Rapport bij het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII)
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2010-2011
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 
 32 710
 VII
 
 Jaarverslag en slotwet Ministerie van Binnenlandse Zaken en
		Koninkrijksrelaties 2010 
 
 
 Nr. 2
 RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2010 MINISTERIE VAN BINNENLANDSE ZAKEN
		EN KONINKRIJKSRELATIES (VII)
 
 
 
 Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 ’s-Gravenhage, 18 mei 2011
 Hierbij bieden wij u het op 6 mei 2011 door ons vastgestelde 
				«Rapport bij het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van
				Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII)» aan.
 Algemene Rekenkamer
 
 
 
 
 
 drs. Saskia J.
 Stuiveling,
 
 president
 
 
 
 dr. Ellen M.A. van
 Schoten RA,
 
 secretaris
 
 
 
 
 
 
 INHOUD
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Samenvatting
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Over dit onderzoek
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 Wettelijke oordelen
 
 
 6
 
 
 
 
 1.2
 
 
 Onderzoek naar de beleidsinformatie
 
 
 7
 
 
 
 
 1.3
 
 
 Onderzoek naar de bedrijfsvoering
 
 
 7
 
 
 
 
 1.4
 
 
 Onderzoek naar de financiële informatie
 
 
 7
 
 
 
 
 1.5
 
 
 Het Ministerie van BZK
 
 
 8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Beleidsinformatie
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 Beschikbaarheid van informatie over beleid
 
 
 10
 
 
 
 
 2.2
 
 
 Oordeel over totstandkoming informatie over gevoerd
						beleid
 
 
 13
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Bedrijfsvoering
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 
 3.1
 
 
 Ontwikkeling van de bedrijfsvoering
 
 
 15
 
 
 
 
 3.2
 
 
 Overzicht bedrijfsvoering 2010
 
 
 16
 
 
 
 
 3.3
 
 
 Oordeel over het financieel beheer en materieelbeheer
 
 
 16
 
 
 
 
 3.4
 
 
 Personeelsbeheer
 
 
 18
 
 
 
 
 3.4.1
 
 
 Onderzochte onderwerpen
 
 
 18
 
 
 
 
 3.4.2
 
 
 Onvolkomenheid controleraamwerk P-Direkt
 
 
 21
 
 
 
 
 3.4.3
 
 
 Personeelsbeheer Ministerie van BZK
 
 
 22
 
 
 
 
 3.5
 
 
 Overige onderdelen van de bedrijfsvoering
 
 
 23
 
 
 
 
 3.5.1
 
 
 Single information, single audit
 
 
 23
 
 
 
 
 3.5.2
 
 
 Informatiebeveiliging
 
 
 25
 
 
 
 
 3.6
 
 
 Oordeel over totstandkoming informatie over de
						bedrijfsvoering
 
 
 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Financiële informatie
 
 
 
 
 26
 
 
 
 
 
 4.1
 
 
 Oordeel over de financiële informatie in het
						jaarverslag
 
 
 26
 
 
 
 
 4.2
 
 
 Oordeel over de saldibalans en toelichting
 
 
 26
 
 
 
 
 4.3
 
 
 Overzicht per begrotingsartikel
 
 
 27
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Reactie minister van BZK en nawoord
						Algemene Rekenkamer
 
 
 
 
 29
 
 
 
 
 
 5.1
 
 
 Reactie minister van BZK
 
 
 29
 
 
 
 
 5.2
 
 
 Nawoord Algemene Rekenkamer
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Audit Actielijst
 
 
 
 
 32
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 
 
 
 
 
 Overzicht fouten en onzekerheden in
						de financiële informatie in het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van
						BZK (VII)
 
 
 
 
 33
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gebruikte afkortingen
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Literatuur
 
 
 
 
 40
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 SAMENVATTING
 
 In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons onderzoek
				naar het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
				Koninkrijksrelaties (VII) en naar de bedrijfsvoering van dit ministerie.
 Een aantal beleidsterreinen van het Ministerie van Binnenlandse
				Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is in oktober 2010 met het aantreden van het
				kabinet-Rutte/Verhagen overgegaan naar het Ministerie van Veiligheid en
				Justitie (VenJ) en omgekeerd. Wij richten onze rapportage daarom tot de huidige
				bewindspersonen van BZK en VenJ.
 Wij hebben onderzocht of het gevoerde financieel beheer en
				materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties van het Ministerie van
				BZK voldoen aan de eisen van rechtmatigheid, ordelijkheid en
				controleerbaarheid. Daarnaast hebben wij onderzoek gedaan naar het gevoerde
				beleid en naar overige onderdelen van de bedrijfsvoering.
 
 De belangrijkste uitkomsten van ons onderzoek naar het
				 Jaarverslag 2010 van het Ministerie van BZK zijn: 
 
 
 •
 Het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van BZK biedt
						minder inzicht in de doelrealisatie en prestaties dan het jaarverslag over
						2009.
 
 
 •
 Het is de P-Direktorganisatie in 2010 niet gelukt een
						sluitend controleraamwerk operationeel te krijgen. We merken dit aan als een
						onvolkomenheid in de bedrijfsvoering.
 
 
 •
 Naast de P-Direktorganisatie behoeft de
						informatiebeveiliging van het ministerie in 2011 aandacht.
 
 
 •
 Er zijn risico’s voor de betrouwbaarheid van de
						verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen die medeoverheden aan het
						Rijk aanleveren. De minister van BZK dient, als systeemverantwoordelijke, de
						risico’s in beeld te brengen en actief toe te zien op een adequate beheersing
						daarvan.
 
 
 •
 De financiële informatie in het jaarverslag bevat geen
						belangrijke fouten of onzekerheden en het proces van de totstandkoming van de
						beleidsinformatie voldoet aan de norm.
 
 
 
 
 De minister van BZK heeft op 28 april 2011 gereageerd op ons
				 rapport. Hij gaat met name in op het controleraamwerk bij P-Direkt, de controle
				 op de specifieke uitkeringen en de informatiebeveiliging.
 De minister beschrijft zijn verantwoordelijkheid voor P-Direkt
				 en de sisa-methodiek voor specifieke uitkeringen. Wij zijn van mening dat de
				 minister meer verantwoordelijkheid heeft dan hij beschrijft en dat hij er door zijn
				 systeemverantwoordelijkheid actief voor moet zorgen dat er sprake is van een
				 beheersing van de risico’s.
 
 
 
 
 1
 OVER DIT ONDERZOEK
 
 
 Een minister verantwoordt zich in zijn jaarverslag over hoe
				 zijn ministerie in het afgelopen jaar heeft gepresteerd en gefunctioneerd. In
				 het jaarverslag staat of de doelen en prestaties die in de begroting van het
				 ministerie waren afgesproken, zijn gerealiseerd (informatie over het beleid),
				 hoe het ministerie heeft gefunctioneerd (informatie over de bedrijfsvoering) en
				 wat de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van het ministerie zijn geweest
				 (financiële informatie). Wij onderzoeken in welke mate hierbij sprake is van
				 rechtmatigheidsfouten of onzekerheden.
 Wij onderzoeken de informatie in het jaarverslag en kijken ook
				 naar de achterliggende processen binnen het ministerie. De resultaten van dit
				 onderzoek leggen wij vast in de vorm van oordelen. Met deze wettelijke oordelen
				 ondersteunen we de Tweede Kamer bij het verlenen van decharge aan de betrokken
				 ministers.
 In dit rapport treft u de resultaten aan van: 
 
 
 •
 onderzoek naar beleidsinformatie (hoofdstuk 2);
 
 
 •
 onderzoek naar bedrijfsvoering (hoofdstuk 3);
 
 
 •
 onderzoek naar financiële informatie (hoofdstuk 4).
 
 
 
 De reactie van de minister van BZK en ons nawoord treft u aan in
				hoofdstuk 5.
 
 Met het aantreden van het kabinet-Rutte/Verhagen in oktober
				 2010 heeft een herverdeling van de departementen plaatsgevonden. De
				 verantwoording over het jaar 2010 volgt echter nog de begrotingsindeling die
				 door het vorige kabinet werd gehanteerd bij het indienen van de begroting 2010.
				 Als onze bevindingen betrekking hebben op een beleidsterrein dat is
				 overgedragen aan een ander ministerie, geven wij aan om welk ministerie het
				 gaat.
 Bij het Ministerie van BZK is het beleidsterrein van het
				 directoraat-generaal Veiligheid, overgedragen aan het Ministerie van VenJ. Tot
				 dat beleidsterrein behoorde het Korps landelijke politiediensten (KLPD) en de
				 daarbij behorende rechtspersonen met een wettelijke taak, waaronder de
				 politieregio’s. Ook de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid is aan het
				 Ministerie van VenJ overgedragen.
 Vanuit het voormalige Ministerie van Volkshuisvesting,
				 Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) zijn aan het Ministerie van BZK
				 toegevoegd: de diensten van het programmaministerie Wonen, Wijken en Integratie
				 (WWI) en de uitvoeringsorganisatie Rijksgebouwendienst. Vanuit het voormalige
				 Ministerie van Justitie zijn toegevoegd: de directies van het
				 directoraat-generaal Wetgeving, Internationale aangelegenheden en
				 Vreemdelingenzaken, die zich bezighouden met het migratiebeleid (inclusief de
				 Immigratie- en Naturalisatiedienst en de bemoeienis met het Centraal Orgaan
				 voor de opvang van Asielzoekers).
 
 Afkortingen die specifiek zijn voor dit onderzoek hebben we
				opgenomen in een aparte lijst achter in dit rapport.
 
 
 1.1
 Wettelijke oordelen
 
 De Algemene Rekenkamer doet jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek
				 bij het Rijk. Wij doen dit onderzoek uit hoofde van onze wettelijke taak zoals
				 beschreven in de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001). Wij beoordelen het gevoerde
				 financieel beheer en materieelbeheer en gaan na of de informatie in de
				 jaarverslagen over het gevoerde beleid, over de bedrijfsvoering en over de
				 financiën tot stand is gekomen volgens de daarvoor geldende regels. Wij
				 beoordelen of deze informatie goed is weergegeven in de jaarverslagen en of en
				 in welke mate sprake is van rechtmatigheidsfouten of onzekerheden. Met onze
				 wettelijke oordelen ondersteunen we de Tweede Kamer bij het verlenen van
				 decharge aan de betrokken ministers.
 
 
 
 1.2
 Onderzoek naar de beleidsinformatie
 
 Niet alleen het onderzoek naar de jaarverslagen behoort tot de
				 wettelijke taak van de Algemene Rekenkamer. De CW 2001 schrijft daarnaast voor
				 dat wij onderzoeken of de in het jaarverslag opgenomen informatie op een
				 deugdelijke wijze tot stand is gekomen en voldoet aan de daaraan te stellen
				 kwaliteitsnormen. De kwaliteitsnormen hebben we vertaald in beschikbaarheid en
				 bruikbaarheid. In hoofdstuk 2 schetsen we een beeld van de beschikbaarheid van
				 informatie in het jaarverslag over het door de minister gevoerde beleid. Tot
				 slot geven we in hoofdstuk 2 een oordeel over de wijze waarop de
				 beleidsinformatie tot stand is gekomen en of deze voldoet aan de normen.
 
 
 
 1.3
 Onderzoek naar de bedrijfsvoering
 
 
 Volgens de CW 2001 (artikel 82) doet de Algemene Rekenkamer
					 ook onderzoek naar de bedrijfsvoering van departementen. In hoofdstuk 3 geven
					 we een oordeel over het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer en de ten
					 behoeve van dat beheer bijgehouden administraties.
 Ook beschrijven we in dit hoofdstuk de geconstateerde
					 onvolkomenheden in de overige bedrijfsprocessen die belangrijk zijn voor het
					 functioneren van het Ministerie van BZK; en we doen waar nodig
					 aanbevelingen.
 Tot slot geven we in dit hoofdstuk een oordeel of de
					 informatie over de bedrijfsvoering in het jaarverslag op deugdelijke wijze tot
					 stand is gekomen en geven we aan of deze informatie voldoet aan de te stellen
					 kwaliteitsnormen.
 
 
 
 
 1.4
 Onderzoek naar de financiële informatie
 
 
 Volgens de CW 2001 (artikel 82) onderzoekt de Algemene
					 Rekenkamer of het jaarverslag overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften
					 voor financiële informatie is opgesteld en of de erin opgenomen financiële
					 informatie deugdelijk is weergegeven en rechtmatig tot stand is gekomen.
 Voorts onderzoekt de Algemene Rekenkamer of de departementale
					 saldibalans volgens de verslaggevingsvoorschriften is opgesteld. De Algemene
					 Rekenkamer onderzoekt of de opgenomen informatie en de op het jaareinde
					 openstaande posten deugdelijk zijn weergeven en of de erin opgenomen
					 balansposten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
 
 In hoofdstuk 4 melden wij de rechtmatigheidsfouten en
				 onzekerheden in de financiële informatie die de tolerantiegrenzen
				 overschrijden. Onder «fouten» verstaan we financiële informatie die niet
				 rechtmatig tot stand is gekomen (dat wil zeggen: het begrotingsgeld is niet
				 volgens de regels ontvangen of uitgegeven) of niet deugdelijk is weergegeven
				 (dat wil zeggen: er is geen goede verantwoording afgelegd in het jaarverslag).
				 We spreken van «onzekerheden» wanneer we niet kunnen vaststellen of er al dan
				 niet sprake is van fouten, bijvoorbeeld als gevolg van onvolkomenheden in het
				 financieel beheer.
 
 
 
 Zoals uit bovenstaande figuur blijkt maken wij bij de
				 uitvoering van ons onderzoek gebruik van de controle door de auditdienst. Dat
				 geldt in ieder geval voor ons onderzoek naar de financiële informatie, naar
				 het financieel beheer en materieelbeheer en voor de onderzoeken naar de
				 totstandkoming van de beleidsinformatie en van de bedrijfsvoeringsinformatie.
				 Om vast te stellen of wij gebruik kunnen maken van de onderzoeksuitkomsten van
				 de auditdienst, voeren wij daar jaarlijks een review op uit. Daarnaast voert de
				 Algemene Rekenkamer zelf per ministerie en/of rijksbreed onderzoeken uit naar
				 specifieke onderwerpen op gebied van beleidsinformatie en bedrijfsvoering.
 
 
 
 1.5
 Het Ministerie van BZK
 
 Het Ministerie van BZK heeft als belangrijkste
				 beleidsprioriteit het bevorderen van een veilige samenleving. Het geeft daaraan
				 inhoud door maatregelen ter beteugeling van criminaliteit, overlast en
				 verloedering en door een stevige aanpak van geweld tegen werknemers met een
				 publieke taak. Verder zet het ministerie in op een goed functionerend openbaar
				 bestuur.
 
 Het ministerie had in 2010 acht baten-lastendiensten: 
 
 
 •
 het KLPD, dat onder meer landelijke en specialistische
						 politietaken uitvoert;
 
 
 •
 de Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten
						 (BPR), de beheerorganisatie voor de persoonsgegevens van burgers en overheden
						 met een publieke taak;
 
 
 •
 de Centrale Archief Selectiedienst (CAS), de
						 archiefbeheerder voor de rijksoverheid;
 
 
 •
 P-Direkt, het portaal voor de verwerking van de salaris-
						 en personeelsadministratie;
 
 
 •
 de Werkmaatschappij (DWM), het «shared service center»
						 voor de bedrijfsvoering, van arbeidsmarktcommunicatie tot post- en
						 koeriersdiensten;
 
 
 •
 de Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding (LFR); 
						 1 De activiteiten van LFR zijn met ingang van
								1 oktober 2010 overgegaan naar het Nederlands Instituut Fysieke
								Veiligheid.
 
 
 •
 Logius, de dienst digitale overheid;
 
 
 •
 4FM, het samenwerkingsverband van de facilitaire diensten
						 van vier departementen.
 
 
 
 Bij het kernministerie omvatte het personeelsbestand per 31
				 december 2010 4 418 fte’s.
 De uitgaven van het ministerie betreffen met name
				 overdrachtsuitgaven aan de lagere overheden, zelfstandige bestuursorganen en
				 rechtspersonen met een wettelijke taak. Ruim 80% van de uitgaven betreft de
				 bijdrage aan de politieregio’s. De uitgaven van het ministerie in 2010
				 bedroegen € 6,1 miljard. De verplichtingen bedroegen € 6,4 miljard en de
				 ontvangsten € 0,4 miljard.
 
 
 
 
 2
 BELEIDSINFORMATIE
 
 
 Beleid en de uitvoering daarvan wordt voor een groot deel
				 betaald met Rijksgeld. Hoe effectiever en doelmatiger het beleid en de
				 uitvoering daarvan is, hoe meer bereikt kan worden voor hetzelfde geld, of hoe
				 minder het Nederland kost.
 De Tweede Kamer heeft bruikbare informatie over
				 beleid(-suitvoering) nodig om daarin de juiste keuzes te maken, het budgetrecht
				 uit te oefenen en sturend op te treden.
 
 
 
 2.1
 Beschikbaarheid van informatie over beleid
 
 
 Het kabinet en de Tweede Kamer hebben
					 verantwoordingsinformatie nodig over de mate waarin beleidsdoelstellingen zijn
					 bereikt, prestaties zijn geleverd en begrote gelden zijn besteed. Op basis van
					 die informatie kunnen zij desgewenst bijsturen. Hiertoe dienen de jaarlijkse
					 begrotings- en verantwoordingsstukken.
 Elk jaar onderzoeken we in hoeverre er informatie beschikbaar
					 is in het jaarverslag van de minister over de uitvoering van beleid.
 
 Het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van BZK biedt minder
				 inzicht in de doelrealisatie en prestaties dan het jaarverslag over 2009. Deze
				 afname gaat niet vergezeld van een uitgebreidere uitleg van de ontbrekende
				 informatie. In tegenstelling tot vorig jaar bevat het jaarverslag ook artikelen
				 waar beleidsinformatie ontbreekt zonder dat dit wordt toegelicht.
 In onderstaand overzicht geven we per begrotingsartikel aan
				 hoeveel procent van de gerealiseerde uitgaven in het jaarverslag wordt
				 toegelicht met beleidsinformatie.
 
 De minister van BZK heeft in zijn jaarverslag bij vier van de
					 negen artikelen onvoldoende concrete beleidsinformatie over prestaties opgenomen. Voor in totaal ruim € 5,3 miljard
					 is dus niet voldoende toegelicht of de minister hiermee heeft gedaan wat hij
					 van plan was ermee te doen.
 Daarnaast heeft de minister in zijn jaarverslag bij vier van
					 de negen artikelen onvoldoende concrete beleidsinformatie over
					 effecten van het gevoerde beleid opgenomen. Voor in
					 totaal ruim € 205 miljoen is dus niet voldoende toegelicht of de minister
					 het desbetreffende beleidsdoel ermee heeft bereikt.
 
 
 
 
 
 Wij presenteren in onderstaande figuur de beschikbaarheid van
				 beleidsinformatie in de jaarverslagen over 2007–2010 en in de begrotingen van
				 2007–2011.
 
 Beschikbaarheid van beleidsinformatie in de
					 jaarstukken
 
 
 Zoals onderstaand schema laat zien legt de minister meestal wel
				 uit waarom hij geen informatie heeft opgenomen.
 
 Uitleg bij niet-opnemen beleidsinformatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 Operationele
							 doelstelling
 
 
 
 
 Prestaties of
							 effecten
 
 
 
 
 Korte reden/explain
							 
 
 
 
 
 
 
 
 21.1 Identificeren en beoordelen van mogelijke
							 dreigingen op de nationale veiligheid en het in kaart brengen en waar nodig
							 versterken van de strategische capaciteiten
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 Afhankelijkheid derden voor effecten beleid 
 
 
 
 
 21.2 Een effectieve nationale crisis responsorganisatie
							 voor de aansturing van crisisbeheersing 
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 
 
 21.3 Wegnemen van structurele veiligheidstekorten
							 binnen het Koninkrijk door de uitvoering van onafhankelijk onderzoek naar
							 ernstige ongevallen, rampen of dreiging daartoe
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 
 
 23.2 Voorzien in middelen die nodig zijn voor adequate
							 politiezorg op landelijk niveau
 
 
 Prestaties
 
 
 Verwijzing naar een ander rapport/website 
 
 
 
 
 29.1 Kwaliteit van de taakuitvoering en de organisatie
							 van politie, brandweer, Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen
							 (GHOR)
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 
 
 31.3 In stand houden en optimaliseren van de
							 reisdocumentenketen en het stelsel van de Gemeentelijke Basisadministratie
							 Persoonsgegevens (GBA)
 
 
 Effecten
 
 
 
 
 31.5 Kiesraad
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 
 
 31.4 Het waarborgen van de grondrechten en zorgen voor
							 een goed functionerend constitutioneel bestel
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 Uitvoering van specifieke wet- en regelgeving 
 
 
 
 
 35.3 Pensioenregelingen van Nederlandse ambtenaren uit
							 de (voormalige) overzeese gebiedsdelen
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 
 
 37.5 Uitvoering garantieregeling
 
 
 Prestaties en effecten
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.2
 Oordeel over totstandkoming informatie over gevoerd
					 beleid
 
 Voor ons oordeel over de totstandkoming van de informatie over
				 het gevoerde beleid hebben wij dit jaar zeven van de 56 prestatie-indicatoren
				 uit het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van BZK onderzocht: 
 
 
 •
 aandeel allochtonen (van het rijkspersoneel);
 
 
 •
 percentage vrouwelijke werknemers bij de nieuwe instroom
						van rijkspersoneel;
 
 
 •
 beschikbaarheid 112-netwerk;
 
 
 •
 terugdringing misbruik 112;
 
 
 •
 klanttevredenheid DigiD;
 
 
 •
 klanttevredenheid Overheid.nl;
 
 
 •
 percentage organisaties dat conform de Wet openbaarheid
						topinkomens (Wopt) melding maakt over topinkomens.
 
 
 
 
 Oordeel
 
 Op grond van ons onderzoek hebben we vastgesteld dat de
					 informatie over de onderzochte indicatoren op deugdelijke wijze tot stand is
					 gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften, met uitzondering van het
					 volgende:
 Het realisatiecijfer over de klanttevredenheid Overheid.nl is
					 deels gebaseerd op een webenquête met een zeer lage respons (48 bezoekers van
					 jaarlijks 14,5 miljoen bezoekers), waardoor de representativiteit laag is.
 Er is geen actie ondernomen om na te gaan of de lijst met
					 alle organisaties die conform de Wopt meldingsplichtig zijn, nog volledig is
					 sinds het van kracht worden van de wet in 2006. 
 
 Volgens de CW 2001 dienen auditdiensten beleidsinformatie te
				 onderzoeken op deugdelijke totstandkoming. Een deel van de departementale
				 auditdiensten onderzoekt in dit verband alleen of de informatie in het
				 jaarverslag aansluit op de informatie uit de bron. De Algemene Rekenkamer is
				 van mening dat de informatiebronnen zelf ook op deugdelijke totstandkoming
				 moeten worden onderzocht door de departementale auditdiensten. De voorschriften
				 zijn op dit punt echter niet duidelijk. Wij zullen in overleg treden met het
				 Ministerie van Financiën om de voorschriften op dit punt te
				 verduidelijken.
 De auditdienst onderzoekt alleen de deugdelijke totstandkoming
				 van de beleidsinformatie vanaf de bron tot het jaarverslag.
 
 
 
 
 3
 BEDRIJFSVOERING
 
 Wij hebben de bedrijfsvoering van het Ministerie van BZK
				onderzocht. Onder de bedrijfsvoering vallen alle bedrijfsprocessen die ervoor
				zorgen dat een ministerie functioneert, zoals het financieel beheer en het
				materieelbeheer en de processen op het gebied van personeel,
				informatievoorziening, administratie, communicatie en huisvesting.
 De bedrijfsvoering van het Ministerie van BZK kende vorig jaar
				geen onvolkomenheden. We zagen wel dat er aanloopproblemen waren bij de
				personeels- en salarisadministratie vanwege de introductie van het
				P-Direktsysteem bij diverse ministeries.
 
 De bedrijfsvoering is ook in 2010 op een toereikend niveau.
				 Problemen met het voorschottenbeheer zijn achter de rug.
 De minister van BZK is eigenaar van het portaal P-Direkt,
				 waarvan een aantal ministeries gebruik maakt. Het is de P-Direktorganisatie in
				 2010 niet gelukt een sluitend controleraamwerk operationeel te krijgen. Wij
				 merken dat aan als een onvolkomenheid. We lichten de onvolkomenheid in de
				 bedrijfsvoering in § 3.4 nader toe.
 
 We maken onderscheid tussen financieel beheer, materieelbeheer en
				overige onderdelen van de bedrijfsvoering (§ 3.5).
 Voor de verantwoording van specifieke uitkeringen door
				medeoverheden wordt het principe van single information,
				single audit (sisa) toegepast. Uit reviews is gebleken dat er
				risico’s zijn in de betrouwbaarheid van de verantwoordingsinformatie die
				medeoverheden aan het Rijk aanleveren. Het Ministerie van BZK laat het nemen
				van maatregelen nu aan de vakdepartementen over zonder zelf zicht te hebben op
				de beheersing van de risico’s en geeft zo de regie op het sisa-stelsel uit
				handen. Wij bevelen de minister aan de systeemverantwoordelijkheid voor sisa
				met de single review als sluitstuk actiever vorm te
				geven. In dit kader is het van belang dat de minister de risico’s in de
				verantwoordingsinformatie en in de controle van deze informatie door de
				accountant van de medeoverheden in beeld brengt en actief toeziet op een
				adequate beheersing daarvan (§ 3.5.1).
 Er is in 2010 geen voortgang gemaakt bij het inrichten van een
				goede planning- en controlcyclus als waarborg voor de informatiebeveiliging.
				Voor 2011 is deze waarborg eens te meer noodzakelijk, aangezien er eind 2010
				grote, risicovolle organisatieonderdelen aan het Ministerie van BZK zijn
				toegevoegd (§ 3.5.2).
 Ten slotte geven we een oordeel over de totstandkoming van
				informatie over de bedrijfsvoering in het jaarverslag (§ 3.6).
 
 
 3.1
 Ontwikkeling van de bedrijfsvoering
 
 Onderstaande figuur toont de ontwikkeling van het aantal en het
				 soort onvolkomenheden in de bedrijfsvoering van het Ministerie van BZK over de
				 afgelopen drie jaar. Te zien is welke onvolkomenheden wij in de laatste jaren
				 hebben aangetroffen in het financieel beheer en het materieelbeheer. Wij tonen
				 eveneens de onvolkomenheden in de overige onderdelen van de bedrijfsvoering van
				 het ministerie, en de onvolkomenheden die zijn opgelost.
 
 
 
 Wij hebben in 2010 een onvolkomenheid geconstateerd in de
				 bedrijfsvoering van het ministerie ten aanzien van het controleraamwerk van
				 P-Direkt.
 We hebben dit jaar in ons onderzoek aandacht besteed aan
				 inkopen en personeelsbeheer. Over het onderzoek naar de inkopen zijn er geen
				 bevindingen die aanleiding geven om in dit rapport verslag van te doen. Het
				 personeelsbeheer bespreken we in § 3.4.
 
 
 
 3.2
 Overzicht bedrijfsvoering 2010
 
 
 Uit onderstaand overzicht bedrijfsvoering van het Ministerie
					 van BZK blijkt dat 113 beheerdomeinenrelevant zijn voor de bedrijfsvoering. 
					 2 In het overzicht bedrijfsvoering onderscheiden wij
						 verschillende elementen van de bedrijfsvoering, zoals het beheer van subsidies
						 of eigendommen. Met een beheerdomein doelen wij op het beheer van een element
						 van de bedrijfsvoering waarvoor een organisatieonderdeel verantwoordelijk is.
						 Elk beheerdomein komt overeen met één cel in het overzicht bedrijfsvoering.
						 Daarnaast zijn 36 beheerdomeinen aan te merken als
					 kritisch voor het goed functioneren van het ministerie.
 Van deze in totaal 149 beheerdomeinen die van belang zijn
					 voor het goed functioneren van het ministerie heeft de auditdienst en/of hebben
					 wij aan zeventien beheerdomeinen extra onderzoeksaandacht besteed.
 Bij een van de beheerdomeinen hebben wij een onvolkomenheid
					 geconstateerd.
 
 
 
 
 3.3
 Oordeel over het financieel beheer en
					 materieelbeheer
 
 
 
 Oordeel
 
 De onderzochte onderdelen van het financieel beheer, het
					 materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties van het Ministerie van
					 BZK voldeden in 2010 aan de in de CW 2001 gestelde eisen, met uitzondering van
					 een onvolkomenheid bij het controleraamwerk van P-Direkt.
 
 
				 Voorschottenbeheer
 In ons Rapport bij het Jaarverslag 2008 van het Ministerie van
				 BZK (Algemene Rekenkamer, 2009) hebben wij de achterstand in de afhandeling van
				 voorschotten bij de directie Politie en Veiligheidsregio’s als een
				 onvolkomenheid aangemerkt. In 2009 vonden wij dat met de afwikkeling van
				 voorschotten (bij de genoemde directie én BZK-breed) voldoende voortgang was
				 geboekt om hier niet langer van een onvolkomenheid te spreken. Daarbij deelden
				 wij mee dat wij in ons rechtmatigheidonderzoek over 2010 opnieuw aandacht
				 zouden besteden aan de voortgang.
 
 
 
 Het Ministerie van BZK heeft in 2010 vooral veel aandacht
				 besteed aan de afwikkeling van voorschotten bij het directoraat-generaal
				 Veiligheid (DGV), omdat DGV aan het einde van 2010 overging naar het Ministerie
				 van VenJ. Het Ministerie van BZK wilde de openstaande voorschotten van DGV zo
				 «schoon» mogelijk overdragen. De voorschotten van DGV bedragen per
				 31 december 2010 € 5,4 miljard, circa 95% van alle voorschotten van het
				 Ministerie van BZK.
 Wij hebben vastgesteld dat de positieve ontwikkeling van 2009
				 in de afwikkeling van voorschotten bij het Ministerie van BZK zich in 2010
				 heeft voortgezet.
 
 
 
 3.4
 Personeelsbeheer
 
 
 
 3.4.1
 Onderzochte onderwerpen
 
 
 We hebben een rijksbreed deelonderzoek uitgevoerd naar de
						betrouwbaarheid van de personeels- en salarisadministratie door P-Direkt. Aan
						dit deelonderzoek liggen de volgende vragen ten grondslag:
 
 «Zijn er problemen in de
						betrouwbaarheid van de personeels- en salarisadministratie via P-Direkt, en zo
						ja, leidt dit tot risico’s voor de rechtmatigheid van de op basis van de
						administratie verrichte betalingen? Hoe garanderen P-Direkt en de afzonderlijke
						klanten die betrouwbaarheid?»
 
 
 Aanleiding voor dit rijksbrede deelonderzoek waren onder meer
					 de aanwijzingen voor problemen rondom de betrouwbaarheid van P-Direkt die we
					 kregen in ons rechtmatigheidonderzoek 2009. Hierover is destijds gerapporteerd
					 in het «Rapport bij het Jaarverslag 2009 van het Ministerie van BZK (VII)»
					 (Algemene Rekenkamer, 2010a) en «Rijk verantwoord 2009» (Algemene Rekenkamer,
					 2010b).
 Voor het Ministerie van BZK is dit onderzoek te splitsen in
					 een deel over het P-Direktsysteem (deze § en § 3.4.2) en een deel over het
					 personeelsbeheer bij het ministerie zelf (§ 3.4.3).
 
					 Het personeel- en salarissysteem P-Direkt
 
 De dienstverlening van P-Direkt bestaat onder meer uit de
						volgende onderdelen: 
 
 
 •
 een salarisadministratie (SAP Payroll);
 
 
 •
 een personeelsadministratie (via SAP HR);
 
 
 •
 het verzorgen van een zelfbedieningsportaal waarin
							 medewerkers zelf wijzigingen kunnen verwerken (P-Direkt portaal);
 
 
 •
 een systeem voor digitale personeelsdossiers (centrale
							 Record Management Applicatie (cRMA)).
 
 
 
 Alle departementen behalve het Ministerie van Defensie maken
					 gebruik van de salarisverwerking van P-Direkt. Zeven departementen maakten in
					 (een deel van) 2010 gebruik van het P-Direkt portaal en het daarbij behorende
					 personeelsadministratiesysteem. 
					 3 Dit waren de Ministeries van Algemene Zaken, BZK,
						 Justitie, Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en VROM. Vanaf april was ook het
						 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangesloten en vanaf juni het
						 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Voor de overige departementen staat aansluiting in het
					 jaar 2011 gepland. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken sluit niet aan op het
					 P-Direktportaal, maar maakt wel gebruik van de salarisadministratie en het
					 digitale personeelsdossiers.
 Uitgangspunten voor de op het portaal aangesloten
					 departementen zijn zelfbediening en vertrouwen. Controles op de door de
					 werknemer geregistreerde gegevens en de op basis daarvan verrichte betalingen
					 worden nog wel uitgevoerd, maar alleen achteraf nadat de betaling al heeft
					 plaats gevonden.
 
					 Opvolging aanbevelingen Rapport bij het Jaarverslag
					 2009
 In zowel ons Rapport bij het Jaarverslag 2009 van het
					 Ministerie van BZK als onze rijksbrede rapportage «Rijk verantwoord 2009»
					 signaleerden we al dat de invoering van P-Direkt tot problemen had geleid.
					 Daarnaast bleek dat P-Direkt niet in alle gevallen goede controles had
					 uitgevoerd. Er waren bij de overdracht, bij de aanvang van 2010, negentien
					 maatregelen bepaald, die door P-Direkt moesten worden doorgevoerd. Wij hebben
					 aanbevolen om P-Direkt hierover periodiek aan het Ministerie van BZK te laten
					 rapporteren.
 De minister van BZK heeft deze aanbeveling opgevolgd. In zijn
					 twee beheerverslagen 2010 rapporteert P-Direkt over de getroffen
					 verbetermaatregelen. P-Direkt geeft hierin aan dat de beheersing van de
					 salarisadministratie in 2010 goed was, maar dat gedurende het eerste halfjaar
					 voor de totale dienstverlening het stelsel van interne controle nog onvoldoende
					 op orde was. In de tweede helft van 2010, zo staat in het beheerverslag van het
					 tweede halfjaar, zijn al veel activiteiten ondernomen om tot een meer gedegen
					 controleraamwerk te komen, maar een groot deel van deze verbeteracties zal pas
					 vanaf 2011 operationeel zijn. In het vervolg van deze paragraaf gaan we hier
					 verder op in. Beide beheerverslagen zijn voorzien van een «Third Party
					 Mededeling» (TPM) 
					 4 Een TPM is een onafhankelijke verklaring afgegeven
						 door een IT-auditor. afgegeven door de Rijksauditdienst. In elk
					 beheerverslag is het oordeel opgenomen dat de in dat betreffende beheerverslag
					 «opgenomen informatie over de door P-Direkt uitgevoerde dienstverlening een
					 juist en volledig beeld geeft». P-Direkt heeft deze beheerverslagen breed
					 verspreid bij alle afnemers van de dienstverlening. Dit was vooral van belang
					 voor de departementen die gebruik maakten van het zelfbedieningsportaal van
					 P-Direkt, omdat de gesignaleerde tekortkomingen vrijwel uitsluitend op de
					 processen van het portaal betrekking hadden.
 
					 Aansturing en controleraamwerk van P-Direkt
 Het Ministerie van BZK is als eigenaar primair
					 verantwoordelijk voor P-Direkt. Bij de minister ligt de
					 systeemverantwoordelijkheid. Binnen de organisatie bepaalt de
					 contracthoudersraad echter het niveau van dienstverlening dat P-Direkt moet
					 leveren. Deze contracthoudersraad bestaat uit de directeuren Personeel en
					 Organisatie van alle deelnemende departementen. De contracthoudersraad bepaalt
					 ondermeer de prioritering voor de noodzakelijke systeemwijzigingen.
					 Systeem-wijzigingen 
					 5Systeemwijzigingen kunnen alleen worden doorgevoerd
						 in nieuwe releases van het systeem en deze vinden slechts een beperkt aantal
						 keren per jaar, op vaste momenten, plaats. zijn vaak nodig om het stelsel van interne controle op
					 orde te brengen, maar ook om nieuwe departementen aan te sluiten op het
					 zelfbedieningsportaal. De contracthoudersraad heeft hierbij prioriteit gegeven
					 aan het aansluiten van nieuwe departementen. Vanwege het beperkte budget moeten
					 er keuzes worden gemaakt. Door deze prioriteitstelling is een aantal
					 verbeteracties ten behoeve van het controleraamwerk uitgesteld en worden ze pas
					 later, in 2011 of 2012 operationeel. Dit betreft bijvoorbeeld een groot aantal
					 controle-rapportages die door het systeem gegenereerd moeten worden.
					 Departementen, die aangesloten zijn op het zelfbedieningsportaal, hebben deze
					 rapportages nodig voor hun controles. Verder zijn bij enkele
					 personeelsprocessen, waaronder bijvoorbeeld het IKAP-proces 
					 6Individuele Keuzen in het Arbeidsvoorwaardenpakket,
						 een regeling waarmee de werknemer een deel van de arbeidsvoorwaarden zelf
						 (fiscaal voordeliger) kan invullen., de systeemcontroles nu nog niet volledig
					 operationeel.
 
 Vanwege de verwevenheid van de verschillende
						personeelsprocessen bij de departementen en de werkwijze van P-Direkt, zowel
						van het systeem als via het portaal, zijn controlemaatregelen en een goede
						interne controle in zijn algemeenheid (verder als geheel controleraamwerk
						genoemd) afhankelijk van zowel de situatie en maatregelen op het betreffende
						departement als de situatie en maatregelen bij de P-Direkt organisatie. In 2010
						kon P-Direkt nog niet alle aanvankelijk toegezegde controlemaatregelen in het
						systeem waarborgen. Aan de departementen is daarom om een zogenoemde
						«verhoogde dijkbewaking» gevraagd. Dat betekende dat van de departementen bij
						vrijwel alle personeelsprocessen extra controlemaatregelen werden gevraagd.
						Maatregelen van de «verhoogde dijkbewaking» zijn onder meer: het intensiever
						beoordelen van de volledigheid, juistheid en tijdigheid van de uitvoerproducten
						zoals de managementrapportages, signalen en lijsten aan de hand van
						dossierstukken, aantekeningen, beoordelen waarschijnlijkheid van saldi,
						tegoeden, vastleggingen in het elektronisch personeelsdossier, de elektronische
						salarisstroken, serviceverzoeken en dergelijke.
 Om het controleraamwerk volledig op orde te krijgen zijn
						voor 2011 per personeelsproces verbeterpunten vastgesteld. Bij P-Direkt zal de
						opvolging hiervan door middel van reviews en audits worden bewaakt. Daarbij zal
						ook worden vastgesteld of de benoemde acties tot een dusdanig sluitend
						controlestelsel leiden dat de noodzaak voor het nemen van extra maatregelen, de
						zogenoemde «verhoogde dijkbewaking», bij de departementen kan worden
						afgebouwd in 2011. Dit alles onder de waarborging van een beheerst
						ketenproces.
 
 Voor een goed werkend controleraamwerk zijn zowel de
					 departementen als het Ministerie van BZK verantwoordelijk. De
					 systeemverantwoordelijkheid voor P-Direkt ligt bij de minister van
					 BZK. Hij zal als eerste moeten zorgen dat er een centrale organisatie met
					 voldoende beheersmaatregelen is, waarop de departementen kunnen bouwen. Het is
					 dan vervolgens aan de departementen deze processen en systemen te gebruiken en
					 de achterblijvende taken in de keten naar behoren uit te voeren.
 
					 Situatie bij de departementen
 We hebben onderzoek gedaan op alle departementen, zowel bij
					 die departementen die aangesloten zijn op het P-Direkt zelfbedieningsportaal
					 als bij die departementen die dat (nog) niet zijn. Als eerste stelden we vast
					 dat het proces van de salarisverwerking bij alle departementen op orde is.
 Het onderzoek betrof verder zowel de opzet als de werking van
					 een aantal kritische en relevante personeelsprocessen. Daarbij hebben we
					 gekeken naar de opzet van de volgende processen: 
 
 
 •
 schadevergoeding;
 
 
 •
 inconveniënten.
 
 
 Naast de opzet is ook de werking van de volgende processen
					 onderzocht: 
 
 
 •
 buitengewoon verlof van lange duur zonder behoud van
						 bezoldiging;
 
 
 •
 reis- en verblijfkosten;
 
 
 •
 IKAP;
 
 
 •
 afkoop verlofuren voor meer dan € 10 000.
 
 
 Daarnaast hebben we aandacht besteed aan ontslagmutaties met
					 terugwerkende kracht, waarbij de verwerking van het ontslag langer duurde dan
					 drie maanden.
 Uit ons onderzoek blijkt dat de op P-Direkt aangesloten
					 departementen maar zeer beperkt invulling hebben gegeven aan de oproep tot
					 verhoogde dijkbewaking. In het algemeen constateren wij dat de departementen
					 die nog niet op het P-Direkt zelfbedieningsportaal zijn aangesloten meer
					 controlemaatregelen in hun processen hebben ingebouwd dan de departementen die
					 wel zijn aangesloten. Kortom, als een departement van het zelfbedieningsportaal
					 van P-Direkt gebruik gaat maken gaat dit ten koste van de (interne)
					 controle(maatregelen). Dit heeft enerzijds te maken met de veranderende
					 filosofie; het is de bedoeling dat «een groot aantal administratieve
					 handelingen door managers en medewerkers vanaf de eigen werkplek en
					 geautomatiseerd zal worden uitgevoerd, zonder tussenkomst van medewerkers
					 vanuit personeels- en salarisadministraties» (BZK, 2003). De departementen
					 geven daarnaast als verklaring dat de aansluiting op het zelfbedieningsportaal
					 gepaard gaat met het gelijktijdig overdragen van een deel van het personeel van
					 de p-afdelingen van het departement aan de P-Direkt organisatie. Deze
					 overdracht van personeel gaat in alle gevallen ten koste van de (interne)
					 controle(maatregelen), volgens de departementen is dit ook in overeenstemming
					 met het oorspronkelijke doel.
 
 
 Voorbeeld van systeemwijziging ten behoeve van een
						 verbeterd controleraamwerk: afkoop verlofuren voor meer dan
						 € 10 000
 
 Tijdens het onderzoek hebben we een integrale controle
						uitgevoerd op alle afkoop van verlofuren waarbij voor meer dan € 10 000 was
						uitbetaald. Slechts in een aantal gevallen waren deze transacties op orde, in
						vrijwel alle gevallen ontbraken bewijsstukken. Volgens ons ligt de oorzaak
						hiervan bij de wijze waarop P-Direkt het ontslagproces heeft ingeregeld. Bij
						ontslag wordt het resterende verlofsaldo automatisch uitbetaald. Hiervoor is
						geen goedkeuring nodig van de leidinggevende voor de juistheid van het
						urensaldo, een gevolg van het vertrouwensprincipe. Het ontslagproces gaat uit
						van een juiste en tijdige registratie van het verlof, hetgeen in de praktijk
						weinig blijkt voor te komen. Het Ministerie van Justitie heeft geadviseerd het
						ontslagproces te wijzigen zodat pas na goedkeuring van de leidinggevende het
						resterende verlof bij ontslag wordt uit betaald. P-Direkt heeft het
						wijzigingsverzoek ontvangen, maar kon nog niet aangeven of en wanneer het
						verzoek zal worden doorgevoerd. 
 
 
 
 
 3.4.2
 Onvolkomenheid controleraamwerk P-Direkt
 
 Voor 2010 constateren wij een onvolkomenheid in het
					 controleraamwerk van P-Direkt. Het is de P-Direkt organisatie niet gelukt om
					 een sluitend controleraamwerk operationeel te krijgen, er is prioriteit gegeven
					 aan het aansluiten van nieuwe departementen. Vanaf het begin heeft een snelle
					 implementatie van het systeem bij de departementen voorrang gekregen boven het
					 scheppen van randvoorwaarden voor het ontwikkelen van een sluitend
					 controleraamwerk. De departementen zijn gewaarschuwd door de organisatie van
					 P-Direkt, maar desondanks zijn er bij de departementen nauwelijks extra
					 maatregelen genomen in het kader van de «verhoogde dijkbewaking». Vanwege de
					 eerder genoemde systeemverantwoordelijkheid is de minister van BZK hier
					 uiteindelijk verantwoordelijk voor.
 De ontstane situatie moet volgens ons zo snel mogelijk
					 hersteld worden. Wij bevelen daarom aan om enerzijds de mogelijkheden te
					 onderzoeken de systeemaanpassingen, die nodig zijn voor het volledig
					 implementeren van het controleraamwerk, sneller door te voeren. Anderzijds
					 bevelen we de departementen, die gebruik maken van het zelfbedieningsportaal,
					 aan om meer aandacht te besteden aan de «verhoogde dijkbewaking» gedurende de
					 periode dat de systeemaanpassingen nog niet zijn doorgevoerd.
 
					 Bredere betekenis P-Direkt ervaring
 De algemene les die we hieruit moeten trekken voor
					 toekomstige rijksbrede samenwerkingsactiviteiten – denk aan de processen in
					 het kader van de compacte rijksdienst – en andere (grootschalige) projecten
					 is dat vanaf het begin rekening moet worden gehouden met een sluitend
					 controleraamwerk en dat er vanuit beheersingsoptiek geen sprake mag zijn van
					 een geforceerde implementatie. Betrek bij de ontwikkeling van systemen niet
					 alleen de gebruikers van de betreffende beleidskolom, maar ook de auditors. Het
					 is de coördinerend minister die de systeemverantwoordelijkheid draagt voor een
					 goede centrale organisatie waarop departementen kunnen bouwen. Tot die
					 verantwoordelijkheid behoort ook een implementatie die rekening houdt met
					 voldoende interne beheersing.
 P-direkt leert ons dat onvoldoende beheersmaatregelen in het
					 systeem nopen tot veel extra werk door gebruikers en aanzienlijke risico’s op
					 fouten. Beheersmaatregelen moeten in 2011 in P-direkt en in andere systemen van
					 meet af aan zoveel mogelijk in het systeem worden opgenomen om ernstige
					 onvolkomenheden in de bedrijfsvoering te voorkomen.
 
 
 
 3.4.3
 Personeelsbeheer Ministerie van BZK
 
 Voor het rijksbrede deelonderzoek naar het personeelsbeheer
					 op alle ministeries hebben we behalve naar de betrouwbaarheid van de
					 personeels- en salarisadministratie (zoals beschreven in § 3.4.1) onderzoek
					 gedaan naar de toepassing van de definitie van inhuur van extern personeel en
					 de juistheid en volledigheid van de beleidsinformatie over de inhuur van extern
					 personeel in het jaarverslag.
 Wij constateren over 2010 geen onvolkomenheid in het
					 personeelsbeheer van het ministerie, ook de salarisverwerking was op orde.
 
					 Betrouwbaarheid personeels- en salarisadministratie
 Het Ministerie van BZK maakte in 2010 volledig gebruik van
					 het P-Direkt-systeem. Wat de opzet van de personeelsadministratie betreft zien
					 wij dat een groot aantal met P-Direkt overeengekomen controlemaatregelen nog
					 moet worden ingevoerd. Verder heeft het Ministerie van BZK geen specifiek
					 sanctiebeleid voor misbruik of oneigenlijk gebruik van personele regelingen.
					 Het algemene sanctiebeleid, conform ARAR 
					 7 ARAR: Algemeen Rijksambtenarenreglement. artikel 80 tot en met 84, is van toepassing.
 In de werking van het IKAP-proces zijn enkele fouten
					 aangetroffen. Ook baart het ons zorgen dat ontslagmutaties met een
					 terugwerkende kracht van meer dan drie maanden bij dit ministerie een aantal
					 malen voorkwamen, vanwege de onrechtmatige doorbetaling van salaris en de
					 noodzaak tot terugvordering. Het ministerie heeft aangegeven dat deze
					 ontslagmutaties met terugwerkende kracht het gevolg zijn van het volledig
					 werken met het P-Direkt systeem. Hierdoor is het initiatief voor beëindiging
					 van het dienstverband decentraal ondergebracht bij de managers van de
					 dienstonderdelen. Ten slotte troffen we een aantal gevallen aan van afkoop van
					 verlofuren boven een bedrag van € 10 000 waarbij essentiële onderbouwende
					 stukken ontbraken.
 Gegeven het bovenstaande bevindt het personeelsbeheer van dit
					 ministerie zich, in vergelijking met de andere ministeries, op een gemiddeld
					 niveau. Ons rijksbrede rapport Staat van de
					 Rijksverantwoording 2010 (Algemene Rekenkamer, 2011) bevat naast de in
					 de vorige paragrafen beschreven analyse tevens een overzicht van verschillen
					 tussen de departementen.
 
					 Inhuur van extern personeel
 De volgende tabel geeft de verhouding weer tussen inhuur van
					 extern personeel, uitbesteding en inbesteding bij het Ministerie van BZK over
					 het jaar 2010, 2009 en 2008. 
					 8 Onder inhuur van extern
						 personeel verstaan we: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van
						 een bij de rijksoverheid in dienst zijnde opdrachtgever, door een private
						 organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van
						 personele capaciteit en deskundigheid, waarop door de opdrachtgever mede wordt
						 gestuurd. Onder uitbesteding verstaan we het
						 uitbesteden van taken aan een marktpartij. Bij uitbesteding wordt een product
						 opgeleverd, waarbij de opdrachtgever niet stuurt op de wijze waarop het product
						 tot stand komt. Bij uitbesteden wordt een opdracht geplaatst, waarbij
						 resultaatafspraken worden gemaakt, zonder dat er door de opdrachtgever op de
						 inzet van specifieke capaciteiten wordt gestuurd. Onder inbesteding verstaan we het laten verrichten van taken door
						 gemeenschappelijke voorzieningen binnen de (rijks)overheid. Dit wordt ook wel
						 aangeduid met «dienstverlening overheid». De Tweede Kamer heeft aan de inhuur van extern
					 personeel van een ministerie een maximum gesteld van 13% van de totale
					 personele uitgaven van het ministerie. 
					 9 De norm van 13% geldt vanaf 2009. Over 2008 moesten
						 de ministeries die boven de 13% inhuur van extern personeel uitkwamen deze
						 overschrijding toelichten in het jaarverslag. Wij hebben in 2010 ook gekeken naar de uitgaven aan
					 inhuur van extern personeel vergeleken met de andere mogelijkheden die er zijn
					 om extern personeel te verwerven.
 
 Inhuur extern personeel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven 2010
 
 
 Uitgaven 2009
 
 
 Uitgaven 2008
 
 
 
 
 
 € (x 1 000)
 
 
 % totale p-uitgaven
 
 
 € (x 1 000)
 
 
 % totale p-uitgaven
 
 
 € (x 1 000)
 
 
 % totale p-uitgaven
 
 
 
 
 
 
 Inhuur van extern personeel
 
 
 97 882
 
 
 14%
 
 
 97 765
 
 
 15%
 
 
 74 917
 
 
 n.b.
 
 
 
 
 Uitbesteding
 
 
 176 843
 
 
 26%
 
 
 137 909
 
 
 22%
 
 
 131 636
 
 
 n.b.
 
 
 
 
 Inbesteding
 
 
 117 022
 
 
 17%
 
 
 123 785
 
 
 20%
 
 
 203 313
 
 
 n.b.
 
 
 
 
 
 De tabel laat zien dat het aandeel van de inhuur van extern
					 personeel in de totale personeelsuitgaven in 2010 is afgenomen. Tegelijkertijd
					 zijn de uitgaven aan uitbesteding toegenomen en de uitgaven aan inbesteding
					 afgenomen.
 Het ministerie past de definitie van inhuur van extern
					 personeel juist toe. Over de gepresenteerde berekening van het percentage
					 inhuur van extern personeel ten opzichte van de totale personele lasten in het
					 jaarverslag van het ministerie valt het volgende op te merken. Het Ministerie
					 van BZK laat (conform rijksbegrotingsvoorschriften) bij de berekening van het
					 percentage van de inhuur van extern personeel ten opzichte van de totale
					 personeelskosten, de inhuur van extern personeel in het kader van het programma
					 Vernieuwing Rijksdienst buiten beschouwing. In de tabel is de inhuur van extern
					 personeel van het programma Vernieuwing Rijksdienst wel meegenomen. De uitgaven
					 hieraan bedragen in 2010 € 22,8 miljoen. Wanneer deze niet worden
					 meegerekend maakt de inhuur van extern personeel 11,4% van de totale
					 personeelsuitgaven uit.
 Het aandeel van de uitgaven aan inhuur van extern personeel
					 van het ministerie is in vergelijking met dat van andere ministeries hoog.
 
 
 
 
 3.5
 Overige onderdelen van de bedrijfsvoering
 
 
 
 3.5.1
 Single information, single audit
 
 
 De minister van BZK is verantwoordelijk voor de financiële
						verhouding met gemeenten en provincies. Om de administratieve lasten van
						medeoverheden te verminderen wordt sinds 2006 het principe van
						single information, single audit (sisa) toegepast.
						Sisa is er op gericht de departementen te voorzien van
						verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Het houdt in dat
						medeoverheden zich niet over elke specifieke uitkering die zij vanuit het Rijk
						ontvangen afzonderlijk hoeven te verantwoorden en dat de accountantscontrole
						van de specifieke uitkeringen onderdeel uitmaakt van de controle van de
						jaarlijkse financiële verantwoording van medeoverheden.
 In het kader van de departementale jaarverslagen vindt er
						door de departementale auditdiensten een single
						review plaats op de uitkomsten van de single audit. Het doel van deze
						review is om vast te stellen dat de accountantscontrole bij de lagere overheden
						voldoet aan de eisen van sisa en dat dus de controle op de specifieke
						uitkeringen voldoet. De minister van BZK is systeemverantwoordelijk voor de
						uitvoering van het beleid ten aanzien van sisa en de single
						review.
 
 
 Voor 2010 hebben de departementale auditdiensten in het
						kader van de single review op de controle van
						verantwoordingen van 24 gemeenten reviews uitgevoerd. Hiervan bleken vier
						controles ontoereikend of niet geheel toereikend te zijn. De uitkomsten van de
						single review zijn naar ons oordeel niet aanvaardbaar in het licht van de
						omvang van het aantal uitgevoerde reviews. Er is een reële kans dat ook bij
						medeoverheden die niet in de reviews zijn betrokken tekortkomingen bestaan in
						de verantwoordingsinformatie en in de controle van deze informatie door de
						gemeentelijke accountant.
 Op basis van deze constatering hebben wij het Ministerie
						van BZK gevraagd welke maatregelen het naar aanleiding van de reviewuitkomsten
						2010 gaat treffen of heeft getroffen richting gemeenten, accountantskantoren en
						vakdepartementen. Daarbij denken wij aan het afleggen van verantwoording, het
						opstellen van verbeterplannen en specifiek voor de vakdepartementen het
						mogelijk terugvorderen van bedragen, het eventueel opschorten van
						vaststellingen en het opleggen van sancties. Ook hebben wij verzocht de
						consequenties van de uitkomsten van de review voor de verantwoording van het
						Rijk over 2010 in beeld te brengen.
 
 Het Ministerie van BZK heeft aangegeven dat de aangetroffen
					 tekortkomingen incidenteel van aard zijn en dat een mogelijk risico voor de
					 Rijksrekening niet aan de orde is. Volgens het ministerie is op de vier
					 gevallen van niet (geheel) toereikende accountantscontrole actie ondernomen. Zo
					 zijn de vakdepartementen hierover geïnformeerd in het kader van het
					 vaststellingsproces. De vakdepartementen zijn zelf verantwoordelijk voor
					 verdere afwikkeling daarvan. Ook heeft het Interdepartementaal Overlegorgaan
					 van Departementale Auditdiensten (IODAD) eind april 2011 een bijeenkomst
					 georganiseerd voor vertegenwoordigers van accountantskantoren waar de
					 rapportage single review 2010 wordt toegelicht en
					 de verbetermaatregelen worden besproken.
 Wij zijn van mening dat het Ministerie van BZK hiermee te
					 beperkt invulling geeft aan zijn verantwoordelijkheid voor de financiële
					 verhouding met gemeenten en provincies. Als systeemverantwoordelijke voor de
					 uitvoering van sisa en de single review is het van
					 belang dat het ministerie optreedt als risico’s bestaan in de
					 verantwoordingsinformatie. Het Ministerie van BZK laat het nemen van
					 maatregelen nu aan de vakdepartementen over zonder zelf zicht te hebben op de
					 beheersing van de risico’s en geeft zo de regie op het sisa-stelsel uit
					 handen. Dit doet geen recht aan de positieve ontwikkeling die met sisa is
					 ingezet. Wij bevelen de minister aan in de systeemverantwoordelijkheid voor
					 sisa met de single review als sluitstuk, actiever
					 vorm te geven.
 Omdat vaststelling van de in 2010 over 2009 verantwoorde
					 specifieke uitkeringen in veel gevallen pas in 2011 plaatsvindt zijn de
					 gevolgen voor de Rijksrekening 2010 beperkt. Mogelijk zijn deze gevolgen groter
					 voor de Rijksrekening 2011. In dit kader is het van belang dat de minister de
					 risico’s in de verantwoordingsinformatie en in de controle van deze
					 informatie door de accountant van de medeoverheden in beeld brengt en actief
					 toeziet op een adequate beheersing daarvan. Op grond van de bijstelling van de
					 risico-inschatting kan het nodig zijn het aantal reviews uit te breiden.
 
 
 
 3.5.2
 Informatiebeveiliging
 
 In 2008 en 2009 heeft het Ministerie van BZK met
					 verschillende maatregelen gewaarborgd dat de basisbeveiligingsnormen voor
					 informatiebeveiliging op orde zijn. Zo zijn de netwerken op het niveau van
					 «departementvertrouwelijk» gebracht en is het beheer van het ICT-netwerk goed
					 op orde. In 2010 hebben zich geen incidenten met de informatiebeveiliging
					 voorgedaan.
 In ons Rapport bij het Jaarverslag 2009 vroegen wij om
					 aandacht voor een juiste verantwoordelijkheidsverdeling en de inbedding van de
					 informatiebeveiliging in de planning- en controlcyclus. Wij zien nu dat de
					 taken van de beveiligingsambtenaar en de beveiligingscoördinatoren duidelijk
					 zijn, maar dat de coördinatoren nog onvoldoende zijn toegekomen aan de
					 uitvoering van hun taak. Verder zijn de meer sectorspecifieke maatregelen voor
					 de informatiebeveiliging nog niet in de planning- en controlcyclus opgenomen.
					 Ook hebben de directies hun afhankelijkheidsanalyses en beveiligingsplannen
					 sinds 2008 niet meer geactualiseerd.
 De planning- en controlcyclus dient te voorzien in
					 maatregelen om «in control» te blijven en de informatiebeveiliging op een
					 betrouwbaar niveau te houden. Gezien de organisatorische wijzigingen binnen het
					 Ministerie van BZK (de toevoeging van enkele grote, risicovolle
					 organisatie-eenheden aan het departement) is deze waarborg nog urgenter
					 geworden. We dringen erop aan om de informatiebeveiliging op te nemen in de
					 planning- en controlcyclus, opdat het onderwerp meer aandacht krijgt van de
					 verantwoordelijke lijnmanagers.
 
 
 
 
 3.6
 Oordeel over totstandkoming informatie over de
					 bedrijfsvoering
 
 
 
 Oordeel
 
 De informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2010
					 van het Ministerie van BZK is op deugdelijke wijze tot stand gekomen en voldoet
					 aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 4
 FINANCIËLE INFORMATIE
 
 In dit hoofdstuk staan onze oordelen over de financiële
				informatie in het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van BZK.
 
 
 4.1
 Oordeel over de financiële informatie in het
					 jaarverslag
 
 
 
 Oordeel
 
 De financiële informatie in het Jaarverslag 2010 van het
					 Ministerie van BZK voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit betekent dat
					 wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en de
					 deugdelijke weergave hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen
					 overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de norm.
 Het totaalbedrag van de geconstateerde fouten en onzekerheden
					 blijft onder de tolerantiegrens voor financiële informatie in het jaarverslag
					 als geheel.
 Het jaarverslag is overeenkomstig de
					 verslaggevingsvoorschriften opgesteld.
 
 Het bedrag aan verplichtingen omvat in totaal € 110,8
				 miljoen aan overschrijdingen op de begrotingsartikelen 21, 25, 29, 31, 33 en
				 37. Het bedrag aan uitgaven omvat € 9,0 miljoen aan overschrijdingen op
				 begrotingsartikel 23, 27, 29 en 33. Gaan de Staten-Generaal niet akkoord met de
				 hiermee samenhangende slotwetmutaties, dan moeten wij ons oordeel over de
				 financiële informatie mogelijk herzien.
 Een overzicht van alle fouten en
				 onzekerheden staat in de bijlage van dit rapport.
 
				 Naleving Europese aanbestedingsregels
 Wij zijn nagegaan in hoeverre het ministerie de Europesea
				 anbestedingsregels naleeft. Wij hebben vastgesteld dat bij het Ministerie van
				 BZK in 25 gevallen met een totaalbedrag van € 12,0 miljoen deze regels niet
				 zijn nageleefd en dat voor één geval met een totaalbedrag van € 0,5
				 miljoen er geen zekerheid bestaat over de naleving van de Europese
				 aanbestedingsregels.
 
 
 
 4.2
 Oordeel over de saldibalans en toelichting
 
 De saldibalans is een overzicht van de posten die aan het eind
				 van het jaar nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden
				 meegenomen. Bij de saldibalans hoort een toelichting waarin nadere informatie
				 wordt verstrekt over de afzonderlijke posten op deze balans. Wij onderzoeken of
				 de informatie op de saldibalans rechtmatig tot stand is gekomen, deugdelijk is
				 weergegeven en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 Oordeel
 
 De informatie in de saldibalans in het Jaarverslag 2010 van
					 het Ministerie van BZK voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit betekent
					 dat wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en de
					 deugdelijke weergave hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen
					 overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de
					 verslaggevingsvoorschriften.
 In 2010 heeft het Ministerie van BZK voor een bedrag van
					 € 4 787 miljoen aan openstaande voorschotten afgerekend. Wij zijn van
					 oordeel dat de afgerekende voorschotten voldoen aan de gestelde eisen.
 Het totaalbedrag van alle geconstateerde fouten en
					 onzekerheden in de saldibalansposten blijft ook onder de tolerantiegrens voor
					 de saldibalans als geheel.
 
 Een overzicht van alle fouten en
				 onzekerheden staat in de bijlage van dit rapport.
 
 
 
 4.3
 Overzicht per begrotingsartikel
 
 Onderstaand overzicht toont per begrotingsartikel waar fouten
				 of onzekerheden zijn geconstateerd in de rechtmatigheid of deugdelijke weergave
				 van de inning en besteding van de middelen die de toleranties overschrijden.
				 Daarnaast toont het overzicht de geconstateerde onvolkomenheden in de
				 bedrijfsvoering bij het Ministerie van BZK en laat het zien voor welke
				 artikelen deze geconstateerde onvolkomenheden gevolgen kunnen hebben,
				 bijvoorbeeld op het gebied van rechtmatigheid en betrouwbaarheid van gegevens.
				 Ook toont het overzicht de geconstateerde onvolkomenheden bij andere
				 departementen die gevolgen kunnen hebben voor het voor het Ministerie van
				 BZK.
 Voor een toelichting op het overzicht en op de gehanteerde
				 criteria en ordeningsprincipes verwijzen wij naar onze website:
				 www.rekenkamer.nl.
 
 
 
 
 
 
 
 
 5
 REACTIE MINISTER VAN BZK EN NAWOORD ALGEMENE
				 REKENKAMER
 
 
 De minister van BZK heeft op 28 april 2011 gereageerd op ons
				 rapport.
 Zijn volledige reactie hebben we opgenomen in § 5.1. De brief
				 is ook te raadplegen op www.rekenkamer.nl. De reactie van de minister gaf ons
				 aanleiding tot een nawoord (§ 5.2). 
 
 
 
 5.1
 Reactie minister van BZK
 
 
 De minister schrijft:
 «Met belangstelling heb ik kennis genomen van uw
					 conceptrapport bij het jaarverslag 2010 van het Ministerie van Binnenlandse
					 Zaken en Koninkrijksrelaties, dat mij bij brief van 15 april 2011 is
					 aangeboden. Hieronder treft u mijn reactie, mede namens de minister van
					 Veiligheid en Justitie. 
 
 Allereerst ben ik verheugd dat ondanks het bijzondere jaar
				 2010, waarin een nieuw ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
				 tot stand gekomen is gekomen, dit de doorgang van het primaire proces en andere
				 lopende activiteiten niet heeft verstoord. U constateert op een aantal
				 terreinen zelfs een (verdere) verbetering zoals in het voorschottenbeheer.
				 
 Hieronder ga ik in op uw geconstateerde onvolkomenheid ten
				 aanzien van P-direkt en uw constateringen ten aanzien van SiSa en
				 informatiebeveiliging. 
 
				 P-Direkt
 Naar aanleiding van uw onderzoek naar de betrouwbaarheid van de
				 personeels- en salarisadministratie komt u over 2010 tot een onvolkomenheid in
				 het controleraamwerk van P-Direkt. 
 U constateert, dat in 2010, door alle aansluitingen van de
				 departementen het stelsel van interne controle bij P-Direkt nog onvoldoende op
				 orde was. Dit heeft P-Direkt ook in haar Beheerrapportages over die periode
				 gesteld. Dit was de reden om vanaf het begin van 2010 aan te geven dat de extra
				 controlemaatregelen bij de departementen nog steeds van toepassing waren. In de
				 tweede helft 2010 zijn door P-Direkt veel acties verricht om tot een meer
				 gedegen controleraamwerk te komen. Zo heeft P-Direkt haar interne beheercyclus
				 Contactcenter doorontwikkeld. Daarnaast is in samenwerking tussen P-Direkt en
				 de departementen een controleraamwerk opgesteld. Dit raamwerk betreft de 26
				 portaalprocessen en kent haar uitwerking in de vorm van zogenoemde
				 controlsheets. Hiermee zijn condities geschapen om de extra controlemaatregelen
				 bij de departementen in 2011 af te kunnen bouwen. Tevens is in 2010 bijzondere
				 aandacht geweest voor extra interne controles op alle mutaties. De realisatie
				 van de informatievoorziening ten behoeve van control staat nadrukkelijk op de
				 agenda. Ik onderschrijf met u het belang hiervan. 
 Ten aanzien van de door u geconstateerde onvolkomenheid wil ik
				 benadrukken dat er sprake is van een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle
				 departementen. De systeemverantwoordelijkheid van BZK betreft alleen de
				 organisatorische verantwoordelijkheid die voorziet in condities en faciliteiten
				 om de personeels- en salarisadministratie via P-Direkt te laten verlopen. In
				 deze verantwoordelijkheid is mijns inziens voorzien. Daarnaast is bepaald,
				 zoals u zelf ook vaststelt in uw rapportage, dat de Contracthoudersraad
				 (bestaande uit de directeuren P&O van alle deelnemende departementen) de
				 prioritering voor noodzakelijk geachte systeemwijzigingen vaststelt, evenals
				 aanpassingen in de informatievoorziening van P-Direkt aan de departementen. Dit
				 is daarmee niet het primaat van het ministerie van BZK. 
 Ik ben het eens met de door u aangehaalde algemene les voor
				 toekomstige rijksbrede samenwerkingsactiviteiten dat vanaf het begin bij
				 rijksbrede samenwerkingstrajecten rekening zou moet worden gehouden met een
				 sluitend controleraamwerk. 
 
				 Single information Single audit (SiSa)
 Evenals in de afgelopen jaren geven de uitkomsten van de single
				 review 2010 geen aanleiding tot twijfel over de verantwoording van specifieke
				 uitkeringen via het principe van SiSa. Uit de bevindingen van het single
				 reviewteam in 2010 blijkt dat de drie reviews met het oordeel 'ontoereikend met
				 uitzondering van' het grootste deel van de controle goed is uitgevoerd en dat
				 de aangetroffen tekortkomingen incidenteel van aard zijn. Bovendien kunnen
				 kwalitatieve deelwaarnemingen uit de single review niet één op één worden
				 vertaald naar uitkomsten voor de gehele SiSa verantwoording. 
 
 Single review richt zich op de controle door de accountant
					 van de specifieke uitkeringen die zijn verantwoord in de SiSa-bijlagen van
					 gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Doel is vast te stellen
					 dat de accountantscontrole is uitgevoerd volgens de geldende wet- en
					 regelgeving en dat ook dienovereenkomstig is gerapporteerd. Het onderzoek wordt
					 uitgevoerd door een interdepartementaal reviewteam, georganiseerd door het
					 Interdepartementale Overlegorgaan Departementale Auditdiensten (IODAD). Mijn
					 verantwoordelijkheid voor de financiële verhouding met provincies en gemeenten
					 betreft het onderhoud van de SiSa-methodiek. De verantwoordelijkheid voor het
					 beleid ten aanzien van de uitvoering van single review behoort toe aan het
					 IODAD. De vakministers zijn verantwoordelijk voor het gebruik van de ontvangen
					 verantwoordingsgegevens en de controle-informatie in het kader van het
					 vaststellingsproces.
 In 2011 wordt gestart met de evaluatie van SiSa. Uw
					 aanbevelingen zullen hierin worden meegenomen. 
 
 
				 Informatiebeveiliging
 Ik ben met u van mening dat een goede planning- en
				 controlcyclus belangrijk is om het op orde blijven van de informatiebeveiliging
				 te borgen. De uitgangspunten voor de aangepaste planning- en controlcyclus voor
				 informatiebeveiliging zijn in 2010 bepaald, de verdere uitwerking en
				 implementatie zal in 2011 gerealiseerd worden.»
 
 
 
 5.2
 Nawoord Algemene Rekenkamer
 
 Wij constateren dat we, zowel bij P-Direkt als bij de
				 sisa-methodiek voor specifieke uitkeringen de invulling van de ministeriële
				 verantwoordelijkheid anders zien dan de minister. 
 Wij zijn van mening dat de minister van BZK als
				 systeemverantwoordelijke bij P-Direkt niet alleen organisatorische
				 verantwoordelijkheid draagt, maar ook eindverantwoordelijk is voor een goed
				 functionerend systeem met een deugdelijk controleraamwerk. Hij zal moeten
				 ingrijpen op het moment dat het systeem niet voldoet. Wij dringen er bij de
				 minister op aan het initiatief te nemen bij het zo snel mogelijk oplossen van
				 de onvolkomenheid in het controleraamwerk voor P-Direkt. 
 Ten aanzien van de single review in het kader van sisa zijn wij
				 het met de minister eens dat de vakministers primair verantwoordelijk zijn voor
				 het gebruik van de verantwoordingsinformatie (inclusief de controle van deze
				 informatie door de accountant) in het kader van het vaststellingsproces. De
				 single review is niettemin óók onderdeel van de sisa-methodiek. Voor het
				 beleid en het functioneren daarvan is de minister naar onze mening
				 verantwoordelijk; daarom zien wij hem als opdrachtgever van het ambtelijke
				 platform IODAD. Naar onze mening heeft het Ministerie van BZK de
				 verantwoordelijkheid op te treden als er risico's bestaan in de kwaliteit van
				 de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Dit omvat zowel de
				 verantwoordingsinformatie zelf als de controle van deze informatie door de
				 accountant. Ondanks de eigen verantwoordelijkheid van de vakdepartementen is
				 het voor het onderhoud ofwel het goed functioneren van de sisa-methodiek van
				 belang dat het Ministerie van BZK regie voert op de beheersing van de risico's
				 door de vakdepartementen en de selectie van de reviews. 
 
 De minister gaat onvoldoende in op onze aanbeveling de
					 risico's in de verantwoordingsinformatie en in de controle van deze informatie
					 door de accountant van de medeoverheden in beeld te brengen en actief toe te
					 zien op een adequate beheersing daarvan. Wij missen nog een onderbouwing voor
					 de conclusie van de minister dat er sprake is van een incidenteel karakter van
					 de tekortkomingen en de mogelijke doorvertaling van deze uitkomsten naar
					 verantwoordingen die niet aan een review zijn onderworpen. We dringen aan
					 actief toe te zien op een adequate beheersing van deze risico's door de
					 vakdepartementen. Wij zullen op korte termijn in overleg met het ministerie
					 treden om te bevorderen dat er hierin snel concrete stappen worden gezet.
 Indien nodig kan ook het Ministerie van Financiën in deze
					 gesprekken betrokken worden met het oog op zijn specifieke verantwoordelijkheid voor de verantwoording door het Rijk.
 
 
 
 
 
 AUDIT ACTIELIJST
 
 De Audit Actielijst laat zien op welke punten de Algemene
				Rekenkamer vindt dat het Ministerie van BZK actie moet ondernemen. De lijst
				vermeldt ook welke maatregelen de minister heeft aangekondigd om de
				onvolkomenheden die wij hebben geconstateerd, op te lossen. 
				10 De Algemene Rekenkamer kan op grond van de CW 2001
					 (artikel 88 en 89) eventueel bezwaar maken tegen alle onvolkomenheden in het
					 financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden
					 administraties.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eerste jaar constatering,
							 artikel en bedrag
 
 
 
 
 Stand van zaken en
							 conclusie
 
 
 
 
 Aanbeveling
 
 
 
 
 Toezegging
							 minister
 
 
 
 
 Meer informatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onvolkomenheid in het
							 controleraamwerk P-Direkt
 
 
 
 
 
 2010 
 
 
 P-Direkt heeft nog geen sluitend controleraamwerk.
 
 
 • Onderzoek mogelijkheden om de systeemaanpassingen
							 die nodig zijn voor volledig implementeren van controleraamwerk, sneller door
							 te voeren.
 • Laat departementen die gebruikmaken van
							 zelfbedieningsportaal meer aandacht besteden aan benodigde extra maatregelen
							 gedurende periode dat systeemaanpassingen nog niet zijn doorgevoerd.
 
 
 In tweede helft van 2010 is al een begin gemaakt met
							 acties ter verbetering van het controleraamwerk, waardoor in 2011 de extra
							 maatregelen bij de departementen kunnen worden afgebouwd.
 
 
 3.4.2
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE FINANCIËLE
				 INFORMATIE IN HET JAARVERSLAG 2010 VAN HET MINISTERIE VAN BZK (VII)
 
 Het totale overzicht van fouten en onzekerheden in deze bijlage
				bestaat uit de volgende tabellen:
 
 
 A
 
 Verplichtingen
 
 
 
 B/C
 
 Uitgaven + ontvangsten
 
 
 
 B
 
 Uitgaven
 
 
 
 C
 Ontvangsten 
 
 
 D
 
 Baten-lastendiensten
 
 
 
 E
 
 Saldibalans
 
 
 
 F
 Afgerekende voorschotten
 
 
 We nemen alleen die tabellen (hierboven vet gedrukt) op over de
				onderdelen waarin we fouten en/of onzekerheden hebben geconstateerd.
 
 A. Verplichtingen (€ x 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Verantwoord bedrag 
 
 
 Fout 
 
 
 
 Onzekerheid
 
 
 
 Totaal F + O
 
 
 Tolerantie overschreden?
 
 
 Onzekerheid over volledigheid 
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 21 
 
 
 Nationaal crisis- en veiligheidsbeleid
 
 
 71 812
 
 
 1 148 
 
 
 271 
 
 
 4 
 
 
 –
 
 
 1 423 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 23 
 
 
 Veiligheidsrego's en Politie
 
 
 5 447 566
 
 
 1 400 
 
 
 350 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 1 750 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 25 
 
 
 Veiligheid en bestuur
 
 
 54 414
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 27 
 
 
 Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst
 
 
 185 307
 
 
 63 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 63 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 29 
 
 
 Inspectie Openbare Orde en Veiligheid
 
 
 5 538
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 31 
 
 
 Bestuur en democratie
 
 
 122 482
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 33 
 
 
 Dienstverlenende en innovatieve overheid
 
 
 138 544
 
 
 149 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 149 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 35 
 
 
 Arbeidszaken Overheid
 
 
 56 931
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 37 
 
 
 Kwaliteit Rijksdienst
 
 
 139 012
 
 
 189 
 
 
 599 
 
 
 2 002 
 
 
 –
 
 
 2 790 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 39 
 
 
 Algemeen
 
 
 121 171
 
 
 1 023 
 
 
 –
 
 
 1 322 
 
 
 –
 
 
 2 345 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 41 
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 43 
 
 
 Vutfonds
 
 
 50 010
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 6 392 787
 
 
 3 972 
 
 
 1 220 
 
 
 3 328 
 
 
 –
 
 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de
				 tolerantie overschrijden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Post
 
 
 
 Fout
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal individuele fouten
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal verplichtingen
 
 
 6 392 787
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele fout
 
 
 0,08%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 
 
 0,05%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 
 B/C. Uitgaven + ontvangsten (€ x 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Verantwoord bedrag 
						 1 Uitsplitsing van het verantwoord bedrag naar
								uitgaven en ontvangsten vindt plaats in bijlagen B en C
 
 
 Fout 
 
 
 
 Onzekerheid
 
 
 
 Totaal F + O
 
 
 Tolerantie overschreden?
 
 
 Onzekerheid over volledigheid 
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 21
 
 
 Nationaal crisis- en veiligheidsbeleid
 
 
 56 693
 
 
 23 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 23 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 23
 
 
 Veiligheidsrego's en Politie
 
 
 5 228 091
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 25
 
 
 Veiligheid en bestuur
 
 
 42 398
 
 
 – 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 27
 
 
 Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst
 
 
 194 186
 
 
 1 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 1 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 29
 
 
 Inpectie Openbare Orde en Veiligheid
 
 
 5 540
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 31
 
 
 Bestuur en democratie
 
 
 303 716
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 33
 
 
 Dienstverlenende en innovatieve overheid
 
 
 112 977
 
 
 99 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 99 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 35
 
 
 Arbeidszaken Overheid
 
 
 58 480
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 37
 
 
 Kwaliteit Rijksdienst
 
 
 136 637
 
 
 6 
 
 
 823 
 
 
 53 
 
 
 –
 
 
 882 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 39 
						 2 De fouten worden (deels) veroorzaakt door
								onvolkomenheden in de bedrijfsvoering
 
 
 Algemeen
 
 
 140 491
 
 
 126 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 126 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 41
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 43
 
 
 Vutfonds
 
 
 189 350
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 6 468 559
 
 
 255 
 
 
 823 
 
 
 53 
 
 
 –
 
 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 Totaal Uitgaven en Ontvangsten
 
 
 6 468 559
 
 
 Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten
 
 
 
 
 
 Procentuele fout
 
 
 0,02%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 
 
 0,00%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (2)
 
 
 Totaal
 
 
 6 754 705
 
 
 Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten + bijdrage(n) van
							 derden baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 Procentuele fout
 
 
 0,16%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 
 
 0,00%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 
 B. Uitgaven (€ x 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Verantwoord bedrag 
 
 
 Fout 
 
 
 
 Onzekerheid
 
 
 
 Totaal F + O
 
 
 Tolerantie overschreden?
 
 
 Onzekerheid over volledigheid 
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 21
 
 
 Nationaal crisis- en veiligheidsbeleid
 
 
 56 559
 
 
 23 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 23 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 23
 
 
 Veiligheidsrego's en Politie
 
 
 5 223 324
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 25
 
 
 Veiligheid en bestuur
 
 
 40 625
 
 
 – 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 27
 
 
 Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst
 
 
 190 979
 
 
 1 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 1 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 29
 
 
 Inspectie Openbare Orde en Veiligheid
 
 
 5 540
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 31
 
 
 Bestuur en democratie
 
 
 85 847
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 33
 
 
 Dienstverlenende en innovatieve overheid
 
 
 102 420
 
 
 99 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 99 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 35
 
 
 Arbeidszaken Overheid
 
 
 57 256
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 37
 
 
 Kwaliteit Rijksdienst
 
 
 126 165
 
 
 6 
 
 
 823 
 
 
 53 
 
 
 –
 
 
 882 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 39 
						 2 De fouten worden (deels) veroorzaakt door
								onvolkomenheden in de bedrijfsvoering
 
 
 Algemeen
 
 
 116 799
 
 
 126 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 126 
 
 
 nee 
 
 
 –
 
 
 
 
 41
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 43
 
 
 Vutfonds
 
 
 50 010
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 6 055 524
 
 
 255 
 
 
 823 
 
 
 53 
 
 
 –
 
 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de
				 tolerantie overschrijden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Post
 
 
 
 
 Fout
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal individuele fouten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 6 055 524
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele fout
 
 
 0,02%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 
 
 0,00%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 
 D. Baten-lastendiensten (€ x 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Verantwoord bedrag 
 
 
 Fout 
 
 
 
 Onzekerheid
 
 
 
 Totaal F + O
 
 
 Onzekerheid over volledigheid 
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 
 
 
 Korps Landelijke Politiediensten
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 610 474
 
 
 894 
 
 
 71 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 965 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 574 097
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Basisadministratie Persoonsgegevens en
						 Reisdocumenten
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 108 247
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 30 234
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Centrale Archief Selectiedienst
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 10 551
 
 
 756 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 756 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 3 486
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 P-Direkt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 76 837
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 4 585
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 16 384
 
 
 3 
 
 
 59 
 
 
 4 
 
 
 –
 
 
 66 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 14 979
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Werkmaatschappij
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 130 312
 
 
 1 289 
 
 
 –
 
 
 188 
 
 
 –
 
 
 1 477 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 53 616
 
 
 – 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 4FM
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 46 229
 
 
 1 083 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 1 083 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 44 884
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Logius
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 58 853
 
 
 5 900
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 5 900
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bijdrage moederdepartement
 
 
 45 860
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 1 057 887
 
 
 9 925 
 
 
 130 
 
 
 192 
 
 
 – 
 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Totale baten baten-lastendiensten
 
 
 1 057 887
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele fout
 
 
 0,95%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 
 
 0,02%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 
 E. Saldibalans (€ x 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Verantwoord bedrag 
 
 
 Fout 
 
 
 
 Onzekerheid
 
 
 
 Totaal F + O
 
 
 Onzekerheid over volledigheid 
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 Rechtmatigheid
 
 
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Liquide middelen
 
 
 561
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 5
 
 
 Uitgaven buiten begrotingsverband
 
 
 8 211
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 6
 
 
 Ontvangsten buiten begrotingsverband
 
 
 28 597
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 7
 
 
 Openstaande rechten
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 8
 
 
 Extra-comptabele vorderingen
 
 
 15 519
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 9
 
 
 Extra-comptabele schulden
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 10
 
 
 Voorschotten
 
 
 5 719 411
 
 
 –
 
 
 8 428 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 8 428 
 
 
 –
 
 
 
 
 11
 
 
 Garantieverplichtingen
 
 
 1 406 403
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 12
 
 
 Openstaande verplichtingen
 
 
 4 839 936
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 13
 
 
 Deelnemingen
 
 
 0
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Totaal beoordeeld
 
 
 12 018 637
 
 
 –
 
 
 8 428 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 –
 
 
 
 
 
 (De tolerantiegrens wordt afgeleid van totaal
							 beoordeeld)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal saldibalans
 
 
 12 018 637
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele fout
 
 
 0,07%
 
 
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 
 
 0,00%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 GEBRUIKTE AFKORTINGEN
 
 
 
 
 
 
 
 
 ARAR
 
 
 Algemeen Rijksambtenarenreglement
 
 
 
 
 BPR
 
 
 Basisadministratie Persoonsgegevens en
							 Reisdocumenten
 
 
 
 
 BZK
 
 
 (Ministerie van) Binnenlandse Zaken en
							 Koninkrijksrelaties
 
 
 
 
 CAS
 
 
 Centrale Archief Selectiedienst 
 
 
 
 
 CW 2 001
 
 
 Comptabiliteitswet 2001
 
 
 
 
 DGV
 
 
 Directoraat-generaal Veiligheid 
 
 
 
 
 DWM
 
 
 De Werkmaatschappij 
 
 
 
 
 IKAP
 
 
 Individuele Keuzen in het Arbeidspakket 
 
 
 
 
 IND
 
 
 Immigratie- en Naturalisatiedienst 
 
 
 
 
 KLPD
 
 
 Korps landelijke politiediensten 
 
 
 
 
 LFR
 
 
 Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding 
 
 
 
 
 VenJ
 
 
 (Ministerie van) Veiligheid en Justitie
 
 
 
 
 VROM
 
 
 (Ministerie van) Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
							 en Milieu 
 
 
 
 
 Wopt
 
 
 Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde
							 topinkomens
 
 
 
 
 WWI
 
 
 (Programmaministerie) Wonen, Wijken en Integratie 
 
 
 
 
 
 Op
				www.rekenkamer.nl staat een verklarende woordenlijst met
				begrippen die veel voorkomen in onze rapporten bij de jaarverslagen.
 
 
 
 LITERATUUR
 
 Algemene Rekenkamer (2009). Rapport bij het
				Jaarverslag 2008 van het Ministerie van BZK. Tweede Kamer,
				vergaderjaar 2009–2010,
				31 924 nr. 2.
				Den Haag: Sdu.
 Algemene Rekenkamer (2010a). Rapport bij het
				Jaarverslag 2009 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
				Koninkrijksrelaties. Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010,
				32 360 VII nr.
				2. Den Haag: Sdu.
 Algemene Rekenkamer (2010b). Rijk verantwoord
				2009. Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010,
				32 360, nr.
				2. Den Haag: Sdu.
 Algemene Rekenkamer (2011). Staat van de
				rijksverantwoording 2010. Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011,
				32 710, nr.
				2. Den Haag: Sdu.
 BZK (2003). Personeelsbrief 2003 van het
				Ministerie van BZK. Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2001,
				28 610, nr.
				1. Den Haag: Sdu.