Wijziging titels 6 en 8, Boek 1 Burgerlijk Wetboek (rechten en plichten echtgenoten en geregistreerde partners); Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20002001-27084, nr. 152a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-02-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27084 nr. 152a

20-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. ArtikelenARTIKEL Ib.Artikel 83CArtikel 84EArtikel 86GArtikel 119IArtikel 168Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27084Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 084Wijziging van de titels 6 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek
(rechten en plichten echtgenoten en geregistreerde partners)nr. 152aVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR JUSTITIE1Vastgesteld 20 februari 2001Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het maken
van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hadden met gemengde
gevoelens kennis genomen van het onderhavige wetsvoorstel. Dit is met name
terug te voeren op het voorstel om de samenwoningsplicht van echtgenoten en
geregistreerde partners te schrappen. De leden hier aan het woord zeiden zich
te beperken tot een aantal vragen op dit punt ten behoeve van de plenaire
behandeling van het voorliggende wetsvoorstel.De leden van de PvdA-fractie hadden met belangstelling
kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel. Zij hadden vooralsnog geen
ernstige bezwaren, maar wel vragen.De leden van deze fractie wensten, reflecterend op de discussie in de
Tweede Kamer, allereerst uit te spreken, dat zij het verval van de verplichting
tot samenwoning maar van betrekkelijk gering belang vinden. Het kwam hun voor,
dat de wettelijke verplichting niet echt een gewichtige inbreuk op de vrijheid
van echtgenoten om hun privé leven te regelen naar het hun goed dunkt
betreft, omdat de huidige wet uitzonderingen toelaat en geen sancties verbindt
aan het niet voldoen aan deze plicht.Anderzijds meenden zij, dat de waarde van de wettelijke plicht ook nogal
relatief is. Zij hechtten wel aan het gehandhaafd blijven van art. 81 BW,
dat echtgenoten verplicht tot getrouwheid, hulp en bijstand en op hen de verplichting
legt elkaar het nodige te verschaffen. Zij meenden met de regering, dat hierin
goed omschreven wordt waar het in het huwelijk in onze cultuur op dit moment
omgaat. Binnen de contouren kan aan de echtelieden een grote vrijheid worden
gelaten om deze begrippen, bijvoorbeeld waar het betreft seksuele trouw, persoonlijk
in te vullen. Zij hadden niet de indruk, dat deze bepaling in het huidige
tijdsgewricht in Nederland iemand in de weg staat om zulks te doen. Getrouwheid
in de zin van een intentie van duurzaamheid en de wens om loyaal naar elkaar
te zijn is naar de opvatting van deze leden wel degelijk wezenskenmerk van
het instituut huwelijk in onze samenleving. Als de wetgever het instituut
huwelijk regelt, dan is het een instituut dat om deze begrippen draait. Deze
leden zagen in elk geval geen enkel redelijk bezwaar tegen het handhaven van
deze bepaling.Alvorens vragen met betrekking tot afzonderlijke bepalingen te stellen,
zouden de leden van de PvdA-fractie de vraag aan de orde willen stellen, of
het, nu het huwelijk voor een ieder toegankelijk is, wel zo voor de hand ligt
de rechten en verplichtingen van gehuwden en geregistreerde partners volledig
gelijk te trekken. Wat is de zin van het naast elkaar bestaan van twee instituten,
die volledig aan elkaar gelijk zijn, behalve wat betreft de naam?Tenslotte nog enkele vragen die rezen naar aanleiding van dit wetsvoorstel:Bij de behandeling van het wetsvoorstel geregistreerd partnerschap in
de Eerste Kamer op 1 juli 1997 is toegezegd, dat nog eens kritisch gekeken
zou worden naar de wenselijkheid van art. 160 BW. Wat is ondernomen ter uitvoering
van deze toezegging?In een artikel in het WPNR van 1999 (6375:767–775) zet prof. Kavelaars
uiteen, dat ongehuwd samenwonenden in veel fiscale en sociale verzekeringswetten
worden gelijkgesteld met gehuwden, maar niet overal en dat het begrip gezamenlijk
huishouding van regeling tot regeling verschilt. Ook bestaat er verschil wat
betreft de vraag of het huwelijksgoederenregime van belang is of niet. Heeft
deze problematiek de aandacht van de regering? Ligt hier mogelijk een taak
voor het ministerie van Justitie gezien de rol die dit ministerie zou moeten
vervullen ter bewaking van de kwaliteit van onze wetgeving?De leden van de fracties van SGP en RPF/GPV hadden met teleurstelling van het wetsvoorstel
kennis genomen, ook al erkenden zij het oorspronkelijk wetsvoorstel als gevolg
van amendering door de Tweede Kamer een verbetering heeft ondergaan.Deze leden stelden de vraag of het schrappen van de samenwoningsplicht
van echtgenoten door de wetgever gezien kan c.q. moet worden in het licht
van de processen van privatisering van het huwelijk en individualisering als
maatschappelijk verschijnsel.Voorts vroegen zij of het een algemeen uitgangspunt van wetgevingsbeleid
is dat verplichtingen of normen waarvan de feitelijke afdwingbaarheid niet
is gegarandeerd niet in de wetgeving worden opgenomen c.q. daaruit worden
verwijderd. Welke argumenten pleiten er, vanuit algemeen wetgevingsbeleid
bezien, tegen dat de wet een norm stelt, die bovendien overeenstemt met de
meest voorkomende feitelijke situatie? Verder wilden deze leden graag vernemen
welke directe of indirecte werking van het schrappen van de samenwoningsverplichting
in het BW zal (kunnen) uitgaan op bijzondere wetgeving in of buiten het BW.
Moet niet als meest waarschijnlijk effect worden aangenomen dat de normatieve
kracht van een verplichting of voorwaarde van samenwoning elders in de wetgeving
zal worden verzwakt, in elk geval op termijn. Tenslotte stelden deze leden
nog de vraag of, afgezien van de gangbare interpretatie, de samenwoningsverplichting
noodzakelijkerwijs niet anders kan worden opgevat dan als een verblijfsverplichting. 2. ArtikelenARTIKEL Ib.Artikel 83De leden van de CDA-fractie hadden geconstateerd
dat de onderbouwing van het voorstel om de samenwoningsplicht te schrappen
bepaald niet stevig is. Zij constateerden bijvoorbeeld dat van verschillende
contradicties sprake is.De eerste heeft betrekking op de werkingssfeer van artikel 83 BW. Enerzijds
wordt erkend dat het niet-samenwonen door echtgenoten of geregistreerde partners
wel degelijk rechtsgevolg kan hebben (nota naar aanleiding van het verslag
Kamerstukken II, 27 084, nr. 5, blz. 9). Daarbij zijn voorbeelden gegeven
waarbij de positie van derden in het geding zijn. Anderzijds echter wordt
benadrukt dat artikel 83 BW uitsluitend betrekking heeft op de interne relatie
van de partners: het gaat alleen om verplichtingen die echtgenoten en geregistreerde
partners naar het oordeel van de wetgever jegens elkaar behoren te hebben
(verslag van het wetgevingsoverleg Kamerstukken II, 27 084, nr. 10, blz.
12). Ook de tegenwerping tegen het voorstel voor een rechtsvermoeden van samenwoning,
inhoudende dat dit voorstel te ver gaat aangezien dit naar allerlei regelingen
doorwerkt (verslag van het wetgevingsoverleg, blz. 13), duidt op een beperkte
opvatting van artikel 83 BW. Gelet op de geconstateerde tegenstrijdigheden
hadden de leden van de CDA-fractie behoefte aan verduidelijking. Kan de staatssecretaris
die geven?Een tweede tegenstrijdigheid betreft de redenering van de staatssecretaris
betreffende het handhaven van het begrip «getrouwheid» in artikel
81 BW. Aangenomen wordt dat seksuele trouw nog steeds een belangrijk element
van het huwelijk is. Indien de staatssecretaris dit als feit constateert,
kan moeilijk worden begrepen waarom een maatschappelijke realiteit bij seksuele
trouw wél maar bij de samenwoningsplicht níet relevant is. Indien
de staatssecretaris dit normatief duidt, vroegen de leden van de CDA-fractie
zich af op grond waarvan dit, gelet op de redenering bij de samenwoningsplicht,
geschiedt. Kan de staatssecretaris dit toelichten? De leden van de CDA-fractie
hadden daarbij behoefte aan een uiteenzetting van de visie van de staatssecretaris
op grond waarvan bepaalde elementen van het huwelijk worden aangeduid als
«wezenskenmerken» en andere van «symboliek». Kan deze
visie worden gegeven?De staatssecretaris acht het samenwonen geen wezenlijk kenmerk van het
huwelijk en vindt dat dit los staat van de vraag of in veel feitelijke situaties
inderdaad sprake is van samenwonen. De toenmalige staatssecretaris heeft tijdens
de plenaire behandeling in de Tweede Kamer gezegd: «Ook de ontwikkelingen
geven dat aan. Het is namelijk mogelijk dat partners laten vastleggen om niet
samen te wonen. Daarmee wordt in feite ook al bepaald dat samenwonen nauwelijks
nog een norm is. Dat is voor mij reden om te zeggen: het is geen wezenlijk
kenmerk en het kan uit het wetboek worden geschrapt» (Handelingen Tweede
Kamer, vergaderjaar 2000–2001, nr. 32, blz. 2725). De leden van de CDA-fractie
vroegen zich af hoe een en ander moet worden verstaan. Eerst wordt geabstraheerd
van de maatschappelijke realiteit. Vervolgens wordt gewezen op de wettelijke
mogelijkheid voor gehuwde of geregistreerde burgers om niet samen te wonen.
Deze uitzondering op de wettelijke plicht, waarbij in het geheel niet duidelijk
is in welke mate daarop een beroep wordt gedaan, zou voorts moeten aangeven
dat het samenwonen geen norm meer is. Kan de staatssecretaris een en ander
verduidelijken? Hoeveel gehuwden en geregistreerden wonen met
hun echtgenoot respectievelijk partner samenwonen en hoeveel niet? Is de staatssecretaris
gebleken dat de bepaling van artikel 83 BW problematisch is?Het niet-samenwonen door echtgenoten of geregistreerde partners kan, zo
erkent de staatssecretaris, wel degelijk rechtsgevolg hebben (nota naar aanleiding
van het verslag, blz. 9). Derhalve wordt thans een duidelijk onderscheid beoogd
tussen de onderlinge plicht van echtgenoten en de eisen die elders in regelgeving
en beleid kunnen zijn gesteld. De leden van de CDA-fractie vroegen de staatssecretaris
of daardoor de positie van de overheid niet een andere wordt. In plaats van
terug te kunnen vallen op een bepaling zoals het huidige artikel 84 BW en
zich te kunnen beperken tot hooguit explicitering in regelgeving en beleid
waar het samenwonen rechtens van belang is, zal de overheid bij het schrappen
van de samenwoningsplicht telkenmale een duidelijke argumentatie dienen te
geven. Die noodzaak is temeer gegeven door het feit dat de overheid zich anders
schuldig kan maken aan discriminatie. De leden van de CDA-fractie lichtten
dit toe aan de hand van een door de staatssecretaris zelf gegeven voorbeeld.In de vreemdelingenwetgeving wordt de eis van samenwoning gesteld in verband
met een afhankelijke verblijfstitel. Vanwege het bestaan van artikel 83 BW
wordt daarmee thans geen onderscheid gemaakt tussen (groepen) burgers daar
de wettelijke samenwoningsplicht voor alle gehuwden geldt. Bij het vervallen
van artikel 83 wordt de eis echter alleen aan gehuwde vreemdelingen gesteld.
Analoog aan de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) wordt daarmee of een
direct of een indirect onderscheid gemaakt op grond van nationaliteit en/of
op grond van ras. Een direct onderscheid is zonder meer verboden. Bij een
indirect onderscheid kan sprake zijn van een objectieve rechtvaardiging. De
bewijslast rust alsdan op degene die het onderscheid maakt. De leden van de
CDA-fractie constateerden dat, ingeval sprake is van direct onderscheid, dit
verboden is. Kan de staatssecretaris reageren op hun conclusie dat, indien
van direct onderscheid sprake zou zijn, dit zou moeten leiden tot het ongewijzigd
laten van het huidige artikel 83 BW? Indien sprake zou zijn van indirect onderscheid
naar ras danwel ras en nationaliteit, is de staatssecretaris het dan met de
leden van de CDA-fractie eens dat – ook indien sprake zou zijn van een
objectieve rechtvaardiging – het ongewenst is dat de overheid bewust
indirect onderscheid maakt aangezien de in de AWGB neergelegde norm is dat
dit (in beginsel) verboden is?De staatssecretaris heeft het voorstel van de ter zake deskundige commissie
om een vermoeden van samenwonen te introduceren in plaats van de huidige samenwoningsplicht
afgewezen. De leden van de CDA-fractie vroegen om een nadere onderbouwing
van hetgeen de staatssecretaris tijdens de behandeling in de Tweede Kamer
heeft gesteld (Handelingen II, vergaderjaar 2000–2001, nr. 32, blz.
2725). Welke effecten zou opname van dit vermoeden in de wet hebben naar derden
toe? Zijn er effecten zijn, en zo ja welke, op andere regelingen? In welke
gevallen zal een derde, en zoals de staatssecretaris stelt «vaak de
overheid», moeten bewijzen dat de echtgenoten of de geregistreerde partners
niet samenwonen? Worden deze situaties niet ook – en zelfs bij uitstek –
in het leven geroepen door het schrappen van de samenwoningsplicht?De leden van de PvdA-fractie merkten op dat
in de loop van de behandeling in de Tweede Kamer verschillende malen de vraag
aan de orde is geweest of schrapping van de samenwoningsverplichting in het
BW ook consequenties heeft voor andere regelgeving. Het standpunt van de staatssecretaris
is, dat elders in regelgeving en beleid de eis gesteld kan worden dat echtgenoten
samenwonen wil een bepaald rechtsgevolg intreden. De staatssecretaris illustreert
dit met enkele voorbeelden. De leden van de PvdA-fractie vroegen
of een overzicht bestaat van alle regelgeving b.v. op fiscaal terrein en op
dat van de sociale verzekeringen, waarin «samenwonen» consequenties
van wat voor aard ook heeft. Als dit het geval is zouden zij dat overzicht
graag zien; als dat niet het geval is, vroegen zij of de consequenties van
het vervallen van de samenwoningsplichten van echtgenoten jegens elkaar voldoende
doordacht is. Bestaat er bijvoorbeeld regelgeving op andere terreinen of ook
elders in het privaatrecht waarin aan het enkele gehuwd zijn gevolgen worden
toegekend, die eigenlijk alleen voor samenwonenden zijn bedoeld?Op verschillende plaatsen in het BW komt het begrip echtelijke woning
voor. Blijft de betekenis van dit begrip, ook na het verval van de verplichting
tot samenwoning, een woning, die door de echtgenoten samen bewoond wordt?
Of is het wellicht mogelijk dat de door de echtgenoten apart bewoonde woningen
ook als echtelijke woning worden beschouwd?CArtikel 84In de nota naar aanleiding van het verslag, blz. 12 merkt de staatssecretaris
op dat de rechtspraak van de Hoge Raad omtrent onderlinge afrekening van teveel
betaalde kosten van de huishouding van groot praktisch belang is. De leden
van de PvdA-fractie zeiden deze opvatting te delen. Zou de wetgever niet een
praktische regeling moeten treffen voor het geval, dat echtgenoten in onderling
overleg overeenkomen, dat over langere periodes afgerekend kan worden? Zou
b.v. niet bepaald kunnen worden, dat een dergelijke afrekening alleen verlangd
kan worden, als over de gehele relevante periode een volledige boekhouding
is bijgehouden? Een dergelijk vereiste zou er mogelijk toe kunnen bijdragen,
dat langdurige procedures met ingewikkelde bewijsrechtelijke problemen en
weinig resultaat worden voorkomen.EArtikel 86In artikel 86 vervalt de laatste volzin van het eerste lid. De leden van
de PvdA fractie zeiden er vanuit te gaan, dat de bevoegdheid van de rechter
om te bepalen, dat de ene echtgenoot niet meer verplicht is gelden aan de
ander ter beschikking stellen gehandhaafd blijft op grond van artikel 84,
vierde lid nieuw. Hebben zij dit goed begrepen?GArtikel 119De leden van de PvdA-fractie memoreerden dat in de schriftelijke voorbereiding
in de Tweede Kamer uitvoerig is ingegaan op de vraag of rechterlijke goedkeuring
van wijziging huwelijkse voorwaarden moet worden gehandhaafd. De staatssecretaris
vindt ondanks kritische vragen van wel. Bij het plenaire debat is door de
woordvoerder van de PvdA-fractie gevraagd op dit punt terug te komen bij de
tweede tranche. De toenmalige staatssecretaris zei, dat het hiervoor te laat
was, maar dat vragen konden worden meegenomen. Wellicht ten overvloede, drongen
de leden van de PvdA-fractie erop aan deze kwestie bij de tweede of derde
tranche nog eens grondig te heroverwegen. Zij vroegen zich ernstig af of de
rechterlijke goedkeuring alles tegen elkaar afwegende (zij wilden de argumenten
voor en tegen hier niet herhalen) gehandhaafd moet worden. Gaarne ontvingen
deze leden hierop een reactie. IArtikel 168De leden van de PvdA-fractie constateerden dat dit artikel vervalt. Uit
commentaar op het begrip scheiding van tafel en bed blijkt, dat het verval
van de verplichting tot samenwoning het voornaamste gevolg is van de scheiding
van tafel en bed. Hoe moet het begrip scheiding van tafel en bed worden gezien,
nu de bepaling die het voornaamste gevolg daarvan regelde vervalt?De voorzitter van de commissie,Timmerman-BuckDe griffier van de commissie,HordijkXNoot1Samenstelling: Holdijk (SGP), Rensema (VVD), Jurgens (PvdA), Le Poole
(PvdA), Ruers (SP), Rosenthal (VVD) (plv. voorzitter),
Dölle (CDA), Kohnstamm (D66), Kneppers-Heijnert
(VVD), Timmerman-Buck (CDA) (voorzitter), De Wolff
(GL), V.d. Beeten (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20002001-27084-152a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl