Aanpassing Wet op de rechtsbijstand (Implementatie richtlijn rechtsbijstand); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29712, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

22-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29712 nr. 6

17-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeen1.1 Inleiding1.2 Overweging 10 van de richtlijn1.3 Overweging 14 van de richtlijn1.4 Overweging 21 van de richtlijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29712Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 712Aanpassing van de Wet op de rechtsbijstand aan richtlijn 2003/8/EG van
de Raad van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de rechter
bij grensoverschrijdende geschillen, door middel van gemeenschappelijke minimumvoorschriften
betreffende rechtsbijstand bij die geschillen (Implementatie richtlijn rechtsbijstand)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 17 november 2004Het verheugt mij dat ik uit de opmerkingen van de leden van de verschillende
fracties kan opmaken dat zij kunnen instemmen met het onderhavige wetsvoorstel.
Ik ben gaarne bereid nader in te gaan op de vragen die de leden van de fracties
hebben gesteld.Algemeen1.1 InleidingDe leden van de CDA-fractie vragen in hoeverre de directe toepassing van
de richtlijn na 30 november 2004 zal afwijken van het onderhavige wetsvoorstel.
Naar aanleiding hiervan merk ik het volgende op. Bij de implementatie zijn
de bepalingen die dienen te worden geïmplementeerd opgenomen in het onderhavige
wetsvoorstel. Indien het bestaande recht reeds voorziet in een bepaling die
moet worden geïmplementeerd, behoeft geen aparte regeling in het wetsvoorstel
te worden opgenomen. In beide gevallen wordt uitvoering gegeven aan de verplichtingen
die in de richtlijn zijn genoemd. De transponeringstabel geeft een goed inzicht
in de wijze waarop de implementatie is geschied. Het kan dus niet zo zijn
dat de directe toepassing van de richtlijn een andere reikwijdte heeft dan
het onderhavige wetsvoorstel. Er is op dit punt slechts één
uitzondering. In de artikelen 23h en 23j worden faciliteiten geboden aan de
rechtzoekende ingeval de niet-erkenning van een uitspraak van een rechter
uit een andere lidstaat wordt verzocht. Zoals in de toelichting bij artikel
23h is aangegeven wordt deze situatie niet beschreven in de richtlijn. Ik
ben echter van mening dat het de bedoeling van de richtlijn is om deze niet-erkenning
op gelijke wijze te behandelen als de erkenning van buitenlandse uitspraken.Met het bovenstaande is ook ingegaan op de vraag van dezelfde leden over
de vraag in hoeverre het wetsvoorstel verder reikt dan de richtlijn.De leden van de CDA-fractie vragen of ook in andere lidstaten de rechtsbijstandregeling
met betrekking tot grensoverschrijdende geschillen ruimer is dan de regeling
die ziet op nationale gevallen.Dit is soms het geval. Zo wordt in Ierland niet in alle burgerlijke en
handelszaken gesubsidieerde rechtsbijstand verleend. Ook het Verenigd Koninkrijk kent dergelijke beperkingen. Zweden normeert daarenboven
ook naar de noodzaak om juridische bijstand te ontvangen. Niet van alle landen
is de precieze reikwijdte van de gesubsidieerde rechtsbijstand bekend.Op de vraag van de leden van de CDA-fractie of de huidige rechtsbijstandregeling
een barrière bleek die met het oog op grensoverschrijdende zaken de
gang naar de rechter verhinderde of bemoeilijkte, moet ontkennend worden geantwoord.
De Commissie heeft aangegeven dat grensoverschrijdende geschillen steeds vaker
voorkomen. Goed werkende samenwerkingsprocedures zou de verlening van rechtsbijstand
kunnen versnellen en vergemakkelijken.Dezelfde leden vragen of het opheffen van een barrière zal leiden
tot een stijging van het aantal grensoverschrijdende zaken waarvoor gesubsidieerde
rechtsbijstand wordt gevraagd. Een zekere stijging wordt verwacht. Geschat
wordt dat in ongeveer dertig zaken per jaar op basis van de onderhavige regeling
gesubsidieerde rechtsbijstand zal worden verleend. Daarbij is uitgegaan van
het feit dat nu al op grond van artikel 12, eerste lid, van de Wet op de rechtsbijstand,
in ongeveer 25 grensoverschrijdende zaken gesubsidieerde rechtsbijstand wordt
verleend. Artikel 12 laat immers toe dat in grensoverschrijdende zaken gesubsidieerde
rechtsbijstand wordt verleend. Vereist is wel dat het betreft een rechtsbelang
dat in de Nederlandse rechtssfeer ligt. Niet van belang is of de rechtzoekende
de Nederlandse nationaliteit heeft. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan een
probleem waarbij een Duitser, die in Nederland werkzaam is, wordt ontslagen.
De Duitser ontvangt dan volgens de Wet op de rechtsbijstand gesubsidieerde
rechtsbijstand. Gelet op de ruime reikwijdte van de huidige Wet op de rechtsbijstand
zal, en dit in antwoord op een vraag op dit punt van de leden van de CDA-fractie,
de toename in zaken minimaal zijn en om die reden het gerechtelijk apparaat
nauwelijks meer belasten.Daarmee is voor een groot deel ook een antwoord gegeven op de vraag van
dezelfde leden voor welk deel op dit moment reeds gesubsidieerde rechtsbijstand
wordt verleend in grensoverschrijdende geschillen in burgerlijke en handelszaken.
De reikwijdte van de richtlijn is in die zin breder dat voor de verkrijging
van gesubsidieerde rechtsbijstand niet doorslaggevend is of het rechtsbelang
de Nederlandse rechtssfeer raakt, maar dat de rechtzoekende zijn rechtmatige
woonplaats of rechtmatige gewone verblijfplaats in een andere lidstaat heeft.
Het geschil raakt in die zin de Nederlandse rechtssfeer dat de rechtzoekende
in Nederland zijn zaak wil behandelen. Feitelijk betekent het dat de criteria
nauwelijks verschillen.De vraag van de leden van de CDA-fractie of de draagkracht van de rechtzoekende
overeenkomstig het Nederlandse recht zal worden beoordeeld, kan bevestigend
worden beantwoord. Daarbij teken ik wel aan dat in artikel 23d van het onderhavige
wetsvoorstel de mogelijkheid wordt geboden aan de rechtzoekende om aan te
tonen dat hij niet in staat is de kosten van rechtsbijstand te dragen als
gevolg van de verschillen in de kosten van levensonderhoud tussen de lidstaat
van zijn woonplaats of gewone verblijfplaats en Nederland. In de richtlijn
is aangegeven dat er een zodanig groot verschil in de levensstandaard van
de lidstaten zou kunnen zitten dat de eigen bijdrage grenzen in Nederland,
voor bepaalde buitenlandse rechtzoekenden als bijzonder onevenredig met het
inkomen worden ervaren. Alhoewel de draagkracht overeenkomstig het Nederlandse
recht wordt berekend, kan in een dergelijk geval aan betrokkene een lagere
eigen bijdrage worden opgelegd. De praktijk zal moeten uitwijzen op welke
wijze aan deze bepaling uitvoering kan worden gegeven.De leden van de CDA-fractie vragen welke uitvoeringsregelingen worden
afgekondigd. Op grond van artikel 23g van het onderhavige wetsvoorstel wordt
bij ministeriële regeling bepaald dat de aanvragen om verlening van rechtsbijstand
in de Nederlandse en de Engelse taal kunnen worden gedaan. Verdere
uitvoeringsregelingen worden niet gemaakt. Wel wordt aan de commissie medegedeeld
dat de Raad voor rechtsbijstand te Den Haag de bevoegde autoriteit voor heel
Nederland zal zijn. Voorts zal worden doorgegeven dat Nederlands en Engels
de talen zijn waarin kan worden gecommuniceerd. Een regeling behoeft aan deze
activiteiten niet ten grondslag te liggen.De leden van de PvdA-fractie memoreren dat ervan is afgezien de kosten
van de wederpartij die door de in het ongelijk gestelde moeten worden betaald
te vergoeden. Deze leden vragen of onder deze kosten ook de kosten zijn begrepen
die het gevolg zijn van het grensoverschrijdend karakter van het proces zoals
de kosten van tolken en vertalers en reiskosten.De bepalingen waarop het onderhavige onderdeel van artikel 3 van de richtlijn
betrekking heeft zijn de artikelen 237 en verder van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering. De proceskosten worden niet vergoed. Ook niet indien degene
die in de proceskosten wordt veroordeeld minder draagkrachtig is. Deze proceskostenveroordeling
staat echter los van de vergoedingen die overeenkomstig de Wet op de rechtsbijstand
alsmede het onderhavige wetsvoorstel kunnen worden verkregen. Dit houdt dus
in dat de rechtzoekende de vergoedingen die voortvloeien uit het voorgestelde
artikel 23e ontvangt ongeacht of hij in de proceskosten wordt veroordeeld.
Dat zijn dus de kosten van tolken, vertalers, reiskosten en de helft van de
kosten van bijvoorbeeld door de rechter bevolen deskundigenberichten.Naar aanleiding van deze vraag heb ik de tekst van artikel 23e, eerste
lid, verbeterd. Duidelijker komt nu in de tekst naar voren dat de vergoeding
van kosten betrekking heeft op de kosten die de rechtzoekende heeft gemaakt
en dat de vergoeding niet de proceskosten betreft. In de bepaling zoals voorgesteld
in het wetsvoorstel zou mogelijk gelezen kunnen worden dat de proceskosten
die daadwerkelijk zijn betaald voor vergoeding in aanmerking komen.De leden van de PvdA-fractie vragen naar het verband tussen artikel 33,
eerste lid, onder c, en artikel 23c, derde lid. In artikel 23c wordt een bepaling
gegeven die betrekking heeft op de toegang tot het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand. Indien de rechtzoekende daadwerkelijk toegang heeft tot andere
regelingen voor de dekking van de kosten van rechtsbijstand, is het niet nodig
dat de rechtzoekende ook een beroep doet op gesubsidieerde rechtsbijstand.
Gedacht kan daarbij worden aan een beroep op een rechtsbijstandverzekering.
Indien deze verzekering dezelfde dekking biedt als de onderhavige richtlijn,
is in voldoende mate voorzien in de toegang tot het recht, aangezien de verzekering
expliciet betrekking heeft op de verlening van rechtsbijstand en daarmee de
toegang tot het recht. In artikel 33, eerste lid, onder c, gaat het om het
wijzigen, beëindigen of intrekken van een reeds verleende toevoeging
omdat de rechtzoekende een hem opgelegde financiële verplichting niet
nakomt. Laatstgenoemde bepaling is niet van toepassing, omdat de richtlijn
daartoe niet de mogelijkheid biedt.De leden van de PvdA-fractie vragen waaruit de capaciteitsproblemen bestaan
die zullen leiden tot een te late implementatie. Dit punt betrof de personele
capaciteit in combinatie met de relatief korte implementatietermijn na vaststelling
van de richtlijn door de Raad. Op dit moment wordt overigens niet voorzien
dat andere wetsvoorstellen in tijdnood komen.De leden van de SP-fractie geven terecht aan dat onder de richtlijn rechten
op vergoedingen van kosten voor het voeren van procedures worden toegekend,
die niet worden vergoed op grond van de Wet op de rechtsbijstand voor zaken
die niet grensoverschrijdend zijn. Zo wordt in artikel 23e bepaald dat de
reiskosten en vijftig procent van de deskundigen- en getuigenkosten worden
vergoed. Dit is niet het geval op grond van de huidige Wet op de rechtsbijstand.
De rechtvaardiging om in grensoverschrijdende geschillen meer
kosten te vergoeden, is gelegen in het feit dat in die zaken de grensoverschrijdendheid
de zaak extra gecompliceerd maakt. De bedoeling van de richtlijn is om deze
extra drempel financieel te faciliteren. Het kan dus voorkomen, zoals de leden
van de SP-fractie aangeven, dat een Belg die in Nederland procedeert een vergoeding
ontvangt voor reiskosten en dat een Groninger die in Maastricht procedeert
daar niet voor in aanmerking komt. Alhoewel de reisafstand feitelijk groter
kan zijn, is deze niet belast met een grensoverschrijdende lading. De rechtzoekende
met een grensoverschrijdend geschil, komt in aanraking met een andere cultuur
en een andere wijze van procederen. De rechtzoekende zal het reizen dus op
een andere wijze ervaren dan in een niet grensoverschrijdend geschil. De reisafstand
als zodanig brengt hier geen verandering in.De leden van de SGP-fractie willen gaarne geïnformeerd worden over
de te verwachten financiële gevolgen van het wetsvoorstel. Voor de beantwoording
van deze vraag verwijs ik naar de vraag van de leden van de CDA-fractie met
betrekking tot de te verwachten stijging van het aantal rechtsbijstandzaken
vanwege de implementatie van de richtlijn. Aangezien het om een gering aantal
gevallen zal gaan, zijn de financiële gevolgen verwaarloosbaar.1.2 Overweging 10 van de richtlijnDe leden van de fracties van PvdA, SP en SGP vragen of de toegang tot
de rechter nog wel wordt gewaarborgd na de voorgestelde wijziging van het
stelsel rechtsbijstand. Ik begrijp deze leden aldus dat zij zich daarover
zorgen maken nadat de eigen bijdragen en de griffierechten voor de rechtzoekende
zijn verhoogd en na invoering van de juridische loketten alsmede na invoering
van het onderhavige wetsvoorstel.De verhoging van de eigen bijdrage in combinatie met het griffierecht
is weliswaar substantieel, maar brengt niet met zich dat geen goede toegang
tot het recht meer mogelijk is. Op grond van de jurisprudentie van het Europese
Hof is het recht op toegang tot de rechter geen absoluut recht. Er zijn beperkingen
mogelijk. Een beperking is niet verenigbaar met artikel 6 van het Europees
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden
(EVRM), indien het recht op toegang tot de rechter in de kern wordt aangetast,
de beperking geen legitiem doel dient en er geen redelijke verhouding bestaat
tussen het nagestreefde doel en de gebruikte middelen (Fogarty v. Verenigd
Koninkrijk, EHRM, uitspraak 21 november 2001, ongepubliceerd).In het Nederlandse rechtssysteem staan de kosten van procederen niet in
verhouding tot de te betalen eigen bijdrage alsmede het betalen van het griffierecht
door de minder draagkrachtigen. De hoogte van de eigen bijdrage is gerelateerd
aan de draagkracht van de rechtzoekende. De draagkracht is ook van invloed
op de hoogte van het griffierecht. Bovendien wordt rekening gehouden met de
situatie van de rechtzoekende die binnen een half jaar opnieuw een toevoeging
aanvraagt. De hoogte van de eigen bijdrage neemt dan af. Voorts biedt artikel
11 van het Besluit draagkrachtcriteria rechtsbijstand de mogelijkheid om helemaal
geen eigen bijdrage op te leggen aan degene die geen inkomen en vermogen heeft.
Het bovenstaande geeft aan dat het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand
erop is gericht om de minst draagkrachtigen te ontzien.Met de introductie van het juridisch loket wordt beoogd de toegang tot
het recht voor minder draagkrachtigen te vergroten. De feitelijke toegang
tot juridische loketten zal laagdrempelig worden ingericht. Het loket zal
goed herkenbaar en gemakkelijk bereikbaar zijn. De primaire taak van de loketten
bestaat uit het verlenen van eerstelijns rechtshulp. De rechtshulp die geboden
wordt door het juridisch loket is gratis. De rechtshulp bestaat uit het analyseren
en verduidelijken van het probleem van de rechtzoekende. Verder kan doorverwijzing
naar bijvoorbeeld de advocatuur plaatsvinden. Aldaar wordt de
tweedelijns rechtsbijstand uitgeoefend. Deze heldere scheiding van taken zal
bijdragen aan een betere toegang tot het recht.Het onderhavige wetsvoorstel vergemakkelijkt de toegang tot het recht
in grensoverschrijdende zaken. Overigens zal op deze grensoverschrijdende
zaken de Wet op de rechtsbijstand zoals die thans luidt van toepassing zijn.
Dat betekent dat de draagkracht van de rechtzoekende op dezelfde wijze wordt
berekend. De hoogte van de eigen bijdrage is op dezelfde wijze als in nationale
gevallen gerelateerd aan de draagkracht. De minder draagkrachtigen worden
voorts gefaciliteerd bij het voeren van een procedure in een grensoverschrijdend
geschil. Zo worden kosten van tolken en vertalers vergoed.Gelet op het bovenstaande wordt de toegang tot het recht niet daadwerkelijk
belemmerd. Juist om de toegang te waarborgen zijn er extra voorzieningen getroffen
om de minst draagkrachtigen te ontzien.1.3 Overweging 14 van de richtlijnDe leden van de SGP-fractie vragen of de onlangs gewijzigde anti-cumulatieregeling
niet met de genoemde objectieve criteria en de daadwerkelijke toegang tot
de rechter op gespannen voet staat, indien de noodzaak van de aanvraag van
toevoegingen zich in korte tijd opvolgen.Indien de rechtzoekende binnen een half jaar nog drie andere toevoegingen
aanvraagt, neemt de hoogte van de eigen bijdrage af met als gevolg dat de
totale kosten die de rechtzoekende voor de juridische bijstand en de procedure
moet betalen, vermindert. De eigen bijdrage voor de tweede, derde en vierde
vervolgtoevoeging die binnen zes maanden nadat de eerste toevoeging is verleend,
is altijd vijftig procent van de verschuldigde eigen bijdrage. Voor een vijfde
toevoeging binnen het half jaar moet opnieuw het volle bedrag van de eigen
bijdrage worden betaald. Deze laatste situatie doet zich echter in minder
dan 0,3% van de gevallen voor. Naar mijn mening staat deze regeling niet op
gespannen voet met de aangehaalde overweging. Ook deze maatregel is erop gericht
de minder draagkrachtige te ontzien. Daar komt bij dat in het geval een nieuwe
procedure onder het bereik van een eerdere procedure valt helemaal geen eigen
bijdrage behoeft te worden betaald.1.4 Overweging 21 van de richtlijnDe leden van de PvdA-fractie alsmede de leden van de SP-fractie informeren
naar aanleiding van overweging 21 naar de bepaling die betrekking heeft op
het vergoeden van de kosten van bemiddeling.In artikel 23f wordt bepaald dat ook rechtsbijstand moet worden verleend
indien bij de wet of door een rechtelijke uitspraak de rechtzoekende verplicht
is van een buitengerechtelijke procedure gebruik te maken. Dit houdt in dat
op het moment waarop de vergoeding voor de verlening van conflictbemiddeling
is geregeld dit ook gaat gelden in grensoverschrijdende gevallen als bedoeld
in het onderhavige wetsvoorstel.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29712-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl