Voorstel van wet van de leden Van Velzen en Waalkens houdende een verbod op de pelsdierhouderij (Wet verbod pelsdierhouderij); Voorstel van het lid van Velzen houdende een verbod op de pelsdierhouderij
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-10-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141956
 2009-2010
 
 30 826
 Voorstel van wet van de leden Van Velzen en Waalkens houdende een verbod
op de pelsdierhouderij (Wet verbod pelsdierhouderij)
 
 
 
 
 E
 NADER VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR LANDBOUW, NATUUR
EN VOEDSELKWALITEIT
 Vastgesteld 23 maart 2010
 Onder dankzegging en met grote belangstelling hebben de leden van de vaste
commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit kennisgenomen van de brief
van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in reactie op het
voorlopig verslag, evenals van de memorie van antwoord van de indieners van
het wetsvoorstel. De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat sommige vragen door de indieners
van het wetsvoorstel echter niet of onvolledig zijn beantwoord. Daarom verzoeken
zij een aanvullende reactie van de indieners op hetgeen hieronder naar voren
wordt gebracht. De leden van de CU-fractie, mede
namens de fractie van de SGP, willen nogmaals
benadrukken dat zij om ethische redenen en op grond van dierenwelzijn graag
zouden zien dat gekomen zou kunnen worden tot het afschaffen van nertsenfokkerijen.
Alvorens zij steun aan het initiatiefwetsvoorstel kunnen verlenen, moeten
voor deze leden echter drie dringende kwesties worden opgelost, die hieronder
worden toegelicht. Zij verzoeken de initiatiefnemers hen op deze punten tegemoet
te komen.
 Terugwerkende kracht en overgangstermijn
 De leden van de CDA-fractie constateren met
zorg dat bij aannemen van deze wet met terugwerkende kracht het houden van
nertsen strafbaar wordt gesteld. Weliswaar kan met het aanvragen van een vergunning
die strafbaarstelling worden opgeheven, voor zover het aantal gehouden nertsen
gelijk of kleiner is dan op 17 januari 2008 werden gehouden. Maar als
het aantal nertsen op het moment van aannemen van het wetsvoorstel hoger is,
dan is met terugwerkende kracht sprake van een economisch delict, ondanks
dat de ondernemer op het moment van de uitbreiding heeft voldaan aan alle
wettelijke eisen en vergunningen. De Memorie van Antwoord stelt dat het verbod
ruim voldoende voorzienbaar was. De geschiedenis van de wetgeving omtrent
de pelsdierhouderij is echter grillig. Ondernemers kunnen hier geen staat
op maken. Een brief van de indieners aan de Tweede Kamer over dit wetsvoorstel
doet daar niet aan toe of af; die is geen onderdeel van de wetgeving. Genoemde
leden vragen om een reactie hierop van de indieners van het wetsvoorstel.
 
 In de Memorie van Antwoord wordt uitvoerig ingegaan op de problematiek
van de terugwerkende kracht. De leden van de CU-fractie,
mede namens de fractie van de SGP, zouden daarover
nogal wat vragen kunnen stellen. Die vragen verdwijnen als indieners duidelijk
inhoud geven aan hun suggestie dat «indieners (...) zich er van bewust
zijn dat een mogelijke aanpassing van de overgangstermijn misschien wenselijk
is.» Genoemde leden vragen of die overgangstermijn in werking kan treden
op het moment dat het wetsvoorstel door de Eerste Kamer wordt aanvaard. Indien
niet, waarom wordt daar dan niet voor gekozen, zo vragen deze leden. Zijn
er fundamentele bezwaren om voor dat moment te kiezen?
 Compensatie en schadeloosstelling
 Voorts constateren de leden van de CDA-fractie
dat bij de 10-jarige overgangstermijn (bedoeld als schadeloosstelling) voorbijgegaan
wordt aan het risico dat de sector economisch gezien implodeert na aanvaarding
van het wetsvoorstel door de Eerste Kamer. Na aanvaarding van het onderhavige
wetsvoorstel in de Tweede Kamer is immers al gebleken dat banken niet bereid
zijn om nog krediet te verstrekken aan nertsenhouders. Van een reële
schadeloosstelling is dan derhalve zeker geen sprake. De minister heeft aangegeven
geen financiële middelen ter beschikking te stellen voor schadecompensatie.
Graag een reactie van de indieners op dit scenario. Voorts, hoe verhoudt de
teloorgang van een dergelijke sector met een aanzienlijk verlies van werkgelegenheid
zich met de huidige economische en financiële crisis, zo vragen deze
leden.
 
 De indieners gaan niet in op de vraag van de leden van de CDA-fractie
op de kans dat specifieke groepen nertsenhouders (zoals bijvoorbeeld starters
en ondernemers met hoge investeringen) wellicht juridisch aanspraak zullen
maken op schadevergoeding omdat sprake is van «excessive
and intensive burden». Genoemde leden ontvangen graag hierop
alsnog een reactie van de indieners van het wetsvoorstel.
 
 In aansluiting op hun vragen met betrekking tot de overgangstermijn leggen
de leden van de CU-fractie, mede namens de fractie
van de SGP, aan de indieners van het wetsvoorstel
graag de volgende vragen voor. Indien na aanname van het wetsvoorstel door
de Eerste Kamer, en dus na vaststelling vanaf dat moment van een overgangstermijn
van tien jaar (overeenkomstig hetgeen hierboven door deze leden naar voren
is gebracht), alsnog – en terecht – op grond van eerdere welzijnsverordeningen
investeringen bij bestaande bedrijven moeten worden gedaan, rijst de vraag
naar compensatie van de investeringskosten die op het moment van verbod onvoldoende
zijn afgeschreven. Hoe hoog zouden die compensatiekosten kunnen zijn? Welke
maatregelen worden overwogen om achterblijvers of uitstellers van welzijnsinvesteringen
van een dergelijke compensatie uit te sluiten? Kan eventueel overwogen worden
de overgangstermijn van 10 jaar te laten ingaan op het moment van de vereiste
termijn van welzijnsverordeningen, zo vragen deze leden.
 
 De Memorie van Antwoord zegt terecht dat individuele ondernemers mogelijk
financiële schade van de het ontnemen van eigendom in de zin van het
reguleren van vergunningen kunnen ondervinden. Welke concrete maatregelen
kunnen worden genomen om deze schade te verminderen en eventueel te compenseren,
zo vragen deze leden. Is in dit verband een financiële compensatie mogelijk
die juridisch houdbaar is? 
 Overig
 De indieners stellen dat de nerts niet is gedomesticeerd, omdat het dier
pas 100 jaar bedrijfsmatig wordt gehouden. Deze opmerking snijdt geen hout.
Domesticatie is geen omschreven einddoel, maar een proces. De mate waarin
een dier is gedomesticeerd, is trouwens niet bepalend voor de mate van welzijn
of onwelzijn dat het dier zal ervaren. Volgens deskundigen is de nerts op
weg naar domesticatie, dit is uit een aantal kenmerken af te leiden zoals
kleurslagen en herseninhoud. Op welke feiten baseren de indieners dan de stellingname
dat de nerts niet is gedomesticeerd, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
 
 En tot slot wordt voorbij gegaan aan de maatschappelijke gevolgen die
van dit wetsvoorstel kunnen uitgaan. Door de indieners wordt niet ingegaan
op de vraag van de leden van de CDA-fractie over de waarschuwing van het Rathenau
Instituut voor onvoorspelbare maatschappelijke en bestuurlijke problemen als
het houden van nertsen wordt verboden, terwijl een rechtsfilosofisch beoordelingskader
voor de toetsing van het productiedoel ontbreekt. Het eind lijkt immers zoek.
Zo kan bijvoorbeeld de ethische vraag worden opgeworpen of het houden van
honden verboden moet worden omdat deze dieren uitsluitend en alleen voor het
plezier van de mens worden gehouden (bewakings-, opsporings- en jachthonden
daargelaten) en niet wordt voldaan aan alle welzijneisen (het is immers een
roedeldier, dat niet solitair gehouden dient te worden).
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 Schuurman
 De griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 Warmolt de Boer
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Schuurman (CU), (voorzitter), Holdijk (SGP), Swenker (VVD), Terpstra (CDA),
Slagter-Roukema (SP), Westerveld (PvdA), Sylvester (PvdA), Putters (PvdA),
Doek (CDA), Eigeman (PvdA), Engels (D66), Slager (SP), Benedictus (CDA), Peters
(SP), De Boer (CU), Willems (CDA) (vice-voorzitter), Schaap (VVD), Huijbregts-Schiedon
(VVD), Laurier (GL), Hermans (VVD), Smaling (SP), Koffeman (PvdD), Böhler
(GL), Yildirim (Fractie-Yildirim) en Tiesinga (CDA).
 
 
 Kamerstukken I 2009/10, 20 826 C en D.