Financieel Overzicht Zorg 1995; Brief minister over 'Persoonsgebonden budget: zorg in portefeuille'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23904, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23904 nr. 14

13-07-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamA. INLEIDINGB. BELEIDSVRAAGSTUKKEN I. Betekenis persoonsgebonden budgetfinancieringII. Uitgangspunten en randvoorwaarden a. Inleidingb. Gemengd systeemc. WetgevingsaspectenPlanningFinanciële richtlijnen voor voorzieningenKwaliteitsbeleidConclusies met betrekking tot regelgevingd. Financiële aspectenConclusies met betrekking tot invoeringsstrategiee. Bestedingsvrijheidf. Administratieve uitvoeringToetsing van de bestedingFiscale consequentiesArbeidsrechtelijke verplichtingeng. Intermediaire vereniging van budgethoudersh. Arbeidsmarktgevolgeni. Indicatiestelling en normeringj. Kwaliteitstoezichtk. WVGl. Thuiswonende kinderenC. INVOERINGSSTRATEGIE PER DEELSECTOR I. InleidingII. Thuiszorg VervolgstrategieIII. Verstandelijk gehandicaptenzorg a. Nota «Gewoon Doen» van de Federatie van
Ouderverenigingenb. VervolgstrategieIV. Ouderenzorg VervolgstrategieV. Lichamelijk gehandicapten en chronisch ziekenVI. Zintuiglijk gehandicaptenVII. Geestelijke gezondheidszorg a. Stand van zakenb. VervolgstrategieVIII. HulpmiddelenD. SLOTOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23904Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 904Financieel overzicht zorg 1995nr. 14BRIEF VAN DE MINISTER EN VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 13 juli 1995 A. INLEIDINGOp 9 maart jl. hebt u een brief ontvangen over persoonsgebonden budgetfinanciering
(kamerstuk 23 904, nr. 13). Daarin is het voornemen aangekondigd, in
deze regeerperiode – ter uitvoering van het gestelde in het Regeerakkoord –
substantiële stappen te zetten met betrekking tot de invoering van deze
bekostigingsvorm op het terrein van de chronische zorg. Tevens bevat genoemde
brief algemene achtergrondinformatie, waaronder uitkomsten van experimenten
en buitenlandse ervaringen.In vervolg daarop strekt de onderhavige beleidsbrief ertoe u te informeren
over de voorgenomen invoeringsstrategie. Zoals in het onderstaande wordt uiteengezet
is het voornemen er voorshands niet op gericht op korte termijn te komen tot
een regeling van persoonsgebonden budgetfinanciering bij formele wet. Alvorens
daartoe kan worden overgegaan dient meer informatie ter beschikking te staan
over de implicaties. Daarvoor is onder meer gewenst dat de komende jaren op
ruime schaal nadere ervaringen worden opgedaan.De voorkeur gaat daarom uit naar een gefaseerde aanpak. Voor de komende
jaren houdt dit in dat aan de Ziekenfondsraad gevraagd zal worden voor verschillende
deelsectoren van chronische zorg regelingen te ontwerpen voor persoonsgebonden
budgetfinanciering. In sectoren zoals de thuiszorg en de zorg voor mensen
met een verstandelijke handicap, waar de experimentfase inmiddels is afgesloten,
kunnen deze regelingen zijn gericht op landelijke invoering van persoonsgebonden
budgetfinanciering.Zo is per 1 juli 1995 al een voorlopige landelijke regeling van de Ziekenfondsraad
in werking getreden voor persoonsgebonden budgetfinanciering in de langdurige
thuiszorg. Daarmee is op jaarbasis reeds f 40 miljoen gemoeid. In sectoren
met een andere voorgeschiedenis komen vooreerst andere maatregelen
in aanmerking. Daarop wordt in het vervolg nader ingegaan.In verband met het politieke gewicht van dit onderwerp ligt het in het
voornemen, genoemde adviesaanvragen aan de Ziekenfondsraad op hoofdlijnen
een duidelijk richtinggevend karakter te geven. De onderhavige beleidsbrief
heeft daarom onder meer ten doel om een overzicht te bieden van de aandachtspunten
en basisprincipes, waarmee door de Ziekenfondsraad bij het ontwerpen van voorstellen
voor de invoering van deze bekostigingsvorm rekening zou moeten worden gehouden.Alvorens de Ziekenfondsraad wordt benaderd zal eerst in overleg met de
Tweede Kamer moeten worden vastgesteld, of het in de onderhavige brief geschetste
kader wordt gesteund.De voorgenomen fasering bij de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
heeft mede betrekking op de budgettaire ruimte in de beginperiode.Jaarlijks zal in het Financieel Overzicht Zorg, te beginnen met het FOZ'96,
mededeling worden gedaan van het bedrag dat per sector voor persoonsgebonden
budgetfinanciering in het daaropvolgende jaar beschikbaar wordt gesteld.Het is niet uitgesloten dat op den duur een aanzienlijk deel van de bekostiging
van de chronische zorg via persoonsgebonden budgetfinanciering zal plaats
vinden. In dat geval zijn ingrijpende consequenties te voorzien voor wet-
en regelgeving en voor de positie van de verschillende actoren in het zorgstelsel.
Teneinde dit proces zorgvuldig te doen verlopen zal ook de uitbreiding van
de financiële ruimte voor persoonsgebonden budgetfinanciering een geleidelijk
proces moeten zijn.In het algemeen zal in de beginperiode in verhouding tot het totale budget
per sector, de financiële ruimte voor persoonsgebonden budgetfinanciering
bescheiden zijn. Per deelsector kan het tempo van omslag in de komende jaren
naar deze bekostigingsvorm verschillen, afhankelijk van factoren als de belangstelling
van de zorgvragers, de kenmerken van de sector en de ervaringen met persoonsgebonden
budgetten.Aan de Ziekenfondsraad zal gevraagd worden om de regelingen systematisch
te evalueren en daarover periodiek te rapporteren. Deze evaluatie zal in ieder
geval betrekking moeten hebben op de volgende onderwerpen: de omvang en de
samenstelling van de gebruikersgroep, de tevredenheid van de zorgvrager, het
financiële beslag (mede in vergelijking met zorg in natura), de effecten
op de reguliere instellingen, het administratieve uitvoeringssysteem en de
gevolgen voor de werkgelegenheid. Dat laatste impliceert mede de ontwikkeling
van de werkgelegenheid bij reguliere instellingen en de ontwikkeling met betrekking
tot verzekeringsplichtige en niet-verzekeringsplichtige arbeidsrelaties tussen
zorgvrager en zorgverlener.Het geheel zal na 2 jaar moeten leiden tot een zo volledig mogelijk evaluatieverslag.Het is vanuit de uitvoeringspraktijk op het punt van de aanslagregeling
voor de Belastingdienst niet mogelijk binnen deze termijn een verantwoorde
evaluatie ten aanzien van de fiscale aspecten te realiseren. De evaluatie
op dit punt zal daarom eerst na het verschijnen van het eerdergenoemde verslag
kunnen worden afgerond. Ook wat betreft de administratieve randvoorwaarden zijn geleidelijke veranderingen
te voorzien.Het streven moet zijn om de uitvoering van de persoonsgebonden budgetfinanciering
niet onnodig te compliceren door allerlei randvoorwaarden. Enerzijds doet
dit afbreuk aan de bijdrage van deze bekostigingsvorm aan de vereenvoudiging
van de uitvoeringsstructuur van het zorgstelsel. Anderzijds dienen aan de
zorgvragers, wil het persoonsgebonden budget voor hen een aantrekkelijk alternatief
zijn voor zorg in natura, ook zo min mogelijk belemmeringen in de weg te worden
weggelegd voor een optimale benutting van het budget voor de organisatie van
hun zorg.Voor zover in de onderhavige beleidsbrief toch een aantal uitvoeringscondities
worden geformuleerd, strekken die ertoe om vanuit administratief oogpunt en
vanuit een oogpunt van regelgeving, een ordelijk verloop van de persoonsgebonden
budgetfinanciering te waarborgen.De verwachting is gewettigd dat er enige tijd mee gemoeid zal zijn om
ten aanzien van deze aspecten het juiste evenwicht te vinden. Vanwege de consequenties
voor de vrijheid en de verantwoordelijkheden van de verschillende partijen
zal dit een blijvend aandachtspunt moeten zijn. Ook hier zullen aanvullende
gegevens uit ervaringen en onderzoek nodig zijn voor een meer definitieve
oordeelsvorming. B. BELEIDSVRAAGSTUKKEN I. Betekenis persoonsgebonden budgetfinancieringDe pleidooien voor persoonsgebonden budgetfinanciering in de zorgsector
steunen op de overtuiging dat met behulp van dit instrument een bijdrage kan
worden geleverd aan enerzijds de emancipatie van de zorgvragers, anderzijds
aan de kwaliteit en de doelmatigheid van de chronische zorg.Het persoonsgebonden budget vormt een instrument tot versterking van de
positie van de zorgvrager en tot bevordering van zorg op maat. Door de zorgvrager
beslissingsbevoegdheid te geven over de besteding van de met zorg gemoeide
gelden, komt hij in een minder afhankelijke positie te verkeren ten opzichte
van de zorgaanbieders.Hij kan een keuze maken tussen soorten voorzieningen en zorgaanbieders
en met die laatsten naar eigen behoefte en voorkeur afspraken maken over onderwerpen
als de aard van de hulp en het tijdstip van levering. De eerste pleidooien
voor persoonsgebonden budgetfinanciering zijn dan ook afkomstig van zelfstandig
wonende mensen met een lichamelijke handicap die fricties ondervonden wat
betreft enerzijds tijdstippen waarop behoefte bestaat aan hulp bij algemene
dagelijkse levensverrichtingen, en anderzijds de beschikbaarheid op die momenten
van reguliere hulp. Het persoonsgebonden budget wordt door hen gezien als
een middel om de oplossing van dit probleem in eigen hand te kunnen nemen.Dit pleidooi heeft geleid tot experimenten met persoonsgebonden budgetfinanciering.
In eerste instantie hebben die plaatsgevonden in de thuiszorg, later ook in
de ouderenzorg en in de zorg voor verstandelijk gehandicapten.Deze bekostigingsvorm zal naar verwachting ook een bijdrage leveren aan
de doelmatigheid van de zorgsector. Enerzijds kan er sprake zijn van wegvallende kosten door beperking van de overhead. Anderzijds zal door
verruiming van de kring van (potentiële) zorgaanbieders, de mededinging
in de zorgsector worden gestimuleerd.Uiteraard is de zorgvrager niet de enige belanghebbende in de zorgverlening.
Een andere belanghebbende is de zorgverlener.Persoonsgebonden budgetfinanciering dient zodanig vorm te krijgen dat
daarin ook hetgeen, in algemene termen, als het belang van de zorgverlener
moet worden gezien, goed tot zijn recht komt. Dat belang komt neer op de aanwezigheid
van behoorlijke arbeidsvoorwaarden en een behoorlijke sociale verzekeringspositie
van de zorgverlener. II. Uitgangspunten en randvoorwaarden a. InleidingBij de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering zal uitgegaan
worden van de volgende basisprincipes:– budgettaire neutraliteit in vergelijking met zorg in natura (macro
en micro);– keuzevrijheid voor de zorgvrager tussen persoonsgebonden budget
of zorg in natura;– gelijke behandeling van zorgvragers die opteren voor een persoonsgebonden
budget of voor zorg in natura;– geen beperking van de toegang tot het persoonsgebonden budget
naar rato van de ernst van de verzorgingsbehoefte;– bestedingsvrijheid budgethouders binnen het domein van de zorg;– objectieve indicatiestelling door onafhankelijke deskundigen op
basis van een uitgewerkt stelsel van normen in combinatie met indeling in
categorieën van zorgzwaarte en bijbehorende staffeling van normbedragen;– zorgconsulentschap voor deskundige begeleiding en ondersteuning
van zorgvragers bij de aanvraag en de besteding van het persoonsgebonden budget;– adequate regeling van het zaakwaarnemerschap voor die personen,
die niet in staat zijn tot zelfstandig beheer van het budget;– intermediaire positie van verenigingen van budgethouders voor
uitvoering van wettelijke verplichtingen.Tenzij in de onderhavige brief anders is aangegeven zal aan de vorengenoemde
uitgangspunten vanaf het begin strikt worden vastgehouden.In het onderstaande wordt op hoofdpunten ingegaan op karakter van, en
tijdpad en randvoorwaarden voor, de verdere invoeringsstrategie. b. Gemengd systeemNiet alle verzekerden zullen, indien hen de keuze wordt geboden, opteren
voor een persoonsgebonden budget boven zorg in natura.De voorkeur voor een persoonsgebonden budget wordt in het algemeen bepaald
door overwegingen van emancipatie, eigen verantwoordelijkheid en afstemming
van de zorg op de individuele behoeften, op een wijze waarin «in natura»
naar het beleven van de zorgvrager niet kan worden voorzien.Daar staat tegenover dat aan de besteding van een budget complicaties
zijn verbonden, die zorgvragers kunnen afschrikken om deze weg op te gaan. Een adequate besteding vereist informatie en overzicht van wat er aan
zorgaanbod beschikbaar is dan wel op eigen initiatief georganiseerd kan worden,
in combinatie met de vaardigheid om daar doeltreffend mee om te gaan. Niet
iedereen acht zich daartoe in staat dan wel is bereid om hierin energie te
steken. Verder is de zekerheid van de continuïteit van voorzieningen
voor sommigen een punt van overweging om al dan niet te kiezen voor een persoonsgebonden
budget.Bij de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering moet daarom het
principe van vrijwilligheid voorop staan. Aan de verzekerden zal dan ook de
keuzevrijheid worden geboden tussen zorg in natura of een persoonsgebonden
budget.Het gaat daarbij dan wel om elkaar uitsluitende keuzen. Dat wil zeggen
dat de keuze voor een persoonsgebonden budget alleen maar kan worden gehonoreerd
zolang de verzekerde afziet van aanspraken op zorg in natura en omgekeerd.Doordat het budget in een uitkeringsritme van wekelijkse of maandelijkse
bedragen ter beschikking wordt gesteld, wordt voorkomen dat te snel hierop
wordt ingeteerd.Met het verkregen budget is het vervolgens wel mogelijk om geheel of gedeeltelijk
hulp «in te kopen» bij een erkende AWBZ-voorziening. De zorgvrager
verrekent dan met behulp van zijn budget rechtstreeks met de zorgaanbieder
de kosten van verblijf of gebruik van diens voorziening overeenkomstig tevoren
daarover gemaakte afspraken. Dat kan ook inhouden dat men niet het integrale
dienstenpakket van een instelling afneemt.De vorengenoemde uitgangspunten leiden tot de conclusie, dat niet gestreefd
moet worden naar volledige vervanging van het huidige, op zorg in natura gebaseerde,
zorgstelsel door een systeem van uitsluitend persoonsgebonden budgetfinanciering.
Het streven is de regelgeving zodanig te differentiëren, dat in beide
mogelijkheden kan worden voorzien.Indien in een bepaalde sector of regio er een gemeenschappelijke wens
is om in dit opzicht verdergaande stappen te zetten, zal dit in beginsel positief
worden bezien. Gelet op de huidige regelgeving zullen daarvoor dan experimentele
condities moeten worden geschapen. c. WetgevingsaspectenDe uitgangspunten voor persoonsgebonden budgetfinanciering wijken in veel
opzichten af van die, waarop de huidige regelgeving, organisatie en financiering
van voorzieningen zijn gebaseerd. Definitieve regeling van persoonsgebonden
budgetfinanciering zal daarom ingrijpende aanpassing van het huidige formeel
wettelijke kader noodzakelijk maken. Indien het streven gericht is op twee
gelijkwaardige bekostigingssystemen heeft dit namelijk consequenties voor
bestaande wetten op het terrein van de zorg.In het onderstaande wordt ingegaan op de consequenties als in de AWBZ
het recht op zorg in natura tezamen met het recht op persoonsgebonden budgetfinanciering
als elkaar uitsluitende maar overigens gelijkwaardige alternatieven worden
uitgewerkt.De premie-gefinancierde voorzieningen die overeenkomstig wettelijk omschreven
zorgaanspraken zorg bieden, zijn onderwerp van een stelsel van regelgeving
dat strekt tot financiële beheersing, capaciteitsplanning, bouwregulering
en kwaliteitsnormering. Het gaat hierbij met name om de Wet Ziekenhuisvoorzieningen, de Tijdelijke
Verstrekkingenwet Maatschappelijke Dienstverlening, de Wet Tarieven Gezondheidszorg
en de (komende) Kwaliteitswet Zorginstellingen.In zijn algemeenheid zal dit soort wetgeving blijvend noodzakelijk zijn
om voor die zorgvragers, die opteren voor zorg in natura, een toereikende
infrastructuur van voorzieningen te waarborgen onder gelijktijdige beheersing
van de kosten. De regeling bij formele wet van persoonsgebonden budget(financiering)
zal niettemin aanpassing van de huidige regelgeving vereisen. De volgende
onderwerpen zijn daarbij in elk geval in het geding. PlanningPersoonsgebonden budgetfinanciering impliceert verschuiving van overheidsgestuurde
planning naar regulering door de markt zelf. Het zijn immers de zorgvragers
die bepalen welke voorzieningen zij met het budget inkopen. Dat principe zal
het van overheidswege voorstructureren van het aanbod van voorzieningen compliceren.In beginsel dient aan de zorgaanbieders overgelaten te worden om voorzieningen
te realiseren voor dat gedeelte van de zorgvraag, dat via persoonsgebonden
budgetten wordt bekostigd.Bij een planningsbeleid van de overheid dat zich beperkt tot voorzieningen
voor vragers naar zorg in natura, dient dan steeds, naast een prognose van
de totale hulpvraag, een inschatting te worden gemaakt van de aantallen personen,
die gebruik zullen maken van de mogelijkheid van persoonsgebonden budgetfinanciering.
Dat zal waarschijnlijk een moeilijk te voorspellen en wisselende factor zijn.
Een andere onzekerheid betreft de bereidheid van zorgaanbieders tot kapitaalintensieve
investeringen voor eigen risico voor dat gedeelte van de markt, dat wordt
beïnvloed door de wensen van de houders van persoonsgebonden budgetten.Bij structurele invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering zal
bezien moeten worden, welke consequenties dit moet hebben voor genoemde aspecten
en voor de planningsrichtlijnen ex WZV. Financiële richtlijnen voor voorzieningenDe keuze van de houders van persoonsgebonden budgetten bij welke voorzieningen
zij zorg inkopen, zal bepaald worden op basis van een vergelijking van de
prijs van de aangeboden zorg in combinatie met kwalitatieve kenmerken. Dit
vormt voor de zorgaanbieders een impuls om concurrerende tarieven in rekening
te brengen. Voor dat gedeelte van het zorgaanbod van voorzieningen, dat beschikbaar
is voor houders van persoonsgebonden budgetten, werkt het marktmechanisme
als beheersingsinstrument en is een financieel richtlijnenstelsel niet opportuun. KwaliteitsbeleidDe bestedingsvrijheid ter zake van het persoonsgebonden budget betekent
een verruiming van het potentieel van zorgaanbieders om de noodzakelijke hulp
te bieden. Zo is inschakeling mogelijk van commerciële organisaties dan
wel individuele hulpverleners waaronder desgewenst familieleden, buren of
kennissen. De budgethouder zal als kritische consument de kwaliteit van de
zorgaanbieders beoordelen. Hij heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid.
Dat laat onverlet dat de beroepsuitoefening van door zorgvragers gecontracteerde
hulpverleners in overeenstemming zal moeten zijn met formele eisen
zoals deze bijvoorbeeld voortvloeien uit de wet BIG.De komende Kwaliteitswet Zorginstellingen heeft betrekking op alle vormen
van zorg die in een organisatorisch verband worden verleend, inclusief die
welke door personen met een eigen budget gecontracteerd is.Van een organisatorisch verband is ook sprake als twee of meer zorgverleners
op basis van onderling door hen gemaakte afspraken, zorg verlenen en een gezamenlijk
zorgaanbod doen.Als er zorg verleend wordt op basis van afspraken tussen de individuele
zorgvrager en één of meer individuele zorgverleners, is er geen
sprake van zorgverlening in een georganiseerd verband en is de Kwaliteitswet
niet van toepassing. Conclusies met betrekking tot regelgevingDe veronderstelling is gewettigd dat persoonsgebonden budgetfinanciering
niet eenvoudig is in te passen in de huidige wettelijke systematiek voor de
gezondheidszorg.Daarom zal in eerste instantie gestreefd worden naar invoering op beperkte
schaal van persoonsgebonden budgetfinanciering op basis van subsidieregelingen
van de Ziekenfondsraad.Over enkele jaren kan dan, mede op basis van de opgedane ervaringen in
het kader van de subsidieregelingen, worden bezien of en op welke wijze een
formeel wettelijke basis kan worden gegeven aan deze bekostigingsvorm. d. Financiële aspectenHet huidige stelsel voor de gezondheidszorg voorziet in een aantal mechanismen,
die hun basis hebben in wetten als de AWBZ, de WZV en de WTG, voor beheersing
van de toegang tot en de kosten van voorzieningen. Belangrijk in dit verband
zijn het Financieel Overzicht Zorg, de plannings- en bouwkaders en de financiële
richtlijnen voor voorzieningen.Zoals in het voorgaande is uiteengezet is het vigerende wettelijke instrumentarium
voor de gezondheidszorg niet adequaat voor het sturen en beheersen van de
ontwikkelingen, die optreden bij introductie van persoonsgebonden budgetfinanciering.Waar het de kostenaspecten betreft moet daarbij rekening gehouden worden
met een aantal onzekerheden. Te verwachten is dat er een aantal effecten zal
optreden, waarvan de financiële consequenties op voorhand moeilijk zijn
in te schatten.Zo is er reden voor de verwachting dat van de introductie van persoonsgebonden
budgetfinanciering een aanzuigende werking kan uitgaan op personen, die op
grond van allerlei overwegingen en omstandigheden tot op heden geen of weinig
gebruik maken van voorzieningen, waarvan zij krachtens regelingen wel gebruik
kunnen maken.Hierbij spelen factoren een rol als eigen voorkeuren, bijvoorbeeld voor
thuisverzorging boven opname in een instelling, maar ook de wachtlijstproblematiek.Anderzijds kunnen kostenbesparingen optreden ten gevolge van de vereenvoudiging
en daardoor grotere efficiency bij de uitvoeringsstruktuur van
persoonsgebonden budgetten in vergelijking met zorg in natura, of door het
vermijden van overzorg.In het buitenland wordt daarom soms een bepaald percentage van de kosten
van zorg in natura gehanteerd als maximum voor het persoonsgebonden budget.Wanneer het beroep op persoonsgebonden budgetten daartoe aanleiding geeft,
kan bezien worden of verdere overheveling van gelden, die nu nog zijn gemoeid
met de instellingsbudgetten opportuun is. Daarbij behoeven vraagstukken de
aandacht als het risico van (frictie-)leegstand en de kosten daarvan in relatie
tot de financiële continuïteit van de instellingen.In dit verband zal de komende tijd een gerichte oriëntatie plaatsvinden
naar de financieel-economische effecten van persoonsgebonden budgetfinanciering
in die landen waar deze bekostigingsvorm al een tijd functioneert. Daarbij
zal ook worden nagegaan, of en welke beheersmaatregelen zijn getroffen.Zolang over de financiële en andere effecten van persoonsgebonden
budgetfinanciering onduidelijkheid bestaat verdient het aanbeveling nog niet
over te gaan tot een wettelijke regeling van persoonsgebonden budgetfinanciering
als verzekerd recht.Het vorengeschetste voornemen tot invoering op basis van subsidieregelingen
biedt voor de komende periode een goede basis voor financiële beheersing
vanwege de budgettaire begrenzing van de gelden die per jaar met persoonsgebonden
budgetfinanciering zijn gemoeid.Hierbij is ook van betekenis dat, zolang persoonsgebonden budgetfinanciering
op subsidiebasis plaats vindt en niet op titel van verzekerd recht, er geen
sprake is van juridisch afdwingbare aanspraken die ongeacht de financiële
ruimte moeten worden gerealiseerd.Voor iedere sector zal bovendien de hoogte van het budget per persoon
aan een maximum worden gebonden (staffeling naar zorgzwaarte).Niet uitgesloten is dat er spanning zal optreden tussen de vraag naar
persoonsgebonden budgetten en de beschikbare financiële ruimte. Daarom
is het gewenst dat er in de regeling voor deze bekostigingsvorm wordt voorzien
in een systematiek voor verdeling van eventuele schaarste.Om te voorkomen dat de beschikbare financiële ruimte eenzijdig wordt
benut voor personen binnen een bepaalde categorie zorgzwaarte kunnen daarbinnen
op voorhand aparte reserveringen voor de diverse zorgzwaarte-categorieën
plaats vinden. De ervaring zal moeten leren of zo'n maatregel nodig is. Conclusies met betrekking tot invoeringsstrategieTeneinde het risico van overschrijding van de beschikbare financiële
kaders te vermijden, zal de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
voorlopig plaats moeten vinden op basis van subsidieregelingen in combinatie
met strikte budgettering.Gegeven de grote verscheidenheid aan sectorspecifieke kenmerken die van
betekenis zijn voor de vormgeving van persoonsgebonden budgetten, zal de invoering
per deelsector op basis van afzonderlijke regelingen plaats vinden.Door per deelgebied te bepalen of en zo ja wat voor soort subsidieregeling
er moet komen en wanneer, kan gedifferentieerd tot invoering worden
overgegaan. Daarbij kan rekening gehouden worden met sectorspecifieke kenmerken
en met de samenhang met overige beleidstrajecten. In paragraaf V zal hierop
nader worden ingegaan.Wat betreft de implementatie van de regelingen gaan de gedachten uit naar
een regionale uitvoeringsstructuur. Per regio kan een budget worden vastgesteld
en een verzekeraar als contactkantoor worden aangewezen voor het beheer en
de besteding ervan.Bezien zal worden of aansluiting mogelijk is bij de bestaande gebiedsindelingen
voor de verschillende sectoren.Voor die sectoren waar sprake is van een zorgvernieuwingsfonds of van
een voornemen om dit tot stand te brengen, zal de persoonsgebonden budgetfinanciering
daarin worden geïncorporeerd. Daarbij zal, om een optimale start mogelijk
te maken, een voorrangspositie gelden voor persoonsgebonden budgetfinanciering
boven de financiering van zorgvernieuwende activiteiten in natura. e. BestedingsvrijheidDe gelden die in de vorm van persoonsgebonden budgetten ter beschikking
worden gesteld zijn bedoeld om goede verzorgingsomstandigheden van betrokkenen
te realiseren. De besteding van de gelden moet daarop dan ook zijn gericht.
Dat betekent dat er geen sprake is van onbeperkte bestedingsvrijheid.Voor de bepaling van de hoogte van het budget zijn de volgende uitgangspunten
relevant:– het budget moet betrokkene in staat stellen om een volwaardig
alternatief te realiseren voor «zorg in natura» (beginsel van
rechtsgelijkheid);– het budget mag niet hoger zijn dan met zorg in natura zou zijn
gemoeid (beginsel van budgettaire neutraliteit);– het budget kan lager zijn dan de kosten van zorg in natura als
er aantoonbaar sprake is van doelmatigheidswinst of andere kostenbesparingen
of kostenverschuivingen, die van invloed zijn op de hoogte van het benodigde
persoonsgebonden budget. Te denken valt hierbij aan factoren als overhead,
eigen bijdragen en huisvestingskosten;– het budget mag geen inkomensvoordeel opleveren ten opzichte van
de situatie dat men zorg in natura geniet, rekening houdend met de eigen bijdrageregelingen
zoals die in het kader van de AWBZ functioneren.De constructie van persoonsgebonden budgetfinanciering biedt de mogelijkheid
aan zorgvragers om de voor hen noodzakelijke zorg zelf te regelen.De beantwoording van de vraag, welke uitgaven bijdragen tot goede verzorgingsomstandigheden,
wordt sterk bepaald door subjectieve overwegingen.Het is dan ook consequent om terughoudendheid te betrachten bij beperking
van de vrijheid van de besteding van de gelden. Dat betekent dat, nadat op
basis van iemands zorgbehoefte een oordeel is gevormd over de hoogte van het
budget, dat nodig is voor de organisatie van de noodzakelijke zorg, het in
beginsel aan de betrokkene wordt overgelaten om naar eigen inzicht het budget
binnen het zorgdomein aan te wenden. Daarbij behoren geen beperkingen te gelden
met betrekking tot de keuze van de zorgaanbieders, die dus desgewenst ook
uit de kring van familie of bekenden gerecruteerd moeten kunnen worden. In dit verband is ook van belang dat de verantwoordelijkheden van de contactkantoren
duidelijk maar ook limitatief worden aangegeven. Aldus kan voorkomen worden
dat er een ongelijke behandeling optreedt van zorgvragers in de verschillende
regio's.Er zal in ieder geval in de regelingen van de Ziekenfondsraad ook een
voorziening moeten worden getroffen voor financiering van de continuïteit
van de hulpverlening in die gevallen, dat gecontracteerde individuele zorgverleners
door ziekte tijdelijk worden uitgeschakeld. f. Administratieve uitvoeringVoor de beoordeling, welke randvoorwaarden nodig zijn voor de uitvoering
van persoonsgebonden budgetfinanciering, dienen de volgende onderwerpen te
worden bezien:– toetsing van de besteding;– fiscale consequenties;– arbeidsrechtelijke verplichtingen. Toetsing van de bestedingWat betreft het toezicht op de besteding van de gelden is allereerst relevant,
hetgeen in het voorgaande is opgemerkt over de grenzen van de bestedingsvrijheid.Uitgangspunt is dat die vrijheid ruim dient te zijn. Overeenkomstig de
bedoelingen van het AFBZ, waaruit de gelden afkomstig zijn, zal de bestedingsvrijheid
haar begrenzing wel moeten vinden in een duidelijk verband tussen de uitgaven
op grond van de persoonsgebonden budgetten enerzijds en de zorgbehoefte anderzijds.
Tevens wordt op deze wijze voorkomen dat de invoering van persoonsgebonden
budgetfinanciering tot consequenties leidt op grond van anti-cumulatiebepalingen
in verschillende sociale wetten.Een reden voor het treffen van waarborgen tegen oneigenlijk gebruik is
gelegen in het feit, dat het feitelijke beheer over de budgetten niet altijd
door de zorgvragers zelf, maar soms door zaakwaarnemers wordt behartigd. De
Ziekenfondsraad zal gevraagd worden om per regeling aan te geven, hoe dit
zaakwaarnemerschap wordt betrokken bij de uitvoering van persoonsgebonden
budgetfinanciering.Zeker waar dit vaak de directe familieleden betreft, zoals in de verstandelijk
gehandicaptenzorg, mag in het algemeen uitgegaan worden van het streven tot
volledige inzet van gelden voor de verzorging van de geïndiceerde zorgvrager.
Niettemin verdient het, gelet op de hoogte van de bedragen die in het geding
kunnen zijn, aanbeveling dat toch op enigerlei wijze wordt voorzien in waarborgen
dat de gelden uitsluitend ten goede komen aan de direct belanghebbenden.De vorengenoemde overwegingen leiden tot een voorkeur voor een systeem,
waarbij persoonsgebonden budgetten voor een relatief bescheiden deel contant
en forfaitair ter beschikking worden gesteld en voor het meerdere in de vorm
van zogenaamde trekkingsrechten. Aldus wordt de besteding van budgetten boven
de forfaitaire ruimte zichtbaar en controleerbaar.De budgetontvangers zullen een verklaring moeten ondertekenen, dat de
gelden zodanig worden aangewend dat zij bijdragen tot goede verzorgingsomstandigheden.
De toetsing door de verzekeraars kan beperkt blijven tot de vraag of de besteding
rechtmatig – dat wil zeggen binnen het domein van de zorg – plaats
vindt. De beoordeling van de doelmatigheid is een zaak voor de zorgvrager
zelf. Fiscale consequentiesVanuit de fiscale optiek verdienen de volgende aspecten aandacht.Budgetten die in contante bedragen en ter vrije besteding aan zorgvragers
ter beschikking worden gesteld zijn fiscaal gezien belastbaar (inkomen), terwijl
de uitgaven van de zorgvragers vervolgens doorgaans in aftrek kunnen komen
als buitengewone lasten. Dit leidt niet alleen tot ingewikkelde en arbeidsintensieve
aangiften maar zal bovendien bij gelijke normbedragen per individu ongelijke
bruto/netto-effecten oproepen.Om dergelijke uitvoeringscomplicaties te beperken, verdient het aanbeveling
een vorm te kiezen, waarbij het door de zorgvrager ontvangen budget wordt
vrijgesteld van inkomstenbelasting, op voorwaarde dat dan voor dat bedrag
geen aanspraak meer kan worden gemaakt op aftrek wegens buitengewone lasten.Deze situatie wordt voor een belangrijk deel gerealiseerd door middel
van het gemengde systeem van toekenning van de budgetten, dat in het voorgaande
is genoemd. Dat houdt in dat tot een bepaald maximum, de zorgvrager over contante
gelden de beschikking krijgt waarvan de besteding gericht moet zijn op zorg.Omdat dergelijke bestedingen in beginsel in aanmerking zouden komen voor
fiscale aftrek wegens buitengewone lasten, zal dit contante forfaitaire bedrag
op voorhand niet tot het onzuivere inkomen worden gerekend. Met dit forfaitaire
bedrag kunnen relatief geringe kosten tengevolge van de zorgbehoefte worden
bestreden.Dit bedrag moet wel (op basis van het sofi-nummer) aan de Belastingdienst
worden gerenseigneerd zodat het betrokken kan worden bij de behandeling van
een eventueel beroep op fiscale aftrek wegens buitengewone lasten.Met betrekking tot het gedeelte van het persoonsgebonden budget, dat in
de vorm van trekkingsrechten ter beschikking wordt gesteld, zal een sluitend
systeem moeten worden tot stand gebracht voor administrering, informatievoorziening
aan de fiscus, inhouding en afdracht loonbelasting en premies. Hierin zal
moeten worden voorzien door een intermediaire organisatie, de hierna te bespreken
vereniging(en) van budgethouders.Het voornemen is alle persoonsgebonden budgetten tot een maximum van f 2 400,–
per jaar contant ter beschikking te stellen. Daarmee kan een deel van de zorg
door de zorgvrager worden geregeld zonder tussenkomst van een intermediaire
organisatie.Ook de kosten van een eventueel in te schakelen zorgconsulent na de fase
van budgetvaststelling kunnen hieruit worden voldaan. Indien er sprake is
van een indicatie voor een hoger bedrag dan het forfaitair bedrag, zal voor
dat meerdere volstaan worden met het toekennen van «trekkingsrechten».Het forfaitaire bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Na twee jaar
zal op basis van een integrale evaluatie de hoogte van het forfaitaire bedrag
opnieuw worden bezien. Arbeidsrechtelijke verplichtingenDe ervaringen bij experimenten hebben informatie opgeleverd over het bestedingsgedrag
van zorgvragers. Daaruit blijkt dat veel hulp wordt ingekocht bij reguliere
instellingen. Voor een deel is er sprake van rechtstreekse inschakeling
van individuele zorgverleners. Er moet daarbij sprake zijn van werkgevers/werknemersrelaties.
Daaruit kunnen arbeidsrechtelijke verplichtingen voortvloeien.Het karakter daarvan wordt bepaald door de aard van de arbeidsverhouding.
Het arbeidsrecht onderscheidt daarvoor verschillende vormen. De vraag, welke
arbeidsverhoudingen in het kader van persoonsgebonden budgetfinanciering zijn
toegestaan en welke verplichtingen daaruit voortvloeien, wordt dus door de
wet en de jurisprudentie beantwoord. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van een
arbeidsovereenkomst dan wel van een overeenkomst van opdracht.Naast geformaliseerde arbeidsrelaties is er de mogelijkheid dat incidentele
diensten worden geboden met een beperkt en kortdurend karakter. Op deze manier
kan de met persoonsgebonden budgetfinanciering beoogde flexibiliteit vorm
krijgen.Zorgvragers zullen tegenover deze diensten ook een zekere vergoeding willen
plaatsen. Deze vergoedingen kunnen doorgaans uit de forfaitaire ruimte worden
bekostigd.In het onderstaande wordt nader ingegaan op de intermediaire en facilitaire
functies van organisaties bij de uitvoering van wettelijke verplichtingen,
die uit de arbeidsverhouding voortvloeien. De beschrijving van de functies
is niet limitatief maar indicatief voor de belangrijkste (fiscale) randvoorwaarden
die zullen moeten gelden bij de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering.De tussenpositie van organisaties laat onverlet dat de contracterende
partijen bestaan uit enerzijds de zorgvrager en anderzijds de individuele
zorgverlener. Slechts tussen hen kan sprake zijn van (geformaliseerde) afspraken
en eventueel een gezagsverhouding. Een alternatief is vanzelfsprekend dat
de zorgvrager de hulp regelt met een (zorg)instelling.Niet altijd zal op voorhand duidelijk zijn of er sprake zal zijn van een
arbeidsovereenkomst dan wel een overeenkomst van opdracht. Bij de beoordeling
hiervan is niet alleen bepalend welk soort overeenkomst partijen beogen. Afhankelijk
van de feitelijke arbeidsverhouding tussen partijen zal er, soms tegen hun
nadrukkelijke wens in, sprake zijn van een opdracht of arbeidsovereenkomst.Het is dan ook van betekenis dat voorzien wordt in het opstellen van modelcontracten,
op basis waarvan de relatie tussen zorgvrager en zorgverlener zodanig kan
worden ingericht dat er geen of weinig risico is dat later alsnog wordt geconcludeerd
tot een andere arbeidsverhouding dan was beoogd. De hierna te bespreken vereniging
van budgethouders kan hierbij faciliterend optreden.De aard en de omvang van de werkgeversverplichtingen vloeien voort uit
de soort arbeidsverhouding. Er zijn situaties waarin deze verplichtingen beperkt
zijn.Bij een overeenkomst van opdracht, waarbij doorgaans minder dan drie dagen
wordt gewerkt, is de opdrachtgever – in casu de zorgvrager – verschoond
van werkgeversverplichtingen, inclusief die tot inhouding en afdracht van
sociale premies en loonbelasting. De betaling aan de zorgverlener moet wel
aan de fiscus worden gerenseigneerd.Een andere mogelijkheid in de relatie tussen zorgvrager en zorgverlener
betreft de zogenaamde regeling voor huispersoneel.Kenmerk is dat de «hulpkrachten» hun arbeid op minder dan
drie dagen per week verrichten. Op grond van onder meer artikel 5 van de Wet
op de loonbelasting 1964 wordt deze arbeidsverhouding doorgaans
niet als een dienstbetrekking beschouwd. De werknemers zijn dan niet verzekerd
ingevolge de sociale werknemersverzekeringen en evenmin wordt loonheffing
ingehouden.De zorgverlener moet aangifte doen van het loon dat hij ontvangen heeft,
waarna eventueel een aanslag inkomstenbelasting en/of premie volksverzekeringen
kan volgen.Indien in het kader van de persoonsgebonden budgetfinanciering van zo'n
werkrelatie sprake is, zal renseignering aan de fiscus moeten plaats vinden.Met nadruk zij gesteld dat deze regeling voor huispersoneel alleen aanvaardbaar
is, als zij betrekking heeft op huishoudelijke hulp, te definiëren conform
geldende wetgeving en jurisprudentie.Indien er sprake is van een arbeidsovereenkomst vloeien daaruit voor de
zorgvrager als werkgever tal van wettelijke verplichtingen voort. Voor een
belangrijk deel hangen deze samen met belastingwetgeving.Duidelijk is dat hier sprake is van verplichtingen, waarvoor de zorgvrager
in het algemeen niet is geëquipeerd. Er zal binnen het systeem van persoonsgebonden
budgetfinanciering dan ook voorzien moeten worden in regelingen en voorzieningen,
die een adequate uitvoering van wettelijke voorschriften waarborgt.Daarom moet er een intermediaire organisatie tussen zorgvragers en belastingdienst
optreden die zorg draagt voor nakoming van de fiscale verplichtingen. g. Intermediaire vereniging van budgethoudersEen belangrijke functie in het uitvoeringssysteem van persoonsgebonden
budgetfinanciering dient te worden vervuld door (op te richten) verenigingen
van budgethouders.Deze verenigingen mogen slechts (potentiële) houders van persoonsgebonden
budgetten als leden hebben. Zij zijn derhalve te kenmerken als verenigingen
van en voor budgethouders.Slechts na toetreding tot zo'n organisatie is toekenning van een persoonsgebonden
budget mogelijk.De Ziekenfondsraad zal worden gevraagd te adviseren over een eenvoudig
erkenningensysteem voor deze verenigingen. De voorwaarden zullen simpel en
beperkt dienen te zijn.De erkenning zal voorwaarde zijn om te fungeren als uitvoeringsorganisatie
voor persoonsgebonden budgetfinanciering.Het contactkantoor zal de persoonsgebonden budgetten overmaken naar de
(erkende) verenigingen van budgethouders. De vereniging keert maximaal f 2 400,–
op jaarbasis contant uit aan de zorgvrager. Het overige deel van het budget
wordt in de vorm van trekkingsrechten ter beschikking gesteld. Dat houdt in
dat de besteding daarvan door de vereniging gebeurt op aanwijzing van de zorgvrager,
die dus op dit deel van het budget zogenaamde «trekkingsrechten»
heeft.De zorgvrager dient bij de aanwending van de trekkingsrechten aan de vereniging
te specificeren op welk type zorgkosten dit betrekking heeft, te onderscheiden
in:a. zorgverlening en direct daaraan te relateren kosten;b. huishoudelijke hulp. (Het gaat bij a. en b. om contracten voor niet-incidenteel
beroep op een zorg- of hulpverlener);c. aanschaffingen of aanpassingen. Over een nadere afbakening van deze kostensoorten zal advies worden gevraagd
aan de Ziekenfondsraad.De vereniging zal aan het contactkantoor verantwoording moeten afleggen
als deze uit hoofde van de zogenaamde rechtmatigheidstoetsing, informatie
wenst over de aanwending van de «trekkingsrechten» van het persoonsgebonden
budget.De Stichting Independent Living Nederland heeft reeds het initiatief genomen
tot de oprichting van een vereniging van budgethouders. Dit initiatief kan
verder worden uitgewerkt teneinde te voldoen aan de vorengeschetste erkenningseisen.
Het is mogelijk dat er meerdere verenigingen worden opgericht, die voor onderscheidene
sectoren zullen werken of op titel van een specifieke levensbeschouwing. Het
is aan het particulier initiatief om hierover te beslissen.De verenigingen nemen niet de werkgeversrol over van de zorgvragers in
geval van inschakeling van niet bij instellingen in dienst zijnde zorgverleners.
Hun taak is gelegen in de behartiging van administratieve verplichtingen,
zoals die – onder meer – uit het werkgeverschap van de zorgvragers
voortvloeien.De vereniging zal slechts tot betaling aan door de budgethouders aangewezen
individuele zorgverleners overgaan als een deugdelijk contract – indien
op grond van wettelijke regels nodig – en een sofi-nummer overgelegd
worden. Het zal tevens meldingsplichtig zijn aan de fiscus van alle aan particuliere
zorgverleners verrichte betalingen. Indien er sprake is van een wettelijke verplichting tot inhouding van
loonbelasting/premies volksverzekeringen, dan wel premies voor werknemersverzekeringen,
zal de vereniging van budgethouders verantwoordelijk zijn voor nakoming van
deze verplichtingen. Aldus wordt het risico van weglek van gelden naar het
zwarte circuit geminimaliseerd.Hoewel de zorgvrager onder omstandigheden als inhoudingsplichtige voor
de loonbelasting, premies volksverzekeringen en premies werknemersverzekeringen
zou moeten worden aangemerkt, wordt de zorgvrager daar in deze opzet niet
zelf mee geconfronteerd omdat de vereniging van budgethouders daarvoor verantwoordelijk
is.Betalingen door de belangenvereniging aan zorgverleners geschieden derhalve
op netto-basis.Werkgeversverplichtingen vloeien ook voort uit andere wetten, zoals de
Ziektewet en de Wet op de Arbeidsongeschiktheid. De ontwikkelingen bij deze
wetten strekken ertoe de verantwoordelijkheid van de werkgever te vergroten
voor het instandhouden of herstel van de arbeidsgeschiktheid van werknemers.Deze verplichtingen zullen ook gelden voor situaties, waarbij sprake is
van een arbeidsovereenkomst tussen individuele zorgvragers en individuele
zorgverleners. De verenigingen van budgethouders kunnen met betrekking tot
deze aspecten faciliterend optreden naar hun leden. h. ArbeidsmarktgevolgenMet de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering komt een einde
aan de situatie, dat aan AWBZ-verzekerden zorg exclusief door een gesloten
circuit van erkende, door verzekeraars gecontracteerde instellingen wordt
verschaft.Het staat de individuele budgethouders volledig vrij om een keuze te maken
tussen zorgaanbieders. Op grond van een vergelijking van kosten en
kwaliteit van de potentiële gegadigden kunnen zij hier hun voorkeur bepalen.Er moet rekening mee gehouden worden dat door de houders van persoonsgebonden
budgetten individuele personen worden ingeschakeld, die niet op basis van
een CAO in dienst zijn van instellingen en daaraan een rechtspositie ontlenen.Deze verwachting heeft bij sommige organisaties, waaronder de vakbonden,
aanleiding gegeven tot bezorgdheid over de effecten van de invoering van persoonsgebonden
budgetten. Deze bezorgdheid betreft het verdwijnen van huidige officiële
werkgelegenheid in combinatie met mogelijke slechtere arbeidsvoorwaarden voor
personen in dienst van budgethouders in vergelijking met werknemers van reguliere
instellingen.Tevens is in dat verband wel gesuggereerd dat veel arbeid in het zogenaamde
grijze c.q. zwarte circuit zal verdwijnen.Allereerst moet worden opgemerkt dat werkgelegenheid die wegvalt bij de
reguliere instellingen voor zorg- en dienstverlening, weer terugkomt via de
door de houder van een persoonsgebonden budget gecontracteerde zorg. Er is
immers sprake van invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering binnen
een budgettair neutraal kader. Het totale volume van de werkgelegenheid neemt
derhalve niet af al kan er sprake zijn van verplaatsing van de huidige reguliere
zorgaanbieders naar andere instellingen en individuele zorgverleners. Verder
kan er een verschuiving optreden naar deeltijdfuncties omdat persoonsgebonden
budgetfinanciering tot een grotere flexibiliteit in de hulpverlening kan leiden.Om weglek naar het grijze en zwarte circuit en dus verlies van officiële
werkgelegenheid te voorkomen zal – zoals hiervoor is aangegeven –
de vereniging van budgethouders een intermediaire positie vervullen bij de
besteding van de budgetten.Er staan over de arbeidsmarktgevolgen van persoonsgebonden budgetfinanciering
geen gegevens ter beschikking uit de experimenten die aanleiding vormen om
op dit punt nadere maatregelen te treffen. Het ligt in het voornemen om ter
zake de komende periode te voorzien in onderzoek en evaluatie van de feitelijke
ontwikkelingen.Verondersteld mag worden dat veel budgethouders niet gewend zijn aan het
vervullen van een werkgeversrol en niet zonder meer op de hoogte zijn van
alle daaraan verbonden verplichtingen.Zoals hiervoor aangegeven zullen de verenigingen van budgethouders daarom
moeten toezien op de naleving van wettelijke voorschriften en wettelijk voorgeschreven
afdrachten moeten verzorgen.De verenigingen krijgen geen publiekrechtelijke taken te vervullen. i. Indicatiestelling en normeringEen belangrijk instrument ter beheersing van de toegang tot de gezondheidszorg
en ter bevordering van rechtsgelijkheid is de indicatiestelling. Door de indicatiestelling
ontstaat duidelijkheid over de aard van de hulpbehoefte.In die sectoren van chronische zorg, waar nog geen uitgewerkte regelingen
bestaan voor de indicatiestelling, zal daarin – ook los van de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering – moeten worden
voorzien.Het gaat daarbij zowel om criteria voor de indicatiestelling als waarborgen,
dat deze door onafhankelijke deskundigen worden uitgevoerd. De besluitvorming over structurele regelingen terzake dient per sector
te worden bezien. Daarbij is ook aan de orde, welke instantie belast moet
worden met de verantwoordelijkheid voor de organisatie van de indicatiestelling.
Vooruitlopend daarop zal bij de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
zonodig nog provisorisch voorzien moeten worden in organisatie en normering
van de indicatiestelling. Daarbij kan voorlopig zoveel mogelijk worden aangesloten
bij de bestaande praktijk, op basis waarvan de noodzakelijke aanpassingen
kunnen worden verricht.De beslissing om voorshands niet over te gaan tot regeling bij formele
wet van het persoonsgebonden budget betekent dat deze financieringsvorm voorlopig
niet als verzekerd recht zal gaan gelden.Een bezwaar tegen een regeling als verzekeringsaanspraak is dat moeilijk
te vermijden is dat deze een «open eind» karakter krijgt, wat
in het licht van de noodzaak tot financiële beheersing en gelet op de
huidige onzekerheid over de financiële effecten van persoonsgebonden
budgetfinanciering ongewenst is.Naast de indicatiestelling zal derhalve ook de beschikbare budgettaire
ruimte van invloed moeten zijn op de beslissing over toekenning van een budget
alsmede, in sommige sectoren, op de hoogte ervan.De beslissing over de toekenning van een persoonsgebonden budget en over
de hoogte daarvan zal, in verband met het uitgangspunt van gelijke behandeling,
gebaseerd moeten zijn op dezelfde beoordelingsfactoren, als die ten grondslag
liggen aan de verstrekking van zorg in natura.Een vergelijking van de indicatiepraktijk per deelsector geeft op essentiële
onderdelen een verschillend beeld te zien. Een vergelijking van de situatie
bij de thuiszorg en bij de verstandelijk gehandicaptenzorg kan dat illustreren.In de thuiszorg wordt bij de indicatiestelling rekening gehouden met de
draagkracht van het sociale milieu, met name de hulp van de samenwonende partner,
en met de verhouding tussen vraag en aanbod. Die laatste factor kent voortdurend
fluctuaties waarop door de instellingen, binnen de beschikbare budgettaire
ruimte, bij de toekenning van thuiszorg flexibel moet worden ingespeeld.De besluitvorming over de toekenning van persoonsgebonden budgetten en
over de hoogte daarvan zal bij deze praktijk moeten aansluiten op straffe
van onvoldoende beheersbare ontwikkelingen. Met name in de thuiszorg is namelijk
het risico van aanzuigende werking van deze financieringsvorm een punt van
aandacht.In deze sector dient bij de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering,
in aanvulling op de thans bestaande praktijk, geregeld te worden dat de indicatiestelling
door onafhankelijke deskundigen wordt uitgevoerd.In de verstandelijk gehandicaptenzorg is er geen sprake van een uitgewerkt
normensysteem. De indicatiecommissies die in alle regio's functioneren hebben
geen formele status. De contactkantoren beslissen uiteindelijk, gehoord het
advies van de indicatiecommissies. Die laatsten vormen hun oordeel
op basis van eigen deskundigheid en opvattingen ter zake van de vraag, of
de wettelijke omschrijving van de zorgaanspraken van toepassing is.Dit leidt tot regionale verschillen in de indicatiepraktijk. Met het sociale
milieu wordt in deze sector anders dan bij de thuiszorg, alleen rekening gehouden
als het om niet-volwassenen gaat. Hieraan ligt de opvatting ten grondslag
dat volwassenen ongeacht een eventuele handicap onafhankelijk van het thuismilieu
zelfstandig moeten kunnen leven, waarbij zonodig de noodzakelijke verzorging
en begeleiding extern moet worden verschaft om dit te realiseren.Waar het verstandelijk gehandicapten betreft is er bovendien in het algemeen
sprake van levenslange begeleidingsbehoefte. De ouders of andere familieleden
kunnen er niet aan worden gehouden om die te blijven verstrekken. Wel is van
belang dat zonodig voldoende ondersteuningsmogelijkheden beschikbaar zijn
voor opvang in het primaire sociale milieu van de verstandelijk gehandicapten.In deze sector is bij de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
de totstandkoming noodzakelijk van uniforme maatstaven, zowel voor de beoordeling
van de aanspraken op zorg in natura alsook voor de beoordeling van recht op
en hoogte van een persoonsgebonden budget. Het meest werkbaar lijkt daarbij
om op basis van dit normensysteem te komen tot een indeling in vier of vijf
klassen van zorgzwaarte met bijbehorende staffeling van budgetten.Dat betekent dat de beschikbare financiële ruimte in deze sector
niet van invloed mag zijn op de hoogte van het individuele budget, maar dat
dit steeds op basis van objectieve factoren wordt vastgesteld. De financiële
ruimte kan wel beperkingen opleggen aan het aantal persoonsgebonden budgetten
dat kan worden gerealiseerd.In de ouderenzorg (bejaardenoorden en verpleeghuizen) is er reeds geruime
tijd sprake van een uitgewerkt indicatiesysteem, zowel voor wat betreft de
inhoudelijke beoordelingscriteria als voor wat betreft de organisatie van
de indicatiestelling. De gemeenten zijn hiervoor verantwoordelijk.In deze sector zal de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
de minste aanpassingen vereisen. j. KwaliteitstoezichtHet toezicht door de Inspectie voor de gezondheidszorg in de fase van
toekenning van het budget kan zich richten op de kwaliteit van het toekenningsproces,
waarbij samenstelling van de commissie, besluitvormingsprocedure en beroepsprocedure
onderdeel van de toetsing zijn.Wat betreft het zorgproces zelf is de opstelling van het Staatstoezicht
als volgt.Het uitgangspunt van de persoonsgebonden budgetfinanciering ligt in het
feit dat de patiënt/cliënt vrij is in de keuze welke zorgverlening
voor persoonlijke noden en omstandigheden wordt ingekocht. Dit houdt in dat
er dan ook geen norm is die als uitgangspunt voor toetsing door de inspectie
bij het proces van de zorginkoop en het feitelijke zorgproces kan gelden.Overigens geldt ook hier dat wanneer de patiënt/cliënt zorg
inkoopt bij BIG geregistreerde zorgverleners, bij klachten de inspectie een
titel heeft de kwaliteit van de geleverde zorg te toetsen. Duidelijk is dat
de inspectie bij het zorgproces zoals beoogd bij een persoonsgebonden budgetfinanciering termen heeft tot toetsing op de norm verantwoorde zorg
als die onder het bereik van de kwaliteitswet valt.Tenslotte is er het aandachtspunt van de uitkomsten van de zorg.Het is van groot belang dat er bij patiënten/cliënten die slechts
ten dele of in het geheel niet in staat zijn hun belangen te behartigen –
te denken valt aan ernstig verstandelijk gehandicapte cliënten, of ernstig
psychiatrische of psychogeriatrische patiënten – er op wordt toegezien
dat geen verwaarlozing optreedt. Bij patiënten/cliënten die in staat
zijn voor hun belangen op te komen valt dit gevaar veel minder snel te vrezen.Het lijkt dan ook wenselijk dat een indicatie voor persoonsgebonden budgetfinanciering
voor acht maanden of langer voor personen, waar het gevaar van verwaarlozing
aanwezig wordt geacht door de indicatiecommissie wordt gemeld bij de huisarts.
Aangenomen mag worden dat deze regelmatig contact heeft met betrokkenen. Indien
de huisarts van oordeel is dat verwaarlozing optreedt, kan hij de inspectie
waarschuwen.Samengevat kan het toezicht zich beperken tot de zorgvuldigheid van het
indicatieproces en tot de parameter of er sprake is van verwaarlozing van
de patiënt of gehandicapte. k. WVGDe discussie in Nederland over invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
heeft tot nu toe vooral betrekking gehad op zorggerelateerde uitgaven. Een
belangrijke factor in dit verband is dat de in 1994 in werking getreden Wet
Voorzieningen Gehandicapten inmiddels voorziet in bepaalde voorzieningen,
te weten speciaal vervoer, woningaanpassingen en rolstoelen.Het gaat hier dan niet om strikte verzorging, maar om andere typen voorzieningen
die nodig zijn ten gevolge van een handicap. In België zijn de kosten
van dit soort voorzieningen merendeels in de zogenaamde integratietegemoetkoming
verwerkt.Bij de behandeling van de WVG in de Tweede Kamer in 1993 is ook het punt
persoonsgebonden budgetten aan de orde geweest.Van de zijde van de regering is bij die gelegenheid verklaard, dat niets
de gemeente in de weg staat om, bij de uitvoering van de wet, in voorkomende
gevallen te kiezen voor het persoonsgebonden budget in plaats van verstrekking
in natura. Gemeenten, die met het persoonsgebonden budget willen werken, worden
daar niet in gehinderd door de tekst van de WVG.In de praktijk van de uitvoering van de WVG door de gemeenten is tot dusver
weinig gebleken van een trend om met het persoonsgebonden budget aan de slag
te gaan. Daarin gestimuleerd door de VNG is het beleid nadrukkelijk gericht
op het primair verstrekken van voorzieningen (in combinatie met inkomensafhankelijke
eigen bijdragen door betrokkenen) en secundair op financiële tegemoetkomingen.Bij deze laatste vorm is er vrijwel steeds een relatie met (1) de gemaximeerde
kosten van de voorziening zelf en (2) het financiële draagvermogen van
de betrokkene. Slechts in uitzonderingsgevallen wordt gewerkt met bedragen
zonder dat daarbij met genoemde twee factoren rekening wordt gehouden en zonder
controle op de besteding. l. Thuiswonende kinderenBij de behandeling van het wetsvoorstel vereenvoudiging Algemene Kinderbijslagwet in de Tweede Kamer d.d. 24 november 1994 is een motie
ingediend door het lid Giskes (motie nr. 23 795, nr. 7).Daarin wordt de regering verzocht om (onder meer) bij de voorgenomen systeemverandering
(persoonsgebonden budgetten) in de AWBZ specifieke aandacht te besteden aan
de financiële positie van ouders met thuiswonende gehandicapte kinderen
om op grond daarvan uiterlijk 1 april 1996 met conclusies en voorstellen te
komen.Het overleg binnen de regering over de reactie op deze motie is nog gaande.Zoals onlangs aan de Tweede Kamer bericht in de nota «De perken
te buiten» (TK 24 170, nr. 2) zal de gevraagde rapportage worden
geïncorporeerd in de eerste voortgangsrapportage over genoemde nota. C. INVOERINGSSTRATEGIE PER DEELSECTOR I. InleidingIn de Inleiding onder A. is vermeld, dat persoonsgebonden budgetfinanciering
uitsluitend betrekking zal hebben op de chronische zorg. Daarbij zal aansluiting
worden gezocht bij de sectorale indelingen, die in regelgeving en beleid gangbaar
zijn, te weten: de zorg voor chronisch zieken, ouderen, verstandelijk gehandicapten,
lichamelijk gehandicapten, zintuiglijk gehandicapten en de psychiatrie. Omdat
de thuiszorg gemeenschappelijke betekenis heeft voor veel van deze categorieën,
moeten deze afzonderlijk worden onderscheiden.De voorgeschiedenis en de huidige stand van zaken met betrekking tot persoonsgebonden
budgetfinanciering verschillen per sector. Alleen in de thuiszorg, de ouderenzorg
en de verstandelijk gehandicaptenzorg is er sprake geweest van experimenten.In het onderstaande zal per sector worden ingegaan op de voornemens ter
zake. II. Thuiszorg VervolgstrategieDe Ziekenfondsraad geeft in zijn advies naar aanleiding van de experimenten
als zijn oordeel te kennen, dat een aantal aspecten, zoals onder meer de financiële
consequenties in verband met aanzuigende werking en de effecten voor de budgetten
van de bestaande thuiszorginstellingen nog overdacht moeten worden alvorens
beslist kan worden over een structurele regeling.De Ziekenfondsraad stelt daarom voor dat het persoonsgebonden budget voor
de thuiszorg op basis van een voorlopige subsidieregeling wordt ingevoerd.In het regeringsstandpunt op dit advies is met dit voorstel ingestemd
en is de Ziekenfondsraad verzocht een regeling ter zake te ontwerpen. Inmiddels
is een regeling door de Ziekenfondsraad vastgesteld, die met ingang van 1-7-1995
in werking treedt.In het FOZ'95 is reeds melding gemaakt van principe-instemming met het
advies van de Ziekenfondsraad en is op grond daarvan f 6 miljoen op jaarbasis
extra – naast de f 4 miljoen van de lopende experimenten –
beschikbaar gesteld. In het regeringsstandpunt op het advies van de Ziekenfondsraad is voorts
voorgesteld, om de vrijvallende gelden uit de subsidieregeling Voortzetting
Huishoudelijke Hulp te reserveren voor persoonsgebonden budgetfinanciering,
zodat op langere termijn hiervoor maximaal f 120 miljoen beschikbaar
kan komen.Afhankelijk van de omvang van het beroep dat op de regeling voor persoonsgebonden
budgetten in de thuiszorg wordt gedaan zal de komende jaren worden bezien,
in hoeverre een geleidelijke overheveling van gelden van de budgetten van
de instellingen voor thuiszorg naar deze regeling moet plaats vinden. III. Verstandelijk gehandicaptenzorg a. Nota «Gewoon Doen» van de Federatie van
OuderverenigingenIn 1994 heeft de Federatie van Ouderverenigingen de nota «Gewoon
Doen» uitgebracht. Hierin bepleit de FvO vergaande invoering van vormen
van persoonsgebonden budgetfinanciering. Zij onderscheidt daarbij (1) inkomensvervangende
uitkeringen (nl. AAW); (2) participatietegemoetkoming in de vorm zoals die
in België functioneert onder de benaming «integratietegemoetkoming
en (3) persoonsgebonden budgetten.De participatietegemoetkoming dient in deze voorstellen niet alleen voor
de bekostiging van zorg, maar ook van zaken als begeleiding in de arbeidssituatie,
hulpmiddelen en woningaanpassingen. Daarmee treden de voorstellen voor een
belangrijk deel buiten het kader waarbinnen, zoals in het voorgaande is uiteengezet,
voorlopig de invoering van vormen van persoonsgebonden budgetfinanciering
wordt overwogen. b. VervolgstrategieDe sector verstandelijk gehandicapten lijkt bij uitstek geschikt voor
verdergaande invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering.Een factor van betekenis daarbij is dat het hier gaat om een in omvang
begrensde, objectief vast te stellen groep die reeds vrijwel geheel gebruik
maakt van categoriale voorzieningen.Het gevaar van aanzuigende werking met extra kosteneffecten lijkt in deze
sector dan ook betrekkelijk gering.Gelet op ervaringen in het buitenland maar ook in Nederland blijkt het
voorts mogelijk en verantwoord om ook voor de zorg voor ernstig gehandicapten
maatschappelijk geïntegreerde vormen te vinden die tegemoet komen aan
de wensen van betrokkenen. Het persoonsgebonden budget kan een belangrijk
hulpmiddel zijn om die vormen versneld te realiseren.Het is dan ook het voornemen om in de loop van 1995 de Ziekenfondsraad
te verzoeken een subsidieregeling te ontwerpen, op basis waarvan met ingang
van 1-1-1996 verdergaande invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
kan plaats vinden. In het FOZ'96 zal worden aangegeven welk bedrag daarvoor
beschikbaar is. In dat kader zal ook worden bezien in hoeverre gelden uit
de huidige vrije marge regelingen voor de semi- en intramurale sector hiervoor
kunnen worden ingezet.Ook eventuele planningsruimte voor deze sector komt in aanmerking om via
persoonsgebonden budgetten ter beschikking te worden gesteld.Het streven is dat de regeling voor persoonsgebonden budgetfinanciering
wordt geïntegreerd in de per 1-1-1996 tot stand te brengen subsidieregeling
voor zorgvernieuwing waarin een aantal van de huidige subsidieregelingen
van de Ziekenfondsraad voor diverse zorgvormen zal worden ondergebracht.Hierbij zal, teneinde de zorgvernieuwing primair te richten op de wensen
van de zorgvragers zelf, een voorrangsregeling moeten gelden voor persoonsgebonden
budgetten boven zorg in natura. IV. Ouderenzorg VervolgstrategieNa de afsluiting van het demonstratieproject is het onderwerp persoonsgebonden
budgetfinanciering in relatie tot de ouderenzorg onderdeel geweest van de
experimenten in de thuiszorg. Daarin participeren immers veel ouderen.De vraag of en hoe verdere stappen moeten worden gezet op dit terrein
hangt vanzelfsprekend nauw samen met de besluitvorming over het advies van
de commissie Welschen.Hierbij moet in aanmerking worden genomen dat de verdere doorvoering van
het persoonsgebonden budget in de thuiszorg met name voor de ouderen al de
keuzemogelijkheden vergroot voor alternatieven voor opname in een verzorgingstehuis.Het ligt in het voornemen om de Ziekenfondsraad in de komende periode
advies te vragen over de mogelijkheid, met name voor speciale categorieën
lichamelijk gehandicapten en chronisch zieken, die nu vooral aangewezen zijn
op een verpleeghuis, op basis van een persoonsgebonden budget alternatieve
verzorgingsomstandigheden te creëren. V. Lichamelijk gehandicapten en chronisch ziekenMensen met een lichamelijke handicap voeren al geruime tijd een pleidooi
voor de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering. De Gehandicaptenraad
en het Werkverband Organisaties voor Chronisch Zieken bepleiten zo spoedig
mogelijk wettelijke verankering, en vooruitlopend daarop invoering in de thuiszorg
door middel van een subsidieregeling.Evenals de ouderen hebben de chronisch zieken en de lichamelijk gehandicapten
nadrukkelijk geparticipeerd in de experimenten met persoonsgebonden budgetten
in de thuiszorg. Structurele invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering
in de thuiszorg heeft grote betekenis voor deze groepen.Buiten de thuiszorg hebben tot nu toe geen specifiek op lichamelijk gehandicapten
en chronisch zieken gerichte experimenten plaats gevonden.Voor de beoordeling van de betekenis van verdergaande invoering van persoonsgebonden
budgetfinanciering in de thuiszorg, dient rekening gehouden te worden met
de grote diversiteit van de groep mensen met een lichamelijke handicap, al
dan niet ten gevolge van een chronische ziekte.Het aantal mensen met een functiebeperking bedraagt vele honderdduizenden
personen, waarvan het overgrote deel (betrekkelijk) licht gehandicapt is en
ongeveer 50 000 als ernstig hulpbehoevend moet worden aangemerkt. Verreweg de meesten van hen wonen zelfstandig, al dan niet met behulp
van thuiszorg, in aangepaste huisvesting, met gebruik van speciaal vervoer
en andere faciliteiten.Een deel van de ernstiger gehandicapten maakt gebruik van woningen in
ADL-clusterprojecten waarvoor, na de overheveling uit de AAW, een aparte subsidieregeling
van de Ziekenfondsraad functioneert.Daarnaast is er sprake van enkele duizenden mensen met een zodanige lichamelijke
handicap of een combinatie van lichamelijke en cognitieve beperkingen, dat
het zelfstandig wonen in een ADL-clusterwoning te hoge eisen stelt. Zij verblijven
in de zogenaamde kleine en grote woonvormen dan wel – zoals hiervoor
genoemd – in verpleeghuizen. Het gaat hierbij in totaal om ongeveer
3000 personen.Hoewel voor hen, gelet op de noodzaak tot zeer gespecialiseerde huisvestings-
en verzorgingsomstandigheden, wellicht niet veel alternatieven voor hun huidige
verblijfsituatie realiseerbaar zijn, verdient het aanbeveling hier nader onderzoek
te verrichten.Zoals eerder gesteld ligt het in het voornemen om de Ziekenfondsraad advies
te vragen over de potentiële betekenis van persoonsgebonden budgetfinanciering
voor de ernstigste categorieën lichamelijk gehandicapten en chronisch
zieken, die nu nog veelal zijn aangewezen op verpleeghuizen.Voor een deel van de huidige bewoners geldt dat zij, indien zij daartoe
de beschikking hadden over een budget, alternatieve vormen van huisvesting,
verzorging en verpleging zouden willen realiseren. Hierbij kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan de zogenaamde jongeren in verpleeghuizen, die in vergelijking
met bewoners van kleine en grote woonvormen voor lichamelijk gehandicapten
minder zelfstandigheid en privacy genieten. VI. Zintuiglijk gehandicaptenDe AWBZ-verzekerde zorg voor mensen met een zintuiglijke handicap beperkt
zich vrijwel geheel tot speciale verblijfsvoorzieningen voor jongeren, die
onderwijs volgen op scholen voor speciaal onderwijs voor doven of blinden.
Omdat de landelijke spreiding daarvan beperkt is, is er nog steeds voor enkele
honderden jongeren de noodzaak om het volgen van speciaal onderwijs te combineren
met internaatsopvang.De vraag, of en op welke wijze voor zintuiglijk gehandicapten de invoering
van persoonsgebonden budgetfinanciering van betekenis kan zijn, zal vanwege
de samenhang van de AWBZ-voorzieningen met de voorzieningen voor speciaal
onderwijs, in interdepartementaal overleg moeten worden bezien. VII. Geestelijke gezondheidszorg a. Stand van zakenOok in de sector geestelijke gezondheidszorg is de gedachtenvorming over
de toepasbaarheid van persoonsgebonden budgetfinanciering, de modaliteiten,
randvoorwaarden en mogelijke effecten daarvan, op gang gekomen.In deze sector is echter nog niet geëxperimenteerd met vormen van
persoonsgebonden budgetfinanciering. Dit soort experimenten is noodzakelijk om antwoord te geven op de vraag
op welke wijze en onder welke randvoorwaarden voor welke doelgroep invoering
van persoonsgebonden budgetfinanciering in deze sector mogelijk is, rekening
houdend met de eigen aard en diversiteit van de hulpvraag en populatie.Complicerende factoren in dit verband lijken:– de hulpvraag is, ook bij de zogenaamde chronische patiënten,
vaak niet stabiel en constant maar episodisch en intermitterend, wisselend
in zwaarte in de tijd. Ook binnen eenzelfde groep patiënten varieert
de hulpvraag soms zeer sterk, zowel per persoon als tussen personen;– die hulpvraag heeft vaak een onvrijwillig karakter;– die hulpvraag wordt vaak door anderen gesteld;– bepaalde ziektebeelden vormen, mede door gebrekkig ziekte-inzicht,
een contra-indicatie voor een zelfstandig beheer van gelden;– de hulpvraag heeft vaak het karakter van «cure».Een ander specifiek aandachtspunt in deze sector, waar veel patiënten
de eigen belangen tijdelijk dan wel langdurig niet zelf kunnen behartigen,
betreft de noodzaak van inzet van professionele intermediairen. b. VervolgstrategieAlvorens de Ziekenfondsraad advies te vragen over experimenten in deze
sector zal eerst de Nationale Commissie Chronisch Zieken verzocht worden een
oordeel te geven over de mogelijke betekenis van persoonsgebonden budgetfinanciering
in de geestelijke gezondheidszorg. VIII. HulpmiddelenIn het Regeerakkoord is in de bijlage over de Volksgezondheid de invoering
van persoonsgebonden budgetfinanciering beperkt tot het terrein van de AWBZ-verzekerde
zorg.Omdat de hulpmiddelen uit de AWBZ worden overgeheveld naar de ziektekostenverzekering
valt deze sector formeel buiten genoemde afspraken in het Regeerakkoord.Een ander motief, om bij de invoering van de persoonsgebonden budgetfinanciering
de hulpmiddelen voorlopig buiten beschouwing te laten, is gelegen in de volgende
factoren.Het is ongewenst de voorgenomen wettelijke regime-wisseling te belasten
door de introductie van een bekostigingsregeling, waarmee in die sector nog
geen ervaring is opgedaan. Bovendien dient eerst het voorgenomen kritische
prijsonderzoek te hebben plaatsgevonden alvorens een basis voor normering
van budgetten voor hulpmiddelen mogelijk is.Eén en ander laat onverlet, dat bij de doordenking van mogelijkheden
om door marktwerking de prijzen in deze sector te beïnvloeden, ook de
betekenis van persoonsgebonden budgetfinanciering in de beschouwingen zal
worden betrokken. D. SLOTMet het voorgaande hopen wij u geïnformeerd te hebben over de beleidsvoornemens
met betrekking tot de invoering van persoonsgebonden budgetfinanciering voor
chronisch zorgbehoevenden.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-Eilers De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. G. Terpstra 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23904-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl