Oprichting mobiele brigade; Brief staatssecretaris met de eindevaluatie van het groot project oprichting Luchtmobiele Brigade
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22327, nr. 52

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-05-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

22327 nr. 52

15-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingDe doelstelling van het groot project Luchtmobiele BrigadeVoltooiing van de deelprojectenExploitatie-uitgavenInternationale inbeddingConclusieOndertekeningBIJLAGE INHOUDSOPGAVEHOOFDSTUK 1. INLEIDINGHOOFDSTUK 2. PERSONEEL EN ORGANISATIEGrondcomponent 11 Luchtmobiele BrigadeTabel 1: Overzicht vullingsgraad 11LMB (per 3e kwartaal
2001) Tabel 2: Realisatie materiële exploitatie 2001 Luchtcomponent Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmachtTabel 3: Overzicht vullingsgraad THG (per 3e kwartaal
2001) op basis van een OT van ca. 2000 VTE'n. HOOFDSTUK 3. MATERIEELTabel 4: Opbouw investeringsbudget transporthelikopters Tabel 5: Opbouw Investeringsbudget gevechtshelikopters Tabel 6: Opbouw Investeringsbudget LSV Tabel 7:Opbouw Investeringsbudget PSU Tabel 8: Opbouw Investeringsbudget Overig Specifiek Luchtmobiele
Uitrusting HOOFDSTUK 4. INFRASTRUCTUURGrondcomponentTabel 9: Opbouw investeringsbudget infrastructuur grondcomponent LuchtcomponentTabel 10: Opbouw Investeringsbudget Infrastructuur luchtcomponent HOOFDSTUK 5. OPERATIONEEL VERBAND 11 AIR MANOEUVRE BRIGADEHOOFDSTUK 6. CONCLUSIESTabel 11: Opbouw investeringsbudget 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22327Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 106 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 327Oprichting luchtmobiele brigadenr. 52BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 april 2002InleidingHierbij bied ik u als bijlage aan de eindevaluatie van het groot project
oprichting Luchtmobiele Brigade conform het verzoek van 29 maart 2001
van de vaste commissie voor Defensie naar aanleiding van de 18e halfjaarlijkse
rapportage (Tweede Kamer 2000–2001, 22 327, nr. 51). Voor de conclusies
van het rapport verwijs ik naar hoofdstuk zes van de eindevaluatie. Tevens
is als bijlage gevoegd het accountantsrapport inzake het project Luchtmobiele
Brigade.1Hoewel het een zogenaamde eindevaluatie betreft, zijn nog niet alle onderliggende
deelprojecten conform de projectinhoud van het groot project Luchtmobiele
Brigade voltooid. Ik doel hier in het bijzonder op de vaststelling van de
Operationele Gereedheids Status (OGS) van de brigade, de verwerving van een
deel van de geniemiddelen en de twee helikopterprojecten (transport- en bewapende
helikopter).Deze brief behandelt achtereenvolgens de doelstelling van het groot project
oprichting Luchtmobiele Brigade, de verwachte einddatum van de laatste deelprojecten
daarvan, de exploitatie-uitgaven, de internationale inbedding van «11
Air Manoeuvre Brigade» en tenslotte de conclusies.De doelstelling van het groot project Luchtmobiele BrigadeCentraal in deze evaluatie staat het antwoord op de vraag of de doelstelling
van het groot project oprichting Luchtmobiele Brigade is verwezenlijkt.Door het wegvallen van de Oost-West tegenstelling eind jaren tachtig,
verschoof de aandacht van het grootschalig conflict naar vredesoperaties.
Deze verschuiving noopte tot een nieuwe Navo-strategie en in samenhang daarmee
tot een kleinere, mobiele en flexibele Nederlandse krijgsmacht. Daarin paste
de oprichting van de Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke landmacht
die in een multifunctioneel concept «snel en goed inzetbaar moest zijn
en eventueel over grotere afstanden verplaatst moest kunnen worden, voor crisisbeheersing,
vredesoperaties, verlening van humanitaire noodhulp, alsook voor inzet in
het kader van een groot conflict» (Tweede Kamer 1991–1992, 22 327,
nr. 2). De afgelopen jaren hebben de opvattingen over luchtmobiel optreden
zich verder ontwikkeld. Dit betreft vooral de ontwikkeling van het «air
manoeuvre concept». In het luchtmobiele concept werd de geavanceerde
Apache gevechtshelikopter aanvankelijk vooral als ondersteunend middel ingezet,
maar in het huidige operationele optreden heeft de gevechtshelikopter tevens
een hoofdrol als manoeuvremiddel. Om het«air manoeuvre» karakter
te benadrukken is de naam van de combinatie van 11 Luchtmobiele Brigade van
de Koninklijke landmacht en van de Tactische Helikopter Groep van de Koninklijke
luchtmacht inmiddels gewijzigd in «11 Air Manoeuvre Brigade».Thans kan worden geconstateerd dat de oorspronkelijke doelstelling van
het groot project oprichting Luchtmobiele Brigade reeds grotendeels is verwezenlijkt.
Missies die delen van «11 Air Manoeuvre Brigade» sinds 1994 uitvoerden
tonen aan, dat de eenheid geschikt is om in het kader van vredesoperaties
samen met eenheden uit andere landen te worden ingezet onder uiteenlopende
omstandigheden. Ik noem hierbij met name de inzet van delen van de brigade
in het kader van UNPROFOR, SFOR, UNFICYP, EFOR, AFOR, KFOR, UNMEE, Task Force
Harvest en meest recent in ISAF.Voltooiing van de deelprojectenDe OGS van «11 Air Manoeuvre Brigade» wordt eind 2003 vastgesteld,
waarbij wordt opgemerkt dat de operationele inzet van delen van 11 Luchtmobiele
Brigade van de Koninklijke landmacht of van delen van de Tactische Helikopter
Groep van de Koninklijke luchtmacht voor bijvoorbeeld vredesoperaties, tijdens
het opwerktraject prioriteit krijgt boven de beschikbaarheid voor oefeningen.
Zo neemt Nederland vanaf 1 juli 2002 de verantwoordelijkheid op
zich voor de IRT-taken («Immediate Response Team», vergelijkbaar
met de Nederlandse traumahelikopter) voor de Multinationale Divisie «South-West»
(MND SW) van SFOR waarvoor na 1 juli 2002 twee Cougar helikopters ter
beschikking worden gesteld (Tweede Kamer 2001–2002, 22 181, nr.
350). Verder is thans een compagnie van 11 Luchtmobiele Brigade in Afghanistan
ingezet.Drie materieelprojecten zijn nog niet voltooid. Dit betreft de verwerving
van het laatste deel van de geniemiddelen dat in 2003 door de Koninklijke
landmacht wordt voltooid en de helikopterprojecten (transporten bewapende
helikopter) die naar verwachting het laatste deel van het groot project oprichting
Luchtmobiele Brigade zullen vormen. De instroom van de transporthelikopters
Chinook en Cougar is in 1998 voltooid en de laatste bewapende helikopters
Apache (AH-64D) worden medio 2002 geleverd. De resterende onderdelen van de
helikopterprojecten (waarvan de belangrijkste projecten zijn: elektronische
zelfbeschermingsmiddelen en radio's) worden voor de transporthelikopters in
2004 en voor de bewapende helikopters in 2006 afgerond. De Tweede Kamer wordt
in het kader van het Defensie Materieel Proces (DMP) over de evaluatie van
beide helikopterprojecten met een E-brief nader geïnformeerd.Exploitatie-uitgavenConform het verzoek van de Tweede Kamer gaat de eindevaluatie in op de
personele en materiële exploitatie-uitgaven van het project. Hierbij
worden de volgende kanttekeningen geplaatst. Reeds in het rapport van de Defensie
Accountants Dienst (Tweede Kamer 1993–1994, 22 327, nr.19) is aangegeven dat separate registratie van de personele en materiële
exploitatie-uitgaven niet uitvoerbaar is. De financiële administratie
is hiervoor niet ingericht. Met behulp van kengetallen en verdeelsleutels
is de Kamer tot en met de 13e halfjaarlijkse rapportage (Tweede Kamer 1998–1999,
22 327, nr. 48) geïnformeerd over de geschatte exploitatie-uitgaven
van de verschillende organisatieonderdelen. De in het rapport opgenomen exploitatie-uitgaven
hebben dan ook een sterk indicatief karakter. Daarna zijn de exploitatie-uitgaven
niet meer in de halfjaarlijkse rapportages aan de Kamer opgenomen. De exploitatie-uitgaven
maken vanzelfsprekend wel deel uit van de exploitatieartikelen uit de begroting
van de desbetreffende krijgsmachtdelen. Deze evaluatie gaat derhalve alleen
op hoofdlijnen in op de exploitatie-uitgaven.Internationale inbeddingThans is «11 Air Manoeuvre Brigade» organisatorisch ondergebracht
in de «Multi National Division (Central)». Echter, uit de NATO
«Force Structure Review» dat thans wordt opgesteld, wordt duidelijk
dat er in de nabije toekomst binnen de Navo geen behoefte meer is aan de «Multi
National Division (C)». Mede hierdoor hebben het Verenigd Koninkrijk,
Nederland en Duitsland aangekondigd hun bijdrage aan de «Multi National
Division (C)» per 31 december 2002 te beëindigen. Engeland heeft
haar «Air Assault» brigade vervolgens beschikbaar gesteld als
«Initial Entry Force» voor het «ACE Rapid Reaction Corps»
(ARRC).In het Navo concept van «High Readiness Forces (Land) Headquarters
(HRF(L)HQ)», is het hoofdkwartier van 1 German/Netherlands Corps (1
GE/NL Corps) voorbestemd om één van deze snel inzetbare hoofdkwartieren
te vormen. Daarvoor is behoefte aan snel inzetbare eenheden als onderdeel
van de zogenaamde «Initial Entry Capability». «11 Air Manoeuvre
Brigade» is voorbestemd om deel uit te maken van de «Initial Entry
Capability» van het HRF(L)HQ 1(GE/NL)Corps. Samenwerking met de Duitse
«Division Luftbewegliche Operationen» wordt nog nader uitgewerkt.ConclusieSamenvattend stel ik vast dat het groot project oprichting Luchtmobiele
Brigade met uitzondering van de vaststelling van de OGS en de voltooiing van
drie materieelprojecten als beëindigd kan worden beschouwd. De OGS wordt
eind 2003 vastgesteld, met de kanttekening dat de operationele inzet van delen
van 11 Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke landmacht of van delen van
de Tactische Helikopter Groep van de Koninklijke luchtmacht in beginsel prioriteit
krijgt boven oefendoelen. Over de OGS wordt de Kamer te zijner tijd nader
geïnformeerd. Door de inbedding van de resterende materieelprojecten
in het reguliere DMP is een zorgvuldige voltooiing van deze projecten gewaarborgd.
Over de evaluatie van beide helikopterprojecten wordt de Kamer na de beëindiging
in 2004 (het project Transporthelikopters) en 2006 (het project Bewapende
helikopters) met een E-brief nader geïnformeerd. De verwerving van de
geniemiddelen zal de Koninklijke landmacht in 2003 voltooien.De Staatssecretaris van Defensie,H. A. L. van Hoof BIJLAGE INHOUDSOPGAVEHOOFDSTUK 1. INLEIDING 5HOOFDSTUK 2. PERSONEEL EN ORGANISATIE 8HOOFDSTUK 3. MATERIEEL 13HOOFDSTUK 4. INFRASTRUCTUUR 23HOOFDSTUK 5. OPERATIONEEL VERBAND 11 AIR MANOEUVRE BRIGADE 28HOOFDSTUK 6. CONCLUSIES 32Bijlage A. Overzicht referte documenten.1Bijlage B. Projectorganisatie Oprichting Luchtmobiele Brigade1Bijlage C. Organisatorische ontwikkeling1Bijlage D. Overzicht exploitatie-uitgaven helikopters1Bijlage E. Overzicht uitzendingen.1Bijlage F. Totaaloverzicht investeringsuitgaven groot project Luchtmobiele
Brigade1HOOFDSTUK 1. INLEIDING1.1 De Defensienota 1991 (Kamerstuk 21 991, Nr. 2 en 3) kondigde
de oprichting van de Nederlandse Luchtmobiele Brigade aan. Vervolgens is het
project oprichting Luchtmobiele Brigade (LMB) in 1991 op verzoek van de Tweede
Kamer aangemerkt als Groot Project. Hiermee werd de «Regeling voor grote
projecten» (referte 25, 26 en 27 en voorgaande versies) van toepassing.1.2 Verzoek Vaste Commissie van Defensie. Naar aanleiding van de 18e halfjaarlijkse
rapportage Luchtmobiele Brigade verzocht de Vaste Commissie voor Defensie
van de Tweede Kamer in mei 2001 om een eind-evaluatie van het groot project
LMB (ref. 1). Hierbij is als richtlijn gegeven dat de evaluatie de volgende
informatie moet omvatten:1.2.1 informatie over de vraag in welke mate de oorspronkelijke doelstelling
van het project LMB is verwezenlijkt;1.2.2 informatie over de vraag welke activiteiten daarvoor zijn verricht;1.2.3 informatie over de vraag wat de kosten zijn geweest voor het groot
project LMB (de informatie over de kosten zou moeten worden uitgesplitst in
investeringen en exploitatie; binnen de exploitatiekosten dient onderscheid
te worden gemaakt tussen personeel en materieel);1.2.4 een vergelijking van de antwoorden op de eerste drie vragen met
de oorspronkelijke projectplanning;1.2.5 een verklarende analyse van eventuele verschillen tussen de planning
en de realisatie van het project.1.3 Doel evaluatie. De doelstelling van de VCD is op basis van de evaluatie
te bezien of de status van «groot project» kan vervallen.1.4 Projectinhoud. Het project Luchtmobiele Brigade omvat (ref. 3 en 4):1.4.1 de reorganisatie van de bestaande 11 Pantserinfanteriebrigade (11
Painfbrig) naar 11 Luchtmobiele Brigade (11 LMB);1.4.2 het voorzien in de vereiste aantallen kwalitatief geschikt personeel
voor de brigade en het opzetten van de opleidingen daarvoor;1.4.3 de verwerving van gevechts- en transporthelikopters en de daarmee
samenhangende aanpassing van de organisatie van de Groep Lichte Vliegtuigen
(GPLV);1.4.4 de verwerving van ander speciaal voor de Luchtmobiele Brigade bestemd
materieel;1.4.5 de voor het onderbrengen en oefenen van de brigade benodigde infrastructuur
en de daarmee verband houdende relevante ruimtelijke ordening- en milieuaspecten.1.5 Projectdoelstelling. De doelstelling van het project was te voorzien
in een Luchtmobiele Brigade, een geïntegreerde eenheid bestaande uit
een grond- en een luchtcomponent, binnen de toegewezen cq. toe te wijzen fondsen
en binnen het voorziene tijdschema. De Luchtmobiele Brigade moet zodanig zijn
toegerust dat zij, geheel of gedeeltelijk, kan optreden in internationaal
verband en kan opereren binnen en buiten het Navo-verdragsgebied m.u.v. de
arctische gebieden. De brigade of delen ervan kan worden ingezet
in het kader van een grootschalig conflict, crisisbeheersing, vredesoperaties,
humanitaire noodhulp en voor nationale taken. Optreden in internationaal verband
kan geschieden in het kader van operaties van de Navo, de VN of een ad hoc
gevormde internationale coalitie.1.6 Projectorganisatie. De Bevelhebber der Landstrijdkrachten is verantwoordelijk
gesteld voor de integrale projectvoering en de noodzakelijke coördinatie
van alle activiteiten. Voor de totale voorbereiding en uitvoering is van 1992
t/m 1995 een bi-service projectorganisatie ingericht binnen de structuren
van de Koninklijke landmacht en de Koninklijke luchtmacht. In bijlage B is
de projectorganisatie schematisch weergegeven.1.7 Op 8 september 1995 is de grondcomponent van de Luchtmobiele Brigade
(de 11e Luchtmobiele Brigade) op het niveau bataljon en lager operationeel
gesteld. Hierna is de projectorganisatie opgeheven. De instandhouding van
de grondcomponent is vanaf dat moment opgenomen binnen de lijnverantwoordelijkheid
van de Koninklijke landmacht. De nog niet afgeronde deelprojecten van de grondcomponent
zijn vervolgens voortgezet door de Landmachtstaf en de Directie Materieel
Koninklijke landmacht. Vanaf het opheffen van de projectorganisatie zijn voor
de Luchtcomponent intern Koninklijke luchtmacht de helikopterprojecten en
de vorming van de Groep Helikopters/Tactische Helikoptergroep behandeld binnen
de lijnorganisatie. De nog niet afgeronde deelprojecten van de luchtcomponent
zijn vervolgens voortgezet door de Luchtmachtstaf en de Directie Materieel
Koninklijke luchtmacht.1.8 Financieel beheer. De fondsen voor het project zijn binnen de defensiebegroting
ondergebracht in een nieuw beleidsterrein voor multiservice activiteiten (beleidsterrein
08), waarvan het artikel 01, Luchtmobiele Brigade, het eerste onderdeel vormde.
De Bevelhebber der Landstrijdkrachten is aangewezen als hoofdbudgethouder
en als zodanig verantwoordelijk voor de doelmatige en rechtmatige realisatie
van het toegewezen budget.1.9 Binnen de projectorganisatie is voor de uitvoering van de financiële
taken een projectcontroller aangesteld onder de functionele verantwoordelijkheid
van de Directeur Economisch Beheer Koninklijke landmacht (later Directeur
Control Koninklijke landmacht) met de Directeur-Generaal Economie en Financiën
(DGEF) als concerncontroller. In 1993 is de financiële projectbeheersing
bijgesteld aan de hand van de adviezen van de Defensie Accountantsdienst.
Intern Koninklijke luchtmacht is een projectcontroller aangesteld die contact
onderhoudt met de eindverantwoordelijke landmacht projectcontroller. De budgethouders
hebben jaarlijks ramingen ingediend voor de hen toegewezen deelbudgetten bij
de projectcontroller. De projectcontroller van de Koninklijke landmacht heeft
vervolgens een geïntegreerde raming opgesteld voor het artikel 08.01.
Verder zijn er procedurele afspraken gemaakt waarbij de projectcontroller
vooraf werd geïnformeerd over alle voorgenomen veranderingen binnen artikel
08.01. Investeringen boven de M€ 0,45/Mf 1 zijn door hem goedgekeurd
voordat contracten werden aangegaan. Bij te verwachten overschrijdingen binnen
het artikel heeft de projectcontroller coördinerend opgetreden. In 1994
is besloten dat eventuele aanvullende behoeften binnen het taakstellende budget
moesten worden geaccommodeerd.1.10 Het evaluatie verzoek richt zich onder andere op informatie omtrent
de exploitatie- en investeringsuitgaven voor het groot project oprichting
Luchtmobiele Brigade. Het project betreft de oprichting van en de investeringen voor de Luchtmobiele Brigade, waarbij de uitgaven zijn verantwoord
op één afzonderlijk begrotingsartikel (Beleidsterrein 08.01
Luchtmobiele Brigade). Onder de investeringen worden de uitgaven verstaan
die specifiek voor de oprichting van de brigade worden verricht. De informatievoorziening
beperkt zich niet enkel tot de investeringsuitgaven, maar bevat tevens de
personele- en materiële exploitatie. Zoals reeds in november 1991 aan
de Tweede Kamer is gemeld, worden de totale uitgaven van de Luchtmobiele Brigade
ten laste van meerdere beleidsterreinen en artikelen van de defensiebegroting
worden gebracht. In het rapport van de Defensie Accountantsdienst (Defac,
zie referte 8) is weergegeven dat separate registratie van de personele- en
materiële exploitatie-uitgaven niet uitvoerbaar is. Met behulp van kengetallen
en verdeelsleutels is de Tweede Kamer destijds geïnformeerd over de geschatte
exploitatie-uitgaven. Tot en met de dertiende halfjaarlijkse rapportage is
de schatting van de exploitatie-uitgaven gerapporteerd. De exploitatie-uitgaven
van latere datum zijn opgenomen bij de beleidsterreinen van de Koninklijke
landmacht en de Koninklijke luchtmacht. In deze evaluatie wordt derhalve niet
in detail ingegaan op de personele- en materiële exploitatie. De gegevens
ten aanzien van de gepresenteerde exploitatiecijfers hebben slechts een indicatief
karakter. In de eerste dertien halfjaarlijkse rapportages is eveneens gerapporteerd
over niet-specifieke investeringsuitgaven binnen de Koninklijke landmacht.
In deze evaluatie wordt niet nader ingegaan op deze uitgaven, omdat met de
huidige systemen deze informatie niet separaat wordt geregistreerd.1.11 Informatievoorziening. De informatievoorziening aan de Kamer over
het project startte met Kamerstukken 22 327 nr. 1 en nr. 2 (ref. 4 en
33). Vervolgens is de Kamer steeds geïnformeerd over eventuele wijzigingen
in het project. Over de materieelprojecten die vallen onder de projectdefinitie
en waarop het Defensie Materieel Proces van toepassing is, is in lijn met
dit proces gerapporteerd. Jaarlijks is in de memorie van toelichting behorende
bij de begroting expliciet aandacht besteed aan de projectuitvoering inclusief
de financiële en ruimtelijke ordeningsaspecten. Daarnaast is met ingang
van 18 september 1992 een halfjaarlijkse rapportage over de voortgang
van het project ingediend, zoals in het mondeling overleg van 6 februari
1992 door de minister is toegezegd.1.12 Projectrealisatie. Het project oprichting Luchtmobiele Brigade bestaat
uit verschillende deelprojecten waarvan de voorbereiding en uitvoering zich
over een reeks van jaren uitstrekken. De planvorming voor de oprichting van
de brigade dateert van eind jaren tachtig en begin jaren negentig. Het project
Luchtmobiele Brigade ging op 1 mei 1992, het geplande starttijdstip van
implementatie van de Luchtmobiele Brigade, over van voorbereiding naar uitvoering
toen werd aangevangen met de formatie van de eerste infanteriecompagnie luchtmobiel.
Ten tijde van het verzoek van de Kamer om een eindevaluatie was de uitvoering
van het totale groot project nog niet geheel voltooid.1.13 Producten van het project. Uit de projectinhoud en de projectdoelstelling
zijn de hoofdproducten van het groot project Luchtmobiele Brigade af te leiden.
De hoofdproducten materieel, een ingerichte en met personeel gevulde organisatiestructuur
en de infrastructurele en ruimtelijke ordening vormen samen de bouwstenen
voor het operationele eindproduct zijnde een operationeel gerede brigade.1.14 Structuur rapport. Om inhoud te kunnen geven aan het verzoek van
de vaste commissie voor Defensie zal bij de verschillende producten worden
ingegaan op de oorspronkelijke planning, de realisatie en eventuele verschillen
daartussen. Tevens wordt middels een beschrijving inzicht gegeven in de verrichte
activiteiten. De kosten van het groot project worden bij de verschillende
producten zichtbaar gemaakt, waarbij eveneens wordt ingegaan op de planning
en de realisatie. Als gevolg van de omrekening van guldens naar euro's komen
in de gepresenteerde tabellen afrondingsverschillen voor. Het evaluatierapport
is opgezet aan de hand van de onderkende producten. Na deze inleiding (hoofdstuk
1) wordt allereerst ingegaan op de organisatiestructuur, waarbij tevens wordt
ingegaan op de personele component (hoofdstuk 2). Hoofdstuk 3 behandelt vervolgens
de materieel projecten. Hoofdstuk 4 geeft de infrastructurele en ruimtelijke
ordeningsaspecten weer. In hoofdstuk 5 wordt de resultante van het totale
project behandeld, zijnde het operationele verband «11 Air Manoeuvre
Brigade». Hoofdstuk 6 tenslotte bevat de conclusies van het rapport.HOOFDSTUK 2. PERSONEEL EN ORGANISATIE2.1 Inleiding. De Luchtmobiele Brigade vormt sinds de oprichting één
van de speerpunten van de Koninklijke landmacht en de Koninklijke luchtmacht.
De oprichting van de Luchtmobiele Brigade is sinds 1991 beïnvloed door
factoren als de afschaffing van de opkomstplicht en de steeds grotere aandacht
voor vredesoperaties. Verder hebben ervaringen tijdens oefeningen en bij daadwerkelijke
inzet geleid tot een bijstelling van de organisatie van de brigade.2.2 De Luchtmobiele Brigade bestaat uit een grond- en een luchtcomponent.
De grondcomponent is een onderdeel van de Koninklijke landmacht en de luchtcomponent
is ondergebracht in de organisatie van de Koninklijke luchtmacht. Een schematisch
overzicht van de brigade bij oprichting is opgenomen in figuur 1: Luchtmobiele
Brigade bij oprichting (zie bijlage C, organisatorische ontwikkeling Luchtmobiele
Brigade).2.3 Structuur. Dit hoofdstuk behandelt de organisatorische en personele
aspecten van het totale project. Hierbij wordt ingegaan op de organisatorische
ontwikkeling en de personele vulling van de grond- en de luchtcomponent.Grondcomponent 11 Luchtmobiele Brigade2.4 Planning organisatiestructuur. In de plannen uit 1991 bestond de 11e
Luchtmobiele Brigade uit een brigadestaf en stafcompagnie, het 11e, 12e en
13e Infanteriebataljon Luchtmobiel, de 11e Mortier-, Genie-, Bevoorradings-,
Geneeskundige en Herstelcompagnie. Het 13e Infanteriebataljon Luchtmobiel
en delen van de zelfstandige compagnieën waren mobilisabel. Het kader
van deze mobilisabele eenheden vormde het Schoolbataljon Luchtmobiele Brigade
en was verantwoordelijk voor de initiële opleiding van het personeel
van de brigade. De organisatie van de logistieke compagnieën is dan nog
onderwerp van studie. De brigadestaf- en de stafcompagnie bestaat uit een
landmacht- en een luchtmachtdeel dat bij operationele inzet en oefeningen
wordt samengevoegd tot een geïntegreerde commandopost.2.5 Tijdschema. De planning ging uit van de situatie bij aanvang van het
reorganiseren en de vulling van het 11e Infanteriebataljon Luchtmobiel in
mei 1992. De planning was om achtereenvolgens in 1993 het 11e Infanteriebataljon
paraat te stellen, het 12e Infanteriebataljon per juli 1994 en het 13e Infanteriebataljon
per januari 1995. De brigadestaf- en stafcompagnie en de zelfstandige compagnieën
stonden gepland om gefaseerd synchroon met de bataljons paraat te worden gesteld.
De brigade diende in 1995 volledig paraat te zijn. 2.6 Realisatie organisatiestructuur. De 11e Luchtmobiele Brigade werd
geformeerd uit gereorganiseerde eenheden afkomstig van de 11e, 12e en 42e
Pantserinfanteriebrigade en uit nieuw opgerichte eenheden. Deze reorganisatie
maakte deel uit van de grootschalige herstructurering van de Koninklijke landmacht
die in de jaren negentig werd doorgevoerd. De Prioriteitennota uit 1993 kondigde
de paraatstelling van het mobilisabele deel van de 11e Luchtmobiele Brigade
aan. Het 13e Infanteriebataljon Luchtmobiel en delen van ondersteunende compagnieën
werden paraat gesteld. Dit betekende een aanpassing van de organisatie van
de brigade. Binnen de drie infanteriebataljons werd het aantal infanteriecompagnieën
gewijzigd van vier naar drie. Op deze wijze werd de personele uitbreiding
voor een deel binnen de brigade gecompenseerd.2.7 De eenheden van de brigade werden in de periode 1992 tot en met 1995
omgevormd. 11 Infanteriebataljon Luchtmobiel werd als eerste eenheid omgevormd,
opgeleid en per 1 juli 1993 operationeel gesteld. Vervolgens werden 12
en 13 Infanteriebataljon Luchtmobiel opgericht en respectievelijk per 1 januari
1994 en 1 juli 1994 operationeel gesteld. De zelfstandige compagnieën
van de brigade werden gelijktijdig met de bataljons in delen opgericht. 11
Luchtmobiele Brigade, als grondcomponent van de geïntegreerde Luchtmobiele
Brigade, werd op 8 september 1995 operationeel gesteld voor het niveau
bataljon en lager. Hiermee werd de oprichting van de grondcomponent van het
project binnen het geplande tijdschema uitgevoerd.2.8 De verschillende oefeningen en operationele inzet leidden tot een
evaluatie van de brigade in 1997/1998. Deze evaluatie is een vast onderdeel
na een reorganisatie of oprichting van een eenheid. In november 1999 werd
het reorganisatievoorstel voor 11 Luchtmobiele Brigade door de Legerraad goedgekeurd.
Deze reorganisatie betekende wederom een aanpassing binnen de infanteriebataljons
en leidde tot het oprichten van 11 Luchtverdedigingscompagnie. Tevens werd
bij deze reorganisatie de indeling van de Luchtmobiele Speciale Voertuigen
(LSVn) en de Mercedes Benz voertuigen aangepast. Deze reorganisatie werd in
2001 voltooid. De huidige organisatie van 11 Luchtmobiele Brigade is schematisch
weergegeven in figuur 2 (11 Luchtmobiele Brigade anno 2001) van bijlage C.2.9 Formatiesterkte. Bij de oprichting van de brigade stond de exacte
samenstelling nog niet vast. De formatiesterkte ging initieel uit van ca.
3000 personen. In 1993 had 11 Luchtmobiele Brigade 2620 functieplaatsen. In
de huidige organisatie bestaat de brigade uit 2350 parate functieplaatsen.
Binnen de brigade zijn tevens een aantal reservefuncties opgenomen. De vulling
van deze functies wordt momenteel door de personeelsdienst van de brigade
in overleg met de Directie Personeel en Organisatie van de Koninklijke landmacht
gerealiseerd. De oorlogssterkte van 11 Luchtmobiele Brigade bedraagt 2547
functieplaatsen.2.10 Personele vulling. 11 Luchtmobiele Brigade is als eerste eenheid
van de Koninklijke landmacht gevuld met alleen beroepspersoneel. Hierover
is tijdens het reorganisatietraject het personeel van de te reorganiseren
eenheden geïnformeerd, waarbij het kon aangeven of men bij 11 Luchtmobiele
Brigade geplaatst wilde worden of een overplaatsing naar elders binnen de
Koninklijke landmacht wenste. Aanvankelijk was de verhouding ongeveer 60%
Beroepspersoneel Onbepaalde Tijd t.o.v. 40% Beroepspersoneel Bepaalde Tijd.
Met de reorganisatie van 11 Luchtmobiele Brigade in 1999 is deze verhouding
gewijzigd in 40% BOT en 60% BBT personeel.2.11 De gemiddelde personele vulling van 11 Luchtmobiele Brigade op 30 september
2001 bedroeg 64%. In onderstaande tabel 1 is de vulling van de
eenheden van de brigade weergegeven. In deze tabel is de vulling van het Schoolbataljon
Luchtmobiel niet opgenomen, omdat deze niet direct van invloed is op de operationeel
beschikbare eenheden. Zoals BLS in zijn rapportage aangeeft, is en blijft
de lage vullingsgraad van het personeel een punt van zorg voor de gehele Koninklijke
landmacht. De afgelopen periode zijn binnen de Koninklijke landmacht verschillende
maatregelen genomen om de instroom te verbeteren en de uitstroom van BBT-personeel
te beperken. Veel maatregelen zullen pas na enige tijd effect sorteren. De
opkomst van nieuw personeel bij het Schoolbataljon Luchtmobiel in september
2001 (175 personen) en januari 2002 (180 personen) is hoger dan in de 12 voorgaande
maanden en lijkt dan ook een positieve indicatie van het effect van de maatregelen.Tabel 1: Overzicht vullingsgraad 11LMB (per 3e kwartaal
2001) EenheidVulling 11 Infanteriebataljon62% 12 Infanteriebataljon65% 13 Infanteriebataljon59% Zelfstandige eenheden65% 11 Luchtmobiele Brigade (gemiddeld)64%2.12 Opleiden grondcomponent. Bij de oprichting van de Luchtmobiele Brigade
werd het Schoolbataljon Luchtmobiele Brigade in de organisatie van de 11e
Luchtmobiele Brigade opgenomen. Het Schoolbataljon Luchtmobiele Brigade werd
gevormd uit het 13e Pantserinfanteriebataljon en vormde tevens de kern van
het reserve gestelde 13e Infanteriebataljon Luchtmobiel. Met de Prioriteitennota
van 1993 is de reservecomponent van de brigade volledig paraat gesteld en
is het Schoolbataljon Luchtmobiele Brigade een zelfstandige eenheid geworden
binnen het verband van de 11e Luchtmobiele Brigade.2.13 De overgang van de Koninklijke landmacht van een dienstplichtig leger
naar een beroepsleger heeft geleid tot een vergelijkbare behoefte aan initiële
opleidingen voor alle Koninklijke landmacht eenheden. Hiertoe is in 1997 het
Opleidingscentrum Initiële Opleidingen (OCIO) opgericht en ondergebracht
binnen het Commando Opleidingen Koninklijke landmacht (COKL). Onder het OCIO
zijn alle schoolbataljons ondergebracht die de initiële opleiding verzorgen.
Het Schoolbataljon Luchtmobiele Brigade maakt daarom sedert 1 juni 1998 als
Schoolbataljon Luchtmobiel deel uit van het OCIO.2.14 De opleiding van het personeel voor de 11e Luchtmobiele Brigade valt
uiteen in een initiële opleiding en een functieopleiding. De initiële
opleiding wordt door al het personeel gevolgd en bij succesvolle afronding
krijgt men de rode baret uitgereikt. Bij de initiële opleiding wordt
een onderscheid gemaakt tussen de opleiding voor BBT en BOT personeel. Het
BOT-personeel volgt een Voortgezette Algemene Kader Opleiding Luchtmobiel
(VAKOL) van in totaal 7 weken. Het BBT-personeel volgt de Algemene Militaire
Opleiding Luchtmobiel (AMOL). Deze opleiding duurt momenteel 5 maanden en
is in 2002 verlengd naar 6 maanden. Deze verlenging geldt overigens ook voor
de Algemene Militaire Opleiding van personeel bestemd voor andere landmacht
eenheden en is een onderdeel van de maatregelen om de kwaliteit verder te
verhogen, de werklast tijdens de opleiding te verlagen en het opleidingsverloop
terug te dringen. De diverse functieopleidingen voor de brigade worden door
de opleidingscentra van het COKL verzorgd.2.15 Personele exploitatie. De initiële raming van 1992 (TK-stuk
22 327 nr. 4, ref. 6) gaf aan dat de personele exploitatie M€ 49/Mf 108
zou bedragen. Dit was gebaseerd op toenmalig binnen de Koninklijke
landmacht gehanteerde verdeelsleutels. Vanaf de derde halfjaarlijkse rapportage
werd uitgegaan van 810 Beroepsmilitairen Onbepaalde Tijd (BOT) en van 1810
Beroepsmilitairen Bepaalde Tijd (BBT) en bij volledige vulling werd de personele
exploitatie geraamd op M€ 70/Mf 154. Een eenduidige vertaling
van de initiële raming naar de situatie van nu is met de huidige informatiesystemen
niet mogelijk, als gevolg van diverse organisatorische aanpassingen (onder
andere: Schoolbataljon Luchtmobiel is overgegaan naar het COKL, de Regionale
Geneeskundige Dienst is vanuit het Nationaal Commando deels overgegaan naar
de 11 Luchtmobiele Brigade en een deel van de onderhoudscapaciteit is vanuit
het Nationaal Commando overgegaan naar de 11 Luchtmobiele Brigade). De realisatie
van de personele exploitatie in 2001 voor militair personeel bedroeg M€ 48,3/Mf 106.
en voor burgerpersoneel M€ 2/Mf 4,3. De overige personele exploitatie
bedroeg M€ 2,9/Mf 6,3. Het aantal BOT'ers was gemiddeld 525
VTE'n, het aantal BBT'ers 987 VTE'n en het aantal Burgerpersoneel 49 VTE'n.2.16 Materiële exploitatie. In de derde halfjaarlijkse rapportage
(1993) werd de materiële exploitatie in de eindsituatie op M€ 20,4/Mf 45
geraamd. Deze uitgaven worden bepaald door infrastructuur, materieel van de
brigade, verbruik van munitie, oefenterreinen en vervoer. Deze raming werd
net als de personele exploitatie gebaseerd op kengetallen en verdeelsleutels.
De huidige informatiesystemen zijn er niet op ingericht om deze informatie
separaat te registreren. De onderstaande bedragen geven dus slechts een indicatie
van de realisatie van de materiële exploitatie in 2001:Tabel 2: Realisatie materiële exploitatie 2001  M€Mf Materieel luchtmobiele brigade12 Infrastructuur49Verbruik munitie716 Oefenterreinen13Vervoer24 Totaal16352.17 Subconclusie exploitatiekosten grondcomponent. De personele exploitatie
van de grondcomponent bij 100% vulling is in de loop der jaren met ca. Mf 31/M€ 14
gestegen t.o.v. de raming uit 1993. Deze stijging is terug te voeren op onder
meer de stijging van de salarissen, aanpassing arbeidsvoorwaarden etc. Het
verschil tussen Koninklijke landmacht en Koninklijke luchtmacht komt door
een andere inschaling van het personeel van de THGKLu. De realisatie van de
materiële exploitatie komt vrijwel overeen met de raming. Beide bedragen
blijven een indicatie en zijn geen absoluut gegeven.Luchtcomponent Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht2.18 Algemeen. De Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht (THGKLu)
is via de Groep Helikopters (GPH) ontstaan vanuit de Groep Lichte Vliegtuigen
(GPLV). De THGKLu is fysiek verspreid over de Vliegbases Gilze-Rijen en Soesterberg.2.19 Organisatie Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht 2002.
De gevechtsorganisatie van de THGKLu wordt opgebouwd uit de in vredestijd
reeds aanwezige staf op de vliegbasis Gilze-Rijen en uit delen van de organisatie
van de beide vliegbases. Een schematisch overzicht van de organisatie
is opgenomen in figuur 3 van bijlage C. De THGKLu bestaat uit de volgende
eenheden/elementen:2.19.1 Groepsstaf. Deze is ondergebracht op de vliegbasis Gilze-Rijen
en gaat bij oefeningen en operationele inzet van de gehele 11 Air Manoeuvre
Brigade over in de geïntegreerde brigadestaf van 11 Air Manoeuvre Brigade.2.19.2 298 Squadron. Dit Squadron is gestationeerd op de vliegbasis Soesterberg
en uitgerust met 13 stuks CH-47D Chinook middelzware transporthelikopters.2.19.3 299 Squadron. Dit Squadron is gestationeerd op de Vliegbasis Gilze-Rijen
en uitgerust met 15 BO 105 lichte utiliteitshelikopters (LUH).2.19.4 300 Squadron. Dit Squadron is gestationeerd op de vliegbasis Soesterberg
en uitgerust met 17 AS-532U2 MKII Cougar lichte transporthelikopters. Daarnaast
bevat dit Squadron een vlucht met 4 Alouette-III helikopters welke niet worden
ingezet voor de operationele taakuitvoering van 11 Air Manoeuvre Brigade,
maar voor nationale taken zoals VIP-transport.2.19.5 301 en 302 Squadron. Beide Squadrons zijn gestationeerd op de vliegbasis
Gilze-Rijen en zijn vanaf medio 2002 elk uitgerust met 15 AH-64D Apache gevechtshelikopters.2.19.6 Ondersteunende squadrons. Het betreft op de vliegbasis Gilze-Rijen
het 930 (Logistiek en Onderhoud) Squadron en het 931 (Basis) Squadron en op
de vliegbasis Soesterberg het 932 (Logistiek en Onderhoud) Squadron, het 933
(Basis) Squadron en het 934 (Facilitair) Squadron.2.20 Formatiesterkte. De formatiesterkte van de THG bedroeg in 2001 ca.
2000 VTE'n (Volle Tijd Equivalenten). Zoals aangegeven in de DN2000 werd de
formatiesterkte van de THG verhoogd met ongeveer 300 VTE'n tot ca. 2300 in
2003. Vooral door de instroom van nieuwe types helikopters en het introduceren
van het operationele concept van de Luchtmobiel Brigade diende het reeds beschikbare
operationele en ondersteunende personeel van de THG te worden omgeschoold.
Daarnaast dienden de wervings- en opleidingsinspanningen te worden vergroot
om de nieuwe formatie kwantitatief en kwalitatief te kunnen vullen. Vooral
de instroom van technisch personeel en helikoptervliegers heeft, mede als
gevolg van de krappe arbeidsmarkt, vertraging opgelopen. Aanvullende wervingsmaatregelen
zijn derhalve noodzakelijk. Daarnaast is sprake van een verhoogde onvoorziene
uitstroom van dit personeel. Met diverse maatregelen wordt getracht deze uitstroom
te beperken. In onderstaande tabel is de vullingsgraad van de operationele
eenheden van de THG weergegeven, gebaseerd op een organisatiesterkte van ca
2000 VTE'n.Tabel 3: Overzicht vullingsgraad THG (per 3e kwartaal
2001) op basis van een OT van ca. 2000 VTE'n. EenheidVullingGevechtshelikopters (301 Sqn, 302 Sqn)63%*Transporthelikopters (298 Sqn, 300 Sqn)79% Light Utility Helicopters (299 Sqn)75% Overige squadrons83% THG gemiddeld79%* in opbouw 2.21 Door de invoer van nieuwe wapensystemen stroomt veel net opgeleid
personeel de THG binnen. Hierdoor is het ervaringsniveau relatief laag, met
name ten aanzien van geïntegreerd optreden binnen 11 Air Manoeuvre Brigade.
Intensieve trainingsprogramma's zijn erop gericht dit ervaringsniveau op de
gewenste standaard te brengen. Ten aanzien van uitzendingen van delen van
de THG in het kader van vredesoperaties is gebleken dat het personeel beschikt
over voldoende kennis en ervaring. Daarenboven zijn tijdens de uitzendingen
diverse gelegenheden geweest om specifieke aspecten te trainen. Daar staat
tegenover dat de diverse uitzendingen hebben geleid tot een relatief lage
beschikbaarheid van helikopters in Nederland, waardoor het trainingsprogramma
voor het beoefenen van geïntegreerd optreden onder druk is komen te staan.2.22 Momenteel wordt intern Koninklijke luchtmacht een analyse gemaakt
van de huidige en toekomstige kwantitatieve en kwalitatieve personele vulling
van de THGKLu. Hierbij wordt rekening gehouden met de verwachte instroom van
nieuw personeel in 2002 en 2003. Daarnaast wordt geanalyseerd welke knelpunten
kunnen ontstaan met betrekking tot de capaciteit voor zowel de initiële
vaktechnische opleidingen als de praktijkopleidingen voor nieuw geworven personeel.2.23 Personele exploitatie THGKLu. Initieel is bij de formatie van de
THGKLu uitgegaan van de sterkte in 2000 (ca 2000 VTE). Naar aanleiding van
de DN2000 is de sterkte van de THGKLu uitgebreid met 300 VTE'n naar ca. 2300
VTE in 2003. Bij volledige personele vulling bedraagt de personele exploitatie
van de gehele THGKLu jaarlijks ca. M€ 90,8/Mf 200. Als gevolg
van de krappe arbeidsmarkt is de organisatie momenteel niet volledig gevuld.
Daarnaast vindt de vulling van de 300 extra VTE'n gefaseerd plaats. De realisatie
van de personele exploitatie bedroeg in 2001 voor militair personeel Mf 140,5/M€ 63,7
en voor burgerpersoneel Mf 10,6/M€ 4,8. De overige personele
exploitatie bedroeg in 2001 Mf 11,6/M€ 5,3. Het aantal BOT-militairen
bedroeg 1044 VTE'n, BBT-militairen 618 VTE'n en burgerpersoneel 147 VTE'n.HOOFDSTUK 3. MATERIEEL3.1 Algemeen. In Kamerstuk 22 327 nummer 1 en 2 (ref. 3 en 4) is
aangegeven dat de aanschaf van de transport- en de gevechtshelikopters, het
luchtmobiel speciaal voertuig, persoonlijke standaarduitrusting en overige
specifiek luchtmobiele uitrusting deel uit maken van het groot project Luchtmobiele
Brigade. Dit hoofdstuk behandelt achtereenvolgens deze materieelprojecten.
Hierbij wordt per project ingegaan op de planning, realisatie en uitgaven.3.2 Transporthelikopters. De materieelprojecten van de luchtcomponent
van het project Luchtmobiele Brigade bestaan uit de verwerving en introductie
van transporthelikopters en gevechtshelikopters. Voor elk van deze twee soorten
helikopter is een separaat materieel proces doorlopen. Bij aanvang van de
studiefase voor de transporthelikopter werd uit oogpunt van standaardisatie
en typebeperking aanvankelijk gestreefd naar de verwerving van slechts één
type. In de loop van deze studiefase bleek evenwel dat zich bij Koninklijke
landmacht vanwege tactische redenen een voorkeur ontwikkelde voor een combinatie
van middelzware transporthelikopters (MTH) en lichte transporthelikopters
(LTH). Daarbij is aangegeven dat een dergelijke combinatie zou leiden tot
substantieel hogere investeringsuitgaven in vergelijking met de aanvankelijke
voor ogen staande verwerving van één type transporthelikopter.
Conform de operationele wens van de Koninklijke Landmacht werd uiteindelijk
toch gekozen voor een mix van AS-532U2 Cougar (LTH) en CH-47D Chinook (MTH) transporthelikopters (ref. 35 t/m 38). De hierdoor benodigde extra
investeringsuitgaven (M€ 66/Mf 145) zijn geaccommodeerd vanuit
de voor de gevechtshelikopter gereserveerde fondsen.3.3 Middelzware transporthelikopters.3.3.1 Planning. In december 1992 is toestemming gegeven met de verwervingsvoorbereiding
aan te vangen voor zowel de LTH als de MTH. Hierbij is uitgegaan van de Chinook
als enige kandidaat voor invulling van de MTH. Het aanbod van Canada om 7
gebruikte CH-147 (Chinooks) over te nemen heeft richting gegeven aan de verdere
invulling van de MTH. Nadat voor de LTH de definitieve keuze voor de Cougar
werd gemaakt, is in december 1993 het aantal van 13 Chinooks (7 gebruikte
en 6 nieuwe) vastgesteld, waarbij de gebruikte helikopters zouden worden gemoderniseerd
naar dezelfde standaard als de nieuw aan te schaffen helikopters. De invoering
van de gemoderniseerde helikopters was gepland van januari tot september 1995
en voor de overige nieuwe helikopters van januari tot juni 1998.3.3.2 Realisatie. De gemoderniseerde Chinooks zijn tussen augustus 1995
en februari 1996 door vliegtuig fabrikant Boeing afgeleverd aan de luchtmacht.
De resterende zes nieuwe Chinooks zijn in 1998 afgeleverd.3.3.3 Na in gebruikneming leidde de constatering van scheurvorming in
een deel van de transmissies tot een wereldwijde «grounding» van
Chinooks in 1999. Hierdoor was er sprake van een zeer lage inzetbaarheid in
1999 en 2000 en 2001. Deze problemen zijn inmiddels grotendeels opgelost.3.4 Lichte transporthelikopters.3.4.1 Planning. Na het doorlopen van de studiefase is besloten tot de
aanschaf van 17 stuks lichte transporthelikopters van het type AS 532U2 Mk2
Cougar. De instroom werd voorzien vanaf februari 1996 (tien stuks) en 1997
(zeven stuks). Volgens de planning zouden 4 toestellen worden uitgerust met
een «Health and Usage Monitoring System» (HUMS1 ) en zouden de overige 13 de «provisions for» geïnstalleerd
krijgen. De initiële aanschaf van 4 complete HUMS-systemen was gebaseerd
op de beperkt beschikbare fondsen, waarbij er tevens vanuit werd gegaan dat
met deze vier complete systemen voldoende informatie zou kunnen worden gegenereerd
voor de gehele Cougar-vloot.3.4.2 Realisatie. Op 29 oktober 1993 is met de firma Eurocopter het contract
voor de aanschaf getekend. Conform de planning zijn in 1996 tien Cougars aan
de Koninklijke luchtmacht afgeleverd, en de overige zeven in 1997. Daarnaast
heeft nader inzicht in het gebruik van HUMS geleid tot de beslissing alsnog
alle toestellen te voorzien van HUMS. De hiertoe noodzakelijke suppletie van
het budget 08.01 (M€ 5,4/Mf 12) is vanuit de Koninklijke luchtmacht-begroting
geaccommodeerd.3.4.3 In 1998 kampte de Cougars met een beperkte inzetbaarheid vanwege
lekkage aan het brandstofsysteem en in 1999 waren er problemen met het beschikbare
motorvermogen. Deze problemen vielen binnen de garantiebepalingen en zijn
door zorg van de helikopterfabrikant opgelost, waarbij het project voor de
motoren nog dient te worden voltooid.3.5 Aanvullende investeringen. Het DMP-D document van de transporthelikopters
omvatte de aanschaf van helikopters alsmede enige aanvullende investeringen.
Voortschrijdend inzicht heeft geleid tot een uitbreiding van
de lijst van aanvullende investeringen. De belangrijkste projecten in dit
verband zijn ballistische bescherming, zelfbeschermingsmiddelen en radio's
voor lange afstand communicatie (i.c. HF-radio). De onderliggende behoeften
zijn na behandeling en goedkeuring opgenomen in het groot project Luchtmobiele
Brigade en toegevoegd aan de post «transporthelikopters». In dit
kader dient nog ca M€ 20,2/Mf 44,4 gerealiseerd te worden.
Hieronder wordt kort ingegaan op deze drie projecten.3.5.1 Ballistische bescherming. In 1995 werd samen met TNO een studie
gestart naar de mogelijkheid om scherfwerend materiaal in beide typen transporthelikopter
in te bouwen als extra veiligheidsmaatregel voor de inzittenden. De planning
was om dit eind 1997 in te voeren. In 2000 toont de studie aan dat bij de
huidige stand van de techniek geen doeltreffende bescherming tegen geweervuur
te realiseren is zonder dat de prestaties van de helikopters ernstig worden
verminderd. De technologische ontwikkelingen op het gebied van ballistische
bescherming worden voortdurend gevolgd en bezien op toepassingsmogelijkheden
voor transporthelikopters. Ter bescherming van de passagiers dienen de persoonlijke
scherfwerende vesten te worden gebruikt.3.5.2 Elektronische zelfbeschermingsmiddelen. Initieel werd voor één
vlucht van zowel Chinook als Cougar de aanschaf van «Radar Warning Receivers»
gepland binnen het beleidsartikel 08.01. De invoer en installatie hiervan
werd voorzien en aangevangen in 1999. Wegens de opgedane ervaringen tijdens
uitzendingen in o.a. Kosovo worden momenteel alle transporthelikopters vanuit
het luchtmachtbudget en dus buiten het project Luchtmobiele Brigade om voorzien
van een volledig pakket zelfbeschermingsmaatregelen.3.5.3 Radio's. Teneinde communicatie met grondeenheden mogelijk te maken
over zowel korte als lange afstand zijn twee aanvullende behoeften gesteld.
Ten behoeve van de communicatie met de Koninklijke landmachteenheden zijn
zgn. Combat Net Radio's benodigd, terwijl HF-radio's communicatie over grote
afstand mogelijk maken.a. Combat Net Radio's. Alle transporthelikopters worden hiermee uitgerust.
De hiervoor benodigde CNR's zijn in 1999 aangeschaft en worden ingebouwd in
de Cougar. Naar verwachting worden deze radio's vanaf 2002 in de Chinook
ingebouwd.b. HF-radio's. De HF-radio's voor de Cougar zijn in 2001 besteld terwijl
voor de Chinook onlangs een integratievoorstel van Boeing is ontvangen. Uitrusten
van één vlucht Chinooks met deze radio wordt voorzien medio
2003.3.6 Investeringsbudget transporthelikopters. De component Transport Helikopters
heeft gedurende de jaren 1992 tot en met 2001 een ophoging van het budget
gekend met M€ 157/Mf 345 tot M€ 610/Mf 1 342.
Dit als gevolg van jaarlijkse prijsbijstellingen (+M€ 77/+Mf 170),
mutaties termijndollar contracten (– M€ 5/– Mf 11)
en ontvangen boetegeld (+ M€ 0,45/+ Mf 1). Er is
M€ 66/Mf 145 overgeheveld uit het Apache deelbudget naar dat
van de transporthelikopters. Deze aanvulling bleek noodzakelijk om de operationele
behoefte van de Koninklijke landmacht bestaande uit een combinatie van lichte
en middelzware transporthelikopters in te kunnen vullen. In 1995 is een additionele
meerbehoefte met een volume van M€ 17/Mf 37 onderkend voor
aanvullende investeringen welke in het project is ondergebracht. In 1998 zijn
voor de Chinook termijndollars gebruikt (MT$ 94,8/M€ 84,5)
waarvan de koers nagenoeg overeenkwam met de plankoers; hierdoor was het resultaat
neutraal. Tabel 4: Opbouw investeringsbudget transporthelikopters  M€Mf Initiële raming4541 000 Prijspeilbijstellingen77170Termijn dollar contracten– 5– 11 Overhevelingen binnen budget66145 Boetegelden0,451Meerbehoeften1737 Raming 01-01-20026091 342   Realisatie t/m 01-01-20025891 298 Nog te realiseren2044 Waarvan reeds verplicht510 Nog te verplichten15343.7 Materieelexploitatie transporthelikopters1.
Bij het afronden van het DMP is een schatting gemaakt van de te verwachten
exploitatie-uitgaven van de te verwerven transporthelikopters. Hiervoor is
zowel gekeken naar kosten per vlieguur als naar de algehele materieelexploitatie
bij het geplande gebruik. Tot op heden zijn de gerealiseerde uitgaven per
vlieguur conform deze aannames verlopen, maar de algehele materieelexploitatie
blijkt niet geheel overeen te komen met de begrote reeks. Dit valt onder meer
te verklaren doordat er sprake was van diverse (technische) aanloopproblemen
zoals verderop in paragrafen 3.3.3 en 3.4.3 nader wordt aangegeven. Gedurende
de gebruiksperiode van de transporthelikopters is sprake geweest van een lager
dan geplande operationele beschikbaarheid en is dus minder gevlogen. Daarnaast
is de Koninklijke luchtmacht geconfronteerd met enkele onvoorziene verhogingen
van de uitgaven, welke als belangrijkste oorzaken hadden de stijgende dollarkoers
en de hogere inflatie in de VS dan in Europa. In bijlage D is een overzicht
opgenomen waarin het jaarlijks verloop van de materieelexploitatie is weergegeven.
Het momenteel ontbreken van betrouwbare historische gegevens bemoeilijkt het
opstellen van een realistische prognose. Met behulp van een integraal luchtmacht-exploitatieplan,
dat momenteel in ontwikkeling is, wil de Koninklijke luchtmacht een beter
inzicht verkrijgen in en sturing kunnen geven aan de exploitatie-uitgaven.
Een directe vergelijking tussen de initiële ramingen (cfm 1e halfjaarlijkse
rapportage, referte 6) en de huidige exploitatie-uitgaven wordt niet zinvol
geacht aangezien de ramingen waren gebaseerd op de destijds beschikbare (en
dus nog beperkte) kennis en inzichten.3.8 Subconclusie transporthelikopters. Uitgaande van de aspecten product,
tijd en geld kan uit de thans beschikbare informatie worden geconcludeerd
dat de levering van de transporthelikopters goeddeels binnen de gestelde termijnen
is verlopen. Met de inmiddels gerealiseerde aanvullende investeringen beschikt
de THG over transporthelikopters, die aan de gestelde eisen voldoen onder
aantekening dat de nog te realiseren aanvullende investeringen in behandeling
zijn en de realisatie daarvan binnen afzienbare tijd zal geschieden. Hiervoor
moet nog ruim 3% van het totaal beschikbare budget worden besteed. Het project
transporthelikopters kan derhalve worden afgesloten, waarbij de nog lopende
activiteiten voor de aanvullende investeringen in de lijn kunnen worden behandeld
en verantwoord.3.9 Gevechtshelikopter. Teneinde de Luchtmobiele Brigade te voorzien van
de benodigde vuursteun-, verkennings-, beveiligings- en escortecapaciteit
was de aanschaf van een gevechtshelikopter noodzakelijk. De initiële
behoefte zoals aangegeven in het DMP-A (1991) bestond uit 40 toestellen. Mede
op basis van de beschikbare informatie over de operationele capaciteiten van
de AH-64D ten opzichte van zijn directe concurrenten werd het
aantal benodigde gevechtshelikopters, bij een aanschaf van de AH-64D, bijgesteld
naar 33 stuks (DMP-D, 1994). Om budgettaire redenen is in 1995 besloten totaal
30 gevechtshelikopters van het type AH-64D Apache aan te schaffen, inclusief
een bijbehorend pakket aan initiële reservedelen, test- en onderhoudsteunende
uitrusting en een simulator (Longbow Crew Trainer, LCT) (ref. 39 t/m 44).3.9.1 Planning. Op 7 april 1995 is besloten over te gaan tot de verwerving
van 30 AH-64D Apache helikopters. Op 24 mei 1995 werd het contract getekend.
Levering zou moeten plaatsvinden tussen 1998 en 2002. Daarnaast werd een overeenkomst
getekend met de Amerikaanse overheid voor de lease van 12 AH-64A helikopters
ter overbrugging van de periode tot instroom van de bestelde helikopters.
Gedurende deze overbruggingsperiode kon ervaring worden opgedaan ter voorbereiding
van het personeel op de instroom van de Apache AH-64D. De AH-64A's zouden
eind 2000 weer worden overgedragen aan de US Army.3.9.2 Realisatie. In 1997 liggen de voorbereidingen van de productie van
30 Apaches op schema en in 1998 begint de productie. Aflevering van de AH-64D
helikopters vindt conform DMP-planning plaats vanaf mei 1998. In de periode
tot eind 2001 zijn 23 helikopters door Boeing zijn afgeleverd; de overige
7 volgen in 2002.3.9.3 Eind 1996 zijn de 12 AH-64A leasehelikopters overgevlogen vanuit
Duitsland en in februari 1997 bij de THG in gebruik genomen. De kosten voor
deze lease (M$ 8,5) zijn door Boeing betaald, terwijl de Koninklijke
luchtmacht verantwoordelijk was voor de instandhoudingkosten. Conform de planning
zijn in september 2000 zes van de twaalf geleasde AH-64A's weer overgedragen
aan de US Army. De resterende zes toestellen zijn in februari 2001 overgedragen.
Als gevolg van deze leaseconstructie kon de oorspronkelijke planning gerealiseerd
worden (instroom eerste helikopters vanaf eind 1996 zoals vermeld in de eerste
halfjaarlijkse rapportage, referte 6).3.9.4 In november 1999 gold voor alle AH-64A's korte tijd een vliegverbod
vanwege technische tekortkomingen in het aandrijfsysteem. Daarnaast ondervond
de productie van «Multi Purpose Displays» (MPD's) korte tijd vertraging
door problemen met de leverancier. Dit heeft echter geen invloed gehad op
de aflevering van de gevechtshelikopters.3.10 Aanvullende investeringen. Het DMP-D document van de gevechtshelikopters
omvatte de aanschaf van helikopters alsmede enige aanvullende investeringen.
In dit kader zijn de belangrijkste projecten elektronische zelfbescherming,
radio's en Stinger-integratie. Deze behoeften zijn na formele goedkeuring
opgenomen in het groot project Luchtmobiele Brigade en toegevoegd aan de post
«gevechtshelikopters».3.10.1 Elektronische zelfbescherming. Ten tijde van aanschaf bleek het
operationeel gewenste geïntegreerde zelfbeschermingsysteem (m.u.v. het
laserwaarschuwingssysteem) nog niet beschikbaar te zijn voor de AH64D. Om
training van het personeel toch mogelijk te kunnen maken is een aantal verouderde
systemen aangeschaft welke ook op de AH-64A aanwezig waren. De invoer en installatie
van de beoogde zelfbeschermingsmaatregelen was voorzien in 1999. De US-Army
heeft in 1996 echter te kennen gegeven dat ontwikkeling en integratie zal
worden vertraagd tot na het jaar 2003. In 1999 hebben de Verenigde Staten
vervolgens om budgettaire redenen gekozen voor een verdere vertraging van
dit project. Thans wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor de invoer
van een volledig pakket zelfbeschermingsmaatregelen voor de AH-64D Apache
helikopters. De beschikbare fondsen van ca. M€ 34/Mf 75 binnen het projectbudget zijn onvoldoende om te kunnen voorzien in een volledig
pakket zelfbeschermingsmaatregelen. Voornemen is om besluitvorming inzake
de verwerving van een pakket zelfbeschermingsmaatregelen via een separate
DMP-procedure te laten verlopen in het kader van generieke capaciteitsverbetering
Apache. Voor deze verbeteringen is door de Koninklijke luchtmacht M€ 31,3/Mf 69
uit eigen middelen planmatig gereserveerd bovenop de genoemde beschikbare
projectfondsen.3.10.2 Radio's. Conform de transporthelikopters waren voor de Apache ook
aanvullende investeringen binnen het project benodigd voor de aanschaf van
zgn. Combat Net Radio's (CNR's) en HF-radio's. De CNR's zijn bij aflevering
van de gevechtshelikopters reeds ingebouwd terwijl voor de HF-radio geldt
dat het integreren van deze radio in de gevechtshelikopter nog moet worden
uitgewerkt. Pas nadat Boeing en de US Army deze integratie hebben uitgewerkt
kan de Koninklijke luchtmacht overgaan tot verwerving en inbouw.3.10.3 Stinger-integratie. De verwerving van de Stinger-luchtraketten
bestaat uit het overnemen van een deel van de in 1988 voor de gehele krijgsmacht
geplaatste order. Daarnaast zal het Stingersysteem in de AH-64D door Boeing
moeten worden geïntegreerd. Pas na afronding hiervan kan de Koninklijke
luchtmacht overgaan tot verwerving en afronding van dit deelproject.3.11 Generieke capaciteitsverbetering. Op basis van zowel de technologische
ontwikkelingen als het concept van opereren met de gevechtshelikopter, is
door de Koninklijke luchtmacht samen met de Koninklijke landmacht een visie
opgesteld die inzicht geeft in wenselijke capaciteitsverbeteringen voor de
AH-64D buiten het projectkader. Vanwege financiële prioriteitstelling
beperkt deze visie zich tot de elektronische zelfbescherming, detectie en
identificatie (nachtzichtapparatuur MTADS en het Longbow radarsysteem). Door
de Koninklijke luchtmacht is een substantiële suppletie (M€ 99,4/Mf 219,
dit bedrag is inclusief de in par. 3.10.1 genoemde M€ 31,3/Mf 69
uit eigen Koninklijke luchtmacht middelen.) voor dergelijke capaciteitsverbeteringen
uit eigen middelen planmatig gereserveerd. Voorzien wordt dat na besluitvorming
inzake de te introduceren capaciteitsverbeteringen, de behoeftestelling en
verwerving via het geëigende materieelkeuzeproces zal plaatsvinden.3.12 Investeringsbudget gevechtshelikopters. De component gevechtshelikopters
heeft gedurende de jaren 1992 tot en met 2001 een neerwaartse bijstelling
van het budget gekend van M€ 111,2/Mf 245 (van initieel M€ 935/Mf 2 060
naar M€ 824/Mf 1 815). Dit als gevolg van jaarlijkse prijsbijstellingen
(+ M€ 195/+ Mf 430), termijn dollar contracten (– M€ 70/– Mf 154),
budgetoverhevelingen binnen het taakstellende budget (– M€ 43/– Mf 94),
invoerrechten (– M€ 2,3/– Mf 5) en het
afzien van de lease-optie (– M€ 126/– Mf 277).
Ook heeft er een verschuiving plaatsgevonden van ca. M€ 66/Mf 145
naar het deelbudget van de transporthelikopters omdat ten tijde van de verwerving
van de transporthelikopter (1993) bleek dat het beschikbare budget hiervoor
niet toereikend was. Het direct gevolg van deze neerwaartse bijstelling was
dat uiteindelijk niet het operationeel benodigde aantal van 33 Apaches kon
worden aangeschaft maar volstaan diende te worden met 30 stuks. Daarnaast
werd de omvang van het pakket reserve-onderdelen beperkt hetgeen in een later
stadium alsnog is aangevuld vanuit de luchtmachtbegroting met een bedrag van
M€ 12,9/M$ 13. De invloed van de termijndollars kan als positief
worden beschouwd aangezien deze tegen een gunstige koers waren ingekocht (f 1,60).
Voor de gevechtshelikopter werden in totaal MT$ 668/M€ 486
gereserveerd waarvan volgens planning de laatste MT$ 87,1/M€ 63,4
in 2002 worden gebruikt. Tabel 5: Opbouw Investeringsbudget gevechtshelikopters  M€Mf Initiële raming9352 060 Prijspeilbijstellingen195430Termijndollar contracten– 70– 154Overhevelingen– 66– 145Invoerrechten– 2– 5 Verlaging beschikbaar budget– 43– 94 Afzien lease-optie– 126– 277Raming 01-01-20028231 815    Realisatie t/m 01-01-20026131 350 Nog te realiseren210465Waarvan reeds verplicht135299 Nog te verplichten751663.13 Materieelexploitatie gevechtshelikopters1.
Bij het afronden van het DMP is (conform de transporthelikopters) een schatting
gemaakt van de te verwachten exploitatie-uitgaven van de te verwerven 30 AH-64D
gevechtshelikopters. Wederom is gekeken naar zowel kosten per vlieguur als
naar de algehele materieelexploitatie bij het geplande gebruik. Tot op heden
zijn de gerealiseerde uitgaven conform deze aannames verlopen, maar de algehele
materieelexploitatie blijkt niet geheel overeen te komen met de begrootte
reeks. Dit valt ondermeer te verklaren doordat tevens de exploitatiekosten
van de geleasde AH-64A helikopters hierin zijn opgenomen. Ook dient in beschouwing
te worden genomen dat nog niet alle gevechtshelikopters zijn ingestroomd en
dat gedurende de gebruiksperiode van de reeds ingestroomde AH-64D gevechtshelikopters
sprake is geweest van een lager dan geplande operationele beschikbaarheid.
Daarnaast is de Koninklijke luchtmacht geconfronteerd met enkele onvoorziene
verhogingen van de uitgaven, welke als belangrijkste oorzaken hadden de stijgende
dollarkoers en de hogere inflatie in de VS dan in Europa. In bijlage D is
een overzicht opgenomen waarin het jaarlijks verloop van de materieelexploitatie
is weergegeven. Het momenteel ontbreken van betrouwbare historische gegevens
bemoeilijkt het opstellen van een realistische prognose. Middels een integraal
luchtmacht-exploitatieplan, dat momenteel in ontwikkeling is genomen, is het
voornemen een beter inzicht te verkrijgen in en sturing te kunnen geven aan
de exploitatie-uitgaven. Een directe vergelijking tussen de initiële
ramingen (cfm 1e halfjaarlijkse rapportage, referte 6) en de huidige exploitatie-uitgaven
wordt niet zinvol geacht aangezien de ramingen waren gebaseerd op de destijds
beschikbare (en dus nog beperkte) kennis en inzichten.3.14 Subconclusie gevechtshelikopters. Voor de aanschaf van de 30 AH-64D
gevechtshelikopters is in totaal M€ 824/Mf 1815 voorzien. Uitgaande
van de aspecten product, tijd en geld kan worden geconcludeerd dat de levering
van de 30 AH-64D Apache helikopters volgens plan verloopt. Met de AH-64D beschikt
de THG over gevechtshelikopters, die aan de gestelde eisen voldoen onder aantekening
dat enkele te realiseren aanvullende investeringen nog in behandeling zijn.
Een aantal van deze aanvullende investeringen, zoals de integratie van zelfbescherming,
Stinger en HF radio's, is echter vertraagd. Op dit moment wordt voor zelfbescherming
voorzien dat de binnen het taakstellende budget gereserveerde fondsen onvoldoende
zijn. De nadere uitwerking van de behoefte aan zelfbescherming maakt deel
uit van een meeromvattende toekomstvisie «Generieke capaciteitsverbeteringen
AH64D», waarin tevens een relatie wordt gelegd met de mogelijke capaciteitsverbeteringen
op het gebied van detectie en identificatie (nachtzichtapparatuur en Longbow-radar).
Vooralsnog is door de Koninklijke Luchtmacht een substantiële suppletie
van M€ 99,4/Mf 219 voor dergelijke capaciteitsverbeteringen
uit eigen middelen planmatig gereserveerd.3.15 De lease van de 12 AH-64A helikopters heeft volledig beantwoord aan
het tevoren geformuleerde doel, namelijk het opdoen van ervaring met de Apache
helikopters in afwachting van de instroom van de aangeschafte helikopters.
Mede op basis van deze ervaringsopbouw is de THGKLu geslaagd in een succesvolle
inzet van enkele AH-64A gevechtshelikopters in Bosnië ten behoeve van
SFOR en enkele AH-64D gevechtshelikopters in Djibouti ten behoeve van het
Nederlandse detachement in Eritrea (UNMEE). De uitgaven voor de lease van
de AH-64A gevechtshelikopters zijn volledig ten laste gekomen van Boeing als
onderdeel van de aanschaf van de 30 AH-64D helikopters. De exploitatie van
de helikopters is ten laste gekomen van de Koninklijke luchtmacht. Niet gerekend
was op het feit dat de Koninklijke luchtmacht over de lease BTW en invoerrechten
diende af te dragen aan het Ministerie van Financiën. De betaling van
deze posten is geaccommodeerd binnen het taakstellende budget. Na overleg
met het Ministerie van Financiën is overeengekomen dat de geheven BTW
en invoerrechten over de lease, verrekend kon worden met de invoer van de
gevechtshelikopters.3.16 Luchtmobiel Speciaal Voertuig.3.16.1 Planning. De behoeftestelling voor het Luchtmobiel Speciaal Voertuig
(LSV) is in 1992 in het DMP-A document LSV (ref. 45) vastgesteld. Het voertuig
dient om de eenheden van de brigade te voorzien van de benodigde mobiliteit
voor het grondoptreden in het inzetgebied. Het voertuig moet in of onder een
transporthelikopter kunnen worden vervoerd. Het moet een multifunctioneel
voertuig zijn, dat geschikt is als wapenplatform voor verschillende wapens
in gebruik bij de brigade, drager van verbindingsmiddelen voor de commandovoering
en als transportmiddel. De eis dat het voertuig helikoptertransportabel moet
zijn, betekent dat gewicht en volume doorslaggevende factoren zijn bij de
uiteindelijke keuze voor de aanschaf.3.16.2 De verwerving en instroming van de LSVn wordt gerelateerd aan de
opleiding en paraatstelling van de infanteriebataljons en het operationeel
worden van de Luchtmobiele Brigade als geheel. Volgens de planning voor de
paraatstelling van de eenheden van de Brigade moest het voertuig uiterlijk
zes maanden voorafgaande aan de paraatstelling van de eenheid, in de periode
1992 t/m 1994 instromen.3.16.3 De totale kwantitatieve behoefte inclusief algemene reserve en
opleidingsbehoefte bedroeg 230 stuks. Voor de aanschaf van de voertuigen was
M€ 11,4/Mf 25 gereserveerd.3.16.4 Realisatie. De verwerving van het LSV werd gedelegeerd aan BLS
en uitgevoerd door de Directie Materieel Koninklijke landmacht (DMKL). In
1993 werd als gevolg van de paraatstelling van het derde mobilisabele infanteriebataljon
luchtmobiel de behoeftestelling verhoogd van 230 naar 267 voertuigen. De meerbehoefte
is noodzakelijk voor het uitvoeren van de opleidingen. Oorspronkelijk zou
hiervoor het materieel van de mobilisabele eenheden van de Brigade worden
gebruikt.3.16.5 Uit de beproeving van door fabrikanten beschikbaar gestelde voertuigen
blijven in 1994 slechts twee kandidaten over, die echter beide niet voldoen
aan de gewichtseis van maximaal 1200kg. Er is op dat moment geen voertuig
op de markt beschikbaar dat voldoet aan de eisen. Het tijdschema moet worden
aangepast. Besloten wordt om het eigen gewicht van het voertuig te verhogen
naar een streefgewicht van maximaal 1400kg, maar tegelijk het
maximale gewicht inclusief belading te handhaven. Uit vervolgproeven met de
kandidaat-leveranciers blijktéén kandidaat aan de bijgestelde
eisen te voldoen.3.16.6 In 1994 werd de kwantitatieve behoefte aan LSVn neerwaarts bijgesteld.
Op basis van onderzoek werd gekozen voor het terugbrengen van het aantal basisuitvoeringen
tot drie: algemene dienst, anti-tank en gewondentransport. Tevens werd een
herverdeling onder de gevechts- en de gevechtsondersteunende eenheden doorgevoerd.
De kwantitatieve behoefte bedroeg na de bijstelling 180 voertuigen. Het gereserveerde
budget van M€ 11,4/Mf 25 bleef echter gelijk, om zo de jaarlijkse
prijsbijstelling door het vertragen van het project en de verwachte verhoging
van de stuksprijs door de schaalverkleining te kunnen compenseren.3.16.7 In 1996 werd de bestelorder voor de 180 LSVn geplaatst. De instroming
van het voertuig werd voorzien vanaf eind 1997, waarna de LSV in 1998 volledig
operationeel kon zijn. Het voertuig werd in licentie geproduceerd door SP
Aerospace and Vehicle systems. Vertraging van de productie leidde tot een
verdere vertraging van de invoer.3.16.8 In 1998 werd op basis van een studie over de geneeskundige verzorging
binnen de Luchtmobiele Brigade een additionele behoefte gesteld voor 28 stuks
LSV-gewondentransport. Deze voertuigen zijn nodig om in de minimaal noodzakelijke
geneeskundige verzorging tijdens de afvoer van gewonden te kunnen voorzien.
Deze meerbehoefte kost inclusief de ombouw voor gewondentransport (in eigen
beheer) M€ 2,2/Mf 5 extra.3.16.9 Instroom. De eerste voertuigen werden in 1998 geleverd, waarna
de Mechanisch Centrale Werkplaats zorg droeg voor de aanpassingen en productie
van de opbouw voor de anti-tank en de gewondentransport versie. In het eerste
kwartaal van 2001 werd de instroming bij de Brigade van de initiële behoefte
van 180 LSVn voltooid. In het tweede kwartaal van 2001 werden de extra 28
LSVn gewondentransport ingevoerd. Het totale aantal LSVn in gebruik bij de
brigade bedraagt 208 voertuigen in de typen Algemene Dienst, Anti-tank en
gewondentransport. Het project is t.o.v. de initiële planning (instroom
1992–1994) met ca. 8 jaar vertraagd. Als interim oplossing zijn vanaf
oktober 1995 Mercedes Benz voertuigen ingedeeld geweest bij de brigade. Met
deze voertuigen zijn alle aspecten van het operationeel optreden van de brigade
zonder grote beperkingen beoefend. De vertraagde invoer van de LSV heeft door
deze interim oplossing geen invloed gehad op het project Oprichting Luchtmobiele
Brigade als geheel.3.16.10 Bij het gebruik van de LSV zijn in 2001 een tweetal tekortkomingen
geconstateerd. De stoelen geven onvoldoende steun voor de bestuurder en de
bijrijder, daarnaast levert de plaatsing van de «Combat Net Radio's»
in het compartiment van de bijrijder een gevaar op voor het personeel. Het
betreft die voertuigen waar een zogenaamde dubbele set is geplaatst. Voor
deze voertuigen is tijdelijk een operationele beperking afgekondigd en er
mag nog met alleen de chauffeur worden gereden. De beide tekortkomingen zijn
door DMKL in behandeling genomen en in overleg met de leverancier wordt gewerkt
aan een afdoende oplossing.3.16.11 Financiën. De uiteindelijke totale financiële omvang
van het LSV-project bedraagt M€ 14,1/Mf 31. De toename met
M€ 2,7/Mf 6 t.o.v. de oorspronkelijke raming van M€ 11,4/Mf 25
is veroorzaakt door de extra behoefte en een prijsbijstelling van M€ 0,45/Mf 1.
Deze meerbehoefte is binnen het taakstellende budget van het groot project
geaccommodeerd door prioriteitsstelling binnen de posten «overig
specifiek materieel» en «infrastructuur grondcomponent».Tabel 6: Opbouw Investeringsbudget LSV  M€Mf Initiële raming11,425 Prijspeilbijstellingen0,51Meerbehoefte gewondentransport2,25    Realisatie t/m 01-01-200214,1313.16.12 Subconclusie LSV. De initiële behoefte van 230 stuks is in
de aanvangsfase van het project aangepast naar 180 stuks. In 1998 zijn na
evaluatie van de ervaringen opgedaan tijdens oefeningen en na beëindiging
van een studie naar de geneeskundige ondersteuning van de Brigade 28 extra
voertuigen in de gewondentransportuitvoering besteld. De invoering van de
eerste 180 LSV'n van het type Algemene Dienst en Anti Tank is vertraagd door
leveringsproblemen en uiteindelijk in het eerste kwartaal 2001 voltooid. De
28 extra voertuigen zijn in het tweede kwartaal van 2001 ingestroomd. In totaal
beschikt de brigade over 208 LSV'n. De vertraging van het deelproject LSV
heeft geen nadelige invloed gehad op de totale projectdoelstelling. Het aantal
van 208 voertuigen draagt voor een belangrijk deel bij aan de benodigde grondmobiele
capaciteit van de brigade en beantwoord daarmee aan het gestelde doel.3.17 Persoonlijke Standaard Uitrusting (PSU). Bij de start van het project
Luchtmobiele Brigade is een bedrag van M€ 3,2/Mf 7 geraamd
op basis van de personele sterkte van de Luchtmobiele Brigade. Conform de
planning zijn de rugzakken in 1992 en de parka's en overige PSU in 1994 ingestroomd.
Voor het project is in totaal M€ 2,3/Mf 5 uitgegeven: M€ 1,8/Mf 4
voor de algemene PSU en M€ 0,45/Mf 1 voor de rugzakken.Tabel 7:Opbouw Investeringsbudget PSU  M€Mf Initiële raming3,27 Meerbehoefte rugzakken0,51Overhevelingen binnen budget– 1,4– 3    Realisatie t/m 01-01-20022,353.18 Overig Specifiek Luchtmobiele Uitrusting. Onder de noemer overig
specifiek materieel is de aanschaf van nachtzichtapparatuur, navigatieapparatuur,
geniematerieel, «Helicopter Underslung Load Equipment» (HUSLE)
en materieel voor de logistieke eenheden voorzien. Het totale budget bedroeg
oorspronkelijk M€ 8,2/Mf 18 en de geplande instroom van het
materieel was voorzien in de periode medio 1994 tot 2000. Het merendeel van
het materieel is volgens plan ingestroomd bij de desbetreffende eenheden.
Voor de gerealiseerde delen is M€ 4,5/Mf 10 geïnvesteerd.
De laatste deelprojecten voor de luchtmobiele geniecompagnie zijn vertraagd
en de realisatie wordt nu in 2003 voorzien. Voor deze middelen zijn M€ 4,1/Mf 9
begroot, waarmee het budget voor de post «overig specifiek luchtmobiele
uitrusting» in totaal M€ 8,6/Mf 19 bedraagt. Tabel 8: Opbouw Investeringsbudget Overig Specifiek Luchtmobiele
Uitrusting  M€Mf Initiële raming8,218 Nadere specificatie van behoefte3,47Overhevelingen binnen budget– 3– 6    Realisatie t/m 01-01-20024,510 Nog te realiseren4,19Waarvan reeds verplicht00 Nog te verplichten4,19HOOFDSTUK 4. INFRASTRUCTUUR4.1 Inleiding. De oprichting van de Luchtmobiele Brigade heeft diverse
infrastructurele projecten omvat. Vanaf de aanvang is hierbij een onderscheid
gemaakt tussen de infrastructuur bestemd voor de grond- en de luchtcomponent.
Op het project zijn tevens nationale en krijgsmachtbrede aspecten op het gebied
van ruimtelijke ordening en milieu van invloed geweest. In dit hoofdstuk worden
van achtereenvolgens de grond- en de luchtcomponent de infrastructurele en
ruimtelijke ordeningsaspecten beschreven. Hierbij wordt ingegaan op de oorspronkelijke
planning en de uiteindelijke realisatie.Grondcomponent4.2 Algemeen. Bij de start van het groot project in 1992 is gezocht naar
een geschikte combinatie tussen oefenterrein en kazerne om de LMB te huisvesten,
teneinde de mogelijkheid te verschaffen in de omgeving te oefenen tot op compagniesniveau.
Daarnaast diende er een luchtvaartterrein in de nabijheid te zijn. Slechts
één combinatie bleek geschikt. Deze combinatie bestond uit de
Oranjekazerne te Schaarsbergen, de oefenterreinen Eder- en Ginkelse Heide
en de vliegbasis Deelen. Na het besluit in 1993 tot het paraatstellen van
het 13e Infanteriebataljon Luchtmobiel bleek de beschikbare infrastructuur
hiervoor in Schaarsbergen onvoldoende. Besloten werd om het 3e bataljon te
legeren in Assen. Het in ontwikkeling zijnde oefenterrein De Haar zou dan
gebruikt kunnen worden voor het beoefenen van het luchtmobiele optreden. De
paraatstelling van het 13e Infanteriebataljon Luchtmobiel betekende tevens
de oprichting van een zelfstandig schoolbataljon voor de luchtmobiele brigade.
Dit Schoolbataljon Luchtmobiele Brigade (later hernoemd tot: Schoolbataljon
Luchtmobiel) is ondergebracht op de locatie Groot Heidekamp.4.3 Oorspronkelijke planning.4.3.1 Ruimtelijke Ordening. De oefenterreinen op de Eder- en Ginkelse
Heide dienden conform de uitgangspunten in het Structuurschema Militaire Terreinen
(SMT) nauwelijks te worden aangepast. Slechts minieme aanpassing van randbeplanting
was gewenst en met het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij diende
nader overleg plaats te vinden omtrent de mogelijkheden tot het ontplooien
van graafactiviteiten.4.3.2 Infrastructuur. Initieel was de verwachting dat de Oranjekazerne
voldoende ruimte zou bieden aan zowel de brigade-eenheden als het schoolbataljon.
De infrastructurele aanpassingen omvatten hoofdzakelijk de realisatie van
oefenen sportfaciliteiten en kleinere aanpassingen aan bureelgebouwen en gebouwen
voor de logistieke functies. 4.3.3 Financieel. Aanvankelijk werd de benodigde investering begroot op
M€ 2,7/Mf 6, dit is echter na een detailinventarisatie bijgesteld
tot M€ 3,6/Mf 8.4.3.4 Tijdschema. De infrastructurele projecten zouden eind 1994 gerealiseerd
zijn.4.4 Bijstelling n.a.v. paraatstelling 3e bataljon.4.4.1 Ruimtelijke ordening. Voor het creëren van oefenmogelijkheden
in de omgeving van Assen is gekozen voor het in 1992 in ontwikkeling zijnde
«Dubbel Eenheids Oefenterrein» (D-EOT) de Haar. Aangezien de inrichting
van dit terrein nog moest starten, kon dit nog tijdig worden aangepast aan
de eisen welke werden gesteld voor het luchtmobiele optreden. Realisatie van
een helikopter opstap- en landingspunt in de omgeving moest nog worden toegevoegd.4.4.2 Infrastructuur. Het 3e bataljon zou worden gelegerd op de Johan
Willem Friso Kazerne te Assen aangezien er voor dit bataljon geen ruimte meer
was te Schaarsbergen.4.4.3 Financieel. De extra benodigde investering voor diverse infrastructurele
aanpassingen in Assen werden begroot op M€ 1,4/Mf 3.4.4.4 Tijdschema. De aanvullende infrastructurele aanpassingen zouden
eind 1995 gerealiseerd zijn.4.5 Realisatie.4.5.1 Ruimtelijke ordening.a. Eder- en Ginkelse Heide (EGH).• In 1993 is besloten om voor het gebruik van dit oefenterrein een
Natuur- en Geluidsaspectenonderzoek (NGO) op te stellen. De conclusie van
het onderzoek was dat het oefenen door de Luchtmobiele Brigade geen onaanvaardbare
belasting voor natuur en milieu met zich meebrengt. Het NGO is met een regeringsstandpunt
in juni 1994 aan de Tweede Kamer aangeboden.• De gemeente Ede stelde voor graafactiviteiten de plicht tot het
hebben van een vergunning in. In 1993 leidde dit tot het aanpassen dan wel
uitstellen van oefeningen. In 1994 is de vergunning voor een heel jaar aangevraagd.
In 1995 is er gestart met het opstellen van een convenant tussen de gemeente
Ede en defensie om het gebruik van de Eder- en Ginkelse Heide betreffende
graafactiviteiten te regelen, dit convenant is begin 1996 afgesloten.• In de 1e helft van 1996 is de Tweede Kamer geïnformeerd over
het regeringsstandpunt op basis van de partiele herziening van het SMT. Het
gebruik van de Eder- en Ginkelse Heide (EGH) door de Luchtmobiele Brigade
was voorlopig, hangende de uitkomst van de uitplaatsingsstudie. De conclusie
op grond van de uitplaatsingstudie, was dat de nadelen van uitplaatsing groter
zijn dan de voordelen. Dit heeft ertoe geleid dat in deel één
van het SMT-2 het kabinet het voornemen heeft uitgesproken de EGH definitief
te bestemmen voor de Luchtmobiele Brigade.• In het verlengde van het convenant zijn over het beheer en de inrichting
van de heide afspraken gemaakt tussen de gemeente Ede en Defensie, in overleg
met andere overheden en diverse maatschappelijke groeperingen. Deze afspraken
zijn neergelegd in het Beheers- en inrichtingsplan Eder en Ginkelse Heide
1998–2008. Dit plan heeft in het kader van een bezwarenprocedure voor
een ieder ter inzage gelegen. Inmiddels is het plan vastgesteld
en ondertekend door de Staatssecretaris van Defensie.b. D-EOT De Haar.• In 1994 is gestart met het maken van een Milieu Effecten Rapport
(MER), dit is voltooid en in februari 1997 is het inrichtingsplan vastgesteld.• Inrichtingsplan De Haar is aangepast aan het gebruik door luchtmobiele
eenheden. Hiervoor zijn in het terrein helikopter opstap- en landingsplaatsen
gesitueerd.• De realisatie/inrichting van dit oefenterrein loopt reeds enkele
jaren en het zal naar verwachting medio 2005 gereed zijn.• Tot het moment dat De Haar operationeel in gebruik kan worden genomen,
zal gebruik worden gemaakt van andere (kleinere) oefenterreinen in de omgeving
van Assen.• D-EOT De Haar wordt gefinancierd vanuit het landmachtbudget.c. Helikopter opstap- en landingspunt Oudveen.• Na onderzoek is de locatie Oudveen (gemeente Norg) geschikt bevonden
voor realisatie van het helikopteropstap- en landingspunt ten behoeve van
te houden oefeningen op D-EOT De Haar• Met het voornemen tot wijziging van het streekplan is eind 1995
ingestemd door Gedeputeerde Staten van Drenthe. Hierop zijn echter diverse
bezwaren aangetekend. Eind 1996 zijn deze bezwaren door de rechter niet ontvankelijk
verklaard, waarna met de realisatie kon worden aangevangen.• Tot op heden (01-01-2002) is er van de benodigde 10 ha. grond 6
ha. aangekocht. Naar verwachting is dit opstappunt bij ingebruikname van D-EOT
De Haar (2005) ook gereed.• Het helikopter opstappunt wordt gefinancierd uit het landmachtbudget.d. Uitplaatsingsstudie. Begin 1996 heeft de regering ingestemd met het
uitvoeren van een uitplaatsingsstudie van de oefenfaciliteiten van Luchtmobiele
Brigade naar Oost-Groningen. Deze studie is eind 1996 aan de Tweede Kamer
aangeboden, maar heeft uiteindelijk niet geleid tot een uitplaatsingsbesluit
van de oefenfaciliteiten.4.5.2 Infrastructuur.a. Schaarsbergen.• Aanvankelijk was de verwachting dat de beschikbare infrastructuur
(in gebruik bij de 11 Painfbrig) op de Oranjekazerne voldoende ruimte zou
bieden voor de gehele 11e Luchtmobiele Brigade. Na een detailinventarisatie
bleek dat deze ruimte onvoldoende was en zijn ook andere objecten in de nabije
omgeving van de Oranjekazerne hierbij betrokken. Deze objecten zijn: Kamp
Koningsweg Noord, MC Duivelsberg, Groot Heidekamp, Klein Heidekamp en de Kop
van Deelen. Een aantal van de genoemde complexen was in gebruik van de Koninklijke
luchtmacht.• Het object Kop van Deelen (Koninklijke luchtmacht) is slechts in
de beginfase gebruikt als interim-locatie. Groot Heidekamp is door de Koninklijke
landmacht overgenomen van de Koninklijke luchtmacht en zal na realisatie van
diverse nieuwbouwprojecten (niet specifiek LMB) in zijn geheel gebruikt worden
door het Schoolbat Luchtmobiel. Kamp Koningsweg Noord (KKN) en Klein Heidekamp
(KHK) zijn overgenomen van de Koninklijke luchtmacht. Na voltooiing van alle
(niet specifieke LMB) nieuwbouw op de Oranjekazerne en Groot Heidekamp, zal
het eerste object (KKN) en het tweede object (KHK) deels worden afgestoten.• De benodigde infrastructurele aanpassingen bestonden uit een tweetal hoofdgroepen. De bouw van sport- en oefenfaciliteiten zoals een sporthal,
klimtoren, klimwand, kracht- en fitnessruimte, touwhindernisbaan en mogelijkheden
voor het beoefenen van helikopterdril, daarnaast dienden er tevens een grote
hoeveelheid (kleine) infrastructurele aanpassingen te worden uitgevoerd, t.b.v.
de directe bedrijfsvoering, aan burelen, magazijnen en werkplaatsen.• De verwachting was dat deze aanpassingen binnen twee jaar (dus
medio 1994) zouden kunnen zijn afgerond. Er zijn echter regelmatig vertragingen
opgetreden als gevolg van een bestedingsstop infrastructuur, latere ontruiming
van infrastructuur door andere eenheden, uitzending van eenheden van de brigade
en vertragingen in het bouwproces (wijziging van de behoeftestelling, langere
voorbereidingstijd nodig, volgtijdelijke uitvoering door interne verhuizingen).
Tevens ontstonden er vertragingen door nieuwe/gewijzigde infrabeleidsnormering
als legering voor beroeps bepaalde- en onbepaalde tijd (BBT/BOT) en burelen.• De initiële infrastructurele behoeften zijn afgerond in 1996.
Daarna zijn er geen uitgaven meer gedaan welke rechtstreeks kunnen worden
gerelateerd aan het project LMB. Verdere infrastructurele aanpassingen maakten
onderdeel uit van de normale infra-activiteiten van de Koninklijke landmacht.• De aanpassingen voor Schaarsbergen zijn gefinancierd van het budget
08.01.b. Assen.• Na het besluit tot gebruik van de JWF kazerne te Assen voor het
13e Infanteriebataljon, de geneeskundige compagnie en de mortiercompagnie
is analoog aan de situatie in Schaarsbergen de infrastructuur aangepast.• Gestart is met realisatie van sport-en trainingsfaciliteiten (klimtoren,
klimwand. Touwhindernisbaan en aanpassing sporthal). Daarnaast moesten er
diverse (kleine) infrastructurele aanpassingen worden gemaakt voor de bedrijfsvoering
aan bureelgebouwen, werkplaatsen en magazijnen.• De aanpassingen in Assen zijn gefinancierd vanuit het budget 08.01.4.6 Afsluiting infrastructuur grondcomponent. In 1996 is besloten om het
deelproject infrastructuur grondcomponent af te sluiten. Ondanks de verschuiving
tot 1999 zijn in de tussenliggende periode geen investeringen meer gedaan
gerelateerd aan het project LMB. Er hebben om die reden geen rapportages infrastructuur
meer plaatsgevonden.4.7 Financiën. In onderstaande tabel is het investeringsverloop weergegeven.Tabel 9: Opbouw investeringsbudget infrastructuur grondcomponent  M€Mf Initiële raming36 Meerbehoefte na specificatie0,92Meerbehoefte locatie Assen1,43 Overhevelingen binnen budget– 1– 3    Realisatie t/m 01–01–200248Luchtcomponent4.8 Algemeen. Bij de start van het project werd ervoor gekozen om de transporthelikopters
op de vliegbasis Eindhoven te plaatsen. De reden hiervoor was het combineren
van de luchttransporttaken op deze locatie.De gevechtshelikopers
zouden op de vliegbasis Gilze- Rijen worden gestationeerd. Hiervoor werden
de benodigde aanpassingen aan gebouwen, werken en terreinen geïnventariseerd.4.9 Oorspronkelijke planning.4.9.1 Ruimtelijke ordening. Bij het besluit tot de herplaatsing van de
helikopters van de vliegbasis Deelen en Soesterberg naar Eindhoven en Gilze-Rijen
is onderzocht of er fysieke ruimte aanwezig was. Daarnaast viel de te verwachten
geluidsproductie op de nieuwe locaties binnen de in het Structuurschema Militaire
Terreinen aangegeven zonering. Er werden geen verdere problemen voorzien om
de wijzigingen in het gebruik in te passen in de vergunningen.4.9.2 Infrastructuur. Voor Eindhoven werd uitgegaan van complete nieuwbouw
voor de aldaar te huisvesten transporthelikopters. Voor Gilze-Rijen werd uitgegaan
van het bijplaatsen van twee squadrons gevechtshelikopters en de daarbij behorende
voorzieningen.4.9.3 Financiën. Het projectbudget werd in 1993 (2e Halfjaarlijkse
rapportage) vastgesteld op M€ 33,6/Mf 74.4.9.4 Tijdschema. De planning ging uit van een start in 1995 en voltooiing
in 2000.4.10 Bijstellingen. Naar aanleiding van de prioriteitennota, waarin het
aantal jachtvliegtuigen werd verminderd, werd een gewijzigde belegging voor
de vliegbases gepresenteerd (brief d.d. 26 januari 1994, kamerstuk 23 400
nr 39). Tevens waren er signalen ontvangen over de beëindiging van de
activiteiten van de Amerikaanse Luchtmacht in Nederland onder handhaving van
de verplichtingen voor de «Co-located Operating Base». Gevolg
was dat de locatie voor de transporthelikopters werd gewijzigd van Eindhoven
in Soesterberg. Naar aanleiding van deze herbelegging werd het budget bijgesteld
van M€ 33,6/Mf 74 naar M€ 24,5/Mf 54.4.10.1 Ruimtelijke Ordening. In verband met een lopende studie naar uitplaatsing
van de Luchtmobiele Brigade naar Groningen werd besloten bij de benodigde
aanpassingen op Soesterberg en Gilze-Rijen uit te gaan van een gebruikstermijn
van circa 10 jaar. In verband hiermee werd de opdracht verstrekt om bij de
plannen uit te gaan van maximaal gebruik van de bestaande voorzieningen. Daar
op Soesterberg reeds helikopters waren gehuisvest werden geen problemen voorzien
bij de ruimtelijke ordening.4.10.2 Infrastructuur. In plaats van nieuwbouw op Eindhoven diende als
gevolg van de gewijzigde vliegveld belegging een plan te worden opgesteld
voor Soesterberg voor het onderbrengen van transporthelikopters. Bij de uitwerking
hiervan is uitgegaan van een maximaal hergebruik van de bestaande voorzieningen.4.10.3 Financieel. Het budget werd als gevolg van de hiervoor genoemde
wijziging van de uitgangspunten neerwaarts bijgesteld en vastgesteld op M€ 24,5/Mf 54.
In de navolgende jaren werd met prijspeilbijstellingen het budget stapsgewijs
gesuppleerd tot M€ 26,3/Mf 58.4.10.4 Tijdschema. De bij aanvang gegeven planning bleef gehandhaafd.
De eerste deelprojecten startten in 1995 en beëindiging van de activiteiten
bleef voorzien in 2000. Wel werden planbedragen afhankelijk van de realisatiemogelijkheden
naar latere jaren verschoven. 4.11 Realisatie.4.11.1 Ruimtelijke ordening. De gewijzigde belegging is doorgevoerd. In
de aanvragen voor de vergunningen in het kader van de Wet Milieubeheer voor
Gilze-Rijen en Soesterberg zijn de gewijzigde activiteiten meegenomen.4.11.2 Infrastructuur. De aanpassingen op Soesterberg betroffen het realiseren
van helikopter platforms, het aanpassen van hangars en het realiseren van
nieuwbouw voor de kantoorfaciliteiten van een van de squadrons. Voor het andere
op Soesterberg geplaatste squadron was reeds een vrij nieuw gebouw aanwezig.
Daarnaast werd een nieuwe hangar voor het onderbrengen van 4 Chinook helikopters
gerealiseerd.4.11.3 De aanpassingen voor Gilze-Rijen betroffen eveneens het realiseren
van platforms, hangars en kantoorfaciliteiten voor het onderbrengen van de
squadrons.4.11.4 MLT Deelen. Per 1997 is Deelen als zelfstandige basis gedeactiveerd
maar een deel van het vliegbasisterrein blijft militair luchtvaartterrein
(MLT) met een geluidszone. Deelen fungeert als opstappunt voor de Luchtmobiele
Brigade (gelegerd in Schaarsbergen) en er vinden vliegoefeningen plaats die
samenhangen met 11AMB.4.11.5 Tijdschema. Bij de realisatie van projecten is steeds gelet op
de prioriteit van het project in relatie tot de instroomtijdstippen van de
nieuwe types helikopters. Indien er zich situaties voordeden waarbij de benodigde
voorziening niet tijdig kon worden gerealiseerd, werden interim maatregelen
genomen. Met name op Gilze-Rijen heeft dit geleid tot diverse interne verhuizingen.4.11.6 Financiën. Voor de verschillende projecten is over de periode
1995 tot 2000 M€26,3/Mf 58 tot betaling gebracht.Tabel 10: Opbouw Investeringsbudget Infrastructuur luchtcomponent  M€Mf Initiële raming00 Raming 2e rapportage3474 Herbelegging Soesterberg– 9,1– 20 Prijspeilbijstellingen1,84   Realisatie t/m 01-01-200226584.12 Subconclusie. De infrastructuurprojecten voor de grond- en de luchtcomponent
zijn conform de planning afgerond. Voor de grondcomponent is in Schaarsbergen
en Assen voorzien in de vereiste faciliteiten voor de legering, bedrijfsvoering
en oefenen. De paraatstelling van het 13e Infanteriebataljon zoals vermeld
in de Prioriteitennota 1993 heeft geleid tot de uitbreiding naar Assen en
omgeving. Voor de luchtcomponent is voorzien in infrastructuur op de vliegbases
Gilze-Rijen en Soesterberg.HOOFDSTUK 5. OPERATIONEEL VERBAND 11 AIR MANOEUVRE BRIGADE5.1 Inleiding. De projectdoelstelling (zie par. 1.5) stelt dat het eindproduct
van het groot project oprichting Luchtmobiele Brigade een operationeel gerede
eenheid is. De aspecten zoals beschreven in de bovenstaande hoofdstukken vormen
bouwstenen voor de uiteindelijke Luchtmobiele Brigade, een geïntegreerde
eenheid bestaande uit een grond- en een luchtcomponent.5.2 Structuur. Dit hoofdstuk gaat in op het eindproduct van het project.
Eerst wordt ingegaan op de «11 Air Manoeuvre Brigade» en aansluitend
wordt de Airmanoeuvre doctrine op hoofdlijnen beschreven. Vervolgens wordt
ingegaan op de operationele gereedheid, gezamenlijke training en internationale
samenwerking.5.3 Inmiddels zijn vanuit het groot project oprichting Luchtmobiele Brigade
de grond- en de luchtcomponent ingebed in de structuren van de Koninklijke
landmacht en de Koninklijke luchtmacht. De samenwerking tussen beide krijgsmachtdelen
is op hoofdlijnen formeel vastgelegd in de Gemeenschappelijke Instructie (GI)
van BLS en BDL (ref. 28). De bevelsverhoudingen, overlegstructuur en de verantwoordelijkheden
voor opleiden en trainen zijn vastgelegd in de Aanvullende Gemeenschappelijke
Instructie (AGI) van de Senior National Officer 1 GE/NL Corps en de Commandant
Tactische Luchtstrijdkrachten (ref. 29).5.4 11 Air Manoeuvre Brigade. Bij de oprichting bestaat de Luchtmobiele
Brigade uit de grondcomponent, 11 Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke
landmacht en uit de luchtcomponent, de Tactische Helikoptergroep Koninklijke
luchtmacht. Ervaringen tijdens oefeningen en operationele inzet van zowel
de Nederlandse brigade alsmede van vergelijkbare buitenlandse eenheden van
de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben geleid tot een verdere
ontwikkeling van het operationele concept van de Luchtmobiele Brigade. Na
de invoering van de gevechtshelikopter AH-64D Apache is de inzet en het optreden
van deze helikopter steeds belangrijker geworden. Was de inzet aanvankelijk
nog ondersteunend van karakter, in het huidige operationele optreden heeft
de gevechtshelikopter een hoofdrol als manoeuvremiddel. Voortschrijdend inzicht
heeft dus geleid tot een volledig geïntegreerd optreden van helikopters
en luchtmobiele grondeenheden. Dit wordt internationaal aangeduid met de term
airmanoeuvre optreden. Deze doctrinaire ontwikkeling is vastgelegd in de «Operationele
grondslagen 11 Air Manoeuvre Brigade» (ref. 30), ook genoemd «airmanoeuvre
doctrine», en is goedgekeurd door de BLS (1999) en de BDL (2001).5.5 Om het airmanoeuvre karakter te benadrukken is de benaming Luchtmobiele
Brigade inmiddels gewijzigd in «Air Manoeuvre Brigade». «11
Air Manoeuvre Brigade» (11 AMB) is de volledig geïntegreerde «joint»
eenheid die in geval van operationele inzet bestaat uit de samenvoeging van
de 11e Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke landmacht en de Tactische Helikoptergroep
Koninklijke luchtmacht. De grond- en de luchtcomponent zijn normaliter ondergebracht
in de organisatie van de Koninklijke landmacht en de Koninklijke luchtmacht
en worden bij inzet en ook bij oefeningen daadwerkelijk samengevoegd tot het
operationele verband 11 AMB. De commandant van 11 Luchtmobiele Brigade is
tijdens oefeningen en bij operaties de commandant 11 AMB, terwijl de commandant
van de Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht de plaatsvervangend
brigadecommandant is. De integratie bij 11 AMB komt onder meer tot uiting
in de commandopost van de brigade. Bij operationele inzet en bij oefeningen
worden de staven van 11 Luchtmobiele Brigade en de Tactische Helikoptergroep
Koninklijke luchtmacht samengevoegd tot de zogenaamde «joint commandpost».
Vanuit deze commandopost worden door landmacht en luchtmacht personeel gezamenlijk
plannen gemaakt en leiding gegeven aan de inzet van de brigade. Bij de bataljons
en de squadrons komt de integratie tot uitdrukking in het gezamenlijk plannen
en uitvoeren van acties. De operationele organisatie van 11 AMB is schematisch
weergegeven in figuur 5 van bijlage C. 5.6 Airmanoeuvre doctrine. Airmanoeuvre is de geïntegreerde inzet
van de helikopter- en de grondcomponent van een air-manoeuvre eenheid binnen
het operatieconcept van de hogere commandant. De luchtmobiele grondcomponent
is zodanig georganiseerd, uitgerust en getraind, dat geïntegreerd optreden
met de transport- en de gevechtshelikopters mogelijk is. Andersom geldt hetzelfde
voor de helikoptercomponent. De invoering van de moderne gevechtshelikopter,
zoals de Apache AH-64D, heeft geleid tot een verdere ontwikkeling van luchtlandingstorm
(air assault)- en luchtgemechaniseerde (air mechanised) concepten, die in
de Tweede Golfoorlog op grote schaal zijn toegepast. De airmanoeuvre eenheid
is bij uitstek geschikt om luchtgemechaniseerde (air mechanised), luchtlandingsstorm-
(air assault), en luchtmobiele (air mobile) gevechtsacties uit te voeren in
de volledige diepte van het operatiegebied van de hogere commandant.5.6.1 Bij luchtmobiel optreden manoeuvreren helikopters met speciaal opgeleide
en uitgeruste gevechts- en gevechtssteun-eenheden over het gevechtsveld, die
vervolgens op de grond het gevecht aangaan. Gevechtshelikopters escorteren
de luchtmobiele verplaatsing en ondersteunen het grondoptreden.5.6.2 Bij luchtlandingsstorm optreden ligt het zwaartepunt van de uitvoering
bij de offensieve inzet van de luchtmobiele, speciaal opgeleide grondcomponent.
De transport- en de gevechtshelikopters scheppen de randvoorwaarden.5.6.3 Luchtgemechaniseerd optreden kenmerkt zich door het maximaal uitbuiten
van de slagkracht van de gevechtshelikopters door geconcentreerde en offensieve
inzet van deze middelen, waarbij de grondcomponent en de transporthelikopters
er vooral voor dienen om het optreden van de gevechtshelikopters te ondersteunen
en te beveiligen.5.7 Inzetopties. De inzetopties voor 11 Luchtmobiele Brigade en de Tactische
Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht zijn nog separaat beschreven in diverse
documenten. De vaststelling van geïntegreerde airmanoeuvre inzetopties
vergt nog nadere afstemming en uitwerking.5.8 Operationele gereedheidsstatus (OGS). Bij de oprichting van de Luchtmobiele
Brigade is een onderscheid gemaakt tussen de operationele gereedheid van de
geïntegreerde eenheid en van de samenstellende delen afzonderlijk. Van
een volledig operationele brigade is sprake zodra de grond- en luchtcomponent
gevormd en gezamenlijk getraind zijn. Dit is eind 2003 voorzien.5.9 Om deze status te bereiken is een gezamenlijke en geïntegreerde
training van alle niveaus tot en met het brigadeniveau noodzakelijk. Door
beide bevelhebbers is hiertoe eind 2000 de projectorganisatie Operationele
Gereedheid 11 Air Manoeuvre Brigade 2003 (PO OGS 11AMB 2003) ingesteld. Deze
projectorganisatie is belast met het invullen en coördineren van alle
noodzakelijke activiteiten om de OGS eind 2003 te kunnen vaststellen. Als
meetmoment voor de OGS wordt in oktober 2003 de brigade geoefend in het Air
Manoeuvre concept tijdens een grootschalige oefening in Polen. Formele afspraken
hiervoor zijn reeds gemaakt. Na dit meetmoment rapporteren BLS en BDL hierover
gezamenlijk aan de Bewindslieden en de Chef Defensiestaf.5.10 Vanuit planmatig oogpunt zijn, mede door de inzet van zowel Nederlandse
als Duitse helikopters, geen problemen voorzien bij de vaststelling van de
OGS van 11 AMB eind 2003. Dit volgt uit een planning die is opgezet in nauwe
samenwerking tussen Koninklijke landmacht en Koninklijke luchtmacht.
De planning vereist de inzet van helikopters ten behoeve van 11 AMB. Overigens
krijgt tijdens het opwerktraject de operationele inzet van delen van 11 Luchtmobiele
Brigade van de Koninklijke landmacht of van delen van de Tactische Helikopter
Groep van de koninklijke luchtmacht voor vredesoperaties of anderszins in
beginsel prioriteit boven de beschikbaarheid van oefeningen.5.11 Zo levert Nederland tot juli 2002 een helikopterdetachement aan MND(SW)
van SFOR. De helikopters worden ingezet voor medische evacuatie, troepentransport
en ander personenvervoer. Vanaf 1 juli 2002 neemt Nederland de verantwoordelijkheid
voor de IRT-taken («Immediate Response Team», vergelijkbaar met
de Nederlandse traumahelikopter) op zich voor de MND (SW) van SFOR. Hiervoor
worden na 1 juli 2002 twee Cougar helikopters ter beschikking gesteld.
De consequenties van de vervolginzet van de THGKLu in SFOR-verband voor het
opwerktraject worden momenteel in overleg tussen BLS en BDL geïnventariseerd.5.12 Gezamenlijk trainen. De opleidings- en trainingssystematiek van de
11 AMB is vastgelegd in het Specifiek Beleid Opleiden en Training deel B (SBOT
B). Dit document is door SNO 1 (GE/NL) Corps in overleg met CTL vastgesteld
en omvat de opleiding en training van het individuele tot en met het geïntegreerde
brigadeniveau. In de SBOT B zijn voorts de eindeisen en richtlijnen vastgelegd
per niveau. Naarmate het trainingsniveau toeneemt, neemt ook de noodzaak toe
van een geïntegreerde training van de grond- en de luchtcomponent. Vanaf
het niveau bataljon/squadron is volledig geïntegreerd optreden een absolute
voorwaarde om te komen tot een operationeel gerede eenheid. Om dit op verantwoorde
wijze te kunnen uitvoeren is het noodzakelijk dat, ook op de lagere niveaus
(groep, peloton en compagnie) regelmatig kan worden geoefend met de eigen
helikopters van de THG.5.13 Voor de training wordt gebruik gemaakt van faciliteiten in Nederland
en het buitenland. Het gebruik van faciliteiten en oefengebieden in het buitenland
wordt of is reeds vastgelegd in een «Memorandum of Understanding»
met het betreffende land. Oefeningen van de brigade in Polen, Tsjechië,
Noorwegen en Spanje zijn hiervan bekende voorbeelden. Milieu- en ARBO-regelgeving
leggen toenemende beperkingen op voor het oefenen van de 11e Airmanoeuvre
Brigade in Nederland en in Europa. In Nederland is een «All Arms»
training van de brigade met al haar middelen onder realistische omstandigheden
niet mogelijk. Elders in Europa moeten dergelijke gebieden nog ingericht worden
om de «All Arms» training van een Air Manoeuvre Brigade mogelijk
te maken. Het voorzien in dergelijke noodzakelijke faciliteiten is alleen
in internationaal verband mogelijk en zal in de toekomst nog de nodige inspanning
en deelname in internationale investering vergen. Overleg hierover met Engeland
wordt op beperkte schaal reeds gevoerd. Afstemming hierover met Duitsland
zal naar verwachting in de nabije toekomst worden opgestart.5.14 Uitzendingen en OGS. De eenheden van de 11e Luchtmobiele Brigade
en de Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht zijn sinds de oprichting
meerdere malen ingezet voor vredesoperaties. De eenheden van de grond- en
de luchtcomponent zijn echter telkenmale gescheiden ingezet. De infanteriebataljons
luchtmobiel zijn hierbij ingezet als een gemechaniseerde eenheid en hebben
een daarvoor opgezet omscholings- en opwerktraject uitgevoerd. De inzet heeft
dan ook slechts in beperkte mate bijgedragen aan het opwerken naar een operationele
airmanoeuvre eenheid. Ook zijn delen van 11 AMB organiek ingezet, zoals in
Macedonië en momenteel in Afghanistan. De inzet van de helikopters heeft
bijgedragen aan het opleidings- en trainingsniveau op vluchtniveau. Tot op
heden is er nog geen inzet geweest van een samengestelde airmanoeuvre eenheid bestaande uit delen van de 11 Luchtmobiele Brigade van de
Koninklijke landmacht en van de Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht.
In bijlage E is een overzicht opgenomen van de uitzendingen die door de grond-
en de luchtcomponent reeds uitgevoerd of gepland zijn.5.15 Internationale samenwerking. Er wordt nauw samengewerkt met verschillende
buitenlandse eenheden. De samenwerking met de Engelse 16 Air Assault Brigade
en Amerikaanse 101 Airborne Division (Air Assault) zijn hiervan sprekende
voorbeelden. De samenwerking met Engeland op het gebied van airmanoeuvre wordt
momenteel nader uitgewerkt. Tevens wordt samengewerkt met onder meer de Belgische
Paracommando Brigade, de Duitse 31e Luftlande Brigade en vergelijkbare Poolse
eenheden zoals 25(PL) Air Cavalry Brigade.5.16 Subconclusie. 11 AMB is de volledig geïntegreerde «joint»
eenheid die in geval van operationele inzet ontstaat uit de samenvoeging van
de 11 Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke landmacht en de Tactische Helikoptergroep
Koninklijke luchtmacht. De inzet en het optreden van de helikopters is steeds
belangrijker geworden en ervaring tijdens inzet en oefeningen hebben geleid
tot het airmanoeuvre optreden. Airmanoeuvre optreden is het volledig geïntegreerde
opereren van helikopters en luchtmobiele eenheden binnen het operatieconcept
van een hogere commandant. De OGS wordt eind 2003 vastgesteld, met de kanttekening
dat de operationele inzet van delen van 11 Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke
landmacht of van delen van de Tactische Helikopter Groep van de Koninklijke
luchtmacht in beginsel prioriteit krijgt boven oefendoelen. Het opwerktraject
naar deze status is in nauwe samenwerking tussen Koninklijke landmacht en
Koninklijke luchtmacht opgezet. De consequenties van de vervolginzet van de
THGKLu in SFOR-verband worden momenteel in overleg tussen de BLS en de BDL
geïnventariseerd. De BLS en BDL zullen, na vaststelling van de OGS eind
2003, de bewindslieden en de Chef Defensiestaf hierover informeren.HOOFDSTUK 6. CONCLUSIES6.1 Algemeen. In 1991 is het project «Oprichting Luchtmobiele Brigade»
als «groot project» aangemerkt. De procedureregeling «controle
grote projecten» is nog steeds van toepassing. De doelstelling van het
project is te voorzien in een operationeel gerede en op haar taak ingerichte
eenheid. De producten van het project zijn onder te verdelen in personeel
en organisatie, materieel, infrastructuur en het operationele verband «11
Air Manoeuvre Brigade» als de resultante van het groot project Oprichting
Luchtmobiele Brigade.6.2 Personeel en organisatie. De 11e Luchtmobiele Brigade (grondcomponent)
is geformeerd uit gereorganiseerde eenheden van 11, 12 en 42 Pantserinfanteriebrigade
en uit nieuw opgerichte eenheden. Met de paraatstelling van de brigade in
september 1995 is de oprichting binnen het geplande tijdschema uitgevoerd.
De structuur van de brigade is tijdens het project aangepast n.a.v. de Prioriteitennota,
het oprichten van het Opleidingscentrum Initiële Opleidingen en een in
1998 gehouden evaluatie. In de huidige organisatie heeft de 11e Luchtmobiele
Brigade in totaal 2512 parate functieplaatsen en in totaal 2709 oorlogsfunctieplaatsen.
De organisatie is volledig ingericht en voldoet aan de oorspronkelijke projectdoelstelling.
De mate waarin de organisatie van de brigade als geheel operationeel voldoet,
kan pas worden bepaald na vaststelling van de OGS eind 2003. De gemiddelde
vulling van de brigade bedraagt momenteel 64% (ref. 32) en blijft een punt
van zorg. De recent ingevoerde verbetermaatregelen moeten nog
hun beslag krijgen. De benodigde opleidingen zijn ontwikkeld en ondergebracht
in de structuur van de Koninklijke landmacht.6.3 De Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht als luchtcomponent
van 11 AMB is, zoals aangegeven in de Defensienota, geheel in de organisatie
en planning van de Koninklijke luchtmacht opgenomen. De formering van de eenheden
van de Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht is gefaseerd uitgevoerd
en afgestemd op het instromen van de transporthelikopters Chinook en Cougar
en de gevechtshelikopter Apache. Tijdens de vorming van de eenheden zijn de
diverse squadrons verplaatst van de vliegbasis Deelen naar de vliegbases Gilze-Rijen
en Soesterberg. De organisatiestructuur van de Tactische Helikoptergroep Koninklijke
luchtmacht is ingericht. De formatiesterkte van de THG zal in 2003 ca. 2300
functieplaatsen groot zijn. De operationele eenheden van de THG zijn gemiddeld
voor 79% (stand 3e kwartaal 2001) gevuld.6.4 In lijn met de behoeftestelling beschikt de Tactische Helikoptergroep
na instroming over 13 middelzware transporthelikopters CH-47D Chinook, 17
lichte transporthelikopters AS 532 U2 MK II Cougar en 30 gevechtshelikopters
AH-64D Apache. Deze aantallen zijn inclusief de logistieke reserve. Met de
ingedeelde transporthelikoptercapaciteit is de Tactische Helikoptergroep Koninklijke
luchtmacht in staat om het operationele deel van een infanteriebataljon in
één slag te verplaatsen. De gevechtshelikopters beveiligen de
verplaatsing en voorzien in ondersteuning van de luchtmobiele eenheden in
het inzetgebied. Dit vereist op dat moment een volledige inzetbaarheid van
de helikoptervloot. Hiermee is voldaan aan de operationele behoefte aan helikoptertransportcapaciteit
zoals die in de oorspronkelijke behoeftestelling is geformuleerd. De mate
waarin de organisatie van de THGKLu als geheel operationeel voldoet, kan pas
worden bepaald na vaststelling van de OGS eind 2003.6.5 Materieel. Als onderdeel van het project Luchtmobiele Brigade zijn
de gevechts- en de transporthelikopters en bijbehorend materieel, luchtmobiele
speciale voertuigen (LSV) en ander speciaal materiaal voor de brigade aangeschaft.
De aanschaf van de helikopters is uitgevoerd volgens het Defensie Materieel
Proces (DMP). De verwerving van de overige middelen is gezien de financiële
omvang gedelegeerd naar de BLS. De informatievoorziening aan de Tweede Kamer
over de verschillende projecten is middels de halfjaarlijkse rapportages,
situatierapporten en volgens het DMP uitgevoerd.6.5.1 Transporthelikopter. In 1993 is in overleg met de Tweede Kamer besloten
tot de aanschaf van 13 stuks middelzware transporthelikopters CH-47D Chinook.
Er zijn zeven gebruikte helikopters overgenomen van Canada die gemodificeerd
zijn bij Boeing. De overige zes zijn nieuw aangeschaft. Het project is later
uitgebreid met enkele aanvullende behoeften. Eind 1998 is de invoering van
de 13 Chinook helikopters afgerond. De aanvullende behoeften moeten nog voor
een deel worden uitgevoerd en worden naar verwachting in 2004 voltooid.6.5.2 In oktober 1993 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten
van de verwervingsvoorbereiding en de keuze van Defensie voor de 17 AS-532-U2
Cougar Mk2 helikopters van Eurocopter (Kamerstuk 22 327, nr. 18). Tussen
1 april 1996 en juli 1998 heeft de Koninklijke luchtmacht deze toestellen
overgenomen. De inzetbaarheid van de Cougar is in de beginfase beneden de
verwachting gebleven. In samenwerking met de fabrikant is gewerkt aan verbeteringen.
Het project is, evenals bij de Chinook, later uitgebreid met enkele aanvullende
behoeften. De invulling van deze behoeften is voorzien om in 2004 te worden
voltooid. 6.5.3 Voor de aanschaf van de beide typen transporthelikopter is in totaal
M€ 609/Mf 1342 voorzien (prijspeil 2001). Het verschil met
de initiële raming van M€ 453,8/Mf 1000 (1992) bedraagt
derhalve M€ 155,2/Mf 342. Uitgaande van de aspecten product,
tijd en geld kan met de thans beschikbare informatie worden geconcludeerd
dat de levering van de transporthelikopters binnen de gestelde termijnen is
verlopen. Met de inmiddels gerealiseerde aanvullende investeringen beschikt
de THG over transporthelikopters, die aan de gestelde eisen voldoen onder
aantekening dat de nog te realiseren aanvullende investeringen in behandeling
zijn en de realisatie daarvan binnen afzienbare tijd zal geschieden. Hiervoor
moet nog ruim 3% van het totaal beschikbare budget worden besteed. Het project
transporthelikopters kan derhalve worden afgesloten, waarbij de nog lopende
activiteiten voor de aanvullende investeringen in de lijn kunnen worden behandeld
en verantwoord. In het kader van het DMP zal na beëindiging van het project
in 2004 de Kamer met een E-brief worden geïnformeerd.6.5.4 Gevechtshelikopter. De Tweede Kamer heeft in april 1995 ingestemd
met de verwerving van 30 AH-64D Apache helikopters. Het project omvat de invoer
en ingebruikname van 30 AH-64D Apache helikopters met een bijbehorend pakket
aan initiële reservedelen, test- en ondersteunende uitrusting en de aanschaf
en ingebruikname van een simulator (Longbow Crew Trainer). Tevens is met de
Amerikaanse overheid een overeenkomst gesloten voor de lease van 12 AH64A
Apache helikopters ter overbrugging van de periode tot de instroom van de
bestelde helikopters teneinde de geplande instroom vanaf eind 1996 conform
de initiële planning te kunnen realiseren. Deze AH64A helikopters zijn
vanaf januari 1997 tot en met 2001 in gebruik geweest bij de Koninklijke luchtmacht.
Omdat op het moment van aanschaf nog niet alle gewenste helikoptersystemen
tijdig beschikbaar waren voor integratie in de helikopter, zijn binnen de
post «gevechtshelikopter» separate fondsen gereserveerd voor zelfbescherming,
lange-afstandsverbindingen en Stinger-integratie. De levering vanaf 1998
verloopt geheel volgens planning en de laatste toestellen worden in 2002 geleverd.6.5.5 Voor de aanschaf van de 30 gevechtshelikopters is in totaal M€ 823/Mf 1815
voorzien; dit is een neerwaartse bijstelling van de initiële raming met
M€ 111/Mf 245 (was M€ 934,8/Mf 2060). Daarnaast
werd de omvang van het pakket reserve-onderdelen beperkt hetgeen in een later
stadium alsnog is aangevuld vanuit de Koninklijke luchtmachtbegroting met
een bedrag van M€ 12,9/M$ 13. Uitgaande van de aspecten product,
tijd en geld kan worden geconcludeerd dat de levering van de 30 AH-64D Apache
helikopters volgens plan verloopt. Met de AH-64D beschikt de THGKLu over gevechtshelikopters,
die aan de gestelde eisen voldoen. Een aantal aanvullende investeringen, zoals
de integratie van zelfbescherming, Stinger en HF radio's, is echter vertraagd
tot 2004. Op dit moment wordt voor zelfbescherming voorzien dat de binnen
het taakstellende budget gereserveerde fondsen onvoldoende zijn. De nadere
uitwerking van de behoefte aan zelfbescherming maakt deel uit van een meeromvattende
toekomstvisie «Generieke capaciteitsverbeteringen AH64D», waarin
tevens een relatie wordt gelegd met de mogelijke capaciteitsverbeteringen
op het gebied van detectie en identificatie (nachtzichtapparatuur en Longbow-radar).
Vooralsnog is door de Koninklijke luchtmacht een substantiële suppletie
van M€ 99,4/Mf 219 voor dergelijke capaciteitsverbeteringen
uit eigen middelen planmatig gereserveerd bovenop het beschikbare projectfonds
van M€ 34/Mf 75 voor zelfbescherming. Uitvoering van deze verbeteringen
is essentieel voor de optimale inzet van dit wapensysteem. In het kader van
het DMP zal na beëindiging van het project in 2006 de Kamer met een E-brief
worden geïnformeerd. 6.5.6 De lease van de 12 AH-64A helikopters heeft volledig beantwoord
aan het tevoren geformuleerde doel, namelijk het opdoen van ervaring met de
Apache helikopters in afwachting van de instroom van de aangeschafte helikopters.
Mede op basis van deze ervaringsopbouw is de THGKLu geslaagd in een succesvolle
inzet van enkele AH-64A gevechtshelikopters in Bosnië ten behoeve van
SFOR en enkele AH-64D gevechtshelikopters in Djibouti ten behoeve van het
Nederlandse detachement in Eritrea (UNMEE). De lease van de helikopters is
volledig ten laste gekomen van Boeing en was onderdeel van de aanschaf van
de 30 AH-64D helikopters. De exploitatie van de helikopters is ten laste gekomen
van de Koninklijke luchtmacht. Niet gerekend was op het feit dat de Koninklijke
luchtmacht over de lease BTW en invoerrechten diende af te dragen aan het
Ministerie van Financiën. De betaling van deze posten is geaccommodeerd
binnen het taakstellende budget.6.5.7 Luchtmobiel Speciaal Voertuig (LSV). De initiële behoefte van
230 stuks is in de aanvangsfase van het project aangepast naar 180 stuks na
verdere ontwikkeling van het concept van optreden van de brigade. In 1998
zijn na evaluatie van de ervaringen opgedaan tijdens oefeningen en na afronding
van een studie naar de geneeskundige ondersteuning van de Brigade 28 extra
voertuigen in de gewondentransportuitvoering besteld. De invoering van de
eerste 180 LSV'n van het type Algemene Dienst en Anti Tank is vertraagd door
leveringsproblemen en uiteindelijk in het eerste kwartaal 2001 afgerond. De
28 extra voertuigen zijn in het tweede kwartaal van 2001 ingestroomd. In totaal
beschikken Koninklijke landmacht en Koninklijke luchtmacht over 208 LSV'n.
De uiteindelijke financiële omvang van het LSV project bedraagt M€ 14,1/Mf 31.
De toename met M€ 2,7/Mf 6 t.o.v. de oorspronkelijke raming
van M€ 11,3/Mf 25 is veroorzaakt door de extra behoefte en
een prijsbijstelling. De vertraging van het deelproject LSV heeft geen nadelige
invloed gehad op de totale projectdoelstelling. Het aantal van 208 voertuigen
draagt voor een groot deel bij aan de benodigde grondmobiele capaciteit van
de brigade en beantwoord daarmee aan het gestelde doel.6.5.8 Persoonlijke Standaard Uitrusting (PSU). De aanschaf van luchtmobiele
rugzakken is in 1992 en van parka's en overige PSU in 1994 volgens planning
uitgevoerd en voldoet aan de doelstelling. Voor het project is in totaal M€ 2,3/Mf 5
geïnvesteerd.6.5.9 Overig specifiek materieel. Onder deze noemer is materieel specifiek
bestemd voor de Luchtmobiele Brigade aangeschaft. Het betreft de verwerving
en invoering van nachtzichtapparatuur, navigatieapparatuur, geniematerieel
en materieel voor de logistieke eenheden. Het merendeel is volgens planning
ingestroomd in de periode 1994 tot 2000. Alleen de verwerving van geniemiddelen
resteert nog. De invoering is momenteel voor 2003 gepland. Momenteel is voor
de post Overig Specifiek Materieel M€ 8,6/Mf 19 geraamd, waarvan
M€ 4,5/Mf 10 reeds is gerealiseerd.6.6 Infrastructuur. De infrastructuurprojecten voor de grond- en de luchtcomponent
zijn conform de planning afgerond. Voor de grondcomponent is in Schaarsbergen
en Assen voorzien in de vereiste faciliteiten voor de legering, bedrijfsvoering
en oefenen. De paraatstelling van het 13e Infanteriebataljon zoals vermeld
in de Prioriteitennota 1993 heeft geleid tot de uitbreiding naar Assen en
omgeving en de oprichting van een nieuw Schoolbataljon in Schaarsbergen. Voor
de luchtcomponent is voorzien in infrastructuur op de vliegbases Gilze-Rijen
en Soesterberg.6.7 11 Air Manoeuvre Brigade. 11 AMB, als de resultante van het groot
project Oprichting Luchtmobiele Brigade, is de volledig geïntegreerde
«joint» eenheid die in geval van operationele inzet bestaat ontstaat
uit de samenvoeging van 11 Luchtmobiele Brigade van de Koninklijke
landmacht en de Tactische Helikoptergroep Koninklijke luchtmacht. De toenemende
rol van helikopters binnen het optreden en de opgedane ervaringen hebben geleid
tot het airmanoeuvre optreden. Airmanoeuvre optreden is het volledig geïntegreerde
opereren van helikopters en luchtmobiele eenheden binnen het operatieconcept
van een hogere commandant. De OGS van 11 AMB wordt eind 2003 vastgesteld,
met de kanttekening dat de operationele inzet van delen van 11 Luchtmobiele
Brigade van de Koninklijke landmacht of van delen van de Tactische Helikopter
Groep van de Koninklijke luchtmacht in beginsel prioriteit krijgt boven oefendoelen.
Het opwerktraject naar deze status is in nauwe samenwerking tussen Koninklijke
landmacht en Koninklijke luchtmacht opgezet. In dit verband worden de consequenties
van de vervolginzet van de THGKLu in SFOR-verband momenteel in overleg tussen
de BLS en de BDL geïnventariseerd. De BLS en BDL zullen, na vaststelling
van de OGS eind 2003, de bewindslieden en de Chef Defensiestaf hierover informeren.6.8 Financiën. Voor het groot project Luchtmobiele Brigade is initieel
in 1991 M€ 1414/Mf 3116 begroot. In de huidige begroting bedraagt
het budget M€ 1488/Mf 3278. Het verschil bedraagt ruim 5% en
is voor een groot deel terug te voeren op de jaarlijkse prijsbijstellingen.
Meer- of minderkosten van de verschillende projecten zijn binnen het taakstellende
budget van het groot project geaccommodeerd. Op 1 januari 2002 is M€ 1253/Mf 2761
gerealiseerd. De investeringsuitgaven voor de komende jaren bedragen M€ 235/Mf 518.
Van dit bedrag is reeds 60% (M€ 140/Mf 309) verplicht. Het
afsluiten van gunstige termijndollarcontracten in combinatie met de gestegen
dollarkoers heeft geen negatieve invloed gehad in de verwervingsperiode op
het project LMB. In bijlage F is een totaaloverzicht van de investeringsuitgaven
van het groot project Luchtmobiele Brigade opgenomen. In tabel 11 zijn de
mutaties in de budgetten weergegeven. Uit de tabel blijkt ook dat er een financiele
verschuiving heeft plaatsgevonden tussen gevechtshelikopters en transporthelikopters.Tabel 11: Opbouw investeringsbudget  M€Mf Initiële raming1 4143 116 Prijspeilbijstellingen275605Termijn dollar contracten– 75– 165 Overhevelingen van gevechtshelikopters naar transporthelikopters66145Overhevelingen van transporthelikopters naar gevechtshelikopters– 66– 145 Meerbehoeften transporthelikopters1737 Verlaging beschikbaar budget gevechtshelikopters– 43– 94 Afzien lease-opties gevechtshelikopters– 126– 277 Meerbehoefte LSV, rugzakken en infrastructuur grondcomponent511 Meerbehoefte en herberlegging infrastructuur luchtcomponent2554 Overige mutaties– 4– 9 Raming 01-01-20021 4883 2786.9 De personele exploitatiekosten van de grond- en de luchtcomponent
zijn in de loop van het project gestegen als het gevolg van onder meer wijzigingen
in de personele sterkte van de eenheden, jaarlijkse prijsbijstelling, aanpassing
van arbeidsovereenkomst etc. De materiële exploitatiekosten van de grondcomponent
is grotendeels in lijn met de initiële raming. De gerealiseerde materiële
exploitatie van de luchtcomponent komt niet geheel overeen met de initiële
ramingen. Voor wat betreft de transporthelikopters is dit te verklaren doordat
er sprake was van diverse (technische) aanloopproblemen en dus een lagere
operationele beschikbaarheid. Voor de gevechtshelikopter is dit
te verklaren doordat in deze periode tevens de exploitatiekosten van de geleasde
AH-64A helikopters zijn opgenomen. Ook was sprake van een lagere operationele
beschikbaarheid.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1HUMS vergroot de vliegveiligheid doordat een beter inzicht in het gebruik
en de technische toestand van de individuele helikopter wordt gegeven.XNoot1Onder materieelexploitatie wordt hier verstaan de wapensysteemgebonden
instandhoudingskosten, exclusief personele kosten en kosten voor infrastructuur
en brandstof.XNoot1Onder materieelexploitatie wordt hier verstaan de wapensysteemgebonden
instandhoudingskosten, exclusief personele kosten en kosten voor infrastructuur
en brandstof. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22327-52.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl