenten. Wat voor experimenten zitten eraan te komen? Kan de
regering voorbeelden noemen, vragen zij.De leden van de VVD-fractie vragen de regering cijfermatig de besparing
weer te geven die instellingen overhouden aan de doorlopende inschrijving.12. FINANCIELE CONSEQUENTIES, UITVOERBAARHEID, ADMINISTRATIEVE
LASTEN, GEVOERD OVERLEGDe leden van de VVD-fractie merken op dat de IB-groep heeft aangegeven
nog de nodige systemen te moeten aanpassen als gevolg van dit wetsvoorstel.
Welke systemen zijn dit, hoe lang gaat dit duren? Welke invloed heeft de toekomstige
fusie van de IB-groep en het CFI op de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel
en eventuele vertraging van de aanpassing van systemen, willen de leden weten.
De regering geeft aan de joint degrees mede in verband met rekenschaprisico’s
te willen monitoren. Hoe gaat deze monitor eruit zien, wie gaat hem uitvoeren,
hoe lang gaat het duren en wat gaat het kosten, zo willen de leden weten.13 OVERIG13.1 Onderzoeksgelden voor academische ziekenhuizenDe leden van de CDA-fractie merken op dat in de huidige wet is bepaald
dat de gelden die universiteiten ontvangen voor het onderwijs en onderzoek voor academische ziekenhuizen onverwijld worden doorgesluisd
naar de academische ziekenhuizen. In een periode van de invoering van de diagnosebehandelingcombinatie
dreigt een deel van deze gelden niet gebruikt te gaan worden voor het verrichten
van onderzoek of het aanbieden van onderwijs, maar wordt aangewend voor de
patiëntenzorg. Dat is volgens de leden niet de doelstelling van deze
wettelijke verplichting. Ziet de regering kans om in de wetgeving garanties
te bieden dat deze gelden alleen voor medisch onderzoek en onderwijs worden
aangewend, zo vragen zij.13.2 InvoeringDe leden van de SP-fractie merken op dat er onderdelen van de wet al in
2010 moeten worden ingevoerd. De VSNU heeft in eerdergenoemde brief aangegeven
dat zij hier problemen mee heeft. Hoe realistisch is het om toch deze snelle
verplichte invoering te eisen, willen de leden weten.13.3 Brief van de minister van OCW over de manier
waarop studenten eventuele klachten over het verloop van visitaties kenbaar
kunnen maken d.d. 8 juli 2008 (Kamerstuk 31 288, nr. 37)De leden van de VVD-fractie hebben de brief van de minister over de manier
waarop studenten eventuele klachten over het verloop van visitaties kenbaar
kunnen maken met belangstelling gelezen. De leden delen de mening dat studenten
in een visitatiepanel nooit door een opleiding gemanipuleerd mogen worden
om een visitatiegesprek naar een bepaalde wenselijke uitkomst te sturen. De
leden hebben aanleiding gezien tot het stellen van enkele vragen. Zo willen
zij weten in hoeverre het opleidingen momenteel vrij staat studenten voor
een visitatiegesprek te selecteren. Zijn daarbij criteria waar zij rekening
mee moeten houden? Bestaat er bijvoorbeeld het criterium van diversiteit zodat
de studenten een afspiegeling zijn van de populatie binnen een bepaalde opleiding?
Indien dit niet het geval is, dan vernemen de leden graag waarom niet. Voorts
vragen de leden of het momenteel mogelijk is dat een opleiding (alleen maar)
studentassistenten selecteert voor het visitatiegesprek. Is het denkbaar dat
deze studenten een belang voelen om wenselijk te antwoorden omdat zij hun
baan te danken hebben aan de vakgroep die een opleiding verzorgt, zo vragen
de leden. Ook willen zij weten wie bij een visitatiegesprek met studenten
aanwezig zijn. Mogen opleidingscoördinatoren zelf bepalen of zij hierbij
aanwezig zijn? Deze leden vragen of het belang wordt onderkend van een gesprek
achter gesloten deuren zodat studenten ook echt het gevoel hebben zonder last
of ruggespraak te kunnen antwoorden. In hoeverre is het kabinet in staat en
bereid nadere eisen te stellen aan de samenstelling van en de gang van zaken
rond visitatiegesprekken met studenten, zodat de onafhankelijkheid daadwerkelijk
gewaarborgd is, zo vragen de aan het woord zijnde leden.II. ARTIKELSGEWIJSArtikel I. Wijziging Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk OnderzoekOnderdeel AN (artikel 6.2)De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat ten behoeve van de
macrodoelmatigheidstoets tot nu toe het voorschrift ontbrak dat de betrokken
instelling over haar voornemen om een nieuwe opleiding te gaan verzorgen,
overleg pleegt met andere instellingen. De leden van de fractie vragen de
regering nader toe te lichten wat er moet worden verstaan onder
het overleg met andere instellingen. Houdt de voorgestelde wijziging in dat
bij het starten van een nieuwe opleiding ook overleg gevoerd moet worden met
vergelijkbare niet-bekostigde opleidingen? In hoeverre betekent dit dat de
continuïteit en kwaliteit van publieke voorzieningen afhankelijk gemaakt
wordt van toevallige omstandigheden op de vrije markt, zoals de VSNU stelt,
zo vragen de leden.De leden van de SP-fractie wijzen op de bepaling dat een instelling die
een nieuwe opleiding wil starten, overleg moet voeren met vergelijkbare bekostigde
en niet-bekostigde opleidingen. De leden vinden overleg met bekostigde opleidingen
voldoende. Waarom wil de regering dat er ook overleg wordt gevoerd met private
instellingen? Moet de overheid niet zorgen voor een goed studieaanbod, los
van private initiatieven? Private instellingen zijn vaak duurder en daardoor
minder toegankelijk dan bekostigde instellingen. Deelt de regering deze zienswijze,
vragen zij. De leden vrezen voor een onnodige tweedeling in het onderwijs.
Loopt de regering hiermee niet vooruit op de huidige discussie en experimenten
rondom het open bestel, zo vragen zij.Onderdeel CIDe leden van de SGP-fractie vragen waarom het voorleggen van de regeling
aan de minister noodzakelijk is in het licht van de huidige praktijk.Artikel II (WOT)De leden van de SGP-fractie vragen waarop de zesenhalf jaar waarop aanspraak
gemaakt kan worden op de prestatiebeurs in het geval van levensbeschouwelijke
opleidingen voorheen gebaseerd was. Zij vragen welke berekening daaraan ten
grondslag ligt en welke argumenten een beperking van deze termijn rechtvaardigen.De voorzitter van de commissieVan BochoveAdjunct-griffier van de commissieBoeve XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Depla (PvdA), Slob (CU), Remkes (VVD), Van
Bochove (CDA), voorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Van Dijk (CDA), Leerdam (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Verdonk (Verdonk),
Van Leeuwen (SP), Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66), Zijlstra (VVD),
Langkamp (SP), Van Dijk (SP), Besselink (PvdA) Ouwehand (PvdD), Dibi (GL)
en Smits (SP).Plv. leden: Gill’ard (PvdA), Anker (CU), Van Miltenburg (VVD), Atsma
(CDA), Ferrier (CDA), Sterk (CDA), Vietsch (CDA), Schinkelshoek (CDA), Van
Dijken (PvdA), Elias (VVD), Hamer (PvdA), Van Dam (PvdA), Van der Burg (VVD),
Gesthuizen (SP), Jonker (CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Ten Broeke
(VVD), Van Bommel (SP), Leijten (SP), Timmer (PvdA), Thieme (PvdD), Peters
(GL), Gerkens (SP) en Van der Staaij (SGP).XNoot1Brief d.d. 20 februari 2009 (Parlisnummer 2009D08156). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31821-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl