Drugbeleid; Verslag nota-overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24077, nr. 34

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-03-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24077 nr. 34

20-03-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een nota-overleg van de vaste commissies
voor Justitie en voor Volksgezondheid, Welzijn en SportEerste termijn van de zijde van de commissies
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24077Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 305 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 077Drugbeleid nr. 34VERSLAG VAN EEN NOTA-OVERLEGVastgesteld 20 maart 1996De vaste commissies voor Justitie1 en voor
Volksgezondheid, Welzijn en Sport2 hebben op maandag
18 maart 1996 overleg gevoerd met de ministers van Justitie en van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en staatssecretaris Kohnstamm van Binnenlandse Zaken over de nota Drugbeleid (24 077).Van het overleg brengen de commissies bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V.A.M. van der BurgDe voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van NieuwenhovenDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,De Gier Stenografisch verslag van een nota-overleg van de vaste commissies
voor Justitie en voor Volksgezondheid, Welzijn en SportMaandag 18 maart 1996 11.15 uurDe voorzitter: V.A.M. van der BurgAanwezig zijn 13 leden der Kamer, te weten:Oudkerk, Van Oven, Rabbae, De Graaf, Korthals, Schutte, Van de Camp, Leerkes,
Van Wingerden, Van der Vlies, Dittrich, Aiking-van Wageningen en Janmaat,alsmede mevrouw Sorgdrager, minister van Justitie, mevrouw Borst-Eilers,
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en de heer Kohnstamm, staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken, die vergezeld zijn van enige ambtenaren van hun ministeries.Aan de orde is de behandeling van:de nota Drugbeleid
(24 077).De voorzitter:Ik open de vergadering en heet de bewindslieden van harte welkom. Ik meld
dat de voorzitter van vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
mevrouw Van Nieuwenhoven, elders verkeert. Zij is verhinderd vanwege een bespreking
over de arme kant van Nederland.Eerste termijn van de zijde van de commissiesDe heerOudkerk(PvdA)Voorzitter! Ik zie, om mevrouw Borst even te citeren, dat er een gat geslagen
is in de verdediging van het kabinet. Mevrouw Sorgdrager is namelijk nog niet
aanwezig. Hopelijk kunnen wij haar dadelijk welkom heten.De inhoud van de nota Continuïteit en verandering bevat belangrijke
koerswijzigingen die op termijn een ander drugsbeleid zullen betekenen. Het
beleid is jaren gedomineerd door de bewindslieden van Volksgezondheid, maar
nu is dat niet meer zo. Nu gaat het in hoofdzaak om de bestrijding van overlast
en het coffeeshopbeleid. En geen misverstand: dat moet! Hoofdstuk 5 van de
nota heet: handhaving van de Opiumwet. Dat lijkt ons een eufemisme, want de
Opiumwet is verworden tot een uitvoeringsregeling voor de internationale drugsverdragen
die nergens ter wereld meer gehandhaafd kunnen worden. Zij worden nog slechts
gehanteerd. Wie dat niet wenst te geloven, moet de rapporten van de International
narcotic control board of de IRT-enquête er maar op nalezen.De nota gaat ook over verslavingszorg en preventie. Tien van de 58 bladzijden
zijn eraan gewijd, niet meer. De nota besteedt ook bedroevend weinig aandacht
aan de oorzaken en omstandigheden die tot drugsgebruik leiden. Ik kom hier
straks op terug.Ik constateer ook dat de interdepartementale ambtelijke beleidsvoorbereiding
van VWS verhuist naar een task force bij BiZa. Volksgezondheid zal binnen
dit gezelschap een secundaire positie innemen. Minister Borst treedt ook terug
op haar eigen terrein. Als de kabinetsvoornemens doorgaan, zal zij geen invloed
van betekenis meer hebben op de ambulante verslavingszorg. Die zorg zal straks
immers door de gemeenten worden bestuurd en uit het Gemeentefonds worden betaald.
Wat de drang en dwang betreft, is het zo dat Justitie stuurt en dat Volksgezondheid
mee mag betalen. Ook internationaal ontfermen Justitie, Binnenlandse Zaken
en Buitenlandse Zaken zich over het drugsbeleid. Kennelijk is dat een onontkoombaar
bestuurlijk proces geworden. Vanzelfsprekend moet overlast- en criminaliteitsbestrijding
in de schijnwerpers staan. Met alleen beleid op dat punt is het echter dweilen
met de kraan open. Ik zeg dat in de overtuiging dat de nota niet voldoende
aandacht besteedt aan de achtergronden en de omstandigheden die problematisch
drugsgebruik bevorderen. En die zijn bekend. Het zijn de kansarme groepen
in de samenleving die het meest te lijden hebben van drugsverslaafden in hun
midden en van de overlast die die drugsverslaafden veroorzaken. Naarmate de
mazen in de sociale vangnetten ruimer worden, zullen de aantallen slachtoffers
toenemen. En daar en nergens anders ligt de grootste bedreiging voor de beheersbaarheid
van de drugsproblematiek in ons land.Ik constateer dat een gestructureerde beleidsanalyse van die problematiek,
die wel in de rapporten van het CPB wordt gesignaleerd, in deze nota ontbreekt.
En dus ontbreekt in de nota ook een specifiek plan om de drugsproblematiek
bij kansarmen aan te pakken door primaire en secundaire preventie. Toegegeven:
paragraaf 3.2 van de nota gaat over zorgvernieuwing en preventie en geeft
wenselijkheden aan. Een gericht plan met prioriteitenstelling, identificatie
van doelgroepen, tijdpad en effectiviteitsmeting ontbreekt echter. Ik nodig
de minister van Volksgezondheid dan ook uit om uitwerking te geven aan zo'n
plan en dit aan de Kamer te presenteren. Zo nodig kom ik daar in tweede termijn
op terug.Ik hecht eraan om het eerst even kort te hebben over datgene wat niet
in de drugsnota staat. Ik doe dat, omdat in de aanloop naar dit debat is gebleken dat in deze Kamer verdeeldheid dreigt te ontstaan over
enkele wezenlijke aspecten van ons drugsbeleid, mede doordat het buitenland,
vooral Frankrijk en met name de heer Chirac, diverse malen van zijn ongenoegen
over ons beleid blijk heeft gegeven. Daar kunnen en moeten wij niet omheen,
want wij zijn immers geen eiland. Het is echter wel navrant dat de voornaamste
kritiek – ik wil dat hier toch gezegd hebben – komt uit een land
dat geen andere verdediging tegen de drugsproblematiek heeft dan de ideologische.
De heer Chirac zit met een erfenis van twee decennia verwaarlozing van het
drugsprobleem. Het rapport van Henrion uit Frankrijk zelf laat geen ruimte
voor twijfel. De populatie van verslaafden is in Frankrijk gegroeid. Er zijn
200.000 tot 300.000 heroïneverslaafden, voornamelijk jongeren. Er zijn
verpauperde wijken waar nauwelijks hulpverlening of opvang voor die verslaafden
is. Bovendien verspreiden ze overlast en ziektes. En die verspreiden ze ook
naar Nederland. Er is daar meer TBC-besmetting, er zijn daar meer seropositieven
en meer drugsdoden. Ik constateer dat er in Frankrijk geen duidelijke beleidsvisie
is die stoelt op de werkelijkheid van vandaag. Die werkelijkheid is –
of wij dat nu willen of leuk vinden of niet – dat er drugs zijn in de
samenleving. In Frankrijk loopt het steeds verder uit de hand. Het lijkt erop
alsof Nederland daarvan de schuld moet krijgen. En dat vinden wij niet terecht.
Als Europese bondgenoot dienen wij vanzelfsprekend gezamenlijk met de Fransen
naar een oplossing te zoeken, maar dat is iets anders dan ons beleid aanpassen,
want daarmee verandert de Franse situatie niet. Was het maar zo eenvoudig.
Gelukkig staan wij niet alleen. Dat varieert van Zwitserse wethouders tot
volksgezondheidsdeelstaatministers in Duitsland tot Engelse wetenschappers.
Wij hebben ook nog belangrijke maar soms vergeten resoluties van het Europees
Parlement. Een heleboel Europeanen die echt met de drugsproblematiek te maken
hebben, steunen ons in woord en geschrift. Mijn collega Gerrit-Jan van Oven
zal straks specifiek ingaan op de internationale context van ons drugsbeleid,
maar het schetsen van die Franse realiteit leek mij ter relativering van alle
Franse kritiek noodzakelijk.Het verbod op drugs en het bestrijden van de illegale handel door politie,
justitie, douane en wie al niet heeft nergens de toevoer van illegale drugs
naar de markt kunnen verminderen noch verhinderen. Dat is de realiteit. Het
is de paradox die de commissie-Van Traa zo treffend heeft verwoord. Ik citeer:
"Een verbod schept, zolang de vraag blijft bestaan, illegale handel en vormt
aldus een voedingsbodem voor de georganiseerde misdaad". Dat is de mondiale
werkelijkheid waarvoor wij staan. Die werkelijkheid wordt nog steeds op de
hoogste regeringsniveaus in Europa en de Verenigde Staten ontkend. Daarom
zitten wij mondiaal opgescheept met een uitzichtloze, almaar escalerende war
on drugs die niets oplevert, die veel geld kost en, erger, die een alibi verschaft
aan de meeste regeringen om weinig of niets aan de beperking van de vraag,
aan de hulpverlening en aan het opheffen van sociale achterstanden te doen.
Ik wil het nog een keer zeggen: de uit de hand lopende drugsproblematiek is
eerst en vooral een signaal van dieperliggende sociale en individuele problemen.
Die harde werkelijkheid lijkt er niet een in het zicht van de heer Chirac
te zijn.Begrijp mij goed, er is geen weldenkend mens die voor drugsgebruik is.
Ik pleit dan ook niet voor het stoppen met het tegengaan van drugsgebruik
en drugshandel. Dat lijkt mij essentieel voor het in stand houden van sociale
controle op de omvang en de risico's van drugsgebruik. Ik pleit wel voor het
handhaven van regel en maat in het drugsbeleid. Ik pleit zeer sterk voor het
beschermen van ons nationale beleid tegen ideologisch gedreven afbraak. Alleen
al daarom wil ik hier vandaag pleiten voor het afschaffen van de term "gedoogbeleid",
want die term brengt een simplistisch beeld met zich van "laissez faire",
van een tolerante houding ten opzichte van crimineel en asociaal gedrag. Gedogen
is – dat hebben een aantal van mijn collega's en ik zelf in Liverpool
geleerd – een soort van mixed message, het mag niet maar het kan wel.
Dat wordt nergens begrepen, niet buiten Nederland maar ook niet in Nederland.
Het gaat om een realistisch beleid, strenge spelregels, waardoor de boel in
de hand kan worden gehouden.De heerVan de Camp(CDA)Als wij het begrip "gedogen" afschaffen, vraag ik mij af hoe wij het dan
moeten gaan noemen.De heerOudkerk(PvdA)Als u bereid bent om naar het vervolg te luisteren van mijn betoog en
dat van mijn collega, zult u daarop een antwoord krijgen. Ik wil benadrukken
dat de term "gedogen" mijns inziens een verkeerde term is, omdat, wanneer
je het woordenboek erbij haalt, het in feite niets anders betekent dan "door
de vingers zien". Het betekent: je vindt het wel goed maar ook weer niet.
Ik kan mij voorstellen dat zowel bij onze binnenlandse bevolking en bestuurders,
als de buitenlandse bevolking en bestuurders daardoor een beeld ontstaat van
"wat willen ze nou precies in Nederland?". Ik denk dat wij dat duidelijk moeten
maken.De heerVan de Camp(CDA)Gaat u het dan reguleren of legaliseren?De heerOudkerk(PvdA)Legaliseren niet. Dat mag geen verrassing zijn na de zeven maanden voorafgaande
aan dit debat waarin wij over deze kwestie gesproken hebben. Reguleren lijkt
mij ook een verkeerde term. Mijn collega Van Oven zal er nog nader op ingaan.
Liberaliseren lijkt mij ook een verkeerde term. Wij proberen het in een andere
term te vatten.De heerVan de Camp(CDA)Ik ben in afwachting van een nieuwe heldere term.De heerOudkerk(PvdA)Met termen alleen kom je er niet, mijnheer Van de Camp. Maar dat weet
u misschien nog wel beter dan ik.De heerSchutte(GPV)Ik kan mij voorstellen dat de heer Oudkerk niet gelukkig is met de term
"gedogen", maar is die in feite niet een weergave van de juridische werkelijkheid?De heerOudkerk(PvdA)Dat is de weergave van de juridische werkelijkheid. En daarom zullen wij
enkele voorstellen ontvouwen die wat dat betreft de juridische werkelijkheid
wat helder maken. Wat er tot nu toe is gebeurd met het gedogen, vindt mijn
fractie neerkomen op een mixed message die niet helder is over te brengen.
Of wij zeggen: wij pakken van alles aan en maken wetten en regels.
Dan verwacht de bevolking natuurlijk van ons dat wij die wetten en regels
ook toepassen en zullen handhaven. Of wij zeggen: wij hebben wetten en regels,
maar bepaalde dingen laten wij toe. Dan moeten wij heel duidelijk maken wat
wij wel en wat wij niet toelaten. Dit is echter het ene zeggen en het andere
doen. Het enige dat ik probeer aan te geven, is dat de term ons wellicht meer
kwaad dan goed doet en meer onduidelijkheid verschaft dan duidelijkheid.De heerSchutte(GPV)Dat laatste is natuurlijk de vraag. Als je naast elkaar zet handhaving
in de formele wet van een verbod en een praktijk die daar in zekere zin haaks
op staat, dan komt die praktijk toch neer op het gedogen van wat de wet niet
toestaat?De heerOudkerk(PvdA)Wat ik probeer uit drukken, is de vaagheid van die term. Wij zijn niet
tegen een wettelijk verbod, maar wij zijn er gezien het opportuniteitsbeginsel,
wel voor dat de voorwaarden waaronder, ondanks dat wettelijke verbod, niet
vervolgd wordt of niet met prioriteit vervolgd wordt, kraak- en kraakhelder
zijn. Bovendien moeten ze kunnen worden nageleefd, want je kunt wel allerlei
voorwaarden stellen, maar als je er niets aan doet, denkt de burger: ik houd
nog steeds dezelfde overlast, dus wat heb ik eraan?De heerSchutte(GPV)Dit komt er dus in feite op neer, dat u zegt dat het een vorm van gedogen
blijft, maar dat u de voorwaarden wilt verhelderen, zodat men precies weet
wat dat gedogen inhoudt. Het blijft echter gedogen.De heerOudkerk(PvdA)Ik denk niet dat wij vandaag al te lang moeten praten over de termen.
Als u wilt dat het gedogen blijft, mag het wat mij betreft gedogen blijven.
Ik heb er echter een andere term voor, omdat ik het gedogen, het door de vingers
zien, in feite zowel politiek als maatschappelijk een onwenselijke systematiek
vind.De heerDe Graaf(D66)Met alle respect voor de heer Oudkerk, het is toch een beetje onzin wat
hij vertelt. Het is window-dressing. Hij wil eigenlijk gewoon de kern van
het gedoogbeleid overeind houden, maar hij wil het niet meer gedogen noemen.
Dat is des te merkwaardiger, aangezien zijn collega Van Heemst bij de behandeling
van de begroting van Justitie een uitvoerig verhaal heeft gehouden waarom
gedogen in de samenleving nog zo slecht niet is. De heer Oudkerk valt nu zijn
eigen collega af en dat verbaast mij.De heerOudkerk(PvdA)Ik val per definitie nooit collega's af. De heer De Graaf heeft samen
met mij op een dinsdagochtend in Liverpool te horen gekregen dat juist het
gedogen, juist die gemixte boodschap – het gaat nu om de beeldvorming –
een slechte beeldvorming oplevert of in ieder geval een onduidelijke beeldvorming
over wat wij precies willen. Waar ik dus voor pleit, is in uw beleving wellicht
niet anders, omdat u als politicus daar heel veel mee te maken heeft, maar
wel in de beleving van de bevolking, zowel in binnen- als buitenland.De heerDe Graaf(D66)Maar dat betekent toch dat u wilt dat morgen in de kranten staat: PvdA
schaft gedoogbeleid af, terwijl u in werkelijkheid gewoon de kern van het
beleid overeind wilt houden?De heerOudkerk(PvdA)Ik begrijp dat u dat op deze manier wilt proberen. Wij schaffen echter
niet het gedoogbeleid af. Wij willen naar een realistisch beleid. Dat is iets
heel anders.De heerVan de Camp(CDA)Wij zijn nog geen tien minuten bezig en de Partij van de Arbeid hangt
hier een mist neer die zijn weerga niet kent. Kan de heer Oudkerk misschien
dat woord alvast noemen? Dan kunnen wij nadenken over wat hij gaat doen. Wij
zijn allemaal juridisch redelijk geschoold en als wij dat woord vast hebben,
hebben wij een vast punt.De heerOudkerk(PvdA)Schrikt u niet, mijnheer Van de Camp, het woord is "regularisering". U
zult wel denken: wat is dat nu weer? Dat zullen wij uitleggen. Het gaat er
hier niet om dat er een lesje komt in de woorden van de Nederlandse taal.
Ik heb u verteld wat gedogen is. Wat legaliseren en liberaliseren is, wil
ik u ook wel vertellen, maar dat weet u net zo goed als ik. Het gaat mij erom
dat wij hier niet een theekransje moeten houden over het woordgebruik. Het
gaat erom dat wij een realistisch beleid naar buiten moeten brengen dat aansluit
op de dagelijkse praktijk en dat te controleren is. U mag het daarna noemen
zoals u wilt.De heerVan de Camp(CDA)Wij zullen de heer Van Oven straks het verschil horen uitleggen tussen
reguleren en regularisatie. Dat verschil is er volgens mij overigens niet.
Ik ben bang dat de buitenlandse pers dit gewoon zal vertalen in "legaliseren".De heerOudkerk(PvdA)Wij zullen dan voor eens en voor altijd duidelijk maken dat dat niet de
bedoeling is.De voorzitter:De heer Oudkerk zet zijn betoog nu voort, want hij denkt aan de tijd.De heerOudkerk(PvdA)Voorzitter! Waar zou het vandaag over moeten gaan? Over hoe je als overheid
de burger het vertrouwen kunt geven dat je het in de hand hebt, dat je er
iets aan doet. Waar zitten die buurtbewoners namelijk mee? Die zijn het zat
dat, als ze de markt bezoeken, hun tasje weer gejat wordt of dat hun autoradio
voor de zoveelste keer uit de auto is gesloopt. Ze zijn de rotzooi van de
spuitende of rokende junk in het portiek zat. Een moeder vertelde mij dat,
als ze in het park loopt met haar kind, ze dat kind niet uit het oog durft
te verliezen, omdat ze bang is dat het kind een naald opraapt met, wie weet,
besmet bloed eraan. Zij is het niet alleen zat, zij is ook nog bang. Zij is
bang dat de oudste dochter in een of andere discotheek of in de coffeeshop
op de hoek onder de toonbank allerlei rommelpillen krijgt aangeboden in plaats
van nederwiet of hasj.Men is ook de hypocrisie zat omdat de overheid enerzijds van alles verbiedt
en regeltjes maakt, maar anderzijds van alles door de vingers moet zien. Men
constateert dat wij de zaak niet kunnen handhaven en niet kunnen controleren.
Men constateert dat de politie het niet aankan, dat het justitiële apparaat
doldraait en dat de helft van de gevangenissen vol zit met criminele drugsverslaafden.
Het enige dat men van ons verwacht, is dat wij proberen de zaak in de hand
te houden met een realistisch beleid dat echt iets oplevert,
want anders is het niets anders dan een doos gebakken lucht die wij vol charme
aan het buitenland verkopen, maar waarbij de burger een oor wordt aangenaaid.De cruciale vraag voor ons is of de drugsnota van het kabinet voldoende
realistisch beleid heeft te bieden aan mensen die balen van alle overlast
en criminaliteit, maar ook aan verslaafden waarvan het overgrote deel overigens
geen overlast veroorzaakt. Naar onze mening biedt zij dat op sommige punten
niet. De algemene lijn is er een van repressie. Wij vinden dat niet gek, maar
wel jammer. Het is tekenend dat in de media consequent sprake is van de nota
van minister Sorgdrager, terwijl minister Borst van Volksgezondheid de eerste
ondertekenaar is. Ook in deze Kamer zien wij mijn overigens zeer gewaardeerde
justitiewoordvoerders opdraven en niet de woordvoerders voor volksgezondheid
en evenmin de woordvoerders voor de grote steden. Dat is mijns inziens meer
dan symboliek alleen.De heerDe Graaf(D66)Zij zijn naar mijn mening de woordvoerders voor het drugsbeleid en niet
per se de woordvoerders voor justitie. Dat is ook niet zo belangrijk. Kan
de heer Oudkerk uitleggen wat hij bedoelt met zijn opmerking dat de nota vooral
over repressie gaat?De heerOudkerk(PvdA)Als hij de nota in haar volle omvang bekijkt, ziet hij dat tien bladzijden
worden gewijd aan het volksgezondheidsbeleid. Dat betekent dat op 48 bladzijden
min of meer de knoet wordt gehanteerd. Met andere woorden: voor mij is dit
een uiting van meer repressie. Het evenwicht tussen volksgezondheidsbeleid
en de strenge repressie is doorgeslagen naar de repressie.De heerDe Graaf(D66)Ik mag toch aannemen dat de heer Oudkerk ook de inhoud van de drugsnota
heeft gelezen en niet alleen de pagina's heeft geteld.De heerOudkerk(PvdA)Ik heb de inhoud goed gelezen.De heerDe Graaf(D66)Als ik naar de inhoud kijk, wil ik graag van hem horen waarom deze nota
zoveel repressie uitstraalt. Want ook op het gebied van zorg en verslavingszorg
worden enkele nieuwe initiatieven genomen, waaronder de ook door hem gesteunde
medische experimenten met de verstrekking van heroïne. Kan hij zijn bewering
inhoudelijk uitleggen en niet op basis van het aantal pagina's?De heerOudkerk(PvdA)De voorbeelden die de heer De Graaf noemde, betreffen fraaie zaken. Ik
zal die in het vervolg van mijn betoog ook toejuichen. Die andere zaken waarover
wij straks zullen praten, betreffen het terugbrengen van 30 naar 5 gram en
een strenger vervolgingsbeleid. Het beeld van de nota dat ik krijg van de
nota, en dat lees ik zowel uit de regels als tussen de regels, is dat als
wij het drugsgebruik hard aanpakken, wij het wel onder controle krijgen. Dat
beeld voldoet mijns inziens niet aan de realiteit. Dat wil ik hier ter discussie
stellen.De heerDe Graaf(D66)Ik begrijp het nog niet helemaal. De kiezers van de partij van de heer
Oudkerk vragen, zoals ook de kiezers van veel andere partijen, om een forse
bestrijding van de overlast die het gevolg kan zijn van een op zichzelf goed
beleid uit een oogpunt van volksgezondheid. Dit kabinet pakt de kern van het
beleid. Dat wil het voortzetten. Het kabinet wil echter ook voor de eerste
keer sinds jaren, voor het eerst sinds enkele kabinetsperioden, de overlast
fors aanpakken. Het wil de nota niet alleen een nota voor verslaafden en gebruikers
laten zijn, maar voor alle burgers. En nu roept de heer Oudkerk: te veel repressie.
Ik begrijp dat echt niet.De heerOudkerk(PvdA)De heer De Graaf geeft het al aan. Wij gaan nu voor het eerst die zaken
wat harder aanpakken. Misschien moet ik de conclusie van de redactie van de
nota maar aanhalen om te proberen hem te overtuigen. Daar staat: de nota is
geen oefening in logica. Van ons moet het beleid meer een en/en-beleid worden,
waarbij ik beide zaken belangrijk vind. Het beleid ten aanzien van de volksgezondheid
moet daarom mijns inziens worden uitgebreid, maar ook moeten er structurele
maatregelen worden genomen tegen de overlast. Ik denk dat een goed beleid
op het terrein van de volksgezondheid en van de grote steden ook een instrument
kan zijn, juist voor de burgers en juist voor de achterban om de overlast
te kunnen aanpakken. Daarover wil ik het vandaag hebben.Voorzitter! Het is voor ons nog zeer de vraag of met hetgeen in de nota
staat de overlast met name op de lange termijn ook structureel gereduceerd
zal worden. Voorop staat voor ons dat het ontmoedigen van gebruik en beperking
van de schade voor de gebruiker en zijn omgeving altijd centraal moeten staan.
Repressief beleid mag niet leiden tot risico's voor de volksgezondheid. Als
je illegale drugspanden die overlast veroorzaken, zou sluiten – daar
zijn wij voor; hoe sneller hoe beter – dan moet je oog hebben voor het
gevolg daarvan: de verspreiding van die gebruikers over de stad, met alle
mogelijke gevolgen vandien. Als je niet tevens een voorziening regelt om dat
in de hand te houden, dan voer je dus geen en/en-beleid.Voorzitter! Een van de meest prangende problemen is het XTC- en designerdrugsgebruik
onder jongeren. De cijfers van vorige week van de NeVIV brengen aan het licht
dat zo'n 35% van alle jongeren die in het weekend uitgaan, pillen, poppers,
speed, cocaïne of andere rommel slikken om eens lekker uit hun bol te
gaan. Dat gebeurt juist ook op het platteland. De hulpverlening vreest zelfs
voor problemen op het werk of op school. Er is, wat ons betreft, alle reden
tot bezorgdheid op dit punt. Zowel in Holland als elders horen wij over de
meest uiteenlopende acute gezondheidsschade, zoals schade aan de lever, schade
aan de nieren en hartstilstand. Er vallen zelfs doden. De lange-termijneffecten
van amfetaminederivaten zijn nog niet helemaal duidelijk.De nota laat ten aanzien van XTC te veel open einden. Grote vervuiling
uit een onbeheersbaar illegaal circuit van de XTC-markt neemt toe. Als wij
op korte termijn iets willen bereiken, moet de preventie van het gebruik flink
omhoog. Wij horen graag van de minister van Justitie of en, zo ja, hoe zij
mogelijkheden ziet om de produktie en de handel van die designerdrugs aan
te pakken.De minister van Volksgezondheid stuurde ons vorig jaar een afschrift van
een brief, waarin zij de gemeenten stimuleert om het beleid inzake dit soort
drugs duidelijk te maken en de richtlijnen uit te voeren. De richtlijnen in
"Stadhuis en house" zijn nu bijna een jaar oud. Wij hebben via een enquête
mogen constateren dat negen van de tien gemeenten geen beleid
ten aanzien van synthetische drugs hebben geformuleerd. Ik denk dus dat het
verstandig is dat gemeentebesturen aan de organisatoren van houseparty's laten
weten, dat uit het oogpunt van bescherming van de jeugd, het belang van de
openbare orde en van de volksgezondheid aan die richtlijnen strak de hand
zal worden gehouden, met inbegrip van het streng optreden tegen onverlaten
die al die rommel verkopen. Weliswaar zijn gebruikers vrijwel altijd normale
experimenterende jongeren, maar zij zijn wel tussen de 12 en de 18 jaar. Alleen
artikel 22 van de Grondwet verplicht de overheid al om zich hier actief op
te stellen.Ik zou dus aan het kabinet met klem willen vragen om voor de aanvang van
het "zomerhouseseizoen" bij de burgemeesters aandacht voor die richtlijnen
te vragen en nogmaals aan te dringen op invoering en handhaving. Ik ga ervan
uit dat wij voor het eind van dit jaar opnieuw over XTC zullen praten. Dan
zou ik graag willen beschikken over een evaluatie van de richtlijnen, niet
alleen met betrekking tot hun effect maar ook met betrekking tot de vraag
of zij inmiddels door alle gemeenten worden gehanteerd. Denkt staatssecretaris
Kohnstamm daarin te kunnen slagen? Voorts wil ik de minister van Volksgezondheid
vragen om vandaag terug te komen op de toezeggingen die zij in juni 1995 in
het XTC-debat heeft gedaan.De heerVan de Camp(CDA)Wat vindt u ervan als wij de toegang van dealers tot discotheken zouden
aanpakken?De heerOudkerk(PvdA)U bedoelt dealers in designerdrugs?De heerVan de Camp(CDA)Ja.De heerOudkerk(PvdA)Dat lijkt mij een goede zaak. Maar dat moet dan ook wel kunnen. En ik
geloof dat dat juist het probleem is: wij weten nauwelijks meer wat er allemaal
in schuurtjes aan de meest diverse designerdrugs gemaakt wordt, wie het krijgt...De heerVan de Camp(CDA)U moet mij even goed verstaan. Ik zeg: in de discotheek. Ik heb het dus
over handel in de discotheek. Volgens ons zou het een heel goed plan zijn
om te zeggen: zodra er verkocht wordt in de discotheek, gaat die discotheek
dicht. Dat is helder, daar heb je geen schuurtjes bij nodig, dan zijn er geen
handelaren meer, punt! Wat vindt u daarvan?De heerOudkerk(PvdA)U wilt net zo'n beleid als het beleid dat geldt voor coffeeshops die zich
niet aan de richtlijnen houden. Die gaan ook onmiddellijk dicht. Begrijp ik
u zo goed?De heerVan de Camp(CDA)Ja, heel goed.De heerOudkerk(PvdA)Dat is namelijk heel belangrijk in dit debat. Zo op het eerste gezicht
ben ik daar geen tegenstander van, maar ik vraag mij eerlijk gezegd af of
wij daarmee niet een papieren tijger introduceren. Wie controleert dat? De
handel zal zich dan misschien verplaatsen naar de buitenkant van die discotheek,
en dan ben je natuurlijk weer in de aap gelogeerd.De heerVan de Camp(CDA)Ik realiseer mij ook dat dat risico er is. Maar dan heb je in ieder geval
in die discotheek geen handel meer. Dat heeft een preventieve werking.De heerOudkerk(PvdA)Met alle respect, het heeft voor mij ook iets over zich van: als wij alle
kerkhoven maar sluiten, dan vallen er geen doden meer. Die vergelijking wil
ik hier toch proberen te maken. Ik vind een deel van uw suggesties zeker sympathiek,
maar dan zit ik dus weer met de vraag: hoe gaan wij dat nu zodanig regelen
dat het niet toch plaatsvindt in die discotheek 100 meter verderop of ergens
in een tussenstraatje? Kortom, ik sta open voor iedere suggestie om met name
die vervuilde pillen, die designerdrugs, zo snel mogelijk naar de andere kant
van de wereld te helpen. Dit kan een suggestie zijn, maar het is niet de eerste
aan welke ik denk.De heerSchutte(GPV)Voorzitter! De heer Oudkerk verwijst naar het debat over dit onderwerp
dat wij in de afgelopen zomer hebben gevoerd. Ik denk dat je kunt zeggen dat
de strekking van de bijdrage van de Kamer toen was: "Regering, onderschat
u de problematiek niet?". Dat heeft geresulteerd in een motie van mijn hand,
maar daar heeft de fractie van de heer Oudkerk toen geen steun aan verleend.
Is mijn conclusie juist, dat hij nu zegt dat die motie toch wel een goede
prikkel voor de regering was om een stap verder te gaan dan wat zij spontaan
deed?De heerOudkerk(PvdA)Wij zijn nu negen maanden verder. Deskundigen zeggen dat het met XTC nog
wel meevalt, maar het probleem is dat ons met name in de afgelopen maanden
gebleken is dat er zoveel rommel wordt geproduceerd van allerlei stoffen waarvan
wij de oorsprong niet eens kennen. Bij softdrugs en harddrugs weten wij wat
het is, maar bij die stoffen weten wij het nauwelijks. Ik zou dan ook liever
van XTC-achtigen willen spreken. Nu had uw motie betrekking op XTC en ik zou
de strekking dus willen uitbreiden, omdat ik denk dat die vervuilde rommel
een groter probleem is dan de XTC zelf.De heerSchutte(GPV)Die motie was toen de resultante van een debat waarbij XTC de inzet was,
maar waarbij toch ook al naar voren kwam dat het begrip XTC al sterk vervuild
was, zodat er een nauwe samenhang was tussen de aanwezigheid en de produktie
van XTC in Nederland en het aanbod van allerlei rommel. Ook ik zou de zaak
dus echt niet tot XTC willen beperken. Maar goed, ik ben content met uw opstelling
in dit debat en ik denk ook dat het signaal voor de regering duidelijk zal
zijn.De heerOudkerk(PvdA)Voorzitter! Ik heb nog enkele suggesties voor de minister van Volksgezondheid.
Ten aanzien van preventie en voorlichting willen wij ook in financiële
zin prioriteit geven aan concrete voorlichtingsprojecten. Wij stellen voor,
in samenwerking met het ministerie van OCW, lokale projecten voor jongeren,
ouders en docenten landelijk te implementeren. Naar onze mening kan hierbij
het zeer geslaagde initiatief tot samenwerking van de politie in Rotterdam/Rijnmond
en de gemeente Spijkenisse als sjabloon worden gebruikt. Dan ontstaat er tenminste
geen vertraging doordat overal opnieuw het wiel zou moeten worden uitgevonden.
En het motto is en blijft: "Begin er niet aan als je het nog nooit gedaan
hebt." Bij de financiering zou er sprake moeten zijn van een coproduktie van
middelen uit de Wet op de collectieve preventie en OCW-middelen.Daarnaast pleiten wij voor de oprichting van een landelijk ondersteuningsteam
onder verantwoordelijkheid van het NIAD. Hiermee bedoelen wij een landelijk
team van deskundigen dat op verzoek van gemeenten advies geeft inzake het
ontwikkelen of uitvoeren van drugsbeleid in het uitgaanscircuit. Het betreft
in feite de concrete invulling van de instelling van een landelijke steunfunctie
zoals het kabinet in de nota heeft voorgesteld.Verder vinden wij dat XTC en andere designerdrugs vanwege de toenemende
problematiek een andere benadering verdienen dan bijvoorbeeld cocaïne
en heroïne, die op lijst 1 uit de Opiumwet staan. De ellende met XTC
is eigenlijk begonnen toen XTC verboden werd. Het is een mogelijkheid om in
de praktijk een verschil in benadering te maken, maar wij doen de minister
van Justitie toch ook de suggestie om in de Opiumwet een nieuwe clustering
te maken, waarbij het instellen van een aparte lijst voor dit soort drugs
de mogelijkheid zou bieden reeds geformuleerde of nieuwe richtlijnen beter
te handhaven. Het gaat hierbij per slot van rekening om gevaarlijke, maar
onzes inziens niet verslavende stoffen, die wel afzonderlijk aandacht vragen
bij het vervolgingsbeleid.MinisterSorgdragerVoorzitter! Ik zou even willen opmerken dat de Opiumwet een wet van Volksgezondheid
en niet van Justitie is.De heerOudkerk(PvdA)Dan vraag ik het aan de minister van Volksgezondheid; neem me niet kwalijk.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! Wij hebben diverse keren bij overleg over het XTC-beleid afgesproken
dat wij wat er voor XTC en XTC-achtigen in de Opiumwet zou moeten worden opgenomen,
mede zouden laten afhangen van de uitkomst van onderzoek dat minister Borst
inmiddels heeft laten instellen naar de schadelijkheid van het gebruik van
XTC op de langere termijn. Klopt het dat de heer Oudkerk deze suggestie eigenlijk
niet nu doet, maar pas na het bekend worden van het resultaat van dat onderzoek,
als het nodig mocht blijken?De heerOudkerk(PvdA)Dat heeft u goed begrepen. Ik heb grote vrees dat de vervuiling van de
XTC-markt zodanig is dat een wetenschappelijk en goed kwantificeerbaar onderzoek
naar de schadelijke effecten van zuivere XTC wel eens onmogelijk zou kunnen
blijken. Kortom, het is een schot voor de boeg. Zo'n onderzoek zou bovendien
wel eens jaren kunnen duren, zodat wij weer achter de feiten aan zouden hobbelen.Ik kom bij het harddrugsbeleid. Ten eerste is er de verslaving zelf. Internationaal
is uitgebreid gerapporteerd dat de eerste tien tot vijftien jaar 40%, weliswaar
met kans op terugval, van de harddrugs kan afkomen. 60% echter is en blijft
verslaafd. Na vijftien jaar blijkt er nauwelijks kans op herstel voor deze
mensen. Nogmaals, dit is internationaal, consistent gerapporteerd. Het tweede
punt ten aanzien van harddrugsgebruikers is dat alle gebruikers infectieziekten,
zoals AIDS, tuberculose en hepatitis, kunnen oplopen en verspreiden. Ook dat
neemt toe en ook dat is internationaal bevestigd. Die infectieziekten trekken
zich niets aan van gevangenismuren of verslaafden. Daarnaast noem ik de vermogensdelicten,
de overlast, de straathandel en andere criminele activiteiten, toenemende
problemen met polydrugsgebruik, heroïneprostitutie en een gebrek aan
harmonisatie tussen wat binnen en buiten de gevangenismuren gebeurt. Ik kom
hierop nog terug.20% van de verslaafden, stelt de literatuur, geeft overlast. 80% is primair
patiënt. Daarom pleiten wij ervoor om die categorie te medicaliseren,
want verslaving is en blijft een ernstige ziekte.Ik wil een opmerking maken over de verslavingszorg. Onze fractie zet haar
vraagtekens bij de bestaande financiering van de verslavingshulpverlening,
zoals het kabinet dat wil. De kabinet wil het geld naar de gemeenten brengen,
maar de commissie-Van Thijn heeft intussen het rapport "Borg voor zorg" uitgebracht.
Daarin staan ijkpunten. De regeling moet structureel zijn, er moet samenhang
zijn en integratie van de zorg dient te worden bevorderd. Wij zijn voorstander
van de kern van die adviezen, waarbij de huidige scheiding tussen ambulante
en intramurale verslavingszorg ongedaan wordt gemaakt. Ik voorzie dat de gemeentelijke
regie van de verslavingszorg op enige termijn zal resulteren in een vernauwing
van de prioriteitenstelling voor de moeilijkste categorie, te weten de verslaafde
criminelen. Die bezorgen ondraaglijke overlast en daar moet je iets aan doen.
Ik meen ook dat de hulpverlening aan verslaafden die zich netjes gedragen
niet in de gevarenzone mag komen. Kabinet en parlement hebben daar straks
niets meer over te zeggen, omdat na 1 januari dat beleid onder de gemeenten
valt. En natuurlijk komen de gemeenten straks geld tekort. Ze zullen naar
Binnenlandse Zaken komen voor het opnieuw openen van de "flappentap". Ik weet
dat uw ambtsvoorgangers destijds hebben geopteerd voor de thans door het kabinet
gekozen regie, maar het rapport-Van Thijn noopt mijns inziens tot een heroverweging.
Ik wacht nu niet op een geruststelling door staatssecretaris Kohnstamm. Ik
verzoek het kabinet uitdrukkelijk om de door Van Thijn en consorten gewezen
weg nader te onderzoeken en de financiering daarbij als maat en getal te nemen.
Tevens verzoek ik hem om daarover voor het zomerreces aan de Kamer te rapporteren,
zodat die daarover kan beslissen voordat de Tijdelijke wet stimulering sociale
vernieuwing de laatste adem uitblaast. Zo nodig zal ik dit verzoek in een
motie neerleggen.De heerDe Graaf(D66)De commissie-Van Thijn wees met betrekking tot de overheveling van een
deel van het budget naar de AWBZ op wat daarover in de nota van het kabinet
staat. Dit geldt ook voor wat er na de Tijdelijke wet stimulering sociale
vernieuwing zal gebeuren. De commissie sloot zich daarbij aan. Wat vraagt
u nu eigenlijk?De heerOudkerk(PvdA)De commissie heeft zich daar gedeeltelijk bij aangesloten. Ik vraag één
financieringsstroom en één financieringsbron. Ik constateer
namelijk dat gedeeltelijke financiering door gemeenten, AWBZ of welk compartiment
dan ook, de continuïteit van die zorg – intramuraal of ambulant –
in gevaar kan brengen. Dat gevaar geldt voor de gehele volksgezondheid en
dus ook voor de verslavingszorg.De heerDe Graaf(D66)Wat moet er met de gelden voor de 23 centrumgemeenten gebeuren
na 1 januari 1997?De heerOudkerk(PvdA)Ik wacht het standpunt van het kabinet over het rapport-Van Thijn af.
Ik vraag me voorts af of een gedeelte van het geld dat naar de centrumgemeenten
gaat, niet naar de AWBZ of een ander compartiment in de zorg moet volgens
een andersoortig zorgmodel. Hierdoor wordt de continuïteit van de zorg
gegarandeerd.De heerDe Graaf(D66)Wilt u het geld dat wel naar de gemeenten gaat gewoon in het Gemeentefonds
stoppen na 1 januari 1997?De heerOudkerk(PvdA)Dat mag, maar ik wil praten over het geld dat overblijft nadat het kabinet
een standpunt heeft ingenomen. Het is heel wel mogelijk dat wij verward raken
door allerlei geldstromen. Ik wil hierover echter nu verder geen uitspraken
doen.Een ander punt betreft de opbrengsten van de verslavingszorg in het licht
van de uitgaven. Zorginstellingen verlenen zorg, maar ook het kabinet vraagt
zich af of die zorg wel altijd effectief, noodzakelijk en doelmatig is. Ik
citeer het kabinet: "de behandelingen daar zijn niet voldoende geëvalueerd".
Het kabinet pleit voor kwaliteitsborg, monitoring en evaluatie. Wij pleiten
voor een concretere invulling daarvan, namelijk een evaluatierapport van bestaande
verslavingszorgprojecten en behandelingen met een duidelijke kosteneffectiviteitsmeting
en het formuleren van een kwaliteitsstandaard, waarbij het weer sociaal kunnen
functioneren van betrokkenen de belangrijkste parameter moet zijn.Tevens stellen wij voor de intramurale zorgvernieuwing specifiek voor
pedagogische inhaalprogramma's te starten, omdat wat ons betreft blijkt dat
jonge criminele verslaafden vaak op school mislukt zijn. Het grote probleem
is de combinatie van mislukte opvoeding, mislukte scholing en het te laat
in het gareel brengen via justitie. Voor een goede uitvoering van zo'n pedagogisch
inhaalprogramma zou het noodzakelijk zijn om professionele diagnostiek te
doen bij jongeren die in aanraking komen met de politie. Dit dient dan te
leiden tot een duidelijk programma met een justitiële bekrachtiging.
Ook daarop hoor ik graag een visie van het kabinet.Wat de oude verslaafden betreft lijkt het een illusie dat die mensen gedwongen
worden van hun verslaving af te stappen. Voor die personen lijkt medische
verstrekking van opiaten met aanpalende voorzieningen op maat veel meer geschikt.
Er moet wel een duidelijk verband zijn tussen die medische verstrekking en
de resocialisatievoorzieningen. Nu is de koppeling nog te veel hapsnap. Voor
ons gaat het daarbij met name om de functies van uitkeringsbeheer en woonbemiddeling,
om die organisatorisch onder te brengen bij de methadon- en heroïneverstrekking.
Wij geven de minister van Volksgezondheid in overweging om een deel van de
intramurale zorgverlening om te zetten in een geïntegreerde ambulante
openbare gezondheidsfunctie. Sociale pensionplaatsen zijn daarbij essentieel,
maar het is ook waardevol om onder medisch toezicht opiaten als palfium, methadon
en morfine te kunnen voorschrijven. Wij pleiten er dan ook voor om voor een
bepaalde categorie gebruikers palfium onder medisch toezicht te gaan verstrekken,
te meer daar het al is geregistreerd als opiaat en omdat medisch al lang ervaring
is opgedaan met de medische verstrekking daarvan. Ook daarover hoor ik graag
de mening van het kabinet.Samenvattend ten aanzien van de verslaafdenzorg: wij moeten de verslaafden
niet op één hoop gooien. Enerzijds de oude drugsgebruikers benaderen
als chronische patiënten, de genezingsidealen op een laag pitje zetten
en ambulant volgens een nieuw model verzorgen; eigenlijk de klassieke sociaal-psychiatrische
dienstverlening. Anderzijds de jonge criminelen voortvarend aanpakken, geen
heenzendingen, pedagogische inhaalprogramma's op maat en diagnostiek koppelen
aan essentiële maatregelen zoals het leren van taal, lezen, schrijven
etcetera. Experimenten zoals in Rotterdam passen overigens in dat beleid.De PvdA heeft de afgelopen maanden in de pers reeds gepleit voor uitbreiding
van de heroïne-experimenten, overigens wel na een zorgvuldige pilot,
waarbij naar onze mening het aantal van 50 wetenschappelijk gezien geen meetbare
resultaten oplevert en daarom alleen al als te kleinschalig moet worden gedefinieerd.
Wat ons betreft gaat het bij die experimenten om meer gemeenten en om meer
doelgroepen. Wij zijn dan ook zeer content met de duidelijke uitlatingen van
de minister van Volksgezondheid in Het Parool van afgelopen zaterdag, maar
wij vragen de minister wel om dat standpunt in deze Kamer te herhalen, want
de nota zelf luidt op dat punt toch iets anders in woord en geschrift. Wij
vragen dit met name, omdat wij al eerder blij waren met dat wat in een dagblad
stond. Dat was de Volkskrant in januari 1995, waarin minister Sorgdrager zei
de aanvoer van softdrugs te willen reguleren. Wij vonden dat verstandig, consistent
en helder, maar dat is er uiteindelijk niet van gekomen. Vandaar dat ik de
minister van Volksgezondheid nu een helder standpunt vraag over dat wat zij
in Het Parool eigenlijk heeft gezegd.De heerVan de Camp(CDA)Van die datum van 21 januari 1995 zullen wij vandaag nog veel plezier
hebben. Maar wat heeft mevrouw Borst volgens u in Het Parool gezegd?De heerOudkerk(PvdA)Ik kan het niet letterlijk citeren, maar in Het Parool heeft mevrouw Borst
gezegd, dat wij na die zorgvuldige pilot in elk geval verder moeten gaan dan
200, dat wij dit moeten uitbreiden naar Amsterdam, Rotterdam en Den Haag en
naar de stedendriehoek.De heerVan de Camp(CDA)Nee, na de pilot. Daar zijn wij het over eens.De heerOudkerk(PvdA)De pilot is voor ons niet het experiment op zichzelf. Met die pilot moet
je bekijken of alles in de praktijk wel uitvoerbaar is. Die is dus, met een
lelijk woord, een proeftuintje.De heerVan de Camp(CDA)Ik vind het zelf wat prematuur om al over enorme cijfers te praten, terwijl
de pilot nog niet begonnen is. Ik zal dat straks zelf ook rechtstreeks tegen
mevrouw Borst zeggen.De heerOudkerk(PvdA)Wij gaan ervan uit dat die pilot heldere instrumenten moet aangeven om
de experimenten te beginnen. Die pilot staat in die zin dus los van de experimenten.
Die pilot is geen experiment op zichzelf.De heerRabbae(GroenLinks)De heer Oudkerk is zwaar teleurgesteld als het gaat om de uitspraak van
minister Sorgdrager, als het gaat om de aanvoer van softdrugs naar de coffeeshops.
Mijn vraag in zijn richting is of hij wel komt met een voorstel voor regulering
van de aanvoer naar coffeeshops.De heerOudkerk(PvdA)Ik niet. Dat doet mijn collega Van Oven. Ik was overigens niet teleurgesteld
over die uitspraak van mevrouw Sorgdrager in de Volkskrant.De heerRabbae(GroenLinks)Dan neem ik dat voor mijn rekening. Ik wacht het voorstel af.De heerVan der Vlies(SGP)De heer Oudkerk zei over het experiment dat het getal 50 te laag is voor
wetenschappelijk verantwoorde bevindingen. Er is ook een optie om enkele pilots
naast elkaar te starten, ieder met 50 personen. Wat is uw visie: binnen dat
ene experiment dat getal van 50 verhogen, dan wel enkele pilots naast elkaar
houden, waardoor het getal in totaal natuurlijk ook groter wordt? Wat bedoelt
u precies?De heerOudkerk(PvdA)Ik bedoel dat je het op enkele plaatsen tegelijkertijd doet. Dat lijkt
mij wetenschappelijk gezien effectiever dan 150 op één plek,
maar ik laat het oordeel graag over aan wetenschappers die er echt over kunnen
oordelen. Nogmaals, het is voor ons geen experiment op zich, maar een aanloop.
Wij moeten bekijken of het mogelijk is dat dokters heroïne verstrekken.
Zij verstrekken nu wel palfium en methadon, maar misschien geeft verstrekking
van heroïne wel allerlei problemen. Misschien zijn er ook allerlei problemen
met het reguleren hiervan. Kortom, het is een oefening die, naar wij hopen,
uiteindelijk leidt tot het doen van experimenten. Een pilot is voor ons dus
geen experiment, maar meer een proef om tot experimenten te komen.De heerVan der Vlies(SGP)Een experiment kan gelukken of mislukken. Zij mislukken zo zelden, omdat
zij vaak beschouwd worden als een zoektocht naar een methodiek en er werkendeweg
bijstellingen mogelijk zijn. Wij moeten dus wel helderheid over die begrippen
hebben. Overigens denk ik over die pilot heel genuanceerd; dit zal straks
uit mijn betoog blijken. Het gaat er dan ook niet om, die nu meteen even af
te schieten. Wij moeten het wel helder hebben dat er momenten van afweging
komen, waarop wij bepalen of wij verder gaan dan wel, wellicht voor sommigen
onverhoopt en voor anderen gewenst, teruggaan naar af.De heerOudkerk(PvdA)Voor mijn fractie is het volstrekt duidelijk dat, als de pilot aangeeft
dat het kan en dat de instrumenten dus hanteerbaar zijn, je het moet doen.
Die pilot kun je dus niet afrekenen op vermindering van de overlast of een
fantastische toename van de gezondheid van de gebruikers. Hiervoor is die
te kleinschalig.Laten wij er eerlijk over zijn, hoewel het misschien pijn doet aan het
wetenschappelijke hart van de minister van Volksgezondheid: de schaalvergroting
bij het experiment in Zürich heeft er wel toe geleid dat burgers gezien
hebben dat het wat oplevert, in de zin dat de overlast minder werd, dat er
minder naalden lagen in het park en in de straten. Dit was oorspronkelijk
niet de bedoeling van het experiment, want dat ging om de volksgezondheid,
maar ik wijs er toch op dat het voor burgers uitermate belangrijk is. Zij
zijn primair niet geïnteresseerd in de gezondheid van de verslaafden,
maar wel in de overlast die de verslaving op straat geeft.De heerVan de Camp(CDA)Dit vind ik een heel kwalijke opmerking. U zegt dat de burgers geïnteresseerd
zijn in beperking van de overlast en niet in de gezondheid van de verslaafde.
Is dat nu een humanistisch mensbeeld? U hebt het in de pers ook al een paar
keer gezegd. U praat steeds over overlastbeperking.De heerOudkerk(PvdA)Mijnheer Van de Camp, laten wij realistisch zijn. Van u zijn de woorden
"de burgers zijn het zat". Ik sprak van primair en secundair. Wat de burgers
in eerste instantie zat zijn, zijn de overlast, de spuiten in het portiek
en het feit dat zij angstig worden.De heerVan de Camp(CDA)U kunt hier toch niet als vertegenwoordiger van de Partij van de Arbeid
zeggen dat het primair om overlastbeperking gaat? Het gaat om mensen! Ik snap
dat niet.De heerOudkerk(PvdA)Laten wij elkaar niet misverstaan. Natuurlijk gaat het om mensen. U bent
de laatste weken genoeg in en rondom coffeeshops geweest en het zal u dus
niet onbekend zijn dat mensen op straat niet in eerste instantie praten over
de gezondheid van verslaafden. Dat is toch de realiteit? Die mag je toch ook
wel noemen? Ik betreur dat natuurlijk. De mensen op straat praten primair
over hun angsten. Ik woon vlak bij het Westerpark in Amsterdam. Daar is een
meldpunt voor klachten over overlast. Alle zaken daar gaan, of je het nu leuk
vindt of niet, over de overlast en over het feit dat de mensen het hartstikke
zat zijn en ook hartstikke angstig zijn, en zij zijn niet angstig vanwege
de gezondheid van die verslaafden. Ik zou ook willen dat het anders was, maar
vind het wel logisch dat de burgers primair zeggen dat zij er last van hebben
en pas secundair een oordeel over hun verslaafde medemens hebben. Dat oordeel
is overigens gelukkig altijd dat zij het liefst willen dat die mensen zo gezond
mogelijk zijn.De PvdA vindt dat de bestrijding van infectieziekten onder gebruikers
moet worden geïntensiveerd. Wij hebben ontdekt dat dokters en verpleegkundigen
wel gevaccineerd worden tegen hepatitis B en dit vergoed krijgen, maar drugsgebruikers
niet. Eigenlijk wordt dus de grootste risicogroep niet gevaccineerd. Dit lijkt
ons een gevaar voor de volksgezondheid. Bij harddrugsgebruikers komt 36 keer
zoveel TBC voor als bij de rest van de bevolking. Onderzoek heeft uitgewezen
dat de kans op infectie met het AIDS-virus bij drugsgebruikers die twee maal
of vaker gedetineerd zijn geweest, drie maal zo groot is als de kans op infectie
bij drugsgebruikers die nooit gedetineerd zijn geweest. Dat laat ruimte voor
maar één conclusie, namelijk dat seropositiviteit in gevangenissen
wordt "verspreid". Terwijl enerzijds wordt gestreefd naar het drugsvrij maken
van alle afdelingen, dient wat ons betreft het drugsbeleid binnen de gevangenismuren
te worden geharmoniseerd met het beleid in de vrije samenleving. In de nota
wordt niet aangegeven welke voorlichtingsactiviteiten en voorzieningen de
regering wil bevorderen voor gedetineerde drugsgebruikers, die tijdens detentie
hun drugsgebruik continueren – of je dat nu leuk vindt of
niet – en die na detentie waarschijnlijk weer terugvallen in hun gebruikspatroon.
Ook de nazorg is in de nota niet voldoende omschreven. Hoe verhoudt het harm-reduction-beleid
zich met datgene wat ik zojuist heb gezegd? Wat ons betreft, moet gedacht
worden aan experimenten op het terrein van bleekwaterverstrekking, spuitomruil
en verstrekking van onderhoudsdoses methadon. Wij zijn van mening dat het
huidige medische regime in penitentiaire inrichtingen zowel voor de inwoners
van die instellingen als voor de gehele Nederlandse bevolking onvoldoende
bescherming biedt tegen AIDS, hepatitis en TBC. Ik vraag de minister van Volksgezondheid
dan ook met klem met de koepel van GGD'en te overleggen om te bezien in hoeverre
deze instellingen een rol kunnen spelen bij het bieden van onafhankelijke
medische zorg aan gevangenen.Voorzitter! Nederland telt zo'n 800.000 zware drinkers en alcoholisten.
Ziekenhuizen en doktoren hebben daar dagelijks mee te maken. Er gaan 25 maal
zoveel mensen dood aan alcohol als aan drugs en 275 maal zoveel mensen aan
tabak. De mensen die aan harddrugs sterven, sterven door de ziekten en meestal
niet door de drugs zelf. Aan softdrugsgebruik – 675.000 mensen –
is volgens ons nog niemand dood gegaan. Af ten toe hebben mensen er last van.
Zij hebben zich dan ook gemeld, maar het zijn er weinig. Naar mijn mening
hebben we hier dan ook niet met een volksgezondheidsprobleem te maken hebben
en om die reden geef ik het woord graag aan mijn collega Van Oven.De voorzitter:De voorzitter geeft het woord aan collega Van Oven, nadat u eerst een
interruptie hebt beantwoord!De heerVan de Camp(CDA)De heer Oudkerk heeft gezegd, dat weinig mensen last hebben van nadelige
gevolgen van het gebruik van softdrugs. Weet hij hoeveel mensen zich in 1995
gemeld hebben bij de verslavingsinstellingen?De heerOudkerk(PvdA)Ik heb uit de nota Drugbeleid begrepen, dat het ongeveer 2100 mensen waren,
maar ik weet het niet precies uit mijn hoofd. Uit andere getallen heb ik begrepen,
dat het er slechts 23 zouden zijn. De getallen zijn naar mijn mening de afgelopen
maanden echter een eigen leven gaan leiden en daarom heb ik over "weinig"
gesproken. Op de 675.000 gebruikers is dat een promillage, misschien nog wel
minder. Nogmaals, ik wil niet soebatten over getallen, want iedereen noemt
weer andere.De heerVan de Camp(CDA)Het waren er 2500 in 1995. Maar wat is voor de PvdA "weinig"?De heerOudkerk(PvdA)2500 op 675.000 is in vergelijking met andere "verslavingen" uitermate
weinig. Bovendien vraag ik mij af of die 2500 mensen allemaal wel klachten
hadden tengevolge van het softdrugsgebruik sec en of niet andere zaken een
rol speelden, zoals het gelijktijdig de nodige alcohol naar binnen werken.De heerVan de Camp(CDA)Dit waren de zogenaamde primaire meldingen, zoals het in het jargon heet.
Ik vind 2500 dus wel veel! U rekent alles om in promillages, maar het gaat
wel weer om 2500 individuen!De heerOudkerk(PvdA)Die zich volgens uw gegevens primair zouden melden vanwege...De heerVan de Camp(CDA)Ja, het LADIS-onderzoek dat wij de vorige week hebben gekregen!De heerOudkerk(PvdA)Ik moet u er toch ook op wijzen, dat er in Nederland en in het buitenland
wetenschappers zijn die soms de werkelijkheid wat falsificeren. Zo kennen
wij alleen de heer Nahas, die de heer Chirac adviseert en die beweringen doet
over THC en hasj, die ik in ieder geval wetenschappelijk gezien als onbetrouwbaar
wil kwalificeren. Een discussie over de vraag of het schadelijk is of niet,
levert voor de PvdA in ieder geval het antwoord op, dat dat wat schadelijk
is aan softdrugsgebruik voornamelijk de tabak in de joint is.De heerVan de Camp(CDA)Daar komen we straks nog over te spreken. Ik vind dat u uw strijd tegen
de Franse wetenschappers nadrukkelijk moet loskoppelen van de NeVIV-cijfers,
anders kunnen we in dit land nergens meer over praten.De heerOudkerk(PvdA)Dat zal ik doen, mijnheer Van de Camp!De heerVan der Vlies(SGP)Raakt de heer Oudkerk niet verstrikt in een opmerkelijke afweging? Je
kunt kijken naar het bestand gebruikers. Een percentage daarvan komt definitief
in ernstige problemen. Je kunt natuurlijk ook kijken naar het laatste bestand
en zeggen: elke gebruiker is er een te veel. Zojuist zei u: harddrugsgebruikers
vinden doorgaans niet de dood door het gebruik van harddrugs, maar door andere
ziekten. Maar u als arts weet toch heel goed, dat het gebruik van harddrugs
in het lichaam randvoorwaarden creëert en dat door het gebruik van harddrugs
het lichaam ontvankelijker wordt voor de ziekten waaraan men sterft. Ook kunnen
door het gedrag ziekten, besmettingen enzovoort aangetrokken worden. Je kunt
het een toch niet van het ander loskoppelen en met een zelfstandige argumentatie
komen.De heerOudkerk(PvdA)Ik vind dat u mij nu aanspreekt op mijn arts-zijn. In wetenschappelijk
opzicht ben ik het in ieder geval niet met u eens. Ik ben dus niet van mening
dat heroïnegebruik het lichaam zo zou veranderen dat je daardoor vatbaarder
zou zijn voor de ziekten die ik heb genoemd. De tuberculose, de AIDS en de
hepatitis krijg je absoluut niet vanwege de heroïne die in je lichaam
zou zitten. Die ziektes zijn daarentegen het gevolg van een aantal virussen
die duidelijk gekwantificeerd zijn.De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter! Ik heb van de wetenschappelijke aspecten helemaal geen verstand.
Ik sta hier namens de SGP-fractie en niet op grond van een bepaalde discipline.
Op het volgende wil ik toch nog wijzen.Is het niet zo, dat het harddrugsgebruik niet zelden gepaard gaat met
een bepaald leefklimaat, een bepaalde hygiëne etcetera die meer dan gewoon
zorgen voor een voorsortering, zodat men daardoor meer kansen maakt op de
ziekten die de heer Oudkerk noemde? Dat kan toch niet worden ontkend.De heerOudkerk(PvdA)Ik vind dat u met deze laatste opmerking te kort door de bocht gaat. Ik
zal niet ontkennen, dat de huidige wijze van harddrugsgebruik er soms in resulteert dat allerlei andere problemen ontstaan. Dat komt vooral
doordat men met dat gebruik helemaal in het illegale circuit zit en vanwege
andere sociale problemen, die ik eerder schetste. Ik wil dit echter loskoppelen
van de genoemde ziekten.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! Ik neem het stokje over en zal het hebben over het gebruik
van softdrugs. De regering wil de voorlichting over de risico's van frequent
en intensief cannabisgebruik intensiveren, maar zij beschouwt die risico's
op zichzelf niet als onaanvaardbaar. Mijn fractie is het daarmee eens en dat
zal geen verwondering wekken in het licht van de gedachtenwisseling die zojuist
heeft plaatsgevonden.De kleinhandel in softdrugs is nu in handen van coffeeshops en de verkoop
van kleine hoeveelheden softdrugs van daaruit wordt gedoogd op grond van richtlijnen
van het openbaar ministerie. De laatste richtlijnen dateren van 1994. In de
vaktaal heten die de AHOJ-G-criteria.De scheiding tussen hard- en softdrugs en het feitelijk uit de criminele
sfeer halen van de softdrugsgebruiker, wordt door de verkoop via op die manier
gereglementeerde coffeeshops bevorderd. Zo beschouwd moeten die coffeeshops
als waardevol worden beschouwd. In een aantal gemeenten is de verkoop via
coffeeshops echter uit de hand gelopen. Vrijwel dagelijks horen wij klachten
over ernstige overlast voor buurtbewoners, over vervuiling en verkeersdrukte
en in grensgemeenten over buitenlandse klandizie die zich agressief en intimiderend
gedraagt, zij het dat onze indruk is dat de harddrugstoeristen aanzienlijk
ernstiger overlast veroorzaken.En dan zijn er natuurlijk ook klachten over de import van softdrugs vanuit
Nederland door drugstoeristen en de daaruit weer voortvloeiende overlast in
buurlanden. Bovendien staat een deel van de coffeeshops onder invloed van
criminele organisaties, met name in verband met de toelevering. Die toelevering
is immers op geen enkele wijze geregulariseerd.Hiermee kom ik te spreken over een terminologische kwestie, en ik realiseer
mij heel goed dat wij door het benoemen of definiëren van zaken op zichzelf
geen oplossing voor het drugsprobleem kunnen bereiken. Echter, in wezen is
er verschil tussen de begrippen legaliseren, gedogen en datgene wat daartussen
zit en wat in de wandeling reguleren wordt genoemd. Als wij onder legaliseren
kunnen verstaan het uit de strafwet halen van delicten, het niet meer strafbaar
doen zijn van bepaalde feiten, kunnen wij daartegen over het gedogen stellen,
dat inhoudt dat weliswaar het feit strafbaar is en blijft, maar dat de vervolging
daarvan niet of minder krachtig ter hand wordt genomen. Die feiten worden
dan als het ware door de vingers gezien. De overheid leunt achterover en kijkt
afwachtend toe. Daartussen in – men kan dat ook als een bepaalde invulling
van het begrip "gedogen" beschouwen – krijgen wij een overheid die weliswaar
de strafbaarstelling intact laat, maar zich tegelijkertijd toch bezighoudt
met enige ordening. Dat wordt in de wandeling wel "reguleren" genoemd. Die
term is echter in die zin ongelukkig dat, als wij Van Dale erop naslaan, het
een waardevrije notie blijkt te zijn. Dat geldt niet voor "regulariseren".
Het woord is op zichzelf ongeveer even ongelukkig als "reguleren" –
beide zijn gallicismen – maar het verschil is toch duidelijk. Een seriemoordenaar
bijvoorbeeld kan zijn praktijk reguleren en er een zekere ordening in brengen,
maar hij kan die praktijk op geen enkele manier regulariseren, omdat daarin
een element zit van normaal, acceptabel maken in de feitelijke belevingswereld.De heerDe Graaf(D66)Dit laatste voorbeeld had u wat mij betreft beter niet kunnen noemen,
want nu is het voor mij helemaal onhelder geworden.De heerVan Oven(PvdA)Ik wil het nog wel eens uitleggen, als het maar niet van mijn tijd afgaat.De heerDe Graaf(D66)Neen, dit is een interruptie, dus u mag er volgens mij buiten uw tijd
op antwoorden. Dat laat ik graag aan de voorzitter over.Wij hebben in Nederland op meer terreinen dan alleen het drugsbeleid een
praktijk van gedogen. Ik denk aan het milieurecht. Daar wordt onder gedogen
absoluut niet verstaan het laissez faire of verder niet meer optreden. Daar
kan de overheid, het bestuur gedoogbeschikkingen uitvaardigen met voorwaarden.
Wij kunnen dat een beetje vergelijken met de wijze waarop wij met coffeeshops
omgaan. De rechter toetst dat; die kan er voorwaarden aan stellen. Kortom,
dat is exact hetzelfde als u bedoelt met "regularisering". Waarom noemt u
het dan niet gewoon "gedogen": gedogen, maar, zoals collega Oudkerk zei, wel
met heldere afspraken die zowel voor de betrokkenen als voor derden begrijpelijk
en inzichtelijk zijn? Dan zijn wij toch klaar?De heerVan Oven(PvdA)Nogmaals, als u Van Dale erop naslaat, dan ziet u dat "gedogen" "door
de vingers zien" is. Dan kunt u zich voorstellen dat, wanneer dat begrip consequent
wordt gehanteerd, dit met name bij het buitenland de indruk wekt dat men dat
in Nederland allemaal op zijn beloop zou laten. Dat is niet het geval. Juist
om die indruk weg te nemen, verdient het de voorkeur om een term te gebruiken
die een bepaalde invulling geeft aan dat begrip. Ik heb mijn redenen gegeven
om daarvoor de term "regulariseren" te gebruiken.De heerDe Graaf(D66)Hoe sympathiek ik het ook vind, het komt uiteindelijk neer op "Etiketteschwindelei".
Daarom moeten wij het beter niet doen.De heerVan Oven(PvdA)Dat ben ik bepaald niet met u eens. Maar nogmaals, het wordt een beetje
een semantische discussie. Ik denk niet dat wij daarmee de oplossing van het
drugsprobleem dichterbij brengen. Het gaat ons erom, de zaken zo goed mogelijk
te benoemen.De heerVan de Camp(CDA)Het kost ontzettend veel moeite om het niet in de lachwekkende sfeer te
brengen. De eerste vraag zou kunnen zijn: kan de heer Van Mierlo dit uiterst
spitsvondige gedoe aan de heer Chirac uitleggen? Ik wacht even af wat u zo
meteen zult zeggen over de inhoud van dat regulariseren, want ik neem aan
dat het daarop zal aankomen. Ik neem aan dat u voorstellen zult doen die afwijken
van gedogen en die leiden tot regularisering. Ik heb even Van Dale erbij genomen.
Er staat duidelijk op pagina 2501 dat het synoniem is aan legaliseren.
Ik weet niet of u dat hebt gezien, maar ik vind het wel heel vervelend. Op
dit soort mist zitten wij in Nederland niet te wachten. Nogmaals, ik ben heel
benieuwd naar de inhoud van wat u gaat zeggen, maar het helpt ons geen stap
verder. Dan vind ik het eerlijker wat het kabinet in de drugsnota heeft gezegd:
wij moeten helaas verder met het gedoogbeleid, wij kunnen geen stap verder.
Dat is tenminste helder, maar nu de inhoud.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Mag ik de heer Van de Camp even vragen of hij niet van mening
is dat deze mist mede door het CDA is gecreëerd in de afgelopen jaren?De heerVan de Camp(CDA)Deze vraag hebben wij vorige week 1600 keer geoefend. Het is de vraag
welke verantwoordelijkheid het CDA heeft gedragen. Jammer dat de heer Rabbae
geen originelere vraag heeft kunnen bedenken. Ik wil haar desalniettemin beantwoorden.
Het CDA is de afgelopen twintig jaar medeverantwoordelijk geweest voor het
ontstaan en het begeleiden van het gedoogbeleid. Een grote volkspartij kan
echter tot het inzicht komen dat het gedoogbeleid uit de hand is gelopen.
Dat zal ik in mijn termijn straks uitleggen.De heerRabbae(GroenLinks)Dat is een andere kwestie. Of het uit de hand is gelopen, is sowieso iets
waarover wij van mening kunnen verschillen. Het CDA kan de PvdA niet verwijten
dat zij met een mistige gedoogterm is gekomen, omdat deze term ook terug te
brengen is op de politiek van het CDA in het verleden. De heer Van de Camp
moet eerlijk zijn. Hij moet zeggen dat het CDA medeschuldig is en hij moet
niet de heer Van Oven verwijten dat hij de uitvinder is van deze term.De heerVan de Camp(CDA)Het gaat niet om de term "gedogen", maar om de nieuwe term "regularisatie".
Volgens Van Dale is dat synoniem aan "legalisering". Met zo'n nieuwe term
wordt dus mist gecreëerd. Dat heeft niets met het CDA te maken.De heerRabbae(GroenLinks)Als wij de term "gezellig" in een andere taal vertalen, zou hij wel geschrapt
kunnen worden, want niemand snapt er iets van. Het gaat om de inhoud van het
beleid. Daarover is de heer Van de Camp het toch met mij eens?De voorzitter:Wij gaan naar de inhoud. Ik geef het woord aan de heer Van Oven.De heerVan Oven(PvdA)Het gaat inderdaad om de inhoud. Mijn fractie heeft een poging gewaagd
om de terminologie te verduidelijken. Het staat een ieder vrij om dat al of
niet over te nemen. Ik blijf bezwaar maken tegen het verwijt dat sprake is
van een soort mystificatie. Het tegendeel is de bedoeling.Er zijn klachten dat een aantal coffeeshops zich niet aan de regels houdt,
terwijl er bovendien naast de eigenlijke coffeeshops andere gelegenheden zijn
van waaruit softdrugs worden verkocht, terwijl deze gelegenheden niet aan
de gestelde criteria voldoen. De regering wil het beleid continueren. Ik citeer
de drugsnota.De bonafide coffeeshops hebben bewezen een bijdrage te leveren aan de
afscherming van softdrugsgebruikers tegen de wereld van de harddrugs.Wel wil de regering een strakkere reglementering. Na de verkooprichtlijn
komt er nu ook een voorraadrichtlijn voor de coffeeshophouders. Ter wille
van de duidelijkheid zou het goed zijn om die voorraad aan een bepaald maximum
te binden. Is de regering daartoe bereid?Voor een betere bestuurlijke inbedding wordt verwezen naar de lokale autoriteiten,
daartoe bediend door een task force. De instelling daarvan wordt door mijn
fractie toegejuicht. Tot zover gaat de PvdA met de regeringsplannen akkoord.De heerDe Graaf(D66)U sprak van een maximumhandelsvoorraad voor coffeeshops. De werkgroep-Van
Dijk heeft onlangs geadviseerd om dat maximum op 500 gram te zetten. Is dat
de hoeveelheid waar u ook aan denkt?De heerVan Oven(PvdA)De werkgroep-Van Dijk heeft deze berekening gemaakt op basis van het 5-gramscriterium.
Uit het vervolg van mijn betoog zal blijken dat mijn fractie dat criterium
niet onderschrijft. Wij willen op dit punt de huidige situatie handhaven,
dat wil zeggen een maximum van 30 gram. Alleen daaruit al kan worden afgeleid
dat wat ons betreft het maximum hoger zal uitvallen. Overigens sluit ik het
niet uit dat voor andersoortige coffeeshops verschillende getallen worden
gehanteerd. Het maakt natuurlijk nogal wat uit of je een kleine coffeeshop
in Gouda hebt waar 50 mensen per dag komen of dat het gaat om een grotere
coffeeshop in het centrum van een van de grote steden, waar verschillende
honderden klanten langskomen.De heerDe Graaf(D66)Ik ben dat volledig met u eens. Daarom was ik wat verbaasd dat u vroeg
om een landelijk maximum. Ik zou dan zeggen: gebruik de term "redelijke handelsvoorraad"
en laat dat lokaal invullen.De heerVan Oven(PvdA)U kunt zich voorstellen dat je in de rechtszaal dan weer eindeloze discussies
krijgt over de vraag wat een redelijke handelsvoorraad is. Ik geef er de voorkeur
aan een absoluut maximum in te stellen, waarbinnen de verdere aanduiding op
lokaal gebied zich kan afspelen.De heerRabbae(GroenLinks)De heer Van Oven is officier van justitie geweest. Misschien kan hij vanuit
zijn vroegere hoedanigheid een indicatie geven van het maximum. Afgeleid uit
het feit dat hij in ieder geval tegen 5 gram is, kom ik, uitgaande van 30
gram, op een voorraad van 3 kilo. Is dat de richting waarin de heer Van Oven
denkt voor bijvoorbeeld de grote steden?De heerVan Oven(PvdA)Mijn ervaring als officier van justitie met drugszaken dateert inmiddels
alweer van elf jaar geleden. In die tijd was er nog geen sprake van het verschijnsel
coffeeshop in de omvang waarin het zich nu voordoet. Als ik het praktisch
bereken, denk ik evenwel dat je met een maximum van enkele kilo's uit de voeten
moet kunnen.Voorzitter! De regering wil de mogelijkheden voor de zogenaamde nuloptie
openlaten. Het gemeentebestuur besluit dan om geen coffeeshop in de gemeente
toe te laten. De korpsbeheerders hebben betwijfeld of de gemeenteraad daar
wel toe bevoegd was. De Raad van State heeft evenwel een besluit daaromtrent
van de gemeente Hulst intact gelaten. En daarmee lijkt die kwestie
eigenlijk al beslist. De risico's die de nuloptie met zich brengt, mogen echter
niet onderschat worden. De drugsnota noemt die ook, namelijk de verplaatsing
van de handel naar de straat en het criminele circuit en het gevaar van vermenging
van harddrugs en softdrugs. Een voorbeeld hiervan vinden wij in de gemeente
Katwijk, waar het college van burgemeester en wethouders – dit is toevallig
samengesteld uit CDA, RPF, SGP en een combinatie van D66 en Gemeentebelangen –
in 1994 heeft besloten om...De heerVan de Camp(CDA)Inclusief D66?De heerVan Oven(PvdA)Ja, u hoort het mij goed zeggen. B en W van Katwijk hebben in 1994 besloten
om geen coffeeshop toe te staan, hetgeen overigens een voortzetting was van
eerder in die gemeente gevoerd beleid. Het resultaat van die politiek is uiteraard
dat de handel in softdrugs zich naar de straat heeft verplaatst en dat het
harddrugsgebruik onder jongeren hoger is dan het landelijk gemiddelde. Het
is zelfs aanzienlijk hoger, namelijk 17% tegenover 3,1% op landelijk niveau.De heerVan de Camp(CDA)En nu gaat de Partij van de Arbeid een richtlijn uitvaardigen waarin staat
dat de gemeente Katwijk een coffeeshop moet openen?De heerVan Oven(PvdA)Neen.De heerVan de Camp(CDA)Wat zegt u nu eigenlijk?De heerVan Oven(PvdA)Als u mij mijn betoog laat vervolgen, laat u mij ook aan mijn conclusie
toekomen. Die luidt dat de AHOJ-G-criteria in Katwijk niet bestaan, want er
is geen coffeeshop. De scheiding van markten bestaat daar ook niet. De Katwijkse
jeugd is niet te benijden. Dat geldt ook voor de omliggende gemeenten, omdat
een verwaaieringseffect natuurlijk voor de hand ligt. Dit is tijdens een bijeenkomst
van de politieregio Midden-Holland in Leiden op 12 februari nog eens krachtig
aan de orde gesteld. De PvdA-fractie – zo zeg ik voor alle duidelijkheid
tegen de heer Van de Camp – is er niet voor om die nuloptie te verbieden.
Dat zou ook niet kunnen, gezien de Opiumwet. Wel zou geprobeerd moeten worden
om de nadelige gevolgen van zo'n optie zoveel mogelijk te voorkomen.De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter! Misschien kan collega Van Oven even citeren uit die raadsstukken
die hij kennelijk goed kent. Wat stelt de gemeente Katwijk onder leiding van
dat college met die politieke samenstelling daar nu precies voor in het werk?
Het zou eerlijk zijn om dat ook te laten zien.De heerVan Oven(PvdA)Ik kan niet citeren uit die raadsstukken. Ik heb hier wel een aantal berichten
over gelezen. De kamercommissie heeft hier trouwens ook een brief over gekregen
van de zogenaamde softshop Katwijk, die dus niet bestaat, omdat er geen coffeeshop
is. De initiatiefnemers hebben echter wel de moeite genomen om een brief te
schrijven. Ik heb een en ander gecheckt bij mijn partijgenoten, zoals u dat
zelf ongetwijfeld ook kunt doen. Van die kant heb ik een bevestiging van de
situatie gekregen. Nogmaals, ook op de bijeenkomst van de politieregio Midden-Holland
op 12 februari in Leiden is dit punt heel nadrukkelijk aan de orde gekomen.
Katwijk heeft geen coffeeshop. Het gevolg daarvan is dat er geen scheiding
is tussen softdrugs en harddrugs. Het verwachte gevolg daarvan is weer dat
jongeren gemakkelijker in contact komen met harddrugs. Dus in een situatie
waarin er geen coffeeshop bestaat, wordt onmiddellijk het tegendeel geconstateerd
van datgene wat in de drugsnota als positief aspect van de coffeeshop wordt
aangemerkt.De heerVan der Vlies(SGP)Ik betwist uiteraard collega Van Oven zijn politieke stellingname niet,
maar ik werd wat geïrriteerd doordat hij deernis uitsprak met de jeugd
van Katwijk en dat projecteerde op het gemeentelijk beleid. Ik behoef hier
natuurlijk geen verdediger te zijn van dat beleid – dat doen ze in Katwijk
zelf wel – maar het zou goed zijn als naast de besluitvorming in Katwijk
over het niet toestaan van coffeeshops, ook vermeld wordt de prioritaire inspanning
om alternatieven te bieden en voorlichting te geven aan de jeugd. Dat is op
de begroting van Katwijk terug te vinden.De heerVan Oven(PvdA)Ik twijfel er niet aan of het in het gemeenteprogram staat dat men via
voorlichting zal trachten om het drugsgebruik tegen te gaan en dat men geen
coffeeshop toestaat. Ik wijs erop dat de cijfers vervolgens bewijzen dat dit
beleid onvoldoende werkt. Ik breng in herinnering dat de overheid hier een
bepaalde opdracht heeft. Artikel 22 van de Grondwet geeft de overheid met
zoveel woorden aan dat er een waarborging moet zijn voor de volksgezondheid.
Ik vind inderdaad dat de gemeente Katwijk op dat gebied een bijzonder onverstandige
weg heeft gekozen, een weg die haaks staat op de doeleinden van de drugsnota
die ik in dezen deel.De heerVan der Vlies(SGP)Kan collega Van Oven zich voorstellen dat er politici en politieke organen
zijn die de redenering die hij hier impliciet neerlegt, een concessie zouden
vinden aan wensen respectievelijk gedrag dat afgewezen wordt?De heerVan Oven(PvdA)Ik ben de laatste om u dat standpunt te ontzeggen. Ik voeg er van mijn
kant wel aan toe dat de PvdA-fractie vreest dat van een dergelijke opstelling
schade voor de volksgezondheid het gevolg kan zijn. Daarom vinden wij dat
geen te verkiezen weg.De heerVan de Camp(CDA)Het komt er in dit debat op aan dat dit gehele onderwerp zo duidelijk
mogelijk naar voren wordt gebracht, ook richting gemeentebestuurders. Als
de PvdA-fractie vindt dat de mogelijke schadelijke gevolgen van de nuloptie
beperkt moeten worden, dan vraag ik mij af wat zij daarmee eigenlijk zegt.
Open toch maar een coffeeshop?De heerVan Oven(PvdA)Nee, maar over dat punt kom ik juist te spreken in mijn betoog. Ik wil
een oplossing suggereren die ook in de boezem van de politieregio Midden-Holland
naar voren is gekomen. Die komt erop neer dat wordt bevorderd dat in politieregionaal
verband over de handhaving van een nuloptie besloten wordt, althans beraadslaagd
wordt. Gemeenten die kiezen voor een dergelijke optie, zouden zich dan moeten
verplichten tot een bijdrage ter bestrijding van lasten en kosten
van omliggende gemeenten die daarvan de gevolgen moeten dragen. Hoewel dat
voornamelijk een zaak is van lokale autoriteiten, speelt bij dergelijke besprekingen
het openbaar ministerie een rol. Die zal een dergelijke gedragslijn wellicht
kunnen bevorderen. Is de minister bereid een dergelijke gedragslijn van het
OM te stimuleren?De heerVan de Camp(CDA)Betekent dit in concreto dat de gemeente Katwijk aan de gemeente Leiden
gaat betalen om daar een coffeeshop open te houden ten behoeve van Katwijkers?De heerVan Oven(PvdA)Ik denk dat u de zaak wat versimpelt. Als een van de effecten van de nuloptie
in bijvoorbeeld Katwijk is dat jongeren naar een andere gemeente gaan om coffeeshops
te bezoeken, vind ik het niet zo gek dat Katwijk, omdat de problemen in die
andere gemeente worden vergroot, een bijdrage in de kosten levert.Vervolgens kom ik aan de voordeur van de coffeeshop. De regering stelt
voor om met name vanwege de overlast voor het buitenland en de door buitenlanders
in grensgemeenten veroorzaakte overlast, de verkooprichtlijn op 5 gram per
klant te brengen. Export door drugstoeristen zou zo worden tegengegaan, de
overlast in de grensgemeenten verminderd, het buitenland tevreden gesteld.
De Nederlandse gebruikers zouden niet onder de maatregel lijden, omdat zij
hun gebruikersportie zonder probleem zouden kunnen blijven kopen. Tegen dat
voorstel zijn vele bezwaren aangevoerd. In de eerste plaats omdat koopgrage
drugstoeristen zich door de maatregel alleen wellicht niet zullen laten afschrikken
en het dus eerder zal leiden tot tussenhandel of tot veelvuldig shoppen bij
verschillen coffeeshops door drugstoeristen en dus tot meer in plaats van
minder overlast voor grensgemeenten. In de tweede plaats is de huidige grens
al moeilijk handhaafbaar en voor de norm van 5 gram zou dat te meer het geval
zijn.Bovendien zijn er juist nu in het omringende buitenland ontwikkelingen
gaande in de richting van verkoop- en bezitsnormen. Daarbij valt vooral te
denken aan de Duitse deelstaten. In acht daarvan bestaan al softdrugsnormen
die variëren van een toegelaten of geaccepteerde of gedoogde hoeveelheid
van 10 tot 30 gram. Ik ontleen dit aan een lijstje dat prof. Rüter in
het Juristenblad van 19 januari heeft gepubliceerd. Hij schrijft dat dit aan
de Nederlandse regering bekend is. Kan de Nederlandse regering die getallen,
dat staatje bevestigen?De Nederlandse norm, geheel los van die ontwikkelingen in de Duitse deelstaten,
nu terugbrengen tot 5 gram zou een heel merkwaardig antwoord zijn op het dringende
verzoek dat door die Duitse deelstaten aan de Nederlandse regering is gedaan
om het huidige beleid te handhaven. Nederland zou zich daardoor scharen aan
de zijde van Beieren, waar men 3 gram als een niet te vervolgen hoeveelheid
beschouwt. Wij zouden de krachtigste bondgenoten van het Nederlandse drugsbeleid
van dit ogenblik daarmee in de kou laten staan.De regering geeft te kennen dat voor de handhaving van de norm van 5 gram –
ik haal dit uit de antwoorden op de vragen 218 t/m 220 – in nauwe samenwerking
met de buitenlandse autoriteiten periodiek gerichte opsporing dient plaats
te vinden van buitenlanders die handelsvoorraden uitvoeren naar hun eigen
land. Het is daarbij de vraag, gezien de uitspraak van het Bundesverfassungsgericht
van maart 1994, die ook in de drugsnota werd genoemd, of met name die Duitse
deelstaten erg geïnteresseerd zouden zijn in dat soort samenwerking wanneer
het gaat om kleinere hoeveelheden softdrugs waarvan zij nu juist zelf hebben
besloten om het bezit daarvan onaangetast te laten.De regering zegt dan: "De drugstoerist die of in Nederland of in het land
van herkomst wordt aangetroffen met een grotere hoeveelheid dan 5 gram kan
zich niet meer beroepen op het Nederlandse drugbeleid." Kennelijk wordt hier
een verband gelegd met het exportverbod van drugs, dat immers onverkort blijft
gelden. Die vraag wil ik voor alle zekerheid aan de minister van Justitie
stellen. Daarbij gaat de minister er dan van uit dat de combinatie drugstoerist
zijn en bezit van meer dan 5 gram voldoende is om iemand van export te verdenken.
Dat spreekt niet helemaal vanzelf, want ook volgens de drugsnota blijft het
bezit van 30 gram softdrugs in Nederland een overtreding waarvoor geen opsporingsprioriteit
geldt. Toch vindt ook de fractie van de Partij van de Arbeid het wel aannemelijk
dat het bezit van meer dan 5 gram softdrugs, door iemand die niet in Nederland
woont en even de grens overwipt, wijst in de richting van voorgenomen export.
Als dat zo is, is het aantreffen van een drugstoerist met 30 gram op zak dus
al voldoende. Hoe hij daaraan gekomen is – door één transactie
van 30 gram of door zes transacties van 5 gram – doet er dan niet toe.
Een verlaging van de verkoopnorm is voor dat opsporingsbeleid dus niet nodig
en, gezien de schadelijke effecten daarvan, ongewenst.De heerDe Graaf(D66)Ik begrijp het betoog van de heer Van Oven niet helemaal. Hij zegt dat
ook voor zijn fractie het simpele bezit van 6, 8 of 10 gram cannabis, nederwiet,
door een Duitse toerist wijst op export.De heerVan Oven(PvdA)Ja, dat is nu al het geval. Als het aannemelijk is dat iemand even de
grens overkomt en meer dan 5 gram haalt, dat wil zeggen meer dan hij kan consumeren
binnen de zeer korte periode dat hij geacht wordt in Nederland te zijn, dan
is het inderdaad niet onredelijk om te veronderstellen dat hij die hoeveelheid
voor de export in zijn zak heeft.De heerDe Graaf(D66)Nu gelden in de Duitse deelstaten aan onze grens "gebruikersnormen" die
variëren van 6 gram tot en met 30 gram. Dat betekent dat volgens de Duitse
deelstaten het bezit van bijvoorbeeld 25 gram niet wordt gezien als handel
maar als een hoeveelheid voor eigen gebruik. Ik kan mij goed voorstellen dat
een mijnheer of mevrouw uit Keulen de trein neemt naar Nederland, daar eenmalig
30 gram koopt en teruggaat naar Keulen waar hij of zij de volgende maand rustig
blijft, omdat hij/zij voldoende in voorraad heeft voor eigen gebruik. Ik kan
de aanschaf van dergelijke hoeveelheden dan toch niet rangschikken onder export
en handel?De heerVan Oven(PvdA)Er komt een tijd, mijnheer De Graaf, waarin u ongetwijfeld gelijk zult
hebben, omdat er dan sprake zal zijn van een soort geharmoniseerd softdrugsbeleid
tussen Nederland en Duitse deelstaten. Wij zijn echter nog niet zover.
Met name het Schengen-verdrag, maar ook andere verdragen verplichten ons export
van drugs, dus afgezien van het bezit, aan te pakken. Dat vragen de Schengen-partners
ook van ons. Mijn fractie meent niet dat wij die verplichting moeten negeren.De heerDe Graaf(D66)Ik parafraseer de heer Van Traa maar even. Het gaat bij export toch niet
om grammen, maar om kilo's?De heerVan Oven(PvdA)Export van grammen is ook mogelijk.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Wil de heer Van Oven hiermee zeggen, in navolging van prof.
Rüter, dat in dit verband de overeenkomst van Schengen boven artikel
1 van de Grondwet geldt? In dat artikel 1 staat dat gelijke gevallen gelijk
behandeld moeten worden. Komt het verkopen van 30 gram softdrugs aan een Duitser
neer op het exporteren van drugs, hetgeen in strijd is met het Verdrag van
Schengen? Bedoelt de heer Van Oven dat?De heerVan Oven(PvdA)Het verkopen op zichzelf acht ik niet in strijd met dat verdrag, alleen
al omdat aan de verkopende coffeeshophouder wellicht niet onmiddellijk duidelijk
zal zijn dat het gaat om een drugstoerist. De taalvaardigheid is immers niet
beslissend. Het kan ook gaan om een buitenlander die in Nederland woont.De heerRabbae(GroenLinks)Die Scheveningen goed kan uitspreken.De heerVan Oven(PvdA)Het is dus niet zo eenvoudig uit te maken. Ik denk niet dat je het vraagstuk
op die manier kunt beschouwen.De heerRabbae(GroenLinks)Ik vraag dit nog even voor de juridische duidelijkheid. Bent u de mening
van prof. Rüter toegedaan dat nu al het verkopen van drugs aan inwoners
van de EEG, in dit geval Duitsers en Fransen, neerkomt op een schending van
de overeenkomst van Schengen?De heerVan Oven(PvdA)De verkoop zelf vind ik geen schending van het verdrag. Het is anders
bij het aantreffen van drugstoeristen met hoeveelheden boven de 5 gram in
de grensstreek. Dat zijn drugstoeristen in die zin dat zij niet hun woonplaats
hebben in Nederland. In dat geval komt al heel snel de verdenking van export
opzetten.De heerRabbae(GroenLinks)Voor u is dus belangrijk de plaats waar dat feit wordt geconstateerd?De heerVan Oven(PvdA)Die is heel belangrijk.De heerRabbae(GroenLinks)Aan de grens ligt het volgens u anders dan bij een coffeeshop.De heerVan Oven(PvdA)Dat zou kunnen.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Dit zijn in mijn ogen heel realistische geluiden van de Partij
van de Arbeid.De heerVan Oven(PvdA)Die bent u toch niet ontwend geraakt?De heerVan de Camp(CDA)Nou, het afgelopen uur heb ik in verband met de regularisatie weinig realisme
waargenomen. Kan de heer Van Oven even schetsen hoe het in de praktijk zal
gaan? Hij zegt akkoord te gaan met het bezit van 5 gram. Als iemand in Venlo
meer koopt en hij wordt onderweg naar Duitsland gepakt, wordt hij of zij dan
gearresteerd?De heerVan Oven(PvdA)Dat is een mogelijkheid. Misschien wil de heer Van de Camp mij mijn betoog
laten voltooien, dan krijgt hij antwoord op zijn vragen.De heerVan de Camp(CDA)Mijn excuses voor het feit dat ik daarop steeds vooruitloop.De heerVan Oven(PvdA)Ik was juist toe aan de volgende zin. De fractie van de Partij van de
Arbeid wil met de regering de export van softdrugs bestrijden. Een verbod
van softdrugs aan buitenlanders, dat wil zeggen ook degenen die in Nederland
wonen, is naar de mening van mijn fractie niet gemakkelijk te rechtvaardigen.
In die zin kan ik dus ook niet meegaan met het voorstel van de CDA-fractie
dat afgelopen week gelanceerd werd, als ik dat voorstel tenminste goed heb
begrepen.Een verbod van verkoop aan in het buitenland wonende personen is in Hengelo
geprobeerd, maar vanwege strijdigheid met artikel 1 van de Grondwet mislukt.Het werd daar echter gerechtvaardigd vanuit het overlastaspect. Voor zover
mij bekend, is niet geprobeerd om een dergelijk verbod op onze internationale
verplichtingen te baseren, bijvoorbeeld op de uitvoeringsovereenkomst van
Schengen. Een algemene door het OM uit te vaardigen richtlijn in die trant
zou wellicht mogelijk zijn. Is dat onderzocht? Wat is het oordeel van de regering
daarover? Ik realiseer mij dat wij daarmee niet een volledige oplossing bieden,
omdat de handhaafbaarheid uiteraard ook weer om de hoek komt kijken. Met name
in grensgemeenten zou je als politie dan toch aan de voordeur van de coffeeshop
moeten gaan staan om dat te controleren, en wel permanent.In dat verband vraag ik aandacht voor een aanvullend middel, namelijk
de ongewenstverklaring in de zin van artikel 21 van de Vreemdelingenwet. Vreemdelingen
die op enigerlei wijze problemen veroorzaken, kunnen ongewenst verklaard worden.
Een herhaald verblijf in Nederland levert dan een strafbaar feit op, dat als
zodanig met zes maanden gevangenisstraf kan worden bestraft. Indien betrokkene
toch zonder bekende verblijfplaats in Nederland is – en dat zal veelal
het geval zijn – kan voorlopige hechtenis worden opgelegd. Wat is er
nu op tegen om de drugstoerist die in de grensstreek met 30 gram wordt aangetroffen,
zodat hij verdacht kan worden van een voornemen tot export, terstond een ongewenstverklaring
uit te reiken, hetzij omdat hij de openbare orde in gevaar brengt, hetzij
omdat dat in het belang van de internationale betrekkingen van Nederland niet
kan worden gedoogd?De regering merkt in het antwoord op vraag 83 op dat onderdanen van EU-lidstaten
tegen een dergelijke ongewenstverklaring een bezwaarschrift kunnen indienen
en dat zij wellicht ook schorsende werking zullen genieten, omdat zij een
verblijfsrecht hebben op basis van het communautaire recht. Maar ook volgens
de regering zelf zou daar in dringende gevallen van kunnen worden afgeweken.
Bovendien zegt de regering in het antwoord op vraag 81 dat ook EU-burgers
in dringende gevallen zullen worden uitgezet. Die mogelijkheid
is er dus klaarblijkelijk wel.Het gaat erom dat wij er alles aan doen om te voldoen aan onze internationale
verplichtingen, maar dan niet door onnodige en onhandhaafbare maatregelen
aan de voordeur. Met andere woorden, de Partij van de Arbeid ziet het verkoopcriterium
van 5 gram duidelijk niet zitten. Ik heb daarvoor argumenten naar voren gebracht.
Op grond daarvan zouden wij de regering voorshands willen vragen om van het
criterium van 5 gram af te zien. Natuurlijk staan wij open voor de argumentatie
van de regering, zoals dat in een open gedachtenwisseling hoort.De heerRabbae(GroenLinks)Gaat u deze wens van de PvdA in een motie neerleggen?De heerVan Oven(PvdA)Ik heb net gezegd dat wij een open gedachtenwisseling op prijs stellen.
Daar hoort natuurlijk bij dat wij eerst het antwoord van de regering afwachten.
Daarna zullen wij beslissen of wij nadere stappen noodzakelijk vinden in dit
debat.De heerRabbae(GroenLinks)Staat de PvdA zo open voor de gedachtenwisseling met de ministers dat
zij zich ook kan neerleggen bij de 5 gram?De heerVan Oven(PvdA)Als de regering een overtuigende argumentatie heeft, dan zou het wel heel
gek zijn als de PvdA-fractie zich niet zou willen laten overtuigen.De heerRabbae(GroenLinks)En zo niet?De heerVan Oven(PvdA)Zo niet, dan zullen wij zien wat het juiste vervolg op een dergelijke
standpuntinname zal zijn. Maar is het niet beter om de tweede termijn even
af te wachten?De heerRabbae(GroenLinks)Wij zijn voor helderheid. Mijn vraag aan u luidt als volgt. Stel dat de
regering u niet kan overtuigen inzake de 5 gram, bent u dan als PvdA zo ver
dat u uw wens in een motie neerlegt?De heerVan Oven(PvdA)Ik geef daar geen antwoord op. Wij wachten rustig af wat de reactie van
de regering zal zijn. Vervolgens zullen wij ons nadere standpunt bepalen.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Dat is vaagheid ten top!De heerVan Oven(PvdA)Dat is geen vaagheid, dat is eenvoudigweg respect betrachten voor de discussie.
Wij hebben geen behoefte om die discussie van tevoren dicht te timmeren. Er
zijn al veel te veel pogingen gedaan om dit debat van vandaag dicht te timmeren.
Ik herinner u eraan dat met name de VVD-fractie heeft gesuggereerd dat het
repercussies op haar houding zou kunnen hebben als de fracties van PvdA en
D66 te vergaande, te sterk van de drugsnota afwijkende voorstellen zouden
doen. Dat zijn bewegingen waar ik niet bij ben; wij brengen een standpunt
naar voren en wij vragen het standpunt van de regering in reactie daarop.
Naar aanleiding van die reactie zullen wij ons in tweede termijn over ons
nadere standpunt uitlaten.De heerRabbae(GroenLinks)Met andere woorden, u voelt zich in dezen eigenlijk gegijzeld door de
VVD.De heerVan Oven(PvdA)Dat lijkt mij een heel scheve samenvatting van mijn woorden.De heerRabbae(GroenLinks)Ik kan het niet anders uitleggen. Wij zijn hier toch voor de duidelijkheid?
Mijn verhaal getuigt niet van minder respect voor de gedachtenwisseling met
de regering. Als het congres van de PvdA zich nu voor regulering heeft uitgesproken...De heerVan Oven(PvdA)Nee, het congres heeft zich voor legalisering uitgesproken.De heerRabbae(GroenLinks)Dat gaat dan nog verder. Ik ben benieuwd of u dat standpunt zult handhaven.
U wijst immers de grens van 5 gram op grond van een aantal argumenten af.
Nu wilt u zich graag laten overtuigen door het kabinet, maar stel nu eens
dat dit niet zal gebeuren. Dan is het toch legitiem als ik duidelijkheid van
de PvdA vraag over wat zij dan zal doen?De heerVan Oven(PvdA)Het gaat er niet om dat ik mij graag zou willen laten overtuigen, ik sluit
niet uit dat het zal gebeuren. Nogmaals, laten wij dat nu maar afwachten;
daarna zullen wij ons standpunt bepalen, in tweede termijn.De heerRabbae(GroenLinks)En dan wilt u onderhandelen met de VVD over wat er eventueel te regelen
zou zijn?De heerVan Oven(PvdA)Wij vernemen graag wat de VVD ervan vindt, zoals wij ook graag horen wat
u ervan vindt.Voorzitter! Over "de achterdeur" is de regering bijzonder kort van stof.
De voordeur en het middenstuk van de coffeeshop worden geregulariseerd, maar
de achterdeur niet. De produktie van nederwiet en de toelevering aan coffeeshops
blijft onverminderd strafbaar en vervolgbaar. Sterker nog, de regering is
van plan om de maximale straf op de teelt van nederwiet te verdubbelen. Tegelijkertijd
kondigt zij aan dat de huisteelt door meerderjarigen van kleine partijen nederwiet
die binnen de door het lokale driehoeksoverleg te stellen voorwaarden valt,
geen prioriteit krijgt bij opsporing en vervolging.Tegen dit onderdeel van de drugsnota heeft de fractie van de Partij van
de Arbeid grote bezwaren. Terwijl er met redelijk succes normalisering van
het softdrugscircuit is bewerkstelligd en er een voortzetting en verfijning
wordt aangekondigd, met name ten aanzien van het middenstuk van de coffeeshop,
blijft de kwestie van de achterdeur ongeregeld. Dat wil zeggen, die wordt
in het vage gelaten, zodat die deur open blijft voor de penose. Weliswaar
worden er wat voorwaarden geformuleerd, maar de invulling daarvan wordt geheel
aan het lokale gezag overgelaten.Een richtlijn van het openbaar ministerie zou er op die manier dus niet
komen. De korpsbeheerders hebben daar terecht tegen geprotesteerd; zij hebben
gevraagd om een eenduidige norm, een norm die geen onduidelijkheid laat bestaan
over de grenzen van het kleinschalige karakter van huisteelt. Ook onze fractie
vindt een duidelijke regularisering op dit gebied gewenst. Wij mogen de handhavers
niet in de kou laten staan. Juist de achterdeur maakt de coffeeshop kwetsbaar
voor het criminele circuit. De regering heeft zelf in de nota duidelijk gemaakt hoezeer criminele organisaties zich van de handel in softdrugs
meester hebben gemaakt. De commissie-Van Traa heeft er geen misverstand over
laten bestaan welke consequenties dit heeft gehad voor het opsporings- en
vervolgingsapparaat en voor het gebruik van opsporingsmethoden. Regularisering
van de produktie van nederwiet en de toelevering daarvan aan bonafide coffeeshops
heeft als groot voordeel dat de georganiseerde criminaliteit uit deze sector
verdrongen zou kunnen worden. De hele softdrugsketen – produktie, toelevering,
coffeeshop, gebruik – zou zo gedecriminaliseerd en in kaart gebracht
kunnen worden. Bonafide producenten en toeleveraars zouden vanuit het duister
aan de oppervlakte kunnen komen. En door eisen te stellen aan het THC-gehalte
zou het steeds sterker worden van de nederwiet kunnen worden tegengegaan.
Ik verwijs ook naar de petitie die door een groot aantal Nederlandse gemeenteraadsleden
aan de Kamer is aangeboden.Alles wat buiten de normen zou vallen, zou daarentegen kunnen worden aangepakt.
Uiteraard behoren daartoe in de eerste plaats de op export gerichte producenten,
zodat deze techniek ook het buitenland ten goede zou komen. Hiervoor is een
richtlijn van het OM aangewezen. Juist de achterdeur moet uniform door landelijke
maatregelen beheersbaar worden gemaakt. Verdragsrechtelijke bepalingen verzetten
zich niet tegen een dergelijke richtlijn. Het opportuniteitsbeginsel blijft
immers hanteerbaar. Dat leren de richtlijnen inzake verkoop en handelsvoorraad.
Tussen die richtlijnen en een richtlijn met betrekking tot produktie en aanvoer
van softdrugs voor coffeeshops bestaat geen principieel verschil. Waarom zal
ons sepotbeleid dat voor de voordeur al twintig jaar geldt, niet ook voor
de achterdeur toepasbaar zijn?De heerRabbae(GroenLinks)Het zal u niet verbazen dat mijn partij dit verhaal volledig onderschrijft.
Er blijft echter een vraag aan de PvdA. Een tijd geleden heeft de PvdA, D66
"schijterig" genoemd omdat D66 het liet afweten als het gaat om het "regelen
van de achterdeur". Daarom zou de PvdA deze kwestie liever met de VVD regelen.
Is dat inmiddels gebeurd?De heerVan Oven(PvdA)Deze vraag moet u niet aan de PvdA stellen.De heerRabbae(GroenLinks)Die uitspraak is door de PvdA gedaan.De heerVan Oven(PvdA)Ik sta hier als tweede spreker voor de PvdA. We hebben D66 noch de VVD
gehoord. Ik adviseer u, goed naar die betogen te luisteren en desgewenst de
betrokken sprekers te interrumperen.De heerRabbae(GroenLinks)Ik luister juist goed. Deze uitspraak dateert echter van enkele maanden
geleden. U hebt veel tijd gehad om deze zaak met de VVD te regelen. Vandaar
mijn geïnteresseerdheid: is dat inmiddels met de VVD besproken en geregeld?De heerVan Oven(PvdA)We hebben dat niet binnenskamers geregeld, als u dat wilt suggereren.De heerRabbae(GroenLinks)Dat bedoel ik niet. Het mag ook openbaar zijn.De heerVan Oven(PvdA)Als dat was gebeurd, had u het zeker gemerkt.De heerRabbae(GroenLinks)Mijn vraag is: was het een losse flodder van de PvdA of bent u strategisch
op de VVD afgekoerst om deze zaak liever met die partij dan met D66 te regelen?De heerVan Oven(PvdA)We zijn in de allereerste fase van het debat. Ik probeer in alle openheid
enkele suggesties te doen. Nog geen enkele andere partij heeft daarover zijn
mening gegeven. Waarom moet dit op voorhand als losse flodder worden gekwalificeerd?
Ik vind dat een merkwaardige argumentatie.De heerRabbae(GroenLinks)D66 moet dit beter dan ik kunnen verdedigen. Ik ga ervan uit dat, wanneer
u zodanig uitvalt in de richting van D66 en met een positieve inzet naar de
VVD kijkt, het wel met de VVD geregeld zal worden. Vandaar mijn vraag, maar
ik begrijp dat u daar geen enkel antwoord op hebt.De heerVan Oven(PvdA)Geen enkel antwoord dan dat ik u al gegeven heb.De heerDe Graaf(D66)Het verschil tussen schijterig en niet schijterig schijnt gelegen te zijn
in de term "regularisering", zo heb ik vanochtend begrepen. Wat wil de heer
Van Oven nu precies in verband met die achterdeur? Wil hij een vergunningensysteem
of een registratiesysteem? Komt dat niet erg in de buurt van legalisering?
Wilt u hier een wet voor hebben of wilt u het onder het opportuniteitsbeginsel
brengen en daar eventueel voorwaarden aan stellen?De heerVan Oven(PvdA)Ik heb dat duidelijk gezegd. Wij willen een richtlijn van het OM. Dat
betekent dat het geheel onder het bereik van het opportuniteitsbeginsel wordt
gebracht, zoals al is gebeurd met de voordeurregeling en zoals op het punt
staat te gebeuren met het middenstuk voor de coffeeshop.De heerDe Graaf(D66)Dit betekent dat u terugkomt op de ideeën die door uw voorganger
Stoffelen drie jaar geleden in het debat over het drugsbeleid zijn geventileerd.
Daar was sprake van een registratiesysteem. Ik meen dat een bureau dit moest
gaan registreren. Dat kwam neer op een vrij grote bureaucratische organisatie
ofte wel legalisatie.De heerVan Oven(PvdA)We hebben vooral in het laatste jaar kunnen constateren dat de toepassing
van richtlijnen een succes is geworden. De regering stelt zelfs voor om het
op deze manier voor het middenstuk van de coffeeshop te regelen. Dan staat
er ook niets in de weg om het op die manier ook te doen voor de achterdeur.
We krijgen dan een mooi uniform systeem waarin het geheel is gevat.De heerRouvoet(RPF)De heer Van Oven verwijst onder andere naar het rapport van de enquêtecommissie
waar het gaat om de effecten van een dergelijk beleid ten aanzien van de achterdeur
in relatie tot de ontwikkeling van de criminaliteit. Ik vraag hem echter om
volledig te zijn. Er worden niet eenduidig argumenten geleverd voor of tegen
deze stelling. De commissie heeft hierover een tweeledig verhaal geschreven.De voorzitter:Maar dat gaan wij hier nog behandelen.De heerRouvoet(RPF)Als het hier in het debat als argument wordt gehanteerd,
is het wel goed om de woordvoerder te vragen of hij ermee rekening wil houden
dat dit geen eenduidige opvatting was. Dit te meer, omdat in hetzelfde rapport
en van de onderzoekers in de commissie ook de geluiden zijn gekomen dat een
dergelijke achterdeur tot ongewenste effecten zou leiden, namelijk een verschuiving
van de criminaliteit en een verharding van het klimaat. Heeft hij daarmee
ook rekening gehouden?De heerVan Oven(PvdA)Ik heb altijd begrepen dat de commissie-Van Traa verdeeld was over de
legalisering van softdrugs. Maar dat er een relatie bestond tussen de georganiseerde
criminaliteit en de toelevering van softdrugs aan coffeeshops is toch nergens
weersproken. Dat is ook met zoveel woorden in de drugsnota zelf gesteld. Dat
is ook een indruk die mijn fractie ten stelligste onderschrijft.De heerRouvoet(RPF)Die aanname is onjuist. Ik verwijs u nogmaals naar het rapport. U doet
er goed aan dat nog eens te lezen voordat u zich op de commissie beroept.De voorzitter:Wij gaan het rapport nu niet verdedigen. Wij gaan nu afronden. De heer
Van Oven heeft nog twee minuten.De heerVan Oven(PvdA)Ik vraag dan maar kortheidshalve aan de regering om aan te geven wat de
effecten zullen zijn van de uitvoering van de drugsnota op de in te zetten
sterkte van politie en justitie en de celcapaciteit. Tja, ik moet het wel
erg...De voorzitter:U kunt wat bewaren voor uw tweede termijn.De heerKorthals(VVD)Ik wil de heer Van Oven wel helpen door een vraag te stellen. Over de
gebruikersruimte heeft de PvdA ongetwijfeld ook nog gedachten. Heeft u die
ook uitgewerkt? Ik heb in het verleden begrepen dat u daar nogal een voorstander
van was.De heerVan Oven(PvdA)Met de gebruikersruimte bedoelt u waarschijnlijk de ruimte waar harddrugs
kunnen worden gebruikt. Dat is eigenlijk het onderdeel dat de heer Oudkerk
behandelt. Ik kan u zeggen dat wij zeker achter die gedachte staan. De heer
Oudkerk kan dat zeker verhelderen.Ik eindig met enkele opmerkingen over de internationale situatie, waarbij
de ruimte die Nederland heeft, wordt bepaald door enerzijds de internationale
verdragen en anderzijds de internationale discussie. De verdragen waarom het
gaat, kennen wij allen. Wij hebben die althans in de drugsnota kunnen nalezen.
Op grond daarvan heeft Nederland bepaalde verplichtingen tot strafbaarstelling
van drugsdelicten. Bij de wijze van reactie heeft de Nederlandse regering
zich altijd enige ruimte voorbehouden, laatstelijk nog bij de uitvoeringsovereenkomst
van Schengen. In de memorie van toelichting op de goedkeuringswet van de uitvoeringsovereenkomst
is ook nadrukkelijk door het toenmalige kabinet aangegeven dat het Nederlandse
beleid ook in het kader van die uitvoeringsovereenkomst van Schengen onaangetast
kon blijven. Legalisering – voor alle duidelijkheid: het uit de strafwet
halen van drugs – blijft verboden. Dat is voor Nederland alleen onmogelijk.
Het kan in elk geval niet zonder opzegging van een aantal verdragen, wat Nederland
vergaand zou isoleren. De PvdA-fractie bepleit dat niet. Wij zijn als PvdA-fractie
niet tegen de erkenning van het bestaan van softdrugs als maatschappelijk
gegeven. Een effectieve normalisering van het softdrugsgebruik zou wellicht
gediend zijn met legalisering. Nederland is echter geen eiland en kan dat
niet op eigen houtje. Nederland kan dat niet, omdat een aantal internationale
verdragen dat onmogelijk maken en omdat de weerstand internationaal bijzonder
groot zou zijn.Daarnaast speelt voor de concrete speelruimte die de Nederlandse regering
heeft, de internationale discussie. Die is op regeringsniveau moeizaam. De
heer Oudkerk heeft daar al even op gedoeld. De houding van een aantal regeringen
van Europese staten ten opzichte van het Nederlandse drugsbeleid is er een
van diepe reserves. Frankrijk spant daarbij duidelijk de kroon. In Cannes
is afgesproken een studie te laten verrichten naar mogelijke effecten van
harmonisering van het drugsbeleid in Europees verband, kennelijk zonder dat
de regering er op korte termijn veel van verwacht. Dit leid ik af uit de brief
van de minister van Buitenlandse Zaken over het niet doorgaan van de drugstop
op 7 maart.De heerRabbae(GroenLinks)U deed een uitspraak over legalisering van drugs die volledig in strijd
is met de uitspraak van uw congres, namelijk dat deze niet mogelijk is, niet
alleen vanwege het risico van een isolement van Nederland, maar ook omdat
verdragen zich hiertegen verzetten. Ik vermoed dat u op de hoogte bent van
een rapport van de commissie-Dufour, waarin deze commissie verwijzend naar
alle verdragen tot de slotsom komt dat het mogelijk is, niet alleen softdrugs
maar ook harddrugs zodanig te kanaliseren dat het niet in strijd is met de
verdragen. Kunt u uw uitspraak tegenover het standpunt van deze commissie
zetten?De heerVan Oven(PvdA)Dat vereist een vrij lang betoog. Het komt erop neer dat ik die mening
niet deel. Ik heb mij laten overtuigen door datgene wat in de bijlage bij
de drugsnota daaromtrent is opgenomen, en door de geschriften van de heer
Schutte. Ik denk niet alleen dat internationale verdragen het onmogelijk maken
zonder ze op te zeggen, maar zelfs dat het de vraag is of wij de uitvoeringsovereenkomst
van Schengen wel kunnen opzeggen, omdat geen regeling hiervoor in de uitvoeringsovereenkomst
is voorzien. Dat bindt ons dus al helemaal de handen. Dit neemt niet weg dat
mijn fractie van mening is dat het de moeite loont dat de Nederlandse regering
in de toekomst op herzieningsconferenties van internationale verdragen zo
mogelijk in samenwerking met andere landen tracht, de formuleringen te veranderen
of het softdrugsverbod te schrappen.De heerRabbae(GroenLinks)U beroept zich erop dat de uitvoeringsovereenkomst van Schengen Nederland
de handen bindt om niets in deze richting te doen. Zoals u weet, verwijst
Schengen naar alle VN-verdragen. Schengen bindt alle partijen aan alle VN-verdragen.
U kent de artikelen 22 en 23 van het Enkelvoudig Verdrag. Zelfs het verbouwen
van grondstoffen voor harddrugs op het grondgebied van een partij
is niet in strijd met deze artikelen. Dat kunt u niet ontkennen, denk ik.De heerVan Oven(PvdA)Ik heb kennis genomen van de discussie daarover, maar ik vind die interpretatie
zozeer in strijd met de strekking van de verdragen, dat ik niet geloof dat
het een haalbare kaart is.De heerRabbae(GroenLinks)Dat is het: het is geen haalbare kaart vanwege de politieke constellatie,
niet vanwege de interpretatie van het verdrag.De voorzitter:Dit is weer een betoog, collega.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! Ik rond af met een pleidooi om de ontwikkelingen in de Duitse
deelstaten af te wachten en zo mogelijk, zij het indirect, deel te nemen aan
de discussie die de Duitse deelstaten voeren. De harmonisering van het softdrugsbeleid
op het niveau van de Duitse deelstaten kan het belangrijke resultaat hebben
van een eenvormig beleid in een gebied dat groter is en meer bevolking telt
dan Frankrijk, wat de Franse weerstand misschien iets kan relativeren.Het moet niet uitgesloten worden geacht dat het internationale debat over
enige jaren een ander aanzien heeft dan op dit ogenblik. Er is dus geen reden
voor buigingen in de richting van Frankrijk, maar wel voor een open houding
gericht op gezamenlijke bestrijding van de grensoverschrijdende drugscriminaliteit
en op het voorkomen van overlast in het buitenland, maar ook op het uitdragen
van de verworvenheden van het Nederlandse drugsbeleid en het overeind houden
van dit beleid op een realistische en geregulariseerde wijze.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Ik begin mijn bijdrage met een citaat. "Ik had er nooit mee
te maken gehad, maar op een gegeven moment staan hier een paar jongens in
de zaak die een dieselaggregaat van me wilden kopen. Die leveren we al jaren
aan de scheepsbouw en vooral voor de luxe jachten is het van belang dat die
dingen stil zijn. Nou, dat bleek die kwekers ook uitstekend van pas te komen.
Toen ben ik eens 'n keer zo'n hasjzaakje binnengestapt en gevraagd waar die
jongens nou zelf in adverteren. Ze wezen me op dit blaadje en ik moet zeggen
dat het de beste zet is geweest die ik in jaren heb gedaan. Ik verkoop nu
meer aan de kwekers dan aan de scheepsbouw." Dit is een citaat van de eigenaar
van een Gronings familiebedrijf, dat al jaren handelt in aggregaten voor de
scheepsbouw, maar nu meer omzet haalt in de hasjteelt.Ik heb nog een citaat. De afgelopen zaterdag had ik een gesprek met mevrouw
Baur uit Düsseldorf. Zij vertegenwoordigt de Elternkreise drogengefährdeter
u. drogenabhängiger Jugendlicher in Nordrhein-Westfalen. Ik vroeg haar
hoeveel harddrugsverslaafden er in Düsseldorf zijn. Zij antwoordde: "Ongeveer
2500 en die halen allemaal het spul in uw land." Ik, Wim van de Camp, voelde
mij als door een wesp gestoken.Ik heb een derde citaat, uit een ingezonden brief in de Volkskrant van
16 maart, van afgelopen zaterdag dus. "Onze kliniek heeft 53 bedden; dat is
volgens de normen van de overheid slechts de helft van het aantal dat in onze
regio nodig is. Die 53 bedden zijn continu bezet. We hebben een wachtlijst
voor opname van 115 mensen. Iemand die wil of moet worden opgenomen, komt
minimaal drie maanden op de wachtlijst. Er ligt al twee jaar een plan voor
uitbreiding ter goedkeuring bij het ministerie." Aldus Lucien van Ruth, directeur
van het verslavingszorgcentrum van de Brijder-stichting te Alkmaar.Mijnheer de voorzitter! Ik heb een drietal citaten gegeven om de sfeer
van dit debat te schetsen.Het huidige gedoogbeleid dat in Nederland wordt gevoerd, vindt zijn oorsprong
in de jaren zeventig. In de kern is dat beleid altijd onaangetast gebleven.
Het was een beleid waar toen veel voor te zeggen was: er werd een scheiding
aangebracht tussen soft- en harddrugs. Harddrugs worden bestreden, maar het
op kleine schaal gebruiken van softdrugs wordt gedoogd. Voor de bestrijding
van verslaving is een naar internationale maatstaven uitgebreid en gedifferentieerd
zorgaanbod beschikbaar.Als het gebruik van softdrugs een kleine schaal zou houden, als het niet
schadelijk zou zijn en als het eenvoudig beschikbaar zijn van softdrugs het
gebruik van harddrugs zou verminderen, zou dit beleid wellicht voortzetting
verdienen. Het wordt echter duidelijk, dat het anders is gelopen. Het gedoogbeleid
heeft geleid tot een grootschalige gebruikscultuur. De gebruikscijfers van
softdrugs in de drugsnota zijn inmiddels volledig achterhaald. Door een onderzoek
van TNO weten we dat het aantal leerlingen dat met softdrugs in aanraking
komt, de afgelopen jaren bijna is verdrievoudigd. Staatssecretaris Netelenbos
was geschokt. Volgens haar ligt het voor de hand dat sommige jongeren door
het gebruik slechtere cijfers halen en spijbelen. Zij staat in die constatering
niet alleen. Kennen deze bewindslieden überhaupt de gevolgen van het
onschuldige stickie?De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! De heer Van de Camp heeft ook weleens een stickie genomen,
heb ik begrepen, en daar is hij zo te zien niet slechter van geworden.De heerVan de Camp(CDA)Ik heb het geprobeerd, maar ben er niet door gekomen.De heerDe Graaf(D66)Het is mij niet helemaal duidelijk wat u onder "erdoor gekomen" verstaat,
maar daar hebben we het misschien nog wel een keer en marge over.De heerVan de Camp(CDA)Ik heb het stickie niet op gekregen.De heerDe Graaf(D66)In 1993, nog geen drie jaar geleden, vond in deze Kamer een debat plaats.
Toen werd ook door veel partijen aangedrongen op beperking van het aantal
coffeeshops. Op die beperking werd aangedrongen door uw fractie, maar ook
door de mijne. Toen wist men dat cannabis, en zeker het overmatig gebruik
ervan, schadelijk kan zijn, zij het niet zo schadelijk als bijvoorbeeld het
gebruik van tabak en alcohol. Toch heeft de toenmalige woordvoerder van uw
fractie, uw voorganger, de heer Koffeman, nadrukkelijk gezegd dat de waardering
voor het drugsbeleid, dat in essentie niet is veranderd, ook te maken heeft
met het gegeven van het gedoogbeleid, waardoor de straathandel van softdrugs
wordt gemarginaliseerd, alsmede met het feit dat de controle op die handel
is verbeterd. Die winst, aldus de heer Koffeman, mag niet verloren gaan. Wat is er toch in uw hoofd en bij uw fractie in die tweeënhalf
à drie jaar veranderd naast het feit dat u oppositie bent gaan voeren?De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Ik vind dat de heer De Graaf nu erg ver vooruitloopt op de
rest van mijn inbreng. Als u het goed vindt, zal ik schetsen wat er bij onze
fractie is veranderd, maar om dat nu naar aanleiding van een interruptie allemaal
op te sommen, is wat moeilijk. Het verschijnen van het D66-verkiezingsprogramma
heeft echter wel bijgedragen aan onze verandering in denken.De heerDe Graaf(D66)Ik neem aan dat uw eigen verkiezingsprogramma voor u belangrijker is dan
het onze.De heerVan de Camp(CDA)Nee, maar ook...De heerDe Graaf(D66)Nou, dat hoor ik dan graag.De heerVan de Camp(CDA)Nadat uw partij deel ging uitmaken van de regering, gaf dit kabinet aanvankelijk
een aantal signalen af waaruit bleek dat het tot liberalisering en legalisering
wilde komen. Van die signalen vinden wij nu niets terug in de nota. Daarover
kom ik straks nog te spreken. In uw verkiezingsprogramma ging uw partij echter
behoorlijk ver.De heerDe Graaf(D66)Daar komt u straks ook nog over te spreken?De heerVan de Camp(CDA)Nee, ik wil uw verkiezingsprogramma niet te veel aandacht geven.De heerDe Graaf(D66)Maar u spreekt over mijn verkiezingsprogramma. Wordt daarin het woord
"legaliseren" gebruikt?De heerVan de Camp(CDA)Nee.De heerDe Graaf(D66)Dat dacht ik ook niet.De heerVan de Camp(CDA)Daarin wordt gesproken van "decriminaliseren".De heerDe Graaf(D66)Ja, en dat is heel wat anders dan deregularisatie of legalisatie.De heerVan de Camp(CDA)Voor de goede orde: de heer Van Oven pleit niet voor deregularisatie.
Zover zijn we nog niet. Hij pleit voor regularisatie. Gelet op het jargon
van regularisatie en decriminalisering, zal het met name voor de Frans sprekende
Europeanen buitengewoon helder worden wat dit paarse kabinet wil.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Ik prijs collega Van de Camp vanwege zijn belangstelling voor
het Frans en het oefenen in de Franse taal. Hij heeft zich de laatste tijd
ontpopt als een onbezoldigd drugsambassadeur voor president Chirac in Nederland.
Ik wil de heer Van de Camp iets op de man af vragen en ik krijg van hem graag
een heel eerlijk antwoord. Wil hij dat Nederland in de Franse situatie terecht
zal komen?De heerVan de Camp(CDA)Nee!De heerRabbae(GroenLinks)Waarom komt u dan bij ons met goedkope propaganda van de heer Chirac?De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer Rabbae, over goedkoop gesproken, wat u doet, vind ik goedkoop.
U hebt nog geen zin gehoord. Gaat u nu even zitten en dan ga ik door met mijn
betoog.De heerRabbae(GroenLinks)Dat bepaal ik zelf, voorzitter! Ik begrijp dat de heer Van de Camp geïrriteerd
is. Dat komt ervan! Hij heeft in de afgelopen maanden geen gelegenheid voorbij
laten gaan om hier het Franse standpunt aan te dikken. Wij zouden niet bang
moeten zijn, maar rekening moeten houden met de Fransen etcetera. Mijnheer
Van de Camp, als u op mijn vraag "nee" antwoordt, wilt u dan ook ophouden
met het vertalen van het Franse systeem voor ons?De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! De heer Rabbae kletst. Als hij mijn bijdrage in de pers goed
had gelezen, zou hij gezien hebben dat met name ik in de afgelopen weken heel
scherp onderscheid heb gemaakt tussen verslavingszorg en handel. Wat de verslavingszorg
betreft, verdienen de bewindslieden een compliment, evenals de voorgaande
bewindslieden. Daar gaat het ook niet om. Het gaat om onze export en om onze
handel. Ik vind dat als het om handel gaat, de heer Chirac een punt heeft.
Daar sta ik voor. Dat er met de heer Chirac het nodige aan de hand is, heb
ik in de pers gezegd. Vraagt u maar aan de collega's Van Oven en De Graaf.
Zij zijn een rondreizend circus geworden van een soort drugsvoorlichters.
Al die eenzijdige benadering van u is goedkoop.De heerRabbae(GroenLinks)"Goedkoop" zegt u; alsof ik hier zaken zou vertellen die door u niet gezegd
zijn.De heerVan de Camp(CDA)Ja, dat doet u.De heerRabbae(GroenLinks)Chirac is pas tevreden als alle coffeeshops in Nederland gesloten zijn.
U bent toch ook voor de nuloptie? Dat heeft u een paar keer in de kranten
gezegd. Of niet?De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer Rabbae, zou u nou eens vijf minuten willen wachten totdat ik
bij de nuloptie kom?De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Als ik zou reageren op toekomstige uitspraken van de heer
Van de Camp, zou ik inderdaad wachten. Dat lijkt mij ook correct. Ik reageer
nu op uitspraken die reeds in de media zijn gedaan door de heer Van de Camp.
Dat heeft hij toch gezegd?De heerVan de Camp(CDA)Ja, ik heb dat inderdaad gezegd...De heerRabbae(GroenLinks)Dan moet u een antwoord geven.De heerVan de Camp(CDA)Ik zal dat zo meteen herhalen, maar u bepaalt niet mijn inbreng in dit
debat en de logica daarvan, dus u krijgt op die vraag nu geen antwoord.De heerRabbae(GroenLinks)Ik wacht af.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Softdrugs zijn onderdeel geworden van de jeugdcultuur. Wij
moeten gewoon erkennen dat het wat romantische idee waarmee het gedoogbeleid
ooit begon, van een gezellige soos waar onder het genot van een enkel jointje
door 18-plussers een kaartje werd gelegd, een volstrekt andere
uitwerking heeft gekregen. Wat zien wij nu? Softdrugs worden op grote schaal
verhandeld. Nederland is vergeven geraakt van de coffeeshops en ze zitten
voornamelijk vol met jongeren.Over de schadelijkheid van softdrugs lopen de meningen nog steeds uiteen.
Voorstanders van een liberaler drugsbeleid schermen graag met het gegeven
dat het incidentele gebruik van softdrugs door volwassenen op langere termijn
niet schadelijker is dan van alcohol of tabak. Ook wordt erop gewezen dat
softdrugsgebruik op zichzelf niet leidt tot harddrugsgebruik, maar dat is
slechts één kant van de medaille. Er is ook een andere, minder
geruststellende kant. Bij regelmatig gebruik leiden softdrugs met name bij
jongeren tot ontwikkelings- en leerachterstanden. Ook blijken meer en meer
de risico van softdrugs in het verkeer. Het is wenselijk dat degelijk onderzoek
wordt gedaan naar de combinatie van softdrugs en deelname aan het verkeer.De heerDe Graaf(D66)U had het over de vergelijking met alcohol en tabak. Het is ook een bekend
gegeven dat iets te veel alcohol op hebben zeer gevaarlijk is in het verkeer.
Daar onderscheidt cannabis zich kennelijk niet van. Wat bedoelt u met uw opmerking:
bij regelmatig gebruik leidt het tot leerstoornissen? U bent de onderwijsspecialist;
u weet dat veel beter dan ik. Wat bedoelt u met "regelmatig gebruik"? Is dat
één keer per week, is dat vijf keer per week, is dat 50 keer
per week?De heerVan de Camp(CDA)U kent het woord "regelmatig" volgens Van Dale. Een keer per eeuw is regelmatig.
Daar gaat het echter niet om. Het gaat om regelmatig gebruik. Dat is toch
meer dan één keer per week.De heerDe Graaf(D66)Wij hebben in Nederland ongeveer 700.000 regelmatige gebruikers; ik bedoel
dus niet de incidentele gebruikers. Bent u met mij van oordeel dat er veel
mensen zijn die met regelmatig gebruik voortreffelijk kunnen functioneren
en dat dit ook geldt voor jongeren?De heerVan de Camp(CDA)Ik ben dat niet met u van mening.De heerDe Graaf(D66)Kunt u dan aangeven wat u bedoelt met uw stelling: bij regelmatig gebruik
leidt het tot leerstoornissen? Hebben wij het dan over één keer
per dag? Waar hebben wij het dan eigenlijk over? Het is zo gemakkelijk om
dat te zeggen.De heerVan de Camp(CDA)Het is een bekend fenomeen dat een aantal van onze jongeren – ik
zal zo meteen de cijfers noemen – door het gebruik van softdrugs, door
het polygebruik van drugs en door de omstandigheden waarin zij verkeren in
de problemen kunnen geraken.De heerDe Graaf(D66)Wanneer het gaat over polygebruik, hebben wij het niet alleen over cannabisgebruik.
Wanneer het gaat over de omstandigheden waarin zij verkeren, hebben wij het
niet alleen over het al dan niet regelmatig gebruik van softdrugs. Ik zou
graag willen dat u de rookgordijnen, in dit kader wel een goede term, een
beetje omhoog liet gaan. Als u zegt dat het leidt tot leerstoornissen, moet
u ook aangeven wanneer dat daartoe leidt. Elk overmatig gebruik van elk roesmiddel
en genotmiddel is per definitie schadelijk. Dat zegt nog niks over cannabis.De heerVan de Camp(CDA)Ik ben bang dat wij hier uren over kunnen praten. Er is een belangrijk
verschil van inzicht tussen de D66-fractie en de CDA-fractie over de schadelijkheid
van softdrugs. U bent op basis van uw ervaringen en de gegevens van uw wetenschappers
van mening dat softdrugs niet schadelijk zijn.De heerDe Graaf(D66)Dat hebt u mij niet horen zeggen. Elk genotmiddel brengt schade toe, maar
de vraag is hoe ernstig die schade is. Is die schade zo ernstig dat je tot
een strafrechtelijk verbod moet komen? Zijn er zoveel maatschappelijke risico's,
zijn er zoveel risico's voor de volksgezondheid? Tabak en alcohol zijn ook
schadelijk. Cannabis is dat ook. De vraag is wanneer het zo schadelijk wordt,
dat mensen niet meer normaal in hun dagelijkse sociale leven kunnen functioneren.
Daar doet u suggesties voor die u nog niet hard hebt kunnen maken.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Ik vervolg het antwoord dat ik wilde geven. De CDA-fractie
is van mening dat er voldoende signalen uit de wereld van wetenschap en medici
zijn – ik ga ze zo meteen voorlezen – die zeggen: wees voorzichtig
met softdrugs, want ze kunnen wel degelijk schadelijk zijn. De heer De Graaf
creëert mist als hij opmerkt: ik zeg niet dat ze niet schadelijk zijn.
Wat zegt hij dan wel? Ze kunnen bij overmatig gebruik schadelijk zijn. Het
niet overmatig gebruik wil hij decriminaliseren, om het in zijn termen te
zeggen.De heerDe Graaf(D66)U begrijpt het dus best!De heerVan de Camp(CDA)Dat is mijn voordeel. Ik begrijp u wel, maar u wilt mij niet begrijpen.De heerOudkerk(PvdA)Eigenlijk ben ik niet zo geïnteresseerd in het standpunt van de D66-fractie,
noch in dat van de CDA-fractie, over de schadelijkheid van regelmatig softdrugsgebruik.
Ik ben wel geïnteresseerd in het standpunt van mensen die daar echt verstand
van hebben. Als u zo direct die cijfers gaat noemen, wilt u dan zo vriendelijk
zijn om daar een zorgvuldige bronvermelding aan toe te voegen, zodat wij weten
van wie wij die cijfers horen?De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer Oudkerk, ik betreur deze vraag.De heerOudkerk(PvdA)Dat sta ik u toe.De heerVan de Camp(CDA)Ik heb met u de afgelopen weken, overigens tot genoegen, verschillende
debatten over dit moeilijke onderwerp mogen doen. Daarbij hebt u mij niet
kunnen betrappen op onzorgvuldigheden, geen bronvermelding of ordinaire rechtse
praat.De heerOudkerk(PvdA)Dat laatste hoort u mij helemaal niet zeggen. En dat eerste overigens
ook niet. Het genoegen om met u te debatteren was geheel aan mijn kant. Ik
denk dat het voor deze discussie belangrijk is dat de bronnen helder vermeld
worden. Er zijn vele verschillende meningen. Wij moeten helder krijgen wat
waar is en wat niet.De heerVan de Camp(CDA)U kunt het in mijn schriftelijke bijdrage keurig nalezen, maar ik zal
het nu zelfs voorlezen. Voorzitter! In Addictum, het blad van de NeVIV, waarschuwde een behandelaar
begin vorig jaar – om voor de heer Oudkerk precies te zijn: het januarinummer
van 1995 – dat de afspraak dat hasj niet verslavend is, niet klopt.
Hij krijgt in zijn praktijk meer en meer problematische gebruikers te zien.
Tijdens de behandeling van probleemgevallen komt hij vaak psychische problemen
tegen die men met drugs heeft geprobeerd weg te stoppen.Opmerkelijk zijn ook de cijfers van het zogenaamde LADIS-onderzoek, waarvan
wij de uitkomsten vorige week mochten ontvangen: "Het aantal cannabisgebruikers
dat vanwege problematisch gebruik een beroep doet op de hulpverlening stijgt
van 2157 inschrijvingen in 1994 naar 2465 inschrijvingen in 1995".Een onderzoek van de afdeling psychiatrie van het AMC, dat vorig jaar
in het Nederlands tijdschrift voor geneeskunde is gepubliceerd, legt een duidelijk
verband tussen regelmatig softdrugsgebruik en psychose. Ik werd met nadruk
op dit onderzoek gewezen met de aansporing de risico's van softdrugs niet
te bagatelliseren. Ik vind het onbegrijpelijk dat deze uitwerking van softdrugs
niet in de drugsnota voorkomt. In plaats daarvan volstaan de ministers en
de staatssecretaris met een ongemotiveerd "de lichamelijke toxiciteit van
softdrugs is gering" (bladzijde 35). Kan de minister aangeven waarom zij deze
informatie niet interessant vindt voor de lezer van de drugsnota?Met name het THC-gehalte (tetrahydrocarbinol) van de zogenaamde nederwiet
baart ons ernstige zorgen. Was een gehalte van 4% à 6% gebruikelijk,
een gehalte tussen de 13% en 20% is thans niet meer uitzonderlijk. De geluiden
dat softdrugs schadelijker zijn dan veelal wordt beweerd, nemen dan ook toe.
Wat is de reactie van de bewindslieden op deze ontwikkelingen? Ik vraag de
regering een onderzoek te doen naar de gevolgen van dit hoge THC-gehalte.
In dat verband ben ik trouwens aangenaam getroffen door de opmerking van collega
Van Oven in zijn eerste termijn, dat ook bij de PvdA het THC-gehalte inmiddels
op de politieke agenda is gekomen.De heerOudkerk(PvdA)U zei in uw eerste citaat uit het blad Addictum van januari 1995 dat een
hulpverlener had gezegd dat hij veel mensen met psychische problemen zag,
die deze probeerden weg te drukken door softdrugsgebruik. Hebben wij hiermee
niet de kern van de zaak te pakken? Zou het niet zo kunnen zijn dat softdrugs
soms inderdaad gebruikt worden in een vlucht om dingen maar niet te hoeven
voelen? Zou je dan ook niet zozeer op het softdrugsgebruik moeten focussen,
maar juist op de onderliggende problematiek waardoor jongeren gaan gebruiken?De heerVan de Camp(CDA)Ik ben dat helemaal met u eens, mijnheer Oudkerk.De heerOudkerk(PvdA)Dat hoor ik graag.De heerVan de Camp(CDA)Maar u hebt dat de afgelopen weken en maanden helemaal niet gedaan. U
strooit allerlei berichten in het land rond dat het helemaal niet erg is.
Het is juist erg, als er problemen ontstaan. En omdat wij van tevoren niet
weten of het ernstig wordt respectievelijk gevaarlijk is, zeg ik: blijf er
met je vingers vanaf.De heerOudkerk(PvdA)Ik ben er verheugd over dat wij het in dit huis in ieder geval over één
punt eens zijn. Te veel is natuurlijk nooit goed. Ik denk echter dat je grenzen
moet trekken, terwijl u dat niet doet. Je hebt de zogenaamde sociale gebruikers.
Je hoort niemand over elke avond een pilsje. Sterker nog, als iemand in de
kroeg zegt dat hij een spaatje wil, dan wordt er gezegd: doe niet zo ongezellig.
Zou iedere avond een jointje – dat wil ik u graag nageven – werkelijk
zo schadelijk zijn? U vraagt de regering nu om een onderzoek daarnaar. Is
het echter niet zo dat wij eigenlijk al lang weten dat het sociale gebruik
niet schadelijk is, maar dat overconsumptie van welk genotmiddel dan ook per
definitie schadelijk is? Kortom, is het niet gewoon vragen naar de bekende
weg?De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Wij naderen langzamerhand weer het Madurodam-gehalte. De heer
Oudkerk gaat vanavond met mij naar een coffeeshop en dan gaan wij ze uitzoeken:
de sociale gebruikers, de bijna niet problematische gebruikers, de iets problematische
gebruikers, de problematische gebruikers en de regelmatig problematische gebruikers.
Voelt de heer Oudkerk in wat voor absurde discussie je terechtkomt?De heerOudkerk(PvdA)Ik denk dat het dan te laat wordt in die coffeeshop. Ik neem de uitnodiging
overigens graag aan. Ik geloof trouwens dat u onderhand dagelijks naar coffeeshops
gaat. Ik zou daar toch mee stoppen, want volgens u is dat gevaarlijk.De heerVan de Camp(CDA)Het verschil tussen u en mij is dat ik er kom, maar niet koop. Ik weet
niet wat u er doet.De heerDe Graaf(D66)U neemt een fotograaf mee! Dat is nogal gemakkelijk. Wilt u ook nog even
antwoord geven op de vraag of het gebruik van cannabis naar uw oordeel schadelijker
is dan het gebruik van alcohol en tabak?De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Dat is een onzinnige vraag.De heerDe Graaf(D66)U wilt voor cannabis een volstrekt ander regime hebben dan wij in Nederland
en overigens ook in de rest van Europa hebben voor alcohol en tabak, namelijk
gelegaliseerde en gereguleerde verkoop.De heerVan de Camp(CDA)Ik wil helemaal geen gereguleerde verkoop van softdrugs. Hoe komt u daar
nu bij?De heerDe Graaf(D66)Dat zeg ik nu juist. Kunt u uitleggen waarom u het voor cannabis absoluut
niet wilt, omdat dit zo schadelijk is, terwijl u het voor alcohol en tabak
wel toestaat? Daarom vraag ik u hoeveel schadelijker cannabis in uw ogen is
dan alcohol en tabak.De heerVan de Camp(CDA)Nogmaals, ik vind het een onzuivere vraag. De vraag is niet of cannabis
schadelijker is dan alcohol en tabak. De vraag is of cannabis schadelijk kan
zijn. Daarop heb ik ja geantwoord. Het feit dat het schadelijk kan zijn –
kijk ook naar de kwaliteit van die verdraaide nederwiet – is voor ons
een reden om te zeggen: politiek, maatschappij, paars kabinet, wees daar nou
voorzichtig mee. Als die "als, dan"-vragen...De heerDe Graaf(D66)Niets "als, dan". Ik zal de vraag anders stellen. Denkt u dat alcohol
ook schadelijk kan zijn?De heerVan de Camp(CDA)Alcohol is een harddrug.De heerDe Graaf(D66)Daar moeten wij ook voorzichtig mee zijn.De heerVan de Camp(CDA)Juist, ook.De heerDe Graaf(D66)Maar gaan wij dan ook de slijterijen maar sluiten?De heerVan de Camp(CDA)Wij moeten ook voorzichtig zijn met alcohol.De heerDe Graaf(D66)Dat vroeg ik niet. Moeten wij de slijterijen en de cafés dan ook
maar gaan sluiten? U wilt dat namelijk wel met coffeeshops. Binnen tien jaar
wilt u nul coffeeshops in Nederland.De heerVan de Camp(CDA)Liefst nog sneller.De heerDe Graaf(D66)Maar voor slijterijen trekt u die conclusie niet?De heerVan de Camp(CDA)Er is in dit land een ontmoedigingsbeleid ten aanzien van alcohol en zeker
ten aanzien van tabak. Er mag in dit gebouw bijvoorbeeld niet gerookt worden.
Op alle pakjes sigaretten staat de waarschuwing dat tabak een ernstige bedreiging
voor de volksgezondheid betekent. Alcohol, tabak en cannabis, alle drie zijn
potentieel gevaarlijk. Dat is voor ons reden om ten aanzien van alle drie
een terughoudend tot zeer terughoudend beleid te voeren. U heeft wel een punt
dat alcohol een grotere maatschappelijke acceptatie heeft dan cannabis. Daar
loop ik ook niet omheen, maar de inzet van mijn fractie is nu juist om die
maatschappelijke acceptatie van cannabis niet zo groot te laten worden als
die van alcohol. Daarnaast hebben wij te maken met het feit dat het buitenland
cannabis helemaal anders beoordeelt dan wij hier in Nederland. Die drie punten,
cannabis, maatschappelijke acceptatie alcohol en het buitenland, zijn voor
de CDA-fractie een reden om te pleiten voor een uiterst terughoudend beleid,
vorm te geven in de nuloptie.De heerDe Graaf(D66)Maar maatschappelijke acceptatie en het buitenland hebben even niets te
maken met uw eerste argument, namelijk de schadelijkheid. Ik denk dat wij
het er ook over eens zijn dat het maatschappelijk probleem dat veroorzaakt
wordt door alcoholgebruik, vele malen groter is dan het maatschappelijk probleem
vanwege het gebruik van cannabis. Dat kunt u ook navragen bij de Jellinek-kliniek
en de NeVIV.De heerVan de Camp(CDA)Maar dit zijn allemaal van die algemene wijsheden die ik onderschrijf.
Ze voegen nu alleen niets toe aan dit debat.De heerOudkerk(PvdA)De CDA-fractie is voor een ontmoedigingsbeleid voor cannabis, alcohol
en tabak. Mag ik haar vragen om consequent te zijn en te kijken naar hetgeen
zij al jarenlang tegenhoudt als het gaat om tabak, namelijk een verbod op
tabaksreclame? Een dergelijk verbod is een heel gemakkelijke manier om te
proberen het tabaksgebruik in Nederland te verminderen. De CDA-fractie heeft
zich daartegen tot nu toe verzet. Bespeur ik hierin niet enige inconsequentie
bij die fractie?De heerVan de Camp(CDA)Ik sluit dat niet uit. Ik zal uw opmerking doorgeven aan mijn collega
Esselink, die bij uitstek de tabaksman is, liever gezegd, de anti-tabaksman.
Ik vraag u mij het niet euvel te duiden dat ik de stand van zaken in dat dossier
op dit moment niet geheel paraat heb. Uw opmerking als zodanig is wel terecht.
Je moet als CDA-fractie consequent zijn.De heerOudkerk(PvdA)Als u het aan de tabaksman wilt doorgeven, dan geeft hij het wel weer
door aan de fractie. Binnenkort behandelen wij het tabaksbeleid van de regering.
Bij de gelegenheid kunnen wij dan een kamermeerderheid krijgen voor genoemd
verbod.De heerVan de Camp(CDA)Even voor de goede orde, ik zeg dus niet dat wij nu al voor een verbod
op tabaksreclame zijn. In ieder geval zal ik uw opmerking aan collega Esselink
doorgeven.De voorzitter:Mijnheer Van de Camp, ik laat aan u de keuze of u nu uw betoog onderbreekt
voor de lunchpauze dan wel of u tot twee uur doorgaat. Ik heb overigens begrepen
dat een delegatie van het Spijkerkwartier uit Arnhem ons straks nog een petitie
wil aanbieden op Plein 2.De heerVan de Camp(CDA)Het lijkt mij beter eerst een boterham te eten.De voorzitter:Dat lijkt mij een heel goed advies.De vergadering wordt van 13.35 uur tot 14.20 uur geschorst.De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer de voorzitter! Ik wil voortgaan met mijn betoog van voor de lunchpauze.
Ik was gearriveerd bij de scheiding van de markten van soft- en harddrugs.
Ik stel vast dat die scheiding van markten niet is geslaagd.Ten eerste zijn er problemen met de coffeeshops. De redenen voor het gedogen
van coffeeshops waren indertijd het concentreren van de handel en het aanbrengen
van een scheiding tussen de markten voor soft- en harddrugs. Ook hier goochelen
de bewindslieden in de nota met de gegevens. Uit een recent onderzoek van
SGBO, het onderzoeksbureau van de Vereniging van Nederlandse gemeenten, onder
alle Nederlandse gemeenten blijkt dat 77% van de grote gemeenten er geen zicht
op heeft of in coffeeshops harddrugs worden verkocht, 30% van de gemeenten
vindt dat er onvoldoende scheiding is tussen soft- en harddrugs en 24% vindt
dat de aanvankelijke scheiding aan het vervagen is. Meer dan de helft constateert
dus problemen.Ten tweede wordt volgens een schatting van het NIAD uit 1991 vanuit 40%
van de coffeeshops harddrugs verkocht. Niets scheiding van markten dus.Ten derde blijkt uit het eerder genoemde VNG-onderzoek dat de coffeeshops
helemaal niet hebben geleid tot een concentratie van de softdrugsverkoop.
Sterker nog, in de top van verkoopplaatsen komen de coffeeshops pas op de
derde plaats, na woonhuizen en reguliere cafés. Ook hierover vertellen
de bewindslieden ons niets en dus moet de nota als onvolledig worden beschouwd.Ten vierde wijs ik op de sterkte van de in Nederland verhandelde softdrugs.
Ik sprak voor de lunch pauze al over de hoogte van het THC-gehalte,
de werkzame stof. Die is door de Nederlandse kwekers zodanig vergroot dat
het een veel gevaarlijker middel is geworden. De softdrugs worden qua uitwerking
harddrugs, maar blijven voor de wet softdrugs.Ten vijfde vervaagt de grens tussen soft- en harddrugs doordat softdrugs
naast andere middelen, zoals XTC en pillen worden gebruikt. De gebruikerscultuur
trekt zich met het gebruik van XTC en softdrugs naast en door elkaar niets
aan van de in de jaren zeventig achter een bureautafel ontworpen scheiding
van markten.De heerDe Graaf(D66)Het laatste argument van de heer Van de Camp dat er mensen zijn die soft-
en harddrugs door elkaar heen gebruiken, kan in gemoede toch geen argument
vormen voor het feit dat er een onderscheid kan worden gemaakt in de schadelijke
werking van die verschillende drugs? Verder citeerde de heer Van de Camp een
onderzoek uit 1991. Dat is twee jaar voordat hier in de Kamer het debat heeft
plaatsgevonden. Ik wil hem nogmaals wijzen op citaten van zijn voorganger
als drugswoordvoerder, die nadrukkelijk de praktijk van scheiding van de drugsmarkten
onderschreef en daarvoor waardering had. Had hij de boeken en de cijfers niet
goed gelezen of bedrijft de heer Van de Camp nu l'art pour l'art, oppositie
vanwege de oppositie?De heerVan de Camp(CDA)De heer De Graaf kan de hele middag doorgaan met het citeren van mijn
collega Koffeman. Het is nu echter maart 1996 en er is inmiddels veel meer
voortschrijdend inzicht, ook over het THC-gehalte. Laat ik het helder zeggen,
mijnheer De Graaf: als het allemaal zo onschuldig is, waarom legaliseert u
het dan niet gewoon? Kom dan zelf met een voorstel om het te legaliseren.
Dat maakt de discussie helder.De heerDe Graaf(D66)U weet heel goed dat D66 graag zou willen dat zij in staat zou zijn om
de scheiding van de markten zo door te voeren dat wij een legalisatie van
cannabis zouden krijgen. Dat kan echter niet alleen in Nederland en dat is
de reden waarom wij streven naar legalisatie binnen het kader van de Europese
Unie. Dat zal nog wel een tijdje duren, maar u kent ons streven heel goed
en u weet ook de argumenten daarvoor.De heerVan de Camp(CDA)Dat vind ik nieuws. D66 is voor legalisering van softdrugs.De heerDe Graaf(D66)Ik zal het u nog sterker vertellen. De partijleider van de VVD heeft op
een recente partijraad gezegd dat hij ook voorstander is van legalisering
in Europees verband. Zo uniek is ons standpunt dus niet.De heerVan de Camp(CDA)Ik wacht graag de initiatieven van de VVD ter zake af.De heerRabbae(GroenLinks)De heer Van de Camp vertelt weer het verhaal van de stepping stone. Hij
heeft dat al een paar keer naar voren gebracht.De heerVan de Camp(CDA)Neen. Mijnheer Rabbae, u kunt stoppen met uw vraag. Ik hang niet de stepping-stone-theorie
aan. Ik laat mij die woorden ook niet door u in de mond leggen. Het enige
wat ik zeg, is dat softdrugs drempelverlagend werken voor het gebruiken van
harddrugs. Dat komt met name door de sfeer in en door de omgeving van de coffeeshops
en de dealerpanden. U behoeft mij niet de woorden van de stepping-stone-theorie
in de mond te leggen.De heerRabbae(GroenLinks)Dan kunt u een duidelijk antwoord geven op mijn vraag.De heerVan de Camp(CDA)Dat heb ik nu gedaan.De heerRabbae(GroenLinks)Bent u van mening dat het gebruiken van softdrugs automatisch leidt tot
het gebruiken van harddrugs of niet?De heerVan de Camp(CDA)U herhaalt uw vraag. Mijn antwoord is: nee.De heerRabbae(GroenLinks)Dat is duidelijk.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Hoewel de coffeeshops dus pas op de derde plaats van de verkooppunten
komen, richt alle aandacht zich daarop. Het zijn natuurlijk ook de meest zichtbare
verkooppunten. Coffeeshops blijken keer op keer voor de omgeving overlast
op te leveren. Zij geven aanleiding tot drugstoerisme dat lang niet altijd
het Nederlandse onderscheid tussen hard- en softdrugs kent. Veel coffeeshops
zijn een uitvalsbasis voor criminaliteit, zoals het rapport-Van Traa ons onlangs
liet zien.Mijn fractie is voorstander van een drastische reductie van het aantal
coffeeshops op korte termijn. De laatste weken is er veel commotie geweest
over de zogenaamde nuloptie van het CDA. De nuloptie is voor ons een politiek
signaal. Zoals andere partijen signalen afgeven over liberalisering en legalisering
en hedenochtend zelfs over regularisatie, zo geven wij het signaal af: softdrugsgebruik
is niet normaal. Dat de nuloptie niet van vandaag op morgen is te realiseren,
weten wij ook. Het heeft ook geen zin, ons dat voortdurend in de mond te leggen.De heerVan Oven(PvdA)Kan de heer Van de Camp enig perspectief bieden over de termijn waarbinnen
de nuloptie zou kunnen worden gerealiseerd?De heerVan de Camp(CDA)Dat zou ik buitengewoon graag doen. Ik vind ook dat u daar recht op hebt.
Maar ik kan de maatschappij niet veranderen zolang het goedje populair is.
Lees vanochtend maar weer de kranten. Een verdrievoudiging van het softdrugsgebruik
is niet aan de orde. Scholieren zeggen zelfs dat het om een verviervoudiging
gaat. Ik kan de maatschappij niet naar mijn hand zetten. Ik wil preventie
en ontmoediging, in de hoop dat ik op nul uitkom. Maar het zou onzinnig zijn,
perspectief te bieden in de zin dat ik kan zeggen: dat doen wij op 1 januari
2005.De heerVan Oven(PvdA)Dat betekent eigenlijk dat u het maatschappelijke verschijnsel als zodanig
erkent, evenals de fractie van de Partij van de Arbeid. Is het dan niet een
beetje een loos gebaar om de nuloptie te hanteren? In feite zegt u dat u het
prettiger zou vinden wanneer er geen coffeeshops waren, maar dat u hun bestaan
accepteert voor zolang het duurt.De heerVan de Camp(CDA)Het grote verschil tussen de invalshoek van de Partij van
de Arbeid en D66 aan de ene kant en die van het CDA aan de andere kant is,
dat wij kiezen voor: preventie, ontmoedigen en wijzen op de gevaren. U houdt
een min of meer vaag verhaal over regulering. Regulering duidt op voortgang
in het gebruik. De heer De Graaf probeert voortdurend onder zijn verkiezingsprogramma
uit te komen. Daarin staat dat het softdrugsgebruik gedecriminaliseerd moet
worden, niet in de sfeer van de ontmoediging, maar in de sfeer van continuering
van het gebruik. Wij geven een ander signaal af waarbij wij ons realiseren
dat wij bestuurlijk en maatschappelijk voor een groot probleem staan.De heerVan Oven(PvdA)Uw gebaar komt neer op het volgende. U zegt dat u een nuloptie nastreeft,
maar u maakt dat in de praktijk niet waar, behalve in Katwijk en daar leidt
het tot desastreuze resultaten.De heerVan de Camp(CDA)Ik vind het prima dat u het zo samenvat, maar wacht u nog even op de maatregelen
die wij zo meteen zullen voorstellen. Dan kunt u zien dat ik wel degelijk
probeer mijn nuloptie invulling te geven.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! Ik maak ernstig bezwaar tegen de – ik mag wel zeggen –
schandalige opmerking van de heer Van de Camp, als zou uit ons verkiezingsprogramma
te lezen zijn of af te leiden zijn dat D66 continuering van het softdrugsgebruik
voorstaat.De heerVan de Camp(CDA)Waarom decriminaliseert u het dan?De heerDe Graaf(D66)U heeft ook eerder in radio-interviews gezegd dat D66 voor het gebruiken
van een joint staat. Dat is echt schandalig! Dat zeg ik hier openlijk nog
een keer. Als u meent dat dit uit het programma van D66 valt af te leiden,
dan maakt u niet alleen een grote vergissing maar dan twijfel ik ook een beetje
aan uw verstandelijke vermogens. Wat er aan de hand is, is dat wij zeggen:
softdrugs zijn schadelijk, maar niet zodanig schadelijk dat die moeten worden
getroffen door een maatschappelijk strafrechtelijk verbod. Dat zeggen wij
ook niet van alcohol en tabak. En u zult ook niet in ons verkiezingsprogramma
kunnen lezen dat alcohol en tabak worden aangemoedigd, integendeel. Wilt u
dus wel op grond van feiten praten en niet op grond van makkelijke clichés!De heerVan de Camp(CDA)Pragmatisch gedraai, mijnheer De Graaf! Maak het eens hard! Legaliseer
het dan! Dat durft u niet! Wat staat er in dat verkiezingsprogramma? Decriminaliseren
om het te verbieden? Kom nou toch! Dat gelooft toch geen mens!De heerDe Graaf(D66)Heeft u mij horen zeggen dat ik het wil verbieden?De heerVan de Camp(CDA)U draait eromheen. Legaliseer het! Dan bent u een krachtige politieke
partij! Nee, een beetje plussen en een beetje minnen, en dan proberen het
wat pragmatische midden te vinden! Legaliseer het!De heerDe Graaf(D66)Ik zeg het nog één keer. D66 wil dat op den duur binnen
het Europees verband het gebruik van softdrugs wordt gelegaliseerd. Voor zover
dat niet binnen Europees verband mogelijk is, moeten wij, met alle beperkingen
die de sociale verdragen en de buitenlandse verhoudingen ons ingeven, proberen
om het gebruik en de verkoop zoveel mogelijk uit de sfeer van het strafrecht
te halen. Dat heet decriminaliseren. Dat sluit absoluut niet uit dat wij menen
dat er alles aan moet worden gedaan om het gebruik, en zeker het overmatig
gebruik van cannabis, zoveel mogelijk te ontmoedigen, zoals dat ook voor alcohol
en tabak geldt. Vandaar dat wij het primaat bij de volksgezondheid leggen.
Vandaar dat wij ook vragen om preventie. Als u een nuloptie over een heleboel
jaren voorstaat zonder dat u daarbij een fatsoenlijke bestuurlijke maatregel
neemt om de zaak ook dicht te doen, dan bent u gewoon bezig met kiezersbedrog.De heerVan de Camp(CDA)U zegt: wij gaan het decriminaliseren om de ontmoediging te bevorderen.
Dat slaat natuurlijk nergens op! Je gaat niet decriminaliseren om te ontmoedigen.
Dan moet je het CDA-standpunt overnemen en zeggen: niet decriminaliseren en
het gebruik zoveel mogelijk beperken.De heerDe Graaf(D66)Het gebruik van cannabis in Nederland is niet hoger dan in de omringende
landen. Sterker nog, het is op sommige plaatsen in andere landen een stuk
hoger dan in Nederland. Dus de vraag of moet worden gedecriminaliseerd, of
moet worden gelegaliseerd of dat moet worden gekomen tot een repressief verbod
op het gebied van cannabis, heeft niets te maken met het feitelijk gebruik.
Daarvoor zijn voorlichting en ontmoedigingsbeleid veel belangrijker. Het heeft
niets te maken met het sluiten van de deuren van coffeeshops, want daardoor
komt u in de problemen. Dat heeft de heer Van Oven zojuist al uitgelegd. Dan
krijgen wij de vermenging van die twee markten. Dan is het uiteindelijk uw
verantwoordelijkheid dat wij hier een zelfde percentage drugsdoden en harddrugsverslaafden
krijgen als in een land als Frankrijk. Daar zou ik voor passen!De heerVan de Camp(CDA)Als u legaliseert, al is het in Europees verband, dan erkent u impliciet
dat het niet schadelijk is. En daar hebben wij een ernstig verschil van mening
over. Immers, je gaat niet legaliseren als je vindt dat het schadelijk is.De heerRabbae(GroenLinks)In de krant van vanmorgen staat dat het CDA volgens peilingen op dit moment
de grootste partij zou zijn. Dat baart mij wel zorgen over uw gedrag in de
toekomst. U heeft vandaag gezegd dat u de maatschappij niet kunt veranderen.
Dat is eindelijk een wijs woord uit uw mond. Dat is inderdaad reëel.
Geen enkele partij in dit parlement wil dat de mensen verslaafd raken aan
drugs, aan het gokken, aan alcohol, etcetera.De heerVan de Camp(CDA)Dat heb ik in uw verkiezingscampagne gemerkt! Tijdens die verkiezingscampagne
ging u met een disco XTC verkopen. En dan nu hier vrome praatjes komen houden!
Gaat u alstublieft zitten!De heerRabbae(GroenLinks)Wij vinden dat de retoriek van de Fransen nergens op slaat. Die slaat
in ieder geval niet op de praktijk in Nederland. Wij proberen samen met jongeren
te kijken naar mogelijkheden om hen op een ander spoor te krijgen. Dat is
iets anders dan de nuloptie van uw partij.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Ik zou hier uren over kunnen praten met de heer Rabbae, maar
ik...De voorzitter:Ik voorzie een groot probleem als het op deze manier doorgaat. Ik zie
mij wellicht genoodzaakt, interrupties verder te verbieden, tenzij er alleen
een scherpe vraag gesteld wordt waarop een korte reactie volgt. Anders komt
het kabinet vandaag zelfs niet eens aan het antwoord in eerste termijn toe.De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer de voorzitter! Er zijn dus vele redenen om het enthousiasme over
het Nederlandse beleid enigszins te temperen. Vanwege de gevaren die kleven
aan het gebruik van softdrugs, de overlast en de grensoverschrijdende problematiek
moet de handel in Nederland worden teruggedrongen. Allereerst moet de handel
in reguliere cafés, die dus omvangrijker is dan de handel vanuit coffeeshops,
stoppen. Wat gaat de minister op dit punt ondernemen? Of is er stilletjes
een gedoogbeleid aan het ontstaan?Regionaal dient er een vestigingsbeleid gevoerd te worden voor de resterende,
gedoogde coffeeshops. In de centrale richtlijn van het OM zijn de uitgangspunten
van een dergelijk vestigingsbeleid vastgelegd. Een regionale benadering is
voorts vereist om een problematiek à la Terneuzen/Hulst te voorkomen.
Het geval is bekend: de gemeente Hulst wil geen coffeeshops, waardoor de overlast
zich verplaatst naar Terneuzen.Wij zijn op een punt aangeland waarbij de overheid niet alleen gedoogt
in plaats van de regels te handhaven, maar waarbij zij zelfs de gedoogregels
niet meer handhaaft. Wie snapt dit nu nog? De AHOJ-G-criteria zijn meer en
meer een wassen neus geworden. Ik zal ze even doornemen.Het eerste criterium is: geen affichering. Dit is misschien wel de meest
overtreden regel. Het zou interessant zijn om in een proefproces uit te zoeken
of het uithangen van een bord met de afbeelding van een hennepplant en het
op de gevel aanbrengen van de aanduiding "coffeeshop" iets anders zou kunnen
betekenen dan "hier worden softdrugs verkocht". Mijn stelling is dat dit gewoon
affichering is. En hetzelfde geldt voor tijdschriften waarin reclame wordt
gemaakt voor coffeeshops en voor symposia waarbij de mooie kant van softdrugs
wordt getoond. Zijn de bewindslieden bereid de hand te gaan houden aan de
toepassing van dit criterium?De H staat voor: geen harddrugs. Uit het rapport van de commissie-Van
Traa weten wij dat nogal wat coffeeshops onder de toonbank ook in de harddrugshandel
zitten. En ik noemde al eerder het rapport van het NIAD: 40% van de coffeeshops
verkoopt harddrugs.De O: geen overlast. Overlast is meestal gemakkelijk aan te tonen, maar
gemeenten blijken bij de rechter zulke formele drempels tegen te komen dat
het in de praktijk heel moeilijk is om overlast veroorzakende coffeeshops
te sluiten. Voor een goed bestuur is dit onacceptabel. Ik vraag in dit verband
nog eens aandacht voor de casus-Tilburg en het daar gesloten convenant tussen
het gemeentebestuur en de coffeeshops; wat is de stand van zaken op dit punt?De heerRabbae(GroenLinks)Als het CDA nu tegen het toelaten van harddrugs is, waarom pleit u dan
naar aanleiding van het rapport van de commissie-Van Traa voor het doorlaten
van harddrugs, terwijl u weet dat ze dan uiteindelijk op de markt terechtkomen?De voorzitter:Dit is buiten de orde; het rapport van de commissie-Van Traa wordt nu
niet behandeld.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Het gaat om het standpunt van het CDA inzake harddrugs.De voorzitter:Het rapport-Van Traa komt hier in de volle omvang nog aan de orde.De heerRabbae(GroenLinks)Daarmee redt u de heer Van de Camp...De voorzitter:De heer Van de Camp gaat nu verder met zijn betoog.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Ik houd mij aan de orde, hoe graag ik ook de vraag van de
heer Rabbae had willen beantwoorden...De J staat voor: geen verkoop aan jeugdigen. Het is echter bekend dat
veel jongeren in hun tussenuren op school naar coffeeshops gaan. Zie ook de
cijfers van het programma NOVA waaruit blijkt hoe hoog het gebruik onder jongeren
is. Naar onze mening zou de coffeeshophouder verplicht moeten worden, de klant
naar zijn identiteitsbewijs te vragen om zijn leeftijd vast te stellen. Het
handhaven van de leeftijdsgrens van 18 jaar heeft derhalve onze instemming.Bij de G gaat het om het gewicht. Het is bekend dat 30 gram zo veel is
dat er een deel van doorverkocht kan worden, bijvoorbeeld in het buitenland.
Er is veel discussie geweest over het voornemen van het kabinet om deze hoeveelheid
terug te brengen tot 5 gram. Met name in de grensgebieden zou zo'n reductie
aanleiding geven tot veel extra verkeersoverlast. In de algemene benadering
van de CDA-fractie tot het reduceren van het softdrugsgebruik past het 5-gramscriterium.
De overheid moet laten zien dat het terugdringen van de verkoop menens is.
Het 5-gramscriterium is daarbij geen panacee, maar een van de maatregelen
die leiden tot het beperken van de handel.De heerDe Graaf(D66)Staat u ook achter een maatregel waarvan uw eigen lokale bestuurders zeggen
dat die niet handhaafbaar is?De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer Van Traa, u weet...De heerDe Graaf(D66)U hebt mijn diepste wens geraden! Maar gaat u gewoon door.De heerVan de Camp(CDA)Ik ben jarenlang vice-voorzitter van de onderwijscommissie van het CDA
geweest onder de heer Hermes. Ik kan me ongeveer voorstellen welk complex
u hebt als je vice-voorzitter van zo'n commissie bent geweest.De heerDe Graaf(D66)Het is een deerniswekkende functie. Dat geef ik toe!De voorzitter:Al deze ontboezemingen terzijde: een antwoord graag.De heerVan de Camp(CDA)Mijn welgemeende excuses, maar dit is ook een teken van de hoge dunk die
ik van u heb. Natuurlijk wordt in onze achterban gediscussieerd en nagedacht
over dit probleem. Ik realiseer me heel wel dat er bijvoorbeeld
Amsterdamse en Heerlense CDA-bestuurders zijn, hoewel u weet dat onze provinciale
afdeling daar met een eigen voorstel is gekomen. Deze bestuurders vinden dat
de fractie te hard loopt en dat het onmogelijke wordt nagestreefd. Als het
kabinet, onder leiding van drie D66-ministers, dit voorstelt, dan ga ik ervan
uit dat het deze ontmoediging ondersteunt. Het geeft een oppositiepartij cachet
als zij deze maatregel ondersteunt.De heerDe Graaf(D66)Dit argument van u had ik nog niet gehoord. U zegt dat het gegeven dat
het om drie D66-ministers gaat, voor het CDA het keurmerk geeft voor een betrouwbaar,
zorgvuldig en goed besluit. Prima, dat moet u ook voor de rest van de drugsnota
doen. Ik vraag u, en ik ben wellicht meer dualist dan u, naar de argumenten.
Uw eigen lokale bestuurders, de VNG en de politiechefs zeggen dat deze maatregel –
ondanks de respectabele argumenten van de regering – in de praktijk
moeilijk te handhaven is en zelfs tot meer overlast zal leiden in de grensregio's.
Zij vragen het kabinet: doe ons dat niet aan. Hoe kunt u dan zeggen dat deze
maatregel direct moet worden ingevoerd?De heerVan de Camp(CDA)Ik heb al eerder gezegd dat, als het handhavingscriterium het alles zaligmakende
criterium wordt in de Nederlandse politiek, er nog weinig veranderd kan worden
in de samenleving. De CDA-fractie realiseert zich heel wel dat er handhavingsproblemen
zitten aan het criterium van 5 gram. Als ik op een rijtje zet ons doel tot
ontmoediging, onze relatie met het buitenland en – ik geef toe dat dit
vreemd klinkt uit mijn mond – de vraag wat je met 5 gram kunt doen,
dan vind ik deze maatregelen een waardevolle poging om deze weg in te slaan.De heerDe Graaf(D66)Ik vraag niet of u mijn visie overneemt. Ik vraag om enige logica. U zei
dat het onderscheid tussen soft- en harddrugs in de coffeeshops niet te handhaven
is. Daarna zei u dat handhaving niet het enige is waarom het gaat. Ik vind
dat niet erg consistent.De heerVan de Camp(CDA)Ik moet u toch manen om zorgvuldig te luisteren. Ik heb niet gezegd dat
het onderscheid bij coffeeshops niet te handhaven is. Ik heb gezegd dat het
de afgelopen jaren niet gehandhaafd is. Dat is een heel andere benadering.
Wij stellen voor – en het getuigt van moed als u een motie van die strekking
steunt – dat zodra harddrugs in coffeeshops verkocht worden, deze gesloten
dienen te worden.De heerDe Graaf(D66)Ik wil daar zeer voor pleiten. Ik heb echter de indruk dat de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken reeds heeft aangekondigd dat hij wetsvoorstellen zal
indienen die dit mogelijk maken. Het moet natuurlijk wel eerst mogelijk zijn.De heerVan de Camp(CDA)Goed, maar ik heb niet veel aan aankondigingen. Ik wil die wetsvoorstellen
zien. We zullen in de eerste termijn van de regering ongetwijfeld horen hoe
het ermee staat.De heerVan Oven(PvdA)De heer Van de Camp sprak over de AHOJ-G-criteria waarvan de toepassing
zijns inziens kennelijk geen succes is geworden. Tegelijkertijd accepteert
hij het bestaan van coffeeshops, althans voor de komende tijd. Wat is dan
in hemelsnaam de zin om een van die, in zijn ogen, toch al moeilijk hanteerbare
AHOJ-G-criteria nog verder te verfijnen en moeilijker handhaafbaar te maken?
Dat is toch de zaak op zijn kop zetten?De heerVan de Camp(CDA)Helemaal niet.Ik zal het nog een keer uitleggen. Wij hebben hier te maken met een verboden
goedje: cannabis- en hennepprodukten. De afgelopen jaren hebben wij expliciet
met elkaar afgesproken dat wij dit zullen gedogen door middel van coffeeshops
en met behulp van de AHOJ-G-criteria. Wat constateren wij nu? Het gedoogbeleid
is uit de hand gelopen, de AHOJ-G-criteria worden niet goed gehandhaafd. En
dan zegt u dat alles maar moet worden afgeschaft. Dat vind ik jezelf buiten
de maatschappelijke realiteit plaatsen.De heerVan Oven(PvdA)Ik zeg niet: schaf alles maar af. U zegt dat het moeilijk handhaafbaar
is, maar u wilt desalniettemin één van die punten waaraan getoetst
wordt, nog moeilijker handhaafbaar maken.De heerVan de Camp(CDA)Ja. En ik kom zo met twee andere aanvullende criteria.De heerVan Oven(PvdA)Het lijkt wel alsof u de handhaafbaarheid opzettelijk om zeep wilt brengen.De heerVan de Camp(CDA)Ik ben op weg naar een verdere inperking van het gedoogbeleid. U geeft
een totaal ander signaal af. U wilt – met dat gekke woord – regularisatie
gaan bedrijven. Ik geef een heel ander signaal af. Ik heb daar helaas de komende
jaren de AHOJ-G-criteria bij nodig.De heerVan Oven(PvdA)Hoewel u toegeeft dat ze niet werken. De PvdA-fractie stelt daar tegenover
dat de zaak juist door die regularisatie in de hand kan worden gekregen. U
geeft het op voorhand al weg.De heerVan de Camp(CDA)Als wij de AHOJ-G-criteria beter zouden handhaven, zou een groot gedeelte
van de coffeeshops morgen reeds dicht gaan. Dat zou in de wens van de CDA-fractie
tot reductie een heel goede stap zijn.De heerVan Oven(PvdA)U maakt het in de praktijk juist moeilijker om ze te handhaven.De heerVan de Camp(CDA)Ja, maar wat heb ik nu aan slappe criteria? Dan blijven al die coffeeshops
bestaan. Kijk naar wat zich in Tilburg heeft afgespeeld.De heerVan Oven(PvdA)Neemt u mij niet kwalijk. U zegt dat ze moeilijk hanteerbaar zijn, dat
ze te slap zijn. U wilt ze zo versterken dat ze nog moeilijker hanteerbaar
zijn.De heerVan de Camp(CDA)Zij zijn naar onze mening niet gehandhaafd, althans onvoldoende. Ik vind
dat zij de komende jaren moeten worden verscherpt en beter moeten worden gehandhaafd.
Ik zal daar ook het geld bij leveren, als ik tenminste aan het einde van mijn
betoog kom.De heerVan Oven(PvdA)Misschien moet u er ook de bewindslieden bij leveren, want het is voor
een groot gedeelte gebeurd in de periode dat dit opsporings-
en vervolgingsbeleid nog onder een van uw geestverwanten resulteerde.De heerVan de Camp(CDA)Ja, dat heb ik de afgelopen weken al 1600 keer gehoord. Heel Nederland
weet dat wij tachtig jaar in de regering hebben gezeten. Gelukkig waren het
altijd coalitiekabinetten.De heerVan Oven(PvdA)Ik vrees dat u het nog vaker zult horen.De heerVan de Camp(CDA)Ik stel vast dat de meeste AHOJ-G-criteria met voeten worden getreden.
Dan nog komt de minister in de drugsnota met "de bonafide coffeeshop heeft
zijn waarde bewezen". Maar wat is een bonafide coffeeshop, als iedere coffeeshophouder
formeel de wet overtreedt? Op weg naar een verdere reductie van het aantal
coffeeshops moet in ieder geval aan de AHOJ-G-criteria worden toegevoegd dat
coffeeshops uit de buurt van scholen worden gehouden.De burgemeester van Amsterdam heeft voorgesteld om de scheiding tussen
alcohol en drugs als nieuw criterium aan de bestaande AHOJ-G-criteria toe
te voegen. Ook daar is de CDA-fractie in de Tweede Kamer een voorstander van.
Wij hebben de indruk dat met name de zogenaamde "natte" horeca deze scheiding
massaal aan zijn laars lapt. Als eens echt de hand aan deze criteria zou worden
gehouden en wanneer de genoemde eis daaraan zou worden toegevoegd, zou binnen
de kortste keren het overgrote deel van de coffeeshops dicht zijn.Mijn fractie wil heel duidelijk zijn. De voordeur moet meer dicht. Mijn
fractie is ervan overtuigd dat dit ook haalbaar is. Ik wijs op de situatie
in Zweden, waar men na jaren van liberaal beleid geheel op een restrictief
beleid is overgegaan. Aan de bewindslieden wil ik vragen waarom in de drugsnota
niet is te lezen dat is afgewogen om het Zweedse beleid over te nemen. Kunnen
zij uitleggen waarom dat beleid zo onaantrekkelijk is?Ik kom bij de thuisteelt van hennep. De plannen van de ministers voor
hennepteelt zijn kinderlijk naïef. Terwijl de voordeur verder dicht moet,
mag de achterdeur verder open: een nieuw gedoogbeleid voor de kleinschalige
thuisteelt van hennep. Alleen de grote jongens hebben van justitie te vrezen.
Op de schaal van Madurodam werkt zoiets misschien, maar dit is de echte wereld.
Alleen al de aankondiging van dit beleid door minister Sorgdrager op 21 januari
1995 heeft tot een hausse in de verkoop van zaden en stekken geleid. De zogenaamde
growshops rijzen als hallucinerende paddestoelen uit de grond.Volgens de drugsnota zijn er zo'n 35.000 thuistelers. Kan de minister
overigens verklaren waarom de per ongeluk naar de oppositie gestuurde conceptversie
van een week eerder nog het aantal van 50.000 thuistelers noemt?Denkt de minister nu werkelijk dat de coffeeshops ertoe bereid zullen
zijn hun gevarieerde voor-elk-wat-wils-aanbod op te geven? Maroc en libanon
zullen door dit beleid niet worden geweerd.Tot mijn stomme verbazing rept de drugsnota met geen woord over de growshops.
Kan de minister mij vertellen waarom niet? Het is in de praktijk o zo simpel,
in plaats van een of twee, honderd plantjes te kopen. Over handhaafbaarheid
gesproken, mijnheer Van Oven! Al in september kopte de Volkskrant: Export
kweekapparatuur en cannabiszaad sterk gegroeid. Adverteerders bieden een speciaal
Sorgdrager-pakket met een waarde van f 895 aan, bestaande uit diverse benodigdheden.
Ik vond het te duur om vandaag mee te brengen, maar ik had het eigenlijk moeten
doen.Ik heb nog een heel gemene vraag: kan de minister uitleggen waarom zij
in de verkorte vertaling van haar drugsnota voor het buitenland het gedogen
van de huisteelt niet heeft opgenomen? Zij zal toch niet gedacht hebben dat
het buitenland dit niet interessant zou vinden? Of mocht het buitenland dit
niet weten?Deze nieuwe uitbreiding van het gedoogbeleid is niet wenselijk en onuitvoerbaar.
Het brengt de drugs in iedere straat. Eigenlijk geeft de minister zelf al
aan dat het plan niet realistisch is, doordat zij zelf geen gedooggrens kan
noemen. Dat wordt aan de gemeentebesturen overgelaten, mijnheer Van Oven.
Ik wens u veel succes. Dat moeten de gemeenten dan maar doen. Dit is gewoon
het ontlopen van verantwoordelijkheid. De centrale overheid heeft hierin een
taak. Dat door een blijvend verbod niet alle planten de wereld uit worden
geholpen, mag geen argument zijn om te gedogen. De burger moet weten of iets
strafbaar is of niet.Het openbaar ministerie zal, al dan niet in overleg met de regionale driehoek
en met inachtneming van het opportuniteitsbeginsel, te allen tijde tot vervolging
moeten kunnen overgaan bij teelt en aanvoer van softdrugs. Vormen van regulering,
legalisering dan wel regularisatie wijst de fractie van het CDA af. Hiermee
erkent de fractie van het CDA dat de voordeur voorlopig nog anders behandeld
wordt dan de achterdeur, maar wij hebben, zoals ik in mijn inleiding al aangaf,
gezien waartoe alleen al de aankondiging van dit gedoogbeleid heeft geleid:
een gigantische nieuwe markt met gigantische exporten. Het achterdeurbeleid
is door de uitspraken van 21 januari vorig jaar van minister Sorgdrager nu
al onbeheersbaar geworden. Ik neem de minister deze naïviteit kwalijk.
Zij zou als de pragmatische minister van Justitie die zij zo graag is, beter
hebben moeten weten.De heerVan Oven(PvdA)U zegt dat de achterdeur onbeheersbaar is geworden door de aankondiging
van de minister van Justitie. Tegelijkertijd zegt u dat er een duidelijker
landelijk beleid moet komen en dat je het dus niet aan de lokale driehoek
moet overlaten. Hiermee stelt u zich op in het verlengde van mijn pleidooi
voor een landelijke richtlijn voor de produktie en toelevering van nederwiet.
De gedachte hierachter is juist om het probleem wel beheersbaar te maken en
het wel in de hand te krijgen. Immers, zij die in strijd met die richtlijnen
zouden opereren, zouden daadwerkelijk kunnen worden aangepakt.De heerVan de Camp(CDA)Ja. Deze vraag hebben wij in de lunchpauze geoefend. Doordat de heer Van
Oven ook pleit voor het opportuniteitsbeginsel op landelijk niveau, komt de
CDA-fractie in de buurt. Maar onze intenties zijn volstrekt verschillend:
u wilt handhaving van het opportuniteitsbeginsel vanuit een regularisatiehouding –
of welk mooi woord u daarop ook toepast –...De heerVan Oven(PvdA)U gebruikt het juiste woord!De heerVan de Camp(CDA)...en ik wil toepassing van het opportuniteitsbeginsel, zoals wij dat
in het klassieke Nederlandse strafrecht kennen. De achterdeur is gesloten
en het OM zal, afhankelijk van opvatting, capaciteit of richtlijn, al dan
niet vervolgen. Uw startpunt is legalisatie en mijn startpunt is, de zaak
verboden te houden.De heerVan Oven(PvdA)Mijn standpunt is om het door regularisatie in de hand te krijgen...De heerVan de Camp(CDA)In het buitenland begrijpt niemand dat onderscheid.De heerVan Oven(PvdA)Uw standpunt is handhaving van een formeel verbod, waarvan u zelf toegeeft
dat het in de praktijk niet te handhaven is. Dat betekent dat je de penose
via die dichte achterdeur binnenlaat!De heerVan de Camp(CDA)Wat hebben we nu de afgelopen twintig jaar gedaan? We hebben met vallen
en opstaan een gedoogbeleid gevoerd. U laat niet na mij erop te wijzen, dat
het CDA daarvoor mede verantwoordelijk is. Ik wil dat gedoogbeleid verder
inperken. We zijn juist gaan gedogen, omdat we wisten dat het niet optimaal
is te handhaven. Ik wil met het kabinet terug naar minder coffeeshops. U gaat
de andere kant op en wel die van legalisering.De heerVan Oven(PvdA)Neen, u geeft mijn woorden verkeerd weer. Ik heb niet gesproken over legalisering.
Heel duidelijk niet. Bovendien is ook mijn partij voor het in de hand krijgen
door een kleiner aantal coffeeshops. Het kenmerkende verschil is, dat wij
de zaak door een realistische aanpak in de hand willen krijgen om haar bestuurbaar
te maken en schadelijke effecten te vermijden. U neemt dat allemaal op de
koop toe.De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer de voorzitter! De PvdA geeft met het woord "regularisatie" –
wat in Van Dale als synoniem wordt genoemd van "legalisering" – een
volstrekt verkeerd signaal af. Dat is haar eigen verantwoordelijkheid. Mijn
opvatting is dat de achterdeur van de coffeeshops dicht gehouden moet worden,
dat er in een nieuwe OM-richtlijn verstandig mee moet worden omgegaan en dat
het opportuniteitsbeginsel zijn werk moet doen. De heer Van Oven geeft een
heel ander signaal af.De heerVan Oven(PvdA)Ik begrijp niet hoe dat opportuniteitsbeginsel in uw opvatting kan werken,
behalve dan dat het altijd moet leiden tot opsporing en vervolging. Het is
geen opportuniteit; het is meer het Duitse legaliteitsprincipe.De heerVan de Camp(CDA)Als het aan de CDA-fractie ligt – maar ik wacht in dit opzicht ook
graag het antwoord van de regering af – is het inderdaad een heel beperkte
toepassing van het opportuniteitsbeginsel. Het is – nogmaals –
een totaal andere invulling dan die u eraan geeft.Voorzitter! Nederland als spil in de drugswereld. Er is in Nederland,
met name door de zichtbare aanwezigheid van verkooppunten, een klimaat ontstaan
van "alles mag en alles kan wat in andere landen verboden is". Dat heeft tot
gevolg dat er niet alleen op het terrein van de softdrugs maar ook op het
terrein van de harddrugs in Nederland een grote markt is. Veel gebruikers
van soft- en harddrugs uit Europa komen naar Nederland, omdat ze hier vrij
ongestoord kunnen gebruiken.Het is van het allergrootste belang dat Nederland afrekent met het imago
van tolerante drugsnatie. Er zijn in Nederland wetten en die wetten moeten
worden nageleefd. Gedogen als regel is fnuikend voor het rechtsgevoel van
de burger en trekt mensen uit het buitenland aan, die de onduidelijke grenzen
opzoeken en verder proberen op te rekken.Eind van deze maand begint in Milaan de zogenaamde Intergouvernementele
Conferentie ter herziening van het Verdrag van Maastricht. Het anti-drugsbeleid
binnen de Europese Unie staat daar ook op de agenda. Wat wordt de inbreng
van de Nederlandse regering ter zake? Zal het kabinet een poging ondernemen
om de gespannen relatie met Frankrijk en de Bondsrepubliek Duitsland op het
punt van het anti-drugsbeleid te normaliseren? De CDA-Tweede-Kamerfractie
zou een dergelijke inspanning ten zeerste toejuichen. Het heeft naar onze
mening geen enkele zin om met de ruggen naar elkaar toegekeerd deze problematiek
te bespreken. Is het kabinet bereid de Kamer hierover afzonderlijk te rapporteren?De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Wat moet Nederland in de ogen van de heer Van de Camp doen
om de verhouding met Frankrijk te normaliseren?De heerVan de Camp(CDA)Het arrogante toontje van minister Van Mierlo verlaten.De heerRabbae(GroenLinks)Dat betreft de vorm, maar wat moeten wij inhoudelijk doen?De heerVan de Camp(CDA)Inhoudelijk zijn er twee belangrijke punten. Buiten deze Kamer heb ik
ook al gezegd: harmoniseren doe je minimaal met z'n tweeën. Ik vind dat
minister Borst, maar eigenlijk alle drie de bewindslieden die hier zitten,
op het punt van de hulpverlening aan verslaafden, de verslavingszorg, en hopelijk
in de toekomst ook ter zake van de overlastbestrijding, een goed punt hebben
om tegen mijnheer Chirac te zeggen: in sommige wijken van Parijs is de bende
veel groter dan bij ons. Maar als het gaat om de handel in harddrugs en de
export – ik verwijs in dezen naar de tabelletjes op pagina 4 van de
Volkskrant van afgelopen zaterdag – moet geconstateerd worden dat wij
een zeer kleine exporteur van hasj naar Frankrijk zijn. De helft van de heroïne
die in Frankrijk wordt gebruikt, komt echter uit Nederland. Dus als het kabinet
naar de heer Chirac gaat, moet het naar mijn mening zeggen: amice, zand erover;
niet te veel boze hoofden en op het punt van de verslavingszorg zijn wij verder
dan u, maar ter zake van de handel hebt u een punt. Ik meen dat de Franse
ambassadeur in dezen een goede rol kan spelen, getuige zijn artikel in NRC
Handelsblad.De heerRabbae(GroenLinks)Alleen, u legt geen verband tussen de zorg – daar bent u positief
over – en de vraag hoe het komt dat er in Nederland minder verslaving
is dan in Frankrijk.De heerVan de Camp(CDA)Ik kom over de cijfers van de drugsnota zo meteen nog te spreken.De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter! De heer Van de Camp zal wellicht nog geen kennis
hebben kunnen nemen van het interview dat de Nederlandse ambassadeur bij de
Raad van Europa, hem in persoon niet onbekend, heeft gegeven. In dat interview
betuigt hij zeer gehaast in alles blindelings loyaal te zijn aan minister
Van Mierlo. Tegelijk geeft hij aan de delegatie naar de IGC het advies zich
loyaal en open op te stellen als het gaat om gevraagde aanpassingen van het
Nederlandse beleid in de richting van wat in Europa gangbaar is. Om die aanpassing
zal op de conferentie ongetwijfeld gevraagd worden. Wat vindt u van die stelling?
Ik mag nu toch wel uit uw woorden begrijpen, dat ook naar uw mening van een
dergelijke aanpassing sprake moet zijn. Met andere woorden, wij zullen met
ons beleid niet moeten wegdrijven van wat in de ons omringende landen gangbaar
is. Ik heb het nu niet over uitwassen in bepaalde wijken van Parijs, maar
over datgene wat daar gangbaar is.De heerVan de Camp(CDA)Het kabinet zou geen knip voor de neus waard zijn als het zich als een
knipmes zou gedragen en blindelings achter de heer Chirac zou aanlopen. Dat
zouden wij ze zeer kwalijk nemen. Er is echter verschil tussen open, reëel
overleg tussen Schengen-partners en EU-partners in de zin waarover mijn voormalige
collega en ex-drugwoordvoerder Gualthérie van Weezel zich blijkbaar
in het Reformatorisch Dagblad heeft uitgelaten en het wat aangebrande toontje
dat nu ook enigszins het handelsmerk van minister Sorgdrager is. Zij roept
maar: het gaat om de feiten en ze moeten niet zeuren, enzovoorts. Dan denk
ik: nou mevrouw, het kan wel ietsje vriendelijker.De heerDe Graaf(D66)Het kan wel ietsje vriendelijker! Dat zou u misschien aan president Chirac
moeten vragen.De heerVan de Camp(CDA)Punt voor u!De heerDe Graaf(D66)U zei dat wij zouden kunnen verwijzen naar onze verslavingszorg en de
positieve resultaten daarvan, maar dat de Fransen een punt hebben als het
over de handel in harddrugs gaat. Hierover heb ik twee vragen. Bent u van
mening dat wij de handel in harddrugs, dus met name de georganiseerde criminaliteit,
onvoldoende bestrijden? En zo ja, hoe komt dat dan? Al wij namelijk de harddrugs
wel voldoende bestrijden, heeft de Franse president geen punt.De heerVan de Camp(CDA)Dit vind ik moeilijk. Nu komen wij namelijk weer op het terrein van de
commissie-Van Traa. Van het rapport van die commissie weet u meer dan ik.
Ik heb echter niet de indruk dat Nederland op dit moment de meest succesvolle
bestrijder is van de transito van harddrugs via Nederland naar zijn buurlanden.
Ik denk dat er te weinig aan gebeurt en dat wij daar in het verleden punten
hebben laten liggen. Dat zijn toch globaal ook de conclusies van Van Traa.
Ik zie tot mijn vreugde in de drugsnota dat de ministers van plan zijn om
de handel in harddrugs harder aan te pakken: repressiever, meer Pluk-ze-wetgeving.
Ik vind het erg prettig, hoewel het in de praktijk blijkbaar nog niet zo lukt,
dat men wil proberen om met de Fransen tot werkafspraken en gezamenlijke opsporing
te komen. Om uw vraag in een zin te beantwoorden: ik denk dat wij er in het
verleden te weinig aan gedaan hebben en niet succesvol zijn geweest. Nogmaals,
ik denk dat de heer Chirac een punt heeft over import van drugs vanuit Nederland
dat wij helaas een grote leverancier zijn.De heerDe Graaf(D66)Zou dat te maken kunnen hebben met het feit dat Nederland een uitstekend
distributieland is voor de legale economie en daarmee ook voor de illegale
economie, dat het niet zoveel te maken heeft met de intensieve bestrijding
van de georganiseerde criminaliteit op het punt van de harddrugs, maar veel
meer met het feit dat Nederland als open economie zoveel gelegenheid geeft?
In dat geval is er geen sprake van een gerechtvaardigd verwijt van de Franse
president dat wij te weinig doen. Dan kun je hooguit zeggen dat wij vanwege
de structuur van ons land een extra zware verantwoordelijkheid hebben om de
georganiseerde criminaliteit rond harddrugs intensief te bestrijden. Ik denk
dat het laatste eerder waar is dan het eerste.De heerVan de Camp(CDA)Ik vind het eerlijk gezegd een beetje een maandagmiddagfilosofie van de
heer De Graaf.De heerDe Graaf(D66)Die wordt overigens wel gedeeld door het kabinet.De heerVan de Camp(CDA)Prima. Maar wat is het nou voor opmerking dat de handelsstructuur van
Nederland ons meer aanleiding geeft tot het transport van harddrugs? Dat is
natuurlijk een waarheid als een koe. Dat weet Chirac ook.De heerDe Graaf(D66)Dan gaan wij terug naar de basisvraag. Kunt u aangeven waarom en in welke
mate Nederland te weinig doet aan de bestrijding van de handel in harddrugs,
mede gelet op de cijfers over de inzet van de politie, de celcapaciteit en
dergelijke?De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Dat is een onmogelijke vraag, want dan zou ik nu alle conclusies
van Van Traa moeten bevestigen of ontkennen. Wij krijgen daar een afzonderlijk
debat over. De stelling van de CDA-fractie is en blijft dat op het punt van
de handel en op het punt van de transito Nederland het nodige te verwijten
valt door de heer Chirac en de Bondsrepubliek Duitsland. Ik begrijp ook dat
ons meer te verwijten valt door onze internationale positie, maar dat doet
op zichzelf niets af aan onze inspanningsverplichting om er meer aan te doen.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Kan de heer Van de Camp zeggen waar maroc vandaan komt?De heerVan de Camp(CDA)Die in Nederland wordt verkocht?De heerRabbae(GroenLinks)Ja.De heerVan de Camp(CDA)Als ik het zou weten, zou ik het u niet vertellen.De heerRabbae(GroenLinks)U bevestigt een duidelijke Franse bevestiging in de richting van Nederland.
U weet kennelijk niet eens waar maroc vandaan komt. Dat komt uit Marokko.
Zoals u weet, ligt Frankrijk tussen Marokko en Nederland. Dat heeft u helemaal
van de kaart geveegd, alleen maar om de zaak overeind te houden.De heerVan de Camp(CDA)Als u zelf het antwoord weet, waarom probeert u dan zo'n semi-intelligente
vraag aan mij te stellen?De heerRabbae(GroenLinks)Neen, geen trucjes.De heerVan de Camp(CDA)Over trucjes gesproken!De heerRabbae(GroenLinks)Ja, precies. Samen met de Fransen beschuldigt u Nederland ervan dat het
transitotransport van hieruit naar Frankrijk onevenredig groot is en dat Frankrijk
Nederland dit terecht verwijt. U moet ook weten dat er andersom vanuit Frankrijk
een belangrijke toestroom is naar Nederland, maar dat wilt u kennelijk niet
erkennen.De heerVan de Camp(CDA)Hebt u mij dat ooit horen ontkennen? Ik heb eerder gezegd: harmoniseren
doe je met z'n tweeën. Nu u toch zo expliciet om een antwoord vraagt,
wijs ik erop dat er ook rechtstreeks veel wordt afgezonken in de Noordzee
zonder ooit in Frankrijk te komen. Ik ga ervan uit dat de ministers, als zij
hopelijk opnieuw met de heer Chirac in gesprek kunnen komen, ook het aspect
van de doorvoer van Marokkaanse hasj door Frankrijk aan de orde stellen.De heerRabbae(GroenLinks)Dan had het u gesierd om te zeggen dat Chirac op zijn hoogst een half
punt had en niet een heel punt en dat het juist goed is om met z'n tweeën
te spreken over de doorvoer van spullen hier naartoe en ook van hieruit naar
Frankrijk. Dat was evenwichtiger geweest.De heerVan de Camp(CDA)Mijnheer Rabbae, u moet niet zeuren. Als er iemand is die vanmiddag de
heer Chirac op zijn nummer heeft gezet en de puntjes op de i, dan ben ik het
wel geweest.MinisterBorst-EilersZo, daar is geen woord Frans bij.De heerVan de Camp(CDA)Daar was inderdaad geen woord Frans bij!Voorzitter! Ik ga over op de produktie van synthetische harddrugs. Nederland
is op het gebied van synthetische drugs het Colombia van Europa. Volgens de
regering is dat te wijten aan de goede infrastructuur en de geografische ligging.
Dat geldt volgens haar overigens voor de hele centrale rol van Nederland in
de drugswereld. Ik kan mij dit wat de aanvoer van cocaïne en heroïne
over zee betreft voorstellen, maar op het gebied van XTC is het veel minder
logisch. De grondstoffen komen uit Oost-Europa. De markt ligt voor een belangrijk
deel in Duitsland en Frankrijk, maar toch produceert men in Nederland. Ra
ra, hoe kan dat? Het is niet overtuigend als dat geweten wordt aan de geografische
ligging en de infrastructuur. Ik vrees dat het beeld van een liberaal drugsland
een stevige rol meespeelt.De CDA-fractie bepleit een drugsbeleid dat voor onze eigen burgers en
binnen de Europese Unie acceptabel is. Wij mogen het met ons tolerante drugsbeleid
de buurlanden niet onmogelijk maken om zelf een ander beleid te voeren. Onlangs
schreef de ambassadeur van Frankrijk in NRC Handelsblad dat hij het Nederlandse
beleid in strijd achtte met artikel 71 van het Schengen-verdrag. Ik wil de
regering in het verlengde hiervan vragen een plan van aanpak te ontwikkelen,
teneinde de verkoop van softdrugs aan buitenlanders tegen te gaan, met een
beroep op het Verdrag van Schengen. Ik ontleen deze suggestie aan een artikel
dat prof. Rüter onlangs in het Nederlands Juristenblad schreef. Alleen
als het drugstoerisme stopt, is er nog iets van ons beleid te redden. In dit
kader is het buitengewoon teleurstellend dat de drugstop op 7 maart niet is
doorgegaan. Het gezamenlijke persbericht, wat de wereld moest doen geloven
dat zowel Frankrijk als Nederland vond dat er meer voorwerk nodig was alvorens
tot een zinvol overleg te komen, was natuurlijk de smoes van het jaar. Wij
weten allemaal dat er een onoverkomelijke kloof gaapt tussen Nederland en
Frankrijk en dat de Franse president niet naar Nederland wilde komen, omdat
onze regering het beleid niet wilde aanpassen. Waarom mochten wij de waarheid
niet horen?Natuurlijk kan het niet zo zijn dat onze buurlanden al hun problemen op
Nederland afschuiven. Als Frankrijk te weinig projecten voor verslaafden heeft
en op te kleine schaal methadon verstrekt en spuiten omruilt, is het geen
verrassing als deze mensen naar ons komen. De drugsoverlast werkt naar twee
kanten. Juist daarom is het afblazen van de top zo'n stap terug.De heerVan Oven(PvdA)In 1991 verscheen de memorie van toelichting bij de goedkeuringswet van
het Verdrag van Schengen. In de artikelsgewijze toelichting wees de regering
er nadrukkelijk op dat artikel 71 ten volle verenigbaar is met het Nederlandse
drugsbeleid, zoals dat toen bestond en waarvan nu de continuering wordt voorgesteld.
Die memorie van toelichting had als eerste ondertekenaar de heer Lubbers en
als derde ondertekenaar de heer Hirsch Ballin. Betekent datgene wat de heer
Van de Camp nu naar voren brengt, dat hij van die conclusie afstand neemt?De heerVan de Camp(CDA)Wij weten allemaal dat er tussen het moment van indienen van die memorie
van toelichting en maart 1996 het nodige is gebeurd. De integrale invoering
van het Verdrag van Schengen is vertraagd. Frankrijk weigert de grenscontroles
af te schaffen. Daar zijn zuivere en onzuivere redenen voor. Ik laat in het
midden hoe het precies zit. Op dit moment is sprake van een knelpunt rond
de interpretatie van Schengen en de vrijheid die Nederland heeft. Met zijn
listige vraag probeert de heer Van Oven mij afstand te laten nemen van de
heren Lubbers en Hirsch Ballin. Ik zal dat niet doen. Ik vind dat het de taak
van de Nederlandse regering is om nu met de Schengen-partners te overleggen,
om nu de ruzie met Frankrijk te sussen en om nu te bekijken wat wij aan beperking
van de export van drugs kunnen doen. Ik schiet er niet zoveel mee op als er
geprobeerd wordt om mij vast te zetten met allerlei memories van toelichting
uit het verleden.De heerVan Oven(PvdA)Dat betekent dat u zegt: ik was en ben het eens met die interpretatie
van artikel 71; gezien de ontwikkelingen vindt het CDA nu echter dat wij voor
de Fransen moeten buigen.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Dat vind ik weer zo goedkoop. Wij behoeven niet te buigen
voor de Fransen. Wij moeten met de andere zes partners – ik geloof dat
het er inmiddels zoveel zijn – proberen om het Verdrag van Schengen
tot een goed einde te brengen, mede omdat dit voor de Nederlandse
economie van groot belang is. Nogmaals, met het teruggrijpen naar moeilijke
stukken van vijf jaar geleden los je de huidige problematiek niet op. Ik realiseer
mij heel goed dat in de slotakte van het Schengen-akkoord ons voorbehoud met
betrekking tot artikel 71 is opgenomen.De heerVan Oven(PvdA)U realiseert zich ook dat het Schengen-verdrag indertijd mede is aangenomen
op grond van een dergelijke interpretatie door de regering van dat verdrag.
Als het CDA dit achteraf gaat terugdraaien, dan is dat een toch wat merkwaardige
ontwikkeling.De heerVan de Camp(CDA)Ja, maar u kunt er niet omheen dat de partners van toen het verdrag niet
in werking willen laten treden met die interpretatie ervan.De heerVan Oven(PvdA)Zoals u weet, is het in werking getreden.De heerVan de Camp(CDA)Goed, leuk: het is in werking getreden.De heerVan Oven(PvdA)Dat is niet leuk; dat is een feit.De heerVan de Camp(CDA)Het is een feit, maar u weet net zo goed als ik dat Frankrijk de grenscontroles
nog niet heeft afgeschaft.De heerVan Oven(PvdA)Neen. En kennelijk bent u nu bereid om alleen met het oog daarop het Nederlandse
drugsbeleid op te offeren.De heerVan de Camp(CDA)Neen, dat laat ik mij niet in de mond leggen. Er is het nodige aan de
hand met het Nederlandse drugsbeleid. Daarom praten wij er hier ook een hele
dag over. Het heeft de afgelopen maanden veel irritatie in het buitenland
opgewekt. Wij moeten die irritatie zien te beperken, want die komt de positie
van Nederland niet ten goede. Daarbij past ook een nadere bestudering van
de uitzonderingsmogelijkheden in het Schengen-verdrag.De heerRabbae(GroenLinks)U zei zojuist dat wij alleen goed bezig zijn, wanneer het toerisme zou
stoppen. Ik hoop tenminste dat ik uw woorden in die zin mag vertalen.De heerVan de Camp(CDA)Neen, dat mag u niet. Iedere keer dat u iets van mij vertaalt, komt er
iets heel anders uit. Ik zoek die passage nog even op. Ik heb gezegd: alleen
als het drugstoerisme stopt, is er nog iets van ons beleid te redden.De heerRabbae(GroenLinks)Het laatste onderschrijf ik. Bent u zich er in dat verband evenwel van
bewust dat, wanneer de 5 gram van dit kabinet overeind blijft – het
CDA ondersteunt dit van harte – dit het toerisme van ons land naar onze
oosterburen zou verstevigen? Daar is namelijk 10 tot 30 gram verkrijgbaar.
En dan krijgen de andere landen echt last van ons. Het verhaal van Chirac
in onze richting is natuurlijk flauwekul. Nu zouden onze oosterburen echter
echt last kunnen krijgen. Jongeren in de grensstreken kunnen namelijk heel
gemakkelijk overstappen naar de buren om hun 30 gram te halen.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Dat zijn allemaal weer van die slimme vraagjes. Wat wil de
heer Rabbae nu eigenlijk?De heerRabbae(GroenLinks)Ik wil u confronteren met uw eigen uitspraak.De heerVan de Camp(CDA)En dan alle details lekker tegen elkaar afzetten en een semi-intellectueel
spelletje spelen!De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Wij hebben te maken met een kamerlid dat de pretentie heeft
alles integraal en zelfs mondiaal te bekijken en te komen tot een standpunt
inzake het Nederlandse drugsbeleid. Ik kijk alleen maar naar de regio langs
de oostgrens. Ik zie een discrepantie ontstaan tussen wat wij hier mogelijk
maken, 5 gram, en wat onze oosterburen mogelijk gaan maken, namelijk 30 gram.
Het is dus logisch dat de jongeren van hier daar naartoe zullen gaan. En dan
hebben onze buren inderdaad echt last van Nederland. Het verhaal van Chirac
is natuurlijk niet helemaal waar, maar de heer Van de Camp is daar dus voor.
Hij zegt echter dat het toerisme moet stoppen.De heerVan de Camp(CDA)U wilt dat ik hier een serieus antwoord op geef? Ik vind dit zo flauw.
Laat ik het simpel zeggen, dan begrijpt u het misschien. Aan de ene kant voeren
wij de 5 gram in met meer handhavingsmogelijkheden. Aan de andere kant gaan
wij met Duitsland en Frankrijk praten over nadere harmonisering van het drugsbeleid.
Die nadere harmonisering van het drugsbeleid zal ongetwijfeld ook consequenties
hebben voor de handel in bepaalde Duitse deelstaten, want anders behoef je
niet te harmoniseren.De heerRabbae(GroenLinks)Hoe weet u dat zo goed?De heerVan de Camp(CDA)Ik heb helemaal niet beweerd dat ik de 5 gram van harte omarm en dat ik
wel even in de Duitse deelstaten orde zal gaan scheppen. Je moet de 5 gram
invoeren op grond van de argumentatie van het kabinet, maar je moet tegelijkertijd
met de buurlanden gaan praten over de vraag of het wel zo verstandig is dat
zij hun gedoogbeleid op het punt van de softdrugs voortzetten. Sorry, dat
ik zoëven wat geagiteerd deed, mijn excuses daarvoor, maar het zijn allemaal
van die slimme vraagjes die u stelt. Het gaat erom dat de invoering van de
5 gram en de harmonisering van het drugsbeleid op een gegeven moment in elkaar
glijden. Dat is hetzelfde als wat vanmorgen de PvdA-fractie zei, namelijk
dat zij hopen dat op de langere duur de legalisering van softdrugs hier mogelijk
wordt.De heerRabbae(GroenLinks)Dit is geen antwoord op mijn vraag. Het hof in Duitsland heeft uitgesproken
dat het bezit tot 30 gram toegestaan wordt. Een aantal deelstaten is inmiddels
overgegaan tot een proefperiode van vijf jaar als het gaat om het verkrijgen
van drugs via apothekers. Dan moet de heer Van de Camp niet aankomen met het
naïeve antwoord: wij voeren die 5 gram even in en dan strijken wij het
met de Duitsers vervolgens even glad. Zo simpel is het niet.De heerVan de Camp(CDA)Zijn de uitspraak van het hof en het beleid van de afzonderlijke Duitse
deelstaten inmiddels in Bonn op nationaal "Ebene" integraal overgenomen?De heerRabbae(GroenLinks)Als een goed belezen man had de heer Van de Camp moeten weten dat in Duitsland
de deelstaten zelf hun beleid kunnen bepalen met betrekking
tot de uitvoering van de strafrechtelijke maat.De heerVan de Camp(CDA)Neen.De heerRabbae(GroenLinks)Dan moet u het werk van prof. Rüter maar eens lezen.De heerVan de Camp(CDA)Ik heb het inderdaad allemaal gelezen. Binnen de Duitse wetgeving is een
duidelijk onderscheid tussen de Hilfsfrage en de Gesetzgebung op nationaal
niveau. Noch u, noch ik weet op dit moment precies waar die grenzen liggen,
maar ik weet wel dat de nationale minister van justitie van de Bondsrepubliek
al die brieven van de deelstaten maar zeer dubieus vindt. De vraag is nog
even of het staatsrechtelijk ook binnen het kader van het Duitse federalisme
klopt. Ik zou dus een beetje voorzichtig zijn met te zeggen dat Duitsland
om is. Duitsland is helemaal niet om.De heerRabbae(GroenLinks)Los van de vraag of de heer Van de Camp het hier bij het goede eind heeft,
is duidelijk dat hij zeer voorzichtig moet zijn met uitspraken in de trant
van: wij gaan het na invoering van die 5 gram wel even regelen met de Duitsers.De heerVan de Camp(CDA)Dat heb ik overigens niet gezegd.De heerDe Graaf(D66)Ik zou het op prijs stellen als de heer Van de Camp niet elke keer als
er een serieuze vraag wordt gesteld, antwoordt met: semi-intellectueel, slimmigheidje,
goedkoop, flauw of arrogant toontje. Ik denk dat het verstandig is om gewoon
inhoudelijk in te gaan op de vragen. En ook graag op de volgende vraag. De
heer Van de Camp pleit voor een onderzoek door de regering naar de mogelijkheid
om buitenlanders niet toe te staan om in coffeeshops inkopen te doen. Ik meen
dat de VNG reeds zo'n onderzoek naar de toepasselijkheid van Schengen zou
entameren. Dat heeft ze ons ook laten weten. Waarom vraagt u een dergelijk
onderzoek dan nog van de regering?De heerVan de Camp(CDA)De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik dat niet wist van de VNG. Ik mis
dus soms ook informatie. Verder vind ik het belangrijk in relatie met het
buitenland dat de nationale regering van Nederland dat onderzoek ter hand
neemt, omdat van dat onderzoek – ik heb u dat al eerder ook buiten dit
huis gezegd – een signaalwerking uitgaat naar de Fransen en de Duitsers,
in de zin van: wij zijn niet zo arrogant als wij ons soms voordoen, wij willen
best kijken of wij binnen dat grote Schengen-complex het nodige kunnen doen.Voorzitter! Het is niet alleen buiten Nederland dat de burgers hun buik
vol hebben van het gedoogbeleid. In Nederland is, zoals uit onderzoek blijkt,
een grote meerderheid voor een hardere aanpak van de drugsproblematiek. De
discussie over meer liberalisering heeft een hoog academisch gehalte. Er zijn
het afgelopen jaar eindeloos veel symposia georganiseerd, waar de crème
de la crème van drugsminnend Nederland weer voor liberalisering kwam
pleiten. Maar de niet drugsgebruikende meerderheid van de Nederlandse bevolking
heeft daar geen boodschap aan. Ook dat moet meegewogen worden in dit debat.De heerDe Graaf(D66)Nu is er weer sprake van sjablonen. Bij al die congressen waar de heer
Van de Camp het over had, zaten de top van de Nederlandse politie, de vertegenwoordigers
van de Vereniging van Nederlandse gemeenten, de gemeentebesturen dus, en deskundigen
uit de wereld van de verslavingszorg, en die rangschikt hij nu even gemakkelijk
onder het begrip "drugsminnend Nederland". Dan kan toch echt niet, mijnheer
Van de Camp. U moet serieus argumenten wegen. U kunt het er niet mee eens
zijn, maar zomaar zeggen dat de drugsgebruikers en de drugsminnaars staan
tegenover de meerderheid die keurig netjes nooit drugs gebruikt, is geen manier
van discussiëren.De heerVan de Camp(CDA)Ik neem kennis van die opvatting van de heer De Graaf.De voorzitter:Wij moeten elkaar goed in de ogen kijken. Als wij willen dat het kabinet
voor vanavond nog in eerste termijn antwoord geeft, zullen wij ons moeten
beheersen en beperken in de interrupties. Als wij dat niet doen, wordt het
volstrekt onmogelijk om zelfs maar het kabinet in eerste termijn het woord
te geven. Ik zou dat hoogst onelegant achten. Ik maan de heer Van de Camp
zijn verhaal af te ronden.De heerVan de Camp(CDA)Hoeveel tijd heb ik nog?De voorzitter:U heeft nog vijftien minuten netto. Dat moet kunnen.De heerVan de Camp(CDA)Het spijt mij ook dat het zo lang duurt. Ik zou ook graag willen gaan
zitten. Door de vele interruptie kom ik nauwelijks van blaadje 14 op blaadje
15 en ik heb er 25.Voorzitter! Als wij de regeringsnota mogen geloven, heeft het Nederlands
drugsbeleid in ieder geval geleid tot een relatief laag aantal harddrugsverslaafden.
Maar mogen wij die cijfers wel geloven? Ten behoeve van de drugsnota is onderzoek
gedaan naar het aantal opiaatverslaafden in Nederland. Volgens dat onderzoek,
getiteld "Drugs binnen de grenzen", telt Nederland minimaal 28.000 opiaatverslaafden.
De regering spreekt echter in haar nota van 25.000 harddrugsverslaafden. In
de nota is niets terug te vinden van de resultaten van "Drugs binnen de grenzen".
Op bladzijde 64 van dit rapport worden getallen genoemd van 27.700 opiaatgebruikers
en 5900 problematische cocaïnegebruikers. Dat geeft een totaal van 33.600
harddrugsverslaafden. Zijn dit de feiten waar mevrouw Sorgdrager steeds over
roemt? Een ander onderzoek dat ten grondslag ligt aan de nota, wijst erop
dat je niet kunt zeggen dat Nederland minder verslaafden telt dan de landen
om ons heen, maar wel dat in het algemeen Noord-Europa lager scoort dan Zuid-Europa.De cijfers van de drugsnota zijn boterzacht. Dat het Nederlandse drugsbeleid,
gemeten aan het aantal harddrugsverslaafden, succesvol is, is niet waar te
maken. Nog minder valt vol te houden dat het ons softdrugsbeleid is dat het
Nederlandse verslavingsbeleid succesvol maakt. Dat is een heel andere discussie.
Neen, het succes van het Nederlandse drugsbeleid ligt op het terrein van de
verslaafdenzorg.Ik zal eerst ingaan op het preventie- en ontmoedigingsbeleid, voordat
ik iets zal zeggen over die verslavingszorg. De CDA-fractie is buitengewoon
teleurgesteld over de aandacht, zeker ook in financiële zin, die het
preventie- en ontmoedigingsbeleid krijgt in de drugsnota die wij vandaag behandelen.
De NeVIV vroeg in haar brief van 1 maart jl. terecht extra aandacht voor de
zogenaamde demand reduction. De balans dreigt nu te veel door te slaan naar
enkel drugsbestrijding. Het is teleurstellend dat het kabinet slechts 1,5
mln. extra uittrekt voor preventie en dan nog onder de verzamelpost kwaliteitsbeleid,
evaluatie en verbetering preventie, voorlichtingscampagnes. Ik weet uit anderen
hoofde dat de scholen in Nederland, zowel de basisscholen als de scholen voor
voortgezet onderwijs, het hartstikke druk hebben met allerlei campagnes. Hebben
deze bewindslieden reeds contact gehad met de bewindslieden van OCW ten behoeve
van het preventiebeleid?Wat gebeurt er in de sport? Het roken van hasj op de hockeyclubavonden
is inmiddels een bekend verschijnsel. Bij andere sportgelegenheden zal ook
weleens wat gerookt worden. Kan staatssecretaris Terpstra, een populair iemand,
haar gewicht niet in de strijd werpen om een betere bijdrage aan het preventiebeleid
te leveren? De NeVIV stelt voor, het preventiebudget met minimaal 12 mln.,
via de gemeenten te bekostigen, uit te breiden. Wij zouden graag een reactie
ontvangen op dit voorstel.Voorzitter! Ik kom nu toe aan de verslavingszorg. Wat de CDA-fractie aanspreekt
in de drugsnota van het kabinet is de zogenaamde ketenbenadering als het om
de zorg voor de harddrugsgebruiker gaat. De opeenvolging van straf, zorg,
abstinentie, resocialisatie en werkgelegenheid vinden wij dan ook een complete
benadering. Helaas vertoont de keten van het kabinet nogal eens zwakke schakels.
Verslaving aan bijvoorbeeld heroïne leidt tot een leven in de marge van
de samenleving. Het heeft desastreuze gevolgen voor het gestel van de verslaafde
en is in sommige gevallen zelfs dodelijk. Het in vergelijking met het buitenland
uitgebreide en gedifferentieerde zorgaanbod heeft er in ieder geval in Nederland
toe geleid dat het aantal fatale verslavingen relatief laag is. Ook is de
besmetting van verslaafden in Nederland minder ernstig dan in veel andere
Europese landen. Dat mag gezien worden als een verworvenheid van het Nederlandse
stelsel van laagdrempelige zorg.Dat wil niet zeggen dat er niet nog veel te verbeteren valt. Het is een
plicht voor de overheid om ruimte te geven voor een goed zorgaanbod. Gelukkig
zijn er in Nederland hoogwaardige instellingen – de Jellinek-kliniek
en de Regenboog in Amsterdam of De Hoop in Dordrecht om er enkele te noemen –
die met hulp van overheid en particulieren in staat blijken te zijn, mensen
weer uit die wurgende verslaving te halen. Deze instellingen weten resultaten
te bereiken die je soms niet voor mogelijkheid zou houden.Een van de grootste problemen voor de verslavingszorg is wat er na het
afkicken gebeurt als de ex-verslaafde weer terugkeert in de maatschappij.
Het verbaast het CDA dat in het kader van deze nota geen initiatieven zijn
ontplooid op het terrein van het herintreden in de maatschappij. Is er in
het voortraject contact geweest met de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
of van Economische Zaken? Wilden deze ministeries niet meewerken? Ook op dit
punt doet de NeVIV aanvullende voorstellen in het memorandum van 1 maart 1996.
Zij bepleit een extra budget van 10 mln. voor dagstructurering en rehabilitatie.
Hoe staan de bewindslieden tegenover dit voorstel?Voorzitter! Ik wil nu iets zeggen over het budget voor de verslavingszorg.
Bij de instellingen voor de verslavingszorg – mijn collega Oudkerk sprak
daar vanochtend reeds over – is bezorgdheid ontstaan over de decentralisatie
van de beschikbare gelden. Komt het geld wel terecht op die plaatsen waar
het nodig is? De CDA-fractie deelt die zorg. De toekomst van de financiering
wordt actueel wanneer de gelden die nu nog via de Tijdelijke wet stimulering
sociale vernieuwing worden toegedeeld, volgens het voorstel van de regering
in het Gemeentefonds komen. Mijn fractie is op zichzelf niet tegen dat principe,
maar het kan niet zo zijn dat gemeenten zonder drugsproblematiek straks geld
uit de pot krijgen dat nu naar gemeenten gaat die dit geld nuttig besteden.
Bestaande instellingen en projecten die goed lopen, moeten niet behoeven te
korten door de overheveling. Kan de minister dat garanderen?Het tweede probleem met betrekking tot het budget verslavingszorg betreft
het rapport "Borg voor zorg", geschreven in opdracht van de NeVIV en de NVGGZ.
Een kabinetsstandpunt bij dit rapport wordt juist nu node gemist. Ook bij
dit rapport zou de CDA-fractie willen waarschuwen tegen versnippering van
middelen. Bij een gedeeltelijke overheveling van de middelen naar de AWBZ
dreigt bovendien een marginalisering van de gemeenten inzake de zorg voor
verslaafden en ex-verslaafden. Opmerkelijk is dat in deze integrale nota voor
de verslavingszorg geen extra geld ter beschikking wordt gesteld voor de intramurale
verslavingszorg. Vindt de minister het bestaande budget voldoende?Tot slot wil ik in dit verband nog even een opmerking maken over de problematiek
rond de Wet bijzondere opname psychiatrische ziekenhuizen. In deze wet zijn
de rechten van de patiënt dermate versterkt dat ook een psychisch gestoorde
verslaafde niet tegen zijn wil kan worden opgenomen. Met behulp van een advocaat
staat de patiënt vaak dezelfde dag weer buiten. Er is een diepgaande
evaluatie van de BOPZ aangekondigd. Als wij die moeten afwachten, dan zou
het wel eens te lang kunnen gaan duren.Voorzitter! Ik kom aan het moeilijke punt van de verstrekking van heroïne.
Verslavingszorg moet als eerste doelstelling hebben het verslavingsvrij krijgen
van de patiënt. Ieder ander doel moet daarvan een afgeleide zijn, een
second-best-oplossing. De kern van de verslavingszorg mag nooit uitsluitend
gericht zijn op harm reduction, maar moet altijd als einddoel hebben: het
drugsvrij deelnemen aan de samenleving. Erkend moet worden dat dat soms een
stap te ver is. Terecht wordt in de nota apart aandacht besteed aan die verslaafden
die zo diep in de ellende zitten en voor wie afkicken zo ver weg lijkt, dat
die second-best-oplossing het enige lijkt wat binnen handbereik is.Voor die allerzwaarst verslaafden komt de regering met het plan van een
experiment met de verstrekking van heroïne. Het is goed dat wij hier
discussiëren over die nieuwe stap in de verslavingszorg. Het CDA is voor
vernieuwende initiatieven die meer verslaafden bij de zorg betrekken. Wij
moeten echter niet onderschatten hoe vergaand de verstrekking van
heroïne is. Het mag nooit zo ver gaan dat de zorg als het ware capituleert
voor de verslaving en het onderhouden van de verslaving van de dealers gaat
overnemen. Daar ligt de grens.Mijnheer de voorzitter! Over de randvoorwaarden van het experiment, maar
ook van de pilotstudie, is nog wel het een en ander te zeggen. Ik noem vier
aandachtspunten. Ten eerste, wie voert het management van het project? Is
het wel verstandig om dit alleen aan medici over te laten? Ten tweede, hoe
wordt het bijgebruik tegengegaan? Wij weten inmiddels uit de reeds eerder
door mij geciteerde LADIS-cijfers, dat meer dan 25% van de harddrugsgebruikers
bijgebruikt. Zij gebruiken veelal cocaïne naast de heroïne. De CDA-fractie
vindt dat in de pilotstudie en het experiment het bijgebruik tot nul gereduceerd
moet worden.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! Ik wil even een vraag stellen over die tweede voorwaarde.
Dat is een loffelijk streven. Maar wilt u nu als voorwaarde stellen dat degenen
die deelnemen aan het experiment, per definitie geen polydrugsgebruikers zijn?
Hoe wilt u dat dan van tevoren vaststellen?De heerVan de Camp(CDA)Dat iemand een polydrugsgebruiker is, kun je bij de aanvang van het experiment
niet uitsluiten. Maar de vraag is even of je los van de heroïne dat bijgebruik
continueert. Mijn vraag aan het kabinet is nu of dat bijgebruik op voorhand
niet veel strakker moet worden afgeremd respectievelijk gestopt dan nu bijvoorbeeld
uit de gegevens van Zürich blijkt.De heerDe Graaf(D66)Moet de overheid dat dan doen? Ik kan het mij praktisch niet helemaal
voorstellen. Moet de overheid dan het bijgebruik van de drugsgebruikers stoppen?
Immers, uit het experiment van Zürich blijkt nu juist dat door de heroïneverstrekking
en een zekere mate van resocialisatie van die mensen die deelnemen aan het
project, ook het polydrugsgebruik behoorlijk afneemt. Ik wil u de cijfers
nog wel even laten zien.De heerVan de Camp(CDA)Doet u dat maar. Ik moet vriendelijk blijven, dus dat doe ik dan ook,
maar uit de tussenstudie blijkt helemaal niet dat het bijgebruik afneemt.
Het bijgebruik neemt eerder toe. Dat is heel tragisch, omdat de mensen door
de heroïneverstrekking in een betere positie komen om andere drugs te
blijven gebruiken. Ik denk dat het van belang is dat het kabinet vanmiddag
schetst hoe men het bijgebruik gaat reduceren respectievelijk gaat aanpakken.Voorzitter! Vandaar ook mijn derde voorwaarde. Ik vraag mij af of het
niet verstandig is, de pilotstudie in een intramurale setting te laten plaatsvinden,
juist om het bijgebruik, maar ook de begeleiding van de verslaafden, optimaal
te maken.Ten vierde. De pilotstudie, maar ook het experiment, moet in onze ogen
gericht zijn op afkicken. Aanvankelijk werden wij beschimpt vanwege deze randvoorwaarde,
maar uit reacties van collega's in de pers heb ik begrepen dat zij dit begrip
inmiddels ook in dit verband zijn gaan gebruiken. Kan de minister aangeven
hoe de verstrekking van heroïne vorm zal krijgen? Hoe lang zal het experiment
duren? En hoe lang wordt de patiënt van heroïne voorzien? Hoe zal
men proberen deze mensen tot afkicken te bewegen? En tot slot, hoe zal worden
voorkomen dat de heroïne door de verslaafde slechts als extra middel
tot zich wordt genomen of wordt doorverkocht?In de drugsnota is er op pagina 32 sprake van een voorstudie ten behoeve
van het eigenlijke experiment, met een omvang van 50 personen. In het antwoord
op vraag 155 overweegt het kabinet deze voorstudie uit te breiden met twee
à drie steden: naast Rotterdam ook Amsterdam en een locatie in het
oosten van het land. In totaal zou de voorstudie derhalve 150 personen omvatten.
De fractie van het CDA in de Tweede Kamer kan hiermee akkoord gaan, ervan
uitgaande dat zij afdoende antwoord krijgt op de zojuist genoemde punten.
Alvorens het eigenlijke experiment zal starten – 800 personen, inclusief
een controlegroep waaraan methadon zal worden verstrekt – wil de CDA-fractie
een heldere evaluatie. Wij gaan derhalve nu niet akkoord met een grootschalig
experiment.De heerDe Graaf(D66)Ik zou nog even willen terugkomen op ons verschil van inzicht over het
drugsgebruik. Op pagina 20 van het stuk dat de minister van Volksgezondheid
ons heeft toegestuurd, het Zwitserse stuk, staat over het bijgebruik van cocaïne,
dat het dagelijkse bijgebruik van 31% is afgenomen tot 9%, dat het incidentele
gebruik ongeveer hetzelfde gebleven is en dat het percentage dat niet meer
consumeert, gestegen is van 15% tot 33%. Die cijfers tonen dus aan wat ik
zojuist zei, namelijk dat het bijgebruik van andere middelen fors is afgenomen.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Ik heb toch een andere perceptie van de tussenrapportage dan
de heer De Graaf, maar het lijkt mij verstandig om hier in tweede termijn
op terug te komen, want ik heb nu niet al die gegevens bij de hand. De heer
De Graaf heeft het stuk blijkbaar goed gelezen. Er wordt overigens veelvuldig
uit geciteerd, maar zonder dat ik erin lees wat er staat. Dit even terzijde.De heerSchutte(GPV)Voorzitter! Ik zou de heer Van de Camp nog een vraag willen stellen over
de relatie tussen de voorstudie en eventuele experimenten. Hij gaat onder
voorwaarden akkoord met een voorstudie en hij vindt dat daarna pas een beslissing
over een experiment kan worden genomen. Maar is dat onderscheid wel te maken?
Ik heb begrepen dat de regering een voorstudie nodig acht om te kunnen beslissen
over de opzet van de daarna uit te voeren experimenten. Op grond waarvan denkt
de heer Van de Camp dat de voorstudie zodanige inhoudelijke gegevens zal kunnen
opleveren dat hij dan kan beoordelen of hij akkoord kan gaan met een experiment?De heerVan de Camp(CDA)Ik ben zeer benieuwd naar de exacte omschrijving van de afronding van
de pilotstudie. Als ik goed begrepen heb wat er op bladzijde 32 van de nota
staat, dan zal die studie worden afgerond voordat er een grootschalig experiment
zal worden gestart. Ik heb niet begrepen dat de pilotstudie alleen bedoeld
zou zijn om een protocol te ontwikkelen. Nee, deze studie krijgt een zelfstandige
afronding. Als dat niet het geval mocht zijn, dan heeft de CDA-fractie een
ernstig probleem.De heerSchutte(GPV)Dan ben ik net als u zeer benieuwd naar het antwoord van de regering.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Mijn bijdrage bevat ook nog een passage over de bestrijding
van de drugsoverlast, maar de bewindslieden beschikken over de volledige tekst,
dus ik zou dit deel om wille van de tijd willen overslaan. Ik kom tot een
afronding van mijn bijdrage.De afgelopen maanden ben ik – en ik denk dat het mijn collega's
niet anders is vergaan – overstelpt door brieven...De heerVan Oven(PvdA)Met alle respect, maar het is een merkwaardige gang van zaken dat u in
een open discussie een stuk tekst zult overleggen aan de bewindslieden, dat
u kennelijk verwacht dat daarop wordt gereageerd, maar dat de rest van de
Kamer daarvan geen kennis kan nemen.De heerVan de Camp(CDA)Als u daar bezwaar tegen hebt, zal ik dat stuk in tweede termijn voordragen.De heerVan Oven(PvdA)Maar dan hebben de bewindslieden er al op gereageerd. Nogmaals, het is
een merkwaardige zaak, maar dat is kennelijk uw opvatting van een open discussie
in de Kamer.De heerVan de Camp(CDA)Ik probeer mee te werken om de zaak enigszins in de touwen te houden.
Ik vind het jammer om nu al mijn spreektijd voor de tweede termijn te gebruiken.
Als u het stuk als niet uitgesproken wilt beschouwen, is dat volledig uw recht
en dan spreek ik het uit in mijn tweede termijn.De heerRabbae(GroenLinks)Daar is een simpele oplossing voor. De heer Van de Camp kan ervoor zorgen
dat wij een kopie krijgen van de tekst. Dan bespaart hij daarmee ook spreektijd.De heerVan de Camp(CDA)Ik zal er zorg voor dragen dat u die tekst krijgt. Ik pas geen enkele
truc toe, ik wil gewoon afronden.De heerRabbae(GroenLinks)Je weet nooit!De heerVan de Camp(CDA)Vandaar dat ik dit tegen u zeg.De afgelopen maanden ben ik – en ik denk dat het mijn collega's
niet anders is vergaan – overstelpt door brieven, faxen en telefoontjes.
Televisie, kranten en tijdschriften stonden bol van verhalen over drugs. De
afgelopen week kon ik beter uit de krant knippen wat niet over drugs ging
dan wat er wel over ging. Ik hoop oprecht dat al onze inspanningen niet voor
niets zijn. Van onder andere de commissie-Van Traa weten we dat drugs en zeer
zware criminaliteit met elkaar gepaard gaan. Ik wil u niet verhullen dat ik
op dat punt soms bang ben. Het drugsgebruik moet daadwerkelijk en duidelijk
worden teruggedrongen. Niemand mag er aan kapot gaan.De heerKorthals(VVD)Voorzitter! Vandaag moeten wij de drugsnota bespreken die het kabinet
al bij het regeerakkoord had aangekondigd. Het betreft een materie die de
burgers werkelijk raakt. Zojuist is naar voren gebracht dat we van alle kanten
met allerlei adviezen zijn benaderd. We moeten verhinderen dat hier een heilige
oorlog wordt gevoerd tussen mensen die precies weten wat de uitkomst van het
drugsdebat is. De VVD-fractie meent dat er voortdurend een evaluatie moet
plaatsvinden met betrekking tot onze mening over drugs. Nieuwe gegevens en
nieuwe ontwikkelingen raken bekend. Dit betekent dat we ons daaraan moeten
aanpassen. Met andere woorden: niemand heeft de wijsheid in pacht.Dat is het uitgangspunt van mijn fractie bij dit debat. Een ander belangrijk
punt is dat we moeten voorkomen dat we problemen achter beleidsnota's verstoppen.
Het beleid op zich straalt een goede visie uit, maar de uitvoering kan niet
of nauwelijks geïmplementeerd worden. Met deze punten worden we de laatste
tijd geconfronteerd. We hebben te maken met een overheid die op zichzelf goede
plannen heeft, maar ze niet kan waarmaken. Bij problemen in de samenleving
vinden reorganisaties plaats die praktisch geen verbetering geven, structuren
worden veranderd of er worden beleidsnota's geproduceerd. Deze waarschuwing
wil ik vooraf geven. We houden een intensief debat. De resultaten daarvan
willen we na verloop van tijd zien.De drugsnota werd, zoals ik al zei, aangekondigd bij het regeerakkoord.
Daarin is al sprake van het relatief succesvolle beleid van de Nederlandse
overheid. Een systematische inventarisatie zal plaatsvinden van de manier
waarop onderling over de materie van gedachten wordt gewisseld, nationaal
en internationaal. Hierbij worden de gegevens betrokken die zullen worden
uitgewisseld en de wijze waarop nieuwe wegen bewandeld kunnen worden.Een van de punten waardoor dit debat is beïnvloed, is het feit –
laten wij daar eerlijk over zijn – dat het in eerste instantie wordt
gedragen door drie D66-bewindslieden. Dat doet er op zichzelf helemaal niets
toe, want het zijn gewoon bewindslieden namens de regering, maar zij zijn
toevallig van D66-huize. Wij weten dat indertijd, in 1992, de toenmalige justitiewoordvoerder
en thans fractievoorzitter heeft gezegd dat hij eigenlijk was voor vrijmaking
van het softdrugsbeleid en dat hij eigenlijk ook niet begreep waarom iedereen
zo overspannen deed over de teelt en handel van nederwiet. Vervolgens is het
zo geweest dat wij een partijprogramma hebben gekregen van D66, waarin staat
dat softdrugs eigenlijk uit het Wetboek van Strafrecht zouden moeten verdwijnen.
Vervolgens is ook nog ingesteld dat de teelt en in feite de handel in nederwiet
gedecriminaliseerd zou moeten worden. Met andere woorden: de hele ingang van
het debat was er een of het nieuwe, paarse kabinet met deze nieuwe nota met
duidelijke vernieuwingen en veranderingen zou komen.De VVD-fractie is daar ook bang voor geweest. Maar het pleit voor de regering
dat zij door allerlei omstandigheden – praktische, internationaal, het
draagvlak in de samenleving, onwetendheid hoe bepaalde dingen zullen uitpakken –
tot een naar mijn gevoel verstandige nota is gekomen. Wat dat betreft ben
ik toch enigszins teleurgesteld door het feit dat direct nadat de nota was
uitgekomen, ook vanuit de PvdA al weer geluiden kwamen dat het niet ver genoeg
gaat, dat zij in wezen maatregelen had willen zien die faciliterend van aard
zijn. Er werd dan ook aangedrongen op meer gebruikersruimten, op grootschalige
experimenten met heroïneverstrekking en überhaupt op meer vrijlaten
van de aankoop en aanvoer van softdrugs.Ik denk dat wij als overheid voorzichtig moeten zijn om voortdurend nieuwe
ballonnetje op te laten, om de doodeenvoudige reden dat in een zaak als deze
niets belangrijker is dan dat er een consistent en consequent
beleid wordt gevoerd.De heerDe Graaf(D66)Dat laatste ben ik van harte met u eens, mijnheer Korthals. Ik zou de
drugsnota ook niet onverstandig willen noemen. Maar bent u het met mij eens
dat het ook van belang is om een richting van het beleid in het oog te houden,
ook voor de lange termijn, en dat die richting heel wel zou kunnen zijn een
legalisering van softdrugs in Europees verband?De heerKorthals(VVD)Daar heb ik als VVD-woordvoerder voortdurend van gezegd dat alle richtingen
open moeten zijn. Wat belangrijk is, is dat wij een afstemming hebben met
alle betrokken partijen. Met name internationaal zal dat van gewicht zijn.
Mijn stellige overtuiging is dat wat je ook zou willen – en ik zeg niet
wat ik op het ogenblik al voor ideeën heb wat er uiteindelijk zou moeten
komen – je voorzichtig moet zijn om dit in een te vroeg stadium naar
buiten te brengen, omdat dit erop lijkt dat je allerlei vooroordelen hebt.
Wat wij zullen moeten doen is op basis van feiten, van onderzoeken en dergelijke
vergelijkingen treffen en in dialoog gaan met andere landen. Een van de eerste
punten die ik dan eigenlijk tegenkom, is dat wij zeggen dat wij 25 jaar een
zeer succesvol beleid hebben gevoerd, maar dat je niet of nauwelijks een inventarisatie
tegenkomt van de positieve en negatieve punten van ons beleid.De heerDe Graaf(D66)Ik begrijp wat u zegt, maar dat geeft ook aan dat u zelf niet bereid bent
om een richting aan te wijzen waarin het beleid zich zou moeten ontwikkelen.
Ik wijs dan toch maar op de uitspraken van uw fractievoorzitter, de heer Bolkestein.
Hij heeft die richting wel aangegeven. Hij heeft gezegd dat alle coffeeshops
in Nederland sluiten en een einde aan het gedoogbeleid maken niet reëel
is, dat hij een hekel heeft aan gedogen en dat dus de enige weg is een legalisering
in Europees verband. Mijn vraag is opnieuw aan u of u zich daarachter stelt.De heerKorthals(VVD)Het is heel duidelijk dat de VVD-fractie niet terug wil naar het sluiten
van alle coffeeshops. Laten wij daar reëel over zijn. Dat is een gepasseerd
station. Daar moeten wij praktisch over redeneren. Maar ik wil u wat anders
zeggen. Wil je een geloofwaardig beleid voeren, dan betekent dit dat je ook
moet staan achter het beleid dat je op papier zet. Dit geldt ook voor de minister
van Justitie. Als zij een nota heeft, moet zij niet iedere keer de gedachte
opperen dat het eigenlijk wel verder kan gaan en dat zij een soepeler beleid
wil. Dit tast de geloofwaardigheid van het beleid aan en ondermijnt het beleid
dus. Wanneer de regering een beleid naar voren brengt, moet zij daarvoor kiezen
en er volledig achter blijven staan. Anders zijn wij ver van huis en is het
eigenlijk geen goed en doorslaggevend beleid.Ik noem een paar punten die voor de fractie van de VVD van belang zijn
in de benadering van dit onderwerp. Wij moeten natuurlijk kijken naar de ontwikkelingen
in het buitenland. Voor de een zal het naar tevredenheid zijn en voor de ander
zal het met een zekere teleurstelling zijn dat wij kunnen constateren dat
er in Duitsland een duidelijk andere ontwikkeling is dan vijf jaar geleden.
Dit kan ook, omdat er in Duitsland tot 1993 het legalistische principe gold:
wat verboden was, moest ook worden opgespoord en vervolgd. Sinds 1993 bestaat
in Duitsland de mogelijkheid, ook het opportuniteitsbeginsel toe te passen.
Dit heeft ertoe geleid dat verschillende Länder hun beleid hebben ontwikkeld
in de richting van het Nederlandse. Het officiële Duitse beleid wijkt
daar nog heel sterk van af.Het Franse beleid zal in de praktijk dichter bij het Nederlandse staan
dan officieel wordt gezegd. Dat is iets waarmee wij rekening moeten houden.
Het heeft ook te maken met cultuurverschillen tussen Nederlanders en Fransen.
Fransen doen wel meer dingen die eigenlijk niet mogen, terwijl Nederland direct
propageert hoe goed het wel is wat het doet. Of dat nu altijd verstandig is,
weet ik niet. Het officiële beleid van de Franse regering is echter nog
steeds dat zij het Nederlandse beleid verkeerd vindt en er niets of nauwelijks
iets mee te maken wil hebben.De internationale kritiek heeft natuurlijk ook de fractie van de VVD verbaasd
en soms geïrriteerd. Wanneer je een probleem aanstipt dat alle landen
aangaat, behoor je te luisteren naar datgene wat degenen in je omgeving zeggen.
Wij hebben bijvoorbeeld een scherp artikel in NRC Handelsblad gelezen van
de Franse ambassadeur. Dat mag, dat is redelijk en het was ook goed van toon.
Waar de VVD voor past – ik heb dit ook van de collega's gehoord –
is dat er vanuit Frankrijk op hoge poten even gezegd wordt wat wij in Nederland
moeten doen of dat men ons de les komt lezen. Ik meen dat Nederland er een
goede geschiedenis van kent dat het over het algemeen behoorlijk naar anderen
luistert. Dit hadden de Fransen bijvoorbeeld ook kunnen doen toen het om de
kernproeven ging. Toen hebben zij dat ook nagelaten. Dus juist van de Fransen
verwacht ik dat zij niet een te hoge toon inzetten.Dit laat onverlet dat wij ons de kritiek die zij hebben, ter harte moeten
nemen. Het is waar dat wij internationaal verdragen hebben gesloten. Hierin
staat dat bepaalde stoffen verboden zijn. Deze mogen dus niet gebruikt worden,
niet verkocht worden, niet verhandeld worden, etcetera. Het is ook waar dat
een heleboel van deze stoffen vanuit Nederland naar België, Frankrijk
en Duitsland gaan. Dan is het niet onbegrijpelijk dat deze landen daar grote
bezwaren tegen hebben.Het verdragenrecht, waarin staat hoe de landen met de verdragen moeten
omgaan, gaat uit van het beginsel dat ieder verdrag te goeder trouw wordt
uitgevoerd. Dit is ook een van de problemen met een gedoogbeleid. In feite
doe je dan iets wat niet mag. Of je dat nu regularisatie of gedogen noemt,
maakt mij niets uit. Je zou het gewoon niet moeten doen. Het is niet voor
niets dat ook de fractievoorzitter van de VVD enige tijd geleden heel duidelijk
gezegd heeft dat wij op de verkeerde weg zijn wanneer wij het systeem van
gedogen volgen. Natuurlijk maakt het wat uit of je milieuwetgeving hebt die
enige aanpassing van het bedrijfsleven vergt en waarvoor je het iets langere
tijd geeft, waarna het eraan moet voldoen, of dat je bepaalde wettelijke regels
hebt en het niet erg vindt dat men er niet aan voldoet. In het laatste geval
ben je zeer hypocriet en huichelachtig bezig. Laten wij reëel zijn: op
dit punt heeft de Nederlandse overheid met medeweten van de Tweede Kamer ten
aanzien van softdrugs natuurlijk best een hypocriet beleid gevoerd. Dat is
een van de problemen, waar we op het ogenblik mee zitten. Een ander belangrijk punt zijn de schadelijke effecten, bijvoorbeeld van
softdrugs. Waren die in bijvoorbeeld 1976 zeer minimaal, de ontwikkeling van
softdrugs is natuurlijk heel sterk. Ik wijs op de verhoging van het THC-gehalte.
Met andere woorden, het onderscheid tussen soft- en harddrugs vervaagt nogal.
Scheiding van markten is daardoor wat moeilijker geworden. Bovendien kan bijvoorbeeld
vanuit softdrugs wel gemakkelijker naar designerdrugs worden overgegaan. We
moeten daar dus voorzichtig mee zijn.De heerOudkerk(PvdA)Mijnheer Korthals, u poneert hier de stelling dat vanuit softdrugs wat
gemakkelijker naar designerdrugs wordt overgegaan. Mag ik u vragen naar de
argumenten daarvoor en waar u die wetenschap vandaan haalt? Naar mijn mening
geldt die stepping-stone-theorie ook niet voor dit traject.De heerKorthals(VVD)De informatie die mij ter ore is gekomen, is een andere. De stepping-stone-theorie –
van softdrugs richting "klassieke" harddrugs – is inderdaad niet waar;
er zijn echter indicaties dat het anders zou zitten met het traject van softdrugs
richting designerdrugs en wel om de doodeenvoudige reden dat men de schadelijkheid
niet helemaal kent.De heerOudkerk(PvdA)Ik houd mij graag aanbevolen voor de schriftelijke weergave van die aanwijzingen.
Kan het niet anders liggen, namelijk dat vooral het aanbod van die designerdrugs
onder de toonbank in coffeeshops of discotheken niet wordt veroorzaakt door
het gebruik van softdrugs maar veeleer door het op zichzelf begrijpelijke
experimenteergedrag van jongeren? Daardoor staat het los van het al dan niet
gebruiken van softdrugs.De heerKorthals(VVD)Dat is mogelijk, maar dan zit er toch enig verband tussen de designerdrugs
en de softdrugs. In feite zijn we dan toch bezig met de constatering, dat
men zich in die coffeeshops niet aan de zoveel genoemde criteria houdt. Dan
is men dus bezig om harddrugs te verkopen.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Ik hoop dat de heer Korthals niet doelt op het beruchte verhaal
van de zoen?De heerKorthals(VVD)Zoen?De heerRabbae(GroenLinks)Er zijn mensen die zeggen dat een vrouw prostituée wordt zodra
zij haar eerste zoen geeft.De heerKorthals(VVD)Wie zegt dat? Ik heb daar nooit in geloofd!De heerRabbae(GroenLinks)Dat zegt u ook niet, maar het doet mij aan het verhaal denken.De heerKorthals(VVD)O! Sorry!De heerRabbae(GroenLinks)Zodra een vrouw haar eerste zoen geeft, wordt zij prostituée. Het
kan zijn dat prostitutie is begonnen met de eerste zoen, maar een eerste zoen
leidt niet automatisch tot prostitutie. Dat onderschrijft u ook?De heerKorthals(VVD)Ja, ja, dat is waar!De heerRabbae(GroenLinks)Goed.De heerKorthals(VVD)Dank u wel! Je neemt van zo'n debat toch nog wat mee, vind ik!Voorzitter! Het is naar mijn mening van belang om aan te geven van waaruit
de VVD redeneert. De doelstelling van het drugsbeleid is natuurlijk geweest
om zoveel mogelijk het gebruik van drugs tegen te gaan. Dat betekent dat je
aan preventie moet werken en je ervoor moet zorgen dat er afkickprogramma's
en dergelijke zijn.Het tweede dat altijd van belang is geweest, is om in ieder geval de schadelijke
risico's zoveel mogelijk te beperken. Dat is in de gezondheidssfeer voor het
betreffende individu, maar het heeft natuurlijk ook te maken met criminaliteitsbeheersing.
Dat is het uitgangspunt voor het drugsbeleid geweest, dat de VVD nog steeds
voorstaat.Past daar nu een legalisering van drugs in? De VVD is daar zeer sterk
tegenstander van. In de eerste plaats is zij van mening dat het een fout signaal
is richting buitenland. Wij zijn van mening dat wij in dat geval niet voldoen
aan de internationale verdragen en wij kunnen het ons niet permitteren om
die internationale verdragen eenzijdig op te zeggen. Bovendien zijn wij van
mening dat het nog steeds een sprong in het duister is. We weten niet welke
gezondheidsrisico's dat met zich brengt. Een ander belangrijk punt hierbij
is het feit, dat men zegt dat legalisering altijd leidt tot oplossing van
het criminaliteitsprobleem. Ik meen dat dit in beperkte zin waar is. Enerzijds
krijg je toch een toename van het aantal drugsverslaafden, het aantal gezondheidsproblemen
en dergelijke en de vraag is of je je als overheid een dergelijke toename
kunt permitteren. Anderzijds krijg je een verschuiving van de criminaliteit.
Als je de softdrugs daadwerkelijk gaat decriminaliseren, zal dat meer druk
geven op het pushen van de harddrugs en dergelijke. Het is dus nog zeer te
vraag of legaliseren geweldig decriminaliserend werkt. Bovendien, mensen die
aan de drugs raken, vertoonden heel vaak voorheen al crimineel gedrag.De heerDe Graaf(D66)U doelt nu op de harddrugsverslaafden?De heerKorthals(VVD)Jawel.De heerDe Graaf(D66)Zojuist zei u dat legalisering voor meer verslaafden zorgt. Wij hadden
het echter over de mogelijkheid van het legaliseren van softdrugs en niet
van harddrugs. Dus met de legalisering van softdrugs, bijvoorbeeld in Europees
verband, zal er geen sprake zijn van een toename van het aantal verslaafden
aan harddrugs. Het leek erop dat u met uw redenering zei dat dit wel het geval
was.De heerKorthals(VVD)Ik sluit dat niet helemaal uit. Overigens, van verslaving aan softdrugs
is wel degelijk sprake. Als men echter softdrugs gaat legaliseren, zal er
misschien een verschuiving optreden. Die is dan het gevolg van het feit dat
sommigen er belang bij hebben mensen te pushen en ze van softdrugs over te
laten gaan op harddrugs. Daardoor zou er sprake zijn van een toename van de
verslaving.De heerDe Graaf(D66)Dat vind ik een heel dun causaal verband. Echter, wij beiden kunnen niet
in de toekomst kijken. U zei ook iets over de illegale, criminele markt. Op
het moment dat je gaat legaliseren, is die markt legaal en dus niet zo interessant
meer voor de georgani seerde criminaliteit. U zegt: als dat gebeurt,
zoekt men zijn heil wel elders. Dat zal ongetwijfeld voor een deel het geval
zijn. Aardig is, dat onderzoek naar het einde van de drooglegging in Amerika
aantoonde dat de helft van de criminelen die handelden in alcohol, in de illegale
business bleef en dat de andere helft weer legaal aan het werk ging. Er was
dus in ieder geval sprake van een effect.De heerKorthals(VVD)Een van de problemen die ik altijd heb met de vergelijking met de Amerikaanse
drooglegging is, dat het daarbij precies om de omgekeerde situatie ging. Toen
was er sprake van een omgeving waarin alcohol gebruikt mocht worden, alleen
in Amerika mocht dat niet. Nu is er juist de situatie waarin iets overal verboden
is, maar niet in Nederland. Onderschat de aanzuigende werking daarvan niet.De heerDe Graaf(D66)Daarover zijn wij het ook eens. Als ik mijn eigen bijdrage lever, zult
u dat ook van mij horen. Ik had het nu echter over de mogelijkheid van legalisering
in een veel breder verband, namelijk in Europees verband. Een dergelijke legalisering
zou uw eigen fractievoorzitter dan ook wenselijk vinden.De heerKorthals(VVD)Precies, dan valt erover te praten. Kernpunt, maar ook uitgangspunt zal
dus moeten zijn, dat wij met het beleid ten aanzien van softdrugs, maar ook
dat van harddrugs, dus met het beleid ten aanzien van drugs, internationaal
naar oplossingen moeten zoeken. Wij zullen daarbij harmonisatie moeten nastreven.
Wat dat betreft stond er iets aardigs in het regeerakkoord, namelijk dat wij
van gedachten zouden wisselen met vertegenwoordigers van de verschillende
landen om ons heen. Ik heb de indruk dat dit over het algemeen nog veel te
beperkt gebeurt en dat er veel meer inzet van de regering op dit punt zou
moeten zijn.De heerDe Graaf(D66)U neemt nu twee dingen bij elkaar, namelijk het idee van legalisering
in Europees verband die door mij, de heer Bolkestein en blijkbaar door u,
maar ook door anderen wordt aangehangen...De heerKorthals(VVD)Ik weet niet of de heer Bolkestein dat inderdaad gezegd heeft. Hij heeft
in ieder geval gezegd dat, als er gelegaliseerd wordt, dat in Europees verband
moet gebeuren.De heerDe Graaf(D66)Ik zal dat niet afstrijden, maar ik meen een uitspraak van hem daarover
gehoord te hebben op RTL-nieuws. Hij deed die direct na een vergadering van
uw partij en hij zei daarbij iets dergelijks letterlijk. Maar tegelijkertijd
zegt u nu: we moeten streven naar harmonisatie. Harmonisatie in Europees verband
betekent echter: niet legaliseren. Harmonisatie zou betekenen dat wij nu terug
moeten naar een repressief beleid. In een aantal belangrijke Europese staten
is namelijk de opinie dat dat beleid gevoerd moet worden.De heerKorthals(VVD)Nee, wij moeten niet terug naar een repressief beleid. Overigens, het
beleid dat nu wordt voorgesteld is repressiever dan het was. Er staat: continuïteit
en verandering. Maar de verandering is vooral verandering in repressieve zin.
Dus degenen die naar voren brengen dat het beleid repressiever wordt, hebben
gelijk. De stelling van de VVD is, dat wij niet te ver voor de troepen moeten
uitlopen. Wanneer je met je inbreng bij het internationaal overleg relevant
wilt zijn, moet je zorgen dat ze naar je luisteren. Over het algemeen vindt
men elders de Nederlanders nogal vrij vreemd als het gaat om de benadering
van de drugsproblematiek. Een en ander betekent dat je ervoor moet zorgen,
dat we met ons standpunt niet te ver voor de troepen uitlopen.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! De heer Korthals zegt dat, als er gelegaliseerd moet worden,
dit in Europees verband moet gebeuren.De heerKorthals(VVD)Maar u bent nu te veel op de legaliseringstoer. U hebt mij niet horen
zeggen dat dit een doel op zichzelf is.De heerVan Oven(PvdA)Nee, maar ik hoorde u zojuist zeggen: daarover valt met ons te praten,
en dat wil ik nu even doen.De heerKorthals(VVD)Maar u gaat zo snel, dat is jammer. Ik vind het belangrijk dat je ervoor
zorgt dat een goed beleid wordt gevoerd.De heerVan Oven(PvdA)Wanneer wilt u er dan wel over praten?De heerKorthals(VVD)Je mag alles uitwisselen wat je wilt, maar in ieder geval is het nu uitgesloten –
dat vindt u ook; dat heeft u zojuist gezegd – niet alleen op grond van
de internationale verdragen, maar ook op grond van onze positie om überhaupt
over legalisering te denken. Zelfs voor een redelijke voorstander zoals u –
dat gevoel heb ik zo langzamerhand gekregen – zou het verstandig zijn
om daarmee te wachten.De heerVan Oven(PvdA)Met het denken of met het praten?De heerKorthals(VVD)Misschien is het voor u ook verstandig om met het denken te stoppen.De heerVan Oven(PvdA)Als u zegt dat u erover wilt praten, dan vind ik het toch interessant
om vast te stellen wanneer wij erover kunnen praten.De heerKorthals(VVD)Laten wij er eerst voor zorgen dat wij een beleid voeren dat voor iedereen
duidelijk is. Er zijn een paar aspecten waarvoor wij een oplossing moeten
vinden. De keerzijde van de goede benadering van de volksgezondheid in ons
zogenaamd heel goede drugsbeleid is dat het op het gebied van overlast en
criminaliteit redelijk slecht heeft gewerkt. Daarin moeten wij heel reëel
zijn. Dat is het probleem. Wij hebben ons altijd druk gemaakt over de positie
van de verslaafde en dergelijke, over degene die het eigenlijk een beetje
verziekt voor de ander, terwijl wij die ander met de rotzooi laten zitten.
Dat neemt de maatschappij je natuurlijk kwalijk. Ik vind dat je daarvoor oog
en oor moet hebben en dat je je maatregelen primair daarop zult moeten richten.De heerDe Graaf(D66)In het lijfblad van uw partij, de Telegraaf van 22 augustus 1995 wordt
uw fractievoorzitter, de heer Bolkestein, geciteerd: In theorie is er daarom
veel te zeggen voor legalisering van softdrugs. In de praktijk kan dat echt
nog niet, want het buitenland sluit zich vooralsnog niet aan bij een dergelijke
liberalisering. Uw fractievoorzitter sprak de hoop uit dat onze buurlanden
snel tot beter inzicht zouden komen. Hij sprak ook uit dat Parijs
niet zo'n grote mond moet hebben. Als u tegen de heer Van Oven zegt dat het
beter is om niet zo te praten over legalisering, waar ik het overigens niet
mee eens ben, dan moet u dat ook tegen uw eigen fractievoorzitter zeggen.De heerKorthals(VVD)U heeft dit punt goed opgeduikeld. Ik verwachtte het al. Ik mag niet zeggen
dat het een slimmigheidje is; dat zal ik dus ook niet doen.De heerDe Graaf(D66)Ik vraag alleen naar de consistentie van uw fractie.De heerKorthals(VVD)Neen, de consistentie van de fractie staat hier.De heerDe Graaf(D66)Niet bij de heer Bolkestein?De heerKorthals(VVD)Ik ben degene die het fractiestandpunt uitdraagt. Ik wijs u erop dat u
zelf zei dat de heer Bolkestein sprak over "in theorie".De heerDe Graaf(D66)Ja, en dat het snel anders moest; dat de andere landen snel tot een ander
inzicht moesten komen. Dat is hetzelfde verhaal dat ik de heer Van Oven heb
horen vertellen. Dat is hetzelfde verhaal dat ik zal vertellen. U zegt dat
het beter is om er niet over te praten. Dan vraag ik hoe consistent uw fractie
eigenlijk is. Wij mogen er overal over praten, behalve hier, zo begrijp ik.De heerKorthals(VVD)Wij hebben het nu over de visie op het drugsbeleid en de maatregelen die
wij moeten nemen. Ik denk dat dit volstrekt duidelijk zal zijn.De heerVan de Camp(CDA)Onder welke omstandigheden heeft de heer Bolkestein zich dan tot deze
uitspraken laten verleiden?De heerKorthals(VVD)Het schijnt voor een camera van RTL4 te zijn geweest na een VVD-partijbijeenkomst.De heerVan de Camp(CDA)Hebt u dat nog met hem geëvalueerd?De heerKorthals(VVD)Neen, dat heb ik niet met hem geëvalueerd, maar dat zal ik nu zeker
doen.De heerVan de Camp(CDA)Ik ben het vandaag niet zoveel eens met de heer De Graaf, maar ik ben
het nu wel met hem eens dat de heer Bolkestein dan toch wel een klein beetje –
laat ik voorzichtig zijn – een scheve schaats rijdt, als ik uw verhaal
nu zo hoor.De heerKorthals(VVD)Dat ben ik volstrekt niet van mening. De passage die de heer De Graaf
voorlas, was volstrekt reëel. Hij zei: in theorie zou zus en zo kunnen
gebeuren; dan moeten Frankrijk en de andere landen zich bijvoorbeeld ook aanpassen
aan het Nederlandse beleid. Wat de volksgezondheid betreft, is dat volledig
waar.De heerVan de Camp(CDA)De uitspraak dat Parijs niet zo'n grote mond moet hebben, slaat dus op
"in theorie"?De heerKorthals(VVD)Ik weet niet op welk moment is geweest, maar in de praktijk moet Parijs
überhaupt geen grote mond hebben.De heerVan de Camp(CDA)Maar het is toch eigenlijk wel gek dat velen van ons de indruk hadden
dat de VVD aan het schuiven was.De heerKorthals(VVD)Ja, dat is raar.De heerVan de Camp(CDA)Is dat nu over?De heerKorthals(VVD)Neen, het is nooit zo geweest. Het is een gekke gedachte die u hebt gehad.De heerVan de Camp(CDA)Ah, dat vind ik wel verhelderend. Dan heb ik eindelijk ook eens een gekke
gedachte.De heerKorthals(VVD)Nou.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Als de heer Korthals tegenover de uitspraak van zijn fractieleider
zelf zegt "de consistentie staat hier", welk gewicht moeten wij dan toekennen
aan de uitspraken van zijn voorzitter?De heerKorthals(VVD)Zeer veel gewicht! Dat doet u ook, want u staat met z'n allen bij de interruptiemicrofoons
te blaten. Voor de zaak waar wij het nu over hebben, is het in wezen niet
zo erg relevant. Ik zou de precieze passage moeten nagaan. Het standpunt dat
ik hier verkondig, wordt door de hele fractie gedeeld. Als de heer Rabbae
zich daarover zorgen maakte, heb ik die bij dezen weggenomen.Voorzitter! In het drugsdebat is het belangrijk dat er goede voorlichting
en preventie zullen zijn. Die voorlichting en preventie zullen in de algemene
gezondheidszorgvoorlichting moeten worden opgenomen. Ik meen dat dat ook het
uitgangspunt van de regering is. Als je het alleen op drugsgebied doet, zal
het eerder consumptiebevorderend dan consumptieremmend zijn. Daar zijn wij
bepaald tegen.Wij vragen de aandacht voor resocialisatieprogramma's. Er zijn allerlei
voorstellen op het gebied van hulpverlening. Dat is heel mooi. Er gebeurt
geweldig veel in de verschillende soorten programma's, maar uiteindelijk gaat
het erom dat de mensen, als zij een beetje afgekickt of een beetje gestabiliseerd
zijn, de draad van het leven weer kunnen opnemen. Dat is een van de uitgangspunten
in de nota. Ik zie daar in alle eerlijkheid te weinig de financiële vertaling
van terug. De VVD vindt dat de junk in feite als patiënt moet worden
benaderd. Primair gaat dat via de hulpverlening, tenzij de junk crimineel
is. Dan valt hij onder de jurisdictie van opsporing en vervolging.Als wij de nota toetsen aan de uitgangspunten van de VVD, dan komen wij
tot een paar belangrijke constateringen. De VVD is stellig van oordeel dat
het gedoogbeleid rond de coffeeshops niet goed functioneert. Alles wat ertoe
kan bijdragen om het gedogen iets terug te brengen, is nuttig. Wij zijn praktisch
van instelling en weten dat het onmogelijk is om het aantal coffeeshops volledig
terug te brengen. Als volledig aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan,
is het op zichzelf niet zo erg dat de coffeeshops blijven bestaan.Een van de geweldige problemen daarbij is, dat de criteria moeilijk te
handhaven zijn. In het verleden zijn ze niet of nauwelijks gehandhaafd. Als
de daad bij het woord gevoegd moest worden, bleef men thuis. Ik denk aan de
affichering. Er worden beurzen gehouden. Dat is indirecte reclame voor de
coffeeshops. Daar gebeurt niets tegen. Wij horen regelmatig dat er veel harddrugs
in coffeeshops worden verkocht. Welke maatregelen worden daartegen
genomen? Overigens is het juridisch bijzonder moeilijk vast te stellen dat
de coffeeshophouder tevens verantwoordelijk is voor het feit dat er in zijn
winkel harddrugs worden verkocht. Voor de overlast geldt precies hetzelfde.
Er is een geweldige hoeveelheid overlast, maar welke maatregelen zijn daartegen
tot dusver getroffen? Dat komt omdat het juridisch heel moeilijk is om daadwerkelijk
tot ontruiming en sluiting over te gaan. De verkoop aan jeugdigen is een makkelijker
punt. Je kunt er gewoon voor zorgen dat de mensen hun identiteitsbewijs bij
zich hebben.Ik kom op het belangrijke punt van de 30 gram of 5 gram. De regering heeft
in haar wijsheid gemeend om voor verkoop de norm van 5 gram in te stellen.
Voor de VVD is er geen aanleiding om dat te veranderen, om de doodeenvoudige
reden dat wij denken dat het signaal om dat vervolgens weer van 5 gram op
30 gram te brengen, absoluut verkeerd is. De mensen die zeggen dat dat ook
niet nodig is, omdat de mensen die voor 30 gram komen niet voor eigen gebruik
komen maar voor handel, hebben gelijk. Wij moeten ervoor zorgen dat wij de
handel niet exporteren naar het buitenland, om de doodeenvoudige reden dat
het buitenland dan terecht bezwaar kan maken op grond van de uitvoeringsovereenkomst
van Schengen. De nadelen van het beleid dat je voert, mogen niet geëxporteerd
worden naar het buitenland. Vandaar dat wij zeggen: laten wij het vervolgens
op 5 gram stellen, zoals de regering ook voorstelt. Dat is een wijze beslissing.
Natuurlijk is het beter als het uiteindelijk wordt geharmoniseerd met de ons
omringende landen. Laat daar dus gesprekken over ontstaan. Ik heb begrepen
dat in Duitsland ongeveer hetzelfde aantal grammen wordt toegestaan als in
Nederland. Misschien is het daar iets meer, maar dat kan wel naar elkaar toe
groeien. Er zit evenwel één inconsequentie in. Het gaat nu uitsluitend
om de verkoop. Wil je echter daadwerkelijk en doeltreffend kunnen optreden,
dan is het belangrijk om het bezit daaraan aan te passen. Mijn vraag aan de
regering is dan ook of zij bereid is om die 30 gram voor bezit ook terug te
brengen naar 5 gram. Of vindt zij dat een stap te ver?De heerDe Graaf(D66)U hebt gehoord dat ik aan de heer Van de Camp heb gevraagd of hij meent
dat een moeizaam handhaafbare regel wel ingevoerd moet worden. Degenen die
moeten handhaven, breken zich er nu al het hoofd over of dit überhaupt
haalbaar is en zijn nu al tot de overtuiging gekomen dat zij alleen maar meer
overlast krijgen en dus ook meer handhavingsproblemen. Ik stel die vraag nu
aan u.De heerKorthals(VVD)Op zichzelf vind ik dat geen merkwaardige vraag. Die 30 gram was natuurlijk
niet of nauwelijks handhaafbaar. Die 5 gram is ook niet of nauwelijks handhaafbaar.
Als de politie evenwel wil optreden, dan is het voor haar wel gemakkelijker
om mensen met meer dan 5 gram daadwerkelijk bij de kraag te vatten. Het is
belangrijk dat de maatregelen die in deze nota genoemd worden, namelijk dat
er meer gehandhaafd gaat worden en dat er opgetreden gaat worden tegen de
overlast, ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. U zegt dat mensen dan in plaats
van in één keer 30 gram zes keer 5 gram gaan kopen en dat dit
meer overlast oplevert. Ik betwijfel of dat zal gebeuren. Dat is echter wel
gemakkelijker te constateren voor de politie; zij kan dan dus ook gemakkelijker
optreden. Als zij overal mensen van één bepaalde figuur ziet
lopen, zal zij wel maatregelen weten te nemen om daartegen op te treden.De heerDe Graaf(D66)Als ik uw woorden goed vertaal, zegt u nu: laat de overlast maar toenemen,
want dan kan de politie het gemakkelijker zien.De heerKorthals(VVD)Neen, want uiteindelijk krijg je een geweldig ontmoedigingsbeleid. Men
weet dan namelijk dat er daadwerkelijk opgetreden zal worden, als men iets
gaat opzetten of organiseren om maar zoveel gram te krijgen. Het sluitstuk
van wat wij allemaal moeten doen, is ervoor zorgen dat er bij de politie en
dergelijke voldoende capaciteit is om de voorgestelde maatregelen doeltreffend
te kunnen nakomen.De heerDe Graaf(D66)U vraagt de regering om een gelijktrekking van de verkoopnorm en de gebruikersnorm.
Dat betekent dat de gebruikersnorm teruggebracht wordt van 30 gram naar 5
gram. U weet echter dat de gebruikersnorm in de Duitse deelstaten die aan
onze grens liggen, varieert van 6 gram tot 30 gram. Is het dan ook niet veel
verstandiger om eerst eens met die Duitse deelstaten te praten en te bekijken
of wij tot een norm kunnen komen voor zowel de verkoop als het gebruik? Die
norm moet in een redelijke verhouding staan tot datgene wat in de Duitse deelstaten
aan de gang is. Die norm moet ook effectief en redelijk zijn, ook voor datgene
wat men in een coffeeshop wil kopen. Verder moet die norm handhaafbaar zijn.
Kunnen wij dat niet veel beter aan het kabinet vragen dan nu akkoord te gaan
met 5 gram, omdat het een slecht signaal aan de president van Frankrijk zou
zijn om nu geen besluit te nemen?De heerKorthals(VVD)Ik vind het een sympathieke benadering, maar wij zouden eens de maatregelen
moeten nemen die wij moeten nemen. Het duurt allemaal veel te lang. Het hele
beleid van de Nederlandse overheid in dezen is in wezen veel te toegeeflijk
geweest. Er worden niet of nauwelijks beslissingen genomen. De maatregelen
worden niet of nauwelijks afgedwongen. Wat belangrijk is, is dat als je een
norm stelt, je er vervolgens voor zorgt dat die norm wordt nageleefd en daar
capaciteit op zet. Er moet niet direct weer gezegd worden: laten wij eens
onderzoeken of die norm wat uitgebreid kan worden. Dat is een benadering die
mij niet aanspreekt. Ik vind dat wij aan de slag moeten, want er liggen gewoon
grote problemen.De heerDe Graaf(D66)Natuurlijk, iedereen zal ook aan de slag willen. Bent u echter niet met
mij van mening dat het het slechtste voor de rechtshandhaving is om regels
in te voeren waarvan je weet dat zij alleen maar tot meer problemen aanleiding
geven, ook qua handhaving?De heerKorthals(VVD)Dat is maar de vraag. Het hangt ervan af of je er prioriteit aan geeft
en of je het inderdaad wilt handhaven. Uw stelling dat iedere regel in het
strafrecht voor 100% gehandhaafd moet worden, is ook een beetje merkwaardig.
Als dat waar is, zou je in feite het gehele Wetboek van Strafrecht kunnen
afschaffen. Dan kunnen wij ook zeggen dat aangezien wij fietsendiefstallen
niet allemaal kunnen opsporen, wij deze ook tot de mogelijkheden...De heerDe Graaf(D66)Daar zijn wij het over eens, het gaat nu om de vraag welke normen zodanig
worden overtreden dat ze tot grote overlast aanleiding geven. Er moet dan
ook forse handhavingscapaciteit op worden gezet om die overlast te redresseren.
Vervolgens wilt u die normen bijbuigen in een richting waarvan politiechefs
en burgemeesters in de grensregio's, waar de problemen het grootste zijn,
zeggen: doe ons dat niet aan want wij krijgen er alleen maar meer problemen
door, hetgeen wij niet meer uit kunnen leggen aan onze burgers. U wilt dit
omdat het zo'n goed signaal naar het buitenland zou betekenen. Ik denk dan:
juist geen goed signaal richting onze eigen burgers.De heerKorthals(VVD)Er zitten twee aspecten aan. In de eerste plaats het aspect van de overlast.
Ik denk dat er een heleboel mensen naar Nederland komen omdat ze hier zoveel
kunnen halen. Op het moment waarop ze weten dat dit niet meer zo is, zullen
ze niet meer naar Nederland komen en krijg je ook minder overlast, zeker wanneer
je er handhavingscapaciteit op gaat zetten. Het tweede aspect is dat je ingevolge
Schengen verplicht bent om ervoor te zorgen dat je niet je eigen problemen
exporteert naar het buitenland. Daar hebben de Fransen en de Belgen inderdaad
een punt, waar ze zeggen dat hun burgers naar Nederland komen om het spul
te halen en ermee terugkomen naar hun eigen land. Vandaar dat ik het helemaal
niet gek vind om die 30 gram naar 5 gram terug te brengen. Ik zou het dan
wel heel gek vinden om vervolgens van die 5 gram weer 30 gram te maken. Daar
is de VVD ook niet voor in.De heerVan Oven(PvdA)Ik constateer dat de heer Korthals het met de regering en met mij eens
is dat nu al op grond van het bezit van meer dan 5 gram in de grensstreek
tegen een drugstoerist kan worden opgetreden. Waarom zou hij in hemelsnaam
dan de situatie op het gebied van de handhaving nog lastiger maken? Ik sluit
mij in dezen ook aan bij de opmerking van de heer De Graaf over het duidelijke
standpunt ter zake van de korpsbeheerders. Dat zijn toch ook mensen die graag
de handhaving van de Opiumwet daadwerkelijk willen nastreven? Die moeten wij
daarvoor dan toch de instrumenten geven in plaats van ze in de kou te laten
staan?De heerKorthals(VVD)Wij moeten ze die instrumenten ook geven. Dat is ook een van de redenen
waarom wij gezamenlijk met een motie zullen komen waarin staat dat er bij
de voorbereiding van de begroting meer prioriteit gegeven zal moeten worden
aan bijvoorbeeld de uitbreiding van de politiesterkte. Dat is een redelijke
consequentie die wij trekken.De heerVan Oven(PvdA)Het harde leven leert dat moties over prioriteitenstellingen niet automatisch
leiden tot een volledige of vrijwel volledige handhaving van de Opiumwet.
Dat heeft ook het verleden geleerd. Daar zijn wij met z'n allen verantwoordelijk
voor.De heerKorthals(VVD)Dat is wel waar, maar wat wij op het ogenblik voorstaan is dat het beleid
ten aanzien van de overlast wordt gedecentraliseerd richting gemeenten. Die
moeten dan een totale afweging maken. Ik denk dat met name de grensgemeenten
prioriteit zullen geven aan het bestrijden van dat soort overlast. Als dat
een tijd gebeurt, gaat daar een grote ontmoediging van uit en zal dat tot
resultaten gaan leiden. Die prioriteit moet daar gesteld worden en niet hier
in Den Haag.De heerVan Oven(PvdA)U heeft zelf al gezegd dat er bij 30 gram al nauwelijks sprake is van
handhaving. Welnu, bij 5 gram zal dat zeker niet eenvoudiger worden.De heerKorthals(VVD)Bij 5 gram wordt het in feite wel eenvoudiger, zeker wanneer je ook bezit
van meer dan 5 gram strafbaar stelt. Dan kun je iemand oppakken, uitzetten
etc.De heerVan Oven(PvdA)Zowel volgens de regering, althans als ik de antwoorden op de feitelijke
vragen goed heb begrepen, als volgens mij kan een drugstoerist in het grensgebied
wanneer hij met meer dan 5 gram wordt aangetroffen, verdacht worden van het
voornemen om dat naar het buitenland te exporteren. Dat levert dus voldoende
aangrijpingspunten op. Wat u doet, is nu ook nog eens de 5-gramsnorm voor
het bezit naar beneden drukken, met alle consequenties voor Nederlandse gebruikers
vandien. U doet dat zonder noodzaak, terwijl u daardoor ook nog de overlastproblematiek
aanzienlijk doet toenemen. Bent u dat niet met mij eens?De heerLeerkes(Unie 55+)Heeft de heer Korthals kennis genomen van een artikel in de krant over
de burgemeester van Enschede die zich ernstig zorgen maakt over het naar beneden
gaan tot 5 gram? Hij zegt dat de overlast in de wijken toe zal nemen, evenals
de straathandel. Ik heb daar ernstige zorgen over en ik heb in televisieprogramma's
beluisterd dat burgemeesters in andere gemeenten in het zuiden diezelfde zorgen
hebben. Hoe kunnen wij hier dan zeggen dat wij eenvoudig even van 30 naar
5 gram gaan?De heerKorthals(VVD)Het is waar dat de korpsbeheerders dat hebben uitgesproken. Hun belangrijkste
argument was dat wanneer je die 30 gram niet volledig kunt handhaven, je dat
ook niet kunt bij die 5 gram. Daarop heb ik gezegd: stel dat iemand 10 gram
heeft en de politie houdt hem aan, dan is hij volgens het nieuwe systeem strafbaar.
Dan kunnen er dus daadwerkelijk maatregelen worden getroffen. Dat is dus een
vereenvoudiging voor de politie. Dat vind ik van het grootste belang. Het
tweede punt is natuurlijk dat wij ook vinden dat wanneer je zo'n beleid wilt
gaan voeren en wil het daadwerkelijk enig nut hebben, je moet zorgen dat er
meer capaciteit komt bij de politie. Dat willen wij bewerkstelligen. Ik hoop
dat wij daar ook de steun van de heer Leerkes voor zullen krijgen.Voorzitter! De overlast die door de harddrugs wordt veroorzaakt, is geweldig
groot en neemt een belangrijke deel van de totale criminaliteit voor zijn
rekening. Dat schijnt volgens de nota een groep te zijn van 20% van de harddrugsverslaafden.
De VVD was in het verleden al voorstander van een daadwerkelijke aanpak van
die groep en dat kan dan via de nota Daad en drang, die in het verleden is
ingediend en die nu kennelijk verder wordt ingevuld. Dat houdt in dat iemand
die bijvoorbeeld een diefstal heeft gepleegd als verwervingscriminaliteit
en wordt aangehouden, gedurende zijn voorlopige hechtenis kan worden geschorst
om vervolgens in een hulpverleningsprogramma terecht te komen. De VVD is daar
een geweldige voorstander van en van een uitbreiding van dit soort mogelijkheden.
Ik meen dat het experiment in Rotterdam in eerste instantie daarop zag.Een tweede middel is de strafmaatregel. Mensen die regelmatig criminaliteit
plegen, kunnen dan in een soort rijksinrichting gesteld worden voor maximaal
twee jaar, een beetje onafhankelijk van wat ze precies gedaan hebben. Dat
is een strafmaatregel, maar dat kan volgens mij niet eerder ingaan, ook het
experiment niet, dan nadat er een wettelijke basis voor is. Hoe zit dat nu
precies? Wat gebeurt er nu in Rotterdam? Gaat men werken met de strafmaatregel
of gaat men werken met het experiment Dwang en drang? Als dat zo is, meen
ik dat wij daar niet zo opgewonden over hoeven te doen, want dat kon in het
verleden in feite ook al.Dan kom ik op het belangrijke punt, zeker voor de VVD, van de medische
verstrekking van heroïne. Laat ik er heel duidelijk over zijn: de VVD
is daar in wezen geen voorstander van. Ik zal enkele argumenten noemen. Wij
hebben het idee dat er genoeg alternatieven zijn. Ik denk hierbij aan de methadonverstrekking.
Er is ook een mogelijkheid van het op recept geven van opiaten door een medicus.
Wij denken dat dit werkelijk een hellend vlak is. Waarom zou wel heroïne
worden verstrekt, maar geen cocaïne en geen LSD en geen andere harddrugs?
Het is een signaal in de verkeerde richting. Het schrijft in feite naar onze
stellige overtuiging mensen af, want je zegt: je situatie is uitzichtloos,
er zijn geen mogelijkheden meer – dat is namelijk de bedoeling van het
experiment – en daarom geven wij je maar heroïne, want je bent
een hopeloos geval. Ik denk dat je dat als overheid nooit mag doen.Hoe gaat dat nu in de praktijk? Hoe werkt dat uit op het drugsgebruik
van dit soort mensen? Je gaat ze nu heroïne verstrekken. Betekent dat
dan dat ze vervolgens geen andere drugs mogen gebruiken? Hoe controleer je
dat? Ik kom nu in feite bij de vragen die door de heer Van de Camp zijn gesteld.
Waarom moeten wij nu eerst met een pilotstudie van 50 beginnen? Als er vragen
worden gesteld, wordt dat weer drie keer 50. Kennelijk is het niet mogelijk
om een goede pilotstudie te doen met 50 mensen. Waarom was dat op het moment
dat de drugsnota uitkwam, niet bedacht? Was er zo slecht over nagedacht dat
men dat niet van tevoren heeft kunnen voorzien? Waarom zijn wij niet belangstellender
voor hetgeen in Zürich en Liverpool is gebeurd? Het is wel aardig dat
er een commissie van kamerleden naar Zürich en Liverpool is gegaan. Zij
vertelden in Nederland wat een geweldig succes het experiment daar was, terwijl
tegelijkertijd het experiment in Liverpool gestopt werd. In Zürich hebben
wij ook de meest enthousiaste verhalen gehoord, maar achteraf blijken er nog
heel wat haken en ogen aan vast te zitten.Als je die medische experimenten al doet – en de VVD is daarvan
in beginsel geen geweldige voorstander van, maar in het kader van meedenken
over nieuwe wegen en wetenschappelijk onderzoek zijn wij best bereid een pilotstudie
met 50 mensen te doen – moet je je voortdurend afvragen hoe je dat experiment
beëindigt. Wat zijn de gevolgen? Hoe koppel je daar het onderzoek aan
vast? Dat zijn toch dingen die besproken moeten worden, alvorens te beginnen
met het experiment? Dit zijn allemaal vragen die naar de stellige overtuiging
van de VVD nog te weinig zijn behandeld en die ondoorzichtig zijn.Alvorens wij veel verder gaan en veel groter gaan denken – van 50
naar 150 en uiteindelijk naar 800 mensen die aan het experiment meedoen –
zeg ik: wees voorzichtig! Ik denk dat het uiteindelijk niet werkt, maar dat
is mijn gevoel. Ik kan dat niet bewijzen, vandaar dat wij best willen meewerken
aan een wetenschappelijk experiment. Maar uiteindelijk denk ik dat het niet
werkt. Het is mij nog steeds niet duidelijk waarom de heroïneverslaafde
wel heroïne moet krijgen, maar de cocaïneverslaafde geen cocaïne
krijgt. De alcoholverslaafde zal ook zijn handje gaan ophouden voor een kratje
extra in de week.Al deze vragen zijn van wezenlijk belang. Zij geven aan dat wij ons op
een hellend vlak bevinden. De norm wordt overtreden door mensen. Die norm
wordt zo erg overtreden dat wij die mensen uiteindelijk nog steunen ook. Wij
hebben daarbij zeer grote vragen. De regering moet deze vragen goed beantwoorden,
ook in financiële zin. De minister heeft in Het Parool verklaard dat
zij denkt aan drie of vier experimenten. Heeft zij de financiële middelen
daarbij, ook voor het experiment met 800 mensen? Zij moet heel wat doen, wil
zij de VVD-fractie in dezen kunnen overtuigen.De heerDe Graaf(D66)U spreekt roerende woorden over meedenken. Wij waarderen dat zeer.De heerKorthals(VVD)Ja, ik lijk wel een D66'er.De heerDe Graaf(D66)U kon helaas niet mee op die reis naar Liverpool en Zürich. Wij hebben
daar precies gezien wat wij niet moeten doen en wat wel. In Liverpool was
het resultaat van de experimenten niet gelukkig. De experimenten waren ook
geheel anders opgezet. In Zürich was dat stukken beter. Er zijn daar
ook heel bemoedigende resultaten. Natuurlijk moeten wij niet zomaar wat men
in Zwitserland heeft bedacht, naar Nederland transponeren. Je moet eigen voorwaarden
creëren, eigen wetenschappelijke protocollen. Inmiddels is er wel een
advies van de Gezondheidsraad. Er zijn stukken geproduceerd. Het is niet zo
dat het kabinet zegt: weet je wat, wij beginnen en wij zien wel hoe het verder
in zijn werk gaat.Het is nu het moment dat u ja of nee moet zeggen tegen de gedachte van
het experiment in Nederland met verstrekking op sociaal-medische indicatie
van heroïne aan een bepaalde categorie verslaafden. Begrijp ik goed dat
u zegt: ja, wij mogen daaraan beginnen. U houdt het een beetje open. U wilt
wel een pilot, maar eigenlijk ook weer niet.De heerKorthals(VVD)Ik houd het antwoord op die vraag zeer zeker open omdat het karakter van
de pilotstudie veranderd is. Wij zouden akkoord gegaan zijn met een pilotstudie
van 50 personen. Nu wordt gezegd dat om wetenschappelijke redenen –
dat moet eerst nog worden aangetoond, want dat is in de beantwoording van
de vragen niet erg duidelijk geworden – dat aantal drie keer 50 moet
zijn. Je krijgt dan de bekende uitbreiding van het experiment. De Partij van
de Arbeid vindt in feite dat grootschalige experimenten gehouden moeten worden. Ik zeg op mijn beurt: wees voorzichtig, want de aanzuigende
kracht wordt zeer groot. Het drugstoerisme naar Nederland zal groot worden.
Je begint ergens aan, terwijl je niet weet waar je eindigt. Dat is mijn grote
bezwaar. Met andere woorden: willen wij inderdaad naar een aantal van drie
keer 50 gaan, dan zullen veel vragen beantwoord moeten worden. Deze vragen
zijn onder andere gesteld door de heer Van de Camp. Als deze vragen niet tot
tevredenheid beantwoord zullen worden, dan houden wij het op dat aantal van
50 of wij zeggen zelfs: laten wij er in hemelsnaam helemaal niet aan beginnen.De heerDe Graaf(D66)Wat ik niet begrijp, is dat u zegt dat je voordat je aan een experiment
begint, je moet weten waar je eindigt. Dat is een beetje raar. Het experiment
is erop gericht de ontwikkeling te toetsen en te bekijken wat er vervolgens
gebeurt.De heerKorthals(VVD)Dat is wel waar, maar als een experiment niet slaagt, zul je moeten weten
hoe je dat gaat beëindigen. Als u heroïne verstrekt aan 800 verslaafden...De heerDe Graaf(D66)Dat staat nergens. Het gaat hooguit om 400 heroïneverslaafden en
400 mensen als controlegroep. Er wordt geen heroïne verstrekt aan 800
verslaafden.De heerKorthals(VVD)Dan zijn het er 400. Hoe beëindig je dat op een zeker moment? Stop
je van de ene op de andere dag? Dat is onmogelijk. De druk van de samenleving
en van die mensen om het door te zetten, zal zo groot zijn dat je er niet
of nauwelijks aan kunt ontkomen. Het is altijd heel makkelijk om dit soort
dingen te beginnen, maar het is moeilijk om ze te beëindigen.Ik wil hier nog even op doorgaan. Eerst zou het zijn om hun situatie te
stabiliseren. De heer Van de Camp wil ze laten afkicken. Daar zit dus ook
een duidelijk verschil in. Stabiliseren is niet genoeg, want dan blijven die
mensen in dezelfde scene zitten. Wij zullen derhalve een verdergaand hulpverleningsprogramma
moeten opzetten, met huisvesting en werkgelegenheid. Je krijgt dus een geweldig
netwerk eromheen. Er moet van alles gebeuren, met alle financiële consequenties
vandien. Het wordt duur, het helpt misschien niet, omdat zij zich vervolgens
gaan overgeven aan andere drugs. Ik denk aan het aantrekken van buitenlandse
drugs en dergelijke. Bezint eer ge begint! Dat is eigenlijk wat ik de regering
mee wil geven. Via de regering wil ik dat ook aan u meegeven.De heerVan de Camp(CDA)U zegt: onder de strakke randvoorwaarden willen wij over een pilot van
50 nadenken. Maar ik neem aan dat u de pilot eerst wilt evalueren voordat
wij op het experiment overgaan. Dat heb ik toch goed begrepen?De heerKorthals(VVD)Ja, dat heeft u goed begrepen. Het moet niet zo zijn dat wij aan het experiment
beginnen terwijl de pilot nog bezig is. Wij willen een heel duidelijke inspraak
hebben. Wij willen de evaluatie van de pilot in de Kamer bespreken alvorens
wij verder gaan.De heerOudkerk(PvdA)Ik heb twee vragen. U heeft gesproken over de aanzuigende werking bij
een wat grootschaliger aanpak. Het is om velerlei redenen jammer dat u niet
mee was naar Zürich. U had kunnen zien dat de stad Zürich ervoor
gezorgd heeft dat dat in ieder geval niet kan, om de doodeenvoudige reden
dat je uitsluit- en insluitcriteria kunt hanteren op grond waarvan je zegt:
luister eens, als je niet in Zürich woont, werkt of wat dan ook, dan
kom je er niet in. U zegt: als je die mensen heroïne geeft, dan geef
je ze in feite op.De heerKorthals(VVD)Tenzij je het standpunt inneemt van de heer Van de Camp. Hij zegt: het
moet uiteindelijk leiden tot afkicken. Maar dat doet u niet.De heerOudkerk(PvdA)Nee, dat doe ik niet. Daar heb ik mijn redenen voor. Internationaal wordt
absoluut consistent gerapporteerd over het feit dat als die mensen vijftien
jaar verslaafd zijn, het dan eigenlijk nauwelijks zin meer heeft. Ik heb het
dus niet over die kortdurende verslaving.Ik heb echter een andere vraag. U zegt dat je die mensen in feite opgeeft.
Een junk met AIDS is al opgegeven. Wil de VVD-fractie nu liever dat die vrouwelijke
junk via heroïneprostitutie de nodige besmettelijke ziektes over de bevolking
verspreidt, terwijl zij uiteindelijk toch dood gaat? Of wil de VVD-fractie
liever dat wij die junk nog enige bescherming geven totdat zij dood is en
wij haar dan heroïne, een dak boven haar hoofd en mogelijk nog wat andere
zaken verstrekken?De heerKorthals(VVD)Dat laatste. Maar dan moet u ook precies weten waar het verschil in zit.
De VVD is altijd voorstander geweest van de mogelijkheid om onder medisch
toezicht in individuele gevallen heroïne te verstrekken. Maar nu ben
je in feite bezig met het opzetten van een systeem als zodanig. En daar hebben
wij grote aarzelingen bij.De heerOudkerk(PvdA)Ik geloof dat wij dat dan niet met elkaar eens zijn. Ik heb het niet over
het opzetten van een systematiek waarbij je aan praktisch 20.000 verslaafden
heroïne verstrekt. U heeft zelf al gezegd dat er verschillende mogelijkheden
zijn. Een groep komt in aanmerking voor methadon, een andere groep komt in
aanmerking voor zogenaamde roesopiaten, zoals palfium en morfine. Zo zal er
ook een groep zijn aan wie je heroïne kunt verstrekken. Dat gebeurt vanzelfsprekend
onder medische controle.De heerKorthals(VVD)Dat is ook een van de argumenten op grond waarvan ik ertegen ben. De heroïne
kun je gaan verstrekken. Dat hebben wij in het verleden met de methadon ook
gedaan. Er heeft niet of nauwelijks een duidelijke wetenschappelijke evaluatie
van die methadonverstrekking plaatsgevonden. Zonder dat wij die gehad hebben,
beginnen wij vervolgens al weer aan de heroïneverstrekking. Dat vind
ik ook een argument daartegen. Als dat allemaal zo goed loopt in Zürich,
waarom moeten wij er dan hier in Nederland zelf aan beginnen? Laten wij onze
aandacht vestigen op datgene wat daar gebeurt! Als dat inderdaad zo'n geweldig
succes is, kunnen wij daar achteraan lopen. Ik ben zelfs nog bereid om te
zeggen: laten wij dat dan nog financieel steunen ook!De heerOudkerk(PvdA)Dat is mooi. Ik wil nog even terugkomen op Zürich. Het is zowel uw
doel als mijn doel om de overlast en de criminali teit, of het
nu verwervingscriminaliteit of anderszins is, zoveel mogelijk te beperken.
Wanneer je het, op welke manier dan ook, wat grootschaliger aanpakt, dan kom
je met behulp van onder andere de verstrekking van heroïne naast een
heleboel andere zaken wel in die richting. Ik begrijp niet wat dan uw voornaamste
bezwaar daartegen kan zijn.De heerKorthals(VVD)U hinkt op twee gedachten en ik meen dat u dat vanmorgen ook al deed.
Is uw uitgangspunt de volksgezondheid, het helpen van die mensen, of gaat
het u om het beperken van overlast en criminaliteit? Als dat laatste het geval
is, is het bijna onmenselijk. Dan komt het namelijk neer op: wij spuiten ze
vol en dan hebben wij er geen last meer van. Maar dan heeft u zelfs nog de
verkeerde groep op het oog, want de groep zwaar verslaafden, de groep die
meer dan 35 gram gebruikt, veroorzaakt niet de meeste criminaliteit. Dat is
namelijk de groep die daar net onder zit, de verslaafden die nog wat meer
kracht hebben en dergelijke. Dan rijst ook onmiddellijk de vraag of er aan
die groep niet ook heroïne verstrekt zou moeten worden. Daarmee zouden
wij precies bereiken wat wij niet willen, namelijk dat het verstrekken van
heroïne een normale zaak wordt. Misschien zit dat er bij u ook achter;
ik ben er niet eens van overtuigd dat het niet zo is. Maar het is in ieder
geval een richting die de VVD niet wil inslaan.De heerOudkerk(PvdA)Over dat laatste hoeft u zich geen zorgen te maken. Ik heb vanmorgen vooral
geprobeerd eerlijk te zijn. Overal in het land, in het Spijkerkwartier in
Arnhem, in Amsterdam, in Terneuzen of waar dan ook, hoor je de mensen in eerste
instantie praten over overlast en criminaliteit. Ik zeg niet dat het motto
van de experimenten primair moet zijn "dan zijn we tenminste van de overlast
en de criminaliteit af", maar het is toch wel mooi meegenomen. En laten wij
er nu ook in de Kamer volstrekt eerlijk over zijn dat het primair gaat om
het belang van de volksgezondheid, in eerste instantie de gezondheid van de
gebruiker en in tweede instantie het voorkomen van het verspreiden van ziektes,
maar dat het in ieder geval voor de bevolking toch ook mooi is dat er geen
naalden meer op straat rondslingeren en dat junks niet meer in de portieken
zitten, als ze tenminste een gebruikersruimte hebben, en dat de overlast dus
afneemt. Er is toch niets tegen om dit te constateren?De heerKorthals(VVD)Ik zou erop willen wijzen dat het bovendien nog een schijnoplossing is.
Voor het probleem van de naalden zijn andere oplossingen denkbaar; dat pakken
wij in Nederland trouwens al goed aan. Maar het zou ook wel eens averechts
kunnen werken. Als er in Nederland op grotere schaal dan elders heroïne
verstrekt wordt, dan heeft dat een aantrekkende werking op het buitenland.
Ik bedoel daarmee niet dat men zou willen meedoen aan het experiment, maar
dat de prijs van de heroïne lager zal worden. In al dit soort situaties
zie je dit gebeuren. Neem bijvoorbeeld de gebruikersruimten, waarvan de Partij
van de Arbeid ook zo'n voorstander is. In feite is dat gedoogbeleid, maar
het is tot nu toe overal mislukt. Het trekt verslaafden aan en het ontmoedigt
hen niet. Ik denk dat het wezenlijke doel van regering en Kamer moet zijn,
de mensen ertoe te brengen dat zij uiteindelijk uit eigen beweging gaan afkicken,
met hulp van de overheid.De heerSchutte(GPV)Voorzitter! Wat denkt de heer Korthals te kunnen bereiken met alleen een
voorstudie waarbij 50 verslaafden betrokken zijn? Welk materiaal denkt hij
daaraan te kunnen ontlenen op grond waarvan hij een principiële keuze
zou kunnen maken om al dan niet in te stemmen met één of meer
experimenten? Is die voorstudie juist niet bedoeld om duidelijkheid te verkrijgen
omtrent de wijze waarop die experimenten moeten worden opgezet en niet om
te bepalen of ze zullen moeten worden ondernomen?De heerKorthals(VVD)Ik geef toe dat het geen materiaal zal opleveren dat afdoende is. Ik denk
dat het alleen mijn inzicht, mijn mogelijkheden zal vergroten om te taxeren
of het zal lukken.De heerSchutte(GPV)Maar vind u dat u dan politiek nog vrij bent om experimenten af te wijzen,
dus ondanks dat de voorstudie heeft opgeleverd wat u ervan verwacht had?De heerKorthals(VVD)Ja, dat vind ik wel. Als uit de evaluatie van die pilotstudie blijkt dat
er geen duidelijke, selecte groep tot stand komt of dat er niet of nauwelijks
aan de andere voorwaarden kan worden voldaan, dan vind ik dat de Kamer de
gelegenheid moet hebben om aan te geven dat zij het te riskant vindt om aan
die experimenten te beginnen. Het lijkt mij een gevaarlijk experiment, dus
ik vind dat de Kamer de vrijheid moet hebben om dan alsnog te beslissen om
er niet aan te beginnen.De heerSchutte(GPV)Ik ben zeer benieuwd wat de regering ervan vindt om onder die condities
met de pilotstudie te beginnen.De heerVan de Camp(CDA)Ik wil de heer Korthals nog een vraag stellen over de zogenoemde achterdeur
van de coffeeshop. De PvdA pleitte voor regularisatie van de aanvoer. Ik ben
benieuwd wat D66 daarover zal zeggen. Het kabinet wil de aanvoer via de achterdeur
laten verzorgen door de – in dit geval 35.000 à 50.000 –
thuistelers. Wat vindt u eigenlijk van die thuisteelt?De heerKorthals(VVD)Ik begrijp de benadering van het kabinet op dit punt niet en daarom is
het goed dat u dit punt naar voren brengt. De nota is indertijd in concept
aan de fractievoorzitters gezonden. Volgens mij stond er toen in dat de kleinschalige
thuisteelt gedoogd zou worden. Nu staat dat er niet meer in. U hebt indertijd
de drugsnota onaanvaardbaar genoemd met dat als uitgangspunt. Kennelijk had
u toen een verkeerd beeld voor ogen. De VVD wil op generlei wijze enige uitbreiding
aan welk gedoogbeleid dan ook geven. Zij erkent dat er een gedoogbeleid is
ten aanzien van de verkoop, maar zij wil geen stap verder zetten. Met andere
woorden: het zal moeten gebeuren onder het regime van de opportuniteit.De heerVan de Camp(CDA)Wat betekent dit voor die prachtige verhalen van mevrouw Sorgdrager over
twee, drie of vijf plantjes?De heerKorthals(VVD)Dat er nieuwe richtlijnen moeten komen. Overigens hebben we die verhalen,
nadat de nota is uitgekomen, niet meer van de minister gehoord.De heerVan Oven(PvdA)De VVD kiest voor de opportuniteit, maar dat doet de PvdA ook. Wij hebben
gepleit voor een centrale richtlijn van het OM voor de aanvoer en toelevering.
Dit betekent dat de beslissing over eventuele vervolging in het kader van
die opportuniteit wordt genomen. Wij hebben u bediend!De heerKorthals(VVD)Dat is precies het verschil tussen opportuniteit en gedogen. U kunt ook
voorstellen dat het beschikken over vijf plantjes op het balkon gedoogd wordt;
het bekende verhaal van minister Sorgdrager. Als je vervolgt en het blijken
vier plantjes te zijn, word je geheid niet ontvankelijk verklaard door de
rechter. Wanneer je de opportuniteit erop loslaat, en die zal van plaats tot
plaats verschillen, kan dit volstrekt anders verlopen, want het is en blijft
verboden. De overheid kan dan optreden en overgaan tot inbeslagneming en vernietiging.
De persoon in kwestie krijgt dan een boete of een andere straf.De heerVan Oven(PvdA)Met als resultaat dat een situatie blijft bestaan waarin de coffeeshop
zich voor de helft in de criminaliteit blijft bewegen. Inmiddels staat de
coffeeshop, zoals inmiddels uitentreuren is beweerd, open voor de penose en
de buitenlandse maffia. En dat wil de VVD ook aanvaarden.De heerKorthals(VVD)Nu de keerzijde van de medaille. U laat in feite de achterdeur open. U
gedoogt dus ook. Tevens gedoogt u de handel. Hierop volgt direct het gedogen
van de produktie. Dit betekent dat Nederland een belangrijk land zal zijn
in produktie, handel en verkoop van softdrugs. Wij zullen het middelpunt van
Europa zijn. De zware georganiseerde criminaliteit vanuit Nederland in de
richting van Europa zal zich nog verder ontwikkelen. Is het dan verbazingwekkend
dat de andere landen, met de Fransen voorop, tegen Nederland zeggen dat ons
beleid volstrekt in strijd is met de verdragen die wij hebben ondertekend?
U maakt die keuze en die weg is onbegaanbaar.De heerVan Oven(PvdA)Integendeel. De toeleveraars en de producenten geven te kennen dat ze
zich aan de strakke voorwaarden conformeren die in het kader van die richtlijn
worden opgenomen. Ze komen daardoor aan de oppervlakte. Degenen die het niet
doen, kunnen dan terecht worden aangepakt. Het zullen vaak personen zijn die
zich op export richten en dat betekent dat je op die manier de export tegengaat.De heerKorthals(VVD)In mijn systeem kan iedereen met recht worden aangepakt, want het is en
blijft illegaal. Het mag dus niet.De heerVan Oven(PvdA)Terwijl u tegelijkertijd, zoals u zojuist heeft toegegeven, het bestaan
van coffeeshops en dus ook de noodzaak van bevoorrading daarvan heeft geaccepteerd
als maatschappelijk verschijnsel.De heerKorthals(VVD)Ja, zeker. Maar ik heb er ook bij gezegd – en dat vind ik heel triest
om te moeten constateren – dat er een zekere hypocrisie in ons beleid
aanwezig is. Dat geldt niet alleen in Nederland, dat zal ook in Frankrijk
zo zijn. Dat is een van de grote problemen waarmee wij op het ogenblik worstelen.
Wat u doet, is echter alleen het probleem erger maken en in feite een aantrekken
van alle ellende richting Nederland. Als u de softdrugs op deze wijze gaat
vrijgeven, wat u in feite doet, komen er lagere prijzen voor softdrugs in
Nederland. Dan zal de softdrugsmarkt, wanneer die zich werkelijk wil ontwikkelen,
richting Europa gaan. Bovendien zal de criminaliteit zich juist gaan toeleggen
op de harddrugsmarkt.De heerVan Oven(PvdA)Ik liberaliseer niets.De heerKorthals(VVD)U doet het in feite wel.De heerVan Oven(PvdA)Nee, met wat wij doen proberen wij de situatie van de produktie die geschikt
is om de coffeeshops te voeden en die wij geheel kunnen controleren, in de
hand te krijgen. Dat betekent tevens dat wat daarbuiten valt, strafrechtelijk
kan worden aangepakt met meer succes dan op het ogenblik gebeurt.De heerVan de Camp(CDA)Ik zou nog graag een reactie van de heer Korthals krijgen op de zin in
de drugsnota (bladzijde 49), luidende: "In beginsel is het mogelijk dat 35.000
huistelers – een aantal dat er volgens ramingen ruim zou zijn –
met elk een zeer bescheiden teelt van enkele planten de binnenlandse vraag
naar cannabis dekken."De heerKorthals(VVD)Dat is in beginsel mogelijk, maar op bladzijde 49 staat ook dat de opsporing
van grootschalige teelt prioriteit heeft. Helaas staat ergens anders dan weer
ongelukkig geformuleerd dat de kleinschalige teelt geen prioriteit heeft,
maar het opportuniteitsbeginsel is in de nota volledig gehandhaafd.De heerVan de Camp(CDA)Worden in uw visie de coffeeshops nu bevoorraad door de thuistelers of
door de illegale grotere telers?De heerKorthals(VVD)Ik weet het niet. Ik ben daar überhaupt geen partij in. Ik vind dat
ze hoe dan ook niet bevoorraad mogen worden, zowel door grootschalige telers
niet als door kleine huistelers niet.De heerVan de Camp(CDA)Dus beide vervolgen als het aan u ligt?De heerKorthals(VVD)Als het aan mij ligt, maar dat hangt weer af van de plaats waarin ik leef.
Daarvan zeg ik dat het een prioriteitenstelling is die door het driehoeksoverleg
aldaar moet gebeuren.De heerDe Graaf(D66)Mijnheer de voorzitter! Nog geen drie jaar geleden sprak de Kamer voor
het eerst sinds tijden over de hoofdlijnen van het drugsbeleid. Mijn voorganger
als woordvoerder voor D66, Gerrit Jan Wolffensperger gaf drie jaar geleden
als reden waarom er in de Kamer zo lang was gezwegen over het drugsbeleid,
dat de politiek nu eenmaal moeilijk weet om te gaan met onoplosbare problemen.
Een probleem van drugs in een samenleving is door de overheid nooit helemaal
op te lossen. En dat is voor de politiek moeilijk te aanvaarden. Een andere
reden was toen, maart 1993, dat er een grote mate van steun en consensus bestond
voor het beleid dat sinds 1976 in Nederland wordt gevoerd.Ik moet constateren dat het drugsprobleem ook nu, anno 1996, door de overheid
niet volledig is op te lossen, welke weg men daarvoor ook kiest.
Dat wisten wij jaren geleden al en dat weten wij nu ook. Wat wel veranderd
is, is de consensus over de manier waarop overheid en samenleving het beste
met het gegeven van het drugsgebruik kan omgaan. Die consensus lijkt afgebrokkeld
onder de invloed van zichtbare overlast in buurten en wijken, een uit de hand
gelopen "laat maar waaien"-beleid of – beter – vaak geen beleid,
enorme verspreiding van criminaliteit, zowel kleinschalig als georganiseerd,
en door – ik zeg het nog vriendelijk – buitenlandse druk. De negatieve
kanten van een op zichzelf positief beleid zijn zichtbaar geworden. De overlast,
de criminaliteit, de drugspanden, de gevaren voor jongeren neemt ook mijn
partij, D66, buitengewoon serieus. De klachten van buurten en steden, zoals
in Arnhem, in Rotterdam en in Terneuzen, zijn soms schrijnend en leiden tot
grote emotie. Met die emotie wenst ook mijn fractie rekening te houden.Drugs vormen een probleem dat kennelijk onlosmakelijk verbonden is met
de moderne samenleving, waarin meer mensen dan vroeger hun heil zoeken in
roes en verslaving. Dat leidt soms tot verloedering, uitzichtloosheid en gezondheidsproblemen.
Geen enkele overheid, geen enkele partij mag de ogen hiervoor sluiten. Geen
enkele drug, geen enkel genotmiddel is over het algemeen volledig zonder schade
en de overheid heeft een verantwoordelijkheid om die schade zoveel mogelijk
te beperken en waar mogelijk het gebruik te ontmoedigen.De buitenlandse druk is in de afgelopen maanden fors opgevoerd, zodanig
dat met recht mag worden betwijfeld of men zich niet te veel in het binnenlandse
beleid mengde. Daar moeten wij echter niet al te moeilijk over doen. In het
door Nederland gekoesterde Europa zonder grenzen mogen de buurlanden best
over het schuttinkje meekijken en ook nog commentaar geven, zeker als zij
denken last van ons te hebben.De politieke chantage – ik heb er geen ander woord voor –
die tot dusverre met name door Frankrijk is uitgeoefend, overschrijdt naar
mijn oordeel echter de fatsoensregels in het internationale verkeer. Hetzelfde
kan gezegd worden van de ideologisch gekleurde en volstrekt niet onderbouwde
jaarrapporten van het controle-orgaan van de Verenigde Naties, waarin jaar
na jaar onzin wordt gedebiteerd als waarheid, zonder dat er ooit iemand in
Nederland komt kijken. Als ik de heer Van de Camp voor radio en televisie
hoor zeggen dat wij rekening hebben te houden met de irritaties van het buitenland,
zeg ik: tot uw dienst, maar alleen waar het de feiten betreft. Niet de irritaties
van een gepreoccupeerde Franse president vormen de maatstaf, maar de feiten.
Als die feiten daadwerkelijk inhouden dat wij ons aan overlast voor de buren
bezondigen, dan moeten wij er iets aan doen, bijvoorbeeld aan de export van
amfetaminen en XTC, een groot probleem.Franse vooroordelen en tekortkomingen mogen echter nooit de inzet vormen
van ons eigen drugsbeleid. Dat zou dom zijn en op den duur ook dramatisch.
Wie het land van de Bordeaux en de Beaujolais wat beter bekijkt, ziet naar
schatting 200.000 verslaafden zonder fatsoenlijke opvangvoorzieningen en zonder
goede verslavingszorg. Die ziet verloedering in de banlieus en ernstige gevaren
voor de volksgezondheid, bijvoorbeeld een hoog percentage HIV-geïnfecteerden
en drugsdoden. Die ziet ook dat alle opgeklopte verhalen over de Nederlandse
overlast op zijn minst te relativeren zijn: 80% van de hasj wordt Frankrijk
via Spanje door Marokko aangeleverd en slechts 1,5% van de cannabisvangst
komt uit Nederland.Met het Nederlandse gedoogbeleid voor softdrugs heeft het Franse probleem
niet veel te maken. Integendeel, Franse verslaafden komen Nederlandse grenssteden
onveilig maken op zoek naar harddrugs, waarvan de handel in ons land evenzeer
bestreden wordt als in Frankrijk. De vraag is zelfs wie nu eigenlijk wie overlast
bezorgt. Nederlandse politiemensen in Rotterdam, Breda en Terneuzen pakken
bij voortduring Franse jongeren op, niet omgekeerd. En president Chirac maar
blazen, terwijl deskundigen als Henrion en de hoogleraar Cabbalero het eigen
Franse drugsbeleid al failliet hebben verklaard. Wie de ogen sluit, hoeft
natuurlijk niets te zien. Ik zou zeggen: mijnheer de president, slaap zacht!Er zijn ook voldoende tegengeluiden van buitenlandse autoriteiten die
juist bewonderend naar onze resultaten kijken en deze overnemen, niet alleen
in de Duitse deelstaten – hun steun is natuurlijk zeer belangrijk –
maar ook in Belgische en zelfs in Franse steden.Natuurlijk zal ons land moeten investeren in samenwerking, bijvoorbeeld
in de grensregio's, in Europol en op andere wijze, zoals via de verslavingszorg,
om elkaars overlast zoveel mogelijk te beperken. De drugsnota is op het punt
van de internationale samenwerking wel wat mager. Mijn fractie stelt op dit
punt wat meer initiatieven van de regering op prijs. Zoals wij uit de kranten
mogen vernemen, verloopt de samenwerking tussen politiediensten in de praktijk
niet vlotjes, hoewel de officiële reacties anders deden vermoeden. Ik
vraag de bewindslieden nadrukkelijk om een reactie op het artikel in NRC Handelsblad
van een week geleden. Ook kan worden gedacht aan meer samenwerking over de
grenzen in de opvang van verslaafden. Wij kennen een begin hiervan in de euregio
rond Maastricht, maar er is ook meer mogelijk in andere regio's. In de lokale
politiek van Terneuzen, een frontstad in dit opzicht, is hiervoor een initiatief
genomen in samenwerking met het Zeeuws consultatiebureau voor alcohol en drugs.
Dergelijke initiatieven verdienen steun en ik vraag de regering dan ook, daar
nadrukkelijk naar te kijken.Voorzitter! Drugsbeleid is meer een kwestie van feiten dan van ideologie.
Dat wil niet zeggen, dat D66 niet ook enkele principiële uitgangspunten
heeft in deze discussie. Wij toetsen het drugsbeleid op het liberaal, het
sociaal en het moreel gehalte: liberaal waar het zelfbeschikkingsrecht van
mensen vooropstaat, sociaal waar de gemeenschap de zorg moet hebben voor mensen
die in de problemen komen, moreel waar de overheid nooit moet meewerken aan
de bevordering van het gebruik en de afhankelijkheid van schadelijke stoffen,
maar daarentegen zich moet richten op preventie en ontmoediging en het voorkomen
van schade voor anderen. Vanuit dat perspectief kijkt D66 naar de effecten
van ons drugsbeleid.Het Nederlandse beleid is sinds 1976 gericht op het primaire belang van
de volksgezondheid. Dit belang heeft ons twintig jaar geleden ingegeven een
duidelijke scheiding aan te brengen tussen de cannabis en de harddrugs en
wel om twee redenen: de schade van cannabis is van een geheel
andere orde dan die van heroïne en cocaïne en door de scheiding
van de markten voor soft- en harddrugs isoleren wij deze laatste gevaarlijke
markt, waardoor minder mensen – vooral jongeren – via het gebruik
van cannabis in aanraking komen met harddrugs. Het uitgangspunt van 1976 was
feitelijk dat er weinig reden was om cannabis strafrechtelijk te bestrijden.
Gelijktijdig koos Nederland ervoor om fors te investeren in de zorg en opvang
van harddrugsverslaafden.De cijfers na twintig jaar spreken voor zich: vergeleken met veel andere
landen met een repressief beleid zijn er percentueel gezien minder verslaafden,
minder drugsdoden, minder geïnfecteerden, hogere leeftijd waarop men
met harddrugs in aanraking komt en in het algemeen een betere gezondheidstoestand
van junks, die dan ook gemiddeld ouder worden dan in andere landen. Het harm-reduction-beleid
heeft dan ook, zoals de drugsnota terecht stelt, relatief goede resultaten
opgeleverd.Het hoeft geen verbazing te wekken, dat D66 voort wil gaan op deze ingeslagen
weg. De kern van het gevoerde beleid is goed. Het kabinet heeft met zijn drugsnota
deze kern ook tot inzet gemaakt. Dat is een belangrijke reden voor mijn fractie
om de nota op hoofdlijnen te steunen.Maar er is nog een andere reden: de drugsnota van deze regering biedt
voor de eerste keer ook een duidelijk perspectief voor de negatieve aspecten
van de geschiedenis van het drugsbeleid. Met behoud van het primaat van de
volksgezondheid, de tolerantie voor het gebruik en de scheiding van de markten,
kiest het kabinet ervoor om de overlast, de ordeproblemen en de criminaliteit
daar omheen stevig aan te pakken, met naar ons oordeel adequate en juiste
instrumenten, niet alleen in de repressieve sfeer, maar in een evenwichtige
balans tussen stevig optreden en zorg.Te lang is de overlast rond coffeeshops en de overlast van ronddolende
junks als een soort noodzakelijk kwaad gezien, waar weinig of niets aan kon
worden gedaan. Veel gemeenten lieten na een eigen bestuurlijk beleid te ontwikkelen
en voorgaande kabinetten kwamen niet met concrete maatregelen, zoals staatssecretaris
Kohnstamm nu met zijn zwaard van Damocles en de wet om drugspanden te kunnen
sluiten en zoals minister Sorgdrager met het voornemen van de strafrechtelijke
opvang van overlast veroorzakende verslaafden. En dan vergeet ik nog de nieuwe
wegen die minister Borst wil bewandelen in de verslavingszorg.Dat vooral is de winst van deze drugsnota: wil het drugsbeleid in de kern
overeind blijven, dan moet er niet alleen aandacht zijn voor gebruikers en
verslaafden, maar voor alle burgers. Zo behouden we ook voldoende maatschappelijk
draagvlak voor dat drugsbeleid. Niemand wil zijn kinderen aan de harddrugs
ten onder zien gaan en iedereen wil veilig en ongestoord kunnen leven. Dat
is de inspanningsverplichting die het kabinet aangaat en D66 steunt die. Ik
ben er overigens verheugd over, dat collega Van de Camp blijkens het jaarverslag
van de Jellinek-kliniek meent dat het Nederlandse drugsbeleid, gezien de positieve
resultaten, door andere Europese landen moet worden overgenomen. Misschien
kan hij dat ook aan zijn partijgenoot Van den Broek vertellen.De heerVan de Camp(CDA)Ik ben er ook verheugd over, dat mijn naam de enige vetgedrukte passage
in de tekst van de heer De Graaf heeft opgeleverd. Ik mag er overigens op
wijzen, dat we dan praten over de verslavingszorg.De heerDe Graaf(D66)Er staat in het jaarverslag van de Jellinek-kliniek van maart 1996 op
pagina 14: Het Nederlandse drugsbeleid dient, gezien de positieve resultaten,
door andere Europese landen te worden overgenomen. Bij het onderdeel "eens"
staat een stipje achter de naam van de heer Van de Camp.De heerVan de Camp(CDA)Gaat men bij de Jellinek-kliniek dan ook over de handel?De heerDe Graaf(D66)De vraag lijkt mij duidelijk en het antwoord van u ook. Daar wil ik weinig
aan af doen.Voorzitter! Ik kom vervolgens nader te spreken over een aantal onderdelen
van de drugsnota. Zoals bekend streeft D66 naar verdere decriminalisering
van het gebruik van softdrugs. In het huidige halfslachtige beleid zitten
immers inconsistenties die op den duur moeten worden opgeheven. Dat streven
zal uiteindelijk, voor zover dat binnen de mogelijkheden ligt, kunnen uitmonden
in de legalisering die geldt voor alcohol en tabak, dus ook in een legalisering
voor teelt en handel. Niemand zou het vandaag de dag in zijn hoofd halen om
de verkoop en de produktie van sigaren, sigaretten, bier en cognac te verbieden.
Wie het zou voorstellen, zou voor gek worden verklaard, en met reden. Want
bij de afweging van voor- en nadelen van strafrechtelijke repressie, zouden
voor iedereen de nadelen zwaarder wegen.Alcohol en tabak kunnen immers, evenals cannabis, niet worden gerekend
tot middelen die voor de samenleving onaanvaardbare risico's inhouden. Dan
een strafrechtelijk verbod laten bestaan, terwijl de maatschappelijke vraag
blijft, is vragen om moeilijkheden. In zekere zin doen we dat ook bij de softdrugs.
Met moeite weten we thans de scheiding van markten enigszins te benaderen
door kleinschalige verkoop van softdrugs te gedogen, maar de criminele leveranciers
aan de achterdeur handelen veelal ook in harddrugs en dat zorgt toch weer
voor het risico van vermenging.Een ander gevolg is dat de overheid door een verbod waar geen echte noodzaak
toe bestaat, als het ware zijn eigen, illegale markt creëert: er is vraag
naar een produkt dat op zichzelf geen reden is voor een massief verbod, maar
de handel en produktie worden niet toegestaan. Dat schreeuwt bijna om georganiseerde
criminaliteit en die heeft dan ook bezit genomen van een groot deel van de
markt. Die georganiseerde criminaliteit voor de levering van softdrugs dienen
wij dan weer met veel materieel en een overdosis aan creativiteit –
denk aan de enquête – te bestrijden, niet zozeer vanwege dat relatief
beperkt schadelijke spul, maar omdat er zoveel verdiend wordt met de illegale
handel in Colombiaanse en Pakistaanse weed en in Marokkaanse hasj. Die geldstromen
en de manier waarop daarmee wordt omgegaan, vormen pas echt een bedreiging
voor de rechtsstaat. En zo komen we natuurlijk in een uitzichtloze situatie
terecht die niet echt nodig is.Dit zijn allemaal redenen waarom mijn fractie vindt dat uiteindelijk legalisering
van de softdrugs de enige logische stap is en dat het des te
noodzakelijker is om alle energie en aandacht te besteden aan datgene waarom
het werkelijk gaat: het tegengaan van de verwoestende werking van het gebruik
van harddrugs. Daadwerkelijke legalisering van softdrugs kan er daarbij ook
voor zorgen, dat de normale regels van toepassing zijn: controle op de waar
en de kwaliteit ervan, het verlenen van normale vergunningen, zoals wij dat
ook voor cafés doen via de drank- en horecawetgeving, en zelfs denk
ik aan accijnzen en BTW.Er is dus eigenlijk alle reden om niet te volstaan met een in de kern
schimmig gedoogbeleid met een zware, illegale achterdeur, maar om verder te
gaan op het pad van de vrijmaking. Natuurlijk gaat dat niet van de ene op
de andere dag. Tussen droom en daad staan in dit geval verdragen in de weg
en buitenlandse bezwaren. Volledige legalisering van softdrugs kan geen enkel
land zich op zijn eentje veroorloven, ook Nederland niet. Niet alleen moeten
de internationale verhoudingen enigszins in het oog worden gehouden, minstens
zo belangrijk is het praktische argument dat het afvalwater altijd naar het
laagste punt stroomt. Nederland zou het putje van Europa worden, waar alle
Europese drugsmaffia's hun hoofdkwartieren zouden opslaan. Ook voor D66 is
dat natuurlijk absoluut geen begaanbare weg en dat hebben we ook in het debat
in 1993 gezegd. We leven niet op een eiland, we zijn gebonden aan verdragen
en we maken deel uit van een internationale gemeenschap die ons ook in dit
opzicht begrenst.Verdere decriminalisering van de softdrugs om de redenen die ik eerder
noemde, kan dus maar beperkt plaatsvinden. Aan de voordeur hebben we dat sinds
jaar en dag gedaan via het opportuniteitsbeginsel, het gedoogbeleid en dat
lijkt ook de aangewezen weg om stapje voor stapje de handel en de teelt in
Nederland zoveel mogelijk uit het criminele circuit te trekken. Het kabinet
heeft op het punt van decriminalisering van softdrugs de deuren slechts op
een zuinig kiertje gezet. Ik vrees dat hierbij buitenlandse druk en mogelijke
interne verschillen van mening een rol hebben gespeeld. De voordeur wordt
iets beter geregeld. De bonafide coffeeshop wordt geaccepteerd als een normaal
verschijnsel dat zijn plaats heeft in de samenleving, mits iedereen zich aan
de spelregels houdt.Bij de achterdeur blijft echter een waas van geheimzinnigheid en schijnheiligheid
bestaan. Bonafide coffeeshophouders – een groot aantal van mijn collega's
en ik zelf hebben hen in de afgelopen tijd gesproken – worden en blijven
gedwongen om voor een gedeelte, te weten de buitenlandse waar, criminele inkopen
te doen. Voor dat gedeelte is dat niet te voorkomen. Voor in Nederland verbouwde
produkten, de zogenaamde nederwiet, blijft het echter een vreemde zaak. Naar
het oordeel van mijn fractie zouden het drugsbeleid en de strijd tegen de
georganiseerde criminaliteit er bijzonder bij gebaat zijn als wij ervoor zouden
kiezen dat de softdrugsmarkt zich zoveel mogelijk in een gesloten setting
afspeelt. Dat wil zeggen dat de produktie, handel en verkoop van nederwiet
voor de binnenlandse markt – ik durf het bijna niet meer uit te spreken –
gereguleerd en gecontroleerd plaatsvindt. Onder "gereguleerd" versta ik niet
legalisering. Een wettelijk regime is daarvoor niet nodig en gelet op de verdragsverplichtingen
ook onhaalbaar.Hetzelfde geldt voor uitvoerige registratiesystemen op centraal niveau,
waarvoor eerder PvdA-woordvoerders hebben gepleit. Dat lijkt mij op dit moment
een stap te ver en aanleiding voor nieuwe Frankisch-Bataafse oorlogen. Wel
zou D66 er voorstander van zijn dat op den duur via het opportuniteitsbeginsel
een duidelijke regeling zou komen voor de teelt en handel van nederwiet, voor
zover niet grootschalig van aard en niet op de export gericht. Via een dergelijk
bestuurlijk-justitieel beleid kunnen wij in staat zijn om de nederwietproduktie
en -distributie aan de verkooppunten dezelfde strenge voorwaarden en beperkingen
op te leggen als wij dat nu voor de coffeeshops doen. Die richtlijn van het
openbaar ministerie, waarnaar de heer Van Oven heeft gevraagd, hoeft er wat
mij betreft niet per se morgen te komen. Zo is het met de AHOJ-G-richtlijn
ook niet gegaan. Ook daar is de gedoogpraktijk de gedoognorm voorafgegaan.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! Deze laatste zinnen stellen mij enigszins teleur, hoewel ik
mij met het voorafgaande heel goed heb kunnen verenigen. De heer De Graaf
heeft zelf op een congres in Utrecht in juni van het vorig jaar gepleit voor
strenge voorwaarden binnen het gedoogbeleid. Hij wierp de PvdA-fractie net
een registratiesysteem voor de voeten. Hij heeft toen zelfs gezegd: wellicht
is zelfs een vergunningenstelsel niet onmogelijk. Hoe moeten wij zijn woorden
nu verstaan? Waarom zou die richtlijn nu plotseling nog niet kunnen worden
ingevoerd?De heerDe Graaf(D66)Ten aanzien van een vergunningenstelsel heb ik toen de vraag opgeworpen
en negen maanden later de vraag effectief beantwoord, namelijk dat daarvoor
weinig draagvlak bestaat en dat het juridisch aanvechtbaar is. Vervolgens
kom ik uit op toepassing van het opportuniteitsbeginsel. Ik zou op zichzelf
een richtlijn van het openbaar ministerie logisch vinden. Het hoeft wat mij
betreft niet morgen te worden geregeld. Ik heb geconstateerd dat de zogenaamde
AHOJ-G-criteria in de praktijk zijn ontstaan door verstandig beleid en vervolgens
zijn gecodificeerd in de richtlijnen van het openbaar ministerie uit 1991.
Zo zou het ook kunnen gaan, als wij lokale vrijheid laten bestaan indien dat
lokaal wordt gewenst met afspraken binnen de lokale driehoek, waarbij je kunt
denken aan afspraken met bepaalde kleinschalige telers die hun waar naar de
bonafide coffeeshops brengen. In zekere zin zien wij dat al in een plaats
zoals Bussum, waar een door de overheid min of meer aan de lijn vastgezette
coffeeshop, die weliswaar niet zo mag heten maar dat in de praktijk wel is,
ervoor zorgt zaken te doen met een zeer betrouwbare en niet criminele teler.
Dat zou ik een buitengewoon goede zaak vinden, vooral nu al meer dan 50% van
het aanbod van waren in coffeeshops bestaat uit nederwiet.De heerVan Oven(PvdA)De heer De Graaf weet dat de korpsbeheerders – typisch vertegenwoordigers
van de lokale opinievorming – zich duidelijk over deze kwestie hebben
uitgesproken. Zij wensen duidelijkheid en uniformiteit. Dat wijst in de richting
van een landelijke richtlijn.De heerDe Graaf(D66)U bent op dezelfde bijeenkomst geweest, namelijk de hoorzitting
van de vaste kamercommissie. De oordelen van de korpsbeheerders en van de
VNG liepen zeer uiteen. De heer Opstelten heeft gezegd dat hij het zich best
kon voorstellen dat er enige lokale vrijheid zou zijn, zij het dat hij graag
een nadere indicatie wilde hebben van wat onder "kleinschalig" en onder "huisteelt"
zou worden verstaan. Dat sluit niet uit dat er differentiatie is naar gelang
de lokale behoeften en noden.De heerVan Oven(PvdA)Dat kan ik mij ook nog wel voorstellen. Dat neemt echter niet weg dat
de nadere lokale invulling zou geschieden op basis van een landelijke richtlijn.
Zo heb ik de heer Opstelten begrepen. In die trant heb ik ook de brief van
de VNG van november begrepen.De heerDe Graaf(D66)Er zijn verschillende geluiden mogelijk. Ik pas mij in de lijn die uiteindelijk
pleit voor een landelijke richtlijn van het openbaar ministerie. De vraag
is welke weg daar naartoe het verstandigst is. Ik pleit ervoor om niet te
snel aan centrale criteria te denken. Eerst moet worden bezien of zo'n weg
in de praktijk begaanbaar is. Daarmee kan enige lokale vrijheid worden gecreëerd.De heerSchutte(GPV)Ik wil het even loskoppelen van de concrete situatie bij drugs en bij
huisteelt. De heer De Graaf suggereert nu een weg met een zekere regelgeving,
een zekere normering via het driehoeksoverleg en toepassing van het opportuniteitsbeginsel.
Vindt hij dat een normale weg om te komen tot regelgeving?De heerDe Graaf(D66)Binnen de grenzen van het opportuniteitsbeginsel, omdat er nu eenmaal
niet kan worden gesproken van regelgeving in de sfeer van legalisering, is
dit een weg die eerder is beproefd en die ook verstandig is gebleken. Ook
bij andere vraagstukken hebben wij dat kunnen zien. Ik vind het verstandig,
omdat je rekening kunt houden met de ervaringen in de praktijk. Bovendien
kan het altijd worden getoetst door de betrokken officier van justitie en,
indien nodig, door de rechters.De heerSchutte(GPV)Dat er precedenten zijn, is mij bekend, maar het zijn wel precedenten
die niet onomstreden zijn, zoals de heer De Graaf zal kunnen bevestigen. Misschien
wil de minister van Justitie in haar termijn antwoord geven op de vraag of
deze weg, anders dan ingegeven door de opportuniteit van deze zaak, een juiste,
goed begaanbare weg is.De heerDe Graaf(D66)Ik wacht met u graag het antwoord van de minister van Justitie af.Voorzitter! In dit verband vraag ik ook aandacht voor de handelsvoorraad
die coffeeshops in de toekomst mogen aanhouden. Zou het niet wenselijk zijn
om die zoveel mogelijk lokaal te laten bepalen, afhankelijk van de aard van
de nering en de bestaande vraag? Een goed lopende coffeeshop in de Haagse
binnenstad heeft in beginsel – zo ben ik geïnformeerd – rond
de 1,5 kilo aan handelsvoorraad nodig. Een klein coffeeshopje voor een specifiek
publiek, voor liefhebbers, in bijvoorbeeld Oss, kan misschien met 150 gram
volstaan, terwijl The Bulldog in Amsterdam meer in kilo's denkt. Ook hier
moet dus op maat en dus lokaal beleid worden gevoerd. Graag een reactie van
het kabinet, gegeven het advies van de werkgroep-Van Dijk om centraal een
norm van 500 gram vast te stellen.De heerVan de Camp(CDA)Betekent dat nu dat The Bulldog, als deze coffeeshop voor de Franse drugstoeristen
7 kilo per week zegt nodig te hebben, een handelsvoorraad van 7 kilo mag hebben?De heerDe Graaf(D66)Wat er wordt gezegd en wat in redelijkheid aannemelijk is, kan uit elkaar
lopen. Als wij een grote coffeeshop in het centrum van Amsterdam, die niet
door drie mensen per dag wordt bezocht, maar door vele honderden, accepteren
en normaal willen laten functioneren en als wij ook willen voorkomen dat de
shop voor overlast zorgt, dan is het logisch om hem een handelsvoorraad te
gunnen waar hij mee voort kan. Die handelsvoorraad verschilt wezenlijk van
de handelsvoorraad van een gespecialiseerde shop ergens in de provincie.De heerVan de Camp(CDA)Ik vind überhaupt dat een shop met zo'n grote omzet dicht moet.De heerDe Graaf(D66)O, maar dat had u eerst moeten zeggen. Dan waren wij snel klaar geweest.De heerVan de Camp(CDA)Dat had u uit mijn bijdrage kunnen afleiden.De heerDe Graaf(D66)Nee, u wilt dat die dingen pas over tien jaar dicht gaan.De heerVan de Camp(CDA)U gaat er nu van uit dat als de coffeeshop het aannemelijk kan maken dat
hij 7 kilo per dag omzet – laat ik het iets aanscherpen – dat
ook de handelsvoorraad mag zijn.De heerDe Graaf(D66)Over die 7 kilo laat ik mij niet uit, want ik ken de handelsvoorraad die
The Bulldog nodig zou hebben, niet. Het gaat mij om het principe dat ik zojuist
uiteengezet heb. Aan u heb ik de volgende wedervraag. Als u vindt dat er helemaal
geen handelsvoorraad zou mogen zijn of maar een piepklein beetje, hoe moet
die coffeeshop dan aan zijn klanten leveren? Wilt u de coffeeshop niet morgen
verbieden, dan moet u ook consistent zijn en zeggen dat die dan ook een redelijke
handelsvoorraad moet hebben.De heerVan de Camp(CDA)Voorzitter! Het aantal coffeeshops moet aanmerkelijk worden gereduceerd.De heerDe Graaf(D66)Daar kom ik nog op.De heerVan de Camp(CDA)U neemt de feiten van de illegale markt als maatstaf voor het lokale beleid.
Het driehoeksoverleg zal dus bepalen dat, als de vraag groot is, de handelsvoorraad
daarmee mag corresponderen. Nou dat zal de heer Chirac zeer...De heerDe Graaf(D66)Een pragmatisch en bestuurlijk verantwoord beleid impliceert dat je rekening
moet houden met de coffeeshops. Zij worden landelijk gedoogd. Zij bedienen
hun klanten en moeten dus voorraad in huis hebben. Coffeeshop gedogen, de
klanten daar naar binnen laten gaan, de coffeeshops vragen om zich te houden
aan de zogenaamde AHOJ-G-criteria, convenanten sluiten met die coffeeshops,
zoals uw partijgenoot Brokx in Tilburg doet, en vervolgens zeggen
dat je van een handelsvoorraad niets wilt weten en dat die eigenlijk nul moet
zijn, is natuurlijk volstrekt inconsistent. Ik zou bijna zeggen dat dit idioot
is. Vandaar dat je, als je die lijn van een verstandig gedoogbeleid rond coffeeshops
doortrekt, ook moet accepteren dat zij een redelijke handelsvoorraad hebben,
afgestemd op hun normale vraag. De commissie-Van Dijk zegt dat 500 gram ongeveer
het maximum is. De heer Van Oven heeft ook gevraagd om een maximum. Ik kan
mij daar best iets bij voorstellen, maar ik heb wel twijfels bij die handelsvoorraad
van 500 gram. Ik denk dat die in een aantal gevallen hoger moet liggen. En
dus is het verstandig om dat wat meer op maat te bepalen.De heerVan de Camp(CDA)Het is toch te gek dat u in het kader van het ontmoedigingsbeleid, dat
u ook wenst, de feitelijke vraag verheft tot de omvang van de handelsvoorraad.
Ik wist dat u pragmatisch was, maar dit slaat alles.De heerDe Graaf(D66)Ik ben ook graag logisch: logisch in een consistent betoog en in een fatsoenlijk
bestuur. U zegt: die coffeeshop moeten wij maar laten bestaan, omdat wij die
helaas niet morgen dicht kunnen krijgen.De heerVan de Camp(CDA)Hoe kunt u mij dat nu in de mond leggen?De heerDe Graaf(D66)U zegt: die coffeeshops kunnen wij morgen nog niet dicht krijgen; dat
doen wij pas over tien jaar. Ondertussen zegt u echter ook dat zij geen handelsvoorraad
mogen hebben.De heerVan de Camp(CDA)Om te beginnen, heb ik de woorden "tien jaar" niet in de mond genomen.De heerDe Graaf(D66)Dat heb ik overal gelezen. U hebt het ook overal uitgesproken, behalve
in deze zaal.De heerVan de Camp(CDA)Neen, ik heb totaal niet over tien jaar gesproken. Ik heb nog minder gezegd
over het feit dat er geen handelsvoorraad mag zijn. Ik begrijp best dat er,
zolang je coffeeshops gedoogt, een handelsvoorraad moet zijn.De heerDe Graaf(D66)En hoe krijgt die coffeeshop die handelsvoorraad dan in zijn pand?De heerVan de Camp(CDA)Gewoon via de achterdeur.De heerDe Graaf(D66)En hoe vaak per dag moet die dan lopen volgens u?De heerVan de Camp(CDA)Ja, dat is de grote vraag waar wij het hier over hebben. Ik vind het buitengewoon
vreemd dat u zegt dat u de handelsvoorraad wilt laten afhangen van de vraag
aan de voordeur.De heerDe Graaf(D66)Mag ik eens vragen wat u dan wilt?De heerVan de Camp(CDA)The Bulldog zal op een gegeven moment neen moeten verkopen en moeten zeggen:
het is er niet meer.De heerDe Graaf(D66)Als wij de handelsvoorraad 30 gram laten zijn, dan is die na vijf of zes
klanten op en moet The Bulldog sluiten. Als dat is wat u wilt, moet u dat
gewoon zeggen.De heerVan de Camp(CDA)Je ontmoedigt of je ontmoedigt niet, maar je gaat niet, zoals u doet...De heerDe Graaf(D66)Mijnheer Van de Camp, u leeft in dromenland. Ik kan er niets anders van
maken.De heerVan de Camp(CDA)Je gaat niet zeggen dat er 7 kilo handelsvoorraad mag zijn. Ik ben echt
benieuwd...De heerDe Graaf(D66)Ik heb de woorden "7 kilo" helemaal niet uitgesproken. U hebt die woorden
gehanteerd.De heerVan de Camp(CDA)Ik ben zeer benieuwd hoe de ministers op de omvang van de handelsvoorraad
zullen reageren. Ik ben echter nog meer benieuwd naar de reactie van de lokale
driehoek in Amsterdam.De heerDe Graaf(D66)Ik zou graag willen dat u ook eens zou luisteren naar de lokale bestuurders
van uw eigen partij, die een verantwoord coffeeshopbeleid voeren. Zij realiseren
zich ook dat een coffeeshop een normale voorraad moet hebben om te kunnen
functioneren en dat er meer overlast ontstaat, als je de handelsvoorraad heel
klein houdt, waardoor de eigenaar ongeveer per uur naar buiten moet gaan om
weer iets nieuws aan te slepen, dan wanneer je de voorraad gewoon op redelijke
hoeveelheden vaststelt.De heerVan de Camp(CDA)Er is geen enkele CDA-bestuurder die 7 kilo handelsvoorraad wil.De heerDe Graaf(D66)U hebt mij ook niet het gewicht van 7 kilo horen noemen.De heerVan der Vlies(SGP)U wilt een logisch beleid. Dat hebt u zojuist gezegd. Wij hebben het nu
over de handelsvoorraad in een coffeeshop. Zou het niet zo zijn dat de vraag
zich richt op het beschikbare aanbod? De vraag bij die coffeeshop en bij die
andere is toch geen fixatie? Men reageert toch op het aanbod? U suggereert
dat er een zekere constante zit in de omzet van een coffeeshop, maar dat kan
natuurlijk naar aanleiding van beleid en eventueel een stukje rantsoenering
best gaan veranderen.De heerDe Graaf(D66)Daar geloof ik eerlijk gezegd niets van, want ook in landen waar een repressief
beleid ten aanzien van cannabisgebruik bestaat, is er een groot aantal cannabisgebruikers
die op de een of andere manier aan hun rookwaar komen. Dat betekent dat de
vraag niet bepaald wordt door een moeilijk of een minder moeilijk aanbod.
Men komt altijd wel aan zijn waar. Tevens weet u net als ik dat er grote hoeveelheden
in Nederland en andere landen worden binnengevaren. Dat heeft de enquête
inzake de opsporingsmethoden ook wel geleerd. Ik zou het buitengewoon slecht
en frustrerend vinden als wij de weg van de heer Van de Camp zouden volgen
waarbij coffeeshops om 10 uur open gaan en om 12 uur sluiten omdat de handelsvoorraad
op is, en vervolgens de straathandel toeneemt omdat de vraag blijft bestaan.
Dat vind ik dus niet logisch.De heerVan der Vlies(SGP)Daar hadden wij dus die controle voor nodig. Maar de consequentie van
uw redenering zou kunnen zijn dat je helemaal geen handelsvoorraad behoeft
te bepalen.De heerDe Graaf(D66)In strikt theoretische zin heeft u gelijk. Een handelsvoorraad die redelijk
is, moet natuurlijk samenhangen met het normale gedrag dat zich in een coffeeshop
afspeelt. Daar heeft het lokale bestuur wel enig zicht op. Als een coffeeshop
7 kilo in huis zou hebben, terwijl er per dag gemiddeld tien tot vijftien
klanten komen, dan is er dus iets faliekant mis. Dan heeft de hoeveelheid
die men in huis heeft niets meer te maken met de normale dagelijkse vraag.De heerVan der Vlies(SGP)Ik vind die normale dagelijkse vraag niet zo normaal en dat scheidt ons
waarschijnlijk.De heerDe Graaf(D66)Dan scheiden onze wegen. Ik heb al gezegd dat ik het gebruik van softdrugs
absoluut niet wil aanmoedigen, eerder zou willen ontmoedigen. Ik heb ook gezegd
dat softdrugs ook niet geheel zonder schade zijn. De vraag is of je het zo
schadelijk vindt en zo vol van maatschappelijke risico's dat je een strafrechtelijk
verbod zou willen nastreven.De heerVan Oven(PvdA)Ik heb vanochtend gepleit voor een maximum dat regionaal nader zou kunnen
worden ingevuld. Dus wat dat betreft liggen de heer De Graaf en ik niet ver
uit elkaar.De heerDe Graaf(D66)Neen.De heerVan Oven(PvdA)Maar in de inbreng daarover van de kant van het openbaar ministerie dat
zoals bekend één en ondeelbaar is, zal toch wel dezelfde maatvoering
moeten worden geleverd. Dat betekent dus toch dat je er min of meer landelijke
afspraken over moet maken.De heerDe Graaf(D66)Ik denk dat wij daarbij ook met enige flexibiliteit rekening moeten houden.
Natuurlijk is het openbaar ministerie één en ondeelbaar, hoewel
dat wat moeilijk te geloven is na mijn ervaringen in het afgelopen jaar, maar
in theorie is het zeker zo. Dat wil niet zeggen dat er geen ruimte zou zijn
voor lokale verschillen. Dat hebben wij in de praktijk eerder gezien. Denkt
u maar aan het beleid dat op dit moment nog in Amsterdam wordt gevoerd, waarbij
de scheiding van alcohol en drugs niet absoluut is, terwijl die scheiding
in andere gemeenten wel absoluut is. Ook daarin bestaat tot op heden een zekere
differentiatie.De heerVan Oven(PvdA)Zou u het werkelijk acceptabel vinden als er wat betreft de berekening
van een maximumvoorraad in relatie tot het aantal klanten dat een coffeeshop
bezoekt, zeer grote verschillen ontstaan?De heerDe Graaf(D66)Als u de voorraad van 500 gram die de commissie-Van Dijk heeft voorgesteld,
zou loslaten op een heel kleine coffeeshop die voor een heel gespecificeerd
publiek werkt en waar 100 gram tot 200 gram voldoende zijn om zijn eigen marktje
te kunnen bedienen, zou ik die voorraad vrij hoog vinden.Voorzitter! Ik vervolg mijn betoog. Het kabinet bepleit een verdere reductie
van het aantal coffeeshops en verkooppunten tot een redelijk aantal. Mijn
collega Wolffensperger heeft in 1993 die aanpak al onderschreven, al zou de
heer Van de Camp de geschiedenis op dit punt graag willen herschrijven. Veel
gemeenten hebben eindelijk die handschoen opgepakt. De reductie van het aantal
coffeeshops vindt nu dus al feitelijk plaats. Daarbij moet er overigens voor
worden gewaakt dat het middel niet erger is dan de kwaal. Wie te veel wil
sluiten, loopt het risico van illegale straathandel en duistere bovenwoningen
waarin zowel hasj, als heroïne, cocaïne, XTC en amfetamine worden
verhandeld. Dat zien wij bijvoorbeeld in een enkele plaats in het oosten aan
de grens. De vraag komt dan op, wat een erger maatschappelijk kwaad is.Belangrijk is het om vooral te investeren in de bonafiditeit van de coffeeshops
en dat betekent dus een hard bestuurlijk optreden tegen elke overtreding,
elke overlast en elke vermenging van soft- en harddrugs. Hoewel gemeenten
vaak meer kunnen dan ze aanvankelijk denken, hebben ze op dat punt meer instrumentarium
nodig. Staatssecretaris Kohnstamm heeft in een kranteninterview ferme woorden
hierover gesproken, die alleen nog niet in de drugsnota stonden. Graag horen
wij van hem vandaag of in de loop van de week meer. Damocles moet wel eerst
een zwaard hebben.D66 zou ook graag zien dat gemeentebesturen in staat zijn om niet alleen
malafide coffeeshops te sluiten, maar ook de mogelijkheid hebben om de aard,
de plaats en de hoeveelheid van coffeeshops en andere verkooppunten in positieve
zin te bepalen. Men moet niet alleen zeggen wat er niet kan, maar ook aangeven
wat er dan wel moet gebeuren. Dit kan op dit moment slechts beperkt via de
zogenaamde leefmilieuverordeningen op plaatselijk niveau. Mijn vraag aan de
staatssecretaris: kunnen er wettelijk niet meer mogelijkheden worden geschapen,
bijvoorbeeld via bestemmingsplanprocedures? Uit de antwoorden op onze vragen
krijg ik de indruk dat de regering niet weet dat er ook variaties op coffeeshops
bestaan, bijvoorbeeld afhaalwinkels, die ook aan winkelsluitingstijden zouden
kunnen worden gebonden. Ik meen dat in Groningen zoiets bestaat en dat daar
in Rotterdam ook ideeën over bestaan. Zou dit geen alternatief kunnen
vormen, dat ook bij kan dragen aan de bestrijding van de overlast? Ik heb
het antwoord daarop niet in huis, maar ik vraag het nadrukkelijk aan de regering.Een laatste punt rond de coffeeshops betreft de verkoopnorm, 5 of 30 gram.
Het kabinet heeft op zichzelf een paar valide argumenten om die norm te verlagen
tot 5 gram. Veelal wordt er per transactie niet gek veel meer verkocht en
bovendien zou het drugstoerisme ermee worden ontmoedigd. Toch denk ik dat
wij dat niet zomaar moeten doen. Het leidt tot de inconsistentie dat de verkoop
tot 5 gram wordt beperkt, terwijl de gebruikersnorm – dus wat men straffeloos
op straat in bezit mag hebben – gewoon 30 gram blijft. Wie dus meer
dan 5 gram wil hebben, gaat gewoon twee, drie of zes keer dezelfde coffeeshop
in of zes verschillende coffeeshops. Dat levert dus alleen maar meer beweging,
verstoring en rumoer op. Vooral dat is het probleem in de grensregio's. VNG,
politiechefs en burgemeesters, vooral juist uit de grensregio's, zeggen: kabinet,
doe ons dat niet aan. Daarbij speelt ook nog dat de handhaving nu al betrekkelijk
illusoir is. Wij gaan toch niet in elke coffeeshop een agent posteren? In
de grensregio's hebben we daarbij ook nog te maken met de ontwikkelingen bij
de buren, de Duitse deelstaten. De gebruiksnormen lopen daar uiteen en variëren
tussen de 6 en 30 gram. Het ligt dus voor de hand dat Duitse toeristen die
in Nederland weed en hasj kopen, zoveel zullen kopen als de
eigen gebruiksnorm hen toestaat. 5 gram als verkoopnorm in Nederland levert
dus naar ons oordeel meer problemen op dan er worden opgelost. Ik zou het
kabinet willen vragen zich te bezinnen. Ik doe een nadrukkelijk beroep op
de bewindslieden om hierover nog eens van gedachten te wisselen met politie
en gemeentebesturen in de grensregio's en ook te bezien of er tot een zekere
harmonisatie van de gebruikersnormen met de naastliggende Duitse deelstaten
kan worden gekomen. Het voorstel in de huidige vorm kan mijn fractie niet
steunen, maar over een eventuele aanpassing van verkoop- en gebruikersnormen,
die redelijk effectief en handhaafbaar zijn, is wel te praten. Neem daarom
de ruimte om hier nog eens goed naar te kijken, zodat we er over uiterlijk
een paar maanden met meer grond over kunnen besluiten.De heerRabbae(GroenLinks)Zoals altijd is de heer De Graaf in deze kwestie heel redelijk. De vraag
is echter of hij hiermee bedoelt dat het gewicht op 30 gram moet blijven.
Is hij dan niet bang dat, wanneer de zaak uitgesteld wordt, het buitenland
meer kans krijgt om zich te bemoeien met deze discussie? Dan komen wij nooit
af van deze kwestie.De heerDe Graaf(D66)Ik vind dat wij hier zelf over moeten beslissen en ons niet moeten laten
leiden door buitenlandse druk op dit punt. Er zijn argumenten die pleiten
tegen een norm van 5 gram. Er zijn ook argumenten om tot een eventuele verlaging
van de gebruikersnorm van 30 gram te komen. Er zijn daarnaast argumenten om
te bekijken of een zekere mate van harmonisatie met de Duitse deelstaten kan
worden bereikt. Mijn antwoord is dan ook: beslis nu niet over die norm. Want
een definitieve beslissing om de gebruikersnorm van 30 gram vast te houden,
vind ik evenmin een gelukkig besluit als het besluit, de norm van 5 gram in
te voeren. Daarmee lijkt mij uw vraag genoegzaam beantwoord.De heerRabbae(GroenLinks)Ik vind het juist goed dat u zegt dat wij in dezen zelf moeten beslissen
en dat wij ons niet moeten laten beïnvloeden door de buitenwereld. Daarvoor
zei u echter ook: luister naar de opmerkingen en uitspraken van burgemeesters
en korpschefs. Dat zijn uitspraken gedaan in het binnenland. Waarom luisteren
wij niet naar deze binnenlandse uitspraken? Al deze mensen hebben met de praktijk
te maken. Laten wij daarom de huidige gebruikersnorm handhaven.De heerDe Graaf(D66)De korpschefs, de burgemeesters in de grensstreek en de VNG hebben niet
gezegd: de norm moet en zal 30 gram blijven, want 30 gram vinden wij zo fijn.
Zij hebben gezegd dat terugdraaien naar 5 gram grote problemen oplevert. Om
die reden stel ik voor, dit besluit nu niet te nemen. Laten wij eerst grondig
en fatsoenlijk nadenken over wat wel een redelijke, effectieve en handhaafbare
norm is. Ik zeg dus ook niet dat wij tot in lengte van jaren de norm van 30
gram moeten vasthouden. Mij lijkt dat evenmin redelijk als het omgedraaide.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! Dat betekent dus dat voor de tussentijd die norm van 30 gram
gehandhaafd blijft.De heerDe Graaf(D66)Dat ligt nogal voor de hand. Als het voorstel even teruggenomen wordt
om nog eens goed na te denken, dan blijft de geldende regeling van kracht.De heerVan Oven(PvdA)Al in september, oktober wordt een drugsnota geproduceerd. Daarna hebben
talloze commentaarronden plaats. Vervolgens ontvangen wij alle reacties en
is het de bedoeling om uiteindelijk door te gaan met de besluitvorming. Is
het dan niet verrassend dat u nu alsnog zegt: kabinet, wij hebben inmiddels
die commentaren ontvangen, gaat u zich nu ook eens met de plaatselijke korpsbeheerders
verstaan? Wij zijn toch mans genoeg hier de discussie te voeren en als Kamer
en kabinet een beslissing te nemen?De heerDe Graaf(D66)Ja, maar ik heb u niets anders horen zeggen dan dat wij de norm van 5
gram niet moeten invoeren. Ik heb u niet horen zeggen wat wij dan wel zouden
moeten doen. U houdt dus alleen vast aan 30 gram? Einde discussie? Mij lijkt
het van veel groter belang dat sinds het voorstel werd gelanceerd in de drugsnota,
er commentaren losgekomen zijn. Ik heb daarnaar geluisterd. U hebt daarnaar
geluisterd. Ik heb mij afgevraagd wat de redelijkheid van de argumenten en
commentaren is. Zij zijn in grote mate redelijk. Tegelijkertijd vind ik de
argumentatie van de regering redelijk, namelijk dat de voorraad van 30 gram
die je bij je mag hebben of die verkocht mag worden wel erg fors is. Ik verwijs
naar de beeldspraak van staatssecretaris Kohnstamm. Je gaat een café
binnen en je komt met een vat bier naar buiten. Daarvoor is het café
niet bedoeld.Met mij valt best te praten over een eventuele aanpassing van die verkoopnorm
en dan ook van de gebruikersnorm, maar niet als deze zodanig verlaagd wordt
dat de norm niet meer handhaafbaar is, niet meer realistisch is en zich niet
meer verhoudt tot de gebruikersnorm in de Duitse deelstaten. Daarom vraag
ik het kabinet alleen maar, zich nog eens te bezinnen, omdat ik tot de overtuiging
ben gekomen dat het voorstel op dit moment niet zinvol is. Toen de drugsnota
uitkwam, heb ik namens mijn fractie al gezegd dat wij over die 5 gram nogal
wat vragen hebben. Die vragen zijn zeer indringend. Voor een deel zijn zij
ook beantwoord. Daarom zeggen wij: dit moeten wij nu niet doen.De heerVan Oven(PvdA)Dat oordeel over de norm van 5 gram deelt de fractie van de Partij van
de Arbeid, zoals u weet. Maar u hebt niet goed geluisterd. Ik heb wel degelijk
twee alternatieven aangedragen vanochtend. Het ene betrof de verkoop en het
andere de ongewenst-verklaring. U kunt mij er niet van beschuldigen dat ik
zonder munitie gekomen ben. Ik zou het interessant vinden u daarover te horen.De heerDe Graaf(D66)U wilt mijn mening over uw voorstel? Ik meen dat ik een van de twee al
als betrekkelijk illusoir heb betiteld vanochtend. Dat betrof de norm van
5 gram voor de buitenlanders. Daar geloof ik niet in. Dat heb ik al gezegd.De heerVan Oven(PvdA)Ik dacht niet dat ik u heb gehoord in de discussie over de mogelijkheid,
reeds nu een grotere hoeveelheid dan 5 gram als voldoende voor verdenking
van export op te vatten.De heerDe Graaf(D66)Dan moet u de Handelingen even teruglezen, mijnheer Van Oven. Ik heb mij
nadrukkelijk in de discussie gemengd en aangegeven dat ik daarin niet geloof,
zeker nu de gebruikersnormen in de Duitse deelstaten hoger zijn dan die 5
gram. Als die gebruiksnormen daar 20, 15 of 30 gram zijn, dan vind ik het
alleszins redelijk dat wij dan in Nederland niet kunnen optreden tegen Duitsers
die de trein van Keulen naar Nederland nemen om eenmalig voor eigen gebruik
een hoeveelheid in te slaan waar zij de volgende maand mee vooruit kunnen.
Dat voorbeeld heb ik ook nog genoemd.De heerVan Oven(PvdA)Zoals u weet, blijft daar het exportverhaal tegenover staan. Ik heb u
in ieder geval niet gehoord over de ongewenstverklaring.De heerDe Graaf(D66)Mag ik dan nog even van u horen wat u exact voorstelt ten aanzien van
het gebruik door Nederlandse drugsgebruikers? Daar gaat de discussie immers
ook primair om.De heerVan Oven(PvdA)Het gebruik door Nederlandse drugsgebruikers?De heerDe Graaf(D66)Ja, ik heb het over verkoop aan Nederlandse drugsgebruikers. Het gaat
mij om de verkoop aan, het gebruik door en het bezit van Nederlandse drugsgebruikers.
Het gaat mij om mensen die hier in Nederland woonachtig zijn. Wilt u voor
hen een wijziging van de norm van 30 gram of niet?De heerVan Oven(PvdA)Nee, in het geheel niet.De heerDe Graaf(D66)Dat heeft u gezegd en dat heb ik zojuist herhaald. Vervolgens zegt u dat
ik niet goed geluisterd heb.De heerVan Oven(PvdA)Ik heb iets anders gezegd.De voorzitter:Ik stel voor om even na te lezen wat er gezegd is en er in tweede termijn
op terug te komen. Anders krijgen wij de situatie dat de spreker vragen stelt
aan de interrumpant. Dat is ook niet de bedoeling. De heer De Graaf kan zijn
betoog vervolgen.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! Ik kom op het onderdeel harddrugs. Het harddrugsbeleid wordt
in Nederland bepaald door de combinatie van zorg voor de verslaafden en optreden
tegen overlast en criminaliteit, niet alleen van handelaren maar ook van verslaafden
zelf. D66 steunt deze hoofdlijn.Ik wil een paar opmerkingen maken over de overlast en de criminaliteit.
De handel in harddrugs in Nederland is, zoals ook uit het enquêterapport
is gebleken, in een aanzienlijke mate in handen van groepen binnen allochtone
gemeenschappen, met banden in de al dan niet tot "narco-staat" vervallen moederlanden.
Dat baart D66 grote zorgen, vooral vanwege het imago van deze etnische gemeenschappen.
Wij zullen daar natuurlijk later nog op terugkomen bij de behandeling van
het enquêterapport, maar nu al is de vraag gewettigd, welke bijzondere
prioriteit de regering hiervoor gaat aanleggen. Minderheden komen overigens
in het algemeen weinig aan bod in de drugsnota, zowel wat betreft de criminaliteit
als wat betreft de opvang en de zorg. Ik wil de regering uitnodigen om hier
wat meer over te zeggen.De criminaliteit rond harddrugs heeft ook op andere wijze een grote vlucht
genomen. Ik wijs op de exorbitante rol die Nederlanders spelen in de produktie
van en de handel in amfetaminen en designerdrugs, zoals XTC. Als er één
klacht van het buitenland terecht is, het is vanochtend al gewisseld, dan
is het wel dat in Nederland geproduceerde chemische drugs Europa overspoelen.
Mijn fractie meent dat daar in opsporing en vervolging waar mogelijk meer
aandacht aan zal moeten worden geschonken.Datzelfde geldt in hoge mate voor de bestrijding van de overlast die zwervende
en deels op straat levende junks en kleinere en grotere dealers veroorzaken.
Dat gebeurt vaak in wijken die ook om andere redenen al gebukt gaan onder
onveiligheid en verloedering. Het kabinet stelt hiertoe een aantal maatregelen
voor die mijn fractie kan onderschrijven. Dat geldt bijvoorbeeld voor het
wetsvoorstel dat sluiting van drugspanden mogelijk maakt. De collega's Van
Heemst en Korthals hebben met hetzelfde doel een initiatiefvoorstel aanhangig
gemaakt, maar dat lijkt aanzienlijk ingewikkelder en stuit, denk ik, op veel
meer juridische bezwaren dan het wetsvoorstel dat staatssecretaris Kohnstamm,
naar ik hoop, binnenkort aan de Kamer aanbiedt. Ik begrijp ook uit de praktijk
dat men met het wetsvoorstel-Kohnstamm uit de voeten kan. Dat wetsvoorstel
moet er wel heel snel komen, want de nood is onaanvaardbaar hoog.De voorzitter:Ik wijs de heer De Graaf erop dat hij nog twee minuten heeft.De heerDe Graaf(D66)Dan denk ik dat ik iets van mijn tweede termijn ga afsnoepen. Ik maak
namelijk liever een consistent betoog in eerste termijn af dan dat ik het
in stukjes hak.De voorzitter:Dan schors ik de vergadering vijf minuten voor een sanitaire stop.De vergadering wordt vijf minuten geschorst.De voorzitter:Het ligt in mijn voornemen, de eerste termijn van de Kamer geheel af te
ronden en vervolgens de vergadering te schorsen. De regering zal op een nader
te bepalen tijdstip antwoorden.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! Ik vervolg mijn betoog.Wij geven onze steun ook aan de strafrechtelijke maatregel voor de opvang
van frequent overlast veroorzakende verslaafden, waarmee ze gedurende langere
tijd van de straat worden gehaald om ze een behandelprogramma te laten ondergaan.
Ik heb daarbij overigens wel vragen over de lange duur van maximaal twee jaar;
staat die nog wel in verhouding tot de doelstelling en zullen rechters die
in de praktijk wel opleggen? Voor D66 staat voorop dat de maatregel daadwerkelijk
een behandelprogramma moet inhouden en dat die niet alleen maar als een opbergalternatief
voor de korte straffen mag dienen. Het experiment in Rotterdam mag wat ons
betreft van start gaan, maar de vraag is wel of dat wat oplevert, zolang de
vrijwillige medewerking van de verslaafde nog bepalend is omdat er nog geen
wettelijke regeling is. Graag een reactie van de minister van Justitie. Een punt waar ik in het bijzonder aandacht voor vraag betreft de grensregio's.
Steden als Arnhem, Venlo, Heerlen, Maastricht, Breda en Terneuzen lijden onevenredig
onder overlast door handelaren en verslaafden, veelal uit het buitenland afkomstig.
Het kabinet wil de komende jaren dit drugstoerisme fors bestrijden, onder
meer door meer mogelijkheden te scheppen voor uitwijzing. Dat heeft onze steun,
maar de vraag is wel of de middelen daarvoor toereikend zijn. Dit is ook een
meer algemene vraag. Voor de bestrijding van het drugstoerisme rondom coffeeshops
geldt immers hetzelfde en ook voor de plannen om hogere maximale straffen
mogelijk te maken. De drugsnota genereert veel goede ideeën en voorstellen,
maar ze worden maar mondjesmaat belegd met financiële middelen. Als ik
zie wat de inschatting is van politie en VNG van de noodzakelijke politie-
en cellencapaciteit en wat de regering daarvoor nu in de boeken heeft staan,
dan slaat de schrik mij om het hart. Dat verschil is gewoon te groot. D66
meent dat het kabinet er niet aan ontkomt om bovenop de inspanningen die reeds
in het regeerakkoord waren afgesproken voor uitbreiding van de politie en
de afspraken over extra cellen van vorig jaar, meer financiële ruimte
te creëren voor politie en justitie. Die ruimte zal beschikbaar moeten
zijn voor meer handen in de veiligheidszorg in verband met drugs, zowel in
de grote steden als in de grensregio's, en voor meer detentiecapaciteit. Bij
dat laatste moet er worden gedacht aan de beschikbaarheid van meer "sobere
cellen" en aan uitbreiding van de behandelcentra op grond van de strafrechtelijke
maatregel die nu in aantocht is. Hoezeer er ook moet worden geïnvesteerd
in een op zorg en volksgezondheid gericht drugsbeleid, dat kan alleen maar
overeind blijven als overlast en criminaliteit rondom drugs effectief worden
tegengegaan. Mijn fractie is dan ook van mening dat er vanaf 1997 substantieel
ruimte moet komen voor extra politie en extra cellen, om de uitvoering van
de drugsnota handen en voeten te geven. Ik overweeg in tweede termijn een
motie hierover in te dienen, wellicht mede namens andere woordvoerders.Voorzitter! Ik kom bij het onderdeel preventie en verslavingszorg. Over
preventie is betrekkelijk weinig in de nota te vinden. Over de hiervoor uitgetrokken
middelen bestaat bij ons enige onduidelijkheid. De nota vermeldt 1,5 mln.
voor preventie in het centrale budget, waarvan 0,85 mln. voor VWS en 0,65
mln. voor Justitie. In het antwoord op vraag 94 wordt vermeld dat VWS voor
vernieuwing en verbetering van preventie 0,5 mln. heeft gereserveerd op de
begroting. Opheldering is dus gewenst. Over de mogelijkheden voor preventie
maakt het veld zich zorgen, gelet op de geringe middelen. Meent minister Borst
niettemin dat hiermee kan worden volstaan, ook nu bekend is dat de instellingen
zelf nauwelijks toekomen aan vernieuwing? Eigenlijk geldt hetzelfde voor het
op te zetten monitoringsysteem, waarvoor centraal 2 mln. is uitgetrokken.
Hebben wij daarmee verzekerd dat landelijke, dekkende monitoring van trends
en ontwikkelingen in de toekomst mogelijk is? Zo niet, ziet de minister van
VWS dan geen mogelijkheden om binnen haar begroting tot een verruiming te
komen?Ook de financiering van de feitelijke verslavingszorg baart ons zorgen.
De gelden voor de ambulante verslavingszorg zijn in het kader van de Tijdelijke
wet stimulering sociale vernieuwing gedecentraliseerd, gepaard gaande met
een aanzienlijke decentralisatiekorting. Daardoor is er weinig ruimte om aan
vernieuwing van preventie en ambulante zorg te doen. In de drugsnota staat
nog steeds de mogelijkheid open dat de gelden voor preventie en ambulante
zorg geheel worden gedecentraliseerd via het Gemeentefonds. Dat zou leiden
tot een volledige versnippering van de gelden en dus tot afbreuk van de zorg.
D66 vindt dat niet acceptabel. Naar ons oordeel zal er een regeling moeten
worden getroffen, waarbinnen de 23 centrumgemeenten hun functie behouden,
op welke wijze dan ook. Misschien kan er worden gedacht aan verplichte convenanten
in de regio's met daarbij behorende verplichte financiering. Zo niet, dan
moet de huidige status quo bevroren worden.Een ander aspect van de financiering betreft de toepassing van de AWBZ.
We hebben al gemerkt dat zorgverzekeraars zich terughoudend opstellen bij
de verslavingszorg, terwijl de gemeentelijke financiering vaak tot knelpunten
leidt. Een heel concreet probleem vormt de methadonverstrekking, die in de
verdrukking dreigt te komen. Ik wil graag van de minister van Volksgezondheid
weten welke mogelijkheden zij ziet om dit in overleg met de zorgverzekeraars
vooralsnog veilig te stellen.Inmiddels is het rapport "Borg voor zorg" van het driemanschap Van Thijn,
Vrijhoef en Wernher verschenen. Daarin wordt gepleit voor overheveling van
een substantieel deel van de door de Tijdelijke wet stimulering sociale vernieuwing
(TWSSV) gefinancierde verslavingszorg naar de AWBZ. Zo zou het onderscheid
tussen intramurale en ambulante zorg deels wegvallen en zou er meer waarborg
kunnen worden verschaft voor zorg op maat. D66 vindt dit het overwegen waard
en hoopt dat het kabinet snel met een reactie komt.Wij zijn positief over de rode draad die in het zorghoofdstuk van de drugsnota
staat. Die is, kort samengevat: meer differentiatie in de opvang en behandeling,
zoeken naar nieuwe wegen met als primaire doelstelling de beheersing van de
verslaving en reïntegratie in de sociale structuren. Natuurlijk zijn
daarbij op drang en dwang gerichte projecten nodig in grote verscheidenheid,
evenals de al genoemde strafrechtelijke maatregel, de op te richten forensische
kliniek en de uitbreiding van de drugsvrije afdelingen van gevangenissen.
In dat kader acht ik overigens de reactie van het kabinet op de voorstellen
van de Jellinek-kliniek voor een drugsvrije gevangenis wat teleurstellend.
Ik nodig de minister van Justitie graag uit om daarop terug te komen in haar
antwoord.Ook voor de intramurale zorg wordt terecht gekozen voor meer differentiatie,
die niet alleen maar op de abstinentie is gericht, het afkicken als doelstelling
heeft. Het zogeheten intramurale motivatiecentrum dat in Amsterdam begint,
wordt al door veel gemeenten nu al als een wenselijkheid beschouwd. Ziet de
regering mogelijkheden om dergelijke centra ook in andere delen van het land
van de grond te krijgen, mede gelet op de financiering?Ik sluit mij aan bij de opmerkingen die collega Oudkerk vanmorgen heeft
gemaakt over de gezondheidssituatie in gevangenissen. Ik ga er nu dus niet
verder op in. De experimenten om op grond van een sociaal-medische indicatie onder een
aantal voorwaarden heroïne te verstrekken aan verslaafden, hebben veel
stof doen opwaaien. Een aantal van ons heeft met eigen ogen kunnen zien hoe
dat inmiddels in Zwitserland in praktijk wordt gebracht en we hebben inmiddels
over de positieve tussentijdse resultaten kunnen lezen in het evaluatierapport.
D66 staat hier buitengewoon positief tegenover. Natuurlijk is het geen panacee
voor alle drugsellende, natuurlijk is niet iedereen hiermee geholpen en natuurlijk
is de overlast daarmee niet de wereld uit. Maar in het scala van methoden
en wegen om het maatschappelijk drugsprobleem te beheersen, is het een extra
mogelijkheid om bepaalde categorieën verslaafden de kans te bieden tot
resocialisatie, tot een regulier leven, misschien zelfs weer een toekomstperspectief.
Hoe merkwaardig het wellicht ook in eerste instantie klinkt: dergelijke experimenten
kunnen ook een stap zijn op weg naar abstinentie; wie zijn verslaving weer
in de hand krijgt en uit de verloedering is weggetrokken, heeft een betere
kans om er ooit echt van af te komen.Euthanasie op termijn, zo noemde CDA-collega Koekkoek dit verleden jaar
nog. Ik heb de CDA-fractie dit gelukkig niet horen herhalen. Het was namelijk
niet alleen kwetsend, maar ook volslagen onjuist en in strijd met de feiten.
Wie naar de feiten in Zürich kijkt, weet dat de experimenten een sterk
gemarginaliseerde groep langdurige heroïneverslaafden bereiken, bij wie
andere behandelingen mislukken. De deelnemers vertonen een aanmerkelijke verbetering
in hun gezondheidssituatie en algemene toestand: mensen gingen weer werken,
kregen weer een dak boven hun hoofd, polydrugsgebruik nam af, prostitutie
daalde fors, evenals illegale activiteiten. Kortom, de voorlopige bevindingen
van dat experiment wijzen op een kans op resocialisatie van mensen die al
bijkans door de samenleving waren opgegeven.Wat D66 betreft wordt zo snel mogelijk met de experimenten in Nederland
begonnen. Ik stel daar wel nadrukkelijk bij vast dat aan de experimenten ook
voorwaarden moeten zijn verbonden, voorwaarden voor de verslaafden die meedoen
en voor de overheid. Er moet sociale hulpverlening aan worden gekoppeld, zoals
begeleiding met huisvesting, aanbod van dagarbeid en uitkeringsbeheer. Anders
blijft het wellicht dweilen met de kraan open.De voorzitter:Mag ik collega De Graaf er opmerkzaam op maken dat hij ook van de tweede
termijn al zeven minuten heeft opgesnoept? Als u nog een motie wilt indienen,
heeft u wellicht nog drie minuten nodig.De heerDe Graaf(D66)Ik zal buitengewoon kort door de rest van mijn tekst gaan, die niet meer
is dan een halve pagina.De groep deelnemers aan het experiment mag wat mij betreft niet alleen
maar bestaan uit uitzichtloos langdurig verslaafden, die alleen in hun gezondheidssituatie
worden begeleid. In Zwitserland lijken de resultaten juist het grootst bij
groepen van wat jongere verslaafden, wier motivatie om terug te keren in een
normale wereld nog aanwezig is. Ik denk dat het verstandig is om de groep
verslaafden niet te klein te laten zijn, zodat het wetenschappelijk karakter
van de experimenten ook gewaarborgd wordt. Ik zou er voorts voor willen pleiten,
ook vanwege het wetenschappelijk karakter, dat die experimenten niet alleen
in de grote steden plaatsvinden, maar ook in andere steden, bijvoorbeeld in
de zogenaamde stedendriehoek Apeldoorn-Zutphen-Deventer, en in het zuiden,
bijvoorbeeld in Heerlen. Zo wordt ook de diversiteit gewaarborgd.Tot slot vraag ik in navolging van mijn collega Oudkerk nog aandacht voor
het XTC-beleid. De pillen met vaak uiterst dubieuze troep erin zijn sterk
in opkomst in de jongerencultuur.De heerMarijnissen(SP)De heer De Graaf zei dat hij dat experiment met die verstrekkingen eventueel
ook van toepassing wil doen zijn op mensen die nog niet zo lang verslaafd
zijn. Heeft de heer De Graaf enig idee over hoeveel mensen in Nederland wij
dan spreken?De heerDe Graaf(D66)Over de groep die aan een experiment zal deelnemen wel, want daarvoor
zijn voorstellen van de regering gekomen.De heerMarijnissen(SP)Nee, uiteindelijk. Op het moment dat u vindt dat het experiment geslaagd
is, over hoeveel mensen hebben wij het dan die daarna toegang tot dat programma
moeten krijgen?De heerDe Graaf(D66)Dat is drie stappen verder. Wij weten dat er in Nederland zo'n 25.000
verslaafden zijn, waarvan een groot aantal verslaafd is aan heroïne.
Over die verslaafden gaat het. Hoeveel daarvan een geschiedenis hebben van
vijftien jaar en langer of hoeveel korter weet ik niet exact. Wel weet ik –
daarom zeg ik het ook – dat het bij het experiment in Zürich over
het algemeen over jongere verslaafden gaat, die een behandelingsgeschiedenis
en een verslavingsgeschiedenis hebben van een paar jaar, dus niet van twintig
jaar, maar van tussen de drie en vijf jaar, en die nog een veel grotere motivatie
hebben om te proberen ervan af te komen en terug te keren in de normale wereld.
Gelet op het feit dat daar heel goede resultaten mee worden bereikt, zou ik
niet op voorhand ook die groep willen uitsluiten. Natuurlijk zal het zo zijn
dat ook een behoorlijk percentage van het totaal aantal verslaafden in die
categorie thuishoort, zij het dat wij in Nederland gelukkig verhoudingsgewijs
een hoog percentage oudere verslaafden hebben met een lange geschiedenis,
vergeleken met bijvoorbeeld Duitsland.De heerMarijnissen(SP)Ik begrijp dat allemaal wel. Dat had u ook eigenlijk allemaal al gezegd.
Mijn vraag was over hoeveel mensen wij het dan hebben. Maar daar kunt u geen
antwoord op geven.De heerDe Graaf(D66)Het deel van de 25.000 verslaafden dat in die categorie zou thuishoren,
ken ik niet.De voorzitter:U moet nu toch echt afronden.De heerDe Graaf(D66)Na deze interruptie, die natuurlijk niet van mijn tijd af gaat...De voorzitter:Absoluut niet, maar u heeft nog één minuut netto in tweede
termijn.De heerDe Graaf(D66)Het onderzoek naar de XTC-werking, dat minister Borst eerder heeft toegezegd,
is hopelijk snel klaar, zodat wij op nieuwe basis van de feiten
een duidelijke koers kunnen varen. Op dit moment ben ik er een volstrekte
tegenstander van om het XTC-beleid onder gedoogbeleid te brengen, zoals al
eerder is gesuggereerd door de PvdA-fractie. Daarvoor weten wij nog te weinig.
Wij hebben wel rekening te houden met de jongerencultuur en de plaats van
de pilletjes daarin. Ik zou willen pleiten, enigszins in aansluiting op de
handreiking die minister Borst heeft gedaan aan de gemeenten in de nota Stadhuis
en house, dat de gemeentelijke GG en GD'en worden ingeschakeld om de kwaliteit
van wat naar houseparty's wordt meegenomen, te testen. Het klinkt misschien
een beetje raar – en ik ben mij ervan bewust dat zoiets een tikje ambivalent
is – maar ik meen dat in dit geval de risico's voor de volksgezondheid
moeten prevaleren boven juridische en morele bezwaren.Ik wacht ten slotte met belangstelling de antwoorden van de zijde van
de regering af.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Op weg naar dit debat heeft Frankrijk zich aanzienlijk bemoeid
met de discussie hier intern. De bedoeling was duidelijk: proberen het debat
hier te beïnvloeden in Franse richting. Uitgerekend Chirac, een man die
zich met de waarden van de Franse Republiek niets van de hele wereld heeft
aangetrokken bij het laten trillen en schrikken van een deel van de aarde,
heeft het zich gepermitteerd om zich druk te maken over het Nederlandse beleid,
want het gaat hem om de gezondheid van mensen. Over de gezondheid van mensen
gesproken! Dan denk ik aan dat deel van de wereld dat door kernproeven schrik
is aangejaagd. Zelfs het blote achterwerk van Lydia Rood heeft hem er niet
van weerhouden, gewoon door te gaan met zijn kernproeven.Wie Frankrijk en de Franse situatie kent, weet dat de president van Frankrijk
een struisvogelpolitiek volgt, maar ook struisvogels moeten op een gegeven
moment het hoofd omhoog houden en naar de realiteit kijken. De realiteit in
Frankrijk is dat er tienduizenden verslaafden zijn, tussen 100.000 en 140.000,
met verloedering, werkloosheid. Een kenmerk is ook het organiseren van sportwedstrijden
voor jongeren die in de verloedering zitten, als alternatief voor werk. Over
het hoofd bieden aan sociale problemen naar Frans model gesproken! Uitgerekend
dit land en deze president willen Nederland de les lezen op dit terrein. Aan
ons is dit allerminst besteed.Het is te betreuren dat het CDA kennelijk onder de indruk is geraakt van
de retoriek van de Franse president. Naast de retoriek van Chirac is er eigenlijk
geen alternatief. Immers, mensen zoals Kusner, de ex-staatssecretaris van
volksgezondheid in Frankrijk, hebben duidelijk aangegeven dat het Franse beleid
achterhaald is. Henrion, hoofd van de commissie die de vorige premier Balladur
heeft aangesteld om te adviseren over het drugsbeleid in Frankrijk, heeft
gezegd dat scheiding van de markten gewenst is. In een interview heeft hij
gezegd dat de Nederlanders wat intelligenter zijn dan de Fransen en daardoor
ook wat reëler met deze materie omgaan. Intelligente mensen mogen toch
niet verblind raken door de retoriek van de Franse president en dus inbinden
bij het overeind houden van ons eigen drugsbeleid?Ik waardeer onze eigen bewindslieden voor de nuchterheid die zij tot nu
toe geëtaleerd hebben bij het bedrijven van politiek. De minister van
Justitie ziet zeker niet in betonnen cellen alleen de oplossing van het probleem
van de criminaliteit en de problemen in de samenleving, maar zoekt juist naar
de kernoorzaken van de problemen. De minister van Volksgezondheid is iemand
bij wie iedereen in dit land wel een tweede fiets zou willen kopen. Zo betrouwbaar
is zij. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken is behalve de nuchterheid
zelve ook sympathiek. Deze drie D66-bewindslieden en hun leider Van Mierlo
is het kennelijk niet gelukt het hoofd te bieden aan de druk van buiten om
door te gaan met een stapsgewijs en vooruitstrevend drugsbeleid in Nederland.
Wat jammer!Wij hebben een drugsnota gekregen met enige krampachtigheid, verkramptheid
en ook inconsistenties en tegenstrijdigheid. De inconsistenties worden eigenlijk
ook in de nota zelf erkend. Immers, het beleid is succesvol, maar wij moeten
wel van 30 naar 5 gram gaan, want anders krijgt het buitenland problemen met
ons. Het beleid is succesvol, maar wij kunnen een aantal zaken moeilijk reguleren
omdat internationale verdragen zich ertegen verzetten. Het is echter maar
zeer de vraag of dat het geval is. Zo kan ik doorgaan met een aantal spanningen
tussen datgene wat deze drie of vier bewindslieden hadden gewild en datgene
wat hun wordt gegund door de tamtam van over de grens. Dat is jammer.Wat is uiteindelijk de winst van deze nota, zeker na dit debat? Ik hoop
dat ik nu niet zeer somber ben. Uiteindelijk zal waarschijnlijk de winst zijn,
dat de experimenten met het verstrekken van heroïne even erbij komen.
Voor de rest is het alleen maar angst om verder te gaan. Wellicht zal het
aantal grammen teruglopen, maar hebben wij zo lang moeten wachten op zo'n
klein stapje, vanwege juist de angst voor het buitenland? Ik heb van de heer
De Graaf van D66 gehoord, dat wij juist moeten aansluiten bij onze binnenlandse
aangelegenheden en onze binnenlandse factoren. Iedereen – ook de heer
Van de Camp van het CDA, als hij eerlijk is – kan niet anders dan onderschrijven,
dat het Nederlandse beleid en de Nederlandse positie al met al tien mijlen
verder en beter zijn dan de Franse situatie. Als wij het hebben over harmonisatie,
dan zeker niet in de richting van de Franse situatie. Dat kennen wij namelijk
op een aantal terreinen, bijvoorbeeld wat betreft mensenrechten, democratie
etc. Maar het parlement heeft daar ook veel minder te vertellen dan in Nederland.
Over democratie gesproken!Voorzitter! Daar heeft het Franse volk voor gekozen. Met respect, maar
laat de heer Chirac ook respecteren dat wat Nederland voor zichzelf goed doet,
voor Nederland ook het beste is, behalve als het Nederlandse beleid een aantal
uitwassen zou kennen die wel degelijk de Franse situatie zouden raken en uit
evenwicht zouden brengen. Wat dat betreft, sluit ik mij aan bij de opmerking
van de heer De Graaf dat dit in geval van XTC en andere designerdrugs waarschijnlijk
het geval is. Dat moeten we dan ook eerlijk toegeven. Maar het geldt niet
over de hele linie, terwijl wij wel over de hele linie dreigen in te binden
en dat is te betreuren.Voorzitter! Het is bekend, dat de aan drugs gerelateerde criminaliteit
een groot beslag legt op de Nederlandse samenleving en de Nederlandse rechtsorde.
50% van de politiecapaciteit wordt geabsorbeerd door aan drugs
gerelateerde activiteiten en criminaliteit. Dat geldt ook voor het aantal
cellen, mevrouw Sorgdrager! U weet natuurlijk de oplossing voor die 3000 cellen
en volgens mij bent u het met mij eens! U bent alleen realistisch geworden
onder druk van het CDA en nog een aantal andere factoren. Met andere woorden:
het beslag op de politie, op de cellen, op de rechterlijke macht en op het
OM is natuurlijk wel een zaak van belang. Wij moeten òf uit de lengte
òf uit de breedte ruimte vinden om het beleid in Nederland goed te
kunnen voeren, ook op andere terreinen. Ik durf mevrouw Sorgdrager dan ook
wel de vraag te stellen of zij niet eigenlijk van mening is, dat hetgeen ik
zojuist heb gezegd de beste oplossing voor Nederland is. Zij moet als politica
ook manoeuvreren. Dat begrijp ik ook wel, maar ik stel mijn vraag direct in
haar richting en ik hoop, dat zij mij ook een direct antwoord geeft.Voorzitter! Het zal geen verbazing wekken, dat mijn fractie voor het legaliseren
van softdrugs en voor het verstrekken van harddrugs op medisch-sociale indicatie
is. Dat is een duidelijke positie, die wij ons door Chirac zeker niet laten
wegnemen. Ik heb echter de balans van dit debat opgemaakt en ik heb gezien
dat legalisering van softdrugs er allerminst in zit. Zelfs D66 en de PvdA
hebben hun wijn met water doen kleuren. Het geldt dus zeker ook voor de andere
partijen die hier helemaal niets in zien. In die zin heb ik niets anders te
doen dan ervoor te pleiten, juist binnen de marge van wat D66 en de PvdA en
misschien ook een beetje de VVD hebben gedaan, een aantal stappen te consolideren
in de richting van meer vooruitgang en tegelijkertijd het drugsbeleid in Nederland
strakker te houden, opdat hetgeen als verworvenheid beschouwd mag worden niet
onder druk van de buitenwereld verloren gaat.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! De heer Rabbae gaat een beetje vlug. Zowel door de woordvoerder
van D66 als mijzelf is in verband met de legalisering heel duidelijk de internationale
context naar voren gebracht. Wij hebben gezegd: Nederland kan in dit opzicht
niet alleen handelen. Er zijn ook verdragsverplichtingen die ons tot samenwerking
dwingen. De heer Rabbae laat zich daar in het geheel niet over uit. Is hij
bereid om ter wille van de legalisering, die GroenLinks voorstaat, al die
verdragen waarbij Nederland partij is, op te zeggen?De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Dit punt ken ik. De heer Van de Camp zou zeggen: daar heb
ik op geoefend. Wat de heer Van Oven zegt, is een bekend punt dat opgevoerd
wordt als bezwaar tegen een eventuele legalisering van onder andere softdrugs.
Ik wijs in dit verband wel op iets wat in alle vier de verdragen staat, ook
in dat van Schengen. Verder denk ik aan de commentaren van strafrechtgeleerden,
maar ook aan die van deskundigen die zich met internationale verdragen bezighouden
alsmede aan de commissie-Dufour waarin een aantal deskundigen zitting hebben
en die advies hebben uitgebracht over deze kwestie. In artikel 22 van het
Enkelvoudig Verdrag, de moeder van alle verdragen, lees ik dat als een partij
bij het verdrag vindt, dat de verbouw van papaver, coca en cannabis schadelijk
is voor de gezondheid of wanneer zij vindt dat dit ertoe kan leiden dat drugs
in de illegale circuits terechtkomen, zij in staat gesteld kan worden om die
verbouw te verbieden. Wat betekent dat? Dat betekent dat juist de verbouw
van cannabis niet schadelijk is voor de volksgezondheid als de eigen, nationale
rechtsstelsels en de eigen, nationale omstandigheden in acht worden genomen.
Als de verbouw niet het risico heeft dat de drugs in het criminele circuit
terechtkomen, zou die partij, die staat dus, tot de verbouw van dat produkt
kunnen overgaan. Daarbij zullen natuurlijk wel strakke regels in acht genomen
moeten worden. Dat laatste is een toevoeging van mij. Zij staat niet in artikel
22. Ik weet echter dat het buitenland naar ons kijkt. Dus als de geachte afgevaardigde
zich wil beroepen op de internationale verdragen, geldt dit element, maar
ook dat al die bepalingen zijn opgenomen met inachtneming van het nationale
rechtsstelsel van in dit geval Nederland. Dat weten we allemaal. Wij hoeven
elkaar op dit punt niet de les te lezen. Ook geldt het opportuniteitsbeginsel.
Daarover heeft al een paar keer uitwisseling plaatsgevonden. Dus, mijnheer
Van Oven, al deze verdragen en de commentaren erop lezend, kom ik niet tot
deze conclusie dat de verbouw onder een strak regime in strijd zou zijn met
de internationale verdragen. Het zou bijvoorbeeld kunnen gaan om de verbouw
van cannabis in Nederland. Die moet dan gereguleerd worden, zodat geen export
plaatsvindt, maar alleen maar voor de binnenlandse consumptie wordt geleverd
om de coffeeshops via de achterdeur te bevoorraden. Zoiets zou wel in strijd
zijn met de opvattingen van Chirac, maar dat wist u al.De heerVan Oven(PvdA)Dat laatste ben ik met u eens, maar dan hebben we het weer over reguleren
en niet over legaliseren en ik heb u heel duidelijk die term horen uitspreken.
Mijn fractie heeft gesproken over het uit de strafwet halen van het strafbare
feit. Dat kan alleen als wij de verdragen opzeggen en die prijs hebben wij
er niet voor over.De heerRabbae(GroenLinks)Daar heeft u gelijk in.De heerVan Oven(PvdA)Iets anders is dus het in de hand krijgen ondanks de handhaving van de
strafbaarstelling. Dat kan wat ons betreft dan in de vorm van regularisering.
Ik begrijp dat u langzamerhand ook die kant op komt.De heerRabbae(GroenLinks)Ik had het over reguleren, maar dat maakt niet zoveel uit. Het gaat om
de inhoud. U heeft gelijk: sommige dingen zijn in strijd met de verdragen.
Nogmaals, ik heb van tevoren de balans opgemaakt en ik wist dat verschillende
mogelijkheden niet aanwezig waren, gelet op de huidige politieke constellatie.Voorzitter! Ik zie dat het lichtje aangaat en daarom probeer ik nog een
paar minuten te gebruiken voor de behandeling van een aantal punten. Wij zijn
dus voor scheiding van de twee markten. Wij zijn voor de scheiding van de
markt voor drugs en die voor alcohol. Wij zijn voor het bevoorraden via de
achterdeur. Het verbaast mij dat mevrouw Sorgdrager om dit punt een ommezwaai
maakt. Enerzijds zegt zij dat zij deze bevoorrading hypocriet vindt, maar
anderzijds durft zij voor het probleem geen oplossing te vinden door iets
te regelen voor bevoorrading via de achterdeur. Mijn fractie is er wel voor, dat wij werken op basis van een vergunningensysteem voor de
coffeeshops. De coffeeshops die zich niet houden aan de regels, kunnen gesloten
worden. Willen wij onze progressieve stappen een kans van slagen geven, dan
moeten wij de voorzieningen die er zijn op basis van de regels ook laten werken.
Gebeurt dat niet, dan sluiten. Een aantal elementen in onze opvatting kunnen
iets verder gaan dan de opstelling van het kabinet, hoewel het handhaven van
de regels zeer noodzakelijk is.Mijn fractie is tegen een maximum van 5 gram. Ik wijs op de overlast.
Ik wijs op het optreden van een tussenhandel tussen de consumenten en de coffeeshops.
Ik wijs natuurlijk ook op het toerisme vanuit Nederland naar Duitsland met
het oog op wat daar verkrijgbaar is van 10 tot 30 gram en wat hier verkrijgbaar
is. Dan spreek ik nog niet over de discrepantie tussen het mogen bezitten
van 30 gram in Nederland en het verkopen van 5 gram. Over inconsistentie gesproken!Dan kom ik op het punt van de overlast. Het kabinet heeft het over een
strafrechtelijke opvang van verslaafden. Ik steun dat voorstel. Wij wachten
de uitwerking daarvan af. Mijn fractie is ook voor het bestuderen van de mogelijkheid
van gebruikersruimten. Wij hebben net een petitie gekregen van het Spijkerkwartier
in Arnhem. Ik ben geïnteresseerd in de kijk van het kabinet op deze mogelijkheid
om de mensen bijeen te groeperen, zodat zij geen overlast veroorzaken voor
de eigen omgeving.Ik heb een aantal opmerkingen over de intramurale zorg. De Hoop in Dordrecht
en de Jellinek-kliniek hebben ons gewezen op de mogelijkheid dat voor de resocialisatie
binnen de intramurale instellingen geen financiën van de kant van VWS
ter beschikking worden gesteld om een integrale aanpak van opleiding tot en
met werken en wonen mogelijk te maken. Ik vraag de minister van VWS of zij
bereid is om deze verstrekkingen onder te brengen in de AWBZ.Een tweede punt van zorg heeft betrekking op de Wet bijzondere opneming
psychiatrische ziekenhuizen. Hoofdcommissaris Hessing in Rotterdam heeft erop
gewezen dat een aantal zwaar verslaafden, hoewel zij geestesziek zijn, eigenlijk
nog niet gek genoeg zijn om opgenomen te worden in psychiatrische ziekenhuizen,
maar te gek zijn om door de verslavingszorg opgenomen te worden. Als gevolg
daarvan vallen zij tussen de wal en het schip. Ik vraag de minister van VWS
of zij bereid is om een verruiming van de BOPZ in dezen mogelijk te maken
ten behoeve van deze groep.Ik wacht het door minister Borst geïnitieerde onderzoek naar XTC
af om daaruit conclusies te kunnen trekken.Wat het totale beleid betreft, vind ik dat het kabinet een kans heeft
gemist met deze nota. Voordat de nota verscheen, heeft ze veel hoop doen leven
bij mensen die dachten dat er eindelijk een nieuwe wind zou waaien vanuit
een aantal ministeries en dat dit waarschijnlijk zou leiden tot een frisse
kijk op deze zaak. Helaas moeten wij constateren dat er inderdaad ook iemand
zoals Chirac bestaat.De heerVan der Vlies(SGP)Ik heb de fractie van GroenLinks al jarenlang over dit thema aan het woord
gehoord; ik heb dat in herinnering. Er valt mij dan een ding op. U bepaalt
uiteraard zelf wat u hier naar voren brengt en u moet keuzen doen, net als
ik straks in verband met de spreektijd. Ik neem u dan ook op voorhand niet
echt iets kwalijk. Het valt echter wel op dat u de deernis die toch altijd
doorklonk in de bijdragen van GroenLinks ter zake van de verslaafden vanavond
niet hoorbaar in uw afwegingen hebt betrokken. Dat vind ik wat opmerkelijk.
Progressieve stappen, dit moet kunnen, dat moet kunnen, dat moet niet zoals
voorgesteld, dat kon een slagje anders en dat een tandje meer, maar wat is
nou het effect op het niveau van de mens die daar in de goot ligt?De heerRabbae(GroenLinks)Mijnheer Van der Vlies, wij hebben het allemaal over mensen. Ik heb het
niet over dingen. Uiteindelijk zijn wij allemaal van opvatting dat er zo min
mogelijk slachtoffers moeten vallen door het gebruik van drugs, maar ook van
alcohol en sigaretten en misschien ook van koffie. Dat vergeten wij waarschijnlijk
in dit verband, maar goed. In die zin gaat het uiteindelijk om de mensen.
De vraag die ons waarschijnlijk van elkaar scheidt, is: welke weg leidt naar
Rome?De heerVan der Vlies(SGP)Mag ik Genève voorstellen?De heerRabbae(GroenLinks)Dat is goed. Neemt u mij niet kwalijk.De softdrugs worden gereguleerd. Daarmee wordt de criminaliteit een grote
kans ontnomen om zich in te laten met jongeren. Daarnaast moet een belangrijke
voorlichtingscampagne worden gestart om het gebruik te ontmoedigen. Hierbij
valt te denken aan scholen, aan jongerenorganisaties, etc. Uiteindelijk heeft
men het zelf in de hand. Je kunt allemaal je best doen. Verder moet het functioneren
van de coffeeshops strak worden begeleid, zodat uitwassen voorkomen worden.
De successen die Nederland heeft geboekt op het gebied van zorg moeten als
pluspunt worden gezien. Verbetering moet blijvend worden nagestreefd. Daarin
past ook het experiment van de verstrekking van heroïne. Dat gebeurt
niet om de mensen af te schrijven. Wij moeten eerlijk zijn. Allemaal zien
wij soms verslaafden op straat. Soms zien wij lopende skeletten. Moeten wij
die negeren? Moet de zaak gewoon keihard worden aangepakt? Of moeten wij juist
proberen, deze mensen terug te brengen naar een normaal leven, zoals dat ook
gebeurt in Zürich, in de hoop dat men er op een gegeven moment van afkomt?
Garanties hebben wij niet. Mijn fractie is voor zo'n experiment, juist voor
de mensen die anders helemaal afgeschreven kunnen worden, omdat er geen mogelijkheid
is om hen te redden.Mijnheer Van der Vlies, ik weet niet of ik nog een breed betoog moet houden
om u ervan te overtuigen dat het bij mijn fractie oorspronkelijk ging, maar
uiteindelijk ook gaat om de mensen en niet om een beleid dat eigenlijk in
de lucht fietst.De heerJanmaat(CD)Mijnheer de voorzitter! Enkele fracties hebben zich uitgesproken over
het succesvolle beleid van dit kabinet inzake drugs. Dat succes kan zeker
niet ontkend worden. Er is geen enkele Europese regering die het heeft gepresteerd
om drugs in te voeren voor bijna 1 mld. aan straatwaarde. Als vervolgens het
drugsgebruik in Nederland toeneemt, dan mag niemand zich daarover verbazen.
De omringende landen verafschuwen de Nederlandse regering, omdat zij de internationale
drugsmaffia in kilo's glansrijk heeft verslagen. Ik vind dat
een vreemde interpretatie van het woord "succes". Natuurlijk staat het buitenland
op stelten. De Nederlandse regering krijgt nog wat steun van een enkele Duitse
deelstaat en misschien nog een buitengewoon progressieve Franse burgemeester.
Dat geeft het niveau aan waarop deze regering opereert, namelijk op lokaal
en provinciaal niveau. Door andere Europese regeringen wordt dit kabinet nauwelijks
nog serieus genomen. Dat lijkt mij min of meer terecht.De drugsproblematiek staat niet op zichzelf. Er liggen vele grote maatschappelijke
problemen aan ten grondslag. Het drugsprobleem oplossen kan niet zonder naar
de andere maatschappelijke problemen te kijken. Maar ja, die zijn nog niet
opgelost. De CD durft zelfs te stellen dat wij die helemaal niet zullen oplossen.
De heer Oudkerk van de PvdA mag hier dan wel wat opmerkingen over maken, maar
de hele PvdA-fractie is weer als een angsthaas uit de zaal verdwenen. Zo langzamerhand
krijg je toch een indruk van hoe het is om in Nederland kansarm te zijn. De
PvdA-fractie moet het maar ontkennen, als het niet waar is. Als je kansarm
bent, maak je geen kans op goede huisvesting, nog minder op een goede baan
en vanwege je achtergrond al helemaal niet op goed onderwijs. Maar ach, dan
kan je altijd nog vervallen in drugs. De PvdA heeft ze. Als je vervolgens
wilt afkicken, kun je weer bij dezelfde heer Oudkerk terecht. Hij helpt dan
vanuit zijn sociale gevoel. En zo blijft de PvdA-aanhang in stand. Het is
echter een volstrekt ontspoorde situatie. En in die augiasstal is het natuurlijk
buitengewoon moeilijk om orde op zaken te stellen. Er is geen enkele politieke
partij die dat zonder rigoureuze ingrepen kan doen.De heerOudkerk(PvdA)Mijnheer Janmaat, deze aantijgingen acht ik niet geschikt. Ik heb ook
niet de wil om daar ook maar één inhoudelijk woord op te zeggen.De heerJanmaat(CD)Dat hebt u ook niet. U kunt zich hier namelijk wel de grote integere allesoplosser
noemen, maar het is het PvdA-beleid dat grote groepen Nederlanders en minderheden
in ontzaglijke problemen stort, waardoor zij alleen nog iets in drugs vinden.
Dus natuurlijk hebt u geen antwoord. Dat had u gedroomd in uw praktijkje.
Een antwoord hebt u niet, ook niet met die hele 43-koppige fractie of hoeveel
het er nog mogen zijn.De heerOudkerk(PvdA)Tellen is ook al moeilijk voor u. Laat ik het daar maar bij houden.De heerJanmaat(CD)Het worden er nog minder; let maar op. En dat is dus de service aan de
PvdA-kiezer. In welk gedeelte van het circuit je ook zit, je kunt bij de PvdA
terecht. Natuurlijk ligt het niet alleen aan de PvdA, alhoewel zij op dat
terrein wel altijd een sterk aanmoedigend beleid heeft gevoerd. In de jaren
zeventig was het in linkse groepen en vooral bij de PvdA populair om het toch
maar eens te proberen. Misschien zit de heer Oudkerk nog niet lang genoeg
in de politiek om dit te weten.Voorzitter! In die Augiasstal moet natuurlijk heel wat gebeuren. Niet
te ontkennen valt dat deze regering dat niet doet. Zij zet de deur op een
klein kiertje open, zodat de stank goed naar buiten komt. Opruimen kan zij
echter niet. Zij kan niet van de drugs af, omdat vele groepen die nu eenmaal
nodig menen te hebben voor "nog wat plezier in het leven". Dat is jammer.
Het is zelfs buitengewoon tragisch dat veel mensen de drugs als een vluchtmogelijkheid
zien. Het heeft natuurlijk totaal geen zin om een vergelijking te maken met
een lang geaccepteerd middel als alcohol. De heer Van Oven zou dat moeten
weten uit zijn langjarige praktijk als officier. Het reguleren, dat natuurlijk
niets anders is dan legaliseren, is al helemaal geen oplossing. In dit huis
is ook al eens voorgesteld om de pedofilie te reguleren door het uit het strafrecht
te halen, maar dat is geen oplossing.De regering heeft wat inperkende maatregelen voorgesteld. Wij hebben daar
een paar vragen over. De internationale drugsmaffia is niet onder controle
gekregen. Als wij het over drugs hebben, praten wij in Europa zo langzamerhand
eigenlijk over een oorlogssituatie. Wie die oorlog ook voert, Europa is in
ieder geval de dupe. De jeugd schijnt daar met drugs ondergraven te moeten
worden. Ik wil niet zeggen dat in dit geval de Verenigde Staten een rol spelen,
maar in 1854 heeft dat land wel degelijk een opiumoorlog gevoerd onder leiding
van admiraal Perry.Maar de regering krijgt de internationale drugsmaffia niet onder controle,
ondanks haar gigantische eigen invoer van drugs. De vraag is of de regering
toch aandacht gaat besteden aan die maffia en in het bijzonder aan minderhedengroepen
die met hun eigen land samenwerken. Met "eigen land" wordt dan niet Nederland
bedoeld. Is Nederland bereid, als de feiten daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld
invallen te doen in een moskee? Of gaat zij er op voorhand van uit dat dit
te veel emoties oplevert? In dat geval vormen de drugs het mindere probleem.
Maar die oorlogssituatie wil er eigenlijk op duiden dat de praktische politiek
haar greep op de regelmatige gang van zaken heeft verloren. Dat is wel degelijk
waar.De CD ziet eigenlijk niet zoveel in eigen teelt. Anderzijds zou die eigen
teelt tot gevolg kunnen hebben dat de internationale maffia wordt afgeremd
en dat de regering zelf gaat stoppen met de invoer van drugs. Ook na de commissie-Van
Traa hebben wij een aantal hoge ambtenaren en politici gehoord die met die
invoer door willen gaan. De vraag is dan altijd of dat gebeurt om de drugs
te bestrijden dan wel omdat intussen de winstgelden zo belangrijk zijn geworden.
Ik zou graag van de regering willen weten of zij, wanneer die eigen teelt
wordt toegestaan, van plan is in ieder geval haar eigen invoer te stoppen.
Dat lijkt mij toch van belang.Uiteraard staat de CD achter het voorstel van de regering om de handelsvoorraad
te beperken en de voorraad van de gebruiker te minimaliseren tot 5 gram.De voorzitter:U heeft nog één minuut om af te ronden.De heerJanmaat(CD)Dat is natuurlijk veel te weinig, want ik ben nog lang niet aan een afronding
toe. Maar, voorzitter, ik zal een laatste opmerking maken over de zorg. De
mensen die zwaar verslaafd zijn aan de heroïne zouden moeten worden opgevangen
in een procedure zoals in Zürich. De CD ziet daar heel weinig in. Er
wordt ook gesproken over het gratis verstrekken van heroïne. Welnu, er
wordt ook niet gratis cognac of whisky verstrekt. Verder betreft het hier
tragische gevallen van mensen die ernstig verslaafd zijn. Maar
als zo'n procedure wordt gestart, heeft het natuurlijk nauwelijks zin om er
grote aantallen voor in te zetten. Ik wijs erop dat tot nu toe alle verzorgingsinstituten
op dat gebied zijn mislukt, dat er Surinaamse welzijnswerkers teruggegaan
zijn naar eigen land met de wanhopige ervaring dat ze niet één
landgenoot in Nederland van de drugs hebben kunnen afhelpen.De voorzitter:Maar nu zit u qua tijd in uw tweede termijn.De heerJanmaat(CD)Dan zal ik nu wat vragen stellen die ik anders in mijn tweede termijn
had willen stellen.De voorzitter:Dat is niet de bedoeling.De heerJanmaat(CD)Neen, maar als D66 het mag, mag ik het ook.De voorzitter:Maar op is op.De heerJanmaat(CD)Ja, op is op. En vol is vol!Mijnheer de voorzitter! Wat zijn nu de zogenaamd wetenschappelijke argumenten
om dat aantal te verhogen tot meer dan 50? Die zijn er mijns inziens niet.
Is het percentage van slagen van het proces niet zodanig klein, dat er onder
die eerste 50 niet één zit? Dat weet de CD bijna zeker, want
de procedure is niet nieuw. Dit soort behandelingen heeft ook in de jaren
zeventig plaatsgevonden. Het is eigenlijk schrijnend; de heer Rabbae spreekt
van levende skeletten, welnu, die worden niet opgelapt met heroïne.MevrouwAiking-van Wageningen(groep-Nijpels)Mijnheer de voorzitter! Naar het verschijnen van de nota over het Nederlandse
drugsbeleid, die was aangekondigd in het regeerakkoord van 1994, heeft mijn
partij, Senioren 2000, waarvan de groep-Nijpels de vertegenwoordiging in de
Tweede Kamer is, reikhalzend uitgezien. Voor de meeste ouderen in Nederland
wordt het in het verleden gehanteerde zogenaamde gedoogbeleid ervaren als
een soort ramp, die zich sluipenderwijs heeft voltrokken. De verloedering
van hele woonwijken in vooral de grote steden, de onaanvaardbaar groot geworden
onveiligheid, de ontwrichting van gezinnen van verslaafden en de vele jongeren
die ten onder zijn gegaan of dreigen te gaan aan de verslaving en aan allerlei
soorten drugs, vormen te zamen een bittere aanklacht tegen dit beleid, dat
in feite beter een non-beleid kan worden genoemd. Op de achtergrond, minder
zichtbaar, maar niet minder bedreigend, is er het met het drugsgebruik samenhangende
toenemende fenomeen van de georganiseerde criminaliteit.Het moge duidelijk zijn dat mijn fractie alle maatregelen van harte zal
steunen, die kans lijken te maken op terugdringing van schade aan de volksgezondheid,
van de overlast en van de aantasting van welzijn en welvaart binnen onze samenleving.
Lezing van de drugsnota leert ons, zonder dat dit expliciet wordt genoemd,
dat alle aangekondigde maatregelen te kort zullen schieten als niet op alle
fronten en in alle geledingen de wil en de bereidheid bestaat om mee te helpen
aan terugdringing van dit kwaad. Ik denk daarbij aan de voorgestelde versterking
van het gemeentelijk instrumentarium om sneller in te kunnen grijpen. Wij
zullen dan ook het voorstel van de heren Van Heemst en Korthals in principe
steunen en plaatsen naast dat van het kabinet. Wij denken ook aan een versterking
van de politie en opsporingsinstanties, maar vooral aan verbetering van de
preventie en de voorlichting. Voorts denk ik namens deze grote groep vooral
oudere kiezers, dat ik mag zeggen dat het niet alleen de verloedering, de
overlast en de onveiligheid zijn die ons met grote zorg vervullen, maar vooral
ook de voortdurende bedreiging die wordt gevormd door drank- en drugsgebruik
door de opgroeiende jeugd. Dat is de generatie die in de naaste toekomst voor
het welzijn in ons land de verantwoordelijkheid zal moeten dragen.Bestudering van de drugsnota wijst uit dat de minister wel de toename
van softdrugsgebruik door scholieren onderkent, maar niet de vinger weet te
leggen op de oorzaak daarvan. De gedoogcriteria laten officieel de verkoop
van softdrugs aan personen onder de 18 jaar niet toe, maar de realiteit is
dat middelbare scholieren zonder problemen aan hun softdrugs kunnen komen,
evenals aan de terecht in de nota als harddrugs gekwalificeerde XTC-pillen,
die vaak in grote hoeveelheden op zogenaamde houseparty's verkrijgbaar zijn.
Uit cijfers van het NIAD blijkt dat er sprake is van een groeiend aantal softdrugsgebruikers
in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Zelf constateerde ik tijdens de werkbezoeken
aan coffeeshops dat, ondanks dit verkoopverbod, er wel degelijk wordt verkocht
aan kinderen. Overigens moet ik zeggen dat die bezoeken aan de coffeeshops
een groot gevoel van medelijden in mij hebben doen opkomen.De voorzitter:Ik wijs u erop dat u nog één minuut heeft om af te ronden.MevrouwAiking-van Wageningen(groep-Nijpels)Ik zal mij dus moeten beperken tot enkele opmerkingen over de nota zelf.Onze fractie steunt de belangrijkste beleidsvoornemens zoals die in de
nota worden gepresenteerd. Vooral de afwijzing van legalisering van zowel
soft- als harddrugs door het kabinet spreekt ons aan. Wij zouden willen aandringen
op aandacht voor en wellicht op ondersteuning van de initiatieven van enkele
gemeenten zoals Bussum, Delfzijl en Zoetermeer waaraan ik een bezoek heb gebracht.
Zij willen het verkrijgen van softdrugs via een door de gemeente aangewezen
stichting mogelijk maken.De voorzitter:Uw spreektijd is om.MevrouwAiking-van Wageningen(groep-Nijpels)Deze stichtingen kunnen strak gecontroleerd worden. Ik rond af.Ik denk in dit verband liever aan het woord kanalisatie dan aan het woord
regulering. Regulering biedt nog mogelijkheden voor interpretatie terwijl
kanalisatie de mogelijkheid biedt de verspreiding strakker in de hand te houden,
ook met het oog op de toekomst, hoe die ook moge zijn.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! Cannabiskanalisatie klinkt erg mooi. Ik wil mevrouw Aiking
nog aan een beetje tijd helpen door haar een vraag te stellen. Zij kan dan
misschien nog een onderwerp behandelen waaraan zij anders niet meer toekomt.Hoe denkt zij over het terugbrengen van de verkoopnorm van 30 naar 5 gram?MevrouwAiking-van Wageningen(groep-Nijpels)Wij vinden alle vormen van terugdringing zinvol. Als die
stichtingen door de gemeenten in het leven geroepen zouden kunnen worden,
kan misschien de prijs naar beneden zodat de coffeeshops de wind uit de zeilen
wordt genomen. Je kunt dan ook werken met een legitimatie, waardoor alleen
aan ingezetenen mag worden verkocht.De heerDe Graaf(D66)Dat was niet helemaal mijn vraag.MevrouwAiking-van Wageningen(groep-Nijpels)Dat begrijp ik.De heerDe Graaf(D66)Ik wil even terug naar mijn vraag.De voorzitter:U moet er geen spelletje van maken. U kunt een heel korte vraag stellen.De heerDe Graaf(D66)Ik maak er geen spelletje van. Ik zal een korte vraag stellen die ook
enige relevantie heeft. Over het terugbrengen van de verkoopnorm van 30 naar
5 gram zijn veel problemen ontstaan ten aanzien van de handhaving. Heeft mevrouw
Aiking daarover een standpunt?MevrouwAiking-van Wageningen(groep-Nijpels)Ja. Als wij die weg opgaan, moet het mogelijk zijn via legitimatie chipkaarten
te verstrekken, waarmee je maximale hoeveelheden kunt inkopen. Hoe minder
die hoeveelheid is, hoe beter lijkt mij.Ik wil nog een enkele opmerking maken over de tot nu toe moeizaam gebleken
berechting. Rechters willen vaak bij de veroordeling van handelaars een drietal
bewijzen hebben. Ik pleit ervoor een richtlijn uit te vaardigen waarbij ook
kleine handelaars wat sneller berecht kunnen worden. Handelaars zijn zeer
inventief. Bij overdracht is er een afspraak. Er is overdracht van geld en
overdracht van de materie. Er zijn organisaties die dat in drieën splitsen.
Men maakt een afspraak in een café. Op een andere plaats wordt het
geld overgedragen. Tenslotte kan men de drugs vinden onder een tegel in het
park. Ga er maar aanstaan als politieman om dit op te sporen en te voldoen
aan de bewijsrechtelijke eisen die de rechter stelt.De voorzitter:U hebt ook uw tweede termijn opgesnoept.De heerRouvoet(RPF)Voorzitter! De bodem van het drugsdebat wordt naar mijn overtuiging gevormd
door de vraag naar de verantwoordelijkheden. Dat zijn de verantwoordelijkheden
van individuele burgers en van de overheid betreffende het drugsgebruik. De
kernvraag is: accepteren wij drugsgebruik in onze samenleving of willen wij
ervan af? Wat betekent dat voor de taak van de overheid? Is overheidsingrijpen
aangewezen of is het per definitie bevoogdend en moralistisch, afgezien van
de aanpak van excessen?Het antwoord dat wij op de vraag geven, bepaalt in hoge mate de appreciatie
van het beleid. Hoe waardeer je dat? Hoe waardeer je de successen die geclaimd
worden? Wat is de taxatie van de ontwikkelingen? Hoe interpreteer je de cijfers
en de reactie op tegenargumenten, of deze nu uit internationale bron afkomstig
zijn of van medici.Het belang van discussies over de mate van schadelijkheid of onschadelijkheid
van drugs, over de mogelijke effecten van bijstellingen op details van het
beleid waarbij de kern onaangetast blijft en over de betekenis van statistieken
en cijfers is in het licht van deze fundamentele vraag nogal betrekkelijk
en overtuigt niemand meer. Dat blijkt vandaag wel. Cijfers zijn multi-interpretabel
en de verleiding tot selectief winkelen in de te presenteren feiten en cijfers
is groot.Het Nederlands drugsbeleid en de nota die in het klimaat van dat beleid
tot stand is gekomen, stralen iets uit waarin de respectabiliteit van de keuze
voor drugsgebruik een centrale notie is. Verdovende middelen zijn een maatschappelijk
gegeven. Het is vandaag al een aantal keren gezegd. Het beleid richt zich
dan op de bestrijding van excessen, op de beheersing en op harm reduction.Voorzitter! Liever dan op allerlei details wil ik ingaan op deze fundamentele
keuze, die volgens mijn fractie principieel verkeerd is. Die kan, wat ons
betreft, niet in goed beleid resulteren. Met andere woorden, het belang van
de samenleving en van de individuele burgers is met die keuze niet gediend.
De illustratie dat dat besef onderhuids aanwezig is, heb ik aangetroffen bij
iets wat ik las over een collega van D66. Het ging om iemand die in haar eigen
gezin zei: drugs moet dan wel gedecriminaliseerd worden volgens mijn eigen
programma, maar hier in huis gelden andere regels. Zij kreeg het standpunt
van haar partij tegengeworpen door haar kinderen aan wie zij het wilde verbieden.Als wij in politieke zin liberaal, progressief of tolerant willen zijn
ten opzichte van een verschijnsel dat wij uit de eigen kring het liefst zouden
willen weren omdat wij het ongewenst of schadelijk vinden, dan zijn wij bezig
met onverantwoorde politiek. Een beleid dat dit als uitgangspunt heeft, kenmerkt
zich al gauw door een eigen en onbeheersbare dynamiek. Van het een komt het
ander. Ik zal er straks een aantal voorbeelden van geven. Hier is herhaaldelijk
over tafel gegaan: als wij dit doen, dan is het toch ook logisch dat wij dat
doen. Dat vormt voor mij een illustratie hiervan.De heerDe Graaf(D66)Ik kom even terug op het voorbeeld dat u gaf. Ik hoef de naam van mijn
collega niet te weten, maar ik wil u het volgende voorhouden. Ook uw partij
pleit niet voor een verbod op tabak. Niettemin kan ik mij goed voorstellen
dat u uw kinderen verbiedt om te roken totdat zij een bepaalde leeftijd hebben.
Wat is daar inconsequent aan?De heerRouvoet(RPF)De vergelijking tussen tabaksbeleid, alcoholbeleid en softdrugsbeleid
is vandaag al een paar keer over tafel gegaan. Er zijn best verschillen aan
te geven. Ik zou de naam van uw collega overigens niet eens kunnen geven,
want zij werd in Elsevier als anonieme D66-vertegenwoordigster opgevoerd.
Dat beeld is bij mij blijven hangen. Als dat structureel is, dan vind ik dat
een verkeerd signaal. Daarom presenteer ik het hier. Een bepaalde krant gaf
het volgende commentaar op het artikel. Iemand die in eigen kring zegt dat
zij het niet wil en het derhalve verbiedt, ook al zegt haar programma dat
het landelijk moet worden gedecriminaliseerd, dan is dat een goede ouder maar
een onverantwoorde politica. Ik zeg dat het commentaar van dat ochtendblad
na.De heerDe Graaf(D66)Dat betekent dus ook dat ik u moet rangschikken onder de categorie "onverantwoorde
politici", omdat ik ervan uitga dat u uw kinderen niet graag aan het roken
ziet, maar dat overigens niet pleit voor een tabaksverbod?De heerRouvoet(RPF)Wij hebben nog niet met elkaar gedebatteerd over het tabaksbeleid. Ik
kan mij dat niet herinneren.De heerDe Graaf(D66)Ik vraag het maar, omdat het natuurlijk exact hetzelfde is.De heerRouvoet(RPF)Laten wij het volgende afspreken. Als u met mij initiatief wilt nemen
om het tabaksgebruik verder te ontmoedigen en aan te pakken...De heerDe Graaf(D66)Daar ging het niet om, het ging om een verbod.De heerRouvoet(RPF)Ik gebruik het als een illustratie bij de vraag: wat voor samenleving
willen wij? Als ik de ideale samenleving mag schetsen, dan zit er ook geen
tabakscultuur in. Dat is mijn antwoord daarop.De heerDe Graaf(D66)In een ideale samenleving zijn alle mensen goed en hebben zij nergens
behoefte aan. Maar zo is het leven niet.De heerRouvoet(RPF)Nee, maar ik stel de vraag aan de orde: naar wat voor samenleving streef
je, wat is de inzet? Dan geef ik u mijn inzet daarbij.Voorzitter! Ik kom te spreken over het gedoogbeleid. Zoals bekend, heeft
mijn fractie daar altijd principiële bezwaren tegen gehad. Gedogen heeft
een legitimerende werking. Het onderscheid tussen gedogen en legaliseren is
flinterdun. Gedogen is mogen. Dat is het gevoel dat al gauw ontstaat. Het
mag, dus waarom niet. Tijdelijk gedogen lijkt mij een denkbare situatie in
afwachting van een oplossing voor een noodsituatie. Zodra het permanent gebeurt,
is het een gelegenheidsoplossing, waarbij oplossing tussen aanhalingstekens
staat. Als je het aan de hand van criteria gaat doen, dan is er sprake van
geregelde wetsontduiking. Dat leidt onvermijdelijk tot aantasting van het
gezag en de geloofwaardigheid van de overheid.De vergelijking die de heer De Graaf in een krant heeft getrokken met
het niet bekeuren van iedereen die zonder rood achterlicht rijdt, raakt, met
respect, kant noch wal. Het gaat hier om het geven van criteria met behulp
waarvan de wet, die op dat punt duidelijk is, ontdoken mag worden en niet
gehandhaafd hoeft te worden. Daar komt nog bij dat dan op basis van de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur rechten ontstaan. Dat leidt tot allerlei
zotte situaties, zoals wij die ook in de grenssteden hebben leren kennen.Een gedoogbeleid laat zich voorts niet combineren met een ontmoedigingsbeleid.
Dat bijt zichzelf in de staart. Je kunt niet ontmoedigen en ondertussen spreken
over de noodzaak van laagdrempelige voorzieningen. Dat is tegenstrijdig. Voorts
heeft het een demotiverend effect op rechtshandhavers; bij de enquête
kregen wij veelvuldig de reactie: Waarom zouden wij nog ingrijpen, wij accepteren
het spul toch? Dat is dus een demotiverend effect op de wetshandhaving. Het
is ook niet uit te leggen aan het buitenland. Wij hebben daar veel over gesproken
en men zal mij niet horen zeggen dat alle motieven om zich tegen het Nederlandse
beleid te verzetten even nobel zijn, maar ik kan mij voorstellen dat minister
Sorgdrager er moeite mee heeft om in het buitenland uit te leggen dat het
kabinet de problematiek van de achterdeur van de coffeeshops wil reguleren
en dat het dan om drugsbeleid gaat. Ik denk dat menige buitenlander die dit
debat tot nu toe zou hebben gevolgd, niet in de gaten zou hebben dat het om
drugsbeleid gaat. Hij zou misschien denken dat het om bouwvoorschriften voor
de natte horeca in het algemeen gaat. Het is dus niet gemakkelijk uit te leggen
in het buitenland, zodat wij onze toon ook in dat opzicht zouden moeten matigen
en ons zouden moeten afvragen of er niet toch iets aan de hand is. In ander
opzicht is Nederland zeer volgzaam bij het Europese beleid; ik heb dat in
dit dossier eigenlijk zeer gemist.Voorzitter! Ik zal niet meer ingaan op de controle op de naleving van
de criteria, want anderen hebben daar al uitvoerig over gesproken. Daar zitten
de nodige problemen aan vast op het stuk van affichering en ten aanzien van
de voorzieningen voor de jeugd.Een aparte opmerking over de term "coffeeshops". Als wij zo trots zijn
op het coffeeshopbeleid, als wij vinden dat dit een belangrijke oorzaak van
het succes van het Nederlandse drugsbeleid is, laten wij het beestje dan ook
bij de naam noemen. Laten wij geen versluierende taal gebruiken, laten wij
elkaar geen zand in de ogen strooien en gewoon zeggen waar het over gaat.
Het gaat niet om coffeeshops, maar om drugswinkels. Welke mogelijkheden ziet
de regering om het gebruik van de term "coffeeshop" voor zaken waar je alles
kunt krijgen behalve koffie, uit te bannen? Ik reken ook een beetje op de
steun van mijn collega Oudkerk, die ik in dit debat op een gegeven moment
voor een realistische terminologie heb horen pleiten.Voorzitter! Gedogen kent een eigen dynamiek. Van gebruik kom je bij de
handel terecht, in verband met de schizofrenie tussen voordeur en achterdeur.
Van de handel kom je bij de teelt en van de teelt kom je uit bij de internationale
handel. En als je het een doet, waarom dan niet ook het ander? Als je A zegt,
is het toch logisch om ook B te zeggen? De kritiek op de kern van het gedoogbeleid
wordt niet weggenomen door termen te gebruiken als reguleren, regulariseren
en liberaliseren.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! Ik vind dat de heer Rouvoet nu toch volstrekt onvoldoende
weergeeft wat er tot nu toe gezegd is. Wij hebben juist gesteld dat als je
produktie, toelevering, handel en gebruik in je greep kunt krijgen, dat juist
mogelijkheden biedt om andere vormen van produktie, met name op export gericht,
aan te pakken. Er is dus een aanzienlijk verschil tussen het regulariseren
van die keten en het vrijlaten van de internationale handel. Dat onderscheid
wil ik toch wel maken.De heerRouvoet(RPF)Ik spreek in algemene termen over het gedoogbeleid en mijn bezwaar is
dat je, als je het een toelaat, geen inhoudelijk verweer meer hebt tegen volgende
stappen. Ik heb de heer De Graaf horen zeggen dat een goed lopende coffeeshop
in Amsterdam – ik zou andere woorden kiezen voor deze kwalificatie –
een behoorlijke handelsvoorraad nodig heeft. Mijn stelling is dat je in algemene
zin met een gedoogbeleid de beslissing uit handen geeft, omdat je geen verweer
meer hebt tegen volgende stappen. Je kunt het vergelijken met de vervaging
van softdrugs en harddrugs via de designerdrugs, via XTC. De scheiding van
de markten is een belangrijk argument voor het gedoogbeleid
in verband met coffeeshops, maar je ziet dat onderscheid vervagen. Het argument
bij XTC is dat het een onderdeel van de jeugdcultuur is en dat er kennelijk
vraag naar is. Het is dus heel lastig om er een absoluut "nee" tegen te laten
horen, omdat er al een gedoogbeleid is op andere punten. Ik zou de zaak ook
wel eens willen omkeren. Wat is nu eigenlijk een niet moraliserend argument
van de voorstanders van liberalisering om halt te houden bij softdrugs? Wij
zijn het erover eens dat softdrugs geringere schade veroorzaken, maar wat
is een niet bevoogdend, niet moralistisch argument voor deze grens? Ik heb
het nog niet gehoord.De heerVan Oven(PvdA)Waarom zou dat argument geen rol mogen spelen? Ik denk dat er inderdaad
wel degelijk een verschil in schadelijkheid aan te geven is, dus is het op
zichzelf volstrekt gerechtvaardigd om dat verschil in schadelijkheid af te
wegen tegen de individuele vrijheid. Dan kun je bij softdrugs heel goed tot
een andere conclusie komen dan bij designerdrugs of harddrugs.De heerRouvoet(RPF)Ik heb niet de indruk dat dit een antwoord is op mijn vraag. Het uitgangspunt
is toch de mate van keuzevrijheid inzake het gebruik. In dit verband is steeds
gezegd dat cannabis een laag risico heeft en dat het minder schadelijk is,
waardoor het zich voor een gedoogbeleid leent. Als de wetgever zich daardoor
laat leiden, waar ik overigens tegenstander van ben, vraag ik mij af wat het
argument is om die keuzevrijheid te beperken bij zaken die schadelijker zijn.
Tot nu toe heb ik alleen maar de bevoogdende of moralistische argumenten gehoord
dat die veel schadelijker zijn dan softdrugs. Ik gebruik deze termen in deze
zin, omdat zij ook anderszins gebruikt zijn. Als die keuze dus die kant op
valt, zijn er dan andere argumenten?De heerVan Oven(PvdA)Ik zie niet waarom de politieke besluitvorming los van morele argumenten
moet geschieden. Dat kan daarin dus heel goed een plaats vinden.De heerRouvoet(RPF)Met dat antwoord ben ik op zich erg blij.De heerDe Graaf(D66)Ik had de indruk dat de heer Rouvoet de vraag niet alleen aan de heer
Van Oven stelde.De voorzitter:Ik dacht zelfs dat hij de vraag aan het kabinet stelde.De heerDe Graaf(D66)Dan verwacht ik ook nog een antwoord van het kabinet. Uit mijn bijdrage
heeft men overigens kunnen afleiden dat het antwoord op de vraag of het strafrecht
van toepassing zou moeten zijn op het gebruik en de verkoop van drugs, mede
moet afhangen van het antwoord op de vraag welke risico's de samenleving als
geheel loopt. Daarin speelt wel degelijk de schadelijkheid voor de volksgezondheid
een grote rol. Wat mij betreft, mag men daar ook best wel morele implicaties
aan toevoegen. Maar de risico's voor de samenleving vormen een belangrijk
criterium bij de beantwoording van de vraag of je iets al dan niet strafrechtelijk
wilt afschermen.De heerRouvoet(RPF)Prima. Ik heb dat evenwel steeds omgedraaid: dat verschaft anderen de
volle legitimatie om het niet alleen voor harddrugs te laten gelden, maar
ook voor softdrugs. Het heeft mij een beetje gestoord in deze discussie dat
alleen maar het argument is dat softdrugs relatief of minder schadelijk zijn.
Voorts wordt daarover voortdurend stevig gesteggeld. Bovendien zijn er tabak
en alcohol. Dat is voor mij onvoldoende reden om niet op een ander moment
een streep te trekken. Dat doe ik dus bij softdrugs. Dat wil ik hier gezegd
hebben.De heerDe Graaf(D66)Die streep loopt precies onder de softdrugs? Dus u zet de streep net boven
andere genot- en mogelijke roesmiddelen die eveneens schadelijke werking op
de volksgezondheid hebben, soms vele malen erger dan cannabis? Ik noem in
dit verband tabaksgebruik en alcohol. Alles wat daaronder staat, zoals alcohol
en tabak, mag volgens u wel degelijk vrij verkocht worden. Ik heb u daarvoor
nog geen goede argumentatie horen geven anders dan uw moralistische argumentatie.De heerRouvoet(RPF)Dat is niet waar. Maar ik moet in tien minuten de hele drugsnota behandelen.De voorzitter:U hebt zelfs nog maar enkele minuten spreektijd over.De heerRouvoet(RPF)Ik had in totaal tien minuten spreektijd. Ik kan in die tijd dus niet
alles zeer uitvoerig behandelen; ik kan in die tijd ook niet alle vragen uitgebreid
beantwoorden. Ik heb een keuze moeten maken. Ik heb gekozen voor een meer
fundamentele benadering ter zake van het gedoogbeleid. Welnu, ik plaats kanttekeningen
bij dat gedoogbeleid. Ik heb dat in het hart willen aanspreken in die zin
dat wij van het gedoogbeleid af moeten. Dat betreft ook het gebruik van softdrugs.
Daar gaat het in dit debat over. Ik wil dat nu hierbij laten.Ik wil nog wel graag een keer een debat voeren over de vraag wat wij verder
moeten met het alcoholbeleid of met het tabaksbeleid. Hierover willen wij
dus graag verder van gedachten wisselen. Maar ik wil niet dat wat in het ene
dossier nog niet besproken is, als argument gebruiken om dat nu achterwege
te laten. Ik heb dus mijn mening gegeven.Dit ondervangen wij niet met termen zoals regularisering. Toen ik de heer
Oudkerk vanmorgen hoorde spreken, deed hij mij denken aan de militair die
graag verlof wilde hebben, maar bang was dat hij dit niet zou krijgen als
hij het doel aangaf waarom hij verlof wilde hebben. Toen vroeg hij om perpendicularisatieverlof.
Hij kreeg het direct, omdat niemand durfde te vragen om welk soort verlof
het ging. Die indruk maakt ook de term "regularisering" of "reguleren". Het
is een semantische discussie waar ik niet veel mee kan.Ik heb een en ander opgemerkt over softdrugs en harddrugs. De resterende
opmerkingen over experimenten inzake heroïneverstrekking zullen tot de
tweede termijn moeten wachten, daar mijn spreektijd op is.De heerVan der Vlies(SGP)Mijnheer de voorzitter! Wij spreken over een complex en ernstig menselijk
en maatschappelijk probleem. Hoe heeft het zover kunnen komen, is mijn verzuchting
wel eens als ik al die ellende weer op mijn netvlies heb.De regering mag dan enige tevredenheid uitstralen over het tot dusverre
gevoerde gedoogbeleid, ik vind dat daarvoor nauwelijks reden is. Het gedoogbeleid
is eigenlijk failliet, heeft althans gefaald. De SGP-fractie
is van mening dat de drugsproblematiek een fundamentele benadering vereist;
en dan niet alleen uit een oogpunt van volksgezondheid of openbare orde en
veiligheid, maar ook als het gaat om sociale zorg, werkgelegenheid en dergelijke.
Het probleem moet bij de wortel worden aangepakt. Mensen moet als het ware
de gelegenheid worden ontnomen te vluchten in het gebruik van verdovende en
bewustzijnsveranderende en afhankelijk makende middelen. Hoe komt iemand ertoe
om drugs te gaan gebruiken? Dat is toch niet alleen om een enkele keer een
kick te krijgen? In de meeste gevallen is het een symptoom van een dieper
liggend probleem, een signaal, zeg maar: een noodsignaal. Secularisatie, ontkerkelijking,
het wegvallen van zekerheden, zinloosheidsdoorleving, ontwrichte gezins- en
opvoedingssituaties en dergelijke.Wij mogen dan ook geen genoegen nemen met een beleid dat zich vooral richt
op het bestrijden van de symptomen. Ik besef natuurlijk dat niet alleen de
overheid op haar verantwoordelijkheid moet worden aangesproken. Ook en juist
andere maatschappelijke verbanden moeten in dit opzicht hun plicht verstaan.
Mensen moeten voor elkaar verantwoordelijk willen zijn; het individualisme
is fnuikend voor de gemeenschapszin. Ik zie dan ook een rol weggelegd voor
gezinnen en scholen, kerken en andere maatschappelijke organisaties. Nodig
is een omslag in denken, een mentaliteitsverandering met als uitgangspunt
dat risicovol gedrag van welke soort dan ook – want er is meer dan alleen
drugsbeleid; dat erken ik heel snel – moet worden gemeden. En daarvoor
is een harmonieus leefklimaat noodzakelijk. Kort gezegd: terug naar de zegenrijke
kaders en verbanden van het Woord van God en geen vlucht in zondig gedrag
dat lichaam en geest verwoest.Ik erken dat dit een ideaalbeeld is, maar waarom heeft de regering in
de analyse over de stand van zaken en in de fundering van haar beleid hieraan
in het geheel geen aandacht geschonken? Althans, het is mij niet opgevallen.
Het is toch zo dat mens- en maatschappijvisie bepalend zijn voor de noodzakelijke
kordate aanpak van ook de drugsproblematiek?Het tot nu gevoerde beleid wordt niet principieel gewijzigd. De SGP-fractie
betreurt dat zeer. Daar komt nog bij dat wij vinden dat de benadering van
de regering te veel leunt op bestrijding van overlast en beperking van de
schade. Natuurlijk zijn deze invalshoeken nodig, maar de preventie is er ook.
En wordt daar nu een maximale inspanning geleverd? Ik betwijfel dat sterk.
Zie de financiële taakstelling op dat punt.De regering zet sterk in op een scheiding van soft- en harddrugs. Ik vind
overigens dat over de schadelijkheid van softdrugs in het algemeen te relativerend
wordt gedaan. Er is al veel gezegd over de drempelverlagende werking die uitgaat
van gebruik van softdrugs om van lieverlede ook te experimenteren met zwaardere
middelen, met alle gevolgen vandien. Het kan toch niet worden tegengesproken
dat in bepaalde milieus de drempel voor de overgang uiterst laag is? Waarom
dan niet consistenter ingezet op een totale aanpak? Daar komt nog bij dat
de handel geen onderscheid maakt. De criminaliteit is meedogenloos; het enige
oogmerk is veel verdienen. Ik vraag me dus af in hoeverre de scheiding van
de markten van hard- en softdrugs effectief kan worden benut. Graag meer duidelijkheid
hierover.Legalisering van zowel hard- als softdrugs is voor de SGP-fractie in feite
onbespreekbaar. Gelukkig ziet de regering ook in, dat de internationale context
van het beleid hiertoe geen ruimte biedt. De internationale vertakking van
de handel maakt het noodzakelijk om een geharmoniseerd beleid te formuleren.
De regering houdt tot nu toe vast aan de eigen opvattingen, maar hiermee komen
wij internationaal natuurlijk geen stap verder. Het criminele milieu maakt
hiervan misbruik en het resultaat is dat nog steeds mensen de vernieling ingaan.
Welke stappen wil de regering zetten om een constructieve bijdrage te leveren
aan een internationaal gecoördineerd beleid, waartoe ook de Nederlandse
ambassadeur bij de Raad van Europa, een oud-collega, vandaag in een interview
in het Reformatorisch Dagblad opriep? Ik krijg graag een reactie van de regering
op dat interview, maar ook een reactie op mijn vragen die ik op 28 februari
jl. stelde naar aanleiding van het VN-rapport. Ik had gevraagd dit bij het
debat te kunnen betrekken en dit overgelegd te krijgen met een regeringsstandpunt.
Daarvan is het niet gekomen. Dat is wel wat verbazingwekkend.De regering kiest dus niet, gelukkig niet voor legalisering, maar in de
praktijk komt het er voor softdrugs wel dichtbij. Het voorgestelde gedoogbeleid
moet de zaak reguleren vanuit het streven, de gevolgen enigszins onder controle
te houden. Toch vindt de SGP-fractie deze keuze als inzet veel te beperkt.
Feitelijk legt men zich erbij neer dat mensen aan zichzelf worden overgelaten,
dat zij in het uiterste geval zelfs worden opgegeven. Dat kunnen wij moreel
en principieel toch niet doen? Het gedoogbeleid als uitgangspunt is voor ons
echt een stap te ver. Waarom is niet gekozen voor het uitbannen van de coffeeshops
door middel van een effectief toezicht op het verbod van de openbare handel?
De fase van pappen en nathouden is wat ons betreft echt voorbij.Er is gekozen voor een gedoogbeleid voor coffeeshops. Het uitgangspunt
voor optreden van justitie en politie vormen de beroemde criteria: geen reclame,
geen harddrugs, geen overlast, geen verkoop aan jongeren, geen groothandel.
Hoe zit het met de handhaving? Naar onze mening komt daar nu al veel te weinig
van terecht. Hoewel mijn fractie het dus aan de magere kant vindt, heb ik
het gevoel dat een strakke handhaving van de genoemde criteria op zichzelf
een stap in de goede richting zal zijn. Hieraan zal dan ook veel meer prioriteit
gegeven moeten worden.In de beantwoording van schriftelijke vragen is aangegeven dat een gemeentebestuur
slechts een nuloptie aangaande coffeeshops mag kiezen, indien er in het driehoeksoverleg
afstemming heeft plaatsgevonden. Weliswaar wordt formeel geen beperking aan
een gemeentebestuur opgelegd, maar feitelijk is er sprake van een inperking
van de gemeentelijke autonomie. De SGP-fractie vindt dat, indien een gemeentebestuur
na een zorgvuldige afweging op grond van zelfstandige motieven kiest voor
het niet toelaten van coffeeshops binnen zijn territoir, de inzet van justitie
en politie daarop moet worden afgestemd, zowel personeel als materieel. Het
primaat ligt dus bij het gemeentebestuur. Een gemeente mag in dit opzicht
niet in de steek worden gelaten. Wil de regering bevestigen
dat aan de gemeentelijke autonomie op dit vlak geen afbreuk wordt gedaan?
Concreet vraag ik in welke mate het aantal coffeeshops als factor meeweegt
in de berekening van budgetverdeeleenheden politiesterkte voor de verschillende
regio's.De heerVan Oven(PvdA)De heer Van der Vlies zal toch niet ontkennen dat het besluit om in een
bepaalde gemeente geen coffeeshops toe te staan, uitwaaieringseffecten zal
hebben? Andere gemeenten zullen er dus onder leiden, wat ook consequenties
moet hebben voor de politie-inzet aldaar. Hoe moet dat in een bepaalde politieregio?De heerVan der Vlies(SGP)Bij heel veel van wat je in het parlement zegt, zijn er allerlei mitsen
en maren als kanttekening aan te brengen. Ik heb niet voor elke concrete situatie
een oplossing, maar ik heb wel een totaaloplossing, namelijk geen enkele coffeeshop.
Dan zijn wij ook van uw probleem af. Toch? Het is wellicht wat illusoir voor
de korte termijn, maar mag dat mijn ideaal blijven? Ik heb vanmorgen al bij
interruptie gezegd dat het feit dat een gemeentebestuur geen coffeeshops wil
en zich ervoor inzet om te voorkomen dat dit verschijnsel in die gemeente
de kop opsteekt, consequenties moet hebben voor de alternatieve route die
vanmorgen in een interruptiedebat is aangegeven. Dat is mijn stelling, want
wij moeten de jeugd niet aan zichzelf overlaten. Dat kan voor mij geen adequate
politieke opstelling zijn.Ik juich het in dit verband toe dat er onderzocht wordt in hoeverre het
bestuurlijk-juridische instrumentarium voor gemeenten toegesneden is op de
problemen. Wanneer komt daar meer duidelijkheid over?Een handhavingsprobleem zie ik ook voor gemeenten bij een verkoopbeperking
van 30 naar 5 gram, per keer per klant. Hoe minder hoe beter. Hoe wordt een
en ander echter gecontroleerd? Ik zie daarin een gigantisch probleem. Hoe
is het te controleren dat klanten niet meer dan toegestaan afnemen, herhaald
inkopen of de inkoop spreiden over enkele shops? Hoe wordt de overlast van
het veelvuldig shoppen tegengegaan? Hoe zit het met de zuigkracht in de grensstreken,
zoals Zeeuws-Vlaanderen, Limburg en Twente. De consequentie van het voorstel
van de regering zou overigens moeten zijn dat ook het toegelaten bezit op
straat omlaag gaat naar die vijf gram. Als dat op 30 gram blijft, bevorder
je eigenlijk wat je niet wilt.Recent is het rapport "Strafrechtelijke opvang verslaafden" gepresenteerd.
Hierin wordt een gedwongen opname van verslaafden met een strafblad als maatregel
voorgesteld. Ik herinner hier nog maar een keer aan een motie die ik in 1985
heb ingediend en die de aanleiding is geweest voor de notitie Dwang en drang
bij de hulp aan verslaafden, uit 1988. Het is positief dat voor dit soort
projecten in de loop van de jaren een vrij breed draagvlak is gegroeid. Ik
zeg er wel nadrukkelijk bij dat het niet mag gaan om de opname op zich, maar
dat deze geplaatst moet worden in het kader van hulpverlening, scholing en
resocialisatie. De hulpverleningsinstellingen zouden op dat punt ook meer
geïnstrumenteerd moeten worden. Ik wijs op de brief van stichting De
Hoop en de Jellinek-kliniek.De voorzitter:Ik mag collega Van der Vlies erop wijzen, dat hij nog één
minuut in eerste termijn heeft!De heerVan der Vlies(SGP)Fijn dat u dat zegt, want dan kan ik mij daarop instellen!Voorzitter! Het project in Rotterdam inzake strafrechtelijke opvang heeft
in principe onze instemming. We moeten de uitwerking uiteraard nog onder ogen
krijgen. Wij staan gereserveerder tegenover het project inzake medische verstrekking
van heroïne. Een experiment sec, goed onderbouwd en ingericht en straks
geëvalueerd, zou onze steun kunnen krijgen. Wij zien namelijk een dilemma,
maar het is niet onze stijl om hier al te scheutig te zijn.Voorzitter! De huisteelt van nederwiet is natuurlijk niet alleen voor
eigen gebruik maar vaak ook voor doorlevering. Daarom zeg ik: jammer, riskant
en niet toestaan dus! Ook de controle daarop zal moeilijk zijn.Voorzitter! Ik vind de financiële paragraaf ontoereikend. Ik ben
het eens met alle woordvoerders, die daarvoor de aandacht hebben gevraagd.
Er moet meer geld bij. Dat is gemakkelijk gezegd. Dat weet ik ook wel, maar
voor de begroting voor 1997 moet dat te regelen zijn. Het gaat hier om een
menselijk en maatschappelijk probleem van geweldige importantie. Dat moet
ons moreel aanspreken en bereid doen zijn, daarvoor geld beschikbaar te stellen.De heerSchutte(GPV)Mijnheer de voorzitter! De oorlog tegen de drugs kan niet gewonnen worden.
Ik denk dat die conclusie juist is. Een kwaad, dat zo wereldwijd om zich heen
gegrepen heeft en waarmee zulke belangen gemoeid zijn, is niet echt uit te
roeien. Maar ook al is deze strijd niet te winnen, zij moet wel gevoerd worden.Daarvoor gelden uiteenlopende argumenten, waarvan de overlast welke velen
van verslaafden ondervinden, het meest genoemd wordt. Ik wil de waarde van
dat argument niet ontkennen. De overheid heeft tot taak de samenleving te
beschermen tegen aantasting van de rechtsorde, ook als deze onder invloed
van verslaving plaatsvindt.Maar het argument om stelling te nemen tegen gebruik van en handel in
verdovende middelen is, dat het gebruik van verdovende middelen de mens aantast
in zijn geestelijk en lichamelijk functioneren en hem ook gemakkelijk kan
belemmeren in zijn maatschappelijk functioneren. Niemand heeft het recht zo
met eigen lichaam en leven om te gaan. Gezondheid en leven zijn gave en opgave
tegelijk. Daarover mag een mens niet naar eigen goeddunken beschikken. Het
feit, dat vervolgens het optreden van verslaving grote schadelijke gevolgen
kan hebben voor medemensen en voor de samenleving als geheel, onderstreept
nog eens dat hier een duidelijke overheidstaak ligt.In die zin is er geen principieel verschil te maken met andere vormen
van verslaving zoals aan alcohol en nicotine, al betekent dit niet dat het
gebruik van alcohol en van drugs zonder meer op één lijn moet
worden gesteld. Een goed en verantwoord gebruik van alcohol is mogelijk, dat
van drugs niet.De keuze om in de strijd tegen drugs het volksgezondheidsaspect centraal
te stellen is een goede, mits daarbij het uitgangspunt is, dat elk gebruik
van drugs schadelijk is en dus moet worden voorkomen en bestreden. Zo bezien,
kan van enigerlei legalisering geen sprake zijn. Dat hierbij in de praktijk
enig onderscheid wordt gemaakt tussen soft- en harddrugs is
verantwoord. Het ene middel is in zijn effecten het andere niet. Maar de vraag
is of de feitelijke situatie de principiële scheiding welke tussen beide
wordt aangebracht nog wel rechtvaardigt.Dat dit onderscheid internationaal veel minder wordt gemaakt, is een relevant
gegeven uit een oogpunt van een grensoverschrijdende aanpak van de handel
in drugs. Belangrijker is echter, dat de ontwikkelingen op de markt van verdovende
middelen niet hebben stil gestaan. In NRC Handelsblad pleitte mevrouw Mosman-Benjaminse
onlangs voor een herbezinning op de risico's welke aan cannabisgebruik zijn
verbonden. Zij noemde hiervoor drie argumenten: het gifgehalte in nederwiet
is vele malen groter dan dat van softdrugs tien jaar geleden, over de schadelijke
effecten van THC voor met name jongeren is meer bekend geworden en het cannabisgebruik
onder jongeren is sterk toegenomen. Ik nodig de bewindslieden uit op deze
argumenten in te gaan.Een andere ontwikkeling betreft de opkomst van XTC en andere amfetamine-achtigen,
harddrugs die door de regering behandeld worden als waren het softdrugs. Zo
ondergraaft de regering zelf haar beleid. Een kamermeerderheid heeft zich
hiertegen vorig jaar uitgesproken door aanvaarding van een motie van mijn
hand. Wat doet de regering concreet om aan deze kameruitspraak uitvoering
te geven?De grootste moeite heb ik echter met het tweeslachtige karakter van het
beleid, zoals dat blijkt uit het gedogen van zogenaamde coffeeshops. Zelfs
de naamgeving van deze gelegenheden moet verhullen dat hier gewoon in strijd
met de wet wordt gehandeld. Wat de overheid bij wet verbiedt, laat zij in
het kader van de uitvoering van de wet systematisch toe. Sterker nog: door
op een oneigenlijke wijze gebruik te maken van het opportuniteitsbeginsel
in het vervolgingsbeleid, stelt de uitvoerende macht regels welke in strijd
zijn met de regels van de wetgevende macht. Dit ondermijnt de geloofwaardigheid
van de overheid.Het tweeslachtige karakter van het beleid wordt nog eens bevestigd door
het standpunt van de belastingrechter, dat geen BTW geheven kan worden op
produkten uit coffeeshops vanwege het illegale karakter van deze verkoop.
Terecht uiteraard, maar de overheid werkt er via andere kanalen wel aan mee.Het is dan ook geen wonder, dat als de verkoop getolereerd wordt, gevraagd
wordt om ook de inkoop en het in voorraad hebben toe te staan. Beide zijn
opnieuw in strijd met de wet, maar het ene kwaad lokt het andere uit. De overheid
raakt zodoende steeds meer verstrikt in wetsontduikende constructies. Als
de regering dan meent te moeten beschikken over instrumenten om de handel
in verdovende middelen te reguleren, waarom kiest zij dan niet voor de koninklijke
weg door in de Opiumwet de gemeenten bevoegd te verklaren het gebruik van
drugs te verbieden en te reguleren? Dat zou in ieder geval legaal, consistent
en duidelijk zijn.Ook de regering is tot de conclusie gekomen dat het coffeeshopbeleid uit
de hand is gelopen. Die constatering trok vorig jaar ook de commissie-Blok.
Ik geef één citaat: "De besloten jeugdsociëteit is een
anoniem commercieel bedrijf geworden, onder leiding van een op pure winst
beluste zetbaas, die wie er maar komt aan zijn gerief helpt. Het onschuldige
stickie wordt allengs krachtiger en daarmee minder onschuldig en wie het nog
zwaardere werk wil behoeft zich maar te wenden tot de stroman in of om de
hoek van de coffeeshop om te worden bediend". Onderschrijven de bewindslieden
deze conclusie?Er wordt nu een striktere controle en handhaving aangekondigd. Maar hoe
reëel is dat? Als gevraagd wordt naar garanties, verwijst de regering
naar de lokale driehoek. Maar de representanten van de gezamenlijke driehoeken,
gemeenten en politie, steken de handen machteloos omhoog. Voor veel meer politie-inzet
ontbreekt de mankracht.Een concreet punt betreft de beperking van de toegelaten verkoop tot 5
gram per klant. Het voornemen is bekritiseerd en belachelijk gemaakt. Niet
ten onrechte, want de mogelijkheden van ontduiking zijn legio. Het enige argument
waarom ik dit onderdeel zal steunen is dan ook, dat het op z'n minst symbolisch
een stap is in de richting van beëindiging van het gedoogbeleid.Kennelijk weinig doordacht waren de uitlatingen van de bewindslieden in
de nota over de zogenaamde huistelers van nederwiet. Door in dit verband openlijk
te spreken over het niet vervolgen bij de teelt van kleine partijen, is opnieuw
een signaal afgegeven in de richting van feitelijke legalisering. Wat gaat
de regering hier nu precies aan doen? Denkt zij nog steeds na over het formuleren
van gedoogcriteria? Ik wil erop aandringen hier niet toe over te gaan. Het
is duidelijk dat het feitelijk niet mogelijk zal zijn, elke huisteler op te
sporen en te vervolgen. Maar het formuleren en bekendmaken van criteria voor
vervolging is veel meer dan het erkennen van de grenzen van eigen mogelijkheden.
Dat is de belanghebbenden en het kritische buitenland terecht niet ontgaan.Experimenteren met gratis heroïneverstrekking is al lange tijd in
discussie. Doel van het experiment is volgens de regering te onderzoeken of
verstrekking tot verbetering van de gezondheidstoestand en het sociaal functioneren
van de verslaafde leidt. Een nobel doel, maar hoe reëel is het? En wat
zijn de consequenties?Verstrekking van overheidswege van harddrugs, waartegen diezelfde overheid
een harde strijd heeft te voeren, roept op z'n minst het beeld op, dat heroïnegebruik
zo slecht nog niet is. Daarmee komt opnieuw de geloofwaardigheid van de overheid
in het geding. Bovendien, welke boodschap gaat er van verstrekking uit in
de richting van de verslaafde? Toch vooral dat overheid en samenleving hem
feitelijk hebben afgeschreven en zij zich nu willen beperken tot verzachting
van de gevolgen van de verslaving en wel door hem te geven wat hij gebruiken
wil. Zal daardoor het laatste restje animo om mee te werken aan afkicken niet
de kop worden ingedrukt?Naast deze principiële bedenkingen zijn er ook praktische. Hoe kan
worden gegarandeerd dat de proef aan haar doel zal beantwoorden? Zal de verslaafde
inderdaad drie keer per dag z'n beperkte portie krijgen en niet minder vaak
een grotere die hij kan verhandelen? Of zal het net zo gaan als bij de methadonverstrekking,
waarbij de dagelijkse verstrekking al spoedig wordt omgezet in een wekelijkse,
met alle gevolgen vandien? Wat zal in de praktijk de belofte waard zijn geen
andere drugs te kopen of te gebruiken?Hoe reëel is het te denken dat het experiment in de hand gehouden
kan worden als uit reacties van gemeenten blijkt, dat zelfs
een aantal van 800 à 1000 deelnemers te weinig zal zijn? Hoe reëel
is het te denken, dat na het experiment een stap terug zal worden gedaan als
het niet geslaagd blijkt te zijn? Wie durft dan de verantwoordelijkheid te
nemen om verslaafden hun "rechten" weer te ontnemen?Er zou voor een experiment nog iets te zeggen zijn als het er duidelijk
om zou gaan op die manier te komen tot geleidelijke afbouw van het gebruik.
Maar in verreweg de meeste gevallen zal dit niet gebeuren. Alles afwegend
meen ik dat we de weg van het experiment niet op moeten. We hopen op de voordelen
ervan, maar die voordelen zijn zo onzeker dat ze niet opwegen tegen de evidente
nadelen.Voorzitter! Ik realiseer mij dat het gemakkelijker is kritiek te oefenen
dan zelf oplossingen aan te dragen. Het is nu eenmaal onmogelijk in enkele
jaren de brokken van een kwart eeuw permissief beleid op te rapen en te lijmen,
maar dat mag ons er niet toe brengen dan maar door te gaan met een tweeslachtige
koers. De strijd tegen drugs moet serieus worden genomen, ook als een definitieve
overwinning niet in zicht is.De heerMarijnissen(SP)Mijnheer de voorzitter! De scheiding van de markten van soft- en harddrugs
is, in tegenstelling tot wat de Verenigde Naties ons willen doen geloven,
geslaagd en werpt ook haar vruchten af. De praktijk rond de coffeeshops die
softdrugs verkopen is wel voor verbetering vatbaar. Zo zouden de richtlijnen
die affichering harddrugs, de verkoop van harddrugs, overlast, verkoop aan
jongeren en hoeveelheden boven de 30 gram verbieden beter gehandhaafd moeten
worden. Overtreding ervan, met name van het verbod op de verkoop van harddrugs,
zou tot onmiddellijke en definitieve sluiting van de coffeeshop moeten leiden.
Gemeentelijk beleid kan een overmaat aan coffeeshops, concentratie ervan in
bepaalde wijken en vestigingen in de omgeving van scholen tegengaan. De grens
van 30 gram naar 5 gram terugbrengen vindt de SP-fractie niet zinvol, omdat
de meeste klanten zich slechts kleine hoeveelheden verschaffen en de politie
ook nu al geen kans ziet effectief te controleren. Wij volgen het kabinet
in dezen niet om door middel van dit soort symboolmaatregelen het buitenland
gunstiger te stemmen.Het is naar onze mening belangrijker een oplossing te vinden voor de merkwaardige
situatie dat de handel aan de voorkant wordt gedoogd, terwijl de bevoorrading
aan de achterkant wordt vervolgd. Het gedoogbeleid zou naar ons idee uitgebreid
moeten worden, zodat ook de produktie en de aanvoer van nederwiet door middel
van een registratiesysteem onder controle kunnen worden gebracht. Op die manier
zou eveneens de criminele handel buitenspel kunnen komen, althans voor zover
het nederwiet betreft. De export zou mogelijkerwijs effectiever kunnen worden
bestreden.Laat er geen misverstand over bestaan. Het is niet zo dat de SP-fractie
door middel van deze voorstellen een signaal wil afgeven, als zouden softdrugs
een gewone en alledaagse aangelegenheid zijn of moeten zijn. Wij sluiten echter
wel aan bij de realiteit dat 675.000 mensen in dit land softdrugs gebruiken
en dat dit produkt bij bescheiden gebruik niet echt veel schadelijker is voor
de gezondheid dan tabak en alcohol.Ontmoediging en preventie is net als bij de legale verslavende stoffen
op zijn plaats, vooral nu er een toename van softdrugsgebruik is onder jongeren.
Onder chronische spijbelaars en zwerfjongeren is zelfs sprake van een zorgelijk
hoog gebruik. Er is daarom meer nodig dan alleen voorlichting over de risico's
van drugsgebruik. Ook het kabinet realiseert zich dat. In de beantwoording
van de vragen op dit gebied zegt het kabinet op pagina 69 dat maatschappelijk
kansarme groepen een beter perspectief moet worden geboden, zodat de kans
op marginalisering vermindert en het risico op problematisch middelengebruik
wordt verkleind. De voorstellen daartoe ontbreken echter. Wanneer en in welke
vorm denkt het kabinet voorstellen te doen die de kans op marginalisering
verminderen?Ik kom bij het harddrugsbeleid. Op basis van het advies van de Gezondheidsraad
en de drugsnota zelf kom ik tot de conclusie dat de bestaande methadonprogramma's
ernstig te kort schieten. Het meest schokkende gegeven levert het Nederlands
centrum voor geestelijke volksgezondheid. In een onderzoek van dit centrum
zegt 47% van de verslaafden dat verstrekking van methadon het moeilijker maakt
om af te kicken. Dit is het beeld van 25 jaar methadonverstrekking. Dat vraagt
om een ander antwoord dan de drugsnota biedt. Om te beginnen zouden er naar
de mening van de SP-fractie bij de verstrekking van methadon standaard methadonrichtlijnen
moeten worden gehanteerd, zodat een wetenschappelijk verantwoorde evaluatie
mogelijk wordt. Voorts moeten de methadonprogramma's worden verbeterd door
ze te richten op afkicken en resocialisatie.De huidige praktijk met de methadonverstrekking geeft de SP-fractie geen
enkele aanleiding om in te stemmen met de door het kabinet voorgestelde verruimde
verstrekking van heroïne aan ernstig verslaafden. Uit de gretigheid waarmee
allerlei provinciesteden zich hebben aangemeld voor de verstrekkingsexperimenten
blijkt dat men de verstrekking vooral ziet als een instrument om de overlast
te bestrijden. Zo wordt heroïne een premie op onaangepast gedrag. Dat
kan naar onze mening in ieder geval nooit de bedoeling zijn. De houding van
gemeenten roept bovendien een aantal vragen op. Hoe wil het kabinet gemeenten
gaan selecteren? Welke verslaafden wil het kabinet in aanmerking laten komen
voor verstrekking van heroïne? Vreest het kabinet niet met ons dat de
groep die voor verstrekking in aanmerking komt, steeds groter zal worden?
Als ik de heer De Graaf goed heb begrepen, wil hij niet alleen langdurig verslaafden
voor de programma's in aanmerking laten komen, maar ook mensen die korter
verslaafd zijn. Kortom, vreest het kabinet niet met ons dat de groep die voor
verstrekking in aanmerking komt, steeds groter zal worden zonder dat er van
duidelijke resultaten sprake is?Het belangrijkste bezwaar van de SP-fractie tegen deze aanpak is echter
van principiële aard. Het wordt het best samengevat door de volgende
vraag. Wanneer geven wij mensen op? Wanneer zien wij mensen niet meer als
mensen, maar alleen als verslaafden? In het geval van terminale verslaafden
kan ik het mij voorstellen dat tot verstrekking wordt overgegaan op medische
en humanitaire gronden. Maar in geen enkel ander geval kan ik
het mij voorstellen dat de overheid zich neerlegt bij de zelfvernietiging
waartoe iemand al of niet uit vrije wil heeft gekozen. Het heeft voor mij
iets cynisch. Dat vind ik onacceptabel. De gemeenschap krijgt minder overlast
en in ruil daarvoor krijgt de verslaafde zijn gratis shot. Ik weet wel dat
in de nota uitdrukkelijk een andere doelstelling wordt genoemd, namelijk de
humanitaire doelstelling van het socialiseren terwijl er gebruikt wordt. Ik
wil daar kort op reageren door te zeggen dat ik in dat scenario absoluut niet
geloof.In plaats van heroïneverstrekking zouden de bestaande methadonprogramma's
moeten worden verbeterd door ze te richten op afkicken en resocialisatie.
Het aantal behandelplaatsen in klinieken moet worden uitgebreid, zodat de
wachttijden tot een minimum kunnen worden teruggebracht. Ik vind het een schandalige
zaak dat er soms weken of maanden gewacht moet worden op een plek voor iemand
die wil afkicken. Is het kabinet bereid, de uitbreiding van behandelplaatsen
te versnellen? Het moet toch mogelijk zijn, de wachtlijsten in snel tempo
drastisch terug te brengen?Bij de behandeling van harddrugsverslaafden gaat de SP uit van het principe
"drang waar het kan en dwang waar het moet". Bij criminele en overlast gevende
verslaafden is de vicieuze cirkel van uitzichtloosheid en drugsgebruik alleen
te doorbreken met een veroordeling, gevolgd door gedwongen deelname aan een
afkickprogramma. Ik ben voorstander van een spijkerharde deal tussen de overheid
en de verslaafde, waarbij de verslaafde meewerkt aan het afkickprogramma en
de overheid dat programma betaalt, maar bovendien toezegt ondersteuning te
zullen bieden bij terugkeer naar de samenleving. Dat moet niet letterlijk
en figuurlijk op een gratuite, op een goedkope manier, maar op een inhoudelijk
correcte manier. Dat hangt samen met de analyse die mijn fractie maakt van
het fenomeen "verslaving". Het heeft naar ons inzicht alles te maken met sociaal-economische
achtergronden, niet alleen, maar wel in belangrijke mate. Het gaat om een
deal waarbij de verslaafde zegt te zullen meewerken aan het afkickprogramma
en de overheid dat betaalt en ondersteuning toezegt bij een terugkeer naar
de samenleving. Dat houdt in: uitzicht op een bestaan met perspectief. Ik
noem een plek om te wonen, desnoods in een andere stad, in een andere omgeving,
om niet in de oude situatie terug te komen. Ik noem werk. Ik noem hulp bij
de start van een sociaal leven. Het voorstel in de nota om in Rotterdam te
beginnen met de gedwongen opvang van verslaafden heeft mijn steun. Ik vraag
het kabinet om bij die nieuwe methode een behandelcontract op te stellen dat
aangeeft wat de rechten en plichten van de overheid en de verslaafde zijn.
Zo'n deal is volgens mij een noodzakelijke voorwaarde om dat programma tot
een succes te maken.Voorzitter! Ik heb zojuist al met enkele woorden gesproken over de oorzaken
van het drugsgebruik. Ik vind het enigszins teleurstellend dat hier in de
nota zo weinig aandacht aan wordt besteed. Wij hebben vele jaren ervaring
en wij weten hoe moeilijk het is om echt iets te doen aan het aanbod. Waarom
nu dan niet geconcludeerd dat wij meer moeten doen aan het terugdringen van
de vraag? Als dit kabinet het verslavingsprobleem serieus neemt – of
het nu gaat om alcohol, drugs of wat dan ook – moet het met voorstellen
komen die de sociaal-economische achterstanden en ongelijkheid in ons land
verminderen. Ik vraag het kabinet om te onderzoeken wat de relatie is tussen
sociaal-economische achterstand en verslaving. Zo'n onderzoek zou gevolgd
moeten worden door voorstellen om die sociaal-economische verschillen te verkleinen.De heerVan Wingerden(AOV)Voorzitter! De fractie van het AOV vindt dat het drugsbeleid veel te ver
is doorgeschoten. De indruk die ook deze nota wekt, is: softdrugs ja, harddrugs
neen. Nederlandse bewindslieden wijzen nogal eens graag met het belerende
vingertje naar een ander land, als er naar hun mening iets schort aan het
beleid van dat land. Ik denk maar aan het vingertje van minister Pronk in
Indonesië. Thans wijzen de vingers van de Duitse, de Franse, de Belgische,
de Zweedse, de Britse en de Amerikaanse regering en van de Verenigde Naties
afkeurend in onze richting, maar de Nederlandse regering vindt dat zij ons
niet begrijpen. Wij behoeven immers alleen maar te kijken naar de geweldige
resultaten van ons drugsbeleid. De waarheid is dat wij niet noemenswaardig
beter scoren dan bijvoorbeeld onze oosterburen. In Nederland is 1,6 promille
van de bevolking verslaafd aan harddrugs, terwijl dit cijfer in Duitsland
tussen de 1,2 en 1,5 promille ligt en dat met een repressief beleid. Dat geeft
toch te denken.Waar baseert de Nederlandse regering eigenlijk haar hautaine houding op,
als het gaat om de drugsbestrijding? Dat Nederland een meer dan gemiddeld
aandeel heeft in de doorvoer van drugs naar de ons omringende landen, moet
je als regering toch wel achter de oren doen krabben. Er wordt voor 5,7 mld.
aan drugs via ons land doorgevoerd. Mogen Duitsland, Frankrijk en andere landen
dan misschien klagen? Wij dreigen ons op deze manier in een isolement te plaatsen.
Onlangs hadden wij in deze Kamer het debat over de toetreding van Rusland
tot de Raad van Europa. Ondanks een kamermeerderheid legde minister Van Mierlo
een motie naast zich neer met de boodschap dat wij ons dan in een isolement
zouden plaatsen. Kennelijk is de uitleg van het begrip "internationale isolatie"
door de regering nogal selectief. Wat de gevolgen zijn van ons eigengereide
gedrag, moet je maar eens vragen in Rotterdam, Arnhem of Nijmegen. Drugstoeristen
overspoelen werkelijk sommige drugswijken en wij doen nog net alsof het allemaal
niet onze schuld is. Tussen juli 1995 en januari 1996 zijn er in Rotterdam-Delfshaven
tijdens de actie Victor 3400 drugstoeristen gepakt. Mijn vraag aan de minister
van Justitie is wanneer er eindelijk eens goede strafrechtelijke afspraken
worden gemaakt met onze buurlanden over het aanpakken van het drugstoerisme.Niet alleen uit het buitenland wordt er naar ons gewezen, ook de Nederlandse
bevolking denkt heel anders over het gedogen van softdrugs. Het onderzoeksbureau
BSC in Groningen heeft de mening van de Nederlandse bevolking gepeild over
het softdrugsbeleid van de regering. De uitkomsten zeggen alles: 70% vindt
softdrugs erg gevaarlijk of behoorlijk gevaarlijk; 70% vindt dat het softdrugsbeleid
van de regering harder of veel harder zou moeten; 41% vindt dat coffeeshops
helemaal gesloten zouden moeten worden; 40% vindt dat coffeeshops extra dan
wel veel extra beperkingen zouden moeten krijgen; 70% is het
volledig dan wel redelijk eens met de stelling dat het drugsaanbod Nederland
tot een populaire vakantiebestemming voor buitenlandse jongeren heeft gemaakt.
De conclusie uit dit onderzoek is dat het huidige tolerante softdrugsbeleid
slechts op 30% van de bevolking steunt. Ook een kwestie van begrijpen?Zojuist is bekend geworden dat ook Het Parool een onderzoek heeft laten
houden. Daaruit blijkt dat nog geen 25% van de Nederlandse bevolking het drugsbeleid
van deze regering steunt; 43% keurt ons drugsbeleid af; 35% wil alle coffeeshops
sluiten; 52% wil slechts een beperkt aantal coffeeshops open laten. De drugsnota
is opgesteld door drie bewindslieden van D66. Deze partij heeft het referendum –
dat is een volksstemming – hoog in het vaandel staan. Een volksstemming
wil zeggen dat je de mening van het volk wilt horen om daarnaar te handelen.
De mening van het volk is overduidelijk. Laten wij daar dan ook naar handelen.Voorzitter! De voor het AOV meest bezwaarlijke onderdelen van het drugsbeleid
concentreren zich op het coffeeshopbeleid, het gedogen van softdrugsbezit,
het gratis verstrekken van heroïne aan verslaafden en het stimuleren
van huisteelt op balkons. Ik zal deze punten in deze volgorde behandelen.Ik vind het opmerkelijk dat de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
in een interview heeft aangegeven dat het bestrijden van de overlast rond
coffeeshops een mislukking is. De regering meent dat het aantal coffeeshops
dient te worden gehalveerd en strenger te worden gecontroleerd. Er wordt naar
buiten toe de suggestie gewekt alsof coffeeshops alleen van belang zijn voor
de gebruikers en niet voor het criminele circuit. Naar mijn smaak is het onmogelijk
om alleen het gebruik van softdrugs te gedogen en de criminaliteit erachter
hard aan te pakken. Je doet òf het een òf het ander. Wellicht
dat de minister van Justitie een toelichting wil geven.Het is overigens voor mij niet zo verwonderlijk dat gemeenten zoals Tilburg
en Hulst geen coffeeshop binnen hun gemeentegrenzen willen. Wat ik wel verwonderlijk
vind, is dat zij processen moeten voeren om dit mogelijk te maken. Mijn vraag
aan de minister is of het niet wenselijk zou zijn dat gemeenten snel wettelijk
het recht krijgen om coffeeshops te kunnen weren uit hun gemeentegrenzen.
Ik ben het met de RPF eens dat de naam coffeeshop niet meer toepasselijk is
en dat die zou moeten worden veranderd.Een ander bezwaar tegen het toestaan van softdrugs in coffeeshops ligt
in het feit dat het de bedoeling is om het gebruik te ontmoedigen. Met name
onder scholieren wordt gebruik van softdrugs steeds populairder. Graag krijg
ik een toelichting of er enig verband is geconstateerd tussen de aanwezigheid
van coffeeshops in de buurt van scholen of plaatsen waar de jeugd samenschoolt
en het gebruik van drugs. Mijn fractie vindt het dan ook noodzakelijk dat
de handhaving van de wettelijk toegestane afstand tussen coffeeshops en scholen
en plaatsen waar de jeugd samenschoolt wordt aangescherpt. Ook zou mijn fractie
graag zien dat de regering een breed initiatief neemt om de scholieren te
wijzen op de gevaren van drugs. Een suggestie is dat er bij coffeeshops, discotheken
en houseparty's middels posters wordt duidelijk gemaakt dat het gebruik van
softdrugs schadelijk is.Voorzitter! Het zal u dan ook niet verbazen dat het terugbrengen van toegestaan
drugsbezit van 30 gram naar 5 gram voor ons niet ver genoeg gaat. Natuurlijk
is het met deze politiële en justitiële capaciteit niet mogelijk
om iedere drugsgebruiker aan te pakken, maar het zendt wel het signaal uit
dat het verkeren in dit circuit niet te tolereren is. Het feit dat op de snelweg
vrijwel iedereen harder rijdt dan de maximumsnelheid is toch ook geen reden
om die dan maar op te heffen?Het initiatief om in beginsel met 50 en later 800 harddrugsverslaafden
te experimenteren door ze gratis heroïne te verstrekken, stuit ons dan
ook nadrukkelijk tegen de borst. Het kan niet waar zijn dat wij mensen die
onze hulp hard nodig hebben maar helpen om zichzelf verder te vergiftigen.
Het beleid moet gericht zijn op het afkicken van mensen.Een goed initiatief van de regering is om herhaaldelijke overtredingen
als gevolg van drugsgebruik te bestraffen met verplicht afkicken. De keuze
tussen bajes en bed moet naar onze mening altijd mogelijk worden.Ik merk dat mijn spreektijd op begint te raken. Voordat ik afrond wil
ik nog zeggen dat wij tegen de huisteelt op balkonnetjes zijn.Afrondend heb ik nog een vijftal vragen voor de regering.1. Is de minister van Volksgezondheid bereid om een internationale conferentie
te beleggen met als onderwerp "Wat zijn de schadelijke effecten van softdrugs
op de volksgezondheid?"?2. Komt er een integraal actieplan voor Nederlandse jongeren waarbij indringend
wordt gewezen op de schadelijke effecten van soft- en harddrugs, zoals dat
bij de tabaksreclame gebeurt?3. Is de minister van plan om behandeling van verslaafden uit te breiden?4. Is de minister bereid om nader onderzoek in te stellen naar de gevolgen
van rijden onder invloed van soft- en harddrugs?5. Is de minister van Justitie bereid om met haar collega van Binnenlandse
Zaken en met de gemeenten in overleg te treden, teneinde te komen tot een
zodanige wetgeving dat de nadelige gevolgen van het gedoogbeleid effectief
kunnen worden bestreden en vooral de gemeenten die dat willen, zoals Tilburg,
zonder rechterlijke barrières coffeeshops kunnen sluiten?De heerLeerkes(Unie 55+)Mijnheer de voorzitter! Dit is het Calimero-effect, de kleinste, de laatste.
Ik heb hedenmiddag goed geluisterd. Ik heb mij voorbereid op dit debat, maar
ik zal niet in een razend tempo door mijn tekst vliegen. Veel liever volsta
ik met een aantal aantekeningen bij alles wat ik vanmiddag gehoord heb. In
de eerste plaats kan ik mij in het algemeen vinden in hetgeen ik hier heb
gehoord van de heer De Graaf. Hij heeft hier vanmiddag een betoog gehouden,
waarvan de inhoud ongeveer ook in mijn tekst staat. Een klein nuanceverschil
zou kunnen zijn dat D66 het nog niet helemaal eens is met de andere regeringspartners
wat betreft die 30 gram, maar dat horen wij te zijner tijd nog wel.De heer Korthals heeft de minister van Volksgezondheid gevraagd om voorlichting
en preventie. Hij heeft gezegd dat de junk een patiënt is. 25 jaar geleden
vroeg mij een directeur van een gemeentelijke geneeskundige dienst of ik met
een staf verpleegkundigen medewerking zou willen verlenen aan
het verstrekken van methadon. Die methadonverstrekking was bedoeld om af te
kicken. Tegelijkertijd kwamen wij er achter dat er een groot verschil bestaat
tussen het af en toe gebruiken van een stickie en het verslaafd zijn. Dat
had een achtergrond, evenals chronisch alcoholisme. Wat ons zo verbaasd heeft
al die jaren is dat er zo weinig gekeken is naar de achtergrond van het overmatig
gebruik van drugs. Ik wil de minister van Volksgezondheid nadrukkelijk vragen
of zij hier nog eens aandacht aan wil besteden.Er is gevraagd om voorlichting en preventie. Ik ben het daar geheel mee
eens. Ik vind dat wij in een zeer vroeg stadium al zouden moeten beginnen
met preventie. Op de middelbare scholen moeten wij al uitleggen wat de gevolgen
zijn van overmatig drugsgebruik. Haal er dan ook de alcohol bij. Dat is namelijk
ook niet niks. Wij hebben het de hele middag gehad over drugs. Dat moet inderdaad
uit die criminele sfeer worden gehaald. Het enige verschil tussen alcoholverslaving
en drugsverslaving is dat die drugsverslaving zich in de criminele sfeer bevindt
en de alcoholverslaving niet. Die is in wezen echter veel groter. Daarom wil
ik hier met nadruk de aandacht voor vragen.De minister is voornemens intramuraal zorg te besteden aan de ernstig
verslaafden. Ik zie soms mensen in portieken liggen of 's avonds laat in de
hal van het station. Daar krijg je dan zielsmedelijden mee. Wij kunnen dan
wel zeggen dat dat die lastige junks zijn, maar het zijn in wezen heel zielige
mensen, waar wij als samenleving verantwoordelijk voor zijn. De minister heeft
gezegd 50 plaatsen te willen reserveren voor die mensen. Als dat goed uitpakt,
denk ik dat wij die kant meer op moeten.De heer Van der Vlies heeft gezegd – dat heeft mij heel erg aangesproken –
dat wij het menselijk aspect in het hele verslavingsgedoe eens goed onder
de loep moeten nemen. Het menselijk aspect van die verslaving moet ons ter
harte gaan. Ik wil mij echt niet verliezen in juridische haarkloverij, want
ik ben geen jurist. Ik heb er vanmiddag van alles over gehoord en ik heb er
grote bewondering voor en het moet ook allemaal zo zijn, maar ik wil graag
die mens, die verslaafde mens centraal stellen en vragen om daar wat aan te
doen.De heerRabbae(GroenLinks)De heer Leerkes heeft meestal een aandoenlijk verhaal en zo ook deze keer.
Hij zei dat hij zich aansloot bij het verhaal van de heer De Graaf. Wat is
zijn standpunt als het gaat om die 5 dan wel 30 gram en om de achterdeur?
De heer De Graaf heeft een aantal standpunten daarover geformuleerd. Sluit
de heer Leerkes zich daarbij aan?De heerLeerkes(Unie 55+)Jazeker! Daar kan ik mij helemaal in vinden.De voorzitter:Het spijt mij zeer als voorzitter van beide commissies, dat vandaag de
regering niet meer aan het woord kan komen. De leden van de commissies hebben
in eerste termijn ruim gebruik gemaakt van de mogelijkheid om elkaar te bevragen.
Wellicht komt er morgen bij de regeling van werkzaamheden meer duidelijkheid
over of deze week nog een voortzetting kan plaatsvinden. Anders vrees ik dat
het wel eens volgende week maandag kan worden.Ik schors nu het nota-overleg.Sluiting 19.56 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: V.A.M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte (GPV), Korthals
(VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA),
Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter, M.M. van der
Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks), J.M. de Vries
(VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66), Verhagen (CDA),
Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B.M. de Vries (VVD), O.P.G.
Vos (VVD), Van Vliet (D66). Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van
Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Boogaard (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks), Rijpstra
(VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der Heijden (CDA),
Apostolou (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas (VVD),
De Koning (D66).XNoot2 Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA), voorzitter,
Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD),
M.M.H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Vliegenthart
(PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA), Leerkes
(Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj Singh
Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van
Blerck-Woerdman (VVD). Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly
(PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA),
Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66), Vreeman (PvdA),
Rouvoet (RPF), Boogaard (groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks),
De Jong (CDA), Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), J.M. de Vries (VVD),
Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66), Cornielje (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24077-34.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl