Wijziging Mediawet in verband met de privatisering van het Nederlands Omroepproduktie Bedrijf N.V.; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25312, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

22-09-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25312 nr. 5

12-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEELParagraaf 1 InleidingParagraaf 2 Ontwikkelingen sedert 1987Paragraaf 3 Uitwerking van de voorgenomen privatisering Vervreemding van de aandelenBesteding opbrengsten uit verkoop NOBParagraaf 4 De toekomstige structuur van de onderneming
en Paragraaf 5 Opgedragen taken van algemeen belang.Paragraaf 6 Europeesrechtelijke aspectenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25312Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 312Wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met de privatisering
van het Nederlands Omroepproduktie bedrijf N.V.nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 12 september 1997 ALGEMEEN DEELAlvorens in te gaan op de beantwoording van de vragen die zijn gesteld
door de leden van de vaste commissie van OC&W over het wetsvoorstel privatisering
NOB, constateren ondergetekenden dat het voornemen van de regering tot privatisering
van NOB in het algemeen wordt gesteund door de Tweede Kamerfracties, maar
dat het wetsvoorstel en bijbehorende Memorie van Toelichting tegelijkertijd
nog aanleiding geeft tot het plaatsen van kanttekeningen en het stellen van
een groot aantal vragen. Ondergetekenden danken de vaste commissie van OC&W
voor de snelle behandeling van het wetsvoorstel en de constructieve wijze
waarop de leden van de diverse fracties meewerken aan de totstandkoming van
het onderhavige wetsvoorstel. Paragraaf 1 InleidingDe leden van de PvdA-fractie vragen of de keuze voor afstoten van
het Nederlands Omroepproduktie Bedrijf N.V. (verder te noemen het NOB) kan
worden beoordeeld aan de hand van de criteria die gelden voor overheidsdeelname.In de Nota Beleid inzake staatsdeelnemingen (TK 1996/1997 nr. 25 178)
wordt aangegeven dat een aantal criteria bij de beoordeling van handhaving
of afstoting van staatsdeelnemingen wordt betrokken. Onderstaand worden deze
criteria behandeld in relatie tot de privatisering van het NOB:(a) beoordeling van (de actualiteit van) het doel van staatsdeelnameIn 1988 is het NOB opgericht in het kader van een verzelfstandiging van
het facilitaire bedrijf uit de NOS. De verzelfstandiging was gericht op het
creëren van een bedrijfseconomisch gezonde onderneming in facilitaire
dienstverlening met lange-termijn perspectief. De aandelen van het NOB kwamen
bij oprichting in handen van een beheerstichting. Door statutaire bepalingen
van deze stichting verkreeg de Minister van OC&W indirect de zeggenschap
over het aandeelhouderschap van het NOB, zodat sprake was van een indirecte
staatsdeelneming. In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel wordt, mede aan de
hand van een overzicht van de financiële kerngegevens, geconstateerd
dat het NOB zich na reorganisatie en aanpassing van de bedrijfscultuur heeft
ontwikkeld tot een structureel winstgevende onderneming. Gelet op deze ontwikkeling
kan derhalve worden geconcludeerd dat de doelstelling die aan staatsdeelname
ten grondslag lag, is gerealiseerd.(b) pragmatische toets van het doelBeoordeling van dit criterium is alleen relevant zolang de doelstelling
van staatsdeelname nog niet is bereikt. Onder (a) is geconstateerd dat de
doelstelling die aan staatsdeelname van het NOB ten grondslag lag inmiddels
is gerealiseerd.(c) exploiteert de onderneming een monopolie of is de Staat grootste
afnemer van de onderneming?Zoals in het vervolg van deze Nota naar aanleiding van het verslag zal
worden toegelicht, beschikt het NOB over een sterke positie in de Nederlandse
markt van facilitaire dienstverlening. Van een monopoliepositie van het NOB
is evenwel geen sprake. In de facilitaire markt zijn, naast het NOB, momenteel
tientallen bedrijven actief en vanwege de lage toetredingsdrempel is het aantal
intreders nog steeds groeiende. Vanwege deze lage toetredingsdrempel kunnen
afnemers ook – in toenemende mate – in eigen beheer producties
maken.De verzorging van het uitzendproces voor de landelijke publieke omroep
(via de zogenaamde uitzendstraat) is thans bij wet exclusief aan het NOB opgedragen.
Voor een exclusieve positionering van de uitzendtaak bij het NOB is gekozen
op grond van technische overwegingen, de zekerheid van continuïteit van
deze voorziening ten behoeve van de publieke omroepen en het belang van de
regering om in geval van calamiteiten en bijzondere situaties toegang te hebben
tot radio- en televisie-faciliteiten. Gelet op de bescherming van deze publieke
belangen wordt de voorgestelde positionering van het uitzendproces bij het
NOB wenselijk geacht.De situatie waarbij het uitzendproces bij exclusiviteit door het NOB wordt
uitgevoerd zal na privatisering worden gehandhaafd. Heden is het technisch
niet mogelijk het uitzendproces los te maken van het bedrijf NOB, maar de
mogelijkheden hiertoe in de toekomst zullen worden gevolgd. Mede gelet op
de omstandigheid dat de uitvoering van het uitzendproces door de Staat wordt
vergoed op basis van een kostenneutrale calculatie – gecontroleerd door
een externe accountant – en deze activiteit een relatief klein onderdeel
uitmaakt van de totale omzet van het NOB, acht de regering de voorgestelde
continuering van de exclusieve positionering van het uitzendproces bij het
NOB niet concurrentieverstorend. De verzorging van het uitzendproces zal worden
gewaarborgd met de mogelijkheid voor de Minister van OC&W tot het uitoefenen
van bestuursdwang.Het NOB opereert sinds 1988 als zelfstandige onderneming in de media-markt
en beschikt over een uitgebreide klantenkring. De Staat is geen afnemer van
het NOB. Het NOB is een onderneming die op eigen benen staat binnen een concurrerende
markt. De regering is derhalve van mening dat er geen redenen meer zijn die
staatsdeelname langer rechtvaardigen en heeft daarom besloten het belang van
de Staat over te dragen aan de private sector.De leden van de PvdA-fractie vragen of de Minister van Financiën
ook een coördinerende rol vervult bij verkoop van indirecte deelnemingen
Verder vragen deze leden of machtiging is vereist van de Minister van Financiën
bij verkoop van indirecte deelnemingen en of machtiging door mede-ondertekening
van het wetsvoorstel geacht wordt te zijn verleend.De coördinerende rol van de Minister van Financiën bij verkoop
van staatsdeelnemingen is niet beperkt tot de directe deelnemingen maar heeft
tevens betrekking op de indirecte deelnemingen. Dit blijkt onder andere uit
de eerder gememoreerde nota Beleid inzake staatsdeelnemingen die op 24 december
1996 aan de Tweede Kamer werd aangeboden. Hoofdstuk 5 van deze nota bevat
onder andere een overzicht van het budgettaire beeld van de opbrengsten uit
verkoop van indirecte deelnemingen.Sedert 12 juli 1977 bepaalt artikel 1 van het Besluit Privaatrechtelijke
Rechtshandelingen – na wijziging van 12 december 1995 artikel 7 lid
3 van het Besluit Privaatrechtelijke Rechtshandelingen (Staatsblad 1996, nr.
24) – dat verkoop van deelnemingen geschiedt door of krachtens machtiging
van de minister van Financiën. Deze bepaling, maakt geen onderscheid
tussen directe danwel indirecte deelnemingen. In het algemeen moet het uiteraard
wel zo zijn dat de aandelen van een indirecte deelneming feitelijk ter beschikking
staan van de Staat, zoals bij het NOB het geval is.De privatisering van het NOB zal worden uitgevoerd onder de gezamenlijke
verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris van OC&W en de Minister van
Financiën. Aldus zal worden voldaan aan het bepaalde in het Besluit Privaatrechtelijke
Rechtshandelingen. Mede-ondertekening van het wetsvoorstel alleen betekent
derhalve nog niet dat de Minister van Financiën machtiging tot vervreemding
heeft verleend. Die machtiging ziet juist toe op de modaliteiten van de vervreemding,
om welke reden Financiën ook mede-verantwoordelijk is voor de uitvoering
van het vervreemdingsproces.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de indirecte deelnemingen
niet in de miljoenennota zijn vermeld.De indirecte deelnemingen zijn juridisch geen eigendom van de Staat. In
verband met deze omstandigheid zijn deze niet in de staatsbalans verwerkt
zoals deze in de miljoenennota is opgenomen.De leden van de CDA-fractie vragen zich met de Raad van State af
of het gebruik van de uitzendstraat voor de publieke omroep door middel van
het instrument van de dwangsom wel voldoende is gewaarborgd.De vragen over bestuursdwang worden in paragraaf 5 behandeld. Overigens
is het instrument van bestuursdwang pas naar aanleiding van het advies van
de Raad van State in de wetswijziging opgenomen. De Raad van State heeft zich
derhalve niet in bovengenoemde zin uitgelaten.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan aangeven welke
andere financiële motieven zij heeft om een privatisering voor te stellen?Het motief tot afstoting van het NOB past binnen het beleid van de regering
ten aanzien van de deelnemingen. Doordat de doelstelling van staatsdeelname
is gerealiseerd (zie boven) en er geen andere redenen meer aanwezig zijn om
deelneming door de Staat in het NOB te handhaven, is onderhavig besluit aan
de orde. Wel kan worden opgemerkt dat budgettaire motieven in 1995 de aanzet
gaven het proces in werking te stellen. Zoals bekend, is in de begroting van
het Ministerie van OC&W – toen nog WVC – een begrotingspost
opgenomen die rekening houdt met inkomsten uit verkoop van aandelen van het
NOB met een omvang van 155 miljoen gulden. Deze begrotingspost is bij uitstel
van privatisering jaarlijks door middel van een kasschuif verplaatst naar
de nieuwe begroting van OC&W.De leden van de GPV-fractie vragen welke belemmeringen er bestaan
om NOB in de huidige vorm (en met behoud van de huidige aandeelhoudersverhoudingen)
te continueren.Volgens het beleid van de regering is het niet de vraag welke belemmeringen
continuering van het aandeelhouderschap van de Staat in ondernemingen in de
weg staan. Het beleid is erop gericht aandelenbelangen af te stoten waar geen
andere overwegende belangen mee worden gediend. Bij beleidsmatige beoordeling
van het aandeelhouderschap van de Staat in het NOB, is geconstateerd dat er
geen redenen meer zijn die handhaving van dit belang rechtvaardigen. Volgens
het beleid inzake staatsdeelnemingen komt het NOB derhalve voor afstoting
in aanmerking. Paragraaf 2 Ontwikkelingen sedert 1987De leden van de PvdA-fractie hebben een groot aantal vragen gesteld
over de positie van het NOB in de audio-visuele markt in relatie tot de aanstaande
privatisering en zaken betreffende de mededinging.Zo stellen zij de vraag of, en zo ja welke mededingingsaspecten worden
betrokken bij verkoop van NOB mede in relatie tot de WEM.Verder vragen deze leden om meer gegevens over de bedrijfstak en
of de regering een schets kan geven van de bedrijfstak. Ook verzoeken zij
de regering aan te geven welke markten er in deze bedrijfstak zijn te onderscheiden
en welke marktaandelen het NOB heeft.De leden van de PvdA-fractie veronderstellen dat sprake is van een
monopoliepositie van het NOB en informeren of deze situatie bij privatisering
bestendigd wordt.Vervolgens vragen zij of de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMA)
de privatisering heeft onderzocht en of de NMA betrokken is bij toetsing aan
het EG-Verdrag.De leden van de PvdA-fractie verzoeken om bij de beantwoording rekening
te houden met activiteiten die samenhangen met het uitzendproces. Zij willen
bijvoorbeeld weten hoe en waar de commerciële omroepen hun product gereed
laten maken voor uitzending.Ook de leden van de D66-fractie staan graag nader stil bij de (veronderstelde)
dominante positie van het NOB op de audiovisuele markt. Zij vragen zich af
hoe de regering straks eerlijke concurrentie-verhoudingen denkt te realiseren
op de audiovisuele markt met een geheel geprivatiseerde NOB als monopolist.Op de vraag van de leden van de PvdA-fractie over het uitzendproces
van de commerciële omroepen zal worden ingegaan in paragraaf 5 bij de
beantwoording van soorgelijke vragen van de leden van de verschillende fracties.Het NOB neemt als gespecialiseerde onderneming in facilitaire dienstverlening –
in vergelijking tot de ons omringende landen – in de mediamarkt een
unieke positie in. In het buitenland is immers de facilitaire dienstverlening
in handen van de (publieke) omroepen zelf of van productiemaatschappijen.
De positie van het NOB als gespecialiseerd facilitair bedrijf in de Nederlandse
media-markt dient in historisch verband te worden beschouwd. Voor de verzelfstandiging
van het NOB in 1988 waren de facilitaire diensten onderdeel van de NOS. Voor
de publieke omroepen bestonden er geen alternatieve aanbieders naast de NOS.
Ook ten tijde van de verzelfstandiging in 1988 opereerde het NOB nog voornamelijk
in opdracht van de publieke omroep. Het NOB realiseerde in 1988 een facilitaire
omzet van 288 miljoen gulden waarvan circa 91% werd gegenereerd door de publieke
omroepen. Deze situatie is vanaf 1987 sterk veranderd, hetgeen wordt geïllustreerd
door de daling van het relatieve aandeel van de publieke omroepen
naar 47% van de facilitaire omzet van het NOB van 413 miljoen gulden in 1996
(exclusief vergoeding voor de uitzendstraat). Deze ontwikkeling is voornamelijk
te verklaren uit de opkomst van commerciële televisie en de daaraan gerelateerde
opkomst van de televisie-producenten.De omvang van de audio-visuele markt in Nederland wordt geschat op ruim
1,2 miljard gulden, waarvan circa 900 miljoen gulden op televisie betrekking
heeft. De markt voor facilitaire dienstverlening in Nederland in 1996 wordt
geschat op 610 miljoen gulden. Van de totale omzet van 452 miljoen gulden
van het NOB over het jaar 1996, heeft 377 miljoen gulden betrekking op facilitaire
dienstverlening voor de binnenlandse markt. De resterende 75 miljoen gulden
bestaat uit omzet facilitaire dienstverlening buitenland (36 miljoen gulden)
en de vergoeding voor het uitzendproces (39 miljoen gulden). Uitgaande van
deze cijfers bedraagt het aandeel van het NOB in de Nederlandse markt voor
facilitaire dienstverlening circa 60%.Het resterende marktaandeel van 40% (ruim 230 miljoen gulden) is verdeeld
over een groot aantal partijen met wisselende omvang en uiteenlopende signatuur.
Hieronder bevinden zich onder andere enkele gespecialiseerde facilitaire bedrijven
met een omzet groter dan 20 miljoen gulden, diverse TV-producenten met eigen
audiovisuele faciliteiten, tientallen onafhankelijke eenmansbedrijven (veelal
camera-lieden die opereren op free-lance basis) en ook enkele publieke omroepen.
Sinds 1991 bestaat er geen verplichting meer voor publieke omroepen om facilitaire
diensten bij het NOB af te nemen. Sedertdien zijn publieke omroepen derhalve
vrij in de keuze van leverancier, en hebben zij tevens de mogelijkheid om
de facilitaire diensverlening zelf ter hand te nemen. Enkele publieke omroepen
(zoals VPRO) zijn tot het laatste overgegaan. Bij gebrek aan statistische
gegevens en vanwege de diversiteit van de markt, is het niet mogelijk om bovengenoemde
onderverdeling te kwantificeren.De markt van facilitaire dienstverlening wordt gekenmerkt door een grote
intrede van free-lancers, TV-producenten en ook publieke omroepen. De hoge
intrede is mogelijk vanwege de lage toetredingsdrempel van deze markt (geringe
kapitaalintensiteit en know-how).De marktpositie van het NOB dient vanwege de toenemende internationalisering
van de audio-visuele markt en de internationale aspiraties van het NOB ook
op Europese schaal te worden beschouwd. Het NOB begeeft zich momenteel met
facilitaire dienstverlening op de Belgische-, Duitse en Franse markt. De totale
omzet van het NOB in facilitaire dienstverlening in het buitenland bedraagt
36 miljoen gulden. Om een indruk te geven van de marktpositie van het NOB
in Europa kan worden aangegeven dat de Europese audio-visuele markt een omvang
heeft die tientallen miljarden guldens bedraagt (alleen de Duitse audio-visuele
markt heeft reeds een omvang van circa DM 15 miljard). De component die betrekking
heeft op Europeeswijde facilitaire dienstverlening wordt geschat op 20 tot
30% van het totale volume.Het NOB heeft in het afgelopen decennium zijn positie in de markt van
facilitaire dienstverlening versterkt door verschillende overnames. In het
jaar 1996 genereerden de dochterondernemingen van het NOB die na de verzelfstandiging
in 1988 door overname zijn verworven een omzet van 120 miljoen gulden.Het marktgedrag van het NOB heeft tot op heden gaan aanleiding gegeven
om op te treden tegen een eventueel (vermeend) misbruik van een bepaalde machtspositie
in de zin van de Wet economische mededinging (WEM). Zoals bekend
zal de WEM met ingang van 1 januari 1998 worden vervangen door een nieuwe
Mededingingswet. Deze Mededingingswet voorziet onder andere in een wijziging
van een misbruikstelsel tot een verbodstelsel ten aanzien van mededingingsafspraken
en misbruik van machtspositie en bevat bepalingen betreffende concentratie.
De uitvoering en handhaving van de nieuwe Mededingingswet is opgedragen aan
de Nederlandse Mededingings autoriteit (NMa), die met ingang van bovengenoemde
datum operationeel zal zijn.De toepasselijkheid van de concentratieregels uit de nieuwe Mededingingswet
zal worden beoordeeld zodra de uitvoering van de privatisering aan de orde
is. Alsdan zullen de eventueel vereiste procedures bij de NMA worden doorlopen.
Dit is natuurlijk afhankelijk van de manier waarop de vervreemding uiteindelijk
plaats vindt, en welke partijen daar bij betrokken zijn. Mocht sprake zijn
van een concentratie in de zin van de Mededingingswet, dan zal deze door NMa
worden getoetst. Voor het overige houdt NMa onder meer toezicht op het verbod
van mededingingsafspraken.Gelet op het aandeel dat het NOB heeft in de binnenlandse markt van facilitaire
dienstverlening, kan de concurrentiepositie van NOB in Nederland als sterk
worden aangemerkt. Van een monopoliepositie is echter in het geheel geen sprake,
gezien het grote aantal concurrerende marktpartijen en de lage toetredingsdrempel.
In Europees verband neemt het NOB nog een bescheiden positie in op de facilitaire
markt.De exclusieve positionering van de uitzendstraat bij het NOB leidt niet
tot strijdigheid met Nederlandse en Europese mededingingswetgeving. De verzorging
van het uitzendproces voor de publieke omroepen, de beschikbaarheid van faciliteiten
ten behoeve van de uitzending in geval van buitengewone omstandigheden en
onverwachte gebeurtenissen maken de uitzendtaak van het NOB tot een taak van
algemeen belang. Ter bescherming van deze taak van algemeen belang heeft de
regering reeds in het verleden bewust gekozen voor exclusieve wettelijke positionering
bij het NOB. Deze lijn wordt nu bestendigd. De uitoefening van deze taak is –
mede ter bescherming van het publieke karakter van deze activiteit –
als verplichting opgelegd aan het NOB. Zoals reeds in de Memorie van Toelichting
werd opgemerkt, vormt de regeling inzake de behartiging van deze taak van
algemeen belang voldoende rechtvaardiging om niet in strijd te komen met nationaal
of Europees mededingingsrecht. De voorgenomen privatisering brengt in deze
situatie geen verandering. De uitzendtaak blijft immers wettelijk aan het
NOB opgedragen, voorzien van een extra waarborg in de vorm van de bevoegdheid
tot toepassing van bestuursdwang door de Minister van OC&W. De leden van de VVD-fractie wensen een gedetailleerde beschrijving
van de financiële kerngegevens.In de Memorie van Toelichting zijn de belangrijkste financiële kerngegevens
van het NOB weergegeven. Voor een gedetailleerde omschrijving van de financiële
positie van het NOB verwijzen wij naar het jaarverslag 1996 van het NOB waarvan
een exemplaar is bijgevoegd.1Paragraaf 3 Uitwerking van de voorgenomen privatisering Vervreemding van de aandelenVoordat wordt ingegaan op de gestelde vragen die samenhangen met
de uitwerking van de voorgenomen privatisering wil de regering het volgende
opmerken.De uitvoering van de vervreemding van de aandelen NOB is nog niet aan
de orde zolang het behandelingstraject van deze wet niet is afgerond. Wel
kunnen de voorbereidingen worden gestart, nadat uit overleg met de Tweede
Kamer is gebleken dat het wetsvoorstel op een meerderheid kan rekenen. Alsdan
kan de Staat een financieel adviseur selecteren. Deze zal onder meer worden
verzocht advies uit te brengen omtrent de timing van de vervreemding en de
wijze van plaatsing van de aandelen (onderhandse of openbare plaatsing na
beursnotering), uiteraard binnen de gestelde randvoorwaarden. Met inachtneming
van het advies van de financieel adviseur zal de regering alsdan beslissen
over te nemen vervolgstappen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de eisen die aan een
nieuwe aandeelhouder worden gesteld niet dermate hoog zijn dat kopers worden
afgeschrikt en/of de opbrengst van de verkoop onder druk komt te staan. Verder
vragen zij of de kosten van deze eisen gekwantificeerd kunnen worden.De in de Memorie van Toelichting genoemde criteria die de Staat zal hanteren
bij vervreemding van de aandelen van het NOB zullen een rol spelen bij de
selectie van de kandidaat-koper(-s) van het NOB. Omdat nog geen professionele
sondering van de markt heeft plaatsgevonden naar interesse in overname van
NOB, is niet exact aan te geven of deze criteria invloed hebben op de vraag
naar het aandeel NOB die mede bepalend is voor de prijs daarvan. Gelet op
het voorgaande is het niet mogelijk eventuele effecten van de criteria op
de opbrengst bij verkoop van het NOB nu reeds te kwantificeren. In zijn algemeenheid
is het wel zo dat naarmate meer criteria worden gesteld, de mogelijkheden
om een maximale opbrengst te realiseren worden ingeperkt. De regering heeft
bij de opstelling van de criteria een zorgvuldige afweging gemaakt tussen
de diverse belangen die aan privatisering van het NOB verbonden zijn, inclusief
het streven naar opbrengstmaximalisatie, zodanig dat naar het oordeel van
de regering sprake is van een evenwichtige verhouding.De leden van de PvdA-fractie suggereren dat het onderscheid tussen
een strategische en financiële partij kunstmatig is en vragen zich af
wat hiermee wordt bedoeld.Ook de leden van de CDA-fractie vragen naar het onderscheid tussen
een strategische partij en een financiële partij.Een strategische partij is een partij die zich met haar activiteiten beweegt
in de media-markt of een aanpalende markt en die – indien deze zich
als kandidaat-koper kenbaar maakt – vooral vanwege strategische redenen
geïnteresseerd is in overname van het NOB. Een strategische partij streeft
naar realisatie van strategische voordelen door samenwerking met bestaande
media-activiteiten. Daartoe zal een strategische partij bij voorkeur doorslaggevende
zeggenschap (strategische minderheidsbelangen zijn ook mogelijk) willen verkrijgen
in de te verwerven deelneming, waardoor de zelfstandigheid van die onderneming
kan worden aangetast. Voorbeelden van strategische partijen zijn onder andere
uitgeverijen, electronica-bedrijven en media-conglomeraten.Een financiële partij (zoals institutionele beleggers of participatie-maatschappijen)
investeert op basis van rendementsvooruitzichten in iedere markt die naar
haar oordeel aantrekkelijk is. Dergelijke partijen zullen in hun overwegingen
betrekken de mogelijkheid dat een deelneming in de toekomst aan een strategische
partij kan worden verkocht. Wanneer aan meerdere financiële partijen
wordt verkocht, zullen deze ieder voor zich evenwel niet in staat zijn een
controlerend belang aan te bieden. Een financiële partij stelt zich gelet op haar focus op rendement
in het algemeen afstandelijk op ten aanzien van het management van de deelnemingen
waarin deze investeert. De betrokkenheid van een strategische partij met het
management van de operaties van haar deelnemingen is doorgaans groter dan
van financiële investeerders. Vanwege dit verschil in benadering en mogelijke
(nadelige) effecten op de positie van het NOB en diens afnemers bij overname
door strategische partijen (bijvoorbeeld concurrenten van publieke omroepen),
is in de Memorie van Toelichting ten aanzien van het NOB een voorkeur uitgesproken
voor plaatsing van de aandelen bij financiële partijen en aangegeven
dat een extra zorgvuldige toetsing op basis van de criteria plaats zal vinden
in geval van overname door strategische partijen. De regering is met andere
woorden extra alert op de integriteit en intenties van kandidaat-kopers die
vanuit strategische optiek zijn geïnteresseerd in overname van het NOB.De leden van de PvdA-fractie verzoeken de regering aan te geven welke
mededingingsrechtelijke criteria bij het selecteren van een kandidaat-koper
gehanteerd zullen worden. Verder willen zij weten of de NMA betrokken zal
worden bij de beoordeling van mogelijke kopers en of er bij zo'n toets geen
bezwaren van de zijde van de NMA te verwachten zijn.Op dit onderwerp is reeds ingegaan bij de beantwoording van mededingingsrechtelijke
aspecten in paragraaf 2.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering bereid is mededingingsaspecten
in de audiovisuele bedrijfstak te betrekken in het toegezegde onderzoek naar
cross-ownership in de media-sector.De regering is bereid dit in het eerder gevraagde onderzoek (II 1996/1997,
24 808, nr. 29) te betrekken.De leden van de CDA-fractie vragen welke aanwijzingen de regering
heeft dat een financiële partij is geïnteresseerd in koop van de
aandelen en of de regering bepaalde gegadigden op het oog heeft.Er hebben zich inmiddels diverse financiële partijen gemeld met eventuele
interesse in participatie in het NOB. In afwachting van de behandeling van
onderhavig wetsvoorstel en advisering door een financieel adviseur worden
met deze partijen echter geen besprekingen gevoerd. De regering heeft derhalve
nog geen concrete gegadigden op het oog.De leden van de CDA-fractie vragen waarom de regering heeft gekozen
voor de omschrijving «dat strategische partijen actief betrokken zijn
bij omroep in Nederland of bij de signaaldoorgifte over bijvoorbeeld kabelnetten».De regering beoogt hiermee aan te geven wat zij onder strategische partijen
verstaat in de zin dat deze partijen actief zijn in de media-markt of aanpalende
markten. Hierbij is onder meer te denken aan commerciële omroepen of
hun moedermaatschappijen en ondernemingen die op enigerlei wijze betrokken
zijn (bijvoorbeeld als hardware-leverancier) bij de bouw, installatie en exploitatie
van kabelnetten.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering een toelichting
te geven op de stelling dat de regering zal voorkomen dat een strategische
aandeelhouder zich nadrukkelijk met het NOB vereenzelvigt. De regering wordt
gevraagd wat hiermee wordt bedoeld en hoe de regering denkt dit te voorkomen.De regering heeft in de Memorie van Toelichting aangegeven dat, indien
een strategische aandeelhouder nadrukkelijk met het NOB wordt vereenzelvigd,
dit tot ongewenste reacties zou kunnen leiden bij de huidige overige afnemers
van het NOB. De regering heeft hiermee willen aangeven dat, zoals
overigens in het algemeen geldt bij verkoop van ondernemingen, de reactie
van de afnemers van het NOB op een vervreemding tevoren goed moet worden ingeschat.
Mede omdat wordt voorzien dat verkoop aan financiële partijen, partijen
zonder directe bemoeienis met de media-sector, niet tot enige ongewenste reactie
van de afnemers zal leiden, wordt voor deze partijen een voorkeur uitgesproken.
In geval van een beursgang zal eveneens geen sprake zijn van vereenzelviging
van bepaalde partijen met het NOB, zodat geen nadelige reacties van afnemers
zijn te verwachten.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering de aandelenverkoop
wel zo kan sturen als in de MvT wordt beweerd. Verder vragen zij hoe zich
dergelijke sturing verhoudt met Europese wetgeving. Tenslotte verzoeken zij
de regering aan te geven wat zij denkt te kunnen doen als aandelen na privatisering
worden doorgeplaatst naar ongeschikt te achten partijen.Ook de leden van de VVD-fractie vragen hoe de regering denkt te kunnen
voorkomen dat aandelen in handen van investeerders komen die niet vallen onder
de door de regering genoemde criteria.Door het samenstel van criteria dat de regering hanteert bij de selectie
van kandidaat-kopers wordt bij de uitvoering van de privatisering naar de
mening van de regering in voldoende mate rekening gehouden met de belangen
van de onderneming. Hierbij benadrukt de regering het voornemen om in geval
van onderhandse plaatsing van grote pakketten aandelen de uitgesproken intenties
ten aanzien van de duurzaamheid van het aandeelhouderschap van kandidaat-kopers
mee te laten wegen. In geval van een beursgang zal het aandeelhouderschap
worden gespreid op zodanige wijze dat van een grote diversiteit van aandeelhouders
sprake is. De aandeelhoudersverhoudingen van het NOB zijn na plaatsing van
de aandelen NOB ter beurze afhankelijk van de marktomstandigheden. Met het
oog op de aanstaande privatisering heeft het NOB, naast de toepasselijkheid
van het structuurregime die als beschermingsconstructie kan worden aangemerkt,
aangegeven een additionele beschermingsconstructie te zullen ontwikkelen waarmee
zij zich voldoende beschermd kan achten tegen onwelgevallige overnames. De
gedachten van de ondernemingsleiding gaan daarbij uit naar de mogelijkheid
om preferente aandelen te plaatsen, hetgeen past binnen de termen van bijlage
X van het fondsenreglement en het wetsvoorstel Beschermingsconstructies waarover
onlangs door de Raad van State advies is uitgebracht.In het geval van een beursgang van het NOB dragen de regels van de Wet
Melding Zeggenschap in ter beurze genoteerde ondernemingen 1996 (WMZ 1996)
bij aan de inzichtelijkheid van de aandeelhoudersverhoudingen.De criteria die de Staat bij verkoop van het NOB stelt zijn niet dermate
beperkend dat deze in strijd zouden kunnen komen met Europese regelgeving.
Alle verkoopvormen worden immers in principe opengehouden. De leden van de CDA-fractie stellen de vraag hoe de voorwaarden tot
de verkoop van de aandelen zich verhouden tot het algemene privatiseringsbeleid.Voor zover deze niet specifiek op de situatie van het NOB betrekking hebben,
zijn de in de Memorie van Toelichting genoemde criteria van toepassing op
alle privatiseringen (zoals de continuïteitsvooruitzichten van de vennootschap,
mededingingsrechtelijke aspecten, opbrengsten voor de Staat en effecten op
de werkgelegenheid). Het is echter uitzonderlijk dat ten aanzien van de vervreemding
van het NOB tevoren een voorkeur wordt uitgesproken voor verkoop aan financiële
partijen. Hiermee komt de wens tot uiting om het NOB zo onafhankelijk
mogelijk op de markt te zetten.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan verzekeren
dat bij de verkoop van aandelen aan een door de overheid geselecteerde partij
klachten van gegadigden afgewezen zullen worden door de Europese Commissie
voor mededinging.Zoals hiervoor in paragraaf 2 reeds werd opgemerkt, is in principe de
nieuwe Mededingingswet van toepassing. Die nieuwe Mededingingswet is geënt
op de EU-mededingingsregels. De Europese Commissie gaat er in het algemeen
in haar toetsingspraktijk van uit, behoudens bij zeer grote grensoverschrijdende
gevolgen voor de communautaire handel, dat in eerste instantie een nationale
mededingingsautoriteit zaken onderzoekt.De leden van de CDA-fractie vragen of afgewezen aspirant-aandeelhouders
de in de toekomst exclusieve positionering van de uitzendstraat bij het NOB
ter discussie zullen stellen.Op de exclusieve positionering van de uitzendstraat wordt ingegaan in
paragraaf 5.De leden van de CDA-fractie vragen zich af hoe de regering bij een
eventuele beursgang denkt invloed te hebben op de bestemming van de aandelen.Een van de methode van vervreemding van aandelen NOB is een herplaatsing
van de aandelen ter beurze. Een beursgang brengt per definitie een spreiding
van het aandeelhouderschap met zich mee over een groot aantal aandeelhouders.
Afhankelijk van de hoeveelheid inschrijvingen op aandelen zal de regering
in samenwerking met de syndicaatsleider van de beursintroductie, op het moment
van de beursgang op de gebruikelijke wijze tot allocatie van aandelen beslissen.De D66-fractieleden vragen het oordeel van de regering over de wenselijkheid
van aandelenparticipatie door (publieke) omroepen en of de regering meent
dat alsdan sprake is van een vijandige overname.De (publieke) omroepen zijn aan te merken als strategische partijen. Door
participatie van (enkele) omroepen wordt de onafhankelijkheid van het NOB
in het geding gebracht, hetgeen tot ongewenste reacties zou kunnen leiden
bij andere afnemers. Het hoeft niet zo te zijn dat alsdan eventueel sprake
zou zijn van een vijandige overname.Verder vragen de leden van de D66-fractie wanneer de regering de
tijd rijp acht om tot verkoop over te gaan.Over de timing van de vervreemding zal de Staat zich laten adviseren door
een financieel adviseur. In dit stadium kan de regering derhalve nog geen
mededelingen doen.De GPV-fractieleden vragen of van de wettelijke verankering van de
aan het NOB opgedragen uitzendtaak niet genoeg sturende werking uitgaat richting
de nieuwe aandeelhouders.De wettelijke verankering van de aan het NOB opgedragen taak tot verzorging
van het uitzendproces is een belangrijk onderdeel voor de waarborging van
het uitzendproces. Mede vanwege de afhankelijke positie van de publieke omroepen
van het NOB werden door de regering aanvullende criteria bij verkoop van het
NOB wenselijk geacht. Naar aanleiding van het advies van de Raad van State
is later de waarborg van bestuursdwang in het wetsvoorstel opgenomen. Alles
bijeen lijkt dat een adequate uitwerking van deze algemeen belang taak. Besteding opbrengsten uit verkoop NOBIn de Memorie van Toelichting stelt de regering dat één
van de argumenten om af wijken van de statutaire bepaling van de beheerstichting
ten aanzien van de besteding van de opbrengst bij verkoop van de aandelen
NOB is gelegen in de omstandigheid dat het eigen vermogen sedert verzelfstandiging
van het NOB in 1988 grotendeels is verworven op eigen kracht. De leden van
de verschillende fracties stellen daarover een aantal vergelijkbare vragen.De leden van de PvdA-fractie constateren dat het eigen vermogen van
NOB aanzienlijk is teruggelopen in de periode 1988–1992 waarna deze
een groei te zien geeft. In dit verband vragen zij of de regering niet van
oordeel is dat het eigen vermogen op het moment van verzelfstandiging als
ijkpunt moet worden genomen.De CDA-fractieleden vragen hoe de regering omgaat met de groei van
het eigen vermogen van het NOB in de periode 1992 tot 1995 bij verkoop van
de aandelen NOB. Verder vragen deze leden hoe de regering het onderscheid
heeft kunnen maken tussen groei van het vermogen op eigen kracht van het NOB
in relatie tot afboeking van het vermogen vanwege reorganisatiekosten.De GPV-fractie-leden vragen de regering om de stelling dat het eigen
vermogen van het NOB op eigen kracht is verworven, met cijfers te staven.Het eigen vermogen is in de periode 1988–1992 teruggelopen als gevolg
van verliezen die verband houden met reorganisatie. Nadat het management van
het NOB de reorganisatie had voltooid, heeft de onderneming zich kunnen concentreren
op verbetering van de rentabiliteit. De winstgroei die zich na 1992 heeft
ontwikkeld, is derhalve een gevolg van de inspanningen van de onderneming.In verband met de reorganisatie van het NOB heeft de onderneming voorzieningen
moeten treffen met een omvang van circa 130 miljoen gulden. Daarnaast heeft
de onderneming een omvangrijk gedeelte van het vast actief moeten afschrijven
hetgeen eveneens ten laste van de winst- en verliesrekening van het NOB werd
gebracht. De omvang van het huidige vermogen van het NOB (per ultimo 1996
een bedrag van 479 miljoen gulden) is per saldo grotendeels het resultaat
van de inspanningen van de onderneming.De leden van de PvdA-fractie vragen of het niet verstandiger is om
de meeropbrengsten aan te wenden t.b.v. versterking van de culturele infrastructuur
in de audiovisuele sector in plaats van verlaging van de staatsschuld. Deze
leden becijferen aan de hand van een rente-opbrengst van 18 miljoen gulden
dat de totale opbrengst uit verkoop aandelen NOB rond 450 miljoen gulden zou
moeten liggen. Zij vragen de regering of deze een onderbouwde inschatting
kan geven van de opbrengst uit verkoop van de aandelen.De CDA-fractieleden vragen om een nadere toelichting op het argument
van de regering af te wijken van het statutaire artikel van de beheerstichting
ten aanzien van de besteding van de opbrengsten uit verkoop aandelen NOB.Tevens vragen zij welke opbrengsten geschat zijn, en op basis waarvan.De leden van de VVD-fractie vragen om een onderbouwing van het nu
al ingeboekte bedrag van 155 miljoen gulden als minimaal ingeschatte
opbrengst bij aandelenverkoop. Ook vragen deze leden in hoeverre de verwachting
reëel is dat sprake zal zijn van een meeropbrengst boven de genoemde
155 miljoen gulden. De VVD-fractieleden vragen zich af aan welke opbrengst
bij verkoop van NOB wordt gedacht. Vervolgens vragen de VVD-fractieleden de
regering waarom in dit geval wordt afgeweken van het principe dat verkoop
van staatsdeelnemingen geheel ten goede van de algemene middelen komen.Tenslotte vragen zij in hoeverre het reëel is om al vanaf 1997
het genoemde rentevoordeel van 18 miljoen gulden op de begroting van het ministerie
van OC&W te storten mede in het licht van de verwachting dat de verkoop
nog enige tijd op zich laat wachten.De D66-fractieleden vragen of van de structurele verhoging van de
OC&W begroting van 18 miljoen gulden een deel hiervan aan de publieke
omroep ten goede zal komen.De RPF-fractieleden informeren of het rentevoordeel van 18 miljoen
gulden ook besteed zal worden aan omroep- en persdoeleinden.De leden van de GPV-fractie vragen waarom de meeropbrengsten niet
worden aangewend voor de herstructurering van de publieke omroep. Ook vragen
deze fractieleden waarom de opbrengsten nu eigenlijk worden ingezet ten behoeve
van cultuur en of het niet zo is dat opbrengsten van verkoop van staatsdeelnemingen
volgens de Comptabiliteitswet via de begroting van het desbetreffende departement
in de regel in zijn geheel ten goede van de algemene middelen komen en veelal
in het Fonds economische structuurversterking.Bij de aanwending van opbrengsten bij staatsdeelnemingen gaat de regering
in eerste instantie uit van de mogelijkheden zoals deze zijn omschreven in
de (Memorie van Toelichting van de) Wet Fonds economische Structuurversterking
(FES-wet) van 21 december 1995 (TK 1994–1995, 24 146, nr. 3). Hierin
is aangegeven dat ontvangsten uit de verkoop van staatsdeelnemingen kunnen
worden aangewend ten behoeve van aflossing van de staatsschuld, FES-projecten
(infrastructurele projecten), afkoop van leasecontracten en verwerving van
vermogenstitels. De FES-wet is op 1 januari 1996 in werking getreden. In het
geval van NOB was op dat moment reeds sprake van inboeking van 155 miljoen
gulden uit nog te genereren opbrengsten van verkoop aandelen NOB op de begroting
van OC&W. Deze afspraak dateert uit 1993, derhalve ruim voor de inwerkingtreding
van de FES-wet. De regering heeft -conform de mogelijkheden die de FES-wet
biedt- besloten om (eventuele) meeropbrengsten boven 155 miljoen gulden aan
te wenden ter verlaging van de staatsschuld.Tijdens de begrotingsvoorbereiding 1997 is ter dekking van de Cultuurnota
1997–2000 (en tevens ter afronding van de totale «Cultuur in de
plus»-problematiek) vooruitlopend op de verkoop van het NOB een rentevoordeel
van 18 miljoen structureel toegevoegd aan de begroting van het Ministerie
van OC&W. Het bedrag van 18 miljoen gulden vindt zijn oorsprong in co-financiering
van een budgettair gat van 50 miljoen gulden dat bestond bij de voorbereidingen
van de OC&W-begroting van 1997. De 18 miljoen gulden die in de begroting
van OC&W is vermeld, is geboekt op het onderdeel Cultuur. De middelen
zijn aangewend voor culturele doeleinden zoals genoemd in de Cultuurnota 1997–2000.
Hieronder vallen geen publieke omroepen. Voor meer informatie hieromtrent
verwijst de regering naar bladzijde 113 van de OC&W-begroting 1997 (TK
1996–1997, Hoofdstuk VIII, nr. 2) en naar de Memorie van Toelichting
bij de Cultuurnota 1997–2000. Overeenkomstig het beleid van de regering bij privatisering van deelnemingen,
geeft de regering geen nadere indicatie omtrent de te verwachten verkoopopbrengsten.De CDA-fractieleden vragen zich af waarom de Beheerstichting niet
wordt ontbonden maar deze van rechtswege ophoudt te bestaan.De mogelijkheid om door middel van deze wetswijziging de Beheerstichting
van rechtswege op te laten houden te bestaan, leidt ertoe dat de wettelijke
en statutaire bepalingen inzake ontbinding niet behoeven te worden nageleefd.
Het vermogen van de Beheerstichting (de aandelen NOB) gaat onder algemene
titel over op de Staat (het NOB wordt op dat moment een directe staatsdeelneming).
De Staat heeft vervolgens zonder tussenkomst van een bewindvoerder de mogelijkheid
de aandelen te vervreemden en de opbrengst ervan volgens het beleid van de
regering inzake opbrengst verkoop staatsdeelnemingen aan te wenden. De regering
acht deze methode uit oogpunt van efficiency en slagvaardigheid bij uitvoering
van de privatisering aantrekkelijk.De leden van de VVD-fractie informeren naar de intrinsieke waarde
van het aandelenbezit op dit moment en op welke grondslagen die waarde bepaald
is.De GPV-fractieleden vragen om meer duidelijkheid omtrent de intrinsieke
waarde van het aandelenbezit.De zichtbare intrinsieke waarde van de aandelen is gelijk aan het eigen
vermogen volgens de balans van het NOB per 31 december 1996. De waarderingsgrondslagen
zijn weergegeven in het jaarverslag van het NOB. Omtrent de waarde van de
aandelen bij verkoop kan momenteel geen indicatie worden gegeven. Paragraaf 4 De toekomstige structuur van de onderneming
en Paragraaf 5 Opgedragen taken van algemeen belang.Gezien de raakvlakken tussen de antwoorden op de in paragraaf 4 en
5 gestelde vragen, heeft de regering ervoor gekozen de vragen niet afzonderlijk
per paragraaf te beantwoorden. Ook heeft de regering er voor gekozen om een
aantal vergelijkbare vragen gezamenlijk te beantwoorden.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af hoe de regering denkt
te garanderen dat de activiteiten van het uitzendproces te onderscheiden zijn
van de overige activiteiten van het NOB. Ook vragen deze leden zich af in
hoeverre zo'n constructie voldoende scheiding zal aanbrengen en of het mogelijk
is ter verificatie een accountantsverklaring te vragen.De PvdA-fractieleden vragen zich vervolgens af in hoeverre de kosten
van het uitzendproces objectief zijn vast te stellen en op welke wijze de
regering de noodzakelijkheid en de hoogte van de kosten van de uitzendstraat
gaat controleren.De leden van de fracties van het CDA en D66 vragen zich af hoe de
bedrijfsvoering ten aanzien van de publieke taken gescheiden kan worden van
de commerciële taken en hoe de kostprijs van de publieke taken wordt
berekend. De leden van de fracties van de VVD, D66 en GPV vragen zich af wie
het tarief vaststelt voor het gebruik van de uitzendstraat. RPF vraagt hoe
kan worden voorkomen dat het NOB voor eenzelfde activiteit verschillende tarieven
berekent voor de publieke en commerciële omroep, omdat bijvoorbeeld bij
de commerciële omroep meer reclamemogelijkheden zijn.De D66-fractieleden vragen waarom de publieke omroepen niet met eigen
geld bij het NOB kunnen inkopen. De leden van de GPV-fractie vragen of de privatisering mogelijk leidt
tot een vergaande vermenging van de behartiging van het openbaar belang met
commerciële bedrijfsbelangen. Tevens vraagt zij zich af of het mogelijk
is dat voor het uitzendproces ingezette faciliteiten tevens worden ingezet
voor commerciële activiteiten.De uitzendprocessen radio en televisie worden uitgevoerd met apparatuur,
die uitsluitend voor deze activiteiten wordt ingezet. In concreto gaat het
hierbij om de zogenaamde eindregies voor de dagelijkse televisie-uitzendingen
van Nederland 1,2 en 3 en de radio-uitzendingen van Radio 1 tot en met 5.
Vanuit deze eindregies worden de signalen aangeboden aan het Verbindingencentrum
van PTT Telecom te Hilversum, van waaruit distributie plaatsheeft naar de
kabelmaatschappijen (kabelkopstations) en de Nederlandse OmroepZender Maatschappij
(NOZEMA). Omdat deze apparatuur uitsluitend voor de eindcontrole van de televisie-
en radiouitzendingen van de publieke omroep wordt gebruikt, is er geen sprake
van vermenging van publiek en commercieel gebruik. Daar waar door het bedrijf
soortgelijke dienstverlening wordt verleend aan commerciële omroepen,
geschiedt dit derhalve met andere faciliteiten en volledig gescheiden van
de activiteiten van de publieke omroep.De bediening van deze apparatuur is in handen van de eindregiseurs van
de publieke zendgemachtigden en technisch personeel van het NOB. De betrokken
medewerkers van het bedrijf worden uit overwegingen van efficiency zowel bij
het uitzendproces als bij de overige bedrijfsactiviteiten ingezet. De kosten
van de betreffende apparatuur worden integraal aan de uitzendtaken toegerekend.
De arbeidskosten worden toegerekend op basis van de feitelijke inzet van het
personeel. De juiste allocatie van de kosten wordt jaarlijks door een registeraccountant
gecontroleerd.Het NOB dient jaarlijks een begroting in bij het Ministerie van OC&W
voor de uitvoering van het uitzendproces in het komende jaar. Deze begroting
wordt beoordeeld door het Ministerie, na advisering door de NOS, aan de hand
van het goedgekeurde kostenniveau van het voorafgaande jaar, de verwachte
kostenstijging (loon- en prijsindexatie) danwel kostendaling en eventuele
wijzigingen in het voorzieningenniveau. De vergoeding voor de verzorging van
het uitzendproces wordt vervolgens verantwoord in de begroting van OC&W
die jaarlijks aan het parlement wordt aangeboden. Met betrekking tot het boekjaar
1997 is de vergoeding voor het uitvoeren van het uitzendproces radio en televisie
door het Ministerie vastgesteld op 36,8 miljoen gulden, bestaande uit 12,8
miljoen gulden voor radio en 24 miljoen gulden voor televisie.Na afloop van elk boekjaar verstrekt het NOB een verslag van de werkelijke
kosten van de uitzendactiviteiten in het betreffende jaar. Dit verslag gaat
vergezeld van een accountantsverklaring, die strekt ter goedkeuring van het
verslag. Na privatisering van het NOB zal er met betrekking tot de (procedure
met betrekking tot) kostenvergoeding van de uitzendtaak geen wijziging optreden.Het uitzendproces radio en televisie ten behoeve van de publieke omroep
is een zaak van algemeen belang. In dat licht heeft de overheid gekozen voor
rechtstreekse bekostiging van het uitzendproces. Het huidige systeem waarbij
de overheid de kosten voor de verzorging van het uitzendproces aan het NOB
vergoedt is in de eerste plaats wenselijk uit zakelijk oogpunt. In de tweede
plaats is het pragmatisch doordat uitsluitend met één partij
behoeft te worden afgerekend. Ten derde houdt de overheid een goed overzicht
over de besteding van de ter beschikking gestelde middelen en
is zij in staat om kostenontwikkelingen te kunnen beoordelen.Het Ministerie van OC&W ziet erop toe dat als de kosten van de publieke
taken om enige reden omlaag gaan – bijvoorbeeld als gevolg van technische
ontwikkelingen – de te vergoeden kostprijs naar beneden wordt bijgesteld.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de regering een alternatieve
aanpak heeft onderzocht voor de exclusieve onderbrenging van het uitzendproces
bij het NOB. Deze leden zijn van mening dat exclusieve onderbrenging tot verlies
van efficiency leidt. De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de activiteiten
van het uitzendproces niet kunnen worden vrijgegeven. Tevens vragen deze leden
naar de mening van de regering ten aanzien van de suggestie om de uitzendtaak
bij de NOS onder te brengen.De uitzendfaciliteiten voor de publieke omroep zijn volledig geïntegreerd
binnen de NOB-serieel digitale infrastructuur van het Media Park te Hilversum.
Scheiding van de uitzendactiviteiten van de rest van het bedrijf is derhalve
operationeel momenteel technisch niet realiseerbaar. In het geval scheiding
van de uitzendactiviteiten technisch wel mogelijk zou zijn geweest, dan zou
het in verband met kostenoverwegingen de vraag zijn of hiertoe zou moeten
worden overgegaan. Volgens de huidige opzet zijn de uitzendprocessen voor
de drie televisienetten en de vijf radiozenders elk gecombineerd. Deze opzet
heeft ertoe geleid dat met één reserve-uitzendpositie voor televisie-uitzendingen
kan worden volstaan hetgeen tot aanzienlijke besparingen leidt. Dergelijke
organisatiemodellen ziet men overigens ook in landen om ons heen; zo zijn
de uitzendprocessen van bijvoorbeeld de Franse publieke omroep eveneens bij
één organisatie ondergebracht (Télédiffusion de
France).Bovenstaande leidt tot de conclusie dat het vooralsnog niet mogelijk noch
wenselijk is de uitzendactiviteiten eenduidig van het bedrijf af te zonderen.Door de zeer hoge investeringen in specifieke apparatuur kunnen de uitzendactiviteiten
alleen worden uitgevoerd op basis van een meerjarige overeenkomst. De selectie
van apparatuur vindt plaats in samenwerking met vertegenwoordigers van de
publieke omroep, zodat aan de wensen van de zendgemachtigden volledig kan
worden voldaan. De investeringen worden vergoed op basis van nacalculatie,
zonder winstopslag of rentevergoeding.De VVD-fractieleden vragen of de uitzendtaak ook wordt gebruikt voor
uitzendingen van de Radio Nederland Wereldomroep (RNWO) en de regionale publieke
omroepen. Tevens informeren zij of ook Teletekst en de ondertiteling voor
doven en slechthorenden onder het uitzendproces vallen.De radio- en televisie-uitzendingen van de RNWO en de regionale zendgemachtigden
worden niet door het NOB uitgevoerd. De televisie-uitzendingen van RNWO (Zomertelevisie)
worden overigens wel door het NOB uitgevoerd. Het signaal van teletekst en
ondertiteling voor doven en slechthorenden wordt integraal via het uitzendproces
televisie verzonden. Hetzelfde geldt voor het meezenden van het zogenaamde
PDC-signaal voor het maken van video-opnamen.De leden van de VVD-fractie vragen of ook de commerciële omroepen
ten aanzien van de uitzending van haar programma's afhankelijk is van het
NOB.Het NOB verzorgt de uitzending van de televisieprogramma's van alle commerciële
omroepen in Nederland, met uitzondering van de stations van de Holland Media
Groep (RTL 4,5 en Veronica). Zoals bekend is, worden de uitzendingen van deze
stations vanuit Luxemburg opgestraald.D66-fractieleden vragen of de exclusieve positionering van de uitzendstraat
bij het NOB niet in strijd is met de WEM.Deze vraag is reeds beantwoord in paragraaf 2 die handelt over mededingingsrechtelijke
aspecten.De RPF-fractie vraagt welke middelen de minister van Economische
Zaken op grond van de WEM open staan om toe te zien op een redelijke verhouding
tussen de in rekening gebrachte kosten van activiteiten en de door het NOB
geleverde prestatie.Waar het gaat om kosten van de uitzendstraat is een specifieke regeling
opgenomen in de Mediawet (zie hiervoor). De WEM hoeft daarbij dus niet te
worden ingezet. De prijsvorming van alle andere activiteiten van het NOB komt
in de markt tot stand. De algemene mededingingsvoorschriften zijn daarbij
uiteraard ook op het NOB van toepassing.De leden van verschillende fracties stellen een aantal vragen over
de bevoegdheid van de Minister van OC&W tot het toepassen van bestuursdwang.De leden van de RPF-fractie vraagt zich af in welke gevallen bestuursdwang
kan worden toegepast en vragen om voorbeelden waaruit die bestuursdwang kan
bestaan. De leden van D66 vragen of de regering een indicatie kan geven van
de tijd die gemoeid is met het de aanwending van bestuursdwang. De leden van
de GPV-fractie vragen of het opleggen van een dwangsom het NOB niet in financiële
moeilijkheden zal brengen.Zoals eerder opgemerkt, is de regering van mening dat er onvoldoende redenen
zijn voor de Staat om ook op termijn de aandelen van het NOB (indirect) te
blijven beheren. Momenteel heeft de Staat geen andere mogelijkheden tot het
uitoefenen van toezicht op het NOB dan via de benoemings- en ontslagrechten
van de Minister van OC&W van de leden van de Raad van Commissarissen van
het NOB. Formeel en indirect bestaat er dus een mogelijkheid om invloed uit
te oefenen op het beleid van het NOB; praktisch heeft de Staat geen bemoeienis
met de operationele activiteiten van het NOB (inclusief de wettelijke taak
tot het verzorgen van het uitzendproces voor de publieke omroepen). Aangezien
het NOB nimmer in gebreke is gebleken bij de uitoefening van de uitzendtaak
voor de publieke omroepen, is er sedert de verzelfstandiging van het NOB in
1988 geen aanleiding geweest voor de minister van OC&W om via zijn benoemings-
en ontslagrechten van de leden van de Raad van Commissarissen in te grijpen
in het beleid van het NOB.Nu de Staat afstand neemt van zijn aandelen NOB NV zullen de benoemings-
en ontslagrechten van de Minister van OC&W verdwijnen. De Raad van State
heeft geadviseerd om extra waarborgen te creëren ter bescherming van
de publieke omroepen voor het gebruik van de uitzendstraat en overige taken
van algemeen belang.De regering heeft gekozen voor een publiekrechtelijke regeling om onder
andere naleving van de verplichting van artikel 83 (nieuw) Mediawet bij het
NOB af te kunnen dwingen. De regering acht publiekrechtelijk toezicht ter
waarborging van een taak van algemeen belang zuiverder dan privaatrechtelijke
middelen; bovendien is het instrument van de bestuursdwang rechtstreeks door
de Minister van OC&W toe te passen waardoor het middel buitengewoon effectief
is.Bestuursdwang houdt in dat door of vanwege Onze Minister door middel van
feitelijke handelingen opgetreden kan worden tegen hetgeen in strijd met de
verplichting van artikel 83 wordt gedaan, gehouden of nagelaten.
Bestuursdwang kan er bijvoorbeeld in bestaan dat, indien het NOB niet aan
zijn verplichting voldoet, medewerkers van het NOB opgedragen kan worden medewerking
te verlenen aan het uitzendgereed maken. De instrumenten van bestuursdwang
en daaraan vastgekoppeld het opleggen van een last onder dwangsom kunnen zeer
flexibel, zonder rechterlijke tussenkomst en naar bevind van zaken door de
Minister van OC&W worden ingezet. Het instrument van bestuursdwang biedt
derhalve de mogelijkheid in spoedeisende situaties terstond op te treden.
Uiteraard kan de rechter achteraf wel toetsen of terecht van dit middel gebruik
is gemaakt.Het opleggen van een last onder dwangsom dient om naleving van een verplichting
af te dwingen. Zoals reeds in de toelichting vermeld gaat de regering er van
uit dat het NOB aan zijn verplichtingen zal voldoen, en het opleggen van een
dwangsom onder last niet nodig zal zijn. Mocht het NOB desondanks in gebreke
blijven dan kan in eerste instantie via het opleggen van een dwangsom voor
iedere dag dat men in gebreke blijft, naleving worden afgedwongen. Er mag
van worden uitgegaan dat het NOB dan zo spoedig mogelijk aan zijn verplichtingen
zal voldoen. Mocht het NOB langdurig in gebreke blijven, dan kan van het bestuursdwang-instrument
gebruik gemaakt worden. Mocht het zo zijn dat het NOB in financiële problemen
komt te verkeren, dan betekent dit overigens niet dat men technisch niet kan
presteren. Juist de dreiging dat de onderneming financiële problemen
kan krijgen maakt het instrument van de last onder dwangsom effectief ter
waarborging van een adequate uitoefening van de uitzendtaak. Paragraaf 6 Europeesrechtelijke aspectenDe leden van de D66-fractie informeren of iedere omroepproductie
onder de beschermende noemer van het algemeen belang ex. artikel 90 EG-verdrag
valt. Tevens vragen zij of de taak van algemeen belang de situatie wettigt
waarbij de Staat jaarlijks 39 miljoen gulden overmaakt namens de (semi)-publieke
omroepverenigingen.Tot slot vragen deze leden een toelichting ten aanzien van de toetsing
aan het noodzakelijkheids- en evenredigheidsvereiste.In een recent gewezen arrest (zaak T-106/95 FFSA/La Poste, 27 februari
1997 nog niet gepubliceerd), heeft het Europees Gerecht van eerste aanleg
de opvatting van de Europese Commissie bevestigd dat een steunmaatregel op
grond van artikel 90 lid 2 EG-Verdrag niet onder artikel 92 lid 1 EG-Verdrag
valt wanneer deze steunmaatregel er slechts op gericht is de meerkosten die
het gevolg zijn van de dienstverlening van algemeen belang, te compenseren
en de steunmaatregel noodzakelijk is om de betrokken onderneming in staat
te stellen haar diensten van algemeen belang te verrichten in een situatie
van economisch evenwicht. Hierbij is van belang dat het Gericht in de FFSA-zaak
uitdrukkelijk heeft bepaald dat het niet aan de Commissie is zich uit te spreken
over de reikwijdte van de publieke missie, en meer in het bijzonder de daaraan
verbonden kosten, de opportuniteit van de gemaakte politieke keuzes en de
economische efficiency van de openbare dienstverlener.Op grond van deze uitspraak en eerdere jurisprudentie (waaronder de arresten
127/3 BRT II en 155/73 Sacchi) is de regering van mening dat de betaling aan
het NOB niet een verboden steunmaatregel is in de zin van artikel 92 lid 1
EG-Verdrag.Of een bepaalde omroepproductie daarbij wel of niet onder het algemeen
belang ex. artikel 90 EG-Verdrag valt is niet van betekenis. Het algemeen
belang wordt bepaald door de aan het NOB gestelde taakopdracht (die strikt
gescheiden dient te zijn van de andere activiteiten van het NOB), die inhoudt
het voor uitzending gereedmaken en doen uitzenden van de programma's van de
landelijke publieke omroep. Het NOB wordt hiervoor jaarlijks
rechtstreeks door de overheid een bedrag verschaft.De regering is van mening dat deze kostenvergoeding noodzakelijk en evenredig
is in het kader van voornoemde taakstelling. Slechts het NOB kan vooralsnog
deze dienst leveren ten behoeve van de publieke omroep. Bovendien is de vergoeding
aan het NOB evenredig (proportioneel) aan de taakstelling. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,A. NuisDe Minister van Financiën,G. ZalmXNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25312-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl