Spoorwegwet; Vierde nota van wijziging
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27482, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

04-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27482 nr. 13

20-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamABCDArtikel 5EFArtikel 16Artikel 16aArtikel 16bGHIJKLMNArtikel 25OPQRSTU§ 1. Algemene bepalingenArtikel 54Artikel 55§ 2. NetverklaringArtikel 56§ 3. ToegangsovereenkomstArtikel 57§ 4. KaderovereenkomstArtikel 58§ 5. Algemene regels over de verdeling van capaciteitArtikel 59§ 6. GebruiksvergoedingArtikel 66Artikel 66aVWXYArtikel 70ZAABBHOOFDSTUK 5. TOEGANG TOT BIJKOMENDE DIENSTEN EN VOORZIENINGENArtikel 73Artikel 74CCDD§ 1a. De Nederlandse MededingingsautoriteitArtikel 91aArtikel 91bArtikel 91cArtikel 91dArtikel 91eEEArtikel 91fArtikel 92FFGGHHIIJJKKLLMMNNOOPPQQRRSSTTUUVVWWXXYYZZAAABBBCCCDDDEEEFFFGGGArtikel 159aArtikel 159bHHHArtikel 160Artikel 161ToelichtingAlgemeenToelichting bij de afzonderlijke onderdelenOnderdeel A (considerans)Onderdeel B (artikel 1)Onderdeel C (artikel 2)Onderdeel D (artikel 5)Onderdeel E (artikel 6)Onderdeel F (artikelen 16 tot en met 16b)Onderdelen G en I (artikelen 17 en 19)Onderdeel H (artikel 18)Onderdeel J (artikel 20)Onderdeel K (artikel 21)Onderdeel L (artikel 22)Onderdeel M (artikel 24)Onderdeel N (artikel 25)Onderdeel O (hoofdstuk 3)Onderdeel P (artikel 31)Onderdelen Q en R (artikelen 34 en 44)Onderdeel S (artikel 46)Onderdeel T (artikel 48)Onderdeel U (hoofdstuk 4)Artikel 55Artikel 56Artikel 57Artikel 58Artikel 59Artikel 66Artikel 66aOnderdeel V (artikel 67)Onderdeel W (artikel 68)Onderdeel X (artikel 69)Onderdeel Y (artikel 70)Onderdeel Z (artikel 71)Onderdeel AA (artikel 72)Onderdeel BB (artikelen 73 en 74)Onderdeel CC (artikel 91)Onderdeel DD (artikelen 91a tot en met 91e)Onderdeel EE (artikelen 91f en 92)Onderdeel FF (artikel 93)Onderdeel GG (artikel 96)Onderdeel HH en II (artikelen 97 en 100)Onderdeel JJ (artikel 103)Onderdeel LL (artikel 105)Onderdeel MM (artikel 106)Onderdeel NN (artikel 109)Onderdeel OO (artikel 111)Onderdeel PP (opschrift van 9 van hoofdstuk 6)Onderdeel QQ (artikel 112)Onderdeel RR (artikel 113)Onderdeel SS (artikel 114)Onderdeel TT (artikel 118)Onderdeel VV (artikel 120)Onderdeel WW (artikel 123)Onderdeel XX (artikel 124)Onderdeel YY (artikel 125)Onderdeel ZZ (artikel 133)Onderdeel AAA (hoofdstuk 9)Onderdeel BBB (opschrift hoofdstuk 10)Onderdeel CCC (artikel 150)Onderdeel DDD (artikel 155)Onderdeel FFF (artikel 157)Onderdeel GGG (artikelen 159a en 159b)Onderdeel HHH (artikelen 160 en 161)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27482Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 113 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 482Nieuwe algemene regels over de aanleg, het beheer, de toegankelijkheid
en het gebruik van spoorwegen alsmede over het verkeer over spoorwegen (Spoorwegwet)nr. 13VIERDE NOTA VAN WIJZIGINGOntvangen 20 december 2001Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:AIn de considerans wordt na «96/48/EG,» ingevoegd «2001/12/EG,
2001/13/EG,» en wordt de zinsnede beginnend met »en dat het met
het oog op» en eindigend met «de infrastructuur te vergroten,»
vervangen door: en dat het ter bevordering van een maatschappelijk gewenste
benutting van spoorwegen wenselijk is, de verantwoordelijkheid van de overheid
voor de aanleg van spoorweginfrastructuur vast te leggen, de verantwoordelijkheid
voor vervoer en spoorweginfrastructuur te scheiden en de publieke belangen
die gemoeid zijn met het beheer van spoorweginfrastructuur te verzekeren door
de invoering van een concessiestelsel voor het beheer,.BArtikel 1 wordt als volgt gewijzigd:1. Onderdeel h komt te luiden:h. beheerder: houder van een concessie als bedoeld in artikel 16, eerste
lid;.2. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel p door een
puntkomma, wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:q. raad van bestuur NMa: raad van bestuur van de mededingingsautoriteit,
bedoeld in artikel 2 van de Mededingingswet.CIn artikel 2, tweede lid, onderdeel b, vervalt: de Spoorwegbeheersorganisatie
of.DArtikel 5 komt te luiden: Artikel 5Onze Minister draagt zorg voor de aanleg van hoofdspoorweginfrastructuur.EIn artikel 6, onderdeel c, vervalt: seingeving en.FArtikel 16 wordt vervangen door:Artikel 161. Onze Minister verleent een of meer concessies voor het beheer van de
hoofdspoorweginfrastructuur. Het beheer omvat de zorg voor:a. de kwaliteit van de infrastructuur;b. een eerlijke, niet-discriminerende verdeling van de capaciteit van
de infrastructuur;c. het leiden van het verkeer over de infrastructuur.2. Een concessie bevat een beschrijving van de werkzaamheden waarvoor
de concessie wordt verleend.3. Een concessie wordt verleend voor ten minste drie jaar.4. Een concessie wordt niet verleend aan een spoorwegonderneming dan met
inachtneming van artikel 6, derde lid, van richtlijn 91/440/EEG en de artikelen
4, tweede lid, en 14, tweede lid, van richtlijn 2001/14/EG.5. De aansprakelijkheid op grond van artikel 174 van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek ten aanzien van de infrastructuur waarop de concessie betrekking heeft,
rust op de beheerder.Artikel 16a1. Aan de concessie worden in elk geval voorschriften verbonden om te
waarborgen dat:a. de infrastructuur in goede staat verkeert en geschikt is voor het verkeer
of ander gebruik waarvoor zij bestemd is;b. de infrastructuur veilig en doelmatig bereden kan worden zonder overmatige
slijtage aan spoorvoertuigen;c. de risico's van het gebruik en beheer voor de veiligheid van hoofdspoorwegen
worden geanalyseerd en dat passende maatregelen worden genomen, waaronder
het zo nodig buiten dienst stellen van een gedeelte van de hoofdspoorweg,
om deze risico's afdoende te beheersen, waarbij rekening wordt gehouden met
de specifieke vereisten van de te verwachten bedrijfsvoering en de stand der
techniek;d. voldaan wordt aan de richtlijnen 91/440/EEG en 2001/14/EG.2. Aan de concessie worden voorts in elk geval voorschriften verbonden
ten aanzien van:a. door de beheerder te berekenen tarieven voor diensten aan derden;b. het verstrekken van gegevens aan Onze Minister ten behoeve van het
toezicht op de naleving van de concessie;c. het opstellen van een financiële verantwoording van het uitvoeren
van de concessie, welke verantwoording gescheiden is van die voor andere werkzaamheden.3. Een wijziging van de technische of functionele eigenschappen van de
hoofdspoorweginfrastructuur die de gebruiksmogelijkheden van de hoofdspoorwegen
aanmerkelijk verandert, behoeft de voorafgaande instemming van Onze Minister.4. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
over het verlenen van een concessie en over de aan een concessie te
verbinden voorschriften en kunnen regels worden gesteld over het wijzigen
van een concessie.Artikel 16b1. Onze Minister kan een concessie geheel of gedeeltelijk intrekken indien
de beheerder de concessie of een voor de beheerder geldend wettelijk voorschrift
niet naleeft.2. Onze Minister gaat niet tot intrekking over dan nadat hij de beheerder
de gelegenheid heeft geboden om binnen een daartoe te bepalen termijn zijn
handelen alsnog in overeenstemming te brengen met de concessie, dan wel het
wettelijk voorschrift.GArtikel 17 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: Onze Minister.2. In het tweede lid vervalt: of de Spoorwegbeheersorganisatie.HIn artikel 18, derde lid, wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: de beheerder.IArtikel 19 wordt als volgt gewijzigd:1. In het tweede lid wordt «De Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: Onze Minister.2. In het tweede lid vervalt: of de Spoorwegbeheersorganisatie.JIn artikel 20, tweede lid, vervalt: andere.KIn artikel 21 wordt «16 tot en met 20» vervangen door: 17
tot en met 20.LIn artikel 22, eerste lid, wordt «door de beheerder van die andere
infrastructuur gedoogd» vervangen door: gedoogd door de rechthebbende
ten aanzien van die andere infrastructuur.MArtikel 24 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid komt te luiden:1. De rechthebbende ten aanzien van een rechtstreeks aan de hoofdspoorweg
gelegen station draagt ervoor zorg dat reizigers, gehandicapten daaronder
begrepen, via de in het station aanwezige hallen, tunnels, trappen en liften,
met logische en overzichtelijke routes, een veilige en adequate toegang hebben
tot perrons en spoorvoertuigen. 2. Het derde en vierde lid komen te luiden:3. Indien de veilige en adequate toegang tot perrons, laad- of losplaatsen
of spoorvoertuigen in het gedrang komt of dreigt te komen, geeft Onze Minister
aan de betrokken rechthebbende een bindende aanwijzing ter waarborging van
die toegang.4. Desgevraagd adviseert de beheerder Onze Minister over de toepassing
van het derde lid.NArtikel 25 komt te luiden:Artikel 251. Een spoorwegonderneming heeft op niet-discriminerende grondslag recht
op toegang tot hoofdspoorwegen.2. Geen toegang tot hoofdspoorwegen heeft een spoorwegonderneming:a. die niet beschikt over een geldige bedrijfsvergunning;b. die niet beschikt over een geldig veiligheidsattest of proefattest;c. die niet voldoet aan de voor haar ingevolge artikel 53 geldende verzekeringsplicht;d. indien het recht op die toegang niet rechtstreeks voortvloeit uit een
toegangsovereenkomst als bedoeld in artikel 57;e. die anderszins niet gerechtigd is van de hoofdspoorweg gebruik te maken.OIn hoofdstuk 3, met uitzondering van de artikelen 31, tweede lid, onderdeel
b, 34, 44 en 48, eerste lid, onderdeel a, worden «De Spoorwegbeheersorganisatie»
en «de Spoorwegbeheersorganisatie» telkens vervangen door: Onze
Minister.PIn artikel 31, tweede lid, onderdeel b, wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: de beheerder.QArtikel 34 wordt als volgt gewijzigd:1. Aan het slot van het eerste lid, onderdeel c, wordt «en»
vervangen door een puntkomma.2. In het vierde lid wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: Onze Minister, de beheerder gehoord.3. In het vijfde lid wordt «De Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: Onze Minister, de beheerder gehoord,.4. In het zesde lid wordt «beperkingen» vervangen door: voorschriften
of beperkingen.RIn artikel 44, eerste lid, wordt «De Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: Onze Minister, de beheerder gehoord,. SArtikel 46, zesde lid, onderdeel c, vervalt, onder vervanging van de puntkomma
aan het slot van onderdeel b door een punt.TArtikel 48 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid, onderdeel a, wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: een door Onze Minister aangewezen exameninstituut.2. In het tweede lid wordt voor «keuringsinstituten» ingevoegd:
exameninstituten en.UDe paragrafen 1 tot en met 7 van hoofdstuk 4 worden vervangen door:§ 1. Algemene bepalingenArtikel 54In dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:a. gerechtigde: gerechtigde als bedoeld in artikel 55;b. toegangsovereenkomst: toegangsovereenkomst als bedoeld in artikel 57;c. kaderovereenkomst: kaderovereenkomst als bedoeld in artikel 17 van
richtlijn 2001/14/EG;d. gebruik van een hoofdspoorweg: het met een spoorvoertuig rijden over
of stilstaan op een hoofdspoorweg;e. capaciteit: capaciteit van de hoofdspoorweginfrastructuur;f. netverklaring: netverklaring als bedoeld in richtlijn 2001/14/EG;g. gebruiksvergoeding: vergoeding als bedoeld in artikel 8 van richtlijn
91/440/EEG en artikel 4 van richtlijn 2001/14/EG.Artikel 55Gerechtigd tot het sluiten van een toegangsovereenkomst en een kaderovereenkomst
met de beheerder zijn:a. spoorwegondernemingen en hun internationale samenwerkingsverbanden
als bedoeld in artikel 3 van richtlijn 91/440/EEG die in het bezit zijn van
een bedrijfsvergunning of deze hebben aangevraagd, voorzover zij daarmee gerechtigd
zijn van de hoofdspoorwegen gebruik te maken op de wijze waarvoor zij de overeenkomst
willen sluiten;b. concessieverleners als bedoeld in artikel 20 van de Wet personenvervoer
2000 ten behoeve van openbaar vervoer per trein;c. andere bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aan te wijzen
bestuursorganen, personen of rechtspersonen.§ 2. NetverklaringArtikel 561. De beheerder stelt jaarlijks, na overleg met betrokken gerechtigden,
een netverklaring op.2. De netverklaring bevat de gegevens, bedoeld in artikel 3 en bijlage
I van richtlijn 2001/14/EG, en voorts ten minste: a. informatie over voor bepaalde soorten van gebruik voorbehouden capaciteit;b. een zakelijke weergave van de inhoud van de geldende kaderovereenkomsten;c. een prognose omtrent de ontwikkeling van de capaciteit;d. alle overige relevante informatie voor het gebruik van de capaciteit.3. Ten minste zestien maanden voor het begin van de dienstregelingsperiode
en tegen vergoeding van ten hoogste de kostprijs stelt de beheerder de netverklaring
algemeen verkrijgbaar en zendt haar aan de betrokken spoorwegondernemingen
en aan de raad van bestuur NMa.4. De beheerder brengt in de netverklaring zo nodig wijzigingen aan. Met
inachtneming van artikel 8, vierde lid, van richtlijn 2001/14/EG en tegen
vergoeding van ten hoogste de kostprijs stelt hij de gewijzigde netverklaring
algemeen verkrijgbaar en doet hij van de wijzigingen mededeling aan de betrokken
spoorwegondernemingen en aan de raad van bestuur NMa.§ 3. ToegangsovereenkomstArtikel 571. Een tussen de beheerder en een gerechtigde gesloten overeenkomst over
het gebruik van capaciteit bevat in elk geval bedingen over:a. de door de beheerder te bieden kwaliteit van de hoofdspoorweginfrastructuur;b. de gebruiksvergoeding.2. In de overeenkomst wordt uitgesloten dat overeengekomen capaciteit
kan worden overgedragen aan of gebruikt door een ander dan een gerechtigde.3. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen ten behoeve van de overeenkomst
algemene voorwaarden als bedoeld in artikel 231 van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek worden vastgesteld. In dat geval wordt in de overeenkomst naar die
algemene voorwaarden verwezen.§ 4. KaderovereenkomstArtikel 581. Een tussen de beheerder en een gerechtigde gesloten kaderovereen-komst
voldoet aan artikel 10, vijfde lid, van richtlijn 91/440/EEG en artikel 17
van richtlijn 2001/14/EG.2. In een kaderovereenkomst wordt uitgesloten dat overeengekomen capaciteit
kan worden overgedragen aan of gebruikt door een ander dan een gerechtigde.3. Een kaderovereenkomst met een geldigheidsduur van meer dan vijf jaar
behoeft de voorafgaande instemming van de raad van bestuur NMa.4. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen ten behoeve van de kaderovereenkomst
algemene voorwaarden als bedoeld in artikel 231 van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek worden vastgesteld. In dat geval wordt in de kaderovereenkomst naar
die algemene voorwaarden verwezen.§ 5. Algemene regels over de verdeling van capaciteitArtikel 591. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld
over de verdeling van capaciteit.2. Bij de algemene maatregel van bestuur, bedoeld in het eerste lid, worden
minimale niveaus van capaciteit vastgesteld voor daarbij aangegeven deelmarkten
van het goederenvervoer en het personenvervoer en worden regels
gesteld over de prioriteitscriteria, bedoeld in artikel 22, derde tot en met
vijfde lid, van richtlijn 2001/14/EG.3. Bij of krachtens de algemene maatregel van bestuur, bedoeld in het
eerste lid, wordt bepaald in welke gevallen capaciteit tot een bepaald tijdstip
is voorbehouden voor bepaalde soorten gebruik van de hoofdspoorwegen en vanaf
welk tijdstip deze capaciteit beschikbaar is voor ander gebruik.§ 6. GebruiksvergoedingArtikel 661. Behoudens het tweede, derde en vijfde lid bedragen de begrote opbrengsten
van de gebruiksvergoeding niet meer dan de begrote kosten ter zake van de
desbetreffende hoofdspoorweginfrastructuur in dat jaar voor de beheerder.2. Met betrekking tot bij algemene maatregel van bestuur aangewezen hoofdspoorweginfrastructuur
kan een gebruiksvergoeding worden overeengekomen die mede strekt ter dekking
van door een ander dan de beheerder gedane uitgaven voor de aanleg van die
infrastructuur.3. Er kan een verhoging worden overeengekomen voor het gebruik van overbelaste
hoofdspoorweginfrastructuur gedurende periodes van overbelasting en voor de
kosten van milieueffecten van het gebruik van hoofdspoorweginfrastructuur
die niet in de begrote kosten van de beheerder zijn opgenomen.4. Er kan een korting als bedoeld in artikel 9 van richtlijn 2001/14/EG
worden overeengekomen.5. Er kan een aftrek dan wel bijtelling worden overeengekomen in verband
met optredende verstoringen en met het oog op verbetering van de prestaties
van het spoorwegnet.6. Er kan worden overeengekomen dat de gebruiksvergoeding ook verschuldigd
is voor overeengekomen capaciteit die niet wordt gebruikt.7. De overeengekomen gebruiksvergoeding voldoet aan de artikelen 4, vierde
en vijfde lid, 7 tot en met 12 en 26, derde lid, van richtlijn 2001/14/EG.8. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden
gesteld over de maatstaven en nadere regels over de hoogte van de gebruiksvergoeding.Artikel 66a1. Onderhandelingen tussen een gerechtigde en de beheerder betreffende
de hoogte van de gebruiksvergoeding zijn niet toegestaan dan na een melding
aan en onder toezicht van de raad van bestuur NMa.2. De raad van bestuur NMa legt, indien de onderhandelingen naar zijn
oordeel in strijd zijn met richtlijn 2001/14/EG, aan de overtreder zo nodig
een last onder dwangsom op. Aan de last kunnen voorschriften worden verbonden
inzake het verstrekken van gegevens aan de raad van bestuur NMa. De artikelen
3, tweede lid, 56, vierde lid, 62, derde lid, en 65 van de Mededingingswet
zijn van overeenkomstige toepassing.VArtikel 67 vervalt.WIn artikel 68, eerste lid, wordt «Spoorwegbeheersorganisatie»
telkens vervangen door: beheerder. XArtikel 69 vervalt.YArtikel 70 komt te luiden:Artikel 701. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden met het oog
op een veilig en ongestoord gebruik van hoofdspoorwegen regels gesteld. Deze
regels kunnen onder meer betrekking hebben op:a. aard, uitvoering, plaatsing, bediening en betekenis van seinen;b. bewegingen met spoorvoertuigen;c. het rijden met spoorvoertuigen op de openbare weg;d. het gebruik van overwegen en overpaden;e. verplichtingen – in verband met storingen, ongevallen, incidenten
en andere onregelmatigheden – van spoorwegondernemingen, bestuurders
van een spoorvoertuig en andere personen die deelnemen aan het verkeer over
de hoofdspoorweg.2. Een ieder die zich op de hoofdspoorweg bevindt, neemt de voor hem bestemde
seinen in acht.ZArtikel 71 vervalt.AAArtikel 72 wordt als volgt gewijzigd:1. In het tweede lid wordt «ten aanzien van» vervangen door
«jegens» en wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie»
vervangen door: de beheerder.2. Het derde lid vervalt.BBHoofdstuk 5 komt te luiden:HOOFDSTUK 5. TOEGANG TOT BIJKOMENDE DIENSTEN EN VOORZIENINGENArtikel 731. Een rechthebbende ten aanzien van een dienst als bedoeld in artikel
10, zesde lid, van richtlijn 91/440/EEG ten behoeve van spoorwegactiviteiten
als bedoeld in dat lid, ten aanzien van een voorziening of dienst als bedoeld
in onderdeel 2 van bijlage II bij richtlijn 2001/14/EG of ten aanzien van
een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen, voor het verrichten van
vervoer via spoorwegen noodzakelijke voorziening of dienst doet een spoorwegonderneming
die daarom verzoekt een redelijk aanbod voor het ter beschikking stellen van
die dienst of voorziening tegen kostengeoriënteerde tarieven en onder
voorwaarden die de mededinging niet beperken. 2. De rechthebbende onthoudt zich van iedere vorm van discriminatie tussen
degenen jegens wie de in het eerste lid bedoelde verplichting geldt.3. Op de grondslag van hetgeen ingevolge het eerste lid is overeengekomen,
stelt de rechthebbende de dienst of voorziening ter beschikking. De rechthebbende
mag slechts weigeren om de voorziening ter beschikking te stellen, indien
de spoorwegonderneming onder marktvoorwaarden op een voor haar haalbare andere
wijze kan voorzien in de behoefte die ten grondslag ligt aan haar verzoek.4. Indien de beheerder rechthebbende is ten aanzien van een dienst als
bedoeld in onderdeel 3 van bijlage II bij richtlijn 2001/14/EG, zijn het eerste
tot en met derde lid van overeenkomstige toepassing op een zodanige dienst.5. Indien er in Nederland slechts één rechthebbende is ten
aanzien van een dienst als bedoeld in onderdeel 3 of 4 van bijlage II
bij richtlijn 2001/14/EG, zijn, onverminderd het vierde lid, het eerste en
tweede lid en het derde lid, eerste volzin, van overeenkomstige toepassing
op een zodanige dienst.Artikel 74Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de
kostenoriëntatie, bedoeld in artikel 73, eerste lid, en nadere regels
ter waarborging van de toegang, op een niet-discriminerende grondslag, tot
diensten en voorzieningen als bedoeld in dat artikel. Die nadere regels kunnen
in elk geval inhouden dat de rechthebbende:a. jaarlijks bekendmaakt:1°. een indicatie van de tarieven en voorwaarden die hij voornemens
is te hanteren voor het ter beschikking stellen van de dienst of voorziening
aan spoorwegondernemingen;2°. een overzicht van de verwachte beschikbaarheid in het volgende
kalenderjaar van de dienst of voorziening;b. voor de dienst of voorziening een afzonderlijke boekhouding voert en
deze ter inzage legt.CCArtikel 91 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid komt te luiden:1. Behoudens artikel 91a, tweede lid, aanhef en onder a, zijn met het
toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze wet belast
de bij besluit van Onze Minister daartoe aangewezen personen.2. In het tweede lid wordt «Een besluit op grond van» vervangen
door: Een besluit als bedoeld in.DDNa artikel 91 wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:§ 1a. De Nederlandse MededingingsautoriteitArtikel 91a1. De raad van bestuur NMa is de toezichthoudende instantie, bedoeld in
artikel 10, zevende lid, van richtlijn 91/440/EEG en de artikelen 30 en 31
van richtlijn 2001/14/EG.2. De bij besluit van de raad van bestuur NMa aangewezen ambtenaren van
deze autoriteit zijn belast met: a. voor de toepassing van het eerste lid: het toezicht op de naleving
van het bepaalde krachtens artikel 16a, eerste lid, onderdeel d, en het bepaalde
bij of krachtens de artikelen 25, eerste lid, 55 tot en met 66a, 73, 74 en
111, eerste volzin;b. voor de toepassing van het eerste lid en artikel 91b: het onderzoek,
bedoeld in artikel 1 van de Mededingingswet.3. Van een besluit als bedoeld in het tweede lid wordt mededeling gedaan
door plaatsing in de Staatscourant.4. Op het tweede lid, onderdeel a, is artikel 51 van de Mededingingswet
van toepassing. Op het tweede lid, onderdeel b, zijn de artikelen 52, tweede
lid, en 53 tot en met 55 van de Mededingingswet van overeenkomstige toepassing.Artikel 91b1. Een gerechtigde als bedoeld in artikel 55 of een andere belanghebbende
kan de raad van bestuur NMa schriftelijk verzoeken om te onderzoeken of de
beheerder of een rechthebbende als bedoeld in artikel 73 of 111 de verzoeker
oneerlijk heeft behandeld, heeft gediscrimineerd of anderszins heeft benadeeld
als bedoeld in artikel 10, zevende lid, van richtlijn 91/440/EEG of artikel
30, tweede lid, van richtlijn 2001/14/EG.2. Indien de raad van bestuur NMa van oordeel is dat de klacht ongegrond
is, geeft hij dat oordeel binnen uiterlijk twee maanden na ontvangst van de
gegevens en bescheiden die voor zijn oordeel nodig zijn.3. Indien de raad van bestuur NMa van oordeel is dat de klacht gegrond
is, legt hij de beheerder, onderscheidenlijk de rechthebbende als bedoeld
in artikel 73 of 111, zo nodig een last onder dwangsom op. De raad van
bestuur NMa kiest de termijn, bedoeld in artikel 5:32, vijfde lid, van de
Algemene wet bestuursrecht, zodanig dat de last moet zijn uitgevoerd binnen
uiterlijk twee maanden na ontvangst van de gegevens en bescheiden die voor
het oordeel van de raad van bestuur NMa nodig zijn.4. Aan een last als bedoeld in het vierde lid kunnen voorschriften worden
verbonden inzake het verstrekken van gegevens aan de raad van bestuur NMa.
De artikelen 3, tweede lid, 56, vierde lid, 62, derde lid, en 65 van de Mededingingswet
zijn van overeenkomstige toepassing.5. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld met
betrekking tot door de verzoeker en de beheerder, onderscheidenlijk de rechthebbende
als bedoeld in artikel 73 of 111, ten behoeve van het onderzoek te verstrekken
gegevens en bescheiden, alsmede met betrekking tot de termijnen voor het verstrekken
van de gegevens en bescheiden.Artikel 91cDe raad van bestuur NMa en de krachtens artikel 91a, tweede lid, aangewezen
ambtenaren gebruiken de gegevens of inlichtingen die zij hebben verkregen
bij de uitoefening van hun in dat artikel bedoelde taken, uitsluitend voor
de uitoefening van die taken of van de bij of krachtens de Mededingingswet
aan hen opgedragen taken of toegekende bevoegdheden.Artikel 91dDe raad van bestuur NMa stelt jaarlijks voor 1 juli een verslag op
van zijn werkzaamheden ingevolge deze wet in het voorafgaande kalenderjaar.
Het verslag wordt toegezonden aan Onze Minister en Onze Minister van Economische
Zaken en algemeen verkrijgbaar gesteld. Artikel 91e1. Onze Minister kan beleidsregels vaststellen met betrekking tot de uitoefening
van in deze wet aan de raad van bestuur NMa toegekende bevoegdheden.2. De bekendmaking van de beleidsregels geschiedt door plaatsing in de
Staatscourant.3. Indien beleidsregels als bedoeld in het eerste lid betrekking hebben
op de interpretatie van mededingingsbegrippen, stelt Onze Minister die beleidsregels
vast in overeenstemming met Onze Minister van Economische Zaken.EEArtikel 92 wordt vervangen door:Artikel 91fDe raad van bestuur NMa kan aan degene die jegens een krachtens artikel
91a, tweede lid, aangewezen ambtenaar in strijd handelt met artikel 5:20 van
de Algemene wet bestuursrecht, een bestuurlijke boete opleggen van ten hoogste € 4 500.
De artikelen 69, tweede en derde lid, 70, 77 tot en met 79, 81 en 82 van de
Mededingingswet zijn van overeenkomstige toepassing.Artikel 921. Onze Minister is bevoegd tot toepassing van bestuursdwang ter handhaving
van de bij of krachtens deze wet gestelde verplichtingen, voorzover het de
aan hem bij of krachtens deze wet toegekende bevoegdheden betreft.2. In geval van overtreding van het bepaalde krachtens artikel 16a, eerste
lid, onderdeel d, of het bepaalde bij of krachtens de artikelen 25, eerste
lid, 55 tot en met 66, 66a, eerste lid, 73, 74 en 111, eerste volzin, kan
de raad van bestuur NMa de natuurlijke persoon of rechtspersoon aan wie de
overtreding kan worden toegerekend:a. een bestuurlijke boete opleggen;b. een last onder dwangsom opleggen.3. Op het tweede lid zijn de artikelen 3, tweede lid, 56, tweede tot en
met vierde lid, 57, 58, 62 en 64 tot en met 68 van de Mededingingswet van
overeenkomstige toepassing.FFArtikel 93 wordt als volgt gewijzigd:1. In eerste lid vervalt: 55, 59, zevende lid,.2. Het tweede lid vervalt en het derde lid wordt vernummerd tot tweede
lid.GGIn artikel 96, eerste lid, onderdeel a, wordt « 51, 55 of 59,
zevende lid» vervangen door: en 51.HHIn artikel 97, vijfde lid, vervalt: , onderscheidenlijk de Spoorwegbeheersorganisatie,. IIIn artikel 100, eerste lid, vervalt: of de Spoorwegbeheersorganisatie.JJArtikel 103, eerste lid, komt te luiden:1. Overtreding van de artikelen 4, vierde lid, 17, 19, 20, eerste lid,
onderdelen c en d, en 49, derde lid, alsmede overtreding van de krachtens
hoofdstuk 2 en de artikelen 68, tweede lid, 70 en 110 vastgestelde voorschriften,
voorzover die overtreding daarbij uitdrukkelijk als strafbaar feit is aangemerkt,
wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste twee maanden of geldboete van
de tweede categorie.KKIn artikel 104, eerste lid, tweede volzin, wordt «uitoefen»
vervangen door: uitoefenen.LLArtikel 105 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid wordt «degene die een spoorvoertuig bedient,
daarop als bevoegd bestuurder van een spoorvoertuig toezicht houdt, dan wel
installaties van de hoofdspoorweginfrastructuur bedient,» vervangen
door «een persoon» en wordt «artikel 4» vervangen
door: artikel 4, eerste, tweede of derde lid.2. In het tiende lid wordt «artikel 4, derde lid» vervangen
door: artikel 4, vierde lid.MMHet tweede lid van artikel 106 vervalt, alsmede de aanduiding «1.»
voor het eerste lid.NNArtikel 109 wordt als volgt gewijzigd:1. Aan het eerste lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot
van onderdeel d door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd, luidende:e. het onderzoek, bedoeld in artikel 36, eerste lid, onderdeel c.2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:7. Onze Minister doet mededeling van een aanwijzing of van een intrekking
van een aanwijzing door kennisgeving in de Staatscourant.OOIn artikel 111 wordt «91/440/EG» vervangen door «91/440/EEG»,
wordt «en 2001/14/EG» vervangen door «of 2001/14/EG»
en wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie» vervangen door: Onze
Minister.PPAan het opschrift van hoofdstuk 6, 9, wordt na «spoorwegondernemingen»
toegevoegd: en de beheerder. QQArtikel 112, eerste lid, komt te luiden:1. Spoorwegondernemingen en de beheerder zijn verplicht Onze Minister
mondeling, schriftelijk of op andere wijze – dit ter keuze van Onze
Minister na overleg met de betrokken spoorwegonderneming of betrokken beheerder –
alle bij hen berustende gegevens te verstrekken en inzage te geven van boeken
en bescheiden die betrekking hebben op het gebruik of beheer van spoorwegen
en het vervoer daarover, voorzover Onze Minister dat redelijkerwijs voor de
vervulling van zijn taak nodig heeft.RRIn artikel 113 wordt «De Spoorwegbeheersorganisatie» vervangen
door: Onze Minister.SSIn artikel 114, eerste lid, wordt «de artikelen 115 tot en met 118»
vervangen door:de artikelen 115 tot en met 117, eerste lid, en 118.TTIn artikel 118 wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie« vervangen
door «een spoorwegonderneming en de beheerder» en wordt «de
uitoefening van haar taken» vervangen door: de uitvoering van hun werkzaamheden.UUIn de artikelen 119, onder a, en 159 wordt «Stb 1875» vervangen
door: Stb. 1875.VVArtikel 120 vervalt.WWArtikel 123 wordt als volgt gewijzigd:1. Voor de tekst wordt de aanduiding «B.» geplaatst.2. Er wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:A. In artikel 1, onderdeel a, onder 3°, wordt «ondernemers of
concessiehouders als bedoeld in artikel 13» vervangen door: beheerders
of gebruikers van spoorwegen.3. In onderdeel B wordt «de Spoorwegbeheersorganisatie, bedoeld
in artikel 73 van de Spoorwegwet,» vervangen door: De beheerders.4. Er wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:C. In artikel 14, tweede lid, wordt «een in artikel 13 bedoelde
ondernemer of concessiehouder» vervangen door «een beheerder van
een spoorweg» en wordt «die ondernemer of concessiehouder»
vervangen door: die beheerder. XXIn onderdeel B van artikel 124:a. wordt na «13,» ingevoegd «25, tweede lid, onderdelen
a tot en met c,»,b. wordt «, 51, 55, 59, zevende lid,» vervangen door «en
51,» enc. vervalt: 69, vijfde lid,.YYArtikel 125, onderdeel E, komt te luiden:E. In artikel 2a wordt «een hoofdweg of hoofdvaarweg als bedoeld
in artikel 2 of de medewerking aan de aanleg of wijziging van een landelijke
railweg als bedoeld in artikel 2», in artikel 3, eerste lid, wordt «een
hoofdweg of hoofdvaarweg, als bedoeld in artikel 2, of de medewerking aan
de aanleg of wijziging van een landelijke railweg, als bedoeld in artikel
2,» en in de artikelen 9, eerste lid, 10, eerste lid, en 11, eerste
lid, wordt «een hoofdweg of hoofdvaarweg als bedoeld in artikel 2 dan
wel de medewerking aan de aanleg of wijziging van een landelijke railweg als
bedoeld in artikel 2» telkens vervangen door: een hoofdweg, hoofdvaarweg
of landelijke spoorweg als bedoeld in artikel 2, of de medewerking aan de
aanleg of wijziging van een landelijke spoorweg als bedoeld in artikel 2.ZZArtikel 133 vervalt.AAAHoofdstuk 9 vervalt.BBBIn het opschrift van hoofdstuk 10 vervalt: overige.CCCArtikel 150 wordt als volgt gewijzigd:1. De onderdelen b, c en h vervallen.2. De onderdelen d tot en met g worden geletterd b tot en met e.3. De puntkomma aan het slot van onderdeel e (nieuw) wordt vervangen door
een punt.DDDIn artikel 155 wordt «als goedgekeurd in de zin van» vervangen
door: als in overeenstemming met.EEEIn artikel 156, eerste lid, vervalt: zijnde. FFFArtikel 157 vervalt.GGGNa artikel 159 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:Artikel 159a1. Bij de eerste toepassing van artikel 2 kunnen in afwijking van artikel
2, tweede en vijfde lid, spoorwegen als hoofdspoorwegen worden aangewezen,
indien deze spoorwegen rechtstreeks of middellijk in overwegende mate zijn
aangelegd op kosten van het Rijk en naar het oordeel van Onze Minister voldoende
is komen vast te staan dat gedurende de periode van twee jaar voorafgaand
aan de datum van inwerkingtreding van artikel 2 deze spoorwegen door Railinfrabeheer
b.v., gevestigd te Utrecht, werden onderhouden.2. Tot 1 januari 2005 kunnen in afwijking van artikel 2, tweede lid, spoorwegen
als hoofdspoorwegen worden aangewezen, indien Railinfrabeheer b.v. of Railinfratrust
b.v., gevestigd te Utrecht, rechthebbende is ten aanzien van deze spoorwegen.Artikel 159b1. Indien de Staat houder is van alle aandelen in het kapitaal van Railinfratrust
b.v., gevestigd te Utrecht, gaan op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip alle vermogensbestanddelen van deze vennootschap om niet onder algemene
titel over op de Staat.2. De overgang van registergoederen ingevolge het eerste lid doet Onze
Minister van Financiën onverwijld inschrijven in de openbare registers,
bedoeld in afdeling 2 van titel 1 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek. Artikel
24, eerste lid, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek is niet van toepassing.3. Ter zake van de overgang, bedoeld in het eerste lid, is geen overdrachtsbelasting
of omzetbelasting verschuldigd. Ter zake van het in ontvangst nemen en het
in de openbare registers verwerken is geen tarief verschuldigd.4. In wettelijke procedures en rechtsgedingen waarbij de in het eerste
lid genoemde vennootschap is betrokken, treedt met ingang van de het in het
eerste lid bedoelde tijdstip de Staat in de plaats van die vennootschap.5. Met ingang van het in het eerste lid bedoelde tijdstip is de in het
eerste lid genoemde vennootschap ontbonden. Artikel 23 van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek is van overeenkomstige toepassing.HHHDe artikelen 160 en 161 komen te luiden:Artikel 160Onze Minister zendt in het jaar 2006 aan de Staten-Generaal een verslag
over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk.Artikel 161De artikelen van deze wet treden in werking op een bij koninklijk besluit
te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld. ToelichtingAlgemeenHet wetsvoorstel voor een nieuwe Spoorwegwet beoogt, in samenhang met
de voorgestelde wijziging van de Wet personenvervoer 2000,1 een algehele herziening van de formele wetgeving inzake de spoorwegen.
Ten opzichte van het verleden is een centraal element de regeling van de splitsing
van activiteiten, die tot op heden voornamelijk binnen één spoorbedrijf –
de N.V. Nederlandse Spoorwegen en haar dochterondernemingen – plaatsvinden.
Aanleg en beheer van hoofdspoorweginfrastructuur, inclusief uitvoerende werkzaamheden,
waren in het oorspronkelijke wetsvoorstel zonder meer aangemerkt als overheidstaak.
Die taken waren in het oorspronkelijke voorstel gelegd bij een nieuw zelfstandig
bestuursorgaan, de Spoorwegbeheersorganisatie, dat zou worden gevormd uit
de bestaande«taakorganisaties». Daarbij gaf de memorie van toelichting
een scherp contrast aan met het leggen van het vervoer bij «marktpartijen
in concurrentie»: concurrentie om de spoorweg
voor personenvervoer en concurrentie op het spoor
voor het goederenvervoer. De onderhavige vierde nota van wijziging doet het
wetsvoorstel dichter bij de nu bestaande structuur blijven dan het oorspronkelijke
wetsvoorstel. Daarbij blijft onveranderd het doel om te komen tot een volwaardige
publiekrechtelijke regeling bij en krachtens de wet, waarmee de overheidsverantwoordelijkheid
en de publieke zorg worden geborgd.Deze nota van wijziging geeft uitvoering aan de beleidsvoornemens, neergelegd
in mijn brief aan de Tweede Kamer over de «herbezinning spoor»
van 7 september 2001, kenmerk DGP/VI/U0102797. Deze toelichtende nota
opent met een meer algemene inleiding, waarin wordt uiteengezet wat nu de
beoogde structuur is na de wijzigingen. Van belang is met welk doel het oorspronkelijke
voorstel met deze nota van wijziging is aangepast. Daarbij wordt geschetst
in welke zin met het aangepaste voorstel nu een andere weg wordt ingeslagen,
enerzijds in vergelijking met het oorspronkelijke voorstel en anderszins in
vergelijking met de bestaande situatie.Het primaire publieke belang dat met de spoorwegen is gemoeid, is de kwaliteit
van het spoorvervoer zoals de reiziger en verlader dat ervaren: het inhoudelijk
eindresultaat van de werkzaamheden van de spoorsector als geheel. De wettelijke
structuur regelt de verhouding tussen overheid en spoorwegondernemingen en
legt de verhoudingen, rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende
partijen vast. De wetgeving beoogt een structuur te creëren voor een
goed werkend spoorbestel waarin het primaat ligt bij goed rijdende treinen,
die de maatschappelijk wenselijke vervoerbehoefte bedienen. Het werk dient
te worden gedaan door uitvoerende spoororganisaties, die door de overheid
zijn gereguleerd en binnen gestelde kaders worden gestuurd. Onverlet de politieke
verantwoordelijkheid, dient de overheid in normale omstandigheden naar de
dagelijkse bedrijfsvoering als het ware geen omkijken te hebben.Sinds het begin van de jaren negentig is gewerkt aan structuurverandering
in de Nederlandse spoorsector. Deze structuurverandering was telkens vooral
geconcentreerd op twee elementen.Ten eerste werd het contrast benadrukt tussen
de zorg voor de kwaliteit van en de toegang tot de spoorweginfrastructuur
als overheidstaak, terwijl de vervoerder bepaalt of en hoe op deze openbare
spoorwegen treinvervoer plaatsvindt. In de tweede plaats en daaraan gerelateerd,
lag de nadruk op decentralisatie en concurrentie voor deze vervoersdiensten,
als middel bij uitstek om het primaire doel – goed spoorvervoer –
te bereiken. Zonder af te doen aan het belang van decentralisatie en marktwerking
als instrumenten om het primaire beleidsdoel te dienen, dient
ook in het algemeen een stabiele, wettelijke omgeving tot stand te komen.
Daarbij past ook de vraag of de scherpe scheiding van de zorg voor de infrastructuur
als overheidstaak enerzijds en de zorg voor het vervoer als markttaak anderzijds,
niet te axiomatisch en te ongenuanceerd is. Bij nader inzien zijn vervoer
en infrastructuur wellicht niet geheel onvergelijkbaar als elementen van een
sector die als geheel een publiek belang dient. Daarmee zouden beide binnen
een publiekrechtelijke omgeving met voldoende ruimte voor optimalisatie tot
een goed gereguleerde, doelmatige uitvoering moeten komen en is op voorhand
het bij wet creëren van een verschil in rechtsvorm van infrastructuurbeheerder
en vervoerder niet een effectief sturingsinstrument.In 2001 zijn twee nieuwe Europese richtlijnen tot stand gekomen,1 die een ingrijpende verandering behelzen ten opzichte
van de eerdere richtlijn 91/440/EEG.2 Deze richtlijnen
dienen in maart 2003 in de Nederlandse wet te zijn geïmplementeerd. Zij
schrijven onder meer tamelijk gedetailleerd de vormgeving van en verhoudingen
tussen overheid, infrastructuurbeheerder(s) en vervoerder(s) voor, met name
vanuit het uitgangspunt van non-discriminatoire toegang voor goederenvervoerders
en bepaalde soorten internationaal reizigersvervoer.In omringende landen als Duitsland en Engeland is recentelijk tot vrij
ingrijpende veranderingen van de ordening van de spoorsector besloten. Op
Europees niveau zijn alweer nieuwe richtlijnen in de maak. Duidelijk is dus
geworden, dat het ideale model nog niet is uitgekristalliseerd. Het nemen
van ver gaande, onomkeerbare stappen, waarvan de gevolgen niet goed zijn te
overzien is in zo'n context minder gewenst.Daarom is het oorspronkelijke wetsvoorstel met deze nota van wijziging
op onderdelen ontdaan van elementen van reorganisatie en structuurverandering
die het in zich had. Met name wordt afgezien van het creëren van een
Spoorwegbeheersorganisatie als zelfstandig bestuursorgaan en behoudt de beheerder
(waarin de drie taakorganisaties opgaan) zijn privaatrechtelijke vorm. Als
tegenwicht wordt alsnog invulling gegeven (zoals ook beoogd door de richtlijnen
91/440/EEG en 2001/14/EG) aan onafhankelijk publiek toezicht op onder meer
de wijze waarop de beheerder jegens vervoerders zijn taak uitoefent (zie met
name de voorgestelde artikelen 91a tot en met 92). Het is de bedoeling om
met het aangepaste wetsvoorstel een drietal zaken te regelen:Ten eerste het actualiseren en moderniseren van de bestaande regelgeving,
die deels nog uit de negentiende eeuw stamt.Ten tweede het codificeren van de bestaande situatie en van reeds aanvaarde
beleidsvoornemens. Bijvoorbeeld het bieden van een wettelijk kader voor de
situatie waarin de eigendom van de infrastructuur en de taakorganisaties uit
de NS-holding zijn geplaatst, en voor het samenvoegen van drie taakorganisaties
in een infrastructuurbeheersorganisatie. Tevens borgt de wet de overheidszorg
voor de veiligheid.Ten derde het beleidsneutraal implementeren van de Europese regelgeving.
Bijvoorbeeld, maar niet uitsluitend, het daarin opgenomen mechanisme van capaciteitsverdeling
tussen personenen goederenvervoerders. Verder het in de wet verankeren van
onafhankelijk toezicht op de relatie infrastructuurbeheerder – vervoerder
en op de toegang tot «bijkomende voorzieningen» (artikel 73 en
74), als ook de toegang van en concurrentie op het spoor tussen goederenvervoerders.Met het gewijzigde wetsvoorstel wordt beoogd een wettelijk kader te creëren
binnen de door het Europese beleid bepaalde beleidsruimte. Terwijl op zichzelf
de voorgestelde wet duurzaam kan zijn, is afhankelijk van de
ervaringen doorontwikkeling in verschillende richtingen niet onmogelijk:• het omvormen van de privaatrechtelijk vormgegeven beheerder tot
een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan kan – indien tezijnertijd
gewenst – altijd nog;• het herstellen van de holdingstructuur in een bedrijf waarin zowel
de zorg voor de infrastructuur als de zorg voor het vervoer is ondergebracht
is mogelijk (met inachtneming van het voorgestelde artikel 16, vierde lid);• het aanbesteden van beheersconcessies is mogelijk; evenals het
verlenen van een beheersconcessie voor onbepaalde tijd (met de mogelijkheid
om de concessie in te trekken bij wanpresteren).Beoogd is dus een opzet, die nu duidelijkheid en rust creëert, naar
huidig inzicht tijdsbestendig en stabiel is en discussies die nog gevoerd
moeten worden niet in de weg staat.In 2006 zal worden geëvalueerd wat in de praktijk de ervaring met
de doeltreffendheid en de effecten van de structuur en de wetgeving zijn.
(Zie het voorgestelde artikel 160.)Momenteel is de infrastructuur eigendom van (een dochtermaatschappij van)
de NS. In mijn hierboven al genoemde brief van 7 september 2001 heb ik het
voornemen aangekondigd om de eigendom van de infrastructuur alsnog ondubbelzinnig
bij de Staat der Nederlanden te leggen. Zowel ten opzichte van NS als ten
opzichte van de infrastructuurbeheerder is dit juridisch een wezenlijke verandering.
In de bestaande situatie is NS eigenaar. Dit betekent dat NS alle uit het
eigendom voortvloeiende rechten heeft, behalve voorzover die bij of krachtens
de wet of een overeenkomst zijn ingeperkt. In de nieuwe situatie heeft de
Staat, naast zijn publieke positie, ook de eigendomsrechten. Vervoerders en
infrastructuurbeheerder(s) hebben dan in principe alleen rechten in de mate
dat die bij of krachtens de wet of overeenkomst zijn verstrekt.Dit leidt er in zijn uitwerking toe dat binnen een publiekrechtelijk kader
een concessie verleend wordt aan de infrastructuurbeheerder, maar met behoud
van diens (bestaande) privaatrechtelijke vorm. Daarnaast wordt een concessieregime
voor het binnenlandse reizigersvervoer geïntroduceerd, dat in de Wet
personenvervoer 2000 wordt opgenomen door middel van de Concessiewet personenvervoer
per trein; dit geldt voor het hoofdrailnet, de HSL, en regionale/decentrale
lijnen. Terwijl de concessies exclusiviteit verlenen, hebben goederenvervoerders
ingevolge het wetsvoorstel Spoorwegwet in beginsel toegang in concurrentie
op het spoor. Zowel de infrastructuurbeheerder als de reizigersvervoerders
hebben een op een concessie gebaseerde (publiekrechtelijke) relatie met de
overheid. Dit is een wijziging ten opzichte van de bestaande situatie, waarin
die relatie met privaatrechtelijke overeenkomsten wordt geregeld.De verhouding tussen infrastructuurbeheerder en vervoerders is –
anders dan in het oorspronkelijke wetsvoorstel – niet meer vormgegeven
als een publieke gezagsrelatie. Met deze nota van wijziging wordt voorgesteld
deze centrale relatie meer vorm te geven als een relatie van gelijkwaardigheid,
wederzijdse afhankelijkheid en gezamenlijke optimalisatie. Deze relatie wordt
dan ook beheerst door (privaatrechtelijke) toegangsovereenkomsten. Zoals hierboven
genoemd wordt ten behoeve van (doelmatig beheer en) billijk en niet-discriminerend
gebruik van spoorweginfrastructuur onafhankelijk publiek toezicht ingevoerd
op onder meer het functioneren van de beheerder en diens handelen jegens vervoerders.
Dit toezicht wordt opgedragen aan de NMa en zal worden uitgevoerd door een
apart, gespecialiseerd onderdeel binnen de NMa, de Vervoerkamer. De toezichthouder
kan zo nodig een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete opleggen. Wat betreft naleving van de concessie(s) voor het beheer is de minister
als concessieverlenende partij in eerste instantie degene die op uitvoering
van rechten en plichten toeziet. Voor een deel echter is deze taak bij de
toezichthouder belegd (zie verder ook de toelichting bij artikel 91a en 91b).
Het is wezenlijk dat er voor beiden voldoende en effectieve instrumenten zijn
om de concessiehouder zo nodig aan te sturen. In het uiterste geval is dit
gehele of gedeeltelijke intrekking van de concessie. Met name gedeeltelijke
intrekking is praktisch realistisch, en kan betekenen dat de concessie functioneel
en/of regionaal wordt gesplitst. Om zich een voorstelling te maken valt bijvoorbeeld
te denken aan het beheer van regionale spoorlijnen, aan het feit dat tot de
voorgenomen fusie er in de praktijk drie taakorganisaties hebben gefunctioneerd
en aan de aanbesteding van onderhoud en instandhouding van de HSL-Zuid.Ten slotte zal de infrastructuurbeheerder een vennootschap met 100% staatsaandeel
zijn, waardoor in een uiterst geval via die route ook ingegrepen kan worden
in de personele sfeer. Zo nodig zal de Staat als aandeelhouder personele consequenties
voor commissarissen en/of bestuur kunnen trekken. De positie van de Staat
als aandeelhouder wordt verder versterkt door de voorgenomen wijziging van
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.Dit alles blijft echter een ultimum remedium, dat in de dagelijkse praktijk
vooral als stok achter de deur geldt. Ook in minder extreme omstandigheden
kunnen de concessieverlener en toezichthouder sturen – zo nodig door
het uitoefenen van bestuursdwang of het opleggen van een last onder dwangsom
-, onder meer via de voorschriften die aan de concessie worden verbonden en
de mogelijkheid om die voorschriften te wijzigen, en via het complementaire
subsidieregime op basis van de Wet Infrastructuurfonds.In de normale, gewenste gang van zaken zal de infrastructuurbeheerder
zich moeten kunnen ontwikkelen tot een onafhankelijke, krachtige partij die
vanuit een eigen verantwoordelijkheid opereert binnen publieke kaders (prestatienormen,
milieu, veiligheid en capaciteitsverdelingsregels). De infrastructuurbeheerder
is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van infrastructuur die voldoet
aan wettelijke eisen en overeengekomen prestatie-eisen met de vervoerder.
Hij zal door de vervoerder aangesproken worden op de beschikbaarheid van infrastructuur.
De infrastructuurbeheerder zal daarom, naast het beheer en instandhouding
van infrastructuur (de zorg voor de kwaliteit van de infrastructuur), ook
de zorg voor de verdeling van de capaciteit en de zorg voor het leiden van
het verkeer, c.q. het «bedienen» van de infrastructuur hebben.De relatie infrastructuurbeheerder – overheid wordt aldus gekenmerkt
door algemeen verbindende voorschriften en een concessie- en subsidieregime
met «output»-sturing. De infrastructuurbeheerder staat voor zijn
dagelijkse bedrijfsvoering op afstand van de overheid en wordt richting gegeven
door de vervoerders als «gebruiker». In deze relatie komt ook
de subsidiebehoefte voor infrastructuur tot stand, als onderdeel van een integrale
optimalisatie tussen vervoer en de daarvoor benodigde «fabriek».Daarin is een primaire sturingslijn, dat de infrastructuurbeheerder transparante
en doelmatige besteding van overheidsgelden dient aan te tonen, bij aanvraag
vooraf en over de realisatie achteraf. Onder meer zal daarin «best practice»
ten opzichte van buitenland en andere sectoren dienen te worden aangetoond,
door een kwaliteitssysteem van regelmatige toetsing door erkende experts.
De overheid bemoeit zich in principe niet met de dagelijkse bedrijfsvoering
van infrastructuurbeheerder(s) of vervoerder(s). In de respectieve concessies
worden onder meer verplichtingen opgenomen waarmee de kwaliteit van de prestaties
getoetst kan worden. Verplicht kan bijvoorbeeld worden prestaties te laten «benchmarken» en aan te geven welke maatregelen een concessiehouder
zo nodig neemt om de prestaties te verbeteren.De nu voorgestelde structuur biedt daarmee goede sturingsmogelijkheden
om het algemeen belang te borgen. Dit geldt ook in de vergelijking met de
oorspronkelijk voorgestelde positionering van de Spoorwegbeheersorganisatie
als zelfstandig bestuursorgaan, waarin (ter illustratie) er geen hiërarchische
ondergeschiktheid aan de minister was, noch aanwijzingen konden worden gegeven
in individuele gevallen.Bij het opsplitsen van de voormalige geïntegreerde monopolist NS
langs de breuklijn infrastructuur/vervoer, blijft dus voor beide gelden, ook
in de nieuwe structuur, dat niet een ambtelijke, dagelijkse aansturing van
het productieproces, maar de interactie tussen de gescheiden functies tezamen
met onafhankelijk toezicht en een regisserende overheid een goed spoorproduct
moeten waarborgen.Wat betreft de veiligheid van het goederen- en personenvervoer is van
belang dat de verantwoordelijkheid voor regelgeving, vergunningverlening en
handhaving eenduidig bij de overheid wordt gelegd. In de wettekst worden deze
taken dus opgedragen aan de Minister van Verkeer en Waterstaat. De daarvoor
noodzakelijke functies (en medewerkers) zullen onder de verantwoordelijkheid
van de Inspectie Verkeer en Waterstaat worden gebracht. In ieder geval gedurende
een overgangsperiode is er geen bezwaar tegen om elementen van deze taken
voor te laten bereiden en uit te laten voeren door (medewerkers van) bijvoorbeeld
de infrastructuurbeheerder. Juist waar het veiligheid betreft is het immers
zaak om veranderingen ten opzichte van de bestaande praktijk grondig en in
zorgvuldig overleg met betrokkenen voor te bereiden.Parallel aan de totstandkoming van deze wetgeving wordt een geïntegreerd
bedrijf opgesplitst. In de praktijk moet rekening worden gehouden met moeilijk
te splitsen verwevenheden in de bedrijfsvoering en bedrijfsmiddelen. Het is
goed voorstelbaar dat het gedurende langere tijd praktisch wenselijk is om
geen te rigide scheiding tussen infrastructuurbeheerder en de vervoerder aan
te brengen, vanwege het belang van de reiziger, de verlader en van procesvereenvoudiging.
Uitvoering van sommige taken van de infrastructuurbeheerder door een vervoerder
en omgekeerd behoort daarbij tot de mogelijkheden. In het oorspronkelijke
voorstel was dit uitgesloten; met deze nota van wijziging wordt voorgesteld
het alsnog mogelijk te maken. Dit is verantwoord door de garantie van het
onafhankelijk toezicht. Welke taken dit precies betreft, is niet op voorhand
volledig te definiëren, juist omdat bij de voortschrijdende splitsing
praktische verwevenheden naar voren kunnen komen. Te denken valt op dit moment
echter bijvoorbeeld aan het onder verantwoordelijkheid van de infrastructuurbeheerder
uitvoeren van capaciteitsbeheer in niet-centrale gebieden, waar dit nu ook
al door een vervoerder gebeurt. Ook lijken praktische punten naar voren te
kunnen komen in de splitsing van taken tussen Railverkeersleiding en NS.Met deze vierde nota van wijziging worden de EU-richtlijnen 91/440/EEG
(zoals gewijzigd door richtlijn 2001/12/EG) en 2001/14/EG volledig in de Nederlandse
regelgeving geïmplementeerd (afgezien van op grond van de nieuwe wet
nog vast te stellen algemene maatregelen van bestuur). Met name richtlijn
2001/14/EG is tamelijk gedetailleerd en specifiek. Om die reden wordt in de
voorgestelde artikelen op veel plaatsen rechtstreeks naar de richtlijn verwezen.Verhoudingen tussen spoorwegondernemingen en andere aanvragers en de beheerder
worden volgens richtlijn 2001/14/EG in aanzienlijke mate geregeld
volgens onderling te sluiten overeenkomsten. Gelet op de keuze voor een tweezijdige,
gelijkwaardige verhouding tussen beheerder en vervoerders in deze nota van
wijziging, kan eenvoudiger worden aangesloten bij de opzet van die richtlijn.Richtlijn 2001/14/EG beschrijft in hoofdstuk III bijvoorbeeld gedetailleerd
een onderhandelingskader en een stapsgewijs onderhandelingsproces voor de
totstandkoming van overeenkomsten over capaciteitsverdeling tussen infrastructuurbeheerder
en spoorwegondernemingen. Dit proces wordt gekenmerkt door de gelijkwaardigheid
van partijen, het ademt de geest van een overlegprocedure waarin partijen
er met elkaar uit moeten komen. Deze sfeer sluit goed aan bij de beleidsconclusie
dat de dagelijkse, intensieve interactie en onderlinge optimalisatie en afstemming
tussen infrastructuurbeheerder en vervoerder(s) een basis dient te vormen
voor een spoorsector die het uiteindelijk publiek belang – goed vervoer
voor reiziger en verlader – tot stand brengt.Ook het behoud van de privaatrechtelijke vorm van de infrastructuurbeheerder
lijkt beter aan te sluiten bij beide richtlijnen en met name ook bij de wijzigingen
in 91/440/EEG, die zijn opgenomen in 2001/12/EG.Letter en geest van deze nieuwe richtlijnen corresponderen goed met de
bestaande situatie, waarin de taakorganisaties vennootschappen zijn. Ter illustratie
moge worden verwezen naar enkele passages uit deze richtlijnen. In de considerans
van 2001/12/EG wordt de positie van de overheid ten opzichte van de infrastructuurbeheerder
benoemd: «Ter bevordering van het efficiënte beheer van de infrastructuur
in het algemeen belang dient aan de infrastructuurbeheerders een positie te
worden toegekend, die hen onafhankelijk ten opzichte van de overheid maakt,
en dienen zij de vrijheid te hebben hun eigen bedrijfsvoering te kiezen, waarbij
de lidstaten de noodzakelijke maatregelen voor de ontwikkeling en het veilig
gebruik van de spoorweginfrastructuur dienen te nemen.»In artikel 3 van die richtlijn wordt de definitie van infrastructuurbeheerder
in richtlijn 91/440/EEG gewijzigd van «overheidsinstantie of onderneming,
die» in «instantie of onderneming, die...»In artikel 4 is een lid toegevoegd, dat luidt: «De infrastructuurbeheerder
is verantwoordelijk voor zijn eigen beheer, bestuur en interne controle en
neemt hierbij het kader en de specifieke heffings- en toewijzingsregels die
door de lidstaten zijn opgesteld in acht.» In deze context is relevant
dat juist dit artikel sinds 1991 voorschreef dat spoorwegvervoersdiensten
een bedrijfsmatige vorm moeten hebben. Daaraan is dus nu een vergelijkbaar
lid voor het infrastructuurbeheer toegevoegd. Deze vormgeving heeft overigens
in Nederland altijd al bestaan, maar in sommige EU-landen waren de spoorwegen
een ambtelijke overheidsdienst.Artikel 6 van richtlijn 2001/14/EG bepaalt: «De lidstaten zorgen
dat (...) onder normale zakelijke omstandigheden (...) in de boeken van de
infrastructuurbeheerder de inkomsten uit infrastructuurrechten, overschotten
uit andere commerciële activiteiten en overheidsfinanciering
enerzijds en infrastructuuruitgaven anderzijds ten minste in evenwicht zijn»
[cursivering toegevoegd].In de considerans van richtlijn 2001/14/EG wordt in overweging 17 over
capaciteitstoewijzing gezegd: «Het is belangrijk de commerciële
eisen van zowel de aanvragers als de infrastructuurbeheerder voor ogen te
houden», en is in overweging 36 sprake van het «exploiteren van
infrastructuur».Deze Europese regels en overwegingen lijken toch minder goed te passen
bij het zelfstandige bestuursorgaan zoals voorzien in het oorspronkelijke
voorstel, c.q. bij de regeling van het infrastructuurbeheer als «publieke
functie», zoals de Raad van State het aanduidt in zijn advies over deze
nota van wijziging. De bestaande positie van vennootschappen in staatseigendom
is qua vorm passender, onafhankelijk van de mate van aandeelhoudersmacht,
die zal toenemen ten opzichte van de bestaande situatie, onder meer door de
op handen zijnde wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.Overigens dient onderscheid gemaakt te worden tussen een «publiekrechtelijke
regeling van het infrastructuurbeheer» en een «publieke functie».
Dit wetsvoorstel bevat die publiekrechtelijke regeling. De complementaire
publieke functie is niet neergelegd bij het infrastructuurbeheer zelf, maar
bij de minister en bij de toezichthouder, in lijn met letter en geest van
de nieuwe Europese regels.Toelichting bij de afzonderlijke onderdelenOnderdeel A (considerans)Met deze wijziging wordt in de considerans in de eerste plaats beter tot
uitdrukking gebracht dat met het wetsvoorstel ook de EU-richtlijnen 2001/12/EG
en 2001/13/EG1 worden geïmplementeerd.In de tweede plaats wordt met dit onderdeel de considerans aangepast aan
de gewijzigde inhoud van het wetsvoorstel.Onderdeel B (artikel 1)De omschrijving van «Spoorwegbeheersorganisatie» in artikel
1, onderdeel h, is vervangen door een omschrijving van «beheerder».Het toegevoegde onderdeel q houdt verband met de aanwijzing in deze nota
van wijziging (zie het voorgestelde artikel 91a) van de (raad van bestuur
van de) Nederlandse Mededingingsautoriteit als de toezichthoudende instantie,
bedoeld in richtlijnen 91/440/EEG en 2001/14/EG. Dat als zodanig niet de directeur-generaal
van de NMa wordt aangewezen maar de raad van bestuur is in overeenstemming
met de nota van wijziging inzake het voorstel van wet tot wijziging van de
Mededingingswet in verband met het omvormen van de Nederlandse mededingingsautoriteit
tot zelfstandig bestuursorgaan.2Onderdeel C (artikel 2)Dit onderdeel vloeit voort uit het schrappen van de oorspronkelijk in
het wetsvoorstel opgenomen bepalingen inzake de Spoorwegbeheersorganisatie.Onderdeel D (artikel 5)De zorg voor de aanleg van de infrastructuur is expliciet bij de minister
gelegd om deze te onderscheiden van de beheersfunctie. Dit is logisch gezien
de maatschappelijke consequenties van aanleg van infrastructuur, het beleidsmatige,
niet uitvoerende, karakter van de ermee gepaard gaande afwegingen, de verwevenheid
met vraagstukken van ruimtelijke ordening en de bekostiging uit publieke middelen.
In de praktijk is de grens tussen beheer en aanleg naar zijn aard enigszins
vaag. Met name kleine infrastructuurmaatregelen als perronverlengingen, het
bijplaatsen van seinen, veranderen van wisselstraatcomplexen en dergelijke
kunnen ook als beheerstaken worden aangemerkt. Dit is als zodanig ook wenselijk,
aangezien het past in de optimalisatie van afwegingen aangaande een maximale
benutting van de infrastructuur. Daarbij kan met name ook worden gedacht aan
het sluiten van overeenkomsten met vervoerders over het treffen van dergelijke,
eventueel door die vervoerders te bekostigen maatregelen. Dit past ook in
de in richtlijn 2001/14/ EG beoogde procedure van een capaciteitsvergrotingsplan
van de beheerder ten behoeve van de capaciteitsverdeling (artikel 26 van de
richtlijn). Het in artikel 16a, derde lid, opgenomen instemmingsrecht van
de minister borgt in dergelijke omstandigheden onder meer de publieke zorg
op het raakvlak van beheer en aanleg . Overigens kan in de concessie desgewenst
een nadere afbakening worden opgenomen.Onderdeel E (artikel 6)Met deze wijziging wordt in artikel 6 de grondslag geschrapt voor het
stellen van regels over seingeving. Het bij deze nota van wijziging aangepaste
artikel 70 biedt reeds voldoende grondslag voor het stellen van dergelijke
regels.Overigens zal de voordracht voor de in artikel 6 bedoelde algemene maatregel
van bestuur, vanwege het belang van het voorkomen of beperken van geluidhinder
door spoorweginfrastructuur, worden gedaan in overeenstemming met de Minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Artikel 6 neemt
in de toekomst, na de vervanging van de Wet geluidhinder door een regeling
in de Wet milieubeheer in het kader van het project Modernisering Instrumentarium
Geluidbeleid, ten dele de functie van het huidige artikel 105 van de Wet geluidhinder
over, op grond waarvan eisen kunnen worden gesteld aan aard, samenstelling,
wijze van aanleg of gebruik van spoorwegen.Onderdeel F (artikelen 16 tot en met 16b)Dit onderdeel betreft de verlening van een of meer concessies voor het
beheer. Hiermee vervalt de noodzaak van het oude artikel 90 (in hoofdstuk
9, zie daarvoor onderdeel AAA van deze nota van wijziging). De mogelijkheid
bestaat om geografisch-bepaald meerdere concessies te verlenen, bijvoorbeeld
door gedecentraliseerde netten of lijnen onder te brengen bij een eigen beheerder.
Ook kan voor een functionele verdeling worden gekozen, waarbij onderdelen
van de beheerstaak bij verschillende partijen kunnen worden ondergebracht.
Daarbij kan bijvoorbeeld onderscheid worden gemaakt tussen de instandhoudingstaken
en taken betreffende het leiden van verkeer en de verdeling van capaciteit.
Deze mogelijkheid ondersteunt vormen van publiek-private samenwerking, meer
in het bijzonder de HSL-Zuid en de Betuweroute. De houder van de concessie,
aangeduid als beheerder (zie de definitie in het gewijzigde artikel 1), is
in beginsel een onderneming die via aan de concessie verbonden voorschriften
dienstbaar is aan het publiek belang. Dit is (deels) vergelijkbaar met de
verlening van concessies voor het personenvervoer aan ondernemingen, waarbij
aan NS zonder voorafgaande aanbesteding een concessie voor het hoofdrailnet
wordt gegund. Artikel 16a, eerste en tweede lid, geeft aan welke elementen
van publiek belang in elk geval moeten worden gewaarborgd via de concessie.
Na uitplaatsing uit de NS-holding (en reorganisatie) kan aan de samengevoegde
taakorganisaties een concessie voor het beheer worden verleend. Voordat een
concessie voor het beheer zal worden verleend, zal er duidelijkheid zijn over
de rechtspersoon waaraan de concessie zal worden verleend. Deze nota van wijziging
doet daar geen formele uitspraak over. De bestaande besloten vennootschap
Railinfrabeheer zou dat kunnen worden, uitgebreid met mensen en middelen van
Railverkeersleiding en Railned, dan wel formeel gefuseerd met deze vennootschappen
of geheel ondergebracht in een nieuw op te richten rechtspersoon. De Staat
wordt 100% aandeelhouder. De vennootschap Railinfratrust b.v., waarin de eigendom
van de infrastructuur is ondergebracht, zal worden gescheiden van de drie
taakorganisaties en aan de Staat worden overgedragen. Daarmee wordt in samenhang
met het voorgestelde artikel 159b (zie onderdeel GGG van deze
nota van wijziging) de Staat eigenaar van de infrastructuur.Aangezien de Staat aandeelhouder zal zijn van de beheerder, zal de Algemene
Rekenkamer op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onderdeel a, van
de Comptabiliteitswet beschikken over onderzoeksbevoegdheden ten aanzien van
de beheerder.De beheerder is geen bestuursorgaan als bedoeld in artikel 1:1 van de
Algemene wet bestuursrecht, aangezien de beheerder noch krachtens publiekrecht
is ingesteld, noch bekleed is met enig openbaar gezag. De gedragingen en «beslissingen»
van de beheerder zijn derhalve niet aan te merken als besluiten in de zin
van de Algemene wet bestuursrecht. Zie ook de toelichting bij de onderdelen
G en I (wijziging van de artikelen 17 en 19).In artikel 16, eerste lid, is expliciet vermeld, ter voorkoming van misverstanden,
dat onder «beheer» (anders dan bijvoorbeeld in de Wet Infrastructuurfonds)
ook verdeling van capaciteit en leiding van verkeer moeten worden begrepen.
De beheerder is krachtens de concessie de instantie die zorgdraagt voor de
capaciteitsverdeling en ter zake (al dan niet meerjarige) overeenkomsten kan
sluiten met spoorwegondernemingen en andere aanvragers van capaciteit. De
verkeersregeling is een activiteit die onder de verantwoordelijkheid van de
beheerder wordt verricht; hij kan voor de verkeersregeling kiezen voor samenwerking
met de vervoerders, zolang maar is gewaarborgd dat de door hem verleende capaciteitsrechten
daadwerkelijk kunnen worden benut en dat in het kader van de verkeersregeling
niet wordt gediscrimineerd.Artikel 16, derde lid, specificeert dat de beheersconcessie voor minimaal
drie jaar wordt verleend en sluit daarmee aan bij artikel 6, derde lid, van
richtlijn 2001/14/EG, welke bepaling een onderdeel van de beheersconcessie
betreft. In de praktijk is drie jaar overigens erg kort om een bedrijfseconomisch
verantwoorde beheersfunctie in te kunnen richten.Een maximumtermijn is bewust niet opgenomen. Daarmee behoort ook een concessie
voor onbepaalde termijn tot de mogelijkheden.Artikel 6, derde lid, van richtlijn 91/440/EEG en de artikelen 4, tweede
lid, en 14, tweede lid, van richtlijn 2001/14/EG staan eraan in de weg dat
(in de terminologie van beide richtlijnen) de beheertaken «capaciteitstoewijzing»
en «vaststelling» van de gebruiksvergoeding door een lidstaat
worden toebedeeld aan een spoorvervoerder. Dit is vastgelegd in artikel 16,
vierde lid. Het verlenen van een concessie voor andere beheertaken is dus
wél toegestaan.Artikel 16, vijfde lid, strekt ter vervanging van het oorspronkelijk voorgestelde
artikel 143. Die bepaling legde de civielrechtelijke aansprakelijkheid voor
spoorwegen, voorzover deze als opstal kunnen worden aangemerkt, ondubbelzinnig
bij Railinfrabeheer. In het nieuwe systeem wordt dit uiteraard de beheerder.De beheerder is de «infrastructuurbeheerder», bedoeld in richtlijnen
91/440/EEG en 2001/14/EG1 en dient als zodanig
de voor hem geldende bepalingen in die richtlijnen in acht te nemen. Dit is
wettelijk gewaarborgd door het voorgestelde artikel 16a, eerste lid, aanhef
en onder d. De bedoeling van deze bepaling is dat de uit deze EU-richtlijnen
voor de beheerder voortvloeiende verplichtingen worden geëxpliciteerd
en geconcretiseerd in de voorschriften die worden verbonden aan de concessie.
Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan: – de plicht om een bedrijfsplan op te stellen, dat moet waarborgen
«dat gebruik en ontwikkeling van de infrastructuur optimaal en efficiënt
zijn, en tevens een financieel evenwicht wordt bereikt en in de middelen voor
de verwezenlijking van deze doelstellingen wordt voorzien» (artikel
7, vierde lid, van richtlijn 91/440/EEG);– de plicht om samen te werken met andere infrastructuurbeheerders,
ook en met name in andere lidstaten van de Europese Unie (de artikelen 4,
derde lid, 15, 18, tweede lid, 19, vierde en vijfde lid, en 21, vierde lid,
en bijlage III, onder 2 en 4, van richtlijn 2001/14/EG);– de plicht om tijdens die internationale samenwerking de beslissing
over de verdeling van capaciteit te laten nemen namens de beheerder door de
daarbij aanwezige vertegenwoordigers van de beheerder (artikel 15, tweede
lid, van richtlijn 2001/14/EG);– de plicht om, indien de voorzieningen en diensten, bedoeld in
artikel 5, niet door één enkele infrastructuurbeheerder worden
aangeboden, alles te doen wat redelijkerwijs mogelijk is om de verschaffing
van deze diensten te vergemakkelijken (artikel 5, eerste lid, derde volzin,
van richtlijn 2001/14/EG); hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het
bijhouden van een overzicht van leveranciers van voorzieningen en diensten
en van hun tarieven en voorwaarden (bijlage II, onderdeel 2, bij de richtlijn
verplicht de beheerder overigens expliciet om in de netverklaring voldoende
gegevens te verschaffen over de tarieven van voorzieningen en diensten die
slechts door één leverancier worden verschaft);– de plicht om te allen tijde in staat te zijn aan iedere belanghebbende
mee te delen welke infrastructuurcapaciteit al is verdeeld (artikel 12, derde
volzin, van richtlijn 2001/14/EG).Richtlijn 2001/14/EG bepaalt overigens ook1
dat de infrastructuurbeheerder het zakengeheim moet respecteren van de aan
hem door een «aanvrager» (in artikel 55 van het wetsvoorstel aangeduid
als «gerechtigde») verstrekte gegevens. Deze eis wordt geïmplementeerd
door middel van artikel 2:5 van de Algemene wet bestuursrecht. Aangezien de
beheerder een bij of krachtens de wet toegekende taak uitoefent2 is op hem ingevolge artikel 2:5, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht
de geheimhoudingsplicht van het eerste lid van dat artikel van toepassing.3 Op overtreding van artikel 2:5 Awb bedreigt artikel
272 van het Wetboek van Strafrecht gevangenisstraf of een geldboete. Er zij
overigens op gewezen dat de geheimhoudingsplicht blijkens artikel 2:5 Awb
niet geldt «voor zover enig wettelijk voorschrift hem tot mededeling
verplicht». Zo'n wettelijk voorschrift is bijvoorbeeld artikel 5:16,
in samenhang met artikel 5:20, eerste lid, Awb: de beheerder is verplicht
om een toezichthouder alle inlichtingen te verstrekken die deze redelijkerwijs
kan vorderen bij de uitoefening van zijn bevoegdheden. Ingevolge de wijziging
van het voorgestelde artikel 112 (zie onderdeel QQ) geldt deze verplichting
tot gegevensverstrekking ook jegens de Minister van Verkeer en Waterstaat.Het voorgestelde artikel 16a, derde lid, is inhoudelijk ongewijzigd ten
opzichte van het oorspronkelijke artikel 16, vierde lid. De bij voorkeur met
betrekking tot besluiten van bestuursorganen gebruikte term «goedkeuring»
is, gelet op het feit dat de beheerder, anders dan de Spoorwegbeheersorganisatie,
geen bestuursorgaan zal zijn, vervangen door de neutrale term «instemming».
Zie over deze term ook de toelichting bij artikel 58, derde lid. Aangezien slechts één of enkele concessies voor het beheer
zullen worden verleend, is het niet nodig de regeling van het verlenen of
wijzigen uitvoerig in de wet te regelen. Veel onderwerpen kunnen in de concessie
zelf geregeld worden. Het voorgestelde artikel 16a, vierde lid, biedt daarnaast
de grondslag voor eventuele (nadere) regels bij algemene maatregel van bestuur.Artikel 16b regelt dat bij slecht functioneren de infrabeheerder de concessie
(gedeeltelijk) kan verliezen. Een andere onderneming kan dan het beheer overnemen
al dan niet na aanbesteding.Aanbesteding van het beheer is niet verplicht op grond van de Europese
richtlijnen voor de aanbesteding van werken en diensten, o.a. aangezien bij
de beheerder het exploitatierisico komt te liggen. Wel gelden bij het verlenen
van de concessie de algemene beginselen van het EG-verdrag, met name de beginselen
van non-discriminatie, gelijke behandeling, transparantie, wederzijdse erkenning
en proportionaliteit.Op grond van artikel 16a, vierde lid, kunnen desgewenst ter zake van het
verlenen van beheersconcessies, waaronder bepalingen over het aanbesteden
van die concessies, nadere regels worden vastgesteld. Verder geldt ten aanzien
van het verlenen van concessies uiteraard hetgeen in de Algemene wet bestuursrecht,
onder andere over bezwaar en beroep tegen besluiten, is bepaald. Volgens de
interpretatieve mededeling van de Europese Commissie over concessieovereenkomsten
van 29 april 2000 (PbEG C 121) is in het communautaire recht het belangrijkste
onderscheidende kenmerk van de concessie: de verlening van het recht tot exploitatie,
al dan niet gepaard gaande met een prijs. Hieruit volgt dat bij een concessieovereenkomst
de exploitatierisico's door de concessiehouder worden gedragen. Een vergoeding
door de Staat betekent niet automatisch dat er geen sprake is van een concessieovereenkomst,
wel geldt hierbij de voorwaarde dat de vergoeding niet een belangrijk deel
van de exploitatierisico's wegneemt. In het geval van de beheerder van de
hoofdspoorweg zal dus wel een belangrijk deel van de vergoeding moeten worden
verkregen via de gebruiksvergoeding (artikel 66).Op grond van titel 10, afdeling 8, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek
betreffende de overgang van ondernemingen, zal de overgang van de beheersconcessie
op een andere onderneming kunnen worden aangemerkt als overgang van een onderneming.
De bedoelde bepalingen in het Burgerlijk Wetboek zorgen er onder meer voor
dat het personeel van de oude beheerder overgaat naar de nieuwe beheerder,
met behoud van rechtspositie. In de beheersconcessie kunnen afspraken worden
opgenomen om de overgang van het beheer op een andere onderneming te vergemakkelijken
(bijvoorbeeld over het overdragen van archiefmateriaal en registratiesystemen
aan de nieuwe beheerder).Subsidiëring van de beheerder (op grond van de Wet Infrastructuurfonds)
zal in beginsel zijn aan te merken als een steunmaatregel in de zin van het
EG-verdrag. De subsidie zal dan ook overeenkomstig de communautaire voorschriften
ter zake – richtlijnen 91/440/EEG en 2001/14/EG en de artikelen 73,
87 en 88 van het EG-verdrag – moeten worden verleend.Onderdelen G en I (artikelen 17 en 19)Aangezien het beheer geen publiekrechtelijk karakter dient te krijgen,
zijn de in deze onderdelen bedoelde publiekrechtelijke beslissingsbevoegdheden
van de oorspronkelijk als zelfstandig bestuursorgaan gepositioneerde Spoorwegbeheersorganisatie
opgedragen aan de Minister van Verkeer en Waterstaat. De minister
kan, bijvoorbeeld aan medewerkers van de beheerder, machtiging verlenen tot
het verrichten van werkzaamheden ter voorbereiding of uitvoering van deze
bevoegdheden, of mandaat tot het nemen van de besluiten zelf. In dat geval
zijn die medewerkers zelf geen bestuursorgaan, maar handelen zij wel namens
een bestuursorgaan, dus is in zoverre de Algemene wet bestuursrecht op hen
van toepassing.Onderdeel H (artikel 18)Het verplicht horen van de Spoorwegbeheersorganisatie door de minister,
voorafgaand aan zijn besluit om vanwege de bodemgesteldheid een afwijkende
begrenzing van een hoofdspoorweg vast te stellen, is vervangen door het verplicht
horen van de beheerder.Onderdeel J (artikel 20)Het beheer van hoofdspoorweginfrastructuur is in de nieuwe opzet geen
wettelijke taak meer. Daarom is «andere» geschrapt.Onderdeel K (artikel 21)De delegatiegrondslag in artikel 21 is beperkt tot de artikelen 17 tot
en met 20, nu voor de concessie voor het beheer van hoofdspoorweginfrastructuur
in het nieuwe artikel 16b, vierde lid, reeds een specifieke grondslag voor
nadere regels is opgenomen.Onderdeel L (artikel 22)De term «beheerder» wordt nu alleen gebruikt voor de beheerder
van de hoofdspoorweginfrastructuur (zie het gewijzigde artikel 1, onderdeel
h). Artikel 22 gaat over de beheerder van andere infrastructuur. Daarom wordt
hier nu een andere formulering gebruikt.Onderdeel M (artikel 24)Artikel 24 van de wet regelt zowel de toegang van reizigers tot stations
met het oog op het op veilige en adequate wijze kunnen bereiken van de treinen,
als van spoorwegondernemingen en verladers tot laad- en losplaatsen en toegangswegen
daarnaartoe. Dit artikel behelst derhalve zowel een algemeen toegangsaspect
(ten aanzien van reizigers), als een mededingingsaspect (relatie tussen spoorwegonderneming
en rechthebbende ten aanzien van bepaalde bijkomende diensten en voorzieningen).
In de voorgestelde artikelen 73 en 74 wordt dit laatste aspect nu voor alle
mogelijke bijkomende voorzieningen geregeld. Artikel 24 is zodanig aangepast
dat dit artikel nu aan de rechthebbende op het station alleen nog de zorg
opdraagt voor een veilige en adequate toegang van reizigers en tot laadof
losplaatsen.In het vierde lid is «de Spoorwegbeheersorganisatie» vervangen
door «de beheerder»: deze adviseert de minister desgevraagd over
het geven van aanwijzingen ter waarborging van de toegang als bedoeld in dit
artikel.Onderdeel N (artikel 25)Artikel 25 regelt het recht van spoorwegondernemingen op toegang tot hoofdspoorwegen.
Wat dat betreft strekken het eerste lid en het tweede lid, aanhef en onder
d, tezamen met de artikelen 55, 57 en 58, tot implementatie van artikel 10,
vijfde en zesde lid, van richtlijn 91/440/EEG en artikel 5 van richtlijn 2001/14/EG.
Het in die richtlijnbepalingen bedoelde recht op verlening van
bijkomende diensten en voorzieningen wordt geïmplementeerd in de artikelen
73 en 74 (zie onderdeel BB).Aangezien de verhouding tussen de beheerder en de spoorwegonderneming
wordt beheerst door overeenkomsten (een toegangsovereenkomst (artikel 57)
en eventueel een kaderovereenkomst (artikel 58)), wordt in het voorgestelde
nieuwe artikel 25, eerste lid, bepaald dat spoorwegondernemingen «op
niet-discriminerende grondslag» recht hebben op toegang tot hoofdspoorwegen.Zie artikel 111 van het wetsvoorstel voor de toegang tot andere dan hoofdspoorwegen.Onderdeel O (hoofdstuk 3)Publiekrechtelijke bevoegdheden op het gebied van de veiligheid waren
in de oorspronkelijke opzet aan de Spoorwegbeheersorganisatie toegekend. Nu
ervoor gekozen is om de beheerder niet te positioneren als bestuursorgaan,
worden de oorspronkelijk in hoofdstuk 3 ter zake opgenomen bevoegdheden thans
aan de minister toegekend. De minister kan deze bevoegdheden vervolgens mandateren
aan de Inspectie Verkeer en Waterstaat.Onderdeel P (artikel 31)Het veiligheidszorgsysteem van spoorwegondernemingen strekt mede ter bescherming
van de belangen van de beheerder (voorheen de Spoorwegbeheersorganisatie).Onderdelen Q en R (artikelen 34 en 44)Gelet op de nauwe samenhang tussen de in de artikelen 34 en 44 geregelde
onderwerpen en de verantwoordelijkheid van de beheerder voor een veilige infrastructuur,
is ervoor gekozen om de beheerder het recht te geven te worden gehoord over
de toepassing door de minister van deze artikelen.Onderdeel S (artikel 46)Het geschrapte onderdeel c van artikel 46, zesde lid, verplichtte de Spoorwegbeheersorganisatie
om een erkenning van een werkplaats (voor onderhoud en herstel van spoorvoertuigen
bestemd voor hoofdspoorwegen) in te trekken, indien de onderhoudswerkzaamheden
niet tegen eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden aangeboden.
Het is de bedoeling om onderhoud van materieel bij de algemene maatregel van
bestuur, bedoeld in artikel 73, eerste lid, aan te wijzen als bijkomende dienst
of voorziening als bedoeld in artikel 73 en omdat de toegang daartoe integraal
in hoofdstuk 5 wordt geregeld, is deze basis niet meer nodig.Onderdeel T (artikel 48)Het ligt in de bedoeling om naast keuringsinstituten ook exameninstituten
aan te wijzen.Onderdeel U (hoofdstuk 4)Het wetsvoorstel ging uit van een publiekrechtelijke regeling van capaciteitsverdeling.
De aanvankelijk voorgestelde bepalingen die uitgingen van publiekrechtelijke
besluiten dienen derhalve te worden geschrapt of te worden gewijzigd. De nieuw
voorgestelde artikelen 54 tot en met 59 geven uitwerking aan het gegeven dat
de verhouding tussen spoorwegonderneming en beheerder in hoofdzaak
gebaseerd zal zijn op tussen partijen te sluiten overeenkomsten.In de voorgestelde bepalingen wordt aangegeven dat spoorwegondernemingen
met de beheerder overeenkomsten sluiten. De regeling van de toegang via een
overeenkomst sluit naadloos aan op de regeling bij overeenkomst zoals voorzien
in artikel 10, vijfde lid, van richtlijn 91/440/EEG (zoals gewijzigd door
richtlijn 2001/12/EG) en in richtlijn 2001/14/EG, alsmede in artikel 5 van
bijlage E (CUI) bij het in 1999 herziene COTIF-verdrag.Richtlijn 2001/14/EG beschrijft in hoofdstuk III gedetailleerd een onderhandelingskader
en stapsgewijs onderhandelingsproces voor de totstandkoming van overeenkomsten
over capaciteitsverdeling tussen infrastructuurbeheerder en spoorwegondernemingen.
Dit proces wordt gekenmerkt door de gelijkwaardigheid van partijen, het ademt
de geest van een overlegprocedure waarin partijen er met elkaar uit moeten
komen. Deze sfeer sluit goed aan bij de beleidsconclusie dat de dagelijkse,
intensieve interactie en onderlinge optimalisatie en afstemming tussen infrastructuurbeheerder
en vervoerder(s) de basis is voor een spoorsector, die het uiteindelijk publiek
belang – goed vervoer voor reiziger en verlader – tot stand brengt.
Gelet op de keuze voor privaatrechtelijke verhoudingen tussen beheerder en
vervoerder in dit wetsvoorstel, kan eenvoudiger worden aangesloten bij de
opzet van die richtlijn.In het wetsvoorstel was sprake van toewijzen, intrekken en wijzigen van
capaciteit. Dit was een eenzijdige, publiekrechtelijke rechtshandeling van
de Spoorwegbeheersorganisatie, die paste bij de publiekrechtelijke vormgeving.
In het nu voorgestelde artikel 57 (in samenhang met artikel 25, tweede lid,
onder d) wordt deze opzet vervangen door de bepaling dat partijen over het
gebruik van capaciteit toegangsovereenkomsten afsluiten.Het hart van de regeling is de procedure voor verdeling van capaciteit.
Richtlijn 2001/14/EG spreekt in de Nederlandse tekst letterlijk over toewijzingsprocedure.
Overnemen van dit begrip in Nederlandse wetgeving zou ten onrechte de suggestie
wekken van een eenzijdige publiekrechtelijke bevoegdheid. Daarom is in artikel
16 beheer gedefinieerd als omvattende «de zorg voor de verdeling van
de capaciteit» en wordt in artikel 57 gesproken van een overeenkomst
over het gebruik van capaciteit. De rol van de infrastructuurbeheerder in
de verdelingsprocedure van de richtlijn is die van voorzitter van een proces
van overleg en optimalisatie.De procedure ordent een jaarlijks terugkerend proces van verdeling van
capaciteit. Het kent vijf stappen: vastlegging van de voor alle deelnemers
bindende procesregels in de netverklaring, aanvraag van capaciteit, «programmatie»,
zo nodig «coördinatie» en eventueel behandeling van een klacht,
met vervolgens de mogelijkheid voor de toezichthouder om een last onder dwangsom
op te leggen.De infrastructuurbeheerder specificeert in de netverklaring onder meer
de termijnen, beginselen en criteria voor de in een bepaald jaar te doorlopen
procedure van capaciteitsverdeling. De netverklaring is in artikel 56 expliciet
geïmplementeerd, omdat die verklaring het privaatrechtelijk-bindend kader1 vormt voor alle partijen die aan het proces van totstandkoming
van de toegangsovereenkomsten deelnemen. Daarbij wordt ook bepaald dat die
netverklaring tot stand komt na overleg met «betrokken gerechtigden»
(«aanvragers» als bedoeld in richtlijn 2001/14/EG; zie het nieuw
voorgestelde artikel 55 en de toelichting daarbij). Het ambtshalve
of op verzoek (klacht) toetsen van de netverklaring valt onder de bevoegdheid
van de toezichthouder (de NMa), waarmee is geborgd dat het van tevoren door
de infrastructuurbeheerder in de netverklaring beschreven proces eerlijk verloopt,
dat wil zeggen op non-discriminatoire wijze en in overeenstemming met de mededingingsregels.In de programmatiefase tracht de infrastructuurbeheerder capaciteits-«aanvragen»
te honoreren. Past alles, dan wordt conform de aanvragen verdeeld. Over voorstellen
van programmatie door de infrastructuurbeheerder wordt ook weer de mening
van belanghebbenden gevraagd en daarmee wordt in vervolgvoorstellen rekening
gehouden.Mochten aanvragen concurreren en dus programmatie niet in de bilaterale
overeenkomsten in één keer kunnen worden verwerkt, dan start
de infrastructuurbeheerder een proces van coördinatie van aanvragen.
Daarin kan hij als voorzitter optreden en voorstellen voor oplossingen doen
die binnen redelijke grenzen van de oorspronkelijke aanvragen afwijken. Hierover
vindt ook weer overleg plaats.Cruciaal onderdeel van «coördinatie» is dat het proces
van gelijkwaardig overleg niet in een patstelling kan eindigen. Conform de
artikelen 21, zesde lid, en 22, zesde lid, van de richtlijn moet in de netverklaring
voor de start van het proces worden vastgelegd hoe bij een uiteindelijk gebrek
aan overeenstemming binnen tien dagen een beslissing tot stand komt. Belangrijk
is dat partijen vrijheid hebben om deze afronding van het proces zelf in te
richten, dat de beheerder uiteindelijk een proces vast kan leggen (indien
dit niet in gezamenlijke overeenstemming lukt) en de NMa erop toeziet dat
de vastgelegde aanpak eerlijk is, dat wil zeggen non-discriminatoir en in
overeenstemming met de mededingingsregels (zie de toelichting bij het nieuw
voorgestelde artikel 91b).Het proces van overleg en optimalisatie is naar de aard van de zaak een
overleg van technische aard tussen deskundigen. Het vak van capaciteitsverdeling
en optimalisatie wordt uitgeoefend door een kleine groep zeer gespecialiseerde
vakmensen, deels in dienst van spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders,
deels bij ingenieursbureaus en dus in te huren door deelnemers aan het proces.
Nationaal en internationaal kennen deze mensen elkaar; in de praktijk zal
dus sprake zijn van vakbroeders die in gelijkwaardigheid tot inhoudelijke
overeenkomsten kunnen komen.Indien een situatie ontstaat dat een integrale oplossing niet naar tevredenheid
mogelijk is gebleken voor een gegeven jaar, dan wordt voor een volgende dienstregelingsperiode
een capaciteitsanalyse en capaciteitsvergrotingsplan gemaakt. In de praktijk
kan bijvoorbeeld blijken dat capaciteitsvergroting alleen mogelijk is door
bijplaatsen van seinen of door perronverlenging. In overeenkomsten tussen
partijen en eventueel te bekostigen uit de gebruiksvergoeding kunnen dergelijke
«kleine» maatregelen voor volgende perioden geïmplementeerd
worden. De richtlijn spreekt hier van een actieplan en legt een prikkel bij
de beheerder om voortgang te maken met de uitvoering, omdat anders de gebruiksvergoeding
niet betaald hoeft te worden. Uit artikel 26, derde lid, tweede onderdeel
b, van de richtlijn kan worden afgeleid dat grote capaciteitsvergrotende ingrepen
(aanleg van nieuwe infrastructuur, waaronder begrepen grootschalige uitbreiding
van bestaande infrastructuur) hier niet onder vallen. Zie ook de toelichting
bij het gewijzigde artikel 5 over de scheidslijn tussen beheer en aanleg. Artikel 55Artikel 55 bevatte de basis van het oorspronkelijk in het wetsvoorstel
opgenomen stelsel van publiekrechtelijke capaciteitsverdeling. Gelet op de
door het privaatrecht beheerste rechtsverhouding op het spoor is het in dat
artikel bepaalde te regelen bij overeenkomst of daarop van toepassing zijnde
algemene voorwaarden van de beheerder of in de concessie aan de beheerder.
Het oorspronkelijk voorgestelde artikel 55, eerste lid («Het is verboden
gebruik te maken van hoofdspoorwegen zonder daarvoor toegewezen capaciteit»),
vindt zijn privaatrechtelijke tegenvoeter nu in artikel 25, tweede lid, aanhef
en onder d.Het nu voorgestelde artikel 55 correspondeert met het oorspronkelijke
57, eerste lid («Een aanvraag van capaciteit kan worden gedaan door:...»).Artikel 56Ook dit artikel is aangepast aan het nieuwe stelsel. Daarnaast zijn nog
enkele kleinere verbeteringen aangebracht. In het eerste lid is «belanghebbende
spoorwegondernemingen» vervangen door: betrokken gerechtigden. Dit houdt
verband met artikel 3 van richtlijn 2001/14/EG, dat voorschrijft dat de beheerder
een netverklaring opstelt na overleg met «de belanghebbenden».
Aangezien het voorgestelde artikel 55 (overeenkomstig de artikelen 2 en 16
van de richtlijn) ook anderen dan spoorwegondernemingen aanwijst als gerechtigd
om met de beheerder een overeenkomst te sluiten over het gebruik van capaciteit,
valt niet op voorhand uit te sluiten dat met «de belanghebbenden»
een ruimere kring bedoeld is dan alleen belanghebbende spoorwegondernemingen.In de aanhef van het tweede lid wordt overigens (net als in het eerder
voorgestelde artikel, zoals gewijzigd bij de derde nota van wijziging) slechts
verwezen naar de gegevens, bedoeld in artikel 3 en bijlage I van richtlijn
2001/14/EG, en niet tevens naar de vele andere bepalingen in de richtlijn
waar wordt voorgeschreven dat de netverklaring bepaalde gegevens bevat (artikelen
8, derde lid, 16, tweede lid, 21, vierde lid, 22, zesde lid, en 24, derde
lid). De reden is dat uit artikel 3 en bijlage I, en ook uit de omschrijving
van «netverklaring» in artikel 2 van de richtlijn, al volgt dat
de netverklaring die gegevens moet bevatten.In het derde lid is «ten minste vier maanden voor de start van de
procedure van toewijzing van capaciteit ten behoeve van de jaardienstregeling»
vervangen door de duidelijker omschrijving «ten minste zestien maanden
voor het begin van de dienstregelingsperiode». Inhoudelijk is dit (afgezien
van het feit dat de publiekrechtelijke term «toewijzing» niet
meer wordt gebruikt) geen wijziging. De eerste tijdsaanduiding volgt uit artikel
3, vierde lid, van richtlijn 2001/14/EG, de nu voorgestelde volgt uit diezelfde
bepaling in samenhang met bijlage III, onder 3, bij de richtlijn.Met de vervanging in het vierde lid van «brengt in de netverklaring
de noodzakelijke wijzigingen aan» door «brengt in de netverklaring
zo nodig wijzigingen aan» is geen inhoudelijke wijziging beoogd. De
bepaling strekt ter implementatie van artikel 3, derde lid, van richtlijn
2001/14/EG. Het gaat bijvoorbeeld om wijzigingen nieuw beschikbaar gekomen
infrastructuur, wijzigingen in de procedure van verdeling van capaciteit en
wijzigingen in de tarieven en maatstaven van de gebruiksvergoeding.In het vierde lid wordt verwezen naar artikel 8, vierde lid, van richtlijn
2001/14/EG. Ingevolge die bepaling mag de beheerder essentiële wijzigingen
van de in de netverklaring opgenomen «tariferingsregeling» (regeling
van de gebruiksvergoeding) pas toepassen nadat ten minste drie maanden zijn
verstreken na de publicatie van die wijzigingen. De zinsnede «tegen vergoeding van ten hoogste de kostprijs»
in het derde en vierde lid strekt ter implementatie van artikel 3, eerste
lid, van richtlijn 2001/14/EG.Het vijfde lid regelde, specifiek voor de netverklaring, de datum van
inwerkingtreding van een eventuele wijziging van artikel 3 van richtlijn 2001/14/EG
of van bijlage I bij die richtlijn. Dit volgt echter al uit de algemenere
regeling van artikel 108.Artikel 57Dit artikel hangt samen met artikel 25, tweede lid, aanhef en onder d,
waarin is geregeld dat een spoorwegonderneming geen recht heeft op toegang
tot hoofdspoorwegen zonder een toegangsovereenkomst.Het tweede lid strekt ter implementatie van artikel 13, eerste lid, van
richtlijn 2001/14/EG: het verbod van overdracht (inclusief verhandeling) van
capaciteit.Volgens deze richtlijnbepaling wordt het in-gebruik-geven van capaciteit
aan een «aanvrager» als bedoeld in de richtlijn (een «gerechtigde»
als bedoeld in artikel 55 van dit wetsvoorstel) niet als «overdracht»
aangemerkt.De formulering van artikel 57, tweede lid, sluit aan bij artikel 83, tweede
lid, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek.Onverminderd de wettelijke bepalingen die de rechtsverhouding tussen beheerder
en spoorwegonderneming nader normeren (bijvoorbeeld de op grond van artikel
59 vast te stellen regels), kunnen volgens het voorgestelde derde lid bij
algemene maatregel van bestuur algemene voorwaarden over de toegangsovereenkomst
worden vastgesteld. Als dat is gebeurd, moet de beheerder die hanteren. Te
denken valt aan waarborgen met betrekking tot de geluids- en andere milieuregelgeving.
Voorts kan worden gedacht aan algemene voorwaarden betreffende:– het tijdstip waarop de overeenkomst aanvangt te werken en de duur
van de periode waarvoor deze is gesloten;– de aard en de omvang van de wederzijdse rechten en verplichtingen
voorzover deze niet reeds bij of krachtens wet zijn bepaald;– de te verlenen diensten, waaronder de kwaliteit van de infrastructuur;– de door partijen te volgen procedures;– de controle op de naleving van de overeenkomst, waaronder de controle
op de wederzijdse prestaties en op de juistheid van de daarvoor in rekening
gebrachte gebruiksvergoeding, alsmede de verplichting tot het verstrekken
van gegevens ten behoeve van deze controle;– de beëindiging van de overeenkomst.Artikel 58Verhoudingen tussen spoorwegondernemingen en andere aanvragers en de beheerder
worden volgens richtlijn 2001/14/EG in hoge mate geregeld volgens onderling
te sluiten overeenkomsten. Dit maakt het mogelijk om thans eenvoudiger aan
te sluiten bij de opzet van die richtlijn. In artikel 58 wordt daarom vrijwel
letterlijk aangesloten bij de formulering van de richtlijn. Het meerjarig
recht met betrekking tot de toewijzing van capaciteit wordt volgens het voorgestelde
artikel, net als in de richtlijn, geregeld volgens een zogenoemde kaderovereenkomst.Voor een toelichting bij het tweede lid zij verwezen naar de toelichting
bij het tweede lid van artikel 57. De Nederlandse Mededingingsautoriteit toetst de kaderovereenkomsten die
voor een langere periode dan vijf jaar worden gesloten aan de desbetreffende
bepalingen in richtlijn 2001/14/EG. Van belang is met name artikel 17, vijfde
lid, van deze richtlijn, op grond waarvan een looptijd van meer dan vijf jaar
moet worden gerechtvaardigd door het bestaan van commerciële overeenkomsten,
specifieke investeringen of risico's, terwijl een looptijd van meer dan tien
jaar alleen mogelijk is in uitzonderlijke gevallen, meer in het bijzonder
als er sprake is van omvangrijke investeringen op lange termijn, vooral als
deze samenhangen met contractuele verbintenissen. De Nederlandse Mededingingsautoriteit
zal expliciet toetsen of aan deze vereisten van de richtlijn is voldaan.Dat in artikel 58, derde lid, (evenals trouwens in artikel 16a, derde
lid) wordt gesproken over «instemming» en niet over «goedkeuring»,
hangt samen met artikel 10:25 van de Algemene wet bestuursrecht en met aanwijzing
126 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Beide reserveren de term «goedkeuring»
voor de toestemming door een bestuursorgaan die vereist is voor de inwerkingtreding
van een besluit van een ander bestuursorgaan. Een overeenkomst is uiteraard
geen «besluit van een ander bestuursorgaan». Met «instemming»
wordt niet een ander soort toetsing bedoeld dan de toetsing die voorafgaat
aan een besluit omtrent «goedkeuring».Voor een toelichting bij het vierde lid zij verwezen naar het over algemene
voorwaarden gestelde in de toelichting bij artikel 57.Artikel 59In het wetsvoorstel was in artikel 59 bepaald dat bij (of krachtens) algemene
maatregel van bestuur (nadere) regels kunnen worden gesteld die moeten worden
gehanteerd bij de inhoudelijke verdeling van capaciteit. Deze bepaling is
gehandhaafd. Hiermee wordt aangesloten bij artikel 14, eerste lid, van richtlijn
2001/14/EG en invulling gegeven aan de in artikel 22, derde en vierde lid,
van die richtlijn bedoelde prioriteitscriteria in relatie tot maatschappelijk
belang en openbare dienst. Deze nadere regels gelden zowel voor de infrastructuurbeheerder
als voor spoorwegondernemingen en andere «gerechtigden» als bedoeld
in artikel 55.Het Interimbesluit capaciteitstoewijzing spoorwegen zal bij inwerkingtreding
van de voorgestelde wet worden vervangen door de in het onderhavige artikel
beoogde algemene maatregel van bestuur (zie ook de toelichting bij onderdeel
CCC, wijziging van artikel 150).Artikel 66De voorgestelde wijzigingen brengen tot uitdrukking dat de gebruiksvergoeding
geen publiekrechtelijke heffing is, maar een (overeenkomstig richtlijn 2001/14/EG)
wettelijk gereguleerde prijs die spoorwegondernemingen voor het gebruik van
hoofdspoorwegen aan de (particuliere) beheerder verschuldigd zijn. De verhouding
tussen het nu voorgestelde wettelijke kader (inclusief de regels, gesteld
bij of krachtens de in het achtste lid bedoelde algemene maatregel van bestuur)
en de gebruiksvergoeding kan in abstracto worden vergeleken met de verhouding
tussen de Huurprijzenwet woonruimte en de huurprijzen voor woonruimte of de
krachtens de artikel 3 van de Pachtwet gestelde regels en pachtprijzen. Aangezien
de gebruiksvergoeding nu als een privaatrechtelijke vergoeding wordt aangemerkt
bestaat bij nader inzien geen behoefte meer aan een gedetailleerde regeling
van de maatstaven in de Spoorwegwet. Het eerste lid is een uitwerking van artikel 7, vierde lid, en van artikel
8, eerste lid, van richtlijn 2001/14/EG. De beheerder moet met de gebruiksvergoeding
ten minste de kosten verhalen die rechtstreeks uit het gebruik van de door
hem beheerde spoorweginfrastructuur voortvloeien, dat wil zeggen de kosten
die er niet zouden zijn als de spoorweginfrastructuur niet door spoorwegondernemingen
gebruikt zou worden. De beheerder heeft echter ook kosten zonder dat de spoorweginfrastructuur
wordt gebruikt. Op basis van het eerste lid mogen de begrote opbrengsten van
de gebruiksvergoeding voor de beheerder niet meer bedragen dan het totaal
van de begrote kosten voor de beheerder ter zake van de hoofdspoorweginfrastructuur.
De limieten in het voorgestelde eerste lid zien niet op iedere gebruiker afzonderlijk,
maar op alle gebruikers van de door de beheerder beheerde spoorweginfrastructuur.
Dit is in overeenstemming met artikel 7, zesde lid, van richtlijn 2001/14/EG.Het tweede lid is een uitwerking van artikel 8, tweede lid, van richtlijn
2001/14/EG. De bepaling biedt de mogelijkheid om uitgaven van anderen dan
de beheerder voor de aanleg van bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
spoorweginfrastructuur te verhalen door middel van de gebruiksvergoeding.
Er wordt met de term uitgaven gedoeld op het daadwerkelijk uitgeven van geld
en niet op kosten. Het tweede lid maakt het bijvoorbeeld mogelijk om door
de overheid gedane uitgaven voor de aanleg van nieuwe spoorweginfrastructuur
die ten laste van het Infrastructuurfonds zijn gebracht, geheel of gedeeltelijk
door middel van de gebruiksvergoeding te verhalen. Het gaat hier om uitgaven
die niet op de beheerder drukken of hebben gedrukt. De aanleg van hoofdspoorweginfrastructuur
behoort blijkens de omschrijving van het begrip «infrastructuurbeheerder»
in artikel 3 van richtlijn 91/440/EEG en artikel 2 van richtlijn 2001/14/EG
tot de beheerstaken in de zin van die richtlijnen. Op basis van het gewijzigde
artikel 5 van het wetsvoorstel draagt de Minister van Verkeer en Waterstaat
de zorg voor de aanleg. Aan de beheersconcessie zullen zodanige voorschriften
worden verbonden dat wordt voorkomen dat de beheerder bij de toepassing van
het tweede lid een onbedoeld voordeel behaalt.Het derde lid van dit artikel is een uitwerking van artikel 7, vierde
lid, van richtlijn 2001/14/EG, op basis waarvan er naast de gebruiksvergoeding
ter verhaal van kosten een extra gebruiksvergoeding overeengekomen kan worden
voor het gebruik van overbelaste hoofdspoorweginfrastructuur. Wel stelt artikel
26, derde lid, van de richtlijn daar een beperking aan (zie hierover het slot
van het algemeen deel van de onderhavige toelichtende nota), vandaar dat naar
die bepaling wordt verwezen in artikel 66, zevende lid.Het vijfde lid is een uitwerking van artikel 11 van richtlijn 2001/14/EG
en maakt het voor de beheerder en de gebruiker mogelijk een bonus/malus-regeling
overeen te komen op basis van wederzijdse prestatieafspraken.Het zesde lid komt in de plaats van artikel 62, dat regels stelde over
de «toewijzingsvergoeding»: de in artikel 12 van richtlijn 2001/14/EG
bedoelde «reserveringsheffing». Artikel 12 van de richtlijn biedt
de infrastructuurbeheerder de mogelijkheid om voor aangevraagde, maar niet
gebruikte capaciteit een passende heffing toe te passen, ter bevordering van
een efficiënt capaciteitsgebruik. Dit geeft spoorwegondernemingen een
financiële prikkel om niet onnodig capaciteit «bezet» te
houden en de overeengekomen capaciteit zoveel mogelijk te gebruiken.Met de in het achtste lid bedoelde maatstaven worden de criteria bedoeld
voor de verdeling van de lasten van de gebruiksvergoeding over de onderscheidenlijke
gebruikers van hoofdspoorweginfrastructuur. Artikel 66aDeze bepaling strekt ter implementatie van artikel 30, derde lid, van
richtlijn 2001/14/EG. Ingevolge artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht
zal degene aan wie de raad van bestuur NMa een last onder dwangsom wil gaan
opleggen, veelal vooraf gehoord moeten worden. Tegen de beschikking tot oplegging
van de last onder dwangsom staat bezwaar open, en vervolgens beroep op de
bestuursrechter (artikel 106: de rechtbank te Rotterdam). Het bezwaar en beroep
hebben geen schorsende werking (artikel 6:16 Algemene wet bestuursrecht).Onderdeel V (artikel 67)Het derde lid kan vervallen nu de verdeling van capaciteit een privaatrechtelijk
karakter heeft gekregen. Het eerste en tweede lid zijn ondergebracht bij artikel
70.Onderdeel W (artikel 68)Dit onderdeel vloeit voort uit het schrappen van de Spoorwegbeheersorganisatie.Onderdeel X (artikel 69)Artikel 69 vervalt in verband met het schrappen van de voorheen in het
wetsvoorstel opgenomen, publiekrechtelijke, Spoorwegbeheersorganisatie. Onderdeel Y (artikel 70)In artikel 70 (verplichting om regels te stellen met het oog op een veilig
en ongestoord gebruik van hoofdspoorwegen) is geschrapt dat over álle
in deze bepaling genoemde deelonderwerpen regels gesteld moeten worden. De
opsomming van deelonderwerpen in het eerste lid heeft nu de strekking om duidelijk
te maken over welke onderwerpen in elk geval regels gesteld kunnen worden.
Daarnaast zijn in de opsomming enkele deelonderwerpen geschrapt (het rijden
op zicht, de toegestane snelheid, asbelasting en samenstelling van de treinen),
omdat ze vallen onder het deelonderwerp bewegingen met spoorvoertuigen. Bovendien
zullen de aspecten die betrekking hebben op asbelasting en samenstelling in
de netverklaring worden opgenomen, omdat deze afhankelijk zijn van de hoedanigheid
van de infrastructuur, die voor verschillende delen van het netwerk verschillend
kan zijn.Het eerste lid, onderdeel a, strekt mede ter vervanging van het aanvan-kelijk
voorgestelde artikel 67, tweede lid («Bij ministeriële regeling
worden regels gesteld over aard en uitvoering van seinen en hun betekenis»).
Toegevoegd is het deelonderwerp plaatsing van seinen. Met het oog op de verkeersveiligheid
is het van belang dat seinen op een zodanige plaats staan dat ze tijdig kunnen
worden opgemerkt.Het eerste lid, onderdeel e, is tekstueel verduidelijkt. De zinsnede «in
verband met storingen, ongevallen, incidenten en andere onregelmatigheden»
heeft betrekking op «verplichtingen» en niet op «deelnemen».Het tweede lid strekt ter vervanging van artikel 67, eerste lid. De werkingssfeer
is verbreed naar een ieder die zich op een hoofdspoorweg bevindt (in plaats
van alleen de bestuurders van spoorvoertuigen en andere personen die deelnemen
aan het verkeer over een hoofdspoor-weg). Verder is de bepaling tekstueel
vereenvoudigd. Onderdeel Z (artikel 71)Het vervallen van dit artikel is een gevolg van het vervallen van de aanwijzingsbevoegdheid,
bedoeld in artikel 69.Onderdeel AA (artikel 72)De vervanging in artikel 72, tweede lid, van «ten aanzien van»
door «jegens» is bedoeld ter verduidelijking. De bepaling kent
aan de door de Minister van Verkeer en Waterstaat aan te wijzen ambtenaren
bevoegdheden toe, maar die bevoegdheden gelden alleen jegens spoorwegondernemingen
en jegens de beheerder.Het derde lid kan vervallen, gelet op het schrappen van de voorheen in
het wetsvoorstel opgenomen, publiekrechtelijke, Spoorwegbeheersorganisatie.Onderdeel BB (artikelen 73 en 74)Hoofdstuk 5 was volledig gewijd aan de Spoorwegbeheersorganisatie. De
door het vervallen van dat hoofdstuk vrijgekomen ruimte is gebruikt om een
regeling in het wetsvoorstel op te nemen ter waarborging van het recht op
een eerlijke, niet-discriminerende toegang door spoorwegondernemingen tot
bijkomende diensten en voorzieningen. Dit zijn diensten en voorzieningen die
verband houden met spoorwegactiviteiten. Het gaat bijvoorbeeld om stations
en onderhoud in erkende werkplaatsen.In de eerste plaats strekken de artikelen 73 en 74 ter implementatie van
artikel 10, zesde lid, van richtlijn 91/440/EEG en artikel 5 van richtlijn
2001/14/EG, in samenhang met bijlage II bij die richtlijn, in de tweede plaats
bieden de artikelen 73 en 74 een basis voor aanwijzing (bij algemene maatregel
van bestuur) van andere bijkomende diensten en voorzieningen, alsmede voor
aanvullende, sectorspecifieke mededingingsregels ter waarborging van de toegang
tot bijkomende diensten en voorzieningen.Artikel 10, zesde lid, van richtlijn 91/440/EEG luidt:6. De toegang via het spoor tot en de verlening van diensten die verband
houden met spoorwegactiviteiten overeenkomstig de leden 1, 2 en 31 in terminals en havens die meer dan één
eindgebruiker bedienen of kunnen bedienen, worden verleend aan alle spoorwegondernemingen
op niet-discriminerende wijze; verzoeken van spoorwegondernemingen kunnen
alleen onderworpen worden aan beperkingen indien er levensvatbare alternatieven
onder marktvoorwaarden voorhanden zijn.Deze bepaling heeft dus uitsluitend betrekking op enkele specifieke soorten
goederenvervoer en beperkt zich tot «terminals en havens die meer dan
één eindgebruiker bedienen of kunnen bedienen». Anderzijds
ziet de bepaling op alle bijkomende diensten die «verband houden met»
de hier bedoelde spoorwegactiviteiten.Richtlijn 2001/14/EG is zowel op goederen- als op personenvervoer van
toepassing, en zowel op internationaal als op binnenlands vervoer (artikel
1, tweede en derde lid). Artikel 5 van de richtlijn luidt:Diensten1. Spoorwegondernemingen hebben op een niet-discriminerende basis recht
op het minimumtoegangspakket en op de toegang via het spoor tot voorzieningen,
als omschreven in bijlage II. De in de punten 1 en 2 van bijlage II bedoelde
diensten2 worden op een niet-discriminerende
wijze verleend; verzoeken van spoorwegondernemingen mogen slechts worden afgewezen
als er, onder marktvoorwaarden, haalbare alternatieven bestaan.
Indien de diensten niet door één enkele infrastructuurbeheerder
worden aangeboden, moet de verstrekker van de hoofdinfrastructuur alles doen
wat redelijkerwijs mogelijk is om de verschaffing van deze diensten te vergemakkelijken.2. Indien de infrastructuurbeheerder een van de in bijlage II, punt 3,
als «aanvullende diensten» vermelde diensten aanbiedt, moet hij
deze op verzoek aan een spoorwegonderneming verschaffen.3. Spoorwegondernemingen mogen de infrastructuurbeheerder of andere leveranciers
om een bijkomende reeks in bijlage II, punt 4, opgenomen «ondersteunende
diensten» verzoeken. De infrastructuurbeheerder is niet verplicht deze
diensten te verlenen.Artikel 5 van de richtlijn is dus het «strengst» (het ruimste
recht op toegang) voor diensten als bedoeld in onderdeel 2 van bijlage II
bij de richtlijn, minder streng voor onderdeel-3-diensten en het minst streng
voor onderdeel-4-diensten.Het eerste tot en met derde lid van artikel 73 beogen artikel 10, zesde
lid, van richtlijn 91/440/EEG te implementeren voor wat betreft het recht
op toegang tot bijkomende diensten, en artikel 5 van richtlijn 2001/14/EG
voor wat betreft het recht op toegang tot bijkomende diensten en voorzieningen
als bedoeld in onderdeel 2 van bijlage II bij de richtlijn. Voor die diensten
en voorzieningen stelt artikel 73 de volgende eisen:– een rechthebbende ten aanzien van een dienst of voorziening is
verplicht om een spoorwegonderneming desgevraagd een redelijk aanbod te doen
voor het ter beschikking stellen van die dienst of voorziening tegen kostengeoriënteerde
tarieven en onder voorwaarden die de mededinging niet beperken;– verbod van discriminatie van spoorwegondernemingen door de rechthebbende;– de rechthebbende mag slechts weigeren om de voorziening ter beschikking
te stellen, indien de spoorwegonderneming een redelijk alternatief heeft.Voor de bijkomende diensten, bedoeld in bijlage II, onder 3 en 4 («aanvullende»
en «ondersteunende» diensten), van richtlijn 2001/14/EG, volgt
de in artikel 73, eerste lid, bedoelde eis van kostenoriëntatie uit artikel
7, achtste lid, van die richtlijn («gerelateerd aan de kosten»,
maar die eis geldt alleen als de dienst slechts door één leverancier
wordt aangeboden, zie het voorgestelde artikel 73, vijfde lid).1Artikel 73, derde lid, tweede volzin («De rechthebbende mag slechts
weigeren om de voorziening ter beschikking te stellen, indien de spoorwegonderneming
onder marktvoorwaarden op een voor haar haalbare andere wijze kan voorzien
in de behoefte die ten grondslag ligt aan haar verzoek»), strekt tot
implementatie van een dienovereenkomstige bepaling in artikel 5, eerste lid,
van richtlijn 2001/14/EG en artikel 10, zesde lid, van 91/440/EEG.Naar de letter biedt artikel 5, tweede lid, van richtlijn 2001/14/EG wat
betreft de daarbedoelde «aanvullende diensten» (onderdeel 3 van
bijlage II van de richtlijn) geen ruimte voor de uitzondering van artikel
73, derde lid, tweede volzin (welke volzin van overeenkomstige toepassing
wordt verklaard in het vierde lid). Gezien echter de impliciete verwijzing
in onderdeel 3, onder c, van bijlage II bij die richtlijn naar onderdeel 2
zou het niet logisch zijn dat als de dienst zelf geweigerd mag worden wanneer
er onder marktvoorwaarden een haalbaar alternatief is, dat in zo'n geval niet
de daarbij horende «aanvullende dienst» geweigerd zou mogen worden. De voordracht voor de in de artikelen 73, eerste lid, en 74 bedoelde algemene
maatregelen van bestuur zal worden gedaan in overeenstemming met de Minister
van Economische Zaken.De aanduiding «jaarlijks» in artikel 74, onderdeel a, aanhef,
is indicatief bedoeld. Gezien de aanhef van artikel 74 («kunnen in elk
geval inhouden») kan in de amvb ook voor een andere regelmaat gekozen
worden, bijvoorbeeld per dienstregelingsperiode.Niet in artikel 74 genoemde voorbeelden van de daar bedoelde nadere regels
ter waarborging van de toegang zouden kunnen zijn:– indien een geschil betrekking heeft op de weigering van de rechthebbende
om een aanbod te doen voor het ter beschikking stellen van een bijkomende
dienst of voorziening, kan de raad van bestuur NMa een termijn stellen waarbinnen
een aanbod moet zijn gedaan en de onderhandelingen daarover moeten zijn afgerond;– de raad van bestuur NMa kan voor de duur van het geschil het tarief
of de voorwaarde voor het ter beschikking stellen van een bijkomende dienst
of voorziening vaststellen.Onderdeel CC (artikel 91)Het eerste lid is aangepast vanwege het nieuw voorgestelde artikel 91a,
tweede lid, aanhef en onder a, waarin de raad van bestuur NMa de bevoegdheid
krijgt om, wat betreft de taken die bij of krachtens deze wet aan de NMa worden
opgedragen, ambtenaren aan te wijzen als toezichthouders. Het is niet nodig
en ook niet wenselijk dat de Minister van Verkeer en Waterstaat de bevoegdheid
krijgt om NMa-ambtenaren als toezichthouder aan te wijzen.De wijziging van het tweede lid is bedoeld als een wetstechnische verduidelijking.Onderdeel DD (artikelen 91a tot en met 91e)In artikel 91a, eerste lid, wordt de raad van bestuur van de Nederlandse
Mededingingsautoriteit (NMa) aangewezen als de toezichthoudende instantie,
bedoeld in artikel 10, zevende lid, van richtlijn 91/440/EEG (zoals gewijzigd
door richtlijn 2001/12/EG) en de artikelen 30 en 31 van richtlijn 2001/14/EG.
Zoals aangegeven op bladzijde 10 van de memorie van toelichting voorzag het
wetsvoorstel op één onderdeel nog niet in implementatie van
deze richtlijn. De daarbij aangekondigde aanpassing van het wetsvoorstel is
thans in dit onderdeel van deze nota van wijziging opgenomen. Het betreft
een «beleidsarme» implementatie van de genoemde richtlijnbepalingen.
Het voorgestelde artikel 91b, eerste lid, voorziet in de mogelijkheid voor
spoorwegondernemingen en andere belanghebbenden om bij de NMa een klacht in
te dienen tegen het gedrag van de beheerder of van een rechthebbende ten aanzien
van een bijkomende dienst of voorziening als bedoeld in artikel 73. De NMa
is, door middel van de verwijzing in artikel 91a, eerste lid, naar de genoemde
richtlijnbepalingen, uitsluitend belast met het toezicht op een eerlijke,
non-discriminatoire toegang tot het spoor (dus op gedragingen van de beheerder,
dan wel van een rechthebbende als bedoeld in artikel 111) en met het toezicht
op de verlening van bijkomende diensten en voorzieningen (dus voornamelijk
op de desbetreffende onderdelen van het NS-concern). Tevens blijkt dit uit
de aanhef van de onderdelen a en b van artikel 91a, tweede lid («voor
de toepassing van het eerste lid») en uit de verwijzing in artikel 91b,
eerste lid, naar de toetsingsnorm van de beide EU-richtlijnen («oneerlijk
heeft behandeld, heeft gediscrimineerd of anderszins heeft benadeeld»). Het in deze artikelen bedoelde toezicht laat overigens onverlet dat de
NMa ook uit hoofde van de Mededingingswet toezicht kan uitoefenen, klachten
kan behandelen en een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom kan opleggen.Het «contractbeheer», dat wil zeggen het toezicht op de naleving
van de concessie, waaronder de naleving van de concessievoorschriften, vindt
plaats onder volledige ministeriële verantwoordelijkheid (artikel 91).
Datzelfde geldt overigens ten aanzien van het toezicht op de naleving van
de concessie voor het openbaar vervoer per trein zoals dat zal plaatsvinden
op grond van de Wet personenvervoer 2000 (na inwerkingtreding van de voorgestelde
Concessiewet personenvervoer per trein).1 Wel
wordt de NMa, binnen het kader van artikel 91a, eerste lid, belast met het
toezicht op de naleving door de beheerder van de krachtens artikel 16a, eerste
lid, onder d, in de concessie op te nemen voorschriften ter waarborging van
de naleving van richtlijnen 91/440/EEG en 2001/14/EG.Artikel 91b, tweede en derde lid, regelt overeenkomstig artikel 30, vijfde
lid, van richtlijn 2001/14/EG de termijn waarbinnen het oordeel van de raad
van bestuur NMa dient te worden vastgesteld, dan wel, indien de klacht gegrond
wordt verklaard, de termijn waarbinnen een door de raad van bestuur NMa op
te leggen last moet zijn uitgevoerd. Tegen de beschikking tot oplegging van
de last onder dwangsom staat bezwaar open, en vervolgens beroep op de bestuursrechter
(artikel 106: de rechtbank te Rotterdam). Het bezwaar en beroep hebben geen
schorsende werking (artikel 6:16 Algemene wet bestuursrecht).De NMa is op grond van het voorgestelde artikel 91b, derde lid, verplicht
tot het opleggen van een last onder dwangsom aan de beheerder of aan de rechthebbende
ten aanzien van een bijkomende dienst of voorziening, indien hij van oordeel
is dat de beheerder, respectievelijk de rechthebbende, in strijd heeft gehandeld
met de desbetreffende richtlijnbepalingen, dan wel met de «vertaling»
daarvan in of krachtens de nieuwe Spoorwegwet of (wat de beheerder betreft)
in de concessievoorschriften (artikel 16a, eerste lid, onder d), en het probleem
inmiddels niet al is opgelost. De last kan in feite alle denkbare feitelijke
handelingen en rechtshandelingen betreffen. Zo zou de raad van bestuur NMa
een last onder dwangsom kunnen opleggen om een overeenkomst met een bepaalde
inhoud aan te gaan of om een bepaalde schade in geld of in natura te vergoeden.Ter implementatie van artikel 10, zevende lid, van richtlijn 91/440/EEG
en, minder duidelijk, ook artikel 30 van richtlijn 2001/14/EG krijgt de NMa
ook de bevoegdheid om ambtshalvehandhavend op
te treden: wat betreft «toezicht op de naleving» volgt dat uit
het voorgestelde artikel 91a, eerste lid, en tweede lid, aanhef en onder a
(in samenhang met de bevoegdheden van afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht),
en wat betreft de mogelijkheid om ambtshalve een bestuurlijke boete of een
last onder dwangsom op te leggen uit artikel 92, tweede lid.De voordracht voor de in artikel 91b, vijfde lid, bedoelde algemene maatregel
van bestuur zal worden gedaan in overeenstemming met de Minister van Economische
Zaken.Onderdeel EE (artikelen 91f en 92)Het nieuw voorgestelde artikel 91f is inhoudelijk gelijk aan artikel 69,
eerste lid, van de Mededingingswet. De bepaling biedt de raad van bestuur
van de NMa de bevoegdheid om een bestuurlijke boete op te leggen in geval
van overtreding van de (in artikel 5:20 van de Algemene wet bestuursrecht
geregelde) verplichting om mee te werken aan de toepassing van toezichtsbevoegdheden.In artikel 92, eerste lid, is geschrapt de mogelijkheid van uitoefening
van bestuursdwang door de beheerder, gelet op de gewijzigde positie van de
beheerder ten opzichte van de positie van de voorheen in het wetsvoorstel
opgenomen Spoorwegbeheersorganisatie.Het tweede lid van artikel 92 is vergelijkbaar met artikel 56, eerste
lid, van de Mededingingswet. De raad van bestuur NMa moet in voorkomende gevallen
de mogelijkheid hebben om een boete of een last onder dwangsom op te leggen,
wat dat laatste betreft ook in andere gevallen dan zoals reeds geregeld in
de artikelen 66a, tweede lid, en 91b, derde en vierde lid. Artikel 92, derde
lid, geldt overigens niet voor die twee laatste artikelen. Enkele in artikel
92, derde lid, genoemde bepalingen van de Mededingingswet zijn alleen van
toepassing op de bestuurlijke boete, andere zijn al geregeld in de artikelen
66a en 91b zelf, en bij weer andere is de overweging geweest dat in deze twee
specifieke gevallen de regeling van de Algemene wet bestuursrecht (artikelen
5:32 tot en met 5:36) voldoende is.Onderdeel FF (artikel 93)Dit onderdeel betreft het schrappen van verwijzing naar artikelen die
zijn komen te vervallen alsmede het schrappen van de betrokkenheid van de
Spoorwegbeheersorganisatie bij het opleggen van een bestuurlijke boete.Onderdeel GG (artikel 96)Deze wijziging vloeit voort uit de in deze nota van wijziging opgenomen
privaatrechtelijke regeling van de verdeling van capaciteit en het in verband
daarmee schrappen van het verbod om gebruik te maken van hoofdspoorwegen zonder
daarvoor toegewezen capaciteit (artikel 55 oud) en het verbod van overtreding
van voorschriften, verbonden aan de toewijzing van capaciteit (artikel 59,
zesde lid, oud).Onderdeel HH en II (artikelen 97 en 100)Deze onderdelen vloeien voort uit het schrappen van de oorspronkelijk
in het wetsvoorstel opgenomen bepalingen inzake de Spoorwegbeheersorganisatie.Onderdeel JJ (artikel 103)In artikel 103 wordt de verwijzing naar artikel 69, vierde en vijfde lid,
geschrapt, aangezien dit artikel in zijn geheel is vervallen.Onderdeel LL (artikel 105)De formulering van artikel 105, eerste lid, is in overeenstemming gebracht
met het daarmee corresponderende artikel 4. Verder is de verwijzing naar artikel
4 gepreciseerd.In het tweede lid van artikel 105 is een onjuiste verwijzing gecorrigeerd.Onderdeel MM (artikel 106)Het tweede lid van artikel 106 voorzag in een beslistermijn van maximaal
acht weken voor de rechtbank te Rotterdam voor beroepen tegen besluiten op
grond van de nieuwe Spoorwegwet. Deze bepaling was nodig vanwege artikel 13,
eerste lid, van richtlijn 95/19/EG, dat bepaalde dat op beroepen tegen besluiten
inzake capaciteitstoewijzing of gebruiksvergoeding een beslissing
genomen moest worden binnen twee maanden na ontvangst van alle vereiste inlichtingen.
Deze richtlijn is inmiddels vervangen door richtlijn 2001/14/EG. In laatstgenoemde
richtlijn is voor een ander systeem gekozen. Voor het geval dat in het kader
van de geschillenregeling van artikel 21, zesde lid, van richtlijn 2001/14/EG
het probleem niet is opgelost (uitspraak binnen tien werkdagen), staat op
grond van artikel 30 beroep open bij een«toezichthoudende instantie»
tegen onder meer beslissingen van de infrastructuurbeheerder. In deze nota
van wijziging is ervoor gekozen om de (raad van bestuur van de) NMa aan te
wijzen als die«toezichthoudende instantie» (zie het voorgestelde
artikel 91a, eerste lid). Die instantie moet op grond van artikel 30, vijfde
lid, van richtlijn 2001/14/EG op de klachten beslissen en de nodige maatregelen
nemen om de situatie uiterlijk binnen twee maanden na ontvangst van alle gegevens
te verhelpen. Deze bepaling komt derhalve in de plaats van artikel 13, eerste
lid, van richtlijn 95/19/EG, met dien verstande dat de tweemaandentermijn
nu niet meer geldt voor de rechter maar voor de «toezichthoudende instantie»
(zie het voorgestelde artikel 91b, tweede en derde lid). Artikel 30, zesde
lid, van richtlijn 2001/14/EG regelt namelijk dat tegen besluiten van de toezichthoudende
instantie beroep op de rechter moet openstaan. Aangezien richtlijn 2001/14/EG
voor de beslissing op dat beroep geen maximale beslistermijn voorschrijft,
kan het voorgestelde artikel 106, tweede lid, vervallen. Dat betekent dat
de rechtbank moet beslissen binnen in beginsel zes, maar uiterlijk binnen
twaalf weken na de sluiting van het onderzoek (artikel 8:66 Algemene wet bestuursrecht).Onderdeel NN (artikel 109)De wijziging van het eerste lid herstelt dat in het oorspronkelijke wetsvoorstel
was verzuimd om de door de minister aan te wijzen keuringsinstanties ook te
belasten met het in artikel 36 bedoelde onderzoek naar de overeenstemming
van spoorvoertuigen met goedgekeurde types van spoorvoertuigen.Het toegevoegde zevende lid komt in de plaats van de artikelen 6, vijfde
lid, en 8, vijfde lid, van het Besluit interoperabiliteit transeuropees hoge-snelheidsspoorwegsysteem,
welk besluit met het inwerkingtreden van de nieuwe Spoorwegwet vervalt.Onderdeel OO (artikel 111)Dit onderdeel vloeit voort uit het schrappen van de oorspronkelijk in
het wetsvoorstel opgenomen bepalingen inzake de Spoorwegbeheersorganisatie.
De desbetreffende publiekrechtelijke bevoegdheden worden opgedragen aan de
Minister van Verkeer en Waterstaat. Verder is het onderdeel tekstueel verbeterd.Onderdeel PP (opschrift van 9 van hoofdstuk 6)Vanwege de uitbreiding van de werkingssfeer van artikel 112 is het opschrift
gewijzigd in: «Informatieplicht van spoorwegondernemingen en de beheerder».Onderdeel QQ (artikel 112)Dit onderdeel vloeit voort uit het schrappen van de oorspronkelijk in
het wetsvoorstel opgenomen bepalingen inzake de Spoorwegbeheersorganisatie.
Tevens wordt bepaald dat de inlichtingenplicht van artikel 112 ook geldt voor
de beheerder. Onderdeel RR (artikel 113)Dit onderdeel vloeit voort uit het schrappen van de oorspronkelijk voorgestelde
bepalingen inzake de Spoorwegbeheersorganisatie. De desbetreffende publiekrechtelijke
bevoegdheden worden opgedragen aan de Minister van Verkeer en Waterstaat.Onderdeel SS (artikel 114)Artikel 114, eerste lid, is in overeenstemming gebracht met het voorgestelde
artikel 150, aanhef en onderdeel e (onderdeel g oud), waaruit volgt dat vooralsnog
blijft gelden – maar dan op grond van artikel 117, tweede lid, van de
nieuwe Spoorwegwet – het uit 1875 daterende Reglement omtrent de aanwending
van spoorwegen en spoorwegmaterieel in geval van oorlog of andere buitengewone
omstandigheden. De wijziging voorkomt dat artikel 117, tweede lid, pas in
werking kan treden nadat het in artikel 114, eerste lid, bedoelde koninklijk
besluit is genomen.Onderdeel TT (artikel 118)Deze wijziging breidt de werkingssfeer van artikel 118 (bevoegdheid van
de Minister van Defensie om, in geval van buitengewone omstandigheden, aanwijzingen
te geven) uit tot spoorwegondernemingen. Omdat spoorwegondernemingen op zichzelf
niet belast zijn met een «taak», is deze term vervangen door het
algemenere «werkzaamheden».Onderdeel VV (artikel 120)Om zeker te stellen dat tegen de netverklaring (artikel 56) geen bestuursrechtelijke
rechtsbescherming zou openstaan, voegde artikel 120 de netverklaring toe aan
de in artikel 8:5 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bedoelde bijlage
(de «negatieve lijst»). Nu deze nota van wijziging tot gevolg
heeft dat de beheerder niet meer bekleed zal zijn met enig openbaar gezag
(in de terminologie van artikel 1:1, eerste lid, Awb), volgt daar al uit dat
de netverklaring geen «besluit» is en dat tegen de netverklaring
derhalve geen bezwaar of beroep kan worden ingesteld.Onderdeel WW (artikel 123)De aanvankelijk voorgestelde aanpassing van de formulering van artikel
13 van de Vervoersnoodwet is aangevuld met een door die aanpassing noodzakelijk
geworden wijziging van de artikelen 1 en 14.Onderdeel XX (artikel 124)In artikel 124 (wijziging van de Wet op de economische delicten) zijn
de verwijzingen geschrapt naar ingevolge deze nota van wijziging vervallen
bepalingen.Onderdeel YY (artikel 125)De voorgestelde wijziging van de Tracéwet is tekstueel verbeterd.Onderdeel ZZ (artikel 133)Nu het wetsvoorstel zoals gewijzigd door deze nota van wijziging er niet
meer toe leidt dat de infrastructuurbeheerder een zelfstandig bestuursorgaan
wordt, vervalt de noodzaak om in de Ambtenarenwet een uitzondering te maken
voor de leden van het bestuur van de beheerder. Onderdeel AAA (hoofdstuk 9)Met dit onderdeel wordt het oorspronkelijk voorgestelde hoofdstuk 9, betreffende
de tijdelijke regeling van de uitvoering, geschrapt. Aangezien door de taakorganisaties
als zodanig geen wettelijke taken zullen worden uitgevoerd of openbaar gezag
zal worden uitgeoefend, is geen behoefte aan een tijdelijke wettelijke bevoegdheidstoedeling
of taakopdracht aan deze organisaties.Onderdeel BBB (opschrift hoofdstuk 10)Nu hoofdstuk 9 («Tijdelijke regeling van de uitvoering») is
geschrapt (onderdeel AAA), bevat alleen hoofdstuk 10 nog overgangsbepalingen.Onderdeel CCC (artikel 150)Artikel 150 laat een aantal nu geldende algemene maatregelen van bestuur
vooralsnog voortbestaan onder de nieuwe Spoorwegwet. Hieraan is inmiddels
echter geen behoefte meer wat betreft de volgende besluiten:– het Besluit interoperabiliteit transeuropees hoge-snelheidsspoorwegsysteem
(onderdeel b): de materie daarvan wordt grotendeels geregeld in dit wetsvoorstel
en zal voor het overige worden geregeld in de op artikel 6 te baseren algemene
maatregel van bestuur;– het Besluit gebruiksvergoeding spoorweginfrastructuur (onderdeel
c) en het Interimbesluit capaciteitstoewijzing spoorwegen (onderdeel h): deze
volledig op publiekrechtelijke leest geschoeide besluiten passen niet goed
meer bij de in deze nota van wijziging vormgegeven regeling door middel van
overeenkomsten tussen de beheerder en vervoerders. Zie over het Interimbesluit
capaciteitstoewijzing spoorwegen ook de toelichting bij artikel 59 (onderdeel
U).Onderdeel DDD (artikel 155)Met deze wijziging wordt de formulering van artikel 155 beter afgestemd
op die van artikel 6, waar artikel 155 naar verwijst.Onderdeel FFF (artikel 157)Artikel 157 bevatte een overgangsbepaling in verband met de instelling
van de Spoorwegbeheersorganisatie en kan dus vervallen.Onderdeel GGG (artikelen 159a en 159b)Dit onderdeel verplaatst naar een nieuw artikel 159a de overgangsregeling
die voorheen in artikel 142 was opgenomen.In het nieuw voorgestelde artikel 159b wordt bepaald dat nadat de uitplaatsing
van Railinfratrust b.v. (RIT) uit het NS-concern en de overdracht van de aandelen
daarin aan de Staat een feit is, de vermogensbestanddelen van deze vennootschap –
kort gezegd de juridische eigendom van de infrastructuur – overgaan
in handen van de Staat. Hiermee wordt de opvatting van de Raad van State overgenomen
(zie punt 2 van zijn advies over het oorspronkelijke wetsvoorstel) dat de
eigendom van het spoornet ondubbelzinnig geregeld dient te zijn en bij de
Staat dient te liggen.Ingevolge het voorgestelde derde lid is de overgang van de eigendom vrij
van belastingen en kadastrale rechten. Ingevolge het vierde lid worden eventuele lopende rechtsgedingen door
de Staat overgenomen.Het vijfde lid bepaalt dat RIT op het tijdstip van overgang van de eigendommen
naar de staat wordt ontbonden. Voorzover nodig vindt vereffening plaats overeenkomstig
artikel 2:23 van het Burgerlijk Wetboek.Onderdeel HHH (artikelen 160 en 161)Artikel 160 regelt dat de nieuwe Spoorwegwet in 2006 zal worden geëvalueerd.Met het oog op het schrappen van de oorspronkelijk in het wetsvoorstel
opgenomen bepalingen inzake de Spoorwegbeheersorganisatie, de oorspronkelijke
overgangstermijn voor de taakorganisaties en de inwerkingtreding van de Tijdelijke
referendumwet, is de inwerkingtredingsbepaling (artikel 161) herzien. Hoewel
het wetsvoorstel voor een aanmerkelijk gedeelte strekt tot implementatie van
Europese regelgeving, strekt het wetsvoorstel in totaliteit bezien niet uitsluitend
tot uitvoering van besluiten van volkenrechtelijke organisaties in de zin
van artikel 7, onderdeel e, van de Tijdelijke referendumwet. Om die reden
zal bij de inwerkingtreding artikel 12 van die wet in acht genomen moeten
worden. Ik ga ervan uit dat de onderdelen van het onderhavige wetsvoorstel
die strekken tot implementatie van richtlijnen 2001/12/EG, 2001/13/EG, 2001/14/EG
en 2001/16/EG wèl voor de in de desbetreffende richtlijnen vermelde
uiterste uitvoeringstermijnen in werking zullen treden. Dat wil zeggen ten
aanzien van de richtlijnen 2001/12/EG, 2001/13/EG en 2001/14/EG uiterlijk
met ingang van 15 maart 2003 en ten aanzien van richtlijn 2001/16/EG
uiterlijk met ingang van 20 april 2003.De Minister van Verkeer en Waterstaat,T. NetelenbosXNoot1Voorstel van wet, houdende aanvulling van de Wet personenvervoer 2000,
strekkende tot invoering van een concessiestelsel voor het personenvervoer
per trein (Concessiewet personenvervoer per trein, Kamerstukken II 1999/2000,
27 216).XNoot1Richtlijn nr. 2001/12/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 26 februari 2001 (PbEG L 75) tot wijziging van richtlijn
nr. 91/440/EEG betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap;
richtlijn nr. 2001/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 26 februari 2001 inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit
en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede
inzake veiligheidscertificering (PbEG L 75). Laatstgenoemde richtlijn is in
de plaats gekomen van richtlijn nr. 95/19/EG van de Raad van de Europese Unie
van 19 juni 1995 inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit
en de heffing van gebruiksrechten voor de infrastructuur (PbEG L 143).XNoot2Richtlijn nr. 91/440/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
29 juli 1991 betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap
(PbEG L 237).XNoot1Richtlijn nr. 2001/13/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 26 februari 2001 (PbEG L 75) tot wijziging van richtlijn
nr. 95/18/EG betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen.XNoot2Kamerstukken II 2001/02, 27 639, nr. 7.XNoot1Met uitzondering van de aanleg van infrastructuur, zie de toelichting
bij de wijziging van artikel 5. Wat de aanleg betreft is de Minister van Verkeer
en Waterstaat dus de «infrastructuurbeheerder», bedoeld in richtlijnen
91/440/EEG en 2001/14/EG.XNoot1In de artikelen 4, zesde lid, 8, derde lid, 14, derde lid, en 17, zesde
lid, van de richtlijn.XNoot2Zie het voorgestelde artikel 16, eerste lid. Zoals eerder in deze toelichting
al is opgemerkt, is de beheerder overigens geen bestuursorgaan. Voor bestuursorganen
geldt niet het tweede maar het eerste lid van artikel 2:5 van de Algemene
wet bestuursrecht.XNoot3Artikel 2:5 van de Algemene wet bestuursrecht luidt: «1. Een ieder
die is betrokken bij de uitvoering van de taak van een bestuursorgaan en daarbij
de beschikking krijgt over gegevens waarvan hij het vertrouwelijke karakter
kent of redelijkerwijs moet vermoeden, en voor wie niet reeds uit hoofde van
ambt, beroep of wettelijk voorschrift ter zake van die gegevens een geheimhoudingsplicht
geldt, is verplicht tot geheimhouding van die gegevens, behoudens voor zover
enig wettelijk voorschrift hem tot mededeling verplicht of uit zijn taak de
noodzaak tot mededeling voortvloeit. 2. Het eerste lid is mede van toepassing
op instellingen en daartoe behorende of daarvoor werkzame personen die door
een bestuursorgaan worden betrokken bij de uitvoering van zijn taak, en op
instellingen en daartoe behorende of daarvoor werkzame personen die een bij
of krachtens de wet toegekende taak uitoefenen.»XNoot1Zie ook de toelichting bij onderdeel VV van deze nota van wijziging.XNoot1Dat wil zeggen internationale samenwerkingsverbanden, internationale gecombineerde
goederenvervoersdiensten en vervoer over het trans-Europese netwerk voor goederenvervoer
per spoor.XNoot2Uit de strekking van de richtlijn en uit de tekst van deze bepaling in
andere talen blijkt dat «De in de punten 1 en 2 van bijlage II bedoelde
diensten» moet worden gelezen als «De in punt 2 van bijlage II
bedoelde diensten». Met de in punt 1 van bijlage II bedoelde diensten
wordt namelijk het minimumtoegangspakket bedoeld, dat wil zeggen de toegang
tot het spoor zelf. Op de plicht om toegang tot het spoor te verlenen, bedoelt
de richtlijn, anders dan voor de in punt 2 van bijlage II bedoelde diensten,
niet een uitzondering te maken voor het geval dat er onder marktvoorwaarden
haalbare alternatieven bestaan.XNoot1In weerwil van de letterlijke tekst van artikel 7, derde en zevende lid,
van richtlijn 2001/14/EG lijkt de eis die dat derde lid stelt (het tarief
moet gelijk zijn «aan de kosten die rechtstreeks uit de exploitatie
van de treindienst voortvloeien») niet te slaan op de diensten, bedoeld
in bijlage II, onder 3 en 4. Het zou namelijk niet logisch zijn dat het tarief
slechts «gerelateerd» hoeft te zijn «aan de kosten die nodig
zijn om de diensten te verschaffen» (wat méér is dan alleen
de exploitatiekosten) indien er slechts één leverancier is (artikel
7, achtste lid, van de richtlijn), en gelijk aan de exploitatiekosten in andere
gevallen.XNoot1Kamerstukken II 1999/2000, 27 216. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27482-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl