Vaststelling begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2000; Verslag schriftelijk overleg van vaste commissie voor SZW met staatssecr. over stand van zaken evaluatie Wet Boeten (etc) Sociale Zekerheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-XV, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-XV nr. 11

25-10-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBIJLAGE I Antwoorden op de schriftelijke vragen van de vaste commissie
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar aanleiding van de brief d.d. 2
september 1999 (Kamerstuk 26 200 XV, nr. 88) van de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer over de stand van
de evaluatie van de Wet Boeten, Maatregelen, Terug- en Invordering Sociale
Zekerheid.123MaatregelenBoeten4567891011121314151617181920212223BIJLAGE II Antwoord op de brief d.d. 30 september 1999 van de vaste
commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar aanleiding van de brief
d.d. 17 september 1999 van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
aan de Tweede Kamer over het Ctsv-rapport «Straffen met beleid»InleidingAchtergrondSamenvatting hoofduitkomstenNadere toelichting op hoofdlijnen en -uitkomstenSluitendheidUniformiteitOverige aspectenVerdere procedureBIJLAGE III 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-XVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 XVVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2000nr. 11VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 25 oktober 1999De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft schriftelijk overleg gevoerd met de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over zijn brief d.d. 2 september 1999 over de stand
van zaken van de onderzoeken ten behoeve van de evaluatie van de Wet Boeten,
Maatregelen en Terug- en Invordering Sociale Zekerheid (kamerstuk 26 200
XV, nr. 88), en over zijn brief d.d. 17 september 1999 betreffende het Ctsv-rapport
«Straffen met beleid».De commissie brengt verslag uit door openbaarmaking van de gewisselde
stukken.De voorzitter van de commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,TerpstraDe griffier van de commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Nava Naar aanleiding van mijn brief d.d. 2 september 1999 (Kamerstuk 26 200
XV, nr. 88) over de stand van de evaluatie van de Wet Boeten, Maatregelen,
Terug- en Invordering Sociale Zekerheid, heeft de vaste commissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid schriftelijke vragen gesteld. Hierbij zend ik u de
antwoorden (bijlage I).Omdat meerdere van de antwoorden in verband met de bijstandssector verwijzen
naar een rapport dat u nog niet van mij ontvangen heeft, zend ik u hierbij
tevens de eindversie van het betreffende rapport, getiteld «Extra uitvoeringskosten,
knelpunten en resultaten van de Wet boeten»1.Naar aanleiding van mijn brief d.d. 17 september 1999 betreffende het
Ctsv-rapport «Straffen met beleid», heeft de vaste commissie voor
Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij brief d.d. 30 september 1999 (bijlage
III) verzocht om een meer uitvoerige reactie op het rapport. Hierbij zend
ik u mijn antwoord daarop (bijlage II).In de brief d.d. 30 september 1999 heeft de Commissie ook verzocht te
bevorderen dat beide antwoorden medio oktober in het bezit van de Kamer zullen
zijn, omdat zij de genoemde onderwerpen zal agenderen voor een algemeen overleg
dat zij eind oktober met mij wil voeren.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst BIJLAGE I Antwoorden op de schriftelijke vragen van de vaste commissie
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar aanleiding van de brief d.d. 2
september 1999 (Kamerstuk 26 200 XV, nr. 88) van de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer over de stand van
de evaluatie van de Wet Boeten, Maatregelen, Terug- en Invordering Sociale
Zekerheid.1Was de reden van de latere invoering van de Wet Boeten,
Maaatregelen en Terug- en Invordering Sociale Zekerheid (Wet Boeten) niet
gelegen in het feit dat eerst de nieuwe Algemene bijstandswet (Abw) ingevoerd
diende te worden? En was er niet sprake van een verantwoorde beslissing omdat
de gemeenten via de Abw reeds over een systeem van sanctiemaatregelen beschikte
en de uitvoeringsorganisaties sociale verzekeringen niet? (blz 1).Dat de Wet Boeten, Maatregelen en Terug- en Invordering Sociale Zekerheid
(Wet Boeten) in de BZ-sector later is ingevoerd dan in de SV-sector (1 juli
1997 resp. 1 augustus 1996), had met een aantal factoren te maken. De gemeenten
zijn de afgelopen jaren geconfronteerd met een aantal ingrijpende wijzigingen,
zoals de invoering van de Abw en de voorbereidingen van de Wet Inschakeling
Werkzoekenden. Deze wijzigingen hebben gevolgen gehad voor de interne organisaties
van de gemeenten. Voor veel gemeenten is de invoering van de Abw aanleiding
geweest om hun sociale diensten grondig te reorganiseren en om grootscheepse
automatiseringsoperaties in gang te zetten. Zolang interne reorganisaties
en automatiseringsaanpassingen nog niet waren afgerond, konden bedrijfsprocessen
en personeel onvoldoende toegesneden zijn op de invoering van de Wet Boeten.Bij de voorbereiding op de invoering van de wet deden zich op een aantal
punten vragen voor, die de invoering in de BZ-sector nog eens extra bemoeilijkten.
Deze vragen hadden betrekking op de toepassing van een aantal aspecten van
de wet. Naar aanleiding hiervan is in overleg met VNG, Divosa een informatieve
circulaire (BZ/AV/96/5334b) naar de gemeenten uitgegaan. Hierover bent u bij
brief d.d. 20 november 1996 (TK 1996–1997, 24 772, nr.14) geïnformeerd.Uit het concept van de bijna afgeronde rapportage «activeringsinstrumenten
in de bijstandswet» van het onderzoeksbureau Research voor Beleid, blijkt
dat de gemeenten bij de uitvoering van het onderdeel «maatregelen»
van de Wet Boeten geen grote knelpunten ervaren.Voor wat betreft het tweede onderdeel van de vraagstelling merk ik op
dat het instrument van de administratieve boete en de verplichting tot oplegging
ervan, voor de BZ-sector net zo nieuw waren als voor de SV-sector. Juist deze
vernieuwingen geven voor de uitvoeringsorganisaties een omvangrijke (administratieve)
belasting. Ook is met de invoering van de Wet Boeten de terugvorderingsprocedure
gewijzigd. De voorheen gebruikelijke weg naar de Kantonrechter is vervangen
door het administratiefrechtelijk regime.De gehele problematiek heeft geleid tot een latere invoeringsdatum.2Welke problemen ondervinden de gemeentelijke sociale
diensten bij de invoering van de Wet Boeten? (blz. 1).De problemen die de gemeenten ondervonden bij de invoering van de Wet
Boeten, zijn onder het antwoord op vraag 1 beschreven. 3Zijn er gemeentelijke sociale diensten die de wet Boeten
nog niet hebben uitgevoerd? Zo ja, welke gemeenten zijn dit en wat is hiervan
de oorzaak? (blz. 1).MaatregelenIn het kader van de conceptrapportage «activeringsinstrumenten in
de bijstandswet» zijn de beleidsstukken van 50 gemeenten geanalyseerd.
Uit de beleidsstukken van de onderzochte gemeenten is te constateren dat de
meeste gemeenten het onderdeel «maatregelen» van de Wet Boeten
uitvoeren met eventueel aanvullend gemeentelijk beleid; dit betreft 47 van
de 50 gemeenten.Uit de interviews en dossiersonderzoek blijkt dat sinds de invoering van
de nieuwe Abw 13% van alle bijstandscliënten een maatregel heeft gehad.
Aangezien 42% van alle bijstandscliënten formele ontheffing van arbeidsverplichtingen
heeft, kan naar mijn mening in zijn algemeenheid worden gesteld dat de gemeenten
redelijk streng omgaan met het toepassen van het onderdeel «maatregelen»
van de Wet Boeten.BoetenUit het onderzoeksrapport «Extra uitvoeringskosten, knelpunten en
resultaten van de Wet boeten» (januari 1999), blijkt dat 3 van de 15
gemeenten die aan het onderzoek deelnamen, pas na oktober 1997 boeten zijn
gaan opleggen (in het antwoord op vraag 4. ga ik nader in op het rapport).
Complementair aan dit onderzoeksrapport is vanuit de toezichthoudende verantwoordelijkheid
de uitvoering van de Wet Boeten op een aantal punten gevolgd.1) Vanaf de invoering van de Wet Boeten worden de ontvangsten op de boeten
via de financiële verantwoording door gemeenten, in de vorm van kwartaaldeclaraties,
gemonitord. Uit de laatste cijfers (eerste en tweede kwartaal 1999) blijkt
dat de groei in ontvangsten die gedurende het jaar 1998 plaatsvond, zich in
de eerste twee kwartalen van het jaar 1999 duidelijk heeft voortgezet. Tevens
is geconstateerd dat 111 gemeenten tot en met het tweede kwartaal 1999 nog
geen boeten hebben verantwoord. Uit de analyse van de kwartaaldeclaraties
kan echter niet worden afgeleid of sprake is van een onjuiste wetsuitvoering
en beperkt de informatie zich tot kwantitieve informatie over de boeten en
niet over de maatregelen. Voorts heeft de analyse van de kwartaaldeclaraties
vragen opgeroepen over de wijze waarop gemeenten ontvangsten van de Wet boeten
verantwoorden.Dit heeft onder andere geleid tot een 'quick-scan' in mei 1999 verricht
door de rijksconsulentschappen. Dit onderzoek is verricht bij 10 grote gemeenten.
Uit dit onderzoek is onder andere gebleken dat sommige gemeenten de boeten
in het laatste kwartaal van het jaar boeken en er gemeenten zijn die de boeten
eerst afboeken op oude openstaande vorderingen.Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek zijn alle gemeenten
in Nederland middels een brief verzocht aandacht te besteden aan een juiste
verantwoording van de uitvoering van de Wet Boeten (brief d.d. 7 mei 1999,
kenmerk FEZ/BK/99/22 637).2) Door de rijksconsulentschappen wordt thans overleg gevoerd over de
uitvoering van de Wet Boeten. Inmiddels zijn van 24 gemeenten de resultaten
bekend. Voorzover mogelijk is nagegaan of het niet of weinig verantwoorden
aan boete-ontvangsten door gemeenten te maken heeft met een onjuiste wetsuitvoering.
In twee gemeenten is aangegeven dat sprake zou zijn van een onjuiste uitvoering;
tweemaal zijn er signalen die op de mogelijkheid wijzen. Met deze
gemeenten zijn concrete afspraken gemaakt met betrekking tot bevordering van
de juiste uitvoering. Bij de overige gemeenten zijn er geen signalen verkregen
van een mogelijk onjuiste uitvoering.Uit de bevindingen van het tot op heden gevoerde overleg tussen de rijksconsulenten
en gemeenten kan niet de conclusie worden getrokken dat betreffende gemeenten
de Wet Boeten op dit moment nog niet hebben uitgevoerd.4Kan in cijfers worden aangegeven in welke mate de uitvoeringskosten
van de wet Boeten voor de gemeenten zijn toegenomen? (blz. 1).In mijn brief van 2 september 1999 (Kamerstuk 26 200 XV, nr. 88)
heb ik verwezen naar het onderzoeksrapport «Extra uitvoeringskosten,
knelpunten en resultaten van de Wet boeten», d.d. januari 1999. Uit
dat onderzoek bleek dat in de onderzoeksperiode i.c. het eerste jaar dat de
wet van kracht was, gemeenten slechts beperkte ervaringen hadden met de uitvoering
van de wet. De onderzochte gemeenten konden geen kwantitatieve informatie
leveren over de nieuwe onderdelen van het bedrijfsproces die uit de Wet Boeten
volgden. Dit betrof zowel de informatie over de tijd en personele inzet van
afzonderlijke onderdelen alsook informatie over het aantal malen dat deze
handelingen vóórkwamen. Op basis van deze bevindingen werd geconcludeerd
dat op dat moment geen schatting kon worden gemaakt van de uitvoeringskosten
van de wet.Voor twee van de onderzochte gemeenten kon wel een berekening van de kosten
van afzonderlijke processtappen worden gemaakt. Daarbij bleken verschillen
te bestaan tussen de betreffende gemeenten. Omdat beide gemeenten meer dan
100 000 inwoners hadden kan geen uitspraak worden gedaan over de vraag
of er verschillen bestonden tussen grotere en kleinere gemeenten.Voor de volledigheid vermeld ik dat na overleg met de VNG aan de gemeenten
voor de invoeringskosten van de wet in 1996 eenmalig f 17,7 miljoen beschikbaar
is gesteld en vanaf 1997 voor de uitvoeringskosten structureel f 7
miljoen.5Zijn er verschillen in toename van uitvoeringskosten
tussen kleine en grote gemeenten? (blz. 1)Deze vraag is tezamen met vraag 4 beantwoord6Wat zijn de niet gewenste gevolgen van niet integrale
uitvoering van de Wet Boeten? Wat zal op korte termijn hiertegen worden ondernomen?
(blz. 1)Niet-integrale uitvoering van de Wet Boeten in de BZ-sector, zou een beperking
opleveren van het aantal op te leggen sancties die op misbruik van de Abw
zouden moeten volgen.Een aantal maatregelen zal worden genomen om te bereiken dat de gemeenten
de Wet Boeten, voor zover dat op dit moment nog niet gebeurt, volledig gaan
uitvoeren.1. Het in het antwoord op vraag 3 besproken overleg tussen rijksconsulentschappen
en gemeenten zal worden voortgezet. In het laatste kwartaal 1999 zullen de
gemeenten die tot en met het tweede kwartaal 1999 nog geen boeten hebben verantwoord,
worden benaderd. Afhankelijk van de uitkomsten van het overleg zal worden
bepaald of bijsturingsactiviteiten vanuit SZW noodzakelijk zijn. 2. Op grond van de bevindingen van de uitgevoerde repressieve onderzoeken
over 1998 en de verantwoordingsinformatie over 1998 over de uitvoering van
de Wet Boeten zal worden bepaald welke toezichtsactiviteiten per gemeente
gericht op bevordering van de uitvoering van de Wet Boeten moeten worden uitgevoerd.3. In het eerste kwartaal 2000 zal SZW een onderzoek doen om meer en actuele
informatie te verkrijgen over de uitvoering van de Wet Boeten in de BZ-sector
(vooruitlopend op het in 2000 voorgenomen onderzoek ten behoeve van de evaluatie
van de Wet Boeten). De resultaten zullen naar verwachting aan het eind van
het eerste kwartaal 2000 bekend zijn. Afhankelijk van de uitkomsten van het
onderzoek zal worden bepaald of bijsturingsactiviteiten vanuit SZW noodzakelijk
zijn. Daarnaast merk ik op dat Divosa bijeenkomsten organiseert, waarbij managers
van gemeenten de verschillende wijze van implementeren van de Wet Boeten binnen
hun gemeente zullen presenteren aan andere gemeenten. Een aantal modellen
hiervoor zal in schriftelijke vorm beschikbaar komen.7Waarom is het percentage geconstateerde fraude en het
aantal (straf)vervolgingen in de bijstand vele malen hoger dan bij de sociale
verzekeringen het geval is, zoals blijkt uit alle tot nu toe aan de Kamer
gepresenteerde onderzoeken? Hebben gemeenten een scherper en meer geïntensiveerd
beleid dan de uitvoeringsorganisaties sociale verzekeringen? (blz. 1).Enkele jaren terug was het inderdaad zo dat het percentage geconstateerde
fraude (het aantal opgespoorde fraudegevallen gerelateerd aan het totaal aantal
uitkeringsgerechtigden) en het aantal (straf)vervolgingen in de bijstand vele
malen hoger was dan bij de sociale verzekeringen. Inmiddels is dit beeld (deels)
anders.De inhaalslag in de verwerking van de belastingsignalen door gemeenten
zorgde midden jaren negentig voor een piek in het aantal opgespoorde fraudegevallen
in de bijstand. Inmiddels is die inhaalslag achter de rug en is het aantal
opgespoorde fraudegevallen weer aanzienlijk gedaald.Bij de werknemersverzekeringen is het aantal opgespoorde fraudegevallen
door het sterk groeiende gebruik van de Gemeenschappelijke Verwijsindex voor
gegevensuitwisseling binnen en tussen uvi's in de afgelopen paar jaren juist
sterk gestegen. Hoewel voor de werknemersverzekeringen als geheel het percentage
geconstateerde fraude nog steeds lager is dan voor de bijstand, geldt voor
afzonderlijke werknemersverzekeringswetten een ander beeld. Zo is in de WW
het percentage geconstateerde fraude inmiddels hoger dan in de bijstand. Verschillen
vloeien ook voort uit de diversiteit in regelgeving en verschillen in fraudegevoeligheid
per regelgeving.Wel is nog steeds het aantal aangiften in de bijstandssfeer hoger dan
in de werknemersverzekeringen. Dit hangt samen met de hoogte van de fraudebedrag
dat in de bijstandssfeer gemiddeld enkele malen hoger is dan in de sfeer van
de werknemersverzekeringen, waar door de Gemeenschappelijke Verwijsindex op
een vroeg moment de fraude achterhaald kan worden, hetgeen tot een lager gemiddeld
fraudebedrag leidt.Voor de volksverzekeringen geldt nog steeds dat het percentage geconstateerde
fraude en het aantal (straf)vervolgingen lager is dan in de bijstand en de
werknemersverzekeringen.8Op welke wijze kan een korting op de uitkering in de
boeking financiële ontvangsten zichtbaar worden? (blz. 1). Een korting op de uitkering is een verlaging van de uitkering en leidt
daardoor in de declaratie tot verantwoording van lagere uitgaven en niet tot
(hogere) ontvangsten zoals bij boeten.Indien een maatregel met terugwerkende kracht zou worden opgelegd, ontstaat
de situatie dat de verlaging wordt verrekend met de lopende uitkering. In
dat geval is het antwoord hetzelfde als hierboven gesteld. Indien verrekening
niet mogelijk is, wordt de verlaging als ontvangst uit terugvordering verantwoord.9Welke registratieverplichtingen hebben de gemeenten
om het aantal sancties, boeten en maatregelen zichtbaar te maken? Is daar
bij de invoering van de wet in de uitvoeringsinstructies in voorzien? Zo niet,
waarom? In welke mate is er sprake van voorwaardelijke sancties en hoe effectief
zijn die? (blz. 1).Gemeenten zijn verplicht op individueel cliëntniveau gegevens omtrent
boeten en maatregelen vast te leggen. Dit is geregeld in de Regeling administratieve
uitvoeringsvoorschriften. Tevens zijn gemeenten verplicht gegevens ten behoeve
van de uitkeringsstatistiek aan te leveren. Een van de opgenomen kenmerken
hierin is de hoogte van de getroffen maatregel. In de gegevensaanlevering
ten behoeve van de fraudestatistiek zijn gemeenten verplicht gegevens aan
te leveren inzake de oplegging van een boete en de hoogte hiervan. De hoogte
van de geïnde boeten wordt gemonitord langs de lijn van de jaaropgaven.
Gemeenten moeten in hun financiële verantwoording zichtbaar maken tot
welke bedragen boeten zijn ontvangen.De wet staat toe dat bij bepaalde overtredingen een waarschuwing wordt
gegeven in plaats van het opleggen van een sanctie indien het niet nakomen
van de opgelegde verplichting niet heeft geleid tot het ten onrechte of tot
een te hoog bedrag aan verstrekte bijstand. Deze omzetting naar een waarschuwing
kan slechts één maal per twee jaren worden toegepast. De mogelijkheid
voor het opleggen van een waarschuwing wordt gemonitord in de fraudestatistiek.
Uit de conceptrapportage «activeringsinstrumenten in de bijstandswet»,
blijkt dat veel gemeenten van mening zijn dat een waarschuwing vaak net zo
effectief is als een maatregel.In het kader van het toezicht op de uitvoering van gemeenten is inmiddels
het 'single audit' (accountants)traject gestart. Hierover bent u bij brief
d.d. 25 mei 1998 (TZ/TG/98/14 111–2) geïnformeerd. Onderdeel
van het single audit-traject wordt het jaarlijks door het gemeentebestuur
op te stellen verantwoordingsverslag. In dit verantwoordingsverslag is een
onderdeel opgenomen, waarin gemeenten een beeld moeten geven aangaande maatregelen
en boeten in relatie tot verplichtingen en de omvang van de ontvangsten met
betrekking tot opgelegde boeten. Het opstellen van een verantwoordingsverslag
over 1999 is facultatief. Het voornemen is om vanaf het vergoedingsjaar 2000
het opstellen van een verantwoordingsverslag door de gemeentebesturen over
de wetsuitvoering landelijk door te voeren.Hiermede wordt bevorderd dat een structureel en ook kwalitatief beeld
van de uitvoering, inclusief het aspect 'boeten en maatregelen' kan worden
verkregen.10Zijn de gemeenten wel geïnformeerd over de aanpassing
van de Wet boeten die nulfraude niet meer onder een sanctieregime laat vallen?
 (blz. 1) Ja, de gemeenten zijn geïnformeerd over de aanpassing van de Wet
Boeten met betrekking tot de nulfraude. Bij circulaire d.d. 27 juni 1997 (BZ/AV/97/8121A)
was al eerder aan gemeenten de mogelijkheid geboden om bij aanvraag van een
uitkering bij nulfraude geen boete op te leggen. Over de wetswijziging zijn
gemeenten geïnformeerd middels de gebruikelijke kanalen van het Divosa-bulletin
en rechtstreeks door SZW via het zogenaamde SZ-journaal dat alle gemeenten
bereikt.11Op welke wijze zal in de toekomst de mate van uitvoering
van de Wet Boeten worden gemeten? Is kwantitatieve informatie over de uitvoering
van deze wet essentieel voor een goede evaluatie? (blz. 1)De mate van uitvoering van de Wet Boeten in de bijstandssector zal langs
meerdere lijnen worden gemeten:1. Door invoering van de verplichte aanlevering van gegevens ten behoeve
van een debiteurenstatistiek kan worden gevolgd in hoeverre het opleggen van
een boete en/of maatregel heeft geleid tot het daadwerkelijk incasseren van
deze boete en/of maatregel en binnen welke termijn dit heeft plaatsgevonden;2. Er is een nieuwe fraudestatistiek in ontwikkeling die in vergelijking
met de reeds bestaande fraudestatistiek- beter aansluit bij de informatiebehoefte
van SZW en de uitvoeringsorganen (gemeenten, OM). Aan de hand van deze gegevensstroom
in relatie met bovengenoemde debiteurenstatistiek zal beter kunnen worden
beoordeeld in welke mate de Wet Boeten adequaat wordt uitgevoerd;3. Zoals aangekondigd zal in het jaar 2000 de evaluatie van de Wet Boeten
plaatsvinden. Met dit kwalitatief onderzoek zal worden beoordeeld in hoeverre
zich nog knelpunten in de uitvoering voordoen en in hoeverre in voorkomende
gevallen de Wet Boeten niet adequaat wordt uitgevoerd;4. De ontvangsten op de boeten worden, via de financiële verantwoording
door gemeenten, in de vorm van kwartaaldeclaraties, gemonitord. Aan de hand
van de gegevens van de kwartaaldeclaraties, zal per gemeente worden beoordeeld
in hoeverre sprake is van een groei in ontvangsten van boetenWat betreft de SV-sector wordt langs de volgende lijnen gemeten:1. Jaarlijks wordt door het Ctsv gerapporteerd over de ontwikkelingen
op het terrein van de handhaving van de sociale verzekeringen (in de zogenoemde
Augustusrapportage Handhaving). De uitvoering van de Wet Boeten door het Lisv
en de SVb is een onderdeel daarvan. Het Ctsv gaat daarbij (grotendeels) uit
van de gegevens die het Lisv en de SVb opleveren.2. Het Lisv publiceert daarnaast jaarlijks globale statistische gegevens
(de zogenoemde Kerncijfers Wet Boeten).3. Met het Lisv is afgesproken dat het Lisv jaarlijks ook uitgesplitste
statistische gegevens zal publiceren (op basis van de zogenaamde CDF-statistiek).
Van het Lisv heb ik vernomen dat het verwacht een eerste rapportage op basis
van de CDF-statistiek in het najaar van 2000 te zullen geven en dat de stand
van zaken met betrekking tot de CDF-statistiek in oktober met SZW en Ctsv
zal worden besproken (zie hieromtrent ook de beantwoording van vraag 22).Wat betreft de vraag of kwantitatieve informatie over de uitvoering van
deze wet essentieel is voor een goede evaluatie, wil ik het volgende opmerken.De Wet Boeten is in het leven geroepen om het handhavingsbeleid aan de
uitkeringskant van de sociale zekerheidsregelingen aan te scherpen (meer sluitend
te maken) en meer uniform te maken, onder meer door de introductie
van de verplichting voor de uitvoeringsorganen tot sanctionering van overtredingen
en de verplichting om in geval van boeten resp. ten onrechte betaalde uitkeringen,
het te betalen bedrag (terug) te vorderen. Voorheen waren sanctionering en –
in de SV-sector– (terug)vordering, discretionaire bevoegdheden van de
uitvoeringsorganen. Om te kunnen evalueren of de beoogde grotere sluitendheid
en uniformiteit worden gerealiseerd, is kwantitatieve (of statistische) informatie
over de uitvoering van de wet essentieel. Alleen op die manier kan inzicht
verkregen worden in de vraag of verwijtbare overtredingen meer dan vroeger
worden gesanctioneerd en boeten resp. onverschuldigde betalingen, meer dan
vroeger worden (terug)gevorderd.12Wat is de stand van zaken van de activiteiten die onlangs
zijn opgestart ter verbetering van de uitvoering van de Wet Boeten? (blz.
1)De stand van zaken van de activiteiten die onlangs zijn opgestart ter
verbetering van de uitvoering van de Wet Boeten in de BZ-sector, is in het
antwoord op vraag 6 weergegeven.13Welke aanvullende informatie over de uitvoering van
de Wet Boeten moet nog worden verzamelen teneinde een actueel beeld te krijgen?
(blz. 1)Voor mijn antwoord verwijs ik naar het antwoord op vraag 6.14Wordt er ook met de bedrijfsverenigingen overlegd om
de juiste uitvoering van de Wet Boeten zoveel mogelijk te bevorderen, of bestaan
er bij de bedrijfsverenigingen geen problemen? (blz. 1)Binnen de SV-sector zijn het Lisv en de SVb verantwoordelijk voor de juiste
uitvoering van de Wet Boeten in het kader van de werknemersverzekeringen respectievelijk
volksverzekeringen. De door het Lisv gecontracteerde uitvoeringsinstellingen
(uvi's) worden in hun contractuele relatie met het Lisv aangestuurd op basis
van het beleid dat het Lisv elk jaar vaststelt, waaronder ook het handhavingsbeleid.Gelet op de verantwoordelijkheid van het Lisv, voert SZW geen overleg
met de uvi's die die verantwoordelijkheid doorkruist. Waar nodig of gewenst
participeert SZW wel in overleg.Ten aanzien van de vraag of er bij de uvi's geen problemen bestaan met
de uitvoering van de Wet Boeten, merk ik het volgende op. Uit de rapportages
van het Ctsv die ik u onlangs heb toegestuurd («Straffen met beleid»
en de «Augustusrapportage Handhaving 1999») komt naar voren, samengevat,
dat de activiteiten en resultaten op het terrein van handhaving zich in 1998
hebben gestabiliseerd, maar dat het Ctsv tevens constateert dat op onderdelen
bij sommige uvi's de handhavingsresultaten zijn verslechterd. Het rapport
«Straffen met beleid» is specifiek ten behoeve van de evaluatie
van de Wet Boeten gemaakt. Hierin wordt geconstateerd, samengevat, dat de
met de Wet Boeten beoogde aanscherping van de handhaving slechts ten dele
is gerealiseerd, de uniformiteit te wensen overlaat en de statistische informatie
ontoereikend is. Voor de volledigheid merk ik op dat het Ctsv op basis van
het rapport «Straffen met beleid» negentien aanbevelingen heeft
opgesteld. Achttien daarvan zijn gericht op te ondernemen actie door het Lisv,
de SVb, de uitvoeringsinstanties en het Ctsv zelf. Slechts één
aanbeveling is op door SZW (en Lisv tezamen) te ondernemen actie gericht en
luidt als volgt: «Het College verzoekt het ministerie en het Lisv na
te gaan op welke wijze het draagvlak voor de wet kan worden vergroot.»
(NB Bedoeld wordt het draagvlak bij de uvi's). 15Zijn ambtenaren van respectievelijk sociale diensten
en bedrijfsverenigingen voldoende op de hoogte van de inhoud van de Wet Boeten
om een rechtvaardige uitvoering te garanderen? (blz. 1)De gemeenten zijn voldoende op de hoogte gesteld over de inhoudelijke
uitvoeringsaspecten van de Wet Boeten. Er is voor de inwerkingtreding van
de wet een implementatie-werkgroep geformeerd waarin gemeenten hebben geparticipeerd.
Dit heeft geleid tot een aantal concrete acties. Zo heeft deskundigheidsbevordering
plaatsgevonden in de vorm van regiobijeenkomsten waarin kennisoverdracht plaatsvond.
Door Divosa is een leidraad met alle praktische/inhoudelijke uitwerkingen
van de Wet Boeten opgesteld. Videomateriaal (SZW-journaal) is aan alle gemeenten
verspreid en tot slot zijn diverse informatieve circulaires verstuurd die
op de destijds ontstane vragen antwoord gaven.Voor de SV-sector geldt dat het Ctsv reeds in oktober 1997 heeft vastgesteld
dat de implementatie van de wet bij Lisv/uvi's en SVb van een zodanig niveau
was dat er in het algemeen geen aanleiding bestond specifieke corrigerende
activiteiten te ontwikkelen (Ctsv, oktober 1997; «Rapportage over de
implementatie van de Wet boeten, maatregelen en terug- en invordering»).
In het recente rapport «Straffen met beleid» meldt het Ctsv dat
de kennis en ervaring van de uitvoeringsbeambten over het algemeen voldoende
wordt geacht om de wet goed te kunnen uitvoeren.16Waarom is evaluatie van de Wet Boeten in de BZ-sector
pas zinvol indien de onder 2. genoemde activiteiten zijn verricht? Is het
verantwoord de evaluatie op te schorten? (blz. 2)De informatie over het niveau van uitvoering van de Wet Boeten in de bijstandssector,
die uit het rapport «Extra uitvoeringskosten, knelpunten en resultaten
van de Wet boeten» naar voren kwam, heeft alleen betrekking op de eerste
tien maanden na de invoering van de wet in de bijstandssector (1 juli 1997).
Inmiddels is geruime tijd verstreken en is voor bepaalde overtredingen de
zogenaamde waarschuwingsmogelijkheid in de wet opgenomen (nader omschreven
in het antwoord op vraag 18). Daarnaast zullen de boete- en maatregelbesluiten
in de SV-sector en de BZ-sector worden herzien en geüniformeerd. Tezamen
met de (voor)genomen maatregelen in verband met de BZ-sector die bij de beantwoording
van de vragen 6 en 12 zijn genoemd, is de verwachting dat de uitvoering van
de Wet Boeten in de BZ-sector een voldoende impuls heeft gekregen en nog steeds
krijgt. Een evaluatie in de BZ-sector in het jaar 2000 lijkt dan ook verantwoord.17Zijn met het oog op rechtszekerheid en proportionaliteit
tussentijds maatregelen nodig gezien de deelconclusies van de wel beschikbare
rapporten over de SV-sector en de BZ-sector? (blz. 2)In mijn brief d.d. 2 september 1999 aan u (Kamerstuk 26 200 XV, nr.
88) heb ik vermeld welke tussentijdse maatregelen ik nodig acht. De maatregelen
zijn enerzijds gericht op de verbetering van de uitvoering van de Wet Boeten
in de BZ-sector (zie de beantwoording van de vragen 6 en 12), en anderzijds
op de herziening van de verschillende boete- en maatregelbesluiten in de BZ-
en SV-sector tezamen, bij welke herziening meer uniformiteit, de proportionaliteit
tussen overtreding en sanctie en de afstemming op het strafrecht het hoofddoel
zijn. Juist wegens het belang van rechtszekerheid en proportionaliteit heb
ik deze tussentijdse maatregelen nodig geacht. 18Welke opmerkingen zijn over de zwaarte van de sancties
gemaakt in SV-sector en in de BZ-sector? (blz. 2).Van de SVb, de uvi's en burgers ontving SZW al enige tijd signalen dat
de zwaarte van sancties als een knelpunt wordt ervaren bij de uitvoering van
de wet, alsmede het gebrek aan uniformiteit daaromtrent en het feit dat op
het gebied van boeten in het strafrecht lagere boeten worden opgelegd. In
het evaluatierapport van de SVb, de tot nu toe verschenen rapporten van het
Lisv (op het gebied van de WW) en het hiervoor al eerder genoemde rapport
«Straffen met beleid» van het Ctsv, wordt dit probleem eveneens
beschreven. Ook komt dit probleem naar voren uit de informatie over de BZ-sector.
Daarnaast zijn er rechterlijke uitspraken gedaan waarin opgelegde sancties
worden gematigd wegens onevenredigheid met de ernst van de overtreding.In de SV-sector bijvoorbeeld worden blijkens het Ctsv-rapport «Straffen
met beleid» sancties onder andere onrechtvaardig of te zwaar geacht
wanneer de relatie met de overtreding zoek lijkt, bijvoorbeeld bij overtredingen
die niet tot benadeling van de uvi leiden (bijvoorbeeld het te laat doorgeven
van een adreswijziging), of wanneer de proportionaliteit zoek lijkt (bijvoorbeeld
als op een klein vergrijp een hoge boete staat), of wanneer de sanctie grote
gevolgen heeft voor de cliënt (zoals onder andere bij verwijtbare werkloosheid,
waarop een gehele of gedeeltelijke weigering van de uitkering staat).Vanuit de BZ-sector heb ik soortgelijke opmerkingen vernomen.Niet onvermeld mag blijven een recente wijziging in de Wet Boeten. In
de uitvoeringspraktijk was namelijk gebleken dat het opleggen van een sanctie
bij verwijtbare overtredingen die niet hebben geleid tot onverschuldigde betaling,
in veel gevallen als onrechtvaardig wordt ervaren. Naar aanleiding daarvan
is de Wet Boeten gewijzigd in de zin dat de uitvoeringsorganen de bevoegdheid
hebben gekregen om bij bepaalde overtredingen een (schriftelijke) waarschuwing
te geven in plaats van een sanctie, als de overtreding niet heeft geleid tot
een onverschuldigde betaling en in de voorgaande twee jaar niet een zodanige
waarschuwing is gegeven.19Wordt in het onderzoek naar de zwaarte van de sancties
ook betrokken het element dat de zwaarte van de sanctie niet zozeer wordt
bepaald door de feitelijke hoogte van de sanctie, maar door de hoogte van
de sanctie in relatie tot het inkomen of de draagkracht in het inkomen? Onderkent
de regering deze ongelijkheid die bij vaste boetebedragen in de Wet Boeten
tot sancties van ongelijke zwaarte kan leiden? Gaat de regering in het nader
onderzoek naar de Wet Boeten de inrichting van de sanctiemaatregelen afstemmen
op de beginselen die ter zake in het strafrecht gelden? (blz. 2).Hoofdonderwerp bij het voorgenomen overleg met de uitvoeringsorganen SV-
en BZ-sector en het Openbaar Ministerie ten behoeve van herziening en uniformering
van de verschillende boete- en maatregelbesluiten, zal zijn het feit dat de
zwaarte van sancties vaak als probleem wordt ervaren, naast het gebrek aan
uniformiteit daaromtrent en het feit dat op het gebied van boeten in het strafrecht
lagere boeten worden opgelegd. Doel van het overleg is de systematiek ter
bepaling van de zwaarte van sancties te herzien, en gelijktijdig meer uniformiteit
en afstemming op het strafrecht te bereiken. Dat betekent dat de zwaarte van
de sanctie in relatie tot het inkomen of de draagkracht van betrokkene, en
de criteria die in dat verband in het strafrecht gehanteerd worden, automatisch
aan de orde komen. 20De zwaarte van de sancties worden in de SV-sector als
knelpunt ervaren. Wat heeft dit tot gevolg voor het daadwerkelijk opleggen
van sancties? Hoeveel sancties zijn er het sinds de invoering van de Wet Boeten
opgelegd? (blz. 2).Uit het Ctsv-rapport «Straffen met beleid»is gebleken dat
de meeste uvi's om diverse redenen werkwijzen hebben ontwikkeld om te voorkomen
dat zij in alle gevallen overtredingen formeel moeten constateren en daadwerkelijk
een sanctie moeten opleggen. De zwaarte van sancties is één
van die redenen. Sinds de invoering van de Wet Boeten zijn de volgende aantallen
sancties opgelegd.Volgens de SVB zijn in 1997 in de volksverzekeringen ruim 14 000
boeten en bijna 16 000 maatregelen opgelegd. Voor 1998 gaat om ruim 16 500
boeten en bijna 10 000 maatregelen.In de werknemersverzekeringen zijn volgens het Lisv in 1997 ruim 11 000
boeten en ruim 172 000 maatregelen opgelegd. Voor 1998 gaat het om ruim
16 500 boeten en bijna 160 000 maatregelen.21Is tijdens de totstandkoming van de Wet Boeten rekening
gehouden met de zwaarte van de sancties in relatie met de in het strafrecht
gehanteerde straffen? (blz. 2)Weliswaar zijn de verschillende boetebesluiten in de BZ-sector en de SV-sector
indertijd op het strafrechtelijke boete-regime afgestemd, maar gebleken is
dat in de strafrechtelijke sfeer in de praktijk relatief gezien lagere boeten
worden opgelegd dan in de administratiefrechtelijke sfeer. Het door mij voorgenomen
overleg ter herziening en uniformering van de verschillende boete- en maatregelbesluiten
is mede gericht op het beëindigen van deze ongewenste situatie. Bij de
beantwoording van de vragen 17 en 19 ben ik nader op het doel van het overleg
ingegaan.22Waardoor wordt de vertraging van het uitkomen van de
rapporten van het Lisv veroorzaakt? Kan met zekerheid worden gezegd dat de
rapporten er in oktober 1999 zullen zijn? (blz. 2)Volgens de daarover gemaakte afspraken moeten van het Lisv nog de volgende
rapporten verschijnen: een rapport op het gebied van de ZW en WAO, een rapport
over de incasso op het gebied van de WAO, ZW en WW, alsmede de eerste jaarlijkse
rapportage van de resultaten van de beoogde te ontwikkelen methode van gegevensverzameling
(CDF-statistiek). Van het Lisv heb ik het volgende vernomen.Wat betreft het eerstgenoemde rapport had het Lisv zich voorgenomen te
willen bezien of benutting van het Ctsv-rapport «Straffen met beleid»
de inspanningen van het Lisv zou kunnen verlichten. Omdat het Ctsv-rapport
vertraging opliep, is ook de aanvang van het Lisv-onderzoek vertraagd. Het
Lisv beoogt het rapport in januari 2000 uit te brengen.Voor het genoemde rapport over de incasso zijn volledige CDF-gegevens
een belangrijke voorwaarde. Door het gedeeltelijk uitblijven van de levering
van deze gegevens door de uvi's (vanwege problemen met de koppeling van informatie),
zijn er vooralsnog niet voldoende gegevens beschikbaar en kan het onderzoek
nog niet gestart worden.Wat betreft de CDF-gegevens is de verwachting van het Lisv dat een eerste
publicatie op basis van de beoogde CDF-statistiek in het najaar van 2000 zal
plaatsvinden. 23Wanneer zijn de volledige uitkomsten van de evaluatie
van de Wet Boeten beschikbaar? Wat verwacht de regering van de uitkomst van
het vooronderzoek? Wat voor maatregelen zullen worden genomen, indien de werklast
van de rechterlijk macht en de gefinancierde rechtsbijstand erg is verhoogd?
(blz. 3)De evaluatie van de Wet Boeten is mijns inziens pas afgerond wanneer het
evaluatie-rapport over de BZ-sector beschikbaar zal zijn. In het antwoord
op vraag 16 is aangegeven waarom het daarop gerichte onderzoek pas in het
jaar 2000 zinvol is.Wat betreft het vooronderzoek naar de belasting van de rechterlijke macht
en de gefinancierde rechtsbijstand kan ik opmerken dat dit allereerst een
kwalitatief beeld van de belasting van de rechterlijke macht en de gefinancierde
rechtsbijstand zal opleveren. Daarnaast moet duidelijk worden of bestaande
bronnen aanknopingspunten kunnen bieden voor een kwantitatief beeld, en, als
dat niet het geval is, of dat er alternatieven denkbaar zijn. Het vooronderzoek
zal naar verwachting in november aanstaande worden afgerond. Op basis van
de uitkomsten zal worden bezien of nader kwantitatief onderzoek gewenst is
dan wel dat de kwalitatieve uitkomsten van het vooronderzoek afdoende zicht
op de kwestie bieden. BIJLAGE II Antwoord op de brief d.d. 30 september 1999 van de vaste
commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar aanleiding van de brief
d.d. 17 september 1999 van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
aan de Tweede Kamer over het Ctsv-rapport «Straffen met beleid»InleidingTen behoeve van de evaluatie van de Wet Boeten, Maatregelen en Terug-
en Invordering Sociale Zekerheid (hierna: Wet Boeten) op het gebied van de
sociale verzekeringen, heeft het Ctsv onlangs een integrale rapportage vastgesteld,
onder de titel «Straffen met beleid». Bij brief van 17 september
1999 heb ik dit rapport aan u toegezonden met een korte reactie mijnerzijds.
In antwoord op uw brief d.d. 30 september 1999, ga ik in het onderstaande
nader in op de bevindingen van het Ctsv.AchtergrondVanuit de behoefte aan enerzijds een scherpere en anderzijds een meer
uniforme handhaving van de sociale zekerheidswetten, is onder andere de Wet
Boeten in het leven geroepen.Met deze wet is een strenger handhavingskader ingevoerd ten aanzien van
mensen die de regels in verband met uitkeringen overtreden. De inhoud van
de wet is als volgt:– Uitvoerders zijn niet langer bevoegd, maar verplicht om overtredingen
te sanctioneren, waarbij in bepaalde situaties volstaan mag worden met een
waarschuwing;– De zwaarte van de sanctie moet afgestemd worden op de ernst van
de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en – in geval van boete alsmede
als een maatregel in de sfeer van de bijstandsregelingen wordt opgelegd –
op de omstandigheden van de betrokkene. Van een sanctie moet afgezien worden
in geval van geen-verwijtbaarheid, en mág afgezien worden in geval
van dringende redenen. In de sociale verzekeringssector is dit algemeen kader
(conform de toen geldende wettelijke opdracht) nader ingevuld door de uitvoeringsorganen
in boete- en maatregelbesluiten;– Uitvoerders zijn verplicht om in geval van boeten en onverschuldigd
betaalde uitkeringen in alle gevallen het te betalen bedrag (terug) te vorderen
en zonodig in te vorderen;– Door het strengere handhavingskader voor alle sociale zekerheidswetten
gelijkelijk te laten gelden, is met de wet tevens een uniformering ingevoerd.Het rapport «Straffen met beleid» is één van
de bouwstenen van de evaluatie van de Wet Boeten op het gebied van de sociale
verzekeringen. De evaluatie heeft betrekking op het gehele gebied van de socialezekerheidsregelingen.
Zij is gericht op de vraag of de doelstellingen van de wet (een meer sluitende
en uniforme handhaving) worden gerealiseerd. Over de stand van de evaluatie
heb ik u geïnformeerd bij brief van 2 september 1999 (Kamerstuk 26 200
XV, nr. 88).Samenvatting hoofduitkomstenWat betreft de sociale verzekeringen blijkt uit het rapport dat de wet
voor de meeste overtredingen (zijnde de lichte overtredingen) meer sluitendheid
heeft opgeleverd, maar voor de overige overtredingen (zijnde de zwaardere
overtredingen) niet tot meer sluitendheid heeft geleid. Of er sprake is van
een meer sluitende terug- en invorderingspraktijk kon niet vastgesteld worden.
Als belangrijkste reden daarvoor wordt vermeld het ontbreken
van kwantitatieve gegevens die inzicht geven in het terug- en invorderingsproces.Verder blijkt uit het rapport dat het uniforme handhavingskader dat met
de Wet Boeten is ingevoerd, niet heeft geleid tot een uniform sanctioneringssysteem
in de uitvoeringspraktijk (gelijke behandeling van gelijke gevallen).De belangrijkste belemmeringen voor optimale sluitendheid en uniformiteit
zijn: hoge werkdruk, ontbrekend draagvlak voor (onderdelen van) de toe te
passen regels, het feit dat de nadere regelgeving van de uitvoeringsorganen
verschilt en het feit dat de uitvoeringspraktijk van de uvi's verschilt met
betrekking tot het formeel constateren van overtredingen en het bepalen van
de zwaarte van sancties.Daarnaast blijkt uit het rapport dat, ondanks de door de uitvoerders gegeven
voorlichting, de cliënten een gebrekkige kennis over de Wet Boeten hebben
en dat de kennis over hun verplichtingen gebrekkig is gebléven. De
Wet Boeten heeft daardoor bij cliënten nog geen preventief effect kunnen
hebben.Nadere toelichting op hoofdlijnen en -uitkomstenDe tweeledige hoofdvraag van het Ctsv-onderzoek luidt: in hoeverre is
er dankzij de Wet Boeten binnen de praktijk van de uitvoering van de sociale
verzekeringen sprake van (1) een meer sluitend en (2) uniform sanctioneringssysteem?
In andere woorden, heeft de Wet Boeten ertoe geleid dat de uitvoeringsorganen
verwijtbare overtredingen meer dan vroeger sanctioneren en in geval van boeten
resp. onverschuldigde betaling, meer dan vroeger het te betalen bedrag (terug)vorderen
en zonodig invorderen (meer sluitendheid), alsmede in gelijke gevallen gelijk
handelen (meer uniformiteit).SluitendheidLichtere overtredingen worden vaker gesanctioneerd dan voorheen. In dat
opzicht heeft de wet meer sluitendheid opgeleverd. Omdat lichtere overtredingen
het leeuwendeel van de overtredingen vormen, veroorzaakte de verplichting
tot sanctioneren een toename van de werklast en werkdruk. Om die toename op
te vangen, hebben de meeste uvi's werkwijzen ontwikkeld om te voorkomen dat
zij dergelijke overtredingen in alle gevallen formeel moeten constateren.
Deze reactie wordt mede gevoed door het feit dat veel beambten bezwaren hebben
tegen het verplichtende karakter van de regels en geen verhouding tussen inspanning
en opbrengst zien (veel werk, maar er treedt niet aantoonbaar beter gedrag
van de cliënt op). De wet heeft derhalve (indirect) geleid tot werkwijzen
die een sluitende aanpak afremmen.Wanneer wordt gekeken naar meer zwaarwegende overtredingen, dan lijkt
van meer sluitendheid geen sprake, aldus het rapport. Wat betreft de overtreding
«verwijtbare werkloosheid» worden zelfs minder sancties opgelegd.
Dit is het sterkst het geval als het gaat om mensen die door de sanctie met
een ernstige daling van het inkomen te maken zouden krijgen (zoals vrouwen
met een werkende partner en kostwinners met een hoge WW-uitkering).Samengevat blijkt uit het rapport dat de wet voor de meeste overtredingen
(zijnde de lichte overtredingen) meer sluitendheid heeft opgeleverd, maar
voor de overige overtredingen (zijnde de zwaardere overtredingen) niet tot
meer sluitendheid heeft geleid.Of er sprake is van een meer sluitende terug- en invorderingspraktijk
kon niet vastgesteld worden. Als belangrijkste reden daarvoor wordt vermeld
het ontbreken van kwantitatieve gegevens die inzicht geven in het terug- en
invorderingsproces. UniformiteitWat betreft de vraag naar (2) meer uniformiteit, ontleen ik samengevat
het volgende aan het rapport.Om een overtreding te kunnen sanctioneren, moet de overtreding eerst formeel
geconstateerd worden. Het blijkt dat de ene uvi veel vaker overtredingen formeel
constateert dan de andere, zonder dat dit valt terug te voeren op de cliëntenpopulatie.
Dit betekent dat cliënten niet gelijk behandeld worden. Voor een zelfde
overtreding loopt men bij de ene uvi een grotere kans om gesanctioneerd te
worden dan bij de andere uvi.Wanneer een overtreding formeel is vastgesteld, moet de zwaarte van de
sanctie worden vastgesteld. De wet geeft een algemeen kader voor het bepalen
van de zwaarte van sancties, welk kader in de sv-sector door de uitvoeringsorganen
conform de wettelijke opdracht is uitgewerkt in «eigen» boete-
en maatregelbesluiten van Lisv en SVb. Doordat zij dat ieder op een andere
wijze hebben gedaan, gelden voorzover het om dezelfde verplichtingen gaat,
andere regels en sancties binnen de volksverzekeringen dan binnen de werknemersverzekeringen.
Dit op zichzelf levert al ongelijke behandeling van cliënten op. Binnen
de werknemersverzekeringen worden daarnaast ook grote verschillen geconstateerd
tussen de uitvoeringspraktijken van de uvi's. De ene uvi maakt veel meer gebruik
van de mogelijkheden die de boete- en maatregelbesluiten bieden om sancties
te matigen of ervan af te zien, dan de andere uvi. Ook dit betekent dat cliënten
ongelijk behandeld worden. Voor een zelfde overtreding loopt men bij de ene
uvi een grotere kans op een lichte of geen sanctie dan bij de andere uvi.Samengevat blijkt uit het rapport dat het uniforme handhavingskader dat
met de Wet Boeten is ingevoerd, niet heeft geleid tot een uniform sanctioneringssysteem
in de uitvoeringspraktijk (gelijke behandeling van gelijke gevallen), alsmede
dat de belangrijkste factoren daarbij zijn dat bij de uvi's draagvlak ontbreekt
voor (onderdelen van) de toe te passen regels, dat de nadere regelgeving van
de uitvoeringsorganen verschilt en dat de uvi's op verschillende wijze praktijk
(kunnen) voeren in verband met het formeel constateren van overtredingen en
het bepalen van de zwaarte van sancties.Overige aspectenHet onderzoek was ook gericht op een andere (tweeledige) vraag, te weten:
(1) welke activiteiten onderneemt de uitvoering om de cliënt van het
veranderde sanctiebeleid in kennis te stellen en (2) in hoeverre is de cliënt
daarvan op de hoogte?Ter toelichting merk ik op dat bij de invoering van de wet werd verondersteld
dat de wet een preventief effect zou hebben, in de zin dat door strengere
handhaving cliënten (meer dan vroeger) afgeschrikt zouden worden om de
regels dte overtreden. Bij het onderzoek naar de juistheid van deze veronderstelling,
heeft het Ctsv de genoemde tweeledige vraag centraal gesteld.In verband met (1) wordt geconstateerd dat alle uitvoerders hun cliënten
hebben geïnformeerd. In verband met (2) wordt geconstateerd dat de cliënten
ondanks de voorlichting weinig kennis hebben van de Wet Boeten. Een nevenuitkomst
is dat de cliënten vóór de Wet Boeten weinig kennis hadden
van hun verplichtingen en dat de voorlichting over (het strengere sanctiebeleid
door) de Wet Boeten niet heeft geleid tot een toename van hun kennis.Geconcludeerd wordt dat bij mensen die niet zelf in aanraking zijn gekomen
met een sanctie, van een preventief effect van de Wet Boeten geen sprake is,
omdat de gebrekkige kennis bij deze mensen over de consequenties
van de Wet Boeten verhindert dat ongewenst gedrag wordt voorkomen.In het rapport wordt niet vermeld of uit het onderzoek naar voren is gekomen
of een preventief effect is opgetreden bij mensen die wél kennis over
de Wet Boeten hadden of later hebben gekregen (bijv. doordat zij met een sanctie
geconfronteerd werden).In het rapport worden naast de reeds genoemde nog vele andere factoren
vermeld die op enige wijze een negatieve invloed hebben op het realiseren
van een meer sluitende en uniforme uitvoeringspraktijk.Verdere procedureDe hoofduitkomsten bevestigen in hoge mate wat naar voren komt uit de
eerder verschenen rapporten ten behoeve van de evaluatie van de Wet Boeten
op het gebied van de sociale verzekeringen, namelijk dat de beoogde aanscherping
van de handhaving nog maar ten dele is gerealiseerd, de uniformiteit te wensen
over laat, en de statistische informatie ontoereikend is.Dit baart mij zorgen. Ik acht het van groot belang dat de doelen van de
wet alsnog zo snel mogelijk volledig worden gerealiseerd. Ik sta dan ook volledig
achter de aanbevelingen die het Ctsv heeft opgesteld naar aanleiding van zijn
bevindingen en conclusies. Achttien daarvan zijn gericht op te ondernemen
acties door het Lisv, de uitvoeringsinstellingen, de SVb en het Ctsv zelf.
Eén aanbeveling is op SZW (en Lisv tezamen) gericht en luidt als volgt:
«Het College verzoekt het ministerie en het Lisv na te gaan op welke
wijze het draagvlak voor de wet kan worden vergroot.» (NB Bedoeld wordt
het draagvlak bij de uitvoeringsinstanties).Gezien de aard van de door het Ctsv geconstateerde tekortkomingen ben
ik de mening toegedaan dat de door het Ctsv gedane aanbevelingen hun uitwerking
niet zullen missen.Ik verwacht dan ook dat een consequente opvolging ervan tot goede resultaten
op het vlak van de uitvoering van de Wet Boeten zal leiden.De aanbevelingen aan het Lisv, de uitvoeringsinstellingen en de SVb, zal
ik in dit verband met nadruk onder de aandacht brengen van de betrokken instanties,
waarbij ik zal aandringen op duidelijke afspraken over de invulling, de tijdsplanning
en de bewaking van de voortgang. Wat betreft de aanbeveling aan SZW om –
met het Lisv – na te gaan op welke wijze het draagvlak bij de uvi's
voor de Wet Boeten vergroot kan worden, heb ik reeds stappen genomen om de
aanbeveling zo spoedig mogelijk te effectueren. Ik heb de aanbeveling dan
ook geagendeerd voor het bestuurlijk overleg met het Lisv op 22 november a.s,
teneinde te bespreken op welke wijze vorm en inhoud aan de aanbeveling gegeven
kan worden.Omdat voor de evaluatie van de Wet Boeten nog meer rapporten van belang
zijn dan het rapport «Straffen met beleid», heb ik in mijn brief
d.d. 17 september jl. over laatstgenoemd rapport aangegeven dat ik het niet
opportuun acht specifiek op het rapport in te gaan, waarbij ik verwezen heb
naar mijn brief d.d. 2 september 1999 over de stand van de evaluatie. In laatstgenoemde
brief heb ik aangegeven dat de informatie uit de op dit moment beschikbare
rapporten – inclusief het rapport «Straffen met beleid» –
nog onvoldoende is om in algemene zin beleidsmatige conclusies over de Wet
Boeten te kunnen trekken, omdat ik over de uitvoering van de wet in de gemeentelijke
sector nog praktisch geen gegevens heb en wat betreft de uitvoering in de
SV-sector nog niet alle rapporten binnen heb. Een uitgebreide inhoudelijke
reactie op de uitvoering van de Wet Boeten, derhalve ook op het rapport «Straffen
met beleid», wil ik daarom aanhouden totdat alle rapporten ten behoeve
van de evaluatie binnen zijn. BIJLAGE III 's-Gravenhage, 30 september 1999Bij brief van 17 september jl. (kenmerk SV/UB/99/51347b) hebt u de Tweede
Kamer het Ctsv-rapport «Straffen met beleid» doen toekomen, voorzien
van een zeer korte reactie.De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid zou het echter
zeer op prijs stellen om een meer uitvoerige reactie op het rapport van u
te mogen ontvangen.Zij is voornemens om eind oktober in een algemeen overleg met u van gedachten
te wisselen over de augustusrapportage handhaving 1999 van het Ctsv, de jaarstukken
1998 van het Ctsv en over uw brief over het toezichtsinstrumentarium. Voor
dat overleg zal zij óók agenderen de evaluatie van de Wet Boeten,
Maatregelen en Terug- en Invordering Sociale Zekerheid (naar aanleiding van
uw brief van 2 september jl.) en bovengenoemd Ctsv-rapport. Derhalve verzoek
ik u te bevorderen dat de antwoorden op de schriftelijke vragen van de commissie
over uw brief inzake de evaluatie van de Wet Boeten (deze vragen zullen u
zeer binnenkort worden aangereikt) en de meer uitvoerige reactie op het rapport
«Straffen met beleid» medio oktober in het bezit van de Kamer
zullen zijn.De griffier van de commissie,F. M. H. van DijkXNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA),
Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Essers (VVD), Van Dijke
(RPF), Bakker (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD), Visser-van Doorn (CDA), De
Wit (SP), Harrewijn (GL), Van Gent (GL), Balkenende (CDA), Smits (PvdA), Verburg
(CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü (VVD), Van der Staaij
(SGP), Santi (PvdA) en Wilders (VVD).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Hamer (PvdA), Van der Hoek (PvdA), Dankers (CDA), Kortram (PvdA), Blok
(VVD), Hofstra (VVD), Van Middelkoop (GPV), Van Vliet (D66), Klein Molekamp
(VVD), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), Vendrik (GL), Rosenmöller (GL),
Mosterd (CDA), Schoenmakers (PvdA), Eisses-Timmerman (CDA), Wagenaar (PvdA),
Middel (PvdA), Weekers (VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA) en De Vries
(VVD).XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-XV-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl