Prenatale screening; Brief minister over babysterfte
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29323, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29323 nr. 17

24-10-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemene reactieReactie op de aanbevelingen in het rapportOndertekeningBIJLAGE 1RISICOFACTOREN VOOR VERHOOGDE PERINATALE STERFTE (SAMENVATTING
RIVM-RAPPORT)BIJLAGE 2AANBEVELINGEN VOOR BELEID UIT HET RIVM-RAPPORT
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29323, nr. 17 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29323Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 323Prenatale screeningnr. 17BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 oktober 2005Eind 2003 is er veel publiciteit geweest rond het onderwerp babysterfte.
Volgens het Peristat-onderzoek dat in opdracht van de Europese Commissie werd
verricht, behoorde Nederland in de toenmalige Europese Unie (EU15) tot de
landen met de hoogste babysterfte. Naar aanleiding hiervan heeft de staatssecretaris
in 2004 het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verzocht
onderzoek te doen naar de invloed van een aantal determinanten op het vóórkomen
van perinatale sterfte. Het rapport van het RIVM «Met de besten vergelijkbaar?
Internationale verschillen in sterfte rond de geboorte»1, dat u in bijlage aantreft, besteedt aandacht aan de mogelijke verklaring
van de verschillen in perinatale sterfte met andere (Europese) landen. Ook
gaat het in op de vraag in hoeverre de verschillen in perinatale sterfte zijn
toe te schrijven aan verschillen in achterliggende risicofactoren dan wel
aan verschillen in zorg en preventie. Voorts wordt er gekeken of er door verbetering
in preventie en zorg een daling van de perinatale sterfte mogelijk is.In mijn brief geef ik aan welke aspecten invloed hebben op de keus om
actie te ondernemen om perinatale sterfte te verlagen. Vervolgens ga ik in
op de aanbevelingen voor het beleid. De determinanten voor verhoogde perinatale
sterfte uit het RIVM-rapport zijn samengevat in bijlage 1 bij deze brief.
In bijlage 2 staan de aanbevelingen voor het beleid.Algemene reactieDe internationale vergelijking in het rapport laat zien dat de perinatale
sterfte in Nederland 30–35% hoger is dan in Finland en Zweden.
Beide Noord-Europese landen behoren tot de landen met de laagste perinatale
sterfte ter wereld. Daarnaast geeft het rapport aan dat de Nederlandse perinatale
sterfte sinds de jaren negentig niet is gestegen ondanks sterke toename van
bekende risicofactoren, zoals een hoge leeftijd van moeders bij geboorte,
meerlingzwangerschappen en geboortes bij vrouwen met een allochtone herkomst.
Dit wijst volgens de onderzoekers op een mogelijke verbetering
van de perinatale zorg en preventie of op gezondere levensgewoonten en leefomstandigheden
van zwangeren in ons land.Er zijn twee aspecten die van invloed zijn op de keus om bij bepaalde
determinanten van perinatale sterfte wel of geen actie te ondernemen om perinatale
sterfte te verlagen.Ten eerste kiest de Nederlandse gezondheidszorg (overheid/professionals
in de zorg) voor een bepaald beleid. Zo bestaan er verschillen tussen landen
in de behandeling van prematuur geboren baby's en het afbreken van een
zwangerschap. Het is in Nederland slechts in zeer uitzonderlijke gevallen
toegestaan om na 24 weken zwangerschapsafbreking uit te voeren. Hierdoor worden
meer kinderen met ernstige aandoeningen geboren. Het behandelbeleid bij pasgeborenen
met ernstige aandoeningen of zeer prematuur geboren kinderen wordt in Nederland
gekenmerkt door terughoudendheid. De gevolgen van dit beleid worden zichtbaar
in zowel een hogere perinatale sterfte als een lagere sterfte op latere leeftijd.In het rapport wordt ook gesproken van het toedienen van medicatie (aan
ernstig gehandicapte baby's) met het doel het leven te beëindigen.
Hierbij gaat het naar schatting om slechts 15 gevallen per jaar, waarvan in
een aantal gevallen het sterven alleen onder zorgvuldige randvoorwaarden bespoedigd
werd. Het is dus niet waarschijnlijk dat deze (zeer kleine) praktijk van invloed
is op de hoogte van het perinatale sterftecijfer.Ook kiest Nederland niet voor een verbod op neef/nicht huwelijken terwijl
bekend is dat co-sanguiniteit een risicofactor voor erfelijke aandoeningen
is en daarmee voor perinatale sterfte is.Ten tweede is er een onderscheid tussen het op papier reduceren van het
perinatale sterftecijfer en het reduceren van de perinatale sterfte waarbij
daadwerkelijk gezondheidswinst behaald wordt door maatregelen in preventie
en zorg. Een voorbeeld van reduceren op papier is prenataal screenen op ernstige
aandoeningen bij de foetus. Het gaat om aandoeningen die zo ernstig zijn dat
de kinderen voor, tijdens of vlak na de bevalling overlijden. Vaak zal bij
constatering van dergelijke ernstige aandoeningen de zwangerschap worden afgebroken.
Dit leidt tot een lagere perinatale sterfte, maar ook tot een hoger abortuscijfer.
Een voorbeeld van reduceren van perinatale sterfte met daadwerkelijke gezondheidswinst
is het verminderen van het aantal zwangere vrouwen dat rookt.De conclusie uit het bovenstaande is dat de omvang van het perinatale
sterftecijfer weliswaar een indicator is van goede zorg, maar niet de absolute
graadmeter daarvoor. Nederland kiest op basis van weloverwogen argumenten,
die in samenspraak met de medische beroepsbeoefenaren, wetenschap en beleid
tot stand zijn gekomen voor een beleid. Ik accepteer hierbij dat deze keuzes
in beleid niet altijd bijdragen tot een verlaging van het perinatale sterftecijfer.
Daarmee accepteer ik dat Nederland niet tot de top drie van landen met de
laagste perinatale sterfte zou kunnen behoren. Nederland richt zich bij het
terugdringen van perinatale sterfte met name op maatregelen in preventie en
zorg die daadwerkelijk bijdragen aan gezondheidswinst.Reactie op de aanbevelingen in het rapportHet RIVM doet tien aanbevelingen voor aanpassing van het beleid. Ik zal
per aanbeveling aangeven welke maatregelen al effectief zijn of door mijn
ministerie zullen worden genomen.* Vermindering van het roken tijdens de zwangerschapHet RIVM concludeert dat enkele jaren geleden de bijdrage van roken tijdens
de zwangerschap aan de perinatale sterfte in Nederland 3–5% hoger
was dan in Finland en Zweden. Verschillen in roken tijdens de zwangerschap
zouden daarmee een deel van het perinatale sterfteverschil tussen Nederland
en de twee Scandinavische landen bepalen. Recentere cijfers laten zien dat
het Nederlandse rookcijfer inmiddels op ongeveer hetzelfde niveau ligt als
eerder in Finland en net boven het niveau van Zweden uit het jaar 2000. Dit
betekent dat het perinatale sterfteverschil op dit moment mogelijk in mindere
mate verklaard kan worden door verschillen in roken tijdens de zwangerschap.Voor alle landen geldt, ook voor Finland en Zweden, dat er nog veel winst
te behalen is op het gebied van roken tijdens de zwangerschap. Roken tijdens
de zwangerschap zou te allen tijde vermeden moeten worden vanwege de gezondheidsrisico's
voor moeder en kind. Om die reden zijn er diverse – deels door VWS gefinancierde –
activiteiten ondernomen die tot doel hebben het roken tijdens de zwangerschap
te verminderen. Zo heeft STIVORO voor een rookvrije toekomst de Minimale Interventiestrategie Stoppen-met-roken voor de Verloskundigenpraktijk
(V-MIS) ontwikkeld. De V-MIS is een voorlichtingsmethode die verloskundigen
kunnen inzetten bij cliënten die roken. STIVORO biedt daarnaast zwangere
vrouwen of vrouwen die zwanger willen worden informatie aan over de risico's
van roken voor, tijdens en na de zwangerschap en biedt hen ondersteuning bij
stoppen met roken (www.stivoro.nl/babyfit.html).
De site bevat verder informatie voor rokende partners over meeroken en de
gevolgen van hun rookgedrag voor moeder en kind. Ook is KWF Kankerbestrijding
in 2004 een eigen campagne gestart om roken tijdens de zwangerschap te verminderen.
De campagne «Rookvrij zwanger» (www.rookvrijzwanger.nl) richt zich op vrouwen die zwanger willen worden of dit net zijn.* Nieuw en groeiend probleem: obesitas van de zwangere
vrouwHet rapport identificeert ernstig overgewicht (obesitas) als «nieuwe»
risicofactor voor zwangerschapscomplicaties en perinatale sterfte. Het feit
dat ook in Nederland (ernstig) overgewicht een explosief groeiend probleem
is, betekent dat het een in belang toenemende risicofactor is voor perinatale
gezondheid. Hier is naast verlaging van perinatale sterfte ook gezondheidswinst
te behalen. Registratie en monitoring van de risicofactor overgewicht bij
zwangere vrouwen wordt dan ook nadrukkelijk meegenomen in het recent door
het RIVM gestarte project «kennisintegratie rond zwangerschap en geboorte».
Daarnaast is het van belang dat de zwangere vrouw zich bewust is van de risico's
en eenvoudig toegang heeft tot informatie over een gezonde leefstijl. Met
dit doel wordt momenteel de inzet van een digitale (interactieve) leefstijl
interventie gericht op de zwangere vrouw en haar kindje nader onderzocht.
Voor informatie over gezonde voeding en gewichtsbeheersing kan de zwangere
vrouw terecht bij het Voedingscentrum.* Verbeteringen nodig in de (samenhang van de) eerste-
en tweedelijns perinatale zorg, ondermeer ten aanzien van de prenatale signalering
van problemenHet rapport veronderstelt (op basis van de praktijk in andere landen)
dat de brede invoering van de 2e trimester echo (uitgevoerd bij 18 tot 20
weken zwangerschap) zal kunnen leiden tot daling van perinatale sterfte, mits
de opsporing van ernstige congenitale afwijkingen ook daadwerkelijk gevolgd
wordt door zwangerschapsafbreking. Zoals ik eerder in deze brief heb aangegeven,
is dit mijns inziens een maatregel waarbij perinatale sterfte vooral op papier
wordt gereduceerd. In relatie tot perinatale sterfte zal ik dan ook geen actie
ondernemen op deze aanbeveling.Wel kan ik u meedelen dat de routine echo in het tweede trimester van
de zwangerschap (2e trimester echo), zoals is toegezegd in het standpunt prenatale
screening van 7 juni 2004, valt onder de aanspraken in het kader van
de nieuwe zorgverzekeringswet die per 1-1-2006 wordt ingevoerd. Deze
echo maakt daarmee onderdeel uit van het basispakket, omdat het«gebruikelijke
zorg» betreft die in de kring van de verloskundige beroepsgroepen en
de internationale standaard wetenschappelijk is aanvaard.Op de 2e trimester echo is de Wet op het bevolkingsonderzoek (Wbo) van
toepassing in verband met het opsporen van neurale buisdefecten. Op grond
van de Wbo worden kwaliteitseisen gesteld aan het uitvoeren van deze echo's
zowel in de eerste lijn als in de tweede lijn. Hiermee wordt een kwalitatieve
basis gelegd voor het uitvoeren van de 2e trimester echo. Het is de verantwoordelijkheid
van de betrokken partijen om een voorstel voor een tarief voor de 2e trimester
echo in zowel de eerste lijn als de tweede lijn te ontwikkelen, die vervolgens
door CTG/ZAio wordt vastgesteld.* Versterking nodig van de «interculturele»
benadering van de perinatale preventie en zorg, gericht op het adequaat bereiken
van allochtone groepenUit het rapport blijkt duidelijk dat niet-westerse allochtone herkomst
is geassocieerd met een verhoogd risico op perinatale sterfte. Specifieke
aandacht voor allochtone vrouwen binnen de preventie en zorg rond zwangerschap
en geboorte is dan ook zeker noodzakelijk. Er heeft inmiddels al veel onderzoek
plaats gevonden. De volgende stap is het beter verspreiden van bestaande kennis
en het breed implementeren van goede interventies.* Problematiek van oudere moeders in de context van
intersectoraal beleidVolgens het RIVM zou ook intersectoraal beleid kunnen bijdragen aan het
voorkomen van laat moederschap. Dergelijk beleid zou het volgende kunnen inhouden:
voorlichting over de verhoogde risico's van het krijgen van een (eerste)
kind op oudere leeftijd, verbeteringen van kinderopvang en van arbeidscondities
bij zwangerschap. In de visie van het kabinet staat voorop dat de keuze om
pas op latere leeftijd kinderen te krijgen, primair een individuele verantwoordelijkheid
is. Deze keuze wordt overigens door meerdere factoren beïnvloed. Uit
onderzoek1 komt onder andere naar voren dat voor
vrouwen de moeilijke combinatie van arbeid en zorg een rol speelt bij het
uitstel van het eerste kind, maar dat deze rol zeer bescheiden is. Daarbij
gaat het overigens niet eens zozeer over de beschikbaarheid van kinderopvang,
maar over het in het algemeen ingewikkeld zijn van een dergelijke combinatie.
Andere factoren, zoals de wens om de gevolgde opleiding in de praktijk te
brengen of eerst een stabiele relatie te hebben, spelen in deze keus een belangrijker
rol.* Verbetering van vruchtbaarheidsbehandeling ter voorkoming
van meerlinggeboortesDe aanbeveling van het RIVM sluit aan bij de ontwikkelingen/discussies
binnen de Nederlandse Vereniging van Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Het
onderwerp meerlingzwangerschappen en de mogelijke risico's voor de kinderen
(en de moeder) heeft al veel belangstelling van de NVOG. Bij het uitvoeren
van IVF maakt de arts (in samenspraak met de patiënt) een afweging tussen
de kans op zwangerschap en de mogelijke risico's die de behandeling met
zich mee brengt. De algemene opvatting daarbij is dat de risico's zo
veel mogelijk moeten worden beperkt en dat waar mogelijk wordt gekozen voor
terugplaatsen van slechts één embryo. Dit is ook de strekking
van het modelprotocol dat door de beroepsverenigingen is opgesteld om de instellingen
een handreiking te doen. Instellingen zijn namelijk op grond van de Embryowet
en op grond van het Planningsbesluit IVF2 verplicht
om een protocol te hebben. Bij de evaluatie van de Embryowet, die nu wordt
uitgevoerd, zal de werking van het protocol in de praktijk ook worden onderzocht.
De rapportage over dit evaluatie onderzoek zal in maart 2006 aan
de Kamer kunnen worden toegezonden.Op het gebied van intra uterine inseminatie (IUI) vindt er momenteel een
discussie plaats binnen de kring van gynaecologen of hormonale stimulatie
bij IUI wel noodzakelijk/zinvol is. In Groot-Brittannië heeft men onlangs
een nieuwe (NICE) richtlijn voor IUI vastgesteld waarin helemaal niet meer
wordt gestimuleerd. Op korte termijn zal ook de Nederlandse richtlijn voor
IUI worden herzien. De tendens is dat er in ieder geval terughoudend moet
worden omgesprongen met hormonale stimulatie en dat waar mogelijk zonder stimulatie
wordt geïnsemineerd.Beide ontwikkelingen sluiten goed aan bij de conclusies van het rapport
vruchtbaarheidsstoornissen van ZonMW waarover ik uw Kamer heb bericht bij
brieven van 29 juni 2005 (kenmerk CZ/IZ-2594167) en 11 oktober 2005
(kenmerk GMT/G-2624 863).* Preventie van congenitale afwijkingen o.a. door voorlichting
over een verbeterde voeding of tijdige foliumzuur suppletie, maar ook door
screening tijdens de zwangerschap.Ik onderken het belang van foliumzuurinname vanaf 4 weken voor conceptie
tot 8 weken in de zwangerschap door vrouwen met een kinderwens. Hier is naast
verlaging van perinatale sterfte gezondheidswinst te behalen. Er is al een
aantal maatregelen in gang gezet om het gebruik van foliumzuur te verhogen,
zoals de vermelding van het advies om foliumzuur te gebruiken op de verpakking
van anticonceptiva. Ik heb extra gelden beschikbaar gesteld voor het realiseren
van (voorlichtings-) projecten die het gebruik van foliumzuur verder stimuleren.
Later dit jaar wordt u nader geïnformeerd over de in gang gezette activiteiten
rond het gebruik van foliumzuur.* Verbeteringen in de zorg rond zwangerschap en geboorte
in Nederland kunnen mogelijk worden versneld door het stimuleren en programmeren
van onderzoek en de implementatie van de resultaten daarvan.Ik acht het op basis van de gegevens uit dit rapport niet noodzakelijk
om op dit moment verbetering in de zorg rond zwangerschap en geboorte te versnellen.
Ik wacht eerst de inventarisatie van het RIVM rond de kennislacunes in de
gegevensverzameling rond zwangerschap en geboorte af.* Het opbouwen van een landelijk dekkend systeem van
perinatale audits is een belangrijke voorwaarde voor het stimuleren en monitoren
van veranderingen in de kwaliteit van zorgDe huidige pilot perinatale audit1 wordt eind
van dit jaar geëvalueerd. Daarna wordt bezien hoe met de daaruit voortkomende
aanbevelingen wordt omgegaan.* De gegevensverzameling rond zwangerschap en geboorte
is lang niet optimaalHet RIVM blijft fungeren als landelijke organisatie die vanuit een breed
gedragen mandaat informatie op het gebied van de reproductieve gezondheid
bewaakt, integreert en communiceert. In afstemming met het veld (Stichting
Perinatale Registratie Nederland (PRN), TNO Kwaliteit van leven) zal het RIVM
bezien waar de kennislacunes liggen (dit komt al deels in het rapport naar
voren) en hoe de lacunes opgelost kunnen worden. Ook moet in afstemming worden
bezien hoe deze onderwerpen kunnen worden meegenomen in de bestaande registraties.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. Hoogervorst BIJLAGE 1RISICOFACTOREN VOOR VERHOOGDE PERINATALE STERFTE (SAMENVATTING
RIVM-RAPPORT)De belangrijkste risicofactoren voor verhoogde perinatale sterfte in Nederland
zijn:* Roken tijdens de zwangerschap: door stoppen
met roken tijdens de zwangerschap lijkt nog veel winst te behalen qua perinatale
sterfte.* Obesitas: overgewicht en obesitas geven
een verhoogd risico op zwangerschapscomplicaties (zwangerschapsdiabetes, ernstige
hoge bloeddruk) en perinatale sterfte.* Meerlingszwangerschappen en IVF: meerlingen
hebben een hoog relatief risico voor perinatale sterfte. De gemiddeld hogere
leeftijd van moeders bij de geboorte en de toepassing van kunstmatige vruchtbaarheidstechnieken
dragen bij aan de stijging van het aantal meerlingzwangerschappen in Nederland.
Er lijken mogelijkheden om door het verder reduceren van het aantal terug
te plaatsen embryo's bij IVF het aantal meerlingzwanger-schappen en daarmee
ook de perinatale sterfte te reduceren.* Leeftijd moeders bij geboorte: door vermindering
van tienerzwangerschappen en het stimuleren van het krijgen van kinderen op
een gemiddeld jongere leeftijd is in Nederland nog perinatale gezondheidswinst
te behalen.* Niet-westerse allochtone herkomst: deze
is geassocieerd met een verhoogd risico op perinatale sterfte: de achterliggende
oorzaak wordt gezocht in lagere sociaal economische status, verhoogd voorkomen
van congenitale afwijkingen (door huwelijken tussen bloedverwanten), verhoogde
kans op infecties, verhoogd voorkomen van obesitas en diabetes. Speciale aandacht
voor deze doelgroep binnen de Nederlandse zorg rond zwangerschap en geboorte
is gewenst.Er zijn ook internationale verschillen in perinatale zorg, nl:* Verschillen in zorg vóór de bevalling:– toepassing van kunstmatige reproductie technologie: Er lijken mogelijkheden om door het verder reduceren van het aantal
terug te plaatsen embryo's bij IVF het aantal meerlingzwangerschappen
en daarmee ook de perinatale sterfte te reduceren.– zorgsystemen en antenatale zorg: er
zijn geen aanwijzingen voor verschillen in effectiviteit en gezondheidsuitkomsten
van de verschillende systemen– prenatale zorg: een deel van het verschil
in perinatale sterfte tussen Nederland en Finland of Zweden kan worden toegeschreven
aan verschillen in toepassing van tweede trimester echoscopie tijdens de zwangerschap.
Bij invoering van een routinematige tweede trimester echoscreening gevolgd
door zwangerschapsafbreking bij ernstige congenitale afwijkingen zou het perinatale
sterftecijfer kunnen dalen.* Verschillen in zorg tijdens de bevalling:– Thuisbevalling; er is geen duidelijk
verband tussen thuisbevallingen en substandaard factoren in de zorg (factoren
die mogelijk verband houden met het overlijden van het kind).– medisch technische aspecten in het ziekenhuis. Het gaat hier om inleiden van de bevalling, het aantal en de soort
kunstverlossingen en anesthesie tijdens de bevalling. Er zijn aanzienlijke
verschillen in de toepassing van bovengenoemde handelingen. De beschikbare
data laten echter geen enkele inschatting toe van mogelijke verschillen in
perinatale risico's die hieraan kunnen worden toegeschreven.– Neonatale zorg en intensive care:
het gaat hier om de intensieve zorg tijdens het medisch handelen bij ernstig
premature baby's. Er lijken vrij grote verschillen te bestaan
in de praktijk van beslissingen rond het levenseinde van (ernstig premature
of ernstig zieke) neonaten (niet instellen of stoppen van een intensieve behandeling
of toedienen van medicatie met het doel het leven te beëindigen). Het
lijkt er op dat in Nederland een minder terughoudend beleid wordt gevoerd
ten aanzien van stoppen met behandelen dan in bijvoorbeeld Zweden.* Kwaliteit van zorg bij perinatale sterfte: een perinatale audit is een
methode om inzicht te krijgen in de rol van zorgfactoren in de perinatale
sterfte. Uit resultaten van een Europese audit komt naar voren dat suboptimale
factoren als missen van detectie van ernstige groeivertraging en de maternale
factor roken het meest voorkwamen in Nederland. Uit een Nederlandse perinatale
audit blijkt dat de meest voorkomende factoren voor perinatale sterfte congenitale
afwijkingen, prenatale bloeding en intra-uteriene groeivertraging waren. Daarbij
moet bedacht worden dat door het tijdig herkennen van deze factoren niet per
definitie het perinatale sterftecijfer daalt. BIJLAGE 2AANBEVELINGEN VOOR BELEID UIT HET RIVM-RAPPORTHet RIVM rapport over de Nederlandse perinatale sterfte in internationaal
perspectief (Achterberg en Kramers, 2001) trok een aantal belangrijke conclusies
over de wenselijkheid van intensiever beleid op een aantal gebieden. Deze
worden hier – onder meenemen van nieuwe feiten en inzichten –
deels opnieuw onder de aandacht gebracht en deels aangevuld.* Vermindering van het roken tijdens de zwangerschapHet verder reduceren van het percentage vrouwen dat blijft roken tijdens
de zwangerschap zou (nog) meer aandacht moeten krijgen. Een goede evaluatie
van het initiatief van de preconceptie-bureaus op dit punt verdient aanbeveling.* Nieuw en groeiend probleem: obesitas van de zwangere
vrouwDe gesignaleerde toename in de prevalentie van overgewicht en obesitas
bij zwangere vrouwen maakt het noodzakelijk om de effecten van overgewicht
op geboorte-uitkomsten te monitoren en daar in de zorg extra aandacht aan
te besteden.* Verbeteringen nodig in de (samenhang van de) eerste-
en tweedelijns perinatale zorg, ondermeer ten aanzien van de prenatale signalering
van problemenDe beroepsgroepen, die te maken hebben met perinatale zorg, hebben zich
inmiddels uitgesproken vóór het invoeren van routinematig echo-onderzoek
in het tweede trimester (CvZ, Verloskundig Vademecum, 2003). Zowel de Gezondheidsraad
als de opstellers van het Verloskundig Vademecum wijzen op de volgende gunstige
gevolgen van routinematige tweede trimester echoscopie (CvZ, Verloskundig
Vademecum 2003; Gezondheidsraad 2001).– prenatale detectie van structurele afwijkingen, leidend tot de
mogelijkheid van zwangerschapsafbreking of tot aanpassing van het obstetrisch
beleid, met verbetering van de prognose als mogelijk gevolg;– detectie van overige voor het obstetrisch beleid relevante condities,
met verbetering van de prognose als mogelijk gevolg;– vermindering van angst en ongerustheid bij een niet-afwijkende
echo, positieve invloed op de beleving van de zwangerschap;– vermindering van het aantal «te laat» doorverwezen
zwangeren door standaardisering van de praktijk van ongereguleerde routine
echoscopie.Invoer van een dergelijke screening zal zeer waarschijnlijk het perinatale
sterftecijfer kunnen verlagen door een verhoogde detectie van ernstige, letale,
afwijkingen vóór 24 weken zwangerschapsduur en het feit dat
veel ouders vervolgens kiezen voor zwangerschapsafbreking. De invoer van routinematige
screening in het tweede trimester verdient om deze redenen dan ook aanbeveling.Daarnaast verdient bijzondere aandacht dat in Nederland de detectie van
intra-uteriene groeivertraging niet optimaal lijkt plaats te vinden.* Versterking nodig van de «interculturele»
benadering van de perinatale preventie en zorg, gericht op het adequaat bereiken
van allochtone groepenIn het RIVM-rapport wordt aannemelijk gemaakt, dat de verhoogde sterfte
bij niet-westers allochtone vrouwen de perinatale sterfte in Nederland recent
meer heeft verhoogd dan in Finland en Zweden. Het perinatale sterfte risico
dat in Nederland met allochtone groepen is verbonden is de laatste twintig
jaar erg sterk gestegen. Dit zal inmiddels vooral in de grote steden
een rol spelen, omdat daar het percentage geboortes bij allochtone vrouwen
veruit het grootst is.Onderzoek zou zich kunnen richten op de vraag of een verhoogd voorkomen
van specifieke risicofactoren bij allochtone groepen, zoals obesitas, diabetes,
infecties of congenitale afwijkingen – dit laatste door een verhoogd
percentage co-sanguine huwelijken – en na te gaan hoe de antenatale
en perinatale zorg voor deze groepen optimaal aangepast en verbeterd kunnen
worden.* Problematiek van oudere moeders in de context van
intersectoraal beleidDit omvat voorlichting over de verhoogde risico's van het krijgen
van een (eerste) kind op oudere leeftijd, verbeteringen van kinderopvang en
arbeidscondities bij zwangerschap. Een lagere gemiddelde leeftijd van vrouwen
bij geboorte van hun kind zal ook leiden tot minder vruchtbaarheidsproblematiek
en meerlinggeboortes. Dit rapport laat opnieuw zien, dat hier mogelijk gezondheidswinst
geboekt kan worden; niet alleen in Nederland overigens.* Verbetering van vruchtbaarheidsbehandeling ter voorkoming
van meerlinggeboortesHet verdient om meerdere redenen aanbeveling om pogingen te ondernemen
om het aantal meerlingzwangerschappen verder terug te dringen. Er zijn inmiddels
in de literatuur aanbevelingen geformuleerd voor het monitoren van het effect
van fertiliteitstechnieken op twee- en meerlinggeboortes. Het is ook van belang
om het effect van «ovariumstimulatie zonder meer» daarbij te betrekken.
Daarnaast zijn er aanwijzingen dat het gebruik van foliumzuur, dat kan bijdragen
aan het voorkómen van congenitale afwijkingen, mogelijk ook het aantal
meerlingzwangerschappen kan doen toenemen. Misschien bieden enkele Nederlandse
cohort-onderzoeken kansen voor de uitwerking van relevante onderzoeksvragen
op dit gebied.* Preventie van congenitale afwijkingen o.a. door voorlichting
over een verbeterde voeding of tijdige foliumzuur suppletie, maar ook door
screening tijdens de zwangerschapHier geldt voor Nederland mogelijk een nog grotere urgentie dan voor andere
landen om onze foliumzuur inname te optimaliseren, omdat in Nederland minder
vaak gebruik gemaakt lijkt te worden van screening gevolgd door afbreking
van de zwangerschap bij ernstige, letale, congenitale afwijkingen. Daarnaast
is al gewezen op het mogelijk gunstige effect van genoemde screening tijdens
de zwangerschap.* Verbeteringen in de zorg rond zwangerschap en geboorte
in Nederland kunnen mogelijk worden versneld door het simuleren en programmeren
van onderzoek en de implementatie van de resultaten daarvan.Ook dit rapport concludeert dat verder inzicht in het effect van verschillen
in de zorg op de perinatale sterfte gewenst is. Een analyse van regionale
verschillen in perinatale sterfte en zorg in Nederland zou het inzicht van
de bijdrage van de zorg aan de perinatale sterfte verder kunnen vergroten.
Hierbij moet aangetekend worden, dat meer inzicht in subgroepen van perinatale
sterfte (onder andere naar geboortegewicht, zwangerschapsduur of etniciteit)
en in de achterliggende doodsoorzaak voor dergelijke analyses van groot belang
is.Dit laatste wordt geïllustreerd door een Zweedse studie, waar men
in gebieden met een laag niveau van perinatale zorg geen verschil vond in
perinatale sterfte met regio's met hogere niveaus van perinatale zorg
(Serenius et al., 2001). Wanneer echter gekeken werd naar sterfte door obstetrische complicaties (bijvoorbeeld «voorliggende placenta»)
bleek er wel een verband te zijn tussen niveau van zorg en perinatale sterfte.
De auteurs concludeerden dat de sterfte verder gereduceerd zou kunnen worden
als de verwijzing naar hogere zorgniveaus voor bepaalde gevallen verbeterd
zou worden.* Het opbouwen van een landelijk dekkend systeem van
perinatale audits is een belangrijke voorwaarde voor het stimuleren en monitoren
van veranderingen in de kwaliteit van zorgDe resultaten van perinatale audits, zowel nationale als internationale
wijzen telkens op de verbeteringen die nog mogelijk zijn in de kwaliteit van
zorg, niet alleen in Nederland, maar zeker ook in Nederland.* De gegevensverzameling rond zwangerschap en geboorte
is lang niet optimaalEr is in Nederland nog steeds ruimte voor een beter dekkende, meer systematische
registratie en meer regelmatige publicatie van relevante gegevens over de
prenatale, perinatale en postnatale zorg en gezondheid. Daaruit kan dan een
veel betere beschrijving van de Nederlandse perinatale gezondheid en haar
determinanten voortkomen, bijvoorbeeld de relatie tussen sterfte en vroeggeboorte,
laag geboortegewicht of congenitale afwijkingen en van het achterliggende
klinisch beeld en profiel van maternale risicofactoren. Het verdient daarnaast
aanbeveling om tot een verbeterde doodsoorzaakclassificatie van perinatale
sterfgevallen te komen. Er ontbreekt ook nog een goed en voor het beleid bruikbaar
beeld van specifieke risicofactoren bij de moeder (zoals roken, obesitas,
ongezonde voeding), over de aard en omvang van het gebruik van screening,
over de toepassing en risico's van verschillende interventies vóór
en tijdens de geboorte.Vanuit het RIVM is recent het project «kennisintegratie rond zwangerschap
en geboorte» gestart en dit project wil bijdragen aan de noodzakelijke
verbetering van de informatievoorziening op dit gebied evenals aan een verbetering
van de transparantie en onderlinge afstemming van de informatievoorziening
binnen de perinatale preventie en zorg in brede zin. Er zullen echter nog
uitgebreide additionele inspanningen van het veld en mogelijk ook stimulans
vanuit het beleid nodig zijn om de Nederlandse informatievoorziening internationaal
gezien op het niveau van de besten te brengen. XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1«Kiezen voor ouderschap», S. Dijkstra e.a., Min SZW, november
2003.XNoot2Gebaseerd op de Wet op bijzondere medische verrichtingen.XNoot1De pilot perinatale audit uitgevoerd door het College voor Zorgverzekeringen
heeft het ontwikkelen van een landelijke perinatale sterfteregistratie en
auditorganisatie tot doel. Hiermee kan de kwaliteit van de verloskundige zorg
geanalyseerd worden en kunnen mogelijke aanbevelingen voor verbetering worden
geformuleerd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29323-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl