Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg op 7 februari 2001 over de brief d.d. 25-1-2001 met antwoord op vragen Middel over rapport 'Asielzoekers crimineler?'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 566

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

07-03-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

19637 nr. 566

27-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 566VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 februari 2001De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
7 februari 2001 overleg gevoerd met staatssecretaris Kalsbeek van Justitie
over de brief d.d. 25 januari 2001 ter beantwoording
van de schriftelijke vragen van het lid Middel over het rapport «asielzoekers
crimineler?» (Aanhangsel Handelingen, nr. 597, vergaderjaar 2000/2001).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Middel (PvdA) is blij dat het rapport
«asielzoekers crimineler?» nu eindelijk ter bespreking voorligt.
Wel vindt hij het jammer dat het departement weinig gegevens heeft over de
criminaliteit onder asielzoekers in relatie tot de bevolking van Nederland
als zodanig. Het nu aan de orde zijnde rapport moet worden gekenmerkt als
een flutrapport, maar dat neemt niet weg dat het onderzoeksonderwerp alle
aandacht verdient. Er is overigens geen sprake van het doorbreken van een
taboe, want dit onderwerp is al meermalen aan de orde geweest in de Kamer.
Er moet veeleer worden gesproken van een hype na enkele uitspraken van de
korpsbeheerder in Groningen.De heer Middel herkent de gevoeligheden en vooroordelen ten aanzien van
asielzoekers en de zorgen over de komst van grote aantallen mensen die weinig
perspectief hebben, getraumatiseerd zijn, weinig om handen hebben en die langdurig
opeengepakt zitten in grote centra waar niet zelden tegenstanders uit het
land van herkomst hun buren zijn. Dit alles speelt zich af in de buurt van
kleine dorpsgemeenschappen, waarvan de asielzoekers zo goed als niets weten
omdat hen een heldere oriëntatie op de Nederlandse samenleving wordt
onthouden nu zij in procedure zijn. Het is al met al niet zo verwonderlijk
dat er af en toe wat mis gaat.Dit alles neemt niet weg dat er signalen zijn die duiden op kleine en
grote criminaliteit. Kan de staatssecretaris iets meer zeggen over het gerucht
dat er buitenlandse bendes zijn die hun tentakels hebben tot in AZC's? Dergelijke
signalen en geruchten tasten in ieder geval het maatschappelijk draagvlak
voor de opvang van asielzoekers aan. Het kan natuurlijk niet de bedoeling
zijn om asielzoekers op voorhand de hand boven het hoofd te houden, maar aan
de andere kant mogen zij ook niet op voorhand worden gecriminaliseerd. Nederland biedt gastvrijheid aan personen die op het eerste gezicht met
recht en reden bescherming zoeken. Van gasten mag verwacht worden dat zij
zich «normaal» gedragen. Als dat niet gebeurt, moeten er sancties
worden toegepast. Asielzoekers moet gewezen worden op hun rechten en hun plichten
in Nederland. Nederland moet echter ook een goede gastheer zijn en daaraan
ontbreekt het nog te veel. Te veel asielzoekers en statushouders worden bijna
dagelijks geconfronteerd met onwetendheid, onwelwillendheid, vooroordelen,
vijandigheid en soms openlijke discriminatie.De heer Middel hoopt dat de staatssecretaris naar aanleiding van het VRIS-rapport
en de discussie in de afgelopen weken kan aangeven wat er op dit moment precies
mogelijk is aan maatregelen om de criminaliteit onder asielzoekers tegen te
gaan. In dit verband vraagt hij nog naar een reactie op de suggestie vanuit
de Kamer met betrekking tot meer maatwerk – dus veelal kleinere centra –
voor de opvang van asielzoekers in permanente centra, die dichter bij de bevolkingscentra
liggen. Gemeenten zijn gebaat bij een duidelijke reactie van de regering op
dit punt. Het COA heeft bezwaren aangevoerd tegen de door de Kamer voorgestane
nieuwe opzet, maar het is natuurlijk uiteindelijk de regering die in samenspraak
met het parlement het asielbeleid vorm en inhoud geeft.De heer Middel benadrukt dat criminaliteit in alle gevallen moet worden
aangepakt, wie zich daaraan ook bezondigt. Hij wil graag meer inzicht in achtergronden
en oorzaken van crimineel gedrag als zodanig. Uit een algemeen, veelomvattend
en gedegen onderzoek zou dan kunnen blijken of bepaalde groepen in de Nederlandse
samenleving significant crimineler zijn. Welke expertise is er wat dit betreft
te vinden bij het COA, justitie, mensen die met asielzoekers werken en bij
asielzoekers zelf? Hij verklaart desgevraagd geen voorstander te zijn van
een onderzoek naar criminaliteit onder asielzoekers omdat aan de hand van
zo'n onderzoeksformulering al te gemakkelijk naar bepaalde conclusies kan
worden toegewerkt en er diverse methodologische bezwaren aan vastzitten.Kan de staatssecretaris iets meer vertellen over de AMOG-regeling voor
asielzoekers die onaangepast gedrag vertonen?Het asielverzoek van een asielzoeker die over de schreef gaat, zou boven
op de stapel moeten worden gelegd. Dat is gezien het percentage afgewezenen
meestal niet in het voordeel van betrokkenen. Als de asielzoeker voor een
status in aanmerking komt, kan hij na het uitzitten van de straf uiteraard
in Nederland blijven.Ten slotte merkt de heer Middel op dat hij zich in de discussie over criminaliteit
van asielzoekers niet wil laten meeslepen door een law and order-benadering,
maar ook niet wil terugdeinzen voor een effectieve bestrijding van criminaliteit.
Daarbij staat bij hem voorop dat internationale rechtsregels en verdragen
te allen tijde moeten worden gerespecteerd.De heer Kamp (VVD) benadrukt dat dé
asielzoeker niet crimineel is, evenmin als dé autochtone Nederlander.
Er zijn natuurlijk wel criminele asielzoekers, vreemdelingen, allochtonen
en autochtonen en bij de ene groep komt het meer voor dan bij de andere. Dat
is een gevolg van de omstandigheden waarin mensen zijn opgegroeid en waarin
ze nu leven. Criminaliteit leidt tot veel ellende en verdriet bij de slachtoffers.
De overheid moet de feiten onder ogen zien en de omstandigheden verbeteren
door ervoor te zorgen dat de immigratie niet groter is dan de integratie kan
bijhouden, door belemmeringen voor integratie weg te nemen en door corrigerend
te reageren op crimineel gedrag.Wat betreft het onderwerp criminaliteit en asielzoekers zijn er vier onderzoeksrapporten
beschikbaar. Het eerste is «criminaliteit en etnische minderheden»
(WODC, 1997) waarin staat dat de criminaliteit onder de grootste allochtone
groepen in Nederland in de leeftijdscategorie tot 24 jaar 2,5 tot 5 keer zo
hoog is als bij de autochtone Nederlanders. Het tweede is het rapport «Allochtone
verdachten in 1998» (KLPD, 2000), waarin staat dat de criminaliteit
bij voormalige Joegoslaven 4 keer zo hoog en bij Afrikanen 4,5 keer zo hoog
is. Het derde is het rapport«Migratie, integratie en criminaliteit»
(Erasmus Universiteit, 2000) met als conclusie dat in een jaar tijd ongeveer
5% van mensen uit voormalig Joegoslavië en de voormalige Sovjet-Unie
als verdachte in aanraking kwamen met de politie. Voor jongeren uit die groepen
was dat percentage 10. Het werd omschreven als een «zeer ernstig criminaliteitsvraagstuk».
Tussen 1992 en 1998 kwam een kwart van alle asielzoekers uit deze twee landen.
Ten slotte verwijst de heer Kamp naar het onderzoeksrapport «Gevangenisstatistiek
1999» (CBS, 2000) waaruit blijkt dat 53% van de gedetineerden in het
buitenland is geboren.De heer Kamp benadrukt dat deze onderzoeken over verschillende groepen
gaan en dat er allerlei kanttekeningen bij zijn te plaatsen. Het zou onjuist
zijn om iedereen binnen zo'n groep over een kam te scheren. Toch is hij van
mening dat er in Nederland sprake is van een ernstig criminaliteitsprobleem
met een onevenredig groot aantal mensen van buitenlandse afkomst en dat een
deel van dat probleem samenhangt met de toestroom van asielzoekers. Staatssecretaris
Cohen heeft tijdens een AO in april 1999 gezegd dat er geen aanwijzingen zijn
voor criminaliteitsproblemen als gevolg van de vestiging van AZC's en dat
onderzoek derhalve niet nodig is. Onder verwijzing naar het rapport van de
Erasmus Universiteit en het rapport van de beheersdriehoek in Groningen van
maart 2000 (5–6% van de asielzoekers in Groningen is in een jaar tijd
aangehouden op verdenking van een misdrijf) merkt de heer Kamp op dat de staatssecretaris
de Kamer had moeten informeren over beide rapporten en dat hij de andere 19
beheersdriehoeken had moeten vragen naar hun ervaringen. Verder had hij de
gegevens uit Groningen en uit de andere beheersdriehoeken moeten laten analyseren
door het WODC en zo nodig aanvullend onderzoek moeten laten doen om inzicht
te verkrijgen in de landelijke situatie. De staatssecretaris had bovendien
de IND moeten opdragen met spoed de aanvragen van criminele asielzoekers af
te doen. De heer Kamp wijst er in dit verband op dat in Groningen een asielzoeker
acht keer in één jaar is aangehouden voor een crimineel feit
en vervolgens acht keer naar het AZC is teruggestuurd. Verder is tegen een
persoon 25 keer een proces-verbaal opgemaakt en verblijft hij nog steeds in
het AZC. Dat een persoon na een gevangenisstraf van een jaar nog steeds in
de procedure zit, is natuurlijk ook een verkeerde zaak. Verder had de staatssecretaris
het COA moeten opdragen om criminele asielzoekers uit de opvangcentra te halen
en apart onder te brengen als opsluiting in de gevangenis niet mogelijk is.
Ten slotte had hij moeten nagaan op welke wijze vingerafdrukken van asielzoekers
aan de politie ter beschikking kunnen worden gesteld ten behoeve van het opsporingsonderzoek.
Dat staatssecretaris Cohen niet adequaat heeft gereageerd, is een slechte
zaak: slecht voor de bonafide asielzoekers, slecht voor de slachtoffers en
slecht voor de Nederlandse samenleving. Hij dringt er bij de huidige staatssecretaris
op aan om snel te doen wat nodig is.De heer Wijn (CDA) stelt vast dat het onderzoeksrapport
«asielzoekers crimineler?» een vergelijking is tussen appels en
peren en dus methodologisch gezien onder de maat is, maar hij benadrukt dat
niet voorbij mag worden gegaan aan de strekking van het rapport. Hij refereert
in dit verband aan het feit dat er lijsten circuleren in opvangcentra waarop
bewoners goederen kunnen bestellen die vervolgens worden gestolen. Verder
schijnen Armeniërs op georganiseerde wijze inbraken te plegen met als
uitvalbasis de opvangcentra. Ook noemt hij bij wijze van voorbeeld dat er
bij opvangcentra regelmatig auto's worden aangetroffen met valse kentekenplaten.
Medewerkers in de asielzoekersopvang hebben het idee dat er niets aan wordt
gedaan en dat het steeds moeilijker wordt om de klagende bevolking te woord
te staan. In het rapport staat ook dat bewakingspersoneel in de
nachtelijke uren bepaalde gangen in een opvangcentrum niet durft te betreden.De heer Wijn wijst erop dat hij in april 1999 een onderzoek heeft gevraagd
naar overlast en criminaliteit rond asielcentra, maar dat geen enkele andere
fractie dat verzoek heeft ondersteund. Hij meent dat die houding een averechts
effect heeft gehad. Als toen zo'n onderzoek was opgestart, zou nu in alle
rust over dit onderwerp kunnen worden gediscussieerd. Staatssecretaris Cohen
gaf indertijd aan dat er geen signalen waren dat er iets aan de hand was.
Vindt staatssecretaris Kalsbeek wél dat het rapport «asielzoekers
crimineler?» zo'n signaal is? Waarom bleef het rapport bijna een jaar
in de la liggen? Is nagegaan of het rapport representatief is voor geheel
Nederland? Zou de staatssecretaris er op dezelfde wijze mee zijn omgegaan
als haar voorganger? Zijn er meer signalen of onderzoeksresultaten die ergens
in een la liggen waarvan de Kamer geen weet heeft?De heer Wijn herhaalt zijn verzoek om een onafhankelijk en wetenschappelijk
verantwoord onderzoek naar aard en omvang van de overlast en criminaliteit,
veroorzaakt door asielzoekers die in procedure zijn. Zo'n onderzoek is alleen
al gewenst omdat de afgelopen tijd het draagvlak voor de asielopvang extra
onder druk is komen te staan. Dat onderzoek zou representatief moeten zijn
voor geheel Nederland. De vraag daarbij is overigens niet in hoeverre asielzoekers
crimineler zijn dan Nederlanders. Hij wijst erop dat ook VluchtelingenWerk
en de Vereniging van Vluchtelingenorganisaties in Nederland zo'n onderzoek
willen. Omdat in Nederland bijna alles wordt onderzocht, zou het welhaast
stigmatiserend zijn als dat niet gebeurt ten aanzien van deze specifieke groep.
Het CDA wil het draagvlak voor de opvang van asielzoekers vergroten, maar
daarbij is geen ruimte voor taboes. Feiten moeten onder ogen worden gezien
en problemen moeten worden aangepakt. Als blijkt dat er niets of nauwelijks
iets aan de hand is, kunnen onderbuikgevoelens worden bestreden. Als er wel
iets aan de hand is, kunnen gerichte maatregelen worden genomen. Het is niet
voor niets dat de Groningse politie op basis van haar onderzoek beleidsaanbevelingen
doet. Waarom heeft de staatssecretaris die beleidsaanbevelingen onleesbaar
gemaakt?Van asielzoekers mag worden verwacht dat zij zich fatsoenlijk gedragen
en hun rechten en plichten kennen. Crimineel gedrag houdt het misbruik maken
van gastvrijheid in en criminele asielzoekers wekken niet bepaald de indruk
dat zij in Nederland bescherming zoeken. Aan het begin van de asielprocedure
moet duidelijk worden gemaakt dat crimineel gedrag niet wordt geaccepteerd.
Recidivisten moeten niet worden teruggestuurd naar het AZC waar zij vandaan
komen, maar dienen apart te worden gehuisvest. Het pleidooi voor kleinere
centra wint na het Groninger onderzoek alleen maar aan kracht. Wil de staatssecretaris
dienovereenkomstig beleid voeren? Verder zou het goed zijn als het COA beleid
formuleert ten aanzien van controles in AZC's. Op basis van een onderzoek
naar aard en omvang van criminaliteit in en rond asielcentra kunnen ook conclusies
worden getrokken ten aanzien van de benodigde politiesterkte.Wat betreft de opsporing merkt de heer Wijn op dat de vingerafdrukken,
die worden afgenomen bij de start van de asielprocedure, ook tijdens de opsporing
van strafbare feiten moeten kunnen worden gebruikt. Als dit aan de asielzoeker
wordt meegedeeld, gaat daar een preventieve werking van uit.De staatssecretaris geeft in haar sussende reactie op het rapport aan
dat regiokorpsen zelf maar moeten bezien hoe het probleem in hun regio's moet
worden aangepakt. Nog steeds is niet duidelijk welke richtlijnen de vreemdelingenpolitie,
de IND en het COA hebben en hoe ze moeten worden toegepast. De recidivecijfers
rechtvaardigen echter wel degelijk het vermoeden dat er te weinig adequaat
wordt opgetreden. De heer Wijn benadrukt dat de balans tussen het belang van
de individuele asielzoeker, het belang van voldoende draagvlak voor de opvang
van asielzoekers en het belang van de bescherming van de Nederlandse samenleving
moet worden hervonden. De procedure voor een criminele asielzoeker
zou inderdaad kunnen worden versneld, maar hij geeft de voorkeur aan de volgende
procedure: zet criminele asielzoekers uit de procedure en laat een speciale
IND-unit een afweging maken tussen de ernst van het vergrijp, het vluchtverhaal,
het Vluchtelingenverdrag en andere humanitaire aspecten. Die unit kan dan
beoordelen of al dan niet een status moet worden verleend of dat een asielzoeker
moet worden uitgezet. Wellicht dat de discretionaire bevoegdheid van de staatssecretaris
hier zou kunnen gelden, hetgeen natuurlijk niet kan inhouden dat van het Vluchtelingenverdrag
wordt afgeweken. Op die manier kan in ieder geval worden bevorderd dat er
landelijk één lijn wordt getrokken. Hoe vindt de weging nu plaats?
Wordt uitgegaan van dezelfde glijdende schaal die geldt voor het intrekken
van statussen? Hoe wordt in dit opzicht in het buitenland geopereerd? Klopt
het dat in België asielzoekers worden uitgezet die feiten hebben gepleegd
waar meer dan 6 maanden gevangenisstraf op staat? In hoeverre is er een relatie
tussen crimineel gedrag en de geloofwaardigheid van het asielverhaal?Afrondend merkt de heer Wijn op dat hij verwacht dat de staatssecretaris
haar sussende toon wijzigt, dat zij de Kamer voortaan op de hoogte stelt van
signalen uit het veld en dat zij het verzoek van de CDA-fractie om een onderzoek
naar de aard en omvang van de criminaliteit van asielzoekers honoreert.Mevrouw Halsema (GroenLinks) zegt dat zij
te vaak de opmerking heeft gehoord dat asielzoekers in Nederland te gast zijn
en dat zij zich als zodanig hebben te gedragen. Zij wijst erop dat hier het
spreekwoord «zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten» opgeld
doet. Mensen die roepen dat gasten die zich misdragen meteen moeten worden
uitgezet, betonen zich niet alleen een slecht gastheer maar houden zich ook
niet aan de regels die zij anderen voorschrijven. Die regels zijn neergelegd
in internationale verdragen. Belangrijker is dat asielzoekers niet te gast
zijn in Nederland, maar dat zij het recht hebben om bescherming te zoeken
als zij worden vervolgd in eigen land. Het debat tot nu toe is zonder meer
onzindelijk te noemen. Zonder dat men wist van de hoed en de rand werden er
vérgaande en voor alle asielzoekers stigmatiserende, draagvlakondermijnende
en sfeerverziekende politieke conclusies getrokken. Nadat het Groningse rapport
was gepubliceerd, werd er opeens geroepen om een landelijk onderzoek, hetgeen
ook als onzindelijk moet worden gekwalificeerd want een ondeugdelijk rapport
kan natuurlijk niet de basis zijn voor een vervolgonderzoek. De staatssecretaris
heeft terecht gezegd dat het rapport een onvoldoende brede basis heeft voor
de conclusies die daaruit werden getrokken. Illegalen en asielzoekers worden
op één hoop gegooid, veel beweringen worden niet gestaafd terwijl
het niet om veroordelingen maar om aanhoudingen blijkt te gaan. Hoe vaak leiden
aanhoudingen in het algemeen tot veroordelingen? De politie werkt vaak met
stereotyperingen en in sommige delen van Nederland is sprake van een gespannen
situatie als het om asielzoekers gaat. Dat zou weleens kunnen leiden tot een
verhoogd aantal aanhoudingen tegenover een lager aantal veroordelingen. Het
rapport zegt dus weinig over criminaliteit. De conclusie naar aanleiding van
het VRIS-rapport, dat het niet nodig is om een landelijk onderzoek te doen,
staat dus recht overeind.De gedachte dat asielzoekers een onderzoekbare, te vergelijken criminele
categorie kunnen opleveren, is op zich al tendentieus en zegt vooral iets
over de politieke bedoelingen van degene die zo'n gedachte oppert. Dé
asielzoeker bestaat immers niet. Asielzoekers komen uit tientallen culturen
met even zovele sociaal-economische achtergronden. Het enige wat hen bindt,
is dat zij onderwerp zijn van het Nederlandse asielbeleid. Een vergelijking
met een in Nederland verblijvende controlegroep zal altijd mank gaan. Asielzoekers
zijn echter niet beter dan Nederlanders en sommigen zullen inderdaad crimineel
gedrag vertonen. In dat geval is net als voor de autochtonen het
Nederlandse strafrecht van toepassing. Een apart kritisch regime is volstrekt
overbodig.Uit het rapport blijkt dat een zeer klein deel van de aanhoudingen geweldsdelicten
betreft. Vaak gaat het om geweld van asielzoekers tegen andere asielzoekers
en om vernielingen in de centra. De zinsnede dat het vooral plaatsvindt in
de grotere centra verdient aandacht. Asielzoekers moeten tegen elkaar en tegen
uitzichtloze situaties worden beschermd. Het overgrote deel van de aanhoudingen
betreft vermogensdelicten, zoals het opwaarderen van telefoonkaarten en het
stelen van verzorgingsmiddelen. Dat zal ongetwijfeld van doen hebben met de
leefomstandigheden van de asielzoekers die soms jarenlang in AZC's moeten
verblijven met rond f 60 per week zak- en kleedgeld. Uiteraard moeten
criminele delicten worden bestraft, maar de beleidsmakers zouden zich best
eens mogen buigen over de oorzaken van dat gedrag.Mevrouw Halsema vraagt zich af of VluchtelingenWerk niet samen met het
COA een inventarisatie kan maken van de «klimaatproblemen» in
de centra, zonder direct een relatie te leggen met criminaliteit. Zij vindt
dat er na het debat van de afgelopen weken het nodige gerepareerd moet worden,
al was het maar om het gevaar van de self-fulfilling prophecy weg te nemen.
Het – op basis van ondeugdelijke rapporten – almaar herhalen dat
asielzoekers vijf keer crimineler zijn dan Nederlanders kan leiden tot een
groter aantal (selectieve) aanhoudingen, want dergelijke berichten beïnvloeden
natuurlijk ook de attitude en de werkwijze van de politie. Op welke wijze
denkt de staatssecretaris de in de afgelopen tijd ontstane negatieve beeldvorming
van asielzoekers tegen te gaan?De heer Rouvoet (RPF/GPV) stelt vast dat het
rapport «asielzoekers crimineler?» in methodologisch opzicht rammelt
en dat nog niemand de conclusie dat de vraag of asielzoekers crimineler zijn
bevestigend moet worden beantwoord expliciet heeft onderschreven. Het gebrek
aan kwaliteit van het rapport rechtvaardigt inderdaad een terughoudende opstelling,
maar dat betekent nog niet dat het onderwerp in de taboesfeer moet worden
getrokken. Er is sprake van een reëel probleem en ook onder asielzoekers
is er veel onvrede over het verschijnsel van geweld en criminaliteit onder
asielzoekers en de wijze waarop daarmee wordt omgegaan door de autoriteiten.
Heeft dit laatste signaal de staatssecretaris ook bereikt?In aansluiting op het VRIS-rapport is terecht opgemerkt dat er een betere
aansluiting moet komen tussen het vreemdelingenrecht en het strafrecht. Hopelijk
zal op niet al te lange termijn kunnen worden gedebatteerd over de door de
staatssecretaris toegezegde notitie. Er is uiteraard geen enkele aanleiding
om asielzoekers die criminele feiten begaan anders te behandelen dan allochtone
Nederlanders, maar dan moeten de mogelijkheden in het kader van het vreemdelingenrecht
wel zorgvuldig in beeld zijn gebracht. Totdat daarover duidelijkheid bestaat,
moet een zekere terughoudendheid worden betracht met voorstellen inzake aparte
procedures, versnelling van procedures e.d. De heer Rouvoet wijst er nog op
dat het niet goed mogelijk is om in het kader van het op individuele gevallen
toegespitste vreemdelingenrecht een collectieve oplossing voor te stellen
voor het fenomeen van criminaliteit onder asielzoekers. Hij is dan ook geen
voorstander van een generiek landelijk onderzoek. Allereerst zijn er immers
de nodige methodologische voetangels en klemmen (definitieproblemen, het ontbreken
van een nulmeting). Uit een oogpunt van methodologische zorgvuldigheid verdient
overigens de zinsnede in de brief van de staatssecretaris dat een landelijk
onderzoek alleen een valide karakter kan dragen als onderzoeks- en controlegroep
zoveel mogelijk overeenkomstig dezelfde kenmerken worden samengesteld ook
niet de schoonheidsprijs. In de tweede plaats doemt de vraag op waartoe een
landelijk onderzoek moet of kan dienen. Er kan geen beleidswijziging uit voortvloeien
in die zin dat asielzoekers uit specifiek genoemde landen van herkomst
anders worden bejegend. Dat verdraagt zich niet met de individuele bejegening
van elke asielaanvrage. De vraag naar de capacitaire inzet van politie en
OM is ter beoordeling aan de beheersdriehoek en is niet afhankelijk van de
resultaten van een landelijk onderzoek. Zonder een helder beleidsdoel is het
weinig zinvol het door de heer Wijn bedoelde onderzoek te verrichten, ook
niet ter toetsing van het in Groningen verrichte onderzoek. Dat levert immers
hooguit een vergelijking tussen bepaalde regio's op.Ten slotte vraagt de heer Rouvoet aandacht voor preventieve maatregelen,
o.a. in de vorm van kleinere AZC's. Een verruiming van het «vingerafdrukkenbeleid»
kan al te gemakkelijk leiden tot een vermenging van straf- en vreemdelingenrecht.
Ook hier dient het onderscheid tussen controle en opsporing nauwlettend in
de gaten worden gehouden.De heer De Wit (SP) vindt het erg merkwaardig
dat een publieke discussie wordt aangezwengeld op basis van een rapport dat
niet openbaar mocht worden gemaakt. De heer Wallage is uiteindelijk door het
stof gegaan. Het is een flutrapport want er worden allerlei conclusies gepresenteerd
die op generlei manier zijn onderbouwd. Hij had beter zijn mond kunnen houden,
maar helaas hadden ook sommige Kamerleden hun oordeel klaar zonder dat zij
het rapport gelezen hadden. Nu zij niet de nodige terughoudendheid hebben
kunnen opbrengen en ongenuanceerde uitspraken hebben gedaan, heeft het draagvlak
in de samenleving voor het asielzoekersbeleid opnieuw een knauw gekregen.
De asielzoekers verdienen niet de stigmatisering crimineel te zijn, een stigmatisering
die bovendien leidt tot een meer geïsoleerde positie met alle gevolgen
van dien.In het rapport wordt geen melding gemaakt van zware delicten (wapenbezit,
drugshandel e.d.), hetgeen moet leiden tot een relativering van de conclusies.
Asielzoekers kunnen inderdaad gemakkelijk in het criminele circuit terechtkomen,
maar de oorzaken daarvan moeten allereerst worden gezocht in de omstandigheden
waarin zij verkeren (cultuurshock, traumatische ervaringen in het land van
herkomst, lange wachttijden in Nederland, geen of gebrekkige scholing, e.d.).
Na verschijning van het rapport hebben meerdere burgemeesters van gemeenten
waar AZC's zijn gevestigd te kennen gegeven dat er absoluut geen sprake is
van een toename van criminaliteit en overlast rond de centra. Als er al maatregelen
moeten worden genomen, zouden die een preventief karakter moeten hebben en
gericht moeten zijn op een verbetering van de omstandigheden waarin asielzoekers
verkeren.Uiteraard moet criminaliteit worden bestreden, los van de nationaliteit
van de verdachte. Er mag echter niet op voorhand een relatie worden gelegd
met de aanwezigheid van asielzoekers. De heer De Wit is geen voorstander van
een onafhankelijk landelijk onderzoek, vooral niet omdat in het verlengde
daarvan wordt gepleit voor een aparte procedure en omdat niet duidelijk wordt
gemaakt om welke strafbare feiten het gaat. Het gebruiken van vingerafdrukken
in het kader van strafrechtelijk onderzoek dient eveneens te worden afgewezen,
want asielzoekers kunnen bij aankomst in Nederland niet worden beschouwd als
verdachten. Er moet sprake zijn van een redelijk vermoeden van schuld en dat
is dan in het geheel niet het geval.De heer Van der Staaij (SGP) benadrukt dat
een zorgvuldige en tegelijkertijd ook behoedzame opstelling gewenst is. Al
te snel wordt er met een minimum aan kennis een maximum aan oordelen gegeven.
Nu de feiten op tafel liggen en het rapport onderwerp is van openbare discussie,
dient het parlement zich uit te spreken. Daarbij gaat het met name om de vraag
of er nader onderzoek moet komen, toegespitst op asielzoekers. Hij meent dat
er genoeg reden is voor zo'n nader onderzoek. Het draagvlak voor het asielzoekersbeleid
wordt bepaald niet gediend door het in de doofpot stoppen van zaken als criminaliteit
van asielzoekers. Een onderzoek kan bijdragen aan een realistische
beeldvorming van de criminaliteit onder asielzoekers en kan een basis bieden
voor een gericht beleid ter bestrijding en voorkoming van die criminaliteit.
De methodologische feilen van het Groninger rapport rechtvaardigen niet om
de schouders op te halen over de conclusies. Hij vraagt in dit verband aandacht
voor beleidsrelevante zaken als de relatie tussen criminaliteit en omvang
van de centra, de samenhang tussen een grootstedelijke omgeving en criminaliteit,
het begaan van delicten in het district waarin het centrum is gelegen en in
het centrum zelf, de verblijfsduur e.d. Het Groninger rapport kan een goede
basis bieden voor nader onderzoek en het daarop te baseren beleid, onder andere
met betrekking tot verblijfsrechtelijke gevolgen van crimineel gedrag.De heer Hoekema (D66) merkt op dat een genuanceerde
benadering van het probleem «asielzoekers en criminaliteit» nodig
is. Hij staat een tweesporenbenadering voor: de maatschappelijke aspecten
en de strafrechtelijke aanpak van criminaliteit. Uitgangspunt is dat Nederland
zich heeft te houden aan internationale verplichtingen op grond van de vreemdelingen-
en vluchtelingenverdragen. Verder dient er een goed landelijk beleid te worden
geformuleerd dat dan door de beheersdriehoek moet worden geïmplementeerd.
Daarnaast dient het onderscheid tussen strafrecht en vreemdelingenrecht te
worden gehandhaafd. Ten slotte gaat het om een individuele benadering van
asielzoekers.Asielzoekers die ernstige vergrijpen op hun naam hebben, dienen, afgezien
van de optie van detentie, met voorrang te worden behandeld in de procedure.
Zij kunnen en moeten niet uit de procedure worden gezet. Kan echter het feit
van een ernstig vergrijp de besluitvorming over de status beïnvloeden?
Het is in ieder geval van groot belang dat de staatssecretaris snel met een
reactie komt op de bij de zogenaamde glijdende schaal voor legaal in Nederland
verblijvende vreemdelingen gesignaleerde problemen en manco's. (Rapport vreemdeling
in de strafrechtsketen.) Te denken valt aan het moeilijk kunnen aanpakken
van recidivisten, het niet kunnen meewegen van alternatieve straffen en de
onvoldoende samenwerking tussen de partners in de strafrecht- en de vreemdelingenketen.Denkt de staatssecretaris dat de politiesterkte adequaat is voor de aanpak
van criminaliteit onder asielzoekers? Is er nog steeds sprake van een toedeling
van politiesterkte aan de hand van het aantal plaatsen in AZC's? Het is overigens
van belang dat rond en in AZC's controles worden verricht en dat de politie
zichtbaar aanwezig is.Wat betreft de maatschappelijke component van het vraagstuk dienen in
ieder geval drie aspecten te worden meegenomen: 1. kleinere centra, aangevuld
met andere vormen van opvang; 2. kortere procedures; 3. het verruimen van
de mogelijkheden om zinvol bezig te zijn via dagbesteding, opleidingen en
werk. Op al die drie punten moet het kabinet ruimere opties bieden.De heer Hoekema geeft de voorkeur aan het formuleren van een goed en verantwoord
beleid boven een grootschalig nationaal onderzoek. Een dergelijk onderzoek
zal veel methodologische problemen opleveren, terwijl het heel moeilijk zal
zijn om consequenties voor het asielbeleid te formuleren.Is het mogelijk om met inachtneming van de geldende privacybescherming
meer gebruik te maken van het Havank-vingerafdrukkensysteem of het in het
VRIS-rapport genoemde quick check-systeem?Ten slotte vraagt de heer Hoekema of het woord «asielzoekers»
inderdaad niet mag worden vermeld in criminaliteitscijfers. Het lijkt hem
dat er niets op tegen is om de feiten bij de naam te noemen. Het antwoord van de staatssecretarisStaatssecretaris Kalsbeek is van mening dat
een debat over «asielzoekers en criminaliteit» absoluut niet uit
de weg moet worden gegaan. Een sussende benadering bewijst het asielzoekersbeleid
geen goede dienst. Zij stelt vast dat er een negatief beeld is gecreëerd
als het gaat om asielzoekers en criminaliteit in en rond AZC's dat niet zo
gemakkelijk is te corrigeren. Zorgvuldigheid in deze discussie is in ieder
geval een groot goed. Als gesproken wordt over criminele asielzoekers gaat
het om strafrechtelijke handhaving en niet om een probleem dat verband houdt
met het asielbeleid. Voorzover haar bekend, is nooit wetenschappelijk onderzocht
of asielzoekers crimineler zijn dan Nederlanders. Wel is er bij het OM en
de politie veel kennis voorhanden op basis van de zogenaamde criminaliteitskaarten,
maar die informatie geeft geen antwoord op de vraag of asielzoekers crimineler
zijn. Daarnaast worden er meer gerichte onderzoeken gedaan. In dit verband
valt te denken aan het onderzoek van het WODC naar bepaalde zware delicten;
een van de te beantwoorden vragen is waar de daders en slachtoffers vandaan
komen. Dat onderzoek is nog niet afgerond.Het COA en het OM is gevraagd of men het beeld herkent dat wordt opgeroepen
in het Groningse rapport. Het OM heeft gemeld dat er geen indicatie is van
een stijging van strafbare feiten, begaan door asielzoekers. Wel meldt het
OM een stijging van strafbare feiten, gepleegd door illegalen en vreemdelingen
in het bezit van een verblijfsstatus. Dat varieert van georganiseerde criminaliteit
tot winkeldiefstal. Het was overigens al bekend dat er een oververtegenwoordiging
is in de criminaliteitscijfers van mensen die niet optimaal geïntegreerd
zijn in de samenleving. Het COA heeft laten weten dat in de directe contacten
tussen regionale politiekorpsen en AZC-directeuren geen melding is gemaakt
van stijging van criminaliteit onder asielzoekers. Het COA neemt overigens
signalen van mensen die verontrust zijn over een stijging van de criminaliteit
onder asielzoekers – hoe onterecht ook – zeer serieus, vooral
ook omdat dergelijke signalen afbreuk kunnen doen aan het draagvlak van het
asielzoekersbeleid. Het COA heeft verder gemeld dat er in 2000 in vergelijking
met 1999 sprake is van een afname van het aantal incidenten in de centra zelf.
In geval van strafbare feiten in de centra wordt altijd aangifte gedaan.De rol van de landelijke overheid is het creëren van randvoorwaarden –
waaronder een voldoende capaciteit – opdat de regionale driehoek adequaat
kan optreden. Daarnaast heeft die overheid beleid te formuleren op het terrein
van handhaving van de openbare orde binnen het te voeren vreemdelingenbeleid.
Er is veel informatie beschikbaar die van groot belang is voor de opsporing
en vervolging van geconstateerde strafbare feiten, maar die informatie kan
niet de vraag beantwoorden of asielzoekers crimineler zijn dan allochtonen.
De staatssecretaris heeft niet de indruk dat er in de Kamer behoefte bestaat
aan een het zoeken naar een antwoord op die vraag; wel stelt zij vast dat
er behoefte is aan andere typen onderzoek. Zo is gevraagd om een onderzoek
naar de oorzaken van criminaliteit die gepleegd wordt door asielzoekers. Ook
hierover is echter al veel bekend: gedwongen ledigheid, grote centra met weinig
privacy, confrontaties met mensen waarmee onaangename ervaringen zijn opgedaan,
de spanning of een asielverzoek wordt gehonoreerd enz. Het beleid zal worden
gericht op het realiseren van kleinere centra. Er zijn verder beperkte mogelijkheden
voor asielzoekers geschapen om te kunnen werken. Die mogelijkheden zijn beperkt
omdat werkende asielzoekers als concurrent kunnen worden beschouwd voor anderen
die in hetzelfde segment van de arbeidsmarkt werk moeten zien te vinden. Natuurlijk
zouden recreatieve voorzieningen e.d. kunnen worden uitgebreid, maar dat kost
erg veel geld terwijl bovendien enige soberheid van de opvang geboden is.
De financieel-economische positie van asielzoekers is natuurlijk niet riant,
maar de staatssecretaris heeft de indruk dat voor een verbetering
van die positie niet veel draagvlak is te vinden. Zij concludeert dat er genoeg
bekend is over de oorzaken van criminaliteit onder asielzoekers, maar dat
andere politieke wenselijkheden en haalbaarheden verhinderen om die oorzaken
volledig weg te nemen.De gegevens van het OM en het COA geven een goed beeld van de omvang van
criminaliteit onder asielzoekers. Daarbij gaat het niet alleen om cijfers,
maar ook om de aard van de feiten en de tendensen. Er is genoeg informatie
voorhanden om die vraag adequaat te kunnen beantwoorden. Er is dan ook geen
aanvullend onderzoek nodig. Van groot belang is dat er adequaat wordt gereageerd
op strafbaar gedrag. Wat betreft asielzoekers en vreemdelingen komt daar de
vreemdelingenrechtelijke reactie bij en bij voortduring moet de vraag worden
gesteld of die reactie inderdaad adequaat genoeg is. Wat dit betreft zijn
er drie categorieën te onderscheiden: 1. illegaal in Nederland verblijvende
vreemdelingen; 2. legaal in Nederland verblijvende vreemdelingen; 3. asielzoekers
die nog in procedure zijn. Illegalen die strafbare feiten begaan, dienen met
prioriteit te worden opgespoord en vervolgd. Na ommekomst van de detentie
zal alles in het werk moeten worden gesteld om deze mensen uit Nederland te
verwijderen. Vreemdelingenrechtelijk past alleen de constatering dat deze
mensen niet legaal in Nederland verblijven. Ter fine van verwijdering kunnen
zij in vreemdelingenbewaring worden genomen. De afstemming tussen strafrechtelijke
detentie en de aansluitende vreemdelingenbewaring is overigens voor verbetering
vatbaar.Ook voor de vreemdelingen van categorie 2 geldt dat in eerste instantie
een strafrechtelijke reactie moet volgen op gepleegde strafbare feiten. Daarna
moet op basis van het vreemdelingenrecht worden nagegaan welke consequenties
de gepleegde strafbare gedragingen dienen te hebben. Hierop ziet de vreemdelingencirculaire
van 1994. Het gaat daarbij om ontzegging van voortgezet verblijf conform de
zogenaamde glijdende schaal. Naarmate de banden van de vreemdeling met Nederland
sterker zijn, moet de inbreuk op de openbare orde ernstiger zijn voordat hij
tot ongewenst vreemdeling kan worden verklaard: bij een legaal verblijf tot
3 jaar moet sprake zijn van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van
9 maanden, oplopend tot een straf van 96 maanden bij een verblijf van
15 tot 20 jaar. Aan het begin van die schaal is sprake van een zwakte
in die zin dat «vaste klanten» van het OM vaak niet aan de periode
van 9 maanden toekomen. In het kader van de VRIS-nota zal deze tekortkoming
worden weggewerkt.Voor asielzoekers op wier asielaanvraag nog geen definitieve beslissing
is genomen, geldt ook dat er allereerst een strafrechtelijke reactie dient
te volgen op het gepleegde strafbare feit. Wat betreft de vreemdelingenrechtelijke
gevolgen geldt dat het Nederlandse asielbeleid is gebaseerd op internationale
verplichtingen en op nationaal beleid. Dat houdt in dat elk individueel geval
aan de internationale verplichtingen wordt getoetst alvorens statusverlening
op basis van nationaal beleid aan de orde komt. De verdragsverplichtingen
houden in dat in geval van een asielzoeker met criminele antecedenten toetsing
plaatsvindt aan artikel 33, lid 2, van het Vluchtelingenverdrag. In dat artikel
staat dat het belang van de openbare orde het gebod van non-refoulement buiten
werking kan stellen. Het verdrag laat dus ruimte om criminele asielzoekers
terug te sturen naar het land van herkomst, maar het dient daarbij wel te
gaan om zware misdrijven – bijvoorbeeld misdrijven tegen de menselijkheid
en zware geweldsmisdrijven – waarbij het element van opzet aanwezig
is. De staatssecretaris benadrukt dat de asielprocedure niet voortijdig kan
worden beëindigd, ook niet als sprake is van ernstige strafbare feiten.
Wel handelt de IND deze zaken extra snel af opdat de afgewezen asielzoeker
Nederland zo snel mogelijk kan verlaten. Artikel 3 van het EVRM bevat een
absolute norm die geen uitzonderingen toestaat. Zowel dit artikel als het
Vluchtelingenverdrag houdt niet de verplichting in tot het verlenen van een
status. Het kan dus gebeuren dat na een strafbaar feit geen status wordt
verleend, maar dat tegelijkertijd de asielzoeker niet wordt teruggezonden
als hij een reëel risico loopt op een onmenselijke behandeling in het
land van herkomst. Wel rust op betrokkene de verplichting om Nederland te
verlaten. Het installeren van een aparte unit heeft naar de mening van de
staatssecretaris geen enkele meerwaarde. Het zou integendeel alleen maar extra
problemen genereren. Eerst moet immers bepaald worden welke zaken voor behandeling
komen; verder brengt overdracht tijdverlies met zich mee en kunnen er communicatiestoornissen
optreden.Als op basis van het individuele vluchtverhaal vast is komen te staan
dat niet tot statusverlening op basis van internationale verplichtingen behoeft
te worden overgegaan, kan die status alsnog worden verleend op basis van nationaal
beleid. In deze gevallen is de vreemdelingencirculaire 1994 onverkort van
toepassing. Bij toepassing van de contra-indicaties zal betrokkene altijd
kunnen worden teruggezonden naar het land van herkomst. Eerste toelating wordt
geweigerd op grond van elke onvoorwaardelijke gevangenisstraf wegens een misdrijf,
ook in gevallen waarin sprake is van een rechterlijke uitspraak die nog niet
onherroepelijk is geworden. Hetzelfde geldt als uit het vonnis blijkt dat
in plaats van gevangenisstraf of vrijheidsontnemende maatregel een boete of
een taakstraf is opgelegd. Tevens wordt een aanvaard transactieaanbod aangemerkt
als grond om eerste toelating te weigeren. Dit beleid kan als «streng»
worden gekwalificeerd en er is derhalve geen enkele reden voor aanscherping
ervan. Wel is het uit preventief opzicht van groot belang dat asielzoekers
bij binnenkomst wordt gezegd dat deze contra-indicaties gelden.Alles overziend meent de staatssecretaris dat er een behoorlijk pakket
is aan vreemdelingenrechtelijke maatregelen die genomen kunnen worden als
er sprake is van criminele gedragingen van een asielzoeker. Het is van groot
belang dat de informatie-uitwisseling tussen de strafrechtsen de vreemdelingenketen
adequaat geschiedt. Getracht zal worden de nadere reactie van het kabinet
op het VRIS-rapport nog voor de zomer bij de Kamer te krijgen.Het COA heeft laten weten dat er inderdaad vermoedens zijn dat criminele
organisaties trachten een voet aan de grond te krijgen in AZC's. In alle gevallen –
een zeer beperkt aantaal – worden de signalen en vermoedens doorgegeven
aan de politie en het OM.De staatssecretaris wijst er vervolgens op dat het vingerafdrukkenbestand
van asielzoekers mag worden gekoppeld aan vingerafdrukkenonderzoek bij een
misdrijf waardoor de rechtsorde ernstig is geschokt. Jurisprudentie heeft
uitgewezen dat de ondergrens bij inbraak ligt. Het kan ook gebeuren dat reeds
opgenomen sporen opnieuw worden geactiveerd indien er aanwijzingen zijn dat
de dader zich onder de asielzoekerspopulatie bevindt. Er kan dus al het nodige
op dit terrein en het Groninger rapport doet de vraag rijzen of men daarvan
wel op de hoogte is.Het COA-budget is en blijft gebaseerd op het aantal op te vangen asielzoekers.
Als de gemiddelde bezetting daalt, bijvoorbeeld als gevolg van het korter
worden van de procedures, zal ook het benodigde budget dalen. Met het verwachte
effect van de nieuwe wet is inderdaad rekening gehouden in de meerjarenbegroting.
Er kan dus niet gesproken worden van een bezuiniging.De staatssecretaris wijst er voorts op dat strafbare feiten niet hetzelfde
hoeven in te houden als het bezorgen van overlast in een AZC. Als het niet
mogelijk is, voorlopige hechtenis op te leggen, moet de dader terug naar de
plek waar hij woont. Als er een strafbaar feit is gepleegd in combinatie met
overlast in het centrum zelf, kunnen interne sancties worden opgelegd. Uiteindelijk
kunnen betrokkenen zelfs uit de opvang worden gezet, hetgeen overigens niet
altijd even wenselijk is. Wel wordt in sommige gevallen het middel van de
overplaatsing toegepast. Ten slotte is er nog de AMOG-regeling, waarbij asielzoekers
met onacceptabel gedrag gedurende een periode van 8 weken worden geobserveerd
met het oog op het vervolgtraject. Het gaat veelal om asielzoekers die ernstige
psychische problemen hebben en dus niet per definitie om mensen
die strafbare feiten hebben begaan. Een aparte unit voor de laatste categorie
zou veel meer beheersmatige problemen oproepen dan in de huidige situatie
het geval is waarin de strafbare feiten plegende asielzoekers verdeeld zijn
over de diverse centra. Het is veel beter – en daar is het COA ook mee
bezig – om in overleg met de gemeenten na te gaan of er niet een wijkagent
in de centra kan figureren. Agenten hebben meer oog voor zich ontwikkelende
criminaliteit dan mensen van beveiligingsdiensten. Het lijkt de staatssecretaris
niet gewenst om met nieuwe plannen op de proppen te komen zolang de oude nog
niet zijn geïmplementeerd.Aan het adres van de heer Rouvoet merkt de staatssecretaris ten slotte
op dat het gezien de doelgroep niet goed mogelijk zal zijn een geheel vergelijkbare
controlegroep te hebben.Nadere gedachtewisselingDe heer Middel (PvdA) begrijpt de bezwaren
van de staatssecretaris tegen een alomvattend nationaal onderzoek, maar meent
toch dat het mogelijk moet zijn om reeds bestaande informatie te inventariseren
en te koppelen zonder daar al te veel pretenties aan te verbinden. Iets meer
inzicht in deze gevoelige materie kan geen kwaad. De heer Middel heeft er
begrip voor dat het beleid, gebaseerd op de glijdende schaal, enigszins wordt
aangescherpt maar gaat er daarbij van uit dat tegelijkertijd ook uitwassen –
bijvoorbeeld het ontzeggen van toegang tot Nederland omdat uit onwetendheid
een boete van f 1000 wordt betaald – worden bestreden.De heer Kamp (VVD) stelt vast dat de staatssecretaris
verantwoordelijk is voor het immigratiebeleid en dat de cijfers uit de door
hem in eerste termijn genoemde rapporten er niet om liegen. Er is sprake van
een ernstig probleem, maar helaas heeft de staatssecretaris een ander gevoel
van urgentie dan de fractie van de VVD. Wil dat probleem serieus kunnen worden
aangepakt, dan zal zij een andere instelling moeten hebben dan waarvan zij
vandaag blijk heeft gegeven.De heer Wijn (CDA) is de staatssecretaris
erkentelijk voor de toegezegde aanpassing van de glijdende schaal. Voor het
overige lijkt het hem dat zij het draagvlakondermijnende effect van asielzoekers
die criminele feiten begaan onderschat. Haar toon is te sussend. Hij is uit
op het verzamelen van harde feiten, al was het maar om op die manier onderbuikgevoelens
te bestrijden en een goed beleid te voeren. Onder het motto «meten is
weten» dringt hij nogmaals aan op een alomvattend onderzoek. In ieder
geval zou de staatssecretaris moeten aangeven welke maatregelen worden genomen
om de gesignaleerde problemen het hoofd te bieden. Er moet een einde aan de
situatie komen waarin de kwaden het voor de goeden verpesten.Mevrouw Halsema (GroenLinks) stelt vast dat
de oorzaken van de problemen en dus ook de manier waarop ze kunnen worden
bestreden bekend zijn. Het zijn politieke wenselijkheden en haalbaarheden
die een effectief preventief beleid in de weg staan. Waar legt de staatssecretaris
haar politieke prioriteiten?Klopt het dat de veronderstelde terugloop in aantallen asielzoekers al
is ingeboekt op de begroting van Justitie voor de komende jaren en dat het
COA geen investeringen meer kan doen? Heeft de Kamer een besluit genomen over
het gebruik van vingerafdrukken van asielzoekers ten behoeve van opsporingsdoeleinden?
Hoe oordeelt de staatssecretaris over deze schokkende situatie? Ten slotte
merkt mevrouw Halsema dat, als delicten bij elkaar worden opgeteld en recidive
vreemdelingenrechtelijke gevolgen krijgt, dit te veel gaat lijken op «three
strikes and you're out». De heer Rouvoet (RPF/GPV) vraagt of de staatssecretaris
van mening is dat het ontbreken van een goed vergelijkbare controlegroep nooit
kan leiden tot de onderzoeksvraag of asielzoekers crimineler zijn. Verder
krijgt hij graag meer informatie over het gebruik van vingerafdrukken van
asielzoekers ten behoeve van controle en opsporing.De heer De Wit (SP) vraagt eveneens naar de
prioriteiten van de staatssecretaris bij het aanpakken van de ook door haar
gesignaleerde problemen. Hij blijft van mening dat de vingerafdrukken die
worden afgenomen om na te gaan of de asielzoeker niet elders geregistreerd
is, niet mogen worden gebruikt voor opsporingsdoeleinden.De heer Van der Staaij (SGP) stelt vast dat
de staatssecretaris van mening is dat er geen signalen zijn die erop duiden
dat er onvoldoende bekend is over aard en omvang van de criminaliteit onder
asielzoekers. Dit lijkt hem de meest zwakke formulering om aan te geven dat
er wel voldoende bekend is. Ook heeft zij gezegd dat er geen signalen zijn
die duiden op een stijging van de criminaliteit onder asielzoekers. Dat sluit
dus niet uit dat die criminaliteit in bepaalde gevallen onverminderd hoog
is.Is de staatssecretaris bereid de tot nu toe vergaarde landelijke gegevens
over asielzoekers en criminaliteit te bundelen en in de openbaarheid te brengen?
Hoe denkt zij de nu ontstane negatieve beeldvorming te corrigeren? Ten slotte
vraagt hij naar de stand van zaken met betrekking tot een onderzoek naar criminaliteit
onder allochtonen, inclusief asielzoekers.De heer Hoekema (D66) gaat ervan uit dat op
de criminaliteitskaarten genoteerd wordt wat er genoteerd moet worden, dus
ook de vermelding «asielzoeker». Hij sluit zich aan bij de vragen
naar het gebruik van vingerafdrukken voor opsporingsdoeleinden en vraagt zich
af of winkeldiefstallen naast inbraken de ondergrens van strafbare feiten
vormen.De heer Hoekema meent dat de staatssecretaris afdoende duidelijk heeft
gemaakt dat een aparte opvang onvoldoende meerwaarde heeft en dat volstaan
kan worden met de AMOG-regeling en overige regelingen.Staatssecretaris Kalsbeek zegt toe in samenspraak
met minister Korthals nadere informatie te verschaffen over het gebruik van
vingerafdrukken. Wel wil zij erop wijzen dat de door haar geschetste mogelijkheden
volgen uit jurisprudentie, die uiteraard gebaseerd is op de Wet op de politieregisters
en de privacywetgeving.De thans voorhanden zijnde informatie is nogal ongelijksoortig van aard.
Het WODC kan niet veel doen met rapporten waarin kwalitatieve gegevens de
boventoon voeren. De staatssecretaris vermag dan ook niet in te zien dat bundeling
van de huidige informatie tot een kennisverdieping zal leiden.In de nadere reactie van het kabinet op het VRIS-rapport zal ook aandacht
worden besteed aan de contra-indicaties en de zwakke punten van de glijdende
schaal.De staatssecretaris merkt verder op het gevoel te hebben dat de kritiek
van de heren Kamp en Wijn niet zal veranderen zolang zij niet doet wat zij
willen. Zij is niet voornemens haar beleid in de door hen voorgestane zin
te wijzigen.De vraag waar de politieke prioriteiten liggen bij het beleid ten aanzien
van criminaliteit en asielzoekers moet aan het kabinet als geheel worden voorgelegd.
Er moet altijd worden gezocht naar een evenwicht tussen een betrekkelijk sobere
opvang en het zoveel mogelijk voorkomen van criminele activiteiten. Bij tijd
en wijle zal er een herijking moeten plaatsvinden, vooral als blijkt dat het
evenwicht zoek is. Het is een misverstand te menen dat het COA geen investeringen meer kan
doen. Voor dit jaar zijn er oplossingen gevonden; bovendien beschikt het COA
over een leenfaciliteit.De staatssecretaris meent dat de onderzoeksvraag «zijn asielzoekers
crimineler?» nooit legitiem kan zijn omdat een controlegroep ontbreekt.
Dat neemt niet weg dat deze vraag wel politiek-maatschappelijk relevant is
gebleken.Aan het adres van de heer Van der Staaij merkt de staatssecretaris op
dat zij van instanties die zich bezighouden met de opvang van asielzoekers
en met de bestrijding van criminaliteit geen signalen krijgt dat zich verontrustende
tendensen aftekenen.Het is niet gebruikelijk de term «asielzoeker» op te nemen
in registraties omdat het op zich geen relevant criterium is. Via een omweg –
bijvoorbeeld door na te gaan wat het adres is van een verdachte – kan
dat natuurlijk altijd worden achterhaald.De voorzitter van de commissie,Swildens-RozendaalDe griffier van de commissie,PeXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (RPF/GPV), O.P.G.
Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Ross-van Dorp (CDA),
Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks) Weekers (VVD), Van
der Staaij (SGP), Wijn (CDA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Van Vliet
(D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA), Hoekema
(D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld (VVD), Schutte (RPF/GPV),
Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP), Buijs
(CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
De Vries (VVD), Van Walsem (D66), Eurlings (CDA), Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-566.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl