Toekomst AWBZ; Brief regering; Betekenis visie langdurige zorg voor bekostiging AWBZ
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140552
 2009-2010
 
 30 597
 Toekomst AWBZ
 
 
 
 
 Nr. 
 134
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 1 februari 2010
 1. Inleiding
 Uw kamer en ik hebben al meerdere malen gedebatteerd over de toekomst
van de langdurige zorg. Onder andere aan de hand van brieven waarin ik mijn
visie heb beschreven, namelijk «Zeker voor zorg, nu en straks» en «Nadere uitwerking toekomst van de AWBZ». Tijdens de begrotingsbehandeling 2010 hebben enkele
van uw leden aangegeven wederom behoefte te hebben aan een brief over mijn
visie op de langdurige zorg. In reactie daarop heb ik allereerst aangegeven
met welke ambitieuze veranderingsagenda ik, in lijn met het SER-advies, bezig
ben. Daarnaast heb ik u gezegd dat ik u deze nu voorliggende brief zou sturen,
waarin ik mijn eerder beschreven visie in het kort weergeef en vertaal naar
de bekostiging van de AWBZ-zorg. Bij alle veranderingen die ik doorvoer om
ervoor te zorgen dat de AWBZ er ook op de langere termijn voor de meest kwetsbare
mensen is, staat voor mij de versterking van de relatie tussen cliënt
en professional c.q. mantelzorger voorop. De bekostiging moet, als belangrijk
instrument binnen de AWBZ, het versterken van die relatie mede ondersteunen.
De inzet is daarbij dat de bekostiging geen belemmering vormt en de cliënten
en professionals stimuleert om hun eigen verantwoordelijkheid waar te kunnen
maken.
 Nadat ik mijn visie nog eens heb samengevat, zal ik in paragraaf 3
aangeven dat adequate bekostiging belangrijk is om goede zorg voor de meest
kwetsbare mensen te realiseren. In de paragrafen daarna zal ik ingaan op een
aantal specifieke onderwerpen. Omdat deze brief een agenderend karakter heeft,
beschrijf ik in paragraaf 4, 5 en 6 dat ik in de komende maanden een
aantal onderzoeken laat uitvoeren en gesprekken met veldpartijen aanga om
vervolgens te kunnen bepalen welke verdere stappen ik wil zetten. Dit doe
ik omdat ik hecht aan zorgvuldigheid.
 In paragraaf 4 zal ik aangeven dat mensen in principe zorg moeten
krijgen in de omgeving waar zij dat willen. Conform mijn toezegging zal ik in die paragraaf aangeven welke grenzen er nu
zijn verbonden aan zorg die mensen in de thuissituatie krijgen en tevens het
debat starten over de vraag of die grenzen de juiste zijn. Vervolgens
beschrijf ik in paragraaf 5, zoals ik tijdens een algemeen overleg op
18 juni 2008 heb toegezegd, hoe ik de cliënten een steviger rol
wil geven bij de persoonsvolgende bekostiging, zonder dat dit leidt tot calculerend
gedrag. In die paragraaf beschrijf ik ook kort de positie van de functie behandeling
in de zorgzwaartebekostiging. Dat onderwerp staat uitgebreider beschreven
in bijlage 1. In paragraaf 6 geef ik aan
dat het persoonsgebonden budget (pgb) een belangrijk instrument is, maar dat
het niet voor iedereen even geschikt is. Daarom kondig ik aan dat ik met behulp
van onderzoek keuzes zal gaan maken ten aanzien van de vraag voor wie het
pgb bedoeld is. In die paragraaf reageer ik op diverse moties en toezeggingen.
Ik sluit de brief af met een concluderende passage in paragraaf 7.
 2. Visie
 Ongeveer 600 000 mensen in onze samenleving zijn aangewezen op langdurige
zorg. Het gaat om mensen die kwetsbaar zijn en door hun beperkingen in hun
dagelijks leven belemmerd worden. Zij krijgen thuis (380 000) of in een
instelling (220 000) zorg die vanuit de AWBZ wordt gefinancierd, maar
daarnaast vaak ook vanuit de Zorgverzekeringswet, de Wmo (gemeente) en de
Wet op de jeugdzorg (provincie). Ik denk bijvoorbeeld aan een dementerende
oudere die zelfstandig kan wonen door de inzet, zorg en aandacht van zijn
of haar mantelzorgers. Met enige regelmaat bezoekt deze oudere de huisarts
en soms ook een medisch specialist (Zvw). Daarnaast krijgt hij of zij een
aantal uren per week verzorging vanuit de AWBZ, elke dag een maaltijd en een
aantal uren per week huishoudelijke hulp (Wmo). Om deze kwetsbare cliënten
zo goed mogelijk te ondersteunen in hun dagelijks leven, moeten het aanbod
en de bekostiging vanuit de verschillende wettelijke stelsels elkaar aanvullen
en vloeiend in elkaar over lopen.
 Zeker van zorg, nu en straks
 Het is een verworvenheid dat voor iedereen die zeer kwetsbaar is, en daardoor
een onbetwistbare behoefte heeft aan langdurige zorg, de AWBZ beschikbaar
is en blijft. Ons op solidariteit gestoelde zorgstelsel maakt dat mogelijk.
Solidariteit betekent in de langdurige zorg dat wij met z’n allen mogelijk
maken dat de zeer kwetsbare mensen in onze samenleving de zorg krijgen die
zij nodig hebben. Aan solidariteit hangt een prijskaartje en daaraan is ook
een zekere grens verbonden. Daarbinnen moet solidariteit leiden tot een gelijke
en rechtvaardige inzet van de zorg bij een gelijke zorgbehoefte van cliënten.
Daartoe is een onafhankelijke en objectieve toegang tot de AWBZ in de vorm
van de indicatiestelling cruciaal.
 In mijn brief «Zeker van zorg, nu en straks», waarin ik mijn
reactie op het SER-advies over de toekomst van de AWBZ heb gegeven, heb ik
aangegeven dat maatregelen noodzakelijk zijn om de solidariteit, en daarmee
de zorg voor de aller kwetsbaarste mensen, te kunnen behouden. In die brief
heb ik een ambitieuze agenda aangekondigd, die ik momenteel aan het uitvoeren
ben, Die agenda bestaat uit uitdagingen zoals het versterken van de positie
van de cliënt, het vergroten van keuzevrijheid
en diversiteit in wonen, het verbeteren van de kwaliteit van zorg en het bevorderen
van innovatie, het bestendigen van de solidariteit en houdbaarheid en het
verminderen van de bureaucratie door kwaliteit en eenvoud van de uitvoering.
In de wetenschap dat goede zorg uiteindelijk bepaald wordt door de interactie
tussen cliënt en professional op de werkvloer en dat de verbeteringen
daarom ook op de werkvloer vorm moeten krijgen.
 3. Belang van adequate bekostiging
 Of de meest kwetsbare mensen die zorg nodig hebben deze ook daadwerkelijk
tijdig, passend en goed krijgen, is onder andere afhankelijk van de wijze
waarop deze zorg wordt bekostigd. De bekostiging is een instrument dat adequaat
moet zijn om het aanbod van de noodzakelijke zorg tot stand te laten komen.
Bij de vormgeving van de bekostiging, meer specifiek het verdelen van de middelen
die er beschikbaar zijn en het bepalen van de prikkels, toets ik of voldaan
wordt aan de uitgangspunten voor de zorg en ondersteuning aan de meest kwetsbare
mensen, zoals ik die ook in mijn brief van 12 juni 2009 (kamerstuk 30 597,
nr. 73) heb beschreven, namelijk dat:
 – hún wensen en behoeften centraal staan;
 – zij de regie over het eigen leven zoveel mogelijk behouden;
 – er een goede samenhang tussen zorg en welzijn moet zijn;
 – er een goede samenhang tussen cure en care moet zijn.
 
 Om dit te bereiken, is het nodig om ook tussen de verschillende wetten
van waaruit cliënten in zorg worden voorzien eenduidigheid in de bekostiging
te realiseren. In de afgelopen periode hebben we ontdekt dat op de grenzen
onduidelijkheid en vervelende situaties kunnen ontstaan, zoals rondom de huishoudelijke
verzorging/hulp en het volledig pakket thuis (AWBZ en Wmo) en de ziekenhuisverplaatste
zorg (Zvw en AWBZ). In deze brief wil ik het onderwerp van de aansluiting tussen de wetten verder buiten beschouwing laten en mij
richten op de bekostiging binnen de AWBZ. Ik bericht
u, samen met de minister van VWS, over de aansluiting tussen de Zvw, de AWBZ
en de Wmo in het voorjaar van 2010, zoals ook aan de orde is geweest tijdens
de begrotingsbehandeling 2010.
 4. Zorg thuis, zolang dat kan
 In principe vind ik dat mensen in een eigen gekozen leefomgeving, meestal
thuis, zorg moeten krijgen. Dit heb ik ook in mijn brief over het scheiden
van wonen en zorg geschreven. Van lichte vormen
tot zwaardere vormen van zorg, eventueel in combinatie met zorg vanuit de
Zorgverzekeringswet en Wmo, moet dit kwalitatief goed en betaalbaar gerealiseerd
worden. Dat iemand zorg nodig heeft, betekent immers niet dat iemand de regie
over de leefsituatie en woonomgeving hoeft kwijt te raken. Er is echter een
punt waarop de behoefte van iemand aan zorg, toezicht en/of bescherming zo
groot kan zijn, dat een beschermde woonomgeving nodig is. Dit kan bijvoorbeeld
wanneer iemand niet meer op mantelzorg kan terugvallen, waardoor zelfstandig
wonen niet meer mogelijk is of 24-uurstoezicht nodig is.
 
 Eerder heb ik met u, onder andere tijdens een algemeen overleg op 17 juni
(kamerstuk 30 597, nr. 98), gesproken over de vraag of er grenzen verbonden
zijn aan de zorg die bij iemand die zelfstandig woont wordt verleend. Wanneer
over deze grenzen wordt gesproken, gaat het zowel over grenzen aan kwaliteit
van de geboden zorg, de beschikbare collectieve middelen en de mogelijkheden
die de arbeidsmarkt biedt. Ik had u toegezegd in het najaar van 2009 mijn
visie hierop te zullen geven. Dat doe ik met deze brief.
 
 Het simpele antwoord op de vraag of er grenzen zijn, is ja, die grenzen
zijn er. Ze zijn in de huidige regelgeving vastgelegd. Mensen krijgen op een
zeker moment een indicatie met recht op verblijf en kunnen er dan voor kiezen
om in een instelling te verblijven of zelfstandig te blijven wonen. De grens
die bepaalt of iemand recht heeft op verblijf, betekent niet automatisch dat
mensen in een instelling moeten verblijven. Door de keuzevrijheid in de huidige
situatie ontstaan verschillen tussen mensen. Die verschillen leiden
soms tot de vraag of deze wenselijk zijn. Als iemand er voor kiest om zelfstandig
te blijven wonen, dan krijgt iemand zorg in natura (soms in de vorm van een
volledig pakket thuis) of een pgb dat tot op zekere hoogte (van origine 75%
van de vergoeding voor zorg in natura) de kosten vergoedt.
 De vraag die u en ik ons zelf moeten stellen, is wat we vinden van de
grenzen die de huidige regelgeving stelt. Zijn ze goed of geven ze teveel
of te weinig ruimte? Wat vinden we ervan als iemand in een instelling wil
verblijven, maar dat op basis van zijn zorgzwaarte (nog) niet mag en wat vinden
we van het tegenovergestelde, namelijk dat iemand met een (zeer) hoge zorgzwaarte
toch zelfstandig wil blijven wonen? Bij het bepalen van het antwoord spelen
veel factoren een rol. Het is bijvoorbeeld niet reëel dat elk huis ingericht
wordt als een verpleeghuis. In de toekomst ontstaat een tekort aan arbeidskrachten
in de zorg, waardoor niet in elk huis waar iemand zware AWBZ-zorg nodig heeft
altijd een verpleegkundige kan zijn. Daarbij zal de overheid de beschikbare
middelen zo doelmatig mogelijk willen inzetten om de noodzakelijke zorg te
kunnen realiseren en moet de kwaliteit van zorg goed zijn.
 
 Tegelijkertijd kunnen we niet zomaar voor mensen bepalen hoe zij moeten
leven wanneer zij zorg nodig hebben. De kwaliteit van leven die van groot
belang is in de langdurige zorg, wordt immers mede bepaald door de mate waarin
tegemoet wordt gekomen aan individuele wensen van cliënten ten aanzien
van zorg en leefsituatie.
 Dat aan de individuele wensen van cliënten in de huidige praktijk
grenzen worden gesteld, beschreef Kamerlid Van Miltenburg onlangs tijdens
het algemeen overleg op 3 december 2009 (kamerstuk 30 597, nr. 132)
over zorgzwaartebekostiging. Het betrof een echtpaar, waarvan de partners
een verschillende zorgzwaarte hebben, waardoor de ene partner in een instelling
werd opgenomen en de andere partner daar niet kon worden opgenomen. De uitwerking
van de huidige regelgeving in dit soort situaties werpt de vraag op of wij
iets aan die regelgeving willen veranderen.
 Om een antwoord te kunnen geven op de vraag over de grenzen aan zorg heb
ik meer gegevens nodig. Daarom wil ik laten onderzoeken hoe groot de groep
mensen is die met een recht op verblijf toch zelfstandig blijft wonen, wat
dat voor mensen zijn welke karakteristieken ze hebben, wat voor soort zorg
zij krijgen en wat de reden is van hun keuze. Ik wil tevens laten onderzoeken
of de grens voor het recht op verblijf juist gesteld is, of dat deze zou moeten
verschuiven naar een lichtere of zwaardere behoefte aan zorg, toezicht en/of
bescherming. Dit alles helpt mij om inzicht te verkrijgen in de uitwerking
van de huidige grenzen en kaders, waarbij kwaliteit, arbeidsmarkt en doelmatigheid
belangrijke aspecten zijn, en te beslissen over eventuele aanpassingen.
 Richting van beleid
 Vooruitlopend op de uitkomsten van het genoemde onderzoek, vind ik het
belangrijk om u te laten weten welke richting mijn gedachten uitgaan. Ik vind
het belangrijk dat cliënten keuzevrijheid hebben ten aanzien van hun
woonsituatie, ook wanneer zij een recht op verblijf hebben. De wensen van
de cliënt en de kwaliteit van leven die voor het individu bereikt kan
worden, zijn wat mij betreft leidend. Daar is echter onlosmakelijk aan verbonden
dat deze keuzevrijheid gevolgen heeft. Ik vind het daarom belangrijk dat het
voor mensen voorafgaand aan het keuzemoment duidelijk is welke gevolgen hun
keuze kan hebben.
 
 De wensen van de cliënt en de situatie waarin deze verkeert zijn
bepalend voor de vraag wat in zijn of haar situatie de optimale keuze is.
Wanneer de cliënt kiest voor een intramurale setting, dan heeft dit bijvoorbeeld
gevolgen voor de mate van privacy. Wanneer de cliënt zelfstandig blijft wonen, is de privacy vaak beter gewaarborgd. In een instelling kunnen
echter wel meer collectieve arrangementen gerealiseerd worden, zoals bijvoorbeeld
activiteiten, maar ook nachttoezicht. Daarnaast bieden de meeste instellingen
tegen betaling aanvullende diensten, zoals luxe diner à la carte, hulp
bij de administratie en collectieve verzekeringen.
 Wanneer iemand ervoor kiest om zelfstandig te blijven wonen met gebruik
van zorg in natura, dan is het voordeel dat de cliënt in de vertrouwde
omgeving kan blijven en meer privacy heeft. Het betekent echter wel dat bijvoorbeeld
het toezicht op een andere wijze gerealiseerd moet worden en dat de cliënt
minder gebruik kan maken van de (veelal goedkopere) collectieve voorzieningen
die een instelling aanbiedt. De cliënt regelt en betaalt het wonen en
leven in deze situatie zelf.
 Voor iemand die kiest voor een pgb, geldt eveneens het voordeel van het
zelfstandig blijven wonen. Het bijkomende voordeel is dat een pgb-houder als
werkgever zelf de zorg kan inkopen en dus zelf bepaalt wat hij van wie aan
zorg wil ontvangen. Als de cliënt niet tevreden is, kan hij zelf het
contract met de zorgverlener ook weer beëindigen. De cliënt is daarbij
niet uitsluitend aangewezen op de zorg die geleverd wordt door toegelaten
instellingen. Het nadeel kan echter zijn dat het pgb-budget dat daarvoor vanuit
het collectief beschikbaar wordt gesteld niet toereikend is om alle gewenste
zorg te realiseren. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat er niet altijd iemand
is om toezicht te houden, terwijl dat op basis van de geïndiceerde zorgbehoefte
wel wenselijk zou zijn.
 
 Omdat de wijze waarop de zorg geleverd wordt ook gevolgen heeft voor de
bekostiging, wil ik laten onderzoeken hoe de kosten van deze drie mogelijkheden
tot het verzilveren van de zorg zich in de toekomst financieel tot elkaar
zouden moeten verhouden om de keuzevrijheid en de mogelijkheden van de cliënt
om wonen, zorg en welzijn optimaal te combineren te vergroten. Ik wil daarbij
ook laten kijken naar de vraag wát een cliënt in de drie situaties
vergoed zou moeten krijgen. De eigen bijdragen maken hier vanzelfsprekend
onderdeel van uit.
 Een divers aanbod, dat aansluit bij de vraag
 De vraag van de cliënt en het aanbod van wonen, zorg en welzijn moeten
bij elkaar aan kunnen sluiten. Mijn overtuiging is dat er, door de grotere
vrijheid van investeringen voor bouw en de grotere vrijheid van de cliënt
om de zorgaanbieder en zorg te kiezen, op termijn een variëteit van zowel
zelfstandig als onzelfstandig wonen ontstaat. Een voldoende ruim aanbod is
onmisbaar om de keuzevrijheid tot zijn recht te laten komen.
 Deze diversiteit doet recht aan de verschillen die er nu eenmaal tussen
gebruikers van de AWBZ bestaan. Zo vind ik het bijvoorbeeld begrijpelijk dat
iemand die relatief jong is en met een partner en/of gezin leeft en een progressieve
ziekte heeft of door een ongeluk of aandoening lichamelijk gehandicapt is
geraakt waardoor hij/zij in toenemende mate beperkt zelfredzaam is, zo lang
mogelijk thuis wil blijven wonen. Voor iemand die zodanig dement is dat de
zelfredzaamheid ernstig is aangetast, maar wel zelfstandig woont of te maken
heeft met een mantelzorger die overbelast is of dreigt te raken, kan zelfstandig
wonen een te grote opgave zijn, waardoor een indicatie met het recht op verblijf
uitkomst biedt.
 Samenvatting concrete activiteiten
 Om tot gedegen besluitvorming te kunnen komen ten aanzien van de grenzen
aan zorg thuis, start ik een traject om een geschikte partij de opdracht te
verlenen één of meerdere onderzoeken te laten verrichten naar:
 • de omvang van de groep mensen die met een recht op verblijf toch
zelfstandig blijft wonen;
 • welke algemene karakteristieken voor deze mensen te benoemen zijn;
 • wat voor soort zorg zij krijgen;
 • wat de reden is van hun keuze;
 • de vraag of de grens voor het recht op verblijf juist gesteld is,
en
 • de vraag hoe bij een indicatie voor verblijf de kosten en de vergoeding
van zorg in natura in een instelling, zorg in natura in een zelfstandige woonsituatie
en het persoonsgebonden budget kosten zich in de toekomst financieel tot elkaar
zouden moeten verhouden.
 
 Gedurende het jaar zal ik het onderzoek volgen en waar mogelijk al gebruik
maken van de gegevens die beschikbaar komen bij tussenrapportages. Ik verwacht
u in het najaar van 2010 over de definitieve uitkomsten van het onderzoek
te kunnen berichten en zal u dan ook laten weten welke betekenis dit heeft
voor het beleid.
 5. Persoonsvolgende bekostiging
 Met de introductie van de zorgzwaartepakketten in de intramurale zorg
(ZZP’s) is een belangrijke stap gezet naar een bekostiging die de cliënt
volgt: de persoonsvolgende bekostiging (PVB). PVB is een instrument om de
vergoeding aan de zorgaanbieder direct te koppelen aan de zorgkosten die voor
een bepaalde cliënt worden gemaakt. Hierbij is de hoogte van de vergoeding
gekoppeld aan de zorgzwaarte van de cliënt. Het pgb blijft naast PVB
bestaan.
 Ik moet echter ook constateren dat, onze inspanningen ten spijt, de huidige
bekostiging nog onvoldoende ondersteunend is voor «zorg in de vertrouwde
omgeving». Dit komt onder meer doordat er in de huidige situatie nog
geen vloeiende overgang bestaat tussen de bekostiging van intramurale zorg
en zorg die in een zelfstandige woonsituatie wordt gegeven. Wanneer ik recht
wil doen aan de behoeften van cliënten zou de ontwikkeling van PVB idealiter
niet bij de zorg die met verblijf gepaard gaat beginnen. Redeneren vanuit
de startsituatie, waarbij mensen zelfstandig wonen en zorg krijgen, is een
logischere weg.
 Dit kan bereikt worden door in de bekostiging het startpunt te leggen
bij de zorg in de zelfstandige woonsituatie. Ik streef ernaar een vloeiende
lijn van zorgpakketten te realiseren die loopt vanaf de lichtste behoefte
aan zorg tot de zwaardere behoefte aan zorg. De keuze voor zelfstandig of
niet zelfstandig wonen hangt daarbij af van wat de cliënt wil, waarbij
alleen de cliënten met de zwaarste behoefte aan zorg, toezicht en/of
bescherming aanspraak kunnen maken op niet-zelfstandig wonen. De bekostiging
moet daarbij aansluiten.
 
 De zorgpakketten voor cliënten in de langdurige zorg zijn gebaseerd
op de zorgbehoefte van vergelijkbare cliënten (cliëntprofielen)
en zijn een uitwerking van de aanspraken in de indicatiestelling. Een zorgpakket
is dus een weergave van de zorgbehoefte van mensen met een vergelijkbare zorgzwaarte.
Het pakket moet de cliënt ook in staat stellen om daarbinnen de door
de cliënt gewenste zorg en zorgaanbieder(s) te kiezen. Er moet kortom
maatwerk zijn bij het krijgen van de zorg. Met zorgpakketten moet het voor
de cliënt mogelijk worden om onderdelen van het pakket onderling uit
te wisselen (substitutie) en onderdelen bij verschillende zorgaanbieder(s)
te verkrijgen. Met het persoonsgebonden budget is dit al mogelijk. Om zorgzwaartepakketten
te kunnen gebruiken in de bekostiging, kan worden voortgebouwd op de ZZP’s
die zijn geïntroduceerd en de extramurale zorgzwaartepakketten die momenteel
worden ontwikkeld (EZP’s).
 
 Een belangrijke stap bij de verdere introductie van PVB is dat de cliënt
een steviger rol krijgt. Over het verstevigen van deze rol gaat mijn uiteenzetting
hieronder met name. In de samenleving bestaat breed draagvlak om bij de invulling
van de zorg de cliënt zelf een centrale rol te geven, door middel
van onder andere informatievoorziening over het zorgarrangement, grotere keuzevrijheid
en het zorgplan. In de meest vergaande variant krijgt de cliënt na de
indicatie te horen welke budgetruimte hij of zij heeft en kan daarmee zelf
de zorgcomponenten afspreken met de zorgaanbieder(s).
 Met PVB staat de vraag centraal en niet langer het aanbod. Het centrale
doel van de PVB is immers om cliënten een grotere rol te geven bij de
aansluiting van het zorgaanbod op de behoefte van de cliënt. Onderliggende
doelen daarbij zijn:
 • Keuzevrijheid voor cliënten bij de:
 • zorginkoop: bij welke aanbieder(s);
 • zorglevering: welke zorg bínnen de ruimte die de geïndiceerde
zorg biedt;
 • Stimulans voor aanbieders om te komen tot:
 • een meer op de cliënt toegespitst zorgaanbod;
 • een efficiëntere werkwijze.
 • Faciliterende rol voor zorgkantoor/zorgverzekeraar:
 • het zorgkantoor ondersteunt de cliënt bij het verkrijgen van
goede zorg.
 
 Bij het vergroten van de rol van de cliënt denk ik in de huidige
uitwerking niet aan een variant waarbij de cliënt zelf de financiële
afwikkeling van de zorginkoop op zich neemt. Er wordt dus niet voorzien in
modellen van PVB waarbij de cliënt, net als bij het pgb, een bedrag op
de eigen rekening ontvangt, dat men zelf mag uitgeven en moet verantwoorden.
Dit is mede ingegeven door mijn uitgangspunt, dat de introductie van PVB niet
mag leiden tot calculerende zorggebruikers. Het gaat immers niet zozeer om
de aan de zorgzwaarte gekoppelde vergoeding, maar juist om de omvang en kwaliteit
van de geleverde zorg. Bij de huidige ZZP’s is al flexibiliteit ingebouwd,
die de cliënt en de zorgaanbieder kunnen benutten bij het gezamenlijk
bepalen van de inhoud van het zorgplan.
 
 Een steviger rol van de cliënt binnen de PVB kan de vorm aannemen
van een vergoedingsbon of een trekkingsrecht. Aan beide modaliteiten kan men
ook de term «voucher» verbinden. In mijn brief aan uw Kamer van
12 juni 2009 heb ik deze mogelijkheid reeds genoemd en aangegeven dat
nadere verkenning van deze mogelijkheid zal moeten plaatsvinden. In het algemeen
overleg van 18 juni 2009 over de toekomst van de AWBZ hebben vooral mevrouw
Wiegman en de heer De Vries gewezen op de wenselijkheid van introductie van
dit instrument in het kader van de PVB. Er zijn verschillende studies uitgevoerd
naar de vormgeving van een «vouchersysteem». Uit deze onderzoeken komt het beeld naar voren dat een papieren voucher
administratief belastend is en complex is vorm te geven (fraudegevoeligheid).
Gezien de eerdere onderzoeken is de vorm van het instrument PVB dat mij nu
voor ogen staat:
 
 
 «een elektronisch geregistreerd trekkingsrecht,
dat door de cliënt kan worden benut om afspraken te maken met één
of meerdere zorgaanbieders»
 
 
 
 In dit model zal een organisatie de trekkingsrechten
beheren en de feitelijke betalingen verrichten. Bij een lichtere variant wordt
niet uitgegaan van trekkingsrechten die op geld zijn gewaardeerd, maar is
sprake van helder omschreven zorgaanspraken. In dat geval is de vormgeving
van PVB:
 
 
 
 «een elektronisch geregistreerde set van aanspraken,
die door de cliënt kan worden benut om afspraken te maken met één
of meerdere zorgaanbieders»
 
 
 In het algemeen overleg van 18 juni 2009 (kamerstuk 30 597,
nr. 99) hebben mevrouw Wiegman en de heer De Vries aangedrongen op een experiment
om de instrumenten in het kader van de PVB in de praktijk te testen. Deze
suggestie heb ik graag overgenomen. Beide varianten zullen in de praktijk
worden uitgeprobeerd. De eerste variant met op geld gewaardeerde vouchers
zal worden getest door ActiZ en LOC in de sector voor verpleeg- en verzorgingshuizen
en thuiszorg. Een plan van aanpak is in voorbereiding. Het beoogde pilotjaar
is 2011. De tweede variant met aanspraken wordt in de periode september 2009-december
2010 getest in Drenthe bij de intramurale zorg aan verstandelijk gehandicapten
(VGN en CG-raad, zie kader).
 
 Het uitvoeren van de pilots biedt de mogelijkheid om meer inzicht te krijgen
in de dilemma’s die nog verbonden zijn aan de introductie van één
van beide varianten.
 Zo zal aandacht worden besteed aan de volgende aspecten:
 • hoe kan worden voorkomen dat de introductie leidt tot calculerende
cliënten?
 • zijn de geteste instrumenten geschikt voor alle cliënten en
op welke wijze moeten cliënten worden ondersteund bij het keuzeproces?
 • op welke wijze kan een balans worden gevonden tussen de keuzevrijheid
van cliënten en de grenzen die door het zorgkantoor worden gesteld in
het kader van de contractering?
 • evenwicht tussen gezamenlijke activiteiten en individuele begeleiding
 
 
 Project Drenthe
 
 
 In Drenthe is een proefproject PVB gestart voor cliënten met een
verstandelijke beperking. Doel voor cliënten is dat zij een keuze (uit
meerdere alternatieven) kunnen maken. Dit houdt in dat zij uit het aanbod
een gerichte selectie maken en bij één of meerdere zorgaanbieders
een «offerte» aanvragen, waaruit zij dan een keuze maken voor
het aanbod dat het beste bij hun wensen aansluit.
 Binnen het project wordt de cliënt die een indicatie heeft gekregen
door het zorgkantoor geïnformeerd over de mogelijkheden in de provincie
Drenthe, de keuzemogelijkheden en de mogelijkheden voor ondersteuning bij
het kiezen. Vervolgens oriënteert de cliënt zich met deze informatie
op het zorgaanbod en neemt contact op met mogelijke zorgaanbieders voor een
nadere oriëntatie.
 Bij één of meerdere zorgaanbieders vraagt hij – gegeven
zijn indicatie – een «offerte» voor het bieden van een passend
zorgaanbod. De cliënt maakt zijn keuze voor de zorgaanbieder en tekent
een zorgovereenkomst. Voor zorgaanbieders geldt dat zij geprikkeld worden
tot het leveren van doelmatige en kwalitatief goede zorg in de vorm van een
zorgarrangement dat past bij de indicatie en de voorkeur van de cliënt,
vastgelegd in een (verplicht) zorgplan. In dit experiment is het ook mogelijk
dat de cliënt de dagbesteding afneemt bij een andere aanbieder dan waaraan
hij voor de woon/zorgfunctie is verbonden.
 Het project is 1 september 2009 gestart en eindigt 31 december
2010, waarna de ervaringen geëvalueerd zullen worden. Dit levert informatie
op voor mogelijke verdere landelijke invoering.
 
 Het systeem van PVB zal worden uitgevoerd binnen de huidige kaders, met
de indicatiestelling door het CIZ en regionale AWBZ-budgetten. Er is een belangrijke
rol weggelegd voor zorgkantoren, en vanaf 2012 eventueel de zorgverzekeraars,
om cliënten te ondersteunen bij hun keuzeproces. Voor cliënten zijn
de keuzes niet onbegrensd, omdat het zorgkantoor rekening moet houden met
de budgettaire kaders. Het ligt in de rede dat zorgkantoren een centrale rol
op zich nemen om de rechten en afspraken van de cliënten te registreren.
Zij zullen ook een rol spelen bij het zorginkoopproces door bijvoorbeeld raamafspraken
te maken met de zorgaanbieders, waarin nader wordt ingegaan op onder meer
kwaliteitseisen en de eventuele differentiatie in tarieven afhankelijk
van de te leveren zorg. De cliënt wordt dan door het zorgkantoor geïnformeerd
over de omvang van het trekkingsrecht en de zorgaanbieders waarmee het zorgkantoor
een contract heeft afgesloten. Daarbij wordt ook ingegaan op de aard en de
kwaliteit van de beschikbare zorg per zorgaanbieder. De cliënt zal vervolgens
samen met de zorgaanbieder afspraken maken over de inhoud van de te leveren
zorg en deze afspraken vastleggen in een zorgplan. Het zorgkantoor dient zich
aan te sluiten bij de keuze van de cliënt en zal het ook mogelijk moeten
maken dat vergoeding van de geleverde zorg plaatsvindt bij zorgaanbieders
die niet op voorhand door het zorgkantoor zijn gecontracteerd. Daarbij is
het wel denkbaar dat aanvullende voorwaarden worden verbonden aan de vergoeding
bij niet gecontracteerde aanbieders.
 Nadat de zorg daadwerkelijk is geleverd, krijgt de zorgaanbieder een vergoeding
voor zover het elektronisch vastgelegde trekkingsrecht niet wordt overschreden.
Daarbij wordt rekening gehouden met de afspraken die door het zorgkantoor
en de zorgaanbieders op voorhand zijn gemaakt. Indien de uitvoering van de
AWBZ wordt overgedragen aan zorgverzekeraars, dan kan de zorgverzekeraar de
taken van het zorgkantoor overnemen en zou ook de betaalfunctie kunnen overgaan
naar de zorgverzekeraar. Over de stand van zaken ten aanzien van de uitvoering
van de AWBZ bent u met een aparte brief geïnformeerd.
 
 De rol van de cliënt binnen de PVB dient nog verder te worden uitgewerkt.
Samen met de cliëntenorganisaties, zorgaanbieders, zorgverzekeraars/zorgkantoren
en gemeenten wil ik dit begin 2010 verder verkennen.
 Behandeling in verzorgings- en verpleeghuizen en gehandicaptenzorg
 Met de introductie van zorgzwaartebekostiging is weliswaar een eerste
stap gezet naar PVB, maar er bestaat nog een tweedeling in de bekostiging
van de component behandeling in de sector Verpleging en Verzorging (V&V)
en de gehandicaptensector als gevolg van het vigerende toelatingsbeleid. Ik
heb uw Kamer eerder tijdens een algemeen overleg op 30 juni 2009 (kamerstuk
30 597, nr. 102) over de invoering van de zorgzwaartebekostiging toegezegd
om u nog in 2009 te informeren over de wijze waarop ik in de toekomst wil
omgaan met de bekostiging van de component behandeling in de zorgzwaartepakketten.
In bijlage 1 ga ik hier nader op in.
 Samenvatting concrete activiteiten
 Om de rol van de cliënt in de PVB te kunnen verstevigen, zal ik de
komende periode het volgende doen:
 • uitvoeren van een pilot met aanspraken in de periode tot december
2010 bij de intramurale zorg voor verstandelijk gehandicapten in Drenthe;
 • voorbereiden van een pilot die in 2011 start met op geld gewaardeerde
vouchers in de VV&T-sector;
 • begin 2010 in contact treden met cliëntenorganisaties, zorgaanbieders,
Zorgverzekeraars Nederland en gemeenten om de verdere uitwerking van PVB verder
te verkennen, en
 • na overleg met veldpartijen in het voorjaar van 2010 een standpunt
bepalen over hoe om te gaan met de component behandeling in zorgzwaartepakketten.
 6. Persoonsgebonden budget (pgb)
 Het pgb is de afgelopen jaren in populariteit, en dus in het aantal gebruikers,
fors gegroeid. Waar in 2003, bij de introductie van het pgb-nieuwe-stijl,
nog sprake was van 51 000 budgethouders, is dit aantal in het najaar
van 2009 ruimschoots verdubbeld tot ruim 115 000. Dat is circa 19%
van alle mensen die AWBZ-zorg krijgen. In eerste instantie maakten voornamelijk
lichamelijk gehandicapten en mensen met een chronische ziekte gebruik van
een pgb. De laatste jaren maken ook andere groepen AWBZ-cliënten, met
name kinderen en mensen die geestelijke gezondheidszorg krijgen, gebruik van
een pgb. Aan de pgb’s wordt in 2010 ruim 2,1 miljard euro uitgegeven.
Door de pakketmaatregel begeleiding ligt dit bedrag iets lager dan in 2009.
 
 Intussen is er discussie ontstaan over wat de juiste doelgroep is voor
het pgb, hoe de kwaliteit van de zorgverlening die wordt bekostigd met een
pgb wordt gewaarborgd en de eenduidigheid van bekostiging tussen het pgb en
zorg in natura. Tijdens een algemeen overleg op 18 juni 2009 over de
toekomst van de AWBZ hebben wij hier ook al in verkennende zin over met elkaar
van gedachten gewisseld. Ik ga in deze paragraaf op hoofdlijnen in op deze
drie onderwerpen.
 Doelgroep van het persoonsgebonden budget
 Ik vind het pgb van groot belang. Het betekent vaak een verschil tussen
afhankelijk leven en een zelfstandig leven. De cliënt heeft met het pgb
een grotere keuzevrijheid gekregen en zijn positie is daarmee versterkt. De
cliënt bepaalt zelf bij wie en wanneer hij zijn zorg inkoopt. Dit kan
bijvoorbeeld bij een (niet aan een instelling gebonden) persoon zijn, maar
ook bij een niet toegelaten instelling.
 
 De mensen die kiezen voor een pgb zijn idealiter goed in staat om zelf
of via hun wettelijk vertegenwoordiger de regie
te voeren over hun zorginkoop en de verantwoording daarover. Zij moeten zelf
bewust kunnen kiezen, het vermogen hebben om de administratie uit te (laten)
voeren en het vermogen hebben om op een verstandige manier met geld om te
gaan. Dat mag ook van budgethouders verwacht worden in ruil voor de vrijheid
van handelen en de middelen die zij toegewezen krijgen. Ik zeg met nadruk
dat mensen «idealiter» in staat moeten zijn dit alles te kunnen,
omdat hier in de praktijk niet altijd sprake van is. Er zijn namelijk ook
mensen die een pgb willen of hebben, maar niet of nauwelijks vanuit het bewustzijn
dat zij hiermee kiezen voor «eigen regie» (een bemiddelingsbureau
regelt voor hen bijvoorbeeld het traject rondom de zorginkoop). Er zijn ook
mensen die het liefst zorg in natura zouden krijgen, maar kiezen voor een
pgb omdat er bij zorginstellingen geen of geen goed aanbod voorhanden is.
Ook kan het voorkomen dat de individuele zorgaanbieder niet in staat is gebleken
om aanvullende productieafspraken met het zorgkantoor te maken, omdat het
zorgkantoor in de regio zijn contracteerruimte al heeft vol gemaakt. Cliënten
zouden in dat geval aangespoord kunnen worden een pgb te nemen.
 Om het pgb duurzaam te maken is het nodig om ervoor te zorgen dat het
pgb alleen door die mensen kan worden gebruikt voor wie het ook daadwerkelijk
bedoeld is en bij wie het een meerwaarde (namelijk het kunnen voeren van eigen
regie in de zorg) tot stand brengt. Zoals gezegd kan het pgb naast PVB blijven
bestaan. Het pgb moet en kan dan echter wel terug naar de oorspronkelijke
doelstelling. Daarnaast dienen zorgkantoren natuurlijk voldoende en kwalitatief
goede zorg in te kopen. Als een instelling niet kan of wil voorzien in het
leveren van voldoende zorg in natura, waardoor cliënten zijn genoodzaakt
voor een pgb te kiezen, dan zullen de partijen met elkaar in overleg moeten
treden om de dynamiek van het aanbod te bespreken en hieraan
conclusies te verbinden om aan de zorgbehoefte van cliënten tegemoet
te kunnen komen.
 
 Op basis van de casuïstiek die zowel u als mij met enige regelmaat
ter ore komt, durf ik de stelling aan dat alleen mensen die (aantoonbaar)
over het vermogen beschikken om regie over hun eigen situatie te voeren, en
daarmee laten zien verstandig en verantwoord met geld om te kunnen gaan, geschikt
zijn om een pgb te ontvangen. Soms kunnen cliënten niet of in mindere
mate omgaan met de verantwoordelijkheden die het hebben van een pgb met zich
meebrengt. Voor sommige mensen is het beheren van een eigen rekening waarop
het pgb wordt gestort feitelijk onmogelijk, juist vanwege hun zorgprobleem.
Hierbij denk ik aan mensen met gedragsstoornissen, manifeste en latente verslavingsproblematiek
en mensen – zonder dat zij adequaat kunnen worden vertegenwoordigd –
met bepaalde psychiatrische problematiek. Ook twijfel ik aan het verstrekken
van het pgb aan mensen die het moeilijk vinden om zelfstandig hun financiën
te beheren en mensen met (grote) schulden die betrokken zijn bij trajecten
in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen.
 
 Alvorens ik definitieve keuzes maak die mogelijk ingrijpende gevolgen
voor individuele cliënten hebben, wil ik samen met Per Saldo onderzoek
laten doen. Er zijn de afgelopen jaren al de nodige evaluaties en onderzoeken
met betrekking tot het pgb uitgevoerd. In aanvulling hierop moet dit onderzoek
ons helpen om een weloverwogen en gedegen besluit te nemen over het op juiste
gronden toekennen van een pgb aan AWBZ-cliënten. Het onderzoek is uitgezet
en zal naar verwachting in het voorjaar van 2010 gereed zijn. Met dat onderzoek
wil ik niet alleen de vraag beantwoord krijgen voor wie het pgb in de toekomst
beschikbaar moet zijn, maar wil ik ook meer inzicht krijgen in de diversiteit
onder de gebruikers (welke doelgroepen maken bewust gebruik van een pgb om
hun eigen regie vorm te geven). Inzicht in de samenstelling van de huidige
groep pgb-houders en in de achtergrond van hun keuze voor het pgb kan helpen
om eventueel maatregelen te treffen die bijdragen aan het terugkeren naar
de oorspronkelijke doelstelling van het pgb. Ook een internationale vergelijking
van het pgb-instrument en de uitvoeringsstructuur zoals die in andere landen
bestaat, komt in het onderzoek terug. Tenslotte zal het langere termijn vraagstuk
rondom de (on)mogelijkheden van het pgb-instrument worden geschetst, rekening
houdend met de visie op de AWBZ en de reeds ingezette ontwikkelingen van persoonsvolgende
bekostiging en de mogelijke situatie dat de AWBZ vanaf 2012 door zorgverzekeraars
voor hun eigen verzekerden wordt uitgevoerd. Daarbij zal ik ook de relatie
leggen met het pgb in de Wmo en de Zvw.
 Waarborgen voor de kwaliteit van met pgb ingekochte zorg
 Wanneer cliënten gekozen hebben voor een pgb, dan zijn zij zelf verantwoordelijk
voor de kwaliteit van de zorg die zij inkopen. Dit hoort bij het karakter
van het pgb, dat uitgaat van de hierboven beschreven capaciteit om zelf regie
te voeren over de inkoop en verantwoording. Kwalitatief verantwoorde zorg
is cliëntgericht, veilig en doelmatig.
 Om de kwaliteit van de leveranciers zichtbaar te maken zijn er bij de
zorg in natura indicatoren voor verantwoorde zorg, jaarrapportages en is er
informatie over kwaliteit beschikbaar opwww.kiesbeter.nl. De Stichting Keurmerk Zelfstandig Zorgverlener (STIZOZ) heeft inmiddels
een keurmerk voor Zelfstandigen Zonder Personeel in de thuiszorg en overlegt
over uitbreiding naar sociaal pedagogische hulp en kraamzorg. Dit keurmerk
is op vrijwillige basis. Naar aanleiding van de motie Wolbert, die de regering verzoekt om de ontwikkeling van een keurmerk te stimuleren
voor commerciële zorgaanbieders die zorg leveren die betaald wordt met een pgb, ben ik in overleg getreden met Per Saldo om een dergelijk
keurmerk te ontwikkelen voor niet WTZi-toegelaten zorgaanbieders (exclusief
informele zorg) die zorg verlenen aan pgb-houders. Ik wil daarbij zoveel mogelijk
aansluiten bij de indicatoren voor verantwoorde zorg en het STIZOZ-keurmerk.
Mogelijk zijn er aanvullingen nodig op het gebied van communicatie en financiële
transparantie voor de budgethouder, die als een aparte module toegevoegd zouden
kunnen worden.
 
 Sommige pgb-houders laten zich ondersteunen door een bemiddelingsbureau
dat hen helpt bij administratieve diensten, advies geeft en bemiddelt. Om
het kaf van het koren te scheiden, en om de pgb-houders te helpen een juiste
keuze te maken wanneer zij kiezen voor een bemiddelingsbureau, heeft Per Saldo
mij in juni 2009 een gedragscode voor deze bureaus aangeboden. Na het verschijnen
van de gedragscode voor bemiddelingsbureaus heeft Per Saldo subsidie gevraagd
voor het ontwikkelen en in de markt zetten van een keurmerk voor deze bureaus.
Het traject van subsidieverlening is inmiddels nagenoeg afgerond. Hiermee
geef ik uitvoering aan de motie De Vries en Wolbert.
 Eenduidige bekostiging pgb en zorg in natura
 De keuze voor een pgb moet een vrijwillige keuze zijn. De bekostiging
mag daarbij niet een motivatie zijn, maar ook geen belemmering. Dit geldt
zeker wanneer sprake is van een zorgbehoefte waarin geen zorg in natura voorhanden
is. Zoals ik eerder in deze brief heb aangekondigd, laat ik onderzoek doen
naar de wijze waarop de vergoeding voor pgb-zorg zich zou moeten verhouden
tot zorg in natura. Ik wil de tijd nemen om daar zorgvuldige keuzes in te
maken. In mijn brief «stand van zaken zorgzwaartebekostiging»
van 5 november jl. (kamerstuk 30 597, nr. 115) heb ik u reeds gemeld
dat samen met Per Saldo, CIZ, ZN en het CVZ een werkgroep is gestart om duidelijkheid
te verkrijgen rondom de knelpunten van de toekomstige financiële vormgeving
van het pgb voor mensen met een indicatie voor verblijf.
 
 Het pgb is een subsidieregeling en de zorg in natura wordt gefinancierd
vanuit de AWBZ-contracteerruimte. Dit kan ertoe leiden dat financiële
overwegingen van de aanbieder (bij het willen leveren van zorg aan meer cliënten
dan met het zorgkantoor vanuit de AWBZ-contracteerruimte is afgesproken) soms
de keuze bepalen voor het aanvragen van een pgb. Dat is zoals reeds eerder
aangegeven niet de bedoeling van het pgb.
 Uw Kamer heeft mij verzocht om te bezien of het pgb en de zorg in natura
samen onder één contracteerruimte kunnen worden gebracht. Door één
financiële ruimte voor zowel zorg in natura als voor pgb kan substitutie
tussen beide vormen van zorg ontstaan en kan het zorgkantoor op een afgewogen
wijze tot een doelmatige besteding van middelen komen die aansluit bij de
behoeften van cliënten. De oorspronkelijke gedachte was dat één
contracteerruimte mogelijk zou kunnen zijn met en zonder een wettelijk recht
op het pgb. Samen met de NZa heb ik door PWC een juridische analyse laten
uitvoeren (zie bijlage 2). Uit deze analyse
is gebleken dat in alle scenario’s het recht op een pgb wettelijk moet
worden verankerd. Dit leidt tot de conclusie dat in alle scenario’s
de AWBZ moet worden aangepast. Ook de Wet marktordening gezondheidszorg zal
moeten worden aangepast, omdat deze uitgaat van contracten tussen zorgkantoren
en aanbieders en het pgb geen onderdeel is van dit contractuele proces. Omdat
voor alle scenario’s een aanpassing in de AWBZ is vereist, en hiermee
de nodige tijd gemoeid zal zijn, kan het onderbrengen in één
contracteerruimte niet direct worden doorgevoerd. Ik bezie de wenselijkheid
en mogelijkheid van het onder één contracteerruimte brengen
van pgb en zorg in natura. Daarbij betrek ik ook een advies dat ik onlangs
van de NZa heb gekregen over de tarifering van het pgb.
 Indien op 1 april 2010 besloten wordt om de AWBZ vanaf 2012
door zorgverzekeraars te laten uitvoeren, ligt het in de rede om bij de voorbereiding
hiervan de uitwerking van pgb en zorg in natura onder één contracteerruimte
mee te nemen en nader daarmee in samenhang te bekijken. Alvorens het besluit
wordt genomen over de uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars kunnen
echter al belangrijke stappen worden gezet om invoering van één
contracteerruimte mogelijk te maken. Bijvoorbeeld door te investeren in een
goed inzicht in het zorggebruik per verzekerde. Het gaat hierbij om het traject «individueel
declareren cliënten» en het verbeteren van de informatievoorziening
ten aanzien van het pgb. In januari 2010 heeft VWS een plan van aanpak gepresenteerd
dat ertoe moet leiden dat dit traject met de zorgkantoren, zorgaanbieders,
NZa, ZN en CVZ voortvarend kan worden uitgevoerd.
 Samenvatting concrete activiteiten
 Het onderzoek dat ik samen met Per Saldo laat verrichten en dat in het
voorjaar 2010 tot resultaat moet leiden, moet antwoord geven op de vraag:
 • voor wie het pgb in de toekomst beschikbaar moet zijn;
 • wat nodig is om ervoor te zorgen dat cliënten alleen kiezen
voor een pgb vanuit de oorspronkelijke doelstelling van het pgb;
 • wat de diversiteit onder de gebruikers van het pgb is;
 • wat we kunnen leren van een internationale vergelijking van het
pgb-instrument en de uitvoeringsstructuur zoals die in andere landen bestaat;
 • welke (on)mogelijkheden er op de langere termijn zijn voor het
pgb-instrument, mede in relatie tot het pgb in de Wmo en de Zvw.
 
 Naast dit onderzoek onderneem ik ook een aantal andere concrete activiteiten:
 • ik ben met Per Saldo in overleg over het ontwikkelen van een keurmerk
voor niet WTZi-toegelaten zorgaanbieders die zorg verlenen aan pgb-houders;
 • het verstrekken van subsidie aan Per Saldo voor het ontwikkelen
van een keurmerk voor bemiddelingsbureaus;
 • ik ben met Per Saldo, CIZ, ZN en het CVZ een werkgroep gestart
om duidelijkheid te verkrijgen rondom de knelpunten van de toekomstige financiële
vormgeving van het pgb voor mensen met een indicatie voor verblijf, en
 • in samenhang met de uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars
zal ik mij in het voorjaar van 2010 beraden op het onderbrengen van het pgb
in de contracteerruimte.
 7. Tot slot
 In deze brief heb ik mijn visie voor de langdurige zorg, namelijk dat
behoeften van cliënten centraal staan en dat de zorg daar binnen de kaders
op aan moet sluiten, kort herhaald en vervolgens aangegeven hoe ik deze wil
vertalen in de bekostiging. Ik vind deze vertaling belangrijk, omdat de bekostiging
een middel is om de AWBZ meer cliëntgericht te maken. Vanzelfsprekend
staat de bekostiging niet op zichzelf. Sterker nog, bij vrijwel alle dossiers
in de langdurige zorg speelt de bekostiging een belangrijke rol. Ik denk aan
het scheiden van wonen en zorg, het ontwikkelen en invoeren van persoonsvolgende
bekostiging naar zorgzwaarte, de introductie van integrale tarieven (inclusief
kapitaallasten) per 1 januari 2011 en mijn visie op de functie en het
gebruik van het pgb. Daarnaast is er nog de samenhang met de Wmo, de Zvw (verpleging
thuis) en met de functionele bekostiging van chronische aandoeningen.
 
 Ik bied u met deze brief nog geen uitgewerkt voorstel omdat er nog teveel
vragen zijn die beantwoord moeten worden alvorens het mogelijk is tot in detail
te besluiten. Wat ik wel doe, is een aanzet geven om met u en de verschillende
partijen in het veld het gesprek aan te gaan over de wijze waarop de bekostiging
op een toekomstbestendige en solidaire wijze recht kan doen aan de behoefte
van cliënten.
 
 De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 M. Bussemaker
 
 
 
 
 TK 2007–2008, 30 597, nr. 15.
 
 
 TK 2008–2009, 30 597, nr. 73.
 
 
 TK 2008–2009, 30 597, nr. 96.
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 In veel gevallen gaat het hier ook om een vertegenwoordiger van de cliënt,
bijvoorbeeld de partner of kinderen. Waar cliënt staat, kan dus tevens
vertegenwoordiger worden bedoeld.
 
 
 TK 2008–2009, 30 597, nr. 78.
 
 
 Onder meer ITS, 2006: «Betekenis van een vouchersysteem voor de
reductie van administratieve lasten».
 
 
 Brief van 21 december 2009, kamerstuk 30 597, nr. 128.
 
 
 Waar de cliënt als pgb-houder staat, wordt tevens de wettelijk vertegenwoordiger
bedoeld.
 
 
 TK 2008–2009, 30 597, nr. 54.
 
 
 TK 2008–2009, 30 597, nr. 57.
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.