Wet uitvoering EG-mededingsverordeningen; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24617, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-02-1996

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24617 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. De EG-verordeningen ter uitvoering van de mededingingsbepalingen
van het EG-verdrag2. De nationale uitvoeringswet3. Het raadplegen van de Commissie II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikelen 5 tot en met 9Artikel 10Artikel 11Artikel 12Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24617Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 617Enige regels ter uitvoering van een aantal EG-verordeningen op het gebied
van de mededinging (Wet uitvoering EG-mededingingsverordeningen)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 1. De EG-verordeningen ter uitvoering van de mededingingsbepalingen
van het EG-verdragArtikel 87 van het EG-verdrag bepaalt dat de Raad alle verordeningen of
richtlijnen vaststelt, dienstig voor de toepassing van de beginselen neergelegd
in de artikelen 85 en 86 van het EG-verdrag. Ter uitvoering hiervan heeft
de Raad verordening 17/62, de eerste verordening betreffende toepassing van
de artikelen 85 en 86, vastgesteld. Krachtens verordening 141/62 is deze verordening
niet van toepassing op de vervoersector. Voor deze sector is sindsdien een
drietal verordeningen tot stand gebracht betreffende de wijze van toepassing
van de mededingingsregels op het gebied van respectievelijk het vervoer per
spoor, over de weg en over de binnenwateren (1017/68), het zeevervoer (4056/86)
en het luchtvervoer (3975/87). Ten slotte is op 21 december 1989 de verordening
betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (4064/89) vastgesteld.
Deze verordening is behalve op artikel 87 ook op artikel 235 van het EG-verdrag
gebaseerd en maakt het de Commissie mogelijk vast te stellen of een concentratie
met een communautaire dimensie al dan niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke
markt.Alle hiervoor genoemde verordeningen zijn rechtstreeks toepasselijk, maar
ten aanzien van het instellen van onderzoeken bij ondernemingen en ondernemersverenigingen
is nog enige uitvoeringswetgeving noodzakelijk. Bij de uitvoering van haar mededingingsbeleid zal de Commissie over bevoegdheden
moeten beschikken om zich van de noodzakelijke gegevens te kunnen voorzien.
De verordeningen kennen haar daartoe de volgende mogelijkheden toe:– schriftelijk inlichtingen vragen;– het verrichten van een onderzoek bij de onderneming en de ondernemersvereniging
ter plaatse, de zogenaamde verificatie.Twee van deze verordeningen – 17/62 (artikel 12) en 1017/68 (artikel
18) – maken het de Commissie mogelijk deze onderzoeksbevoegdheden uit
te oefenen bij een gehele bedrijfstak, wanneer zij vermoedt dat de mededinging
in een hele sector wordt beperkt of vervalst.Indien de Commissie een verificatie noodzakelijk acht, staan haar op grond van de EG-mededingingsverordeningen twee mogelijkheden ten dienste:a. de Commissie kan de bevoegde nationale autoriteiten verzoeken namens
haar een verificatie te verrichten;b. de Commissie kan een verificatie door haar eigen functionarissen laten
verrichten.Ad a. Om aan de hier bedoelde verzoeken van de Commissie te kunnen voldoen,
dient op nationaal niveau een aantal voorzieningen te worden getroffen voor
het verstrekken van de noodzakelijke opdracht aan de nationale ambtenaren
om verificaties te verrichten. Omdat de verordeningen niets bepalen omtrent
de onderzoeksbevoegdheden waarover deze ambtenaren zouden moeten beschikken,
zal een nationale regeling ook hierin moeten voorzien. Indien een verificatie
op verzoek van de Commissie door de nationale autoriteiten wordt verricht,
kunnen de functionarissen van de Commissie blijkens de desbetreffende verordeningen
bijstand verlenen. Deze bijstand kan worden verleend op initiatief van de
Commissie of op verzoek van de nationale autoriteiten.Blijkens de verordeningen kunnen de verificaties die door de nationale
autoriteiten worden verricht door de Commissie al dan niet bij beschikking
worden gelast. Een onderneming of ondernemersvereniging is alleen verplicht
zich te onderwerpen aan een verificatie die bij beschikking is gelast.Ad b. Indien een verificatie door de functionarissen van de Commissie
wordt verricht, beschikken zij daartoe op grond van de verordeningen over
de volgende bevoegdheden:– het controleren van boeken en bescheiden van de onderneming en
de ondernemersvereniging;– het maken (of verlangen) van afschriften of uittreksels van deze
boeken of bescheiden;– het ter plaatse vragen van mondelinge inlichtingen;– het betreden van alle lokaliteiten, terreinen en vervoermiddelen
van de ondernemingen (en ondernemersverenigingen).De nationale autoriteiten kunnen blijkens de desbetreffende verordeningen
aan de functionarissen van de Commissie bijstand verlenen. Deze bijstand kan
worden verleend op initiatief van de nationale autoriteiten of op verzoek
van de Commissie.Evenals dat het geval is met verificaties die door de nationale autoriteiten
worden verricht, kunnen ook de verificaties waarmee de functionarissen van
de Commissie worden belast door die Commissie al dan niet bij beschikking
worden gelast. Zoals hiervoor reeds werd aangegeven is een onderneming of
ondernemersvereniging alleen verplicht mee te werken aan een verificatie die
bij beschikking is gelast. Indien de onderneming of ondernemersvereniging
zich in dat geval desondanks tegen de verificatie verzet, rust blijkens de
desbetreffende verordeningen op de lid-staten de verplichting de nodige bijstand
te verlenen, teneinde de functionarissen van de Commissie de vervulling van
hun opdracht mogelijk te maken. Blijkens de jurisprudentie van het Hof van
Justitie van de Europese Gemeenschappen zijn de nationale autoriteiten gehouden
in dat geval door het verlenen van deze bijstand de doeltreffendheid van het
optreden van de functionarissen van de Commissie te waarborgen. 2. De nationale uitvoeringswetOp nationaal niveau dienen voorzieningen te worden getroffen om aan de
verplichtingen die voor de lid-staten uit de verordeningen voortvloeien te
kunnen voldoen. Voor verordening 17/62 is aan deze verplichting voldaan met
de wet van 10 juli 1968 tot uitvoering van de Verordening No. 17 van de Raad
van de Europese Economische Gemeenschap (Stb. 395). Nu het aannemelijk is
dat geen verordeningen meer tot stand zullen komen waarin onderzoeksbevoegdheden
zijn opgenomen, ligt het voor de hand om de uitvoering van alle bestaande
verordeningen in één nationale wet te regelen, onder gelijktijdige
intrekking van de hiervoor genoemde wet van 10 juli 1968.Voor het optreden van nationale ambtenaren ter uitvoering van de EG-mededingingsverordeningen
bieden de bevoegdheden opgenomen in de artikelen 16 en 17 van de Wet economische
mededinging geen rechtsgrondslag. Deze bevoegdheden kunnen alleen worden uitgeoefend
met het oog op de toepassing van de Wet economische mededinging. Evenmin biedt
de Wet vervoer over zee uitkomst voor het verlenen van nationale bijstand
bij de uitvoering van verordening 4056/86. Deze wet is niet toegesneden op
situaties als in de verordening geregeld. Met name is niet voorzien in het
verlenen van bijstand aan de functionarissen van de Commissie en de bevoegdheid
tot het maken van afschriften.Nu de bestaande wetgeving onvoldoende mogelijkheden biedt om aan de desbetreffende
verordeningen uitvoering te geven, wordt voorgesteld daarvoor een specifieke
wet tot stand te brengen. In het wetsvoorstel wordt geregeld op welke wijze
de nationale ambtenaren worden aangewezen, indien de Commissie aan de nationale
autoriteiten verzoekt verificaties te verrichten. Tot nu toe heeft de Commissie
overigens zelden een dergelijk verzoek tot de bevoegde autoriteiten van de
lid-staten gericht. Ook maakt het wetsvoorstel het mogelijk dat nationale
ambtenaren worden aangewezen om op verzoek van de Commissie of op initiatief
van de Nederlandse overheid bijstand aan de functionarissen van de Commissie
te verlenen. Het gaat daarbij om een bevoegdheid die overgaat in een verplichting,
indien de verificaties door de Commissie bij beschikking zijn gelast.Het is wenselijk dat de nationale ambtenaren zowel bij het verrichten
van verificaties op verzoek van de Commissie als in het kader van het verlenen
van bijstand, naast de hierna nog te noemen bevoegdheden, over dezelfde bevoegdheden
beschikken als de functionarissen van de Commissie op grond van de verordeningen.
In artikel 2, tweede lid, van het wetsvoorstel is dit tot uitdrukking gebracht.
Deze opzet heeft als voordeel dat de jurisprudentie van het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen over onder meer de rechten van de verdediging
(zie de voorbeelden genoemd in de toelichting op artikel 2, tweede lid) en
de ontwikkelingen in die jurisprudentie doorwerken in de bevoegdheden waarover
de nationale ambtenaren in dit kader beschikken.Voorts wordt in het wetsvoorstel voorzien in een verzegelingsbevoegdheid
voor de nationale ambtenaren. Deze bevoegdheid zal in de praktijk in voorkomende
gevallen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het verzekeren van de
effectiviteit van de te verrichten verificaties. In geval van verzet door
een onderneming of een ondernemersvereniging tegen het verrichten van een
verificatie die door de Commissie bij beschikking is gelast, kunnen de nationale
ambtenaren de in het wetsvoorstel genoemde bevoegdheden tot het inzien van
zakelijke gegevens en bescheiden, tot het maken of verlangen van afschriften
of uittreksels daarvan en tot het betreden van plaatsen evenals de verzegelingsbevoegdheid
zo nodig uitoefenen met behulp van de sterke arm. Daarnaast kan in dat geval
worden gevorderd dat door de rechter-commissaris wordt overgegaan tot een
doorzoeking naar de aanwezigheid van zakelijke gegevens en bescheiden. Daarmee
wordt de doeltreffende uitoefening van de in artikel 2, tweede lid, genoemde
bevoegdheden gewaarborgd en tevens voldaan aan de op dit punt uit de verordeningen
en uit de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
voortvloeiende verplichtingen.Zoals hiervoor reeds werd gememoreerd vloeit het onderhavige wetsvoorstel
voort uit de noodzaak om voorzieningen te treffen teneinde aan de verplichtingen
te kunnen voldoen die de EG-mededingingsverordeningen voor Nederland met zich
mee brengen. Dat de uitvoering van deze communautaire verplichtingen
voor zowel het bestuurlijk en justitieel apparaat als het bedrijfsleven enige
lasten tot gevolg zal hebben is daarbij onvermijdelijk, doch gelet op de tot
dusverre opgedane ervaringen met de op basis van EG-mededingingsverordeningen
verrichte verificaties valt aan te nemen dat de omvang daarvan gering zal
zijn. De verwachting is dat dit wetsvoorstel geen financiële gevolgen
voor de overheid zal hebben. 3. Het raadplegen van de CommissieZoals hiervoor reeds werd vermeld schrijven de desbetreffende verordeningen
voor dat de lid-staten in geval van verzet tegen een verificatie aan de functionarissen
van de Commissie de nodige bijstand dienen te verlenen. Tevens wordt daarbij
bepaald dat de Commissie vooraf over de met het oog daarop door de lid-staten
te nemen uitvoeringsmaatregelen geraadpleegd dient te worden. Dit overleg,
de naar aanleiding daarvan in het wetsvoorstel aangebrachte aanpassingen en
de noodzakelijke departementale afstemming daarover hebben de nodige tijd
gevergd. Een en ander heeft ertoe geleid dat een oorspronkelijk in het wetsvoorstel
opgenomen geheimhoudingsplicht voor de functionarissen van de Commissie is
geschrapt, omdat die plicht reeds rechtstreeks voortvloeit uit de desbetreffende
verordeningen. Wel is in het wetsvoorstel het artikel gehandhaafd waarin het
schenden van die geheimhoudingsplicht strafrechtelijk wordt gesanctioneerd.
Daarnaast is in het wetsvoorstel mogelijk gemaakt dat een doorzoeking wordt
verricht en is voorzien in een verzegelingsbevoegdheid voor de nationale ambtenaren.
Voorts zijn nog enige redactionele aanpassingen aangebracht. II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel 1In dit artikel worden de EG-mededingingsverordeningen opgesomd waaraan
door middel van dit wetsvoorstel nadere uitvoering wordt gegeven. Het gaat
hier om een limitatieve opsomming. Een nieuwe EG-mededingingsverordening op
grond waarvan verificaties bij ondernemingen en ondernemersverenigingen kunnen
worden ingesteld zou derhalve een wetswijziging noodzakelijk maken. Het is
echter niet aannemelijk dat er nog meer van dergelijke verordeningen tot stand
zullen komen.De in dit artikel opgenomen definitie van «Onze Ministers»
komt ook voor in de (volgens dit wetsvoorstel in te trekken) wet van 10 juli
1968 tot uitvoering van de Verordening No. 17 van de Raad van de Europese
Economische Gemeenschap en komt overeen met de definitie die in de Wet economische
mededinging wordt gehanteerd. Daarmee wordt tot uitdrukking gebracht dat toepassing
van dit wetsvoorstel naast de Minister van Economische Zaken, die voor de
algemene mededingingspolitiek verantwoordelijk is, ook andere ministers kan
regarderen, doordat het gaat om een sector van het bedrijfsleven die (mede)
onder hun verantwoordelijkheid valt. Zo zal wanneer het gaat om de vervoersector
de Minister van Verkeer en Waterstaat de mede betrokken minister zijn. Artikel 2In dit artikel gaat het om verificaties die op verzoek van de Commissie
door Nederlandse ambtenaren worden verricht. Het eerste lid bepaalt dat deze
ambtenaren voor ieder afzonderlijk geval schriftelijk worden aangewezen. In het tweede lid wordt bepaald dat deze ambtenaren voor het verrichten
van de verificaties over dezelfde bevoegdheden beschikken als waarover de
functionarissen van de Commissie voor dat doel beschikken en worden die bevoegdheden
globaal aangeduid. De precieze bewoordingen van de omschrijving van de bevoegdheden
in de verschillende verordeningen, die overigens enigszins van elkaar afwijken,
en de uitleg daarvan zijn daardoor beslissend voor de omvang van de bevoegdheden.
Het feit dat de precieze bewoordingen van de bevoegdheden derhalve niet rechtstreeks
in dit wetsvoorstel zijn opgenomen kan als een nadeel van deze opzet worden
aangemerkt. Dit nadeel weegt echter niet op tegen het grote voordeel dat de
jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen over
de bevoegdheden van de functionarissen van de Commissie en de daaraan gestelde
grenzen ook geldt voor de bevoegdheden waarover de Nederlandse ambtenaren
in dit kader beschikken. Ook toekomstige ontwikkelingen in de jurisprudentie
werken dan door zonder dat daarvoor een wetswijziging noodzakelijk is.Met name de jurisprudentie van het Hof over de rechten van de verdediging
is in dit verband van belang. Een voorbeeld daarvan is het recht op eerbiediging
van het vertrouwelijk karakter van de briefwisseling tussen advocaat en cliënt
(«legal privilege») dat werd erkend in HJEG 18 mei 1982, zaak
155/79, AM&S t. Commissie, Jurispr. 1982, blz. 1575). In de Hilti-beschikking
heeft het Gerecht van eerste aanleg dit recht uitgebreid (beschikking van
4 april 1990, zaak T-30/89, Hilti t. Commissie, Jurispr. 1990, blz. II-163).
Vermeldenswaard is verder de beslissing van het Hof dat de in de EG- mededingingsverordeningen
genoemde bevoegdheid om in het kader van de verificatie ter plaatse mondelinge
inlichtingen te vragen (artikel 2, tweede lid, onder c, van dit wetsvoorstel)
bestaat uit het in de loop van de verificatie inlichtingen vragen over problemen
die bij het onderzoek van de boeken en bescheiden rijzen (HJEG 26 juni 1980,
zaak 136/79, National Panasonic (UK) Ltd. t. Commissie, Jurispr. 1980, blz.
2033, r.o. 15). Voor een verdere uiteenzetting over de reikwijdte van de verificatiebevoegdheden
wordt verwezen naar hetgeen wordt opgemerkt in de toelichting op de artikelen
5 tot en met 9 van dit wetsvoorstel.In het derde lid wordt aangegeven dat de bevoegdheid tot het betreden
van alle plaatsen zich niet uitstrekt tot het betreden van woningen zonder
toestemming van de bewoner. Ook in de jurisprudentie van het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen (zie HJEG 21 september 1989, gevoegde zaken
46/87 en 227/88, Hoechst AG t. Commissie, Jurispr. 1989, blz. 2919 en SEW
1990, blz. 381, HJEG 17 oktober 1989, zaak 85/87, Dow Benelux NV t. Commissie,
Jurispr. 1989, blz. 3150 en NJ 1990, 571 en HJEG 17 oktober gevoegde zaken
97/87 tot en met 99/87, Dow Chemical Ibérica SA, e.a. t. Commissie,
Jurispr. 1989, blz. 3165) wordt het grondrecht van de onschendbaarheid van
de woning erkend als een algemeen beginsel van gemeenschapsrecht dat bij de
uitleg van de verordeningen (in de aangehaalde jurisprudentie gaat het om
verordening 17/62) geëerbiedigd dient te worden. Gelet op deze jurisprudentie
en de bijzondere bescherming die in de Grondwet aan woningen wordt toegekend,
is deze bepaling, evenals dat in de wet van 10 juli 1968 tot uitvoering van
de Verordening No. 17 van de Raad van de Europese Economische Gemeenschap
het geval is, expliciet in dit wetvoorstel opgenomen.In artikel 2, vierde lid, is een verzegelingsbevoegdheid opgenomen. Van
deze bevoegdheid kan onder omstandigheden nuttig gebruik worden gemaakt in
geval van verificaties die niet in een dag kunnen worden afgerond. Het verbreken
van een verzegeling als in dit voorschrift bedoeld is in artikel 199 van het
Wetboek van Strafrecht strafbaar gesteld. Om te voorkomen dat van de verzegelingsbevoegdheid
lichtvaardig gebruik wordt gemaakt, wordt voorgesteld deze als volgt te clausuleren.
Het dient te gaan om een verzegeling van bedrijfsruimten en voorwerpen die: 1°. plaatsvindt in het kader van een verificatie die door de Commissie
bij beschikking is gelast;2°. beperkt is tot de tijd gelegen tussen 18.00 uur en 8.00 uur;3°. voor de vervulling van de taak van de aangewezen ambtenaren redelijkerwijs
nodig is.De onder 1° genoemde voorwaarde vloeit voort uit de in alle in artikel
1 opgesomde EG-mededingingsverordeningen voorkomende bepaling, die inhoudt
dat ondernemingen en ondernemersverenigingen slechts verplicht zijn medewerking
te verlenen aan verificaties die de Commissie bij beschikking heeft gelast.
Uit de onder 2° genoemde voorwaarde kan worden afgeleid dat het de bedoeling
is dat een verificatie indien mogelijk in een dag binnen de normale kantooruren
wordt afgerond. De belasting voor de betrokken onderneming blijft daardoor
zoveel mogelijk beperkt. De onder 3° genoemde voorwaarde is verwoord in
artikel 2, vijfde lid, van het wetsvoorstel, dat tevens van toepassing is
op de in artikel 2, tweede lid, genoemde bevoegdheden. Daarbij gaat het om
de proportionaliteit en subsidiariteit. Wat de in het vierde lid genoemde
bevoegdheid betreft wordt daardoor bijvoorbeeld uitgesloten dat een geheel
bedrijfsgebouw kan worden verzegeld. Artikel 3Dit artikel heeft betrekking op verificaties die door functionarissen
van de Commissie worden verricht. Het eerste lid bepaalt dat «Onze Ministers»
in dat geval de bevoegdheid hebben ambtenaren aan te wijzen om die functionarissen
bijstand te verlenen. Van deze bevoegdheid zal in beginsel in alle gevallen
gebruik worden gemaakt.Uit het tweede lid van dit artikel blijkt dat de bevoegdheid van «Onze
Ministers» om op grond van het eerste lid ambtenaren aan te wijzen overgaat
in een verplichting om zulks te doen, indien de in dit lid bedoelde verificaties
door de Commissie bij beschikking zijn gelast. Daarmee wordt gevolg gegeven
aan de in alle in artikel 1 opgesomde EG-mededingingsverordeningen voorkomende
bepaling waarin de lid-staten wordt bevolen de nodige bijstand te verlenen,
indien er tegen een verificatie, waarmee functionarissen van de Commissie
zijn belast, verzet wordt gepleegd. In dit artikellid wordt voorgesteld de
ambtenaren reeds aan te wijzen voordat er tegen een verificatie daadwerkelijk
verzet wordt gepleegd. Indien met de aanwijzing zou worden gewacht tot het
moment van verzet, zou de bijstandverlening wellicht te laat kunnen komen.
De tijd die in dat geval met de aanwijzing gemoeid zou zijn, zou dan immers
door de desbetreffende onderneming of ondernemersvereniging benut kunnen worden
om gegevens, waarvoor de Commissie belangstelling zou kunnen hebben, te laten
verdwijnen. Dit strookt met de opvatting van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen die inhoudt dat, ofschoon de bijstand slechts verplicht is
wanneer een onderneming haar verzet kenbaar maakt, er ook bij wijze van voorzorgsmaatregel
om gevraagd kan worden, ten einde eventueel verzet van de onderneming te kunnen
pareren.Met het oog op de te verlenen bijstand kent het derde lid van dit artikel
aan de aangewezen ambtenaren de in artikel 2, tweede en vierde lid, genoemde
bevoegdheden toe. Artikel 4Dit artikel bepaalt dat de ambtenaren, die zijn aangewezen om verificaties
te verrichten dan wel om bijstand te verlenen, hun bevoegdheden tot inzage
van zakelijke gegevens en bescheiden, het maken van afschriften of uittreksels
daarvan en het betreden van alle plaatsen evenals de bevoegdheid om bedrijfsruimten
en voorwerpen te verzegelen kunnen uitoefenen met behulp van de
sterke arm, indien er tegen een verificatie verzet wordt gepleegd.Zoals reeds eerder werd gememoreerd komt in de respectievelijke verordeningen
in de artikelen met betrekking tot de verificatie een bepaling voor waarin
de betrokken lid-staat wordt bevolen in geval van verzet aan de functionarissen
van de Commissie de nodige bijstand te verlenen. Deze bepaling zou naar de
letter de indruk kunnen wekken dat voornoemde bijstand zowel verleend dient
te worden in het geval waarin een verificatie bij beschikking is gelast als
in het geval waarin een verificatie niet bij beschikking is gelast. In het
onderhavige artikel is het gebruik van de sterke arm echter tot het eerstbedoelde
geval beperkt. Deze beperking vloeit voort uit het stelsel van de verificatie-artikelen
van de respectievelijke verordeningen, hetwelk inhoudt dat ondernemingen slechts
verplicht zijn mee te werken aan verificaties die de Commissie bij beschikking
heeft gelast. Ook in de (volgens dit wetsvoorstel in te trekken) wet van 10
juli 1968 tot uitvoering van de Verordening No. 17 van de Raad van de Europese
Economische Gemeenschap wordt het gebruik van de sterke arm beperkt tot een
verificatie die bij beschikking is gelast.De mogelijkheid om de inzage van zakelijke gegevens en bescheiden met
de sterke arm af te kunnen dwingen betekent dat kasten, laden en andere opbergplaatsen,
waarvan het aannemelijk is dat zich daarin zakelijke gegevens en bescheiden
bevinden die de aangewezen ambtenaren willen inzien, desnoods opengebroken
kunnen worden. Ook kan inzage in computerbestanden worden afgedwongen. Eenzelfde
bevoegdheid komt onder meer voor in artikel 12b, vijfde lid, van de In- en
uitvoerwet, artikel 6, derde lid, van de Prijzenwet en artikel 20, derde lid,
van de Distributiewet 1939.Bij het met behulp van de sterke arm uitoefenen van de genoemde bevoegdheden
mogen het proportionaliteitsbeginsel en het subsidiariteitsbeginsel niet uit
het oog worden verloren, hetgeen in dit artikel nog eens wordt beklemtoond
door de woorden «zo nodig». Artikelen 5 tot en met 9In aanvulling op de in artikel 4 gegeven mogelijkheid om de bevoegdheid
tot inzage van zakelijke gegevens en bescheiden met behulp van de sterke arm
af te dwingen voor zover het gaat om bergplaatsen waar die gegevens en bescheiden
in het algemeen plegen te worden opgeborgen, is in de artikelen 5 tot en met
9 van dit wetsvoorstel een uitzonderlijke met extra waarborgen omgeven doorzoekingsbevoegdheid
opgenomen, die ziet op «geheime» bergplaatsen voor die gegevens
en bescheiden. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het openbreken
van vloeren en plafonds indien het vermoeden bestaat dat daar zakelijke gegevens
en bescheiden zijn verstopt. Van deze bevoegdheid zal naar verwachting zelden
gebruik worden gemaakt. Tussen de bevoegdheid tot inzage in zakelijke gegevens
en bescheiden met behulp van de sterke arm enerzijds en de doorzoekingsbevoegdheid
anderzijds bestaat derhalve een duidelijk onderscheid. Beslissend is de aard
van de bergplaats waarop het onderzoek zich richt.Voor de in deze artikelen geregelde doorzoekingsbevoegheid is zoveel mogelijk
aansluiting gezocht bij de regeling van de doorzoeking door de rechter-commissaris,
zoals deze is neergelegd in het voorstel van wet tot partiële wijziging
van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek)
(Kamerstukken II 1992/93, 23 251, nrs. 2 en 3). In die regeling gaat
het om doorzoeking, ingeval er een vermoeden bestaat dat (bepaalde) overtredingen
zijn begaan.De bevoegdheid tot het doen van een doorzoeking is toegekend aan de rechter-commissaris.
Hieraan zou de gevolgtrekking kunnen worden verbonden, dat de rechter-commissaris
derhalve gedurende de volle tijd van de doorzoeking feitelijk ter plaatse
aanwezig zou moeten zijn. In overeenstemming met de jurisprudentie
van de Hoge Raad met betrekking tot de strafvorderlijke huiszoeking zijn wij
van oordeel dat deze opvatting, waaraan voor de hand liggende praktische bezwaren
zijn verbonden, onjuist is. In een reeks van arresten heeft de Hoge Raad vastgesteld,
dat het verrichten van een huiszoeking door de rechter-commissaris niet met
zich meebrengt dat deze voortdurend feitelijk aanwezig moet zijn (vgl. o.m.
HR 8 november 1988, NJ 1989, 127 en HR 25 mei 1993, NJ 1994, 143). Blijkens
deze arresten dient een huiszoeking of doorzoeking met het oog op het toezicht
op de rechtmatige uitvoering daarvan plaats te hebben onder leiding van de
rechter-commissaris. Hieruit volgt niet dat de rechter-commissaris na de aanvang
steeds ter plaatse moet blijven. Die eis behoeft niet te worden gesteld aangezien
de moderne communicatiemiddelen het mogelijk maken dat de betrokken burgers
zich tot hem wenden, respectievelijk dat hij desgewenst nadere instructies
kan geven aan degenen die het onderzoek feitelijk uitvoeren. Voorzover zijn
bereikbaarheid derhalve feitelijk is gewaarborgd, achten wij zijn afwezigheid,
ook ten aanzien van de in dit voorstel geregelde doorzoeking, toelaatbaar.Aan het feit dat in het huidige wetsvoorstel de bevoegdheid tot het doen
van een doorzoeking wordt gecreëerd in het kader van het verrichten van
verificaties, moet geen betekenis worden gehecht die verder strekt dan het
onderhavige wetsvoorstel. De inhoud van het wetsvoorstel is uitdrukkelijk
gekoppeld aan de bepalingen in de EG-mededingingsverordeningen en met name
de uitleg die het Hof van Justitie daaraan heeft gegeven. In het algemeen
vinden doorzoekingen slechts plaats uit hoofde van het Wetboek van Strafvordering.De hierboven bedoelde uitleg, die het Hof van Justitie aan de verificatiebevoegdheden
van de functionarissen van de Commissie heeft gegeven, is terug te vinden
in het Hoechst-arrest, het Dow-Benelux-arrest en het Dow Chemical Ibérica
SA-arrest (alle hiervoor genoemd in de toelichting op artikel 2). In deze
arresten ging het om een verificatie op grond van verordening 17/62, genoemd
in artikel 1, onder a, van het onderhavige wetsvoorstel, waarvan de artikelen
met betrekking tot de verificatie vrijwel overeenkomen met die van de andere
in dit artikel genoemde verordeningen.Het Hof overwoog in deze arresten dat de Commissie op grond van verordening
17/62 beschikt over ruime onderzoeksbevoegdheden. Daarbij gaf het Hof aan
dat het recht van toegang tot alle lokaliteiten, terreinen en vervoermiddelen
van de ondernemingen de mogelijkheid impliceert om allerhande informatie op
te sporen die nog niet bekend of geheel geïdentificeerd is. Dit recht
van toegang zou volgens het Hof zinloos zijn, indien de functionarissen van
de Commissie zich ertoe zouden moeten beperken de overlegging te vorderen
van documenten of dossiers die zij vooraf nauwkeurig hebben kunnen identificeren.
Het Hof overwoog evenwel voorts dat, in gevallen waarin de betrokken ondernemingen
meewerken aan het verrichten van de verificatie, de functionarissen van de
Commissie bij de uitoefening van hun bevoegdheden de toegang tot lokalen of
meubilair niet mogen forceren en het personeel van de onderneming niet mogen
dwingen hun die toegang te verlenen, noch de lokalen of het meubilair mogen
doorzoeken zonder toestemming van de vertegenwoordigers van de onderneming.
De situatie ligt echter geheel anders, aldus het Hof, wanneer de Commissie
bij de betrokken ondernemingen op verzet stuit. In dat geval zijn de functionarissen
van de Commissie gerechtigd om, zonder medewerking van de ondernemingen, alle
voor de verificatie noodzakelijke inlichtingen op te sporen met hulp van de
nationale autoriteiten. Deze autoriteiten zijn in dat geval verplicht hun
de bijstand te verlenen die zij voor de vervulling van hun opdracht nodig
hebben. Deze bijstand dient op zodanige wijze te worden verleend dat daardoor
de doeltreffendheid van het optreden van de functionarissen van de Commissie
wordt gewaarborgd. Hieruit vloeit voort dat de lid-staten, in geval van verzet tegen een
verificatie die bij beschikking is gelast, over de mogelijkheid dienen te
beschikken om zonder toestemming van de vertegenwoordigers van de ondernemingen
in uitzonderlijke gevallen een doorzoeking te verrichten. In de praktijk zullen
de aangewezen ambtenaren echter veelal kunnen volstaan met de bevoegdheid
die is opgenomen in artikel 2, tweede lid, onder a, van dit wetsvoorstel (de
inzage van zakelijke gegevens en bescheiden), die ingevolge artikel 4 van
dit wetsvoorstel zo nodig kan worden uitgeoefend met behulp van de sterke
arm.De lid-staten dienen dus deze in de artikelen 4 tot en met 9 genoemde
mogelijkheden te creëren naast de reeds bestaande bevoegdheid van de
Commissie om, indien ondernemingen geen of geen volledige inzage geven in
hun boeken en bescheiden, of zich niet onderwerpen aan verificaties die de
Commissie bij beschikking heeft gelast, geldboeten of dwangsommen aan de betrokken
ondernemingen op te leggen.Ten einde enerzijds de verplichtingen zoals die voortvloeien uit de arresten
van het Hof na te komen en anderzijds recht te doen aan rechtstatelijke eisen
die ter bescherming van de burger aan een doorzoeking moeten worden gesteld,
is in de artikelen 5 tot en met 9 een regeling opgenomen die vergelijkbaar
is met de in het Wetboek van Strafvordering voorgestelde regeling van de doorzoeking
in geval van verdenking van bepaalde strafbare feiten.Bepaald is dat een doorzoeking, op vordering van de Minister van Economische
Zaken, alleen kan worden gedaan door de rechter-commissaris. De rechter-commissaris
beoordeelt op grond van artikel 5, derde lid, of de vordering kennelijk ongegrond
is. Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat zijn toetsingsruimte beperkt
is, omdat het hier gaat om uitvoering van een europeesrechtelijke verplichting.
Volgens het Hof van Justitie in het reeds eerder genoemde Hoechst-arrest (rechtsoverweging
35) mag de betrokken instantie in dit verband niet haar eigen oordeel over
de noodzaak van de verificatie in de plaats stellen van de beoordeling daarvan
door de Commissie. De rechter-commissaris is echter wel bevoegd om, na de
echtheid van de verificatiebeschikking te hebben vastgesteld, na te gaan of
de voorgenomen dwangmaatregelen niet willekeurig zijn of te ver gaan in verhouding
tot het voorwerp van de verificatie en om bij de uitvoering van die maatregelen
erop toe te zien dat de regels van het nationale recht worden geëerbiedigd.
Het laatste betekent bijvoorbeeld dat de rechter-commissaris, die de leiding
van de doorzoeking heeft, ter plaatse op de evenredigheid daarvan toezicht
kan uitoefenen. Met het oog op het waarborgen van de bescherming van de rechten
van de verdediging is in verband daarmee in artikel 7, vierde lid, bepaald
dat van de doorzoeking door de rechter-commissaris een proces-verbaal wordt
opgemaakt.Indien de vordering kennelijk ongegrond is, wijst de rechter-commissaris
deze af. Indien hij de vordering toewijst, zal hij ingevolge het eerste lid
van artikel 5 onverwijld tot het doen van de doorzoeking dienen over te gaan.
Ingevolge artikel 7, tweede lid, kan hij die doorzoeking zo nodig doen met
behulp van de sterke arm.Aangezien met de procedure rond deze vordering enige tijd gemoeid zal
zijn, wordt in artikel 6 voorzien in de bevoegdheid van de betrokken aangewezen
ambtenaren om maatregelen te treffen die redelijkerwijs nodig zijn ten einde
te voorkomen dat zakelijke gegevens en bescheiden waarop de doorzoeking zal
worden gericht aan de verificatie worden onttrokken. Bij het treffen van die
ordemaatregelen dienen de proportionaliteits- en subsidiariteitseisen in acht
te worden genomen, hetgeen blijkt uit het feit dat het moet gaan om maatregelen
«die redelijkerwijs nodig zijn om» wegmaking etc. van zakelijke
gegevens en bescheiden te voorkomen. Omdat niet uit te sluiten is dat het
hierbij nodig kan zijn personen in hun bewegingsvrijheid te belemmeren, wordt
dit uitdrukkelijk in artikel 6 aangegeven. De mogelijkheid om een doorzoeking te doen is beperkt tot gevallen waarin
verzet wordt gepleegd tegen een verificatie die bij beschikking is gelast.
Hoewel het voor de hand ligt dat het feitelijke zoekwerk in de praktijk door
de ingevolge artikel 2, eerste lid, of ingevolge artikel 3, eerste lid, aangewezen
ambtenaren zal worden gedaan, vindt de doorzoeking formeel plaats onder verantwoordelijkheid
van de rechter-commissaris. In artikel 8 is daarom uitdrukkelijk bepaald dat
de door middel van de doorzoeking verkregen zakelijke gegevens en bescheiden
door de rechter-commissaris aan de desbetreffende ambtenaren en functionarissen
van de Commissie worden verstrekt. Zij kunnen deze gegevens en bescheiden
gebruiken voor de hun opgedragen verificatie en zo nodig met gebruikmaking
van de bevoegdheid, bedoeld in artikel 2, eerste lid, onder b, daarvan afschriften
maken.De verplichting van artikel 9 om op te geven van welke gegevens ten behoeve
van de verificatie een afschrift of een uittreksel is gemaakt komt overeen
met soortgelijke verplichtingen in het Wetboek van Strafvordering (zie de
artikelen 116, eerste lid, en 125m, derde lid). De hier gebruikte terminologie
«zakelijke gegevens en bescheiden» duidt, evenals elders in dit
wetsvoorstel en in de verordeningen, tevens op in een geautomatiseerd systeem
vastgelegde gegevens. Artikel 10Gedurende de gehele verificatie, waar de doorzoeking deel van uitmaakt,
heeft de onderneming of ondernemersvereniging het recht zich door een raadsman
te doen bijstaan. Dit recht vloeit reeds voort uit de artikelen 2:1 en 2:2
van de Algemene wet bestuursrecht. Omdat het met name bij een doorzoeking
gaat om een situatie waarin het nauw luistert, is dat recht in artikel 10
van dit wetvoorstel geëxpliciteerd. Om à contrario-redeneringen
te voorkomen heeft de bepaling evenwel betrekking op de gehele verificatie
en niet slechts op de doorzoeking. Verder is in dit artikel, wederom met name
met het oog op het doen van een doorzoeking, bepaald dat het recht op rechtsbijstand
er niet toe mag leiden dat de verificatie daardoor onredelijk lang wordt opgehouden.
Aldus wordt voorkomen dat van het recht op een raadsman misbruik wordt gemaakt
om de verificatie te frustreren. Artikel 11In alle in artikel 1 vermelde EG-mededingingsverordeningen is een bepaling
opgenomen, volgens welke de Commissie en de bevoegde autoriteiten van de lid-staten,
alsmede hun personeelsleden en functionarissen, verplicht zijn de inlichtingen,
die zij bij de toepassing van de respectievelijke verordeningen hebben gekregen
en die naar hun aard onder de geheimhoudingsplicht vallen, niet openbaar te
maken.In het onderhavige artikel wordt schending van de hier bedoelde geheimhoudingsplicht
door een ieder die bij de uitvoering van een van de desbetreffende verordeningen
betrokken is via artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht strafbaar gesteld,
voor zover het gaat om gegevens die betrekking hebben op in Nederland gevestigde
ondernemingen of ondernemersverenigingen. Met de zinsnede «voor zover
de toepasselijkheid van voornoemd artikel niet reeds uit een andere wettelijke
bepaling voortvloeit» in artikel 11, eerste lid, van dit wetsvoorstel
wordt dubbele strafbaarstelling van Nederlandse ambtenaren voorkomen. Die
Nederlandse ambtenaren zijn namelijk ook reeds uit anderen hoofde dan op grond
van een EG-mededingingsverordening (te weten: op grond van artikel 125a, derde
lid, van de Ambtenarenwet) tot geheimhouding verplicht. Bij schending van
die verplichting is artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht eveneens van
toepassing.Daar het mogelijk is dat een eventuele schending van de geheimhoudingsplicht
zich in het buitenland zal voordoen, wordt in het tweede lid van het onderhavige
artikel voorgesteld het schenden van de bedoelde geheimen eveneens strafbaar
te stellen, ingeval dit buiten Nederland gebeurt. Aangezien in artikel 5,
eerste lid, onder 1°, van het Wetboek van Strafrecht de Nederlandse strafwet
reeds toepasselijk wordt verklaard op de Nederlander die zich buiten Nederland
schuldig maakt aan het misdrijf omschreven in artikel 272 van dat wetboek,
wordt dit geval in het tweede lid van het onderhavige artikel uitgezonderd.Uit het voorgaande volgt dat de bepaling inzake de schending van de geheimhoudingsplicht
iets anders is geredigeerd dan de vergelijkbare bepaling in de (volgens dit
voorstel in te trekken) wet van 10 juli 1968 tot uitvoering van de Verordening
No. 17 van de Raad van de Europese Economische Gemeenschap. Na overleg met
de Commissie wordt in het wetsvoorstel (in tegenstelling tot het bepaalde
in voornoemde wet) nu verwezen naar de verplichting tot geheimhouding die
uit de desbetreffende verordeningen voortvloeit. De overige verschillen in
redactie tussen de beide bepalingen hangen samen met het feit dat de strafsanctie
in het wetsvoorstel niet in de desbetreffende bepaling zelf is opgenomen en
met de notie dat dubbele strafbaarstelling van de Nederlandse ambtenaren dient
te worden vermeden.Wij merken op dat het onderhavige artikel uiteraard onverlet laat de immuniteit
die in artikel 11 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten
van de Europese Economische Gemeenschap (Trb. 1957, 95) aan de functionarissen
van de Commissie is toegekend. Op grond daarvan kan tegen hen geen rechtsvervolging
worden ingesteld, indien zij hun geheimhoudingsplicht hebben geschonden in
hun officiële hoedanigheid. Overigens is de Commissie ingevolge artikel
17 van het protocol gehouden deze immuniteit op te heffen in alle gevallen,
waarin dat naar haar mening niet strijdig is met de belangen van de Gemeenschap. Artikel 12In dit artikel worden de functionarissen van de Commissie met Nederlandse
ambtenaren gelijkgesteld ten aanzien van het tegenover hen begaan van feiten,
die, indien zij worden begaan tegenover Nederlandse ambtenaren, strafbaar
zijn. Dit artikel komt, zij het enigszins anders geredigeerd, ook voor in
de wet van 10 juli 1968 tot uitvoering van de Verordening No. 17 van de Raad
van de Europese Economische Gemeenschap. In het onderhavige artikel wordt met name gedoeld op de feiten die, indien
zij tegenover nationale ambtenaren worden begaan, in het geval waarin een
verificatie door de Commissie bij beschikking is gelast (en waarin derhalve
een plicht tot medewerking bestaat), overtreding van de artikelen 180 (wederspannigheid)
of 184 (niet voldoen aan een ambtelijk bevel) van het Wetboek van Strafrecht
opleveren.De Minister van Economische Zaken,G. J. WijersDe Minister van Justitie,W. SorgdragerDe Minister van Verkeer en Waterstaat,A. Jorritsma-Lebbink 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24617-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl