Kaderwet subsidies Ministerie van Buitenlandse Zaken; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26135, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-09-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

26135 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN 1. Inleiding2. HoofdlijnenARTIKELEN Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26135Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 135Regels inzake de verstrekking van subsidies door de Minister van Buitenlandse
Zaken en de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking (Kaderwet subsidies Ministerie
van Buitenlandse Zaken)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1. InleidingDe aanleiding voor het onderhavige wetsvoorstel is gelegen in de vaststelling
van de derde tranche van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) (Stb. 1996, 333).
Deze derde tranche bevat een nieuwe titel 4.2 betreffende de verlening van
subsidies. In artikel 4:23 van de Awb is vastgelegd dat voor de verstrekking
van subsidies in beginsel een wettelijke grondslag vereist is. Dit wetsvoorstel
beoogt daarom een wettelijke grondslag te geven voor subsidieverstrekkingen
door de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking.
Bij het opstellen van deze wet is rekening gehouden met het bijzondere karakter
van het beleidsterrein van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, waar naast
subsidierelaties ook andersoortige financiële relaties bestaan met andere
staten, volkenrechtelijke organisaties of met particuliere relaties in andere
landen. 2. HoofdlijnenDe kern van de wet wordt gevormd door de artikelen 2, 3 en 4. In artikel
2 wordt bepaald ten aanzien van welke beleidsterreinen subsidies kunnen worden
verstrekt door de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking.
De opsomming van beleidsterreinen is ontleend aan de nota Herijking van het
Buitenlands Beleid (Kamerst.II, 1994/95, 24 337, nr. 2). Er wordt naar
gestreefd om de subsidies zoveel mogelijk in de vorm van project- of programmasubsidies
te verstrekken. Voorzover er exploitatiesubsidies worden verstrekt is de Kaderwet
ook hierop van toepassing. In artikel 3 van het wetsvoorstel wordt een grondslag
geschapen voor het in lagere regelgeving kunnen neerleggen van nadere voorschriften
met betrekking tot de verstrekking van subsidies. ARTIKELEN Artikel 1In die gevallen waarin de subsidie verstrekt wordt door de Minister van
Buitenlandse Zaken, wordt met «Onze Minister» de Minister van
Buitenlandse Zaken bedoeld. Hij is verantwoordelijk voor het buitenlands beleid
en voor het apparaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Voorzover
de subsidie betrekking heeft op ontwikkelingssamenwerking wordt met «Onze
Minister» de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking bedoeld. Deze maakt
als minister zonder portefeuille gebruik van het apparaat van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken. Hij is verantwoordelijk voor het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid
en de besteding van het budget voor ontwikkelingssamenwerking. De genoemde
ministers kunnen ook gezamenlijk subsidie verstrekken. De Staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken kan op zijn taakgebied, dat hem door de minister is
aangewezen, ook subsidie verlenen. Artikel 2De vermelde taakvelden op het terrein waarvoor subsidies kunnen worden
verleend zijn, zoals vermeld, ontleend aan de nota Herijking van het Buitenlands
Beleid. Hieronder worden bij wijze van voorbeeld enkele activiteiten genoemd
die tot de genoemde taakvelden kunnen worden gerekend en waarvoor subsidie
kan worden verleend.Ter bevordering van de internationale rechtsorde kan bijvoorbeeld subsidie
verleend worden ten behoeve van activiteiten op het gebied van mensenrechten.
Ter bevordering van de vrede en veiligheid kan gedacht worden aan activiteiten
op het gebied van de conflictbeheersing. Ter behartiging van de politieke
belangen in het buitenland en het bevorderen van mondiale bewustwording in
Nederland kunnen bijvoorbeeld voorlichtingsprogramma's in binnen- en buitenland
gesubsidieerd worden. Ontwikkelings- en transitieprocessen in andere landen
kunnen gesteund worden door subsidiëring van specifieke projecten van
particuliere organisaties gericht op de maatschappelijke ontwikkeling in deze
landen. Op het gebied van de behartiging van sociale en culturele belangen
in het buitenland kunnen programma's met betrekking tot internationale culturele
betrekkingen als subsidiabele activiteiten worden aangemerkt. Ter bevordering
van onderzoek en advisering ter ondersteuning van het buitenlands beleid kunnen
bijvoorbeeld subsidies verleend worden aan onderwijs- en onderzoeksinstituten.Op het gebied van het lenigen van menselijke noden ten gevolge van crises
kan gedacht worden aan de beschikbaarstelling van middelen voor aanschaf,
vervoer en distributie van voedsel en medicijnen in rampgebieden. Op het gebied
van personeelswelzijn kunnen subsidies voor personeelsverenigingen en voor
activiteiten ten behoeve van gezinsleden van diplomaten worden verstrekt.Een nadere aanduiding van subsidiabele activiteiten wordt neergelegd bij
of krachtens algemene maatregel van bestuur of bij ministeriële regeling
op voet van artikel 3. Artikel 3Dit artikel bepaalt dat in een algemene maatregel van bestuur of in een
ministeriële regeling activiteiten, waarvoor subsidie kan worden verleend
en de voorwaarden waaronder dit gebeurt, worden vastgelegd. Het ligt in de
rede dat een algemene maatregel van bestuur tot stand wordt gebracht voor
alle subsidies die gekenmerkt worden door een zekere bestendigheid. Alleen
in die gevallen waarin sprake is van zich regelmatig wijzigende omstandigheden
waardoor een grote behoefte aan flexibiliteit bestaat zal de subsidie
verstrekt worden op basis van een ministeriële regeling.De omschrijving van de subsidiabele activiteiten en van de andere toetsingscriteria
moet in het belang van de rechtszekerheid zo duidelijk mogelijk zijn. Dat
geldt ook voor de hoogte van het bedrag van de subsidie dan wel de wijze waarop
het bedrag bepaald wordt. Daarbij moet ook worden gedacht aan anti-cumulatiebepalingen.
In de beschikking tot subsidieverlening wordt dan het bedrag waarop de subsidie
ten hoogste kan worden vastgesteld vermeld.Met betrekking tot de aanvraag kunnen in een subsidieregeling bijvoorbeeld
onderwerpen geregeld worden als de termijn voor het indienen van aanvragen
en de manier waarop een aanvraag ingediend moet worden. Bij de regeling van
de besluitvorming kan worden gedacht aan het inwinnen van adviezen. Ook kan
in een regeling vastgelegd worden aan wie de bevoegdheid om een besluit tot
subsidieverlening te nemen, wordt gemandateerd.Een regeling kan ook de standaardvoorschriften bevatten die aan de subsidie
verbonden zijn. Dit laat onverlet de mogelijkheid om bij beschikking nog nadere
voorschriften aan de subsidie te verbinden. Artikel 4:37 van de Awb bevat
verplichtingen die aan de subsidieontvanger opgelegd kunnen worden. Deze opsomming
is niet limitatief en kan in een subsidieregeling nader uitgewerkt en aangevuld
worden.De vaststelling van het definitieve subsidiebedrag is in afdeling 4.2.5
van de Awb al grotendeels geregeld. Zo nodig kan bij algemene maatregel van
bestuur of bij ministeriële regeling een termijn voor vaststelling worden
bepaald. Ook voor de betaling van de subsidie geldt dat hiervoor een regeling
is neergelegd in de Awb. Indien het wenselijk is voorschotten te verlenen,
kunnen de criteria hiervoor worden vastgelegd in de subsidieregeling.Door de instelling van een subsidieplafond kan de omvang van de te verstrekken
subsidies worden afgestemd op de beschikbare middelen. Conform artikel 4:25,
tweede lid, van de Awb moet een subsidie geweigerd worden indien dat zou betekenen
dat het subsidieplafond overschreden wordt. Alhoewel de mogelijkheid tot een
«open einde» regeling gehandhaafd blijft verdient het –
met het oog op de beheersing van de uitgaven – aanbeveling om waar mogelijk
een subsidieplafond in te stellen. Artikel 4Eisen met betrekking tot de rechtszekerheid en de wens om een weloverwogen
gebruik van het subsidie-instrument te bevorderen liggen ten grondslag aan
de eis van de Awb dat de verstrekking van subsidies een wettelijke grondslag
behoeft. Toch zijn er gevallen waarin het niet nodig is om een dergelijke
grondslag bij of krachtens deze Kaderwet te vestigen. Daarnaast doen zich
gevallen voor waarin het niet wel mogelijk is een wettelijke grondslag te
creëren. In artikel 4 zijn deze gevallen limitatief opgesomd.Artikel 4, eerste lid, voorziet in de situatie dat subsidieverstrekking
geschiedt op basis van een andere wet dan de Kaderwet. In dat geval is regeling
daarvan in de Kaderwet niet meer nodig. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht
aan de bijdrageverlening aan de Nederlandse Financierings-Maatschappij voor
Ontwikkelingslanden N.V. (FMO) waarvoor met de totstandkoming van de Wet Nederlandse
Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (Stb. 1970; 237) en de
Wet Nederlandse Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden 1977 (Stb.
296) een grondslag werd gevestigd. Voorts zal de bekostiging van zelfstandige bestuursorganen die bij wet
zijn ingesteld – rechtspersonen naar publiekrecht – geregeld worden
in de desbetreffende instellingswet zodat regeling hiervan in de Kaderwet
niet noodzakelijk is.De Awb stelt regels met betrekking tot het handelen van de Nederlandse
overheid. Daarvan maken ook de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister
voor Ontwikkelingssamenwerking deel uit. De Awb is een codificering van Nederlandse
beginselen en opvattingen over bestuur. In het kader van de ontwikkelingssamenwerking
heeft het ministerie echter veelvuldig te maken met buitenlandse organisaties.
Deze organisaties functioneren veelal in landen met een cultuur die sterk
verschilt van de Nederlandse. Onverkorte toepassing van de Awb bij verstrekking
van subsidies aan (rechts)personen buiten de Europese Unie door de Nederlandse
vertegenwoordigingen ter plaatse kan dan ook tot problemen leiden.De publiekrechtelijke vormgeving van het Nederlandse subsidiestelsel veronderstelt
kennis van het Nederlandse publiekrechtelijke systeem. Die kennis is buiten
Nederland meestal niet aanwezig. Een dergelijke kennislacune is ten aanzien
van privaatrechtelijke betrekkingen niet of in mindere mate aan de orde: het
contract is overal ter wereld – anders dan de beschikking – een
bekende rechtsvorm.Daar komt bij dat bevoegdheden die de overheid krachtens de Awb heeft,
ondermeer op het gebied van het toezicht en handhaving, in het buitenland
niet of nauwelijks te effectueren zijn. De ervaring wijst uit dat de praktijken
in de vele verschillende landen waarin geopereerd wordt door het ministerie
zich niet in één keurslijf laten dwingen. Ook de toepassing in het buitenland van de bepalingen omtrent bezwaar
en beroep bij subsidieverlening is problematisch. Zoals al eerder werd gesteld
opereert het ministerie veelal in landen met een andere cultuur dan de Nederlandse.
In deze landen worden begrippen uit de Awb anders uitgelegd en begrepen dan
in Nederland. In India bijvoorbeeld wordt de mogelijkheid om bezwaar aan te
tekenen consequent opgevat als een uitnodiging voor verder overleg. Verder
kan het voor de subsidieaanvrager en derde belanghebbenden vanwege allerlei,
van de Nederlandse situatie afwijkende omstandigheden moeilijk zijn om gebruik
te maken van de bepalingen inzake bezwaar en beroep uit de Awb. Zo zou het
wel erg bezwaarlijk worden om vanuit een ontwikkelingsland van de bezwaarmogelijkheden
in Nederland gebruik te maken. Bovengenoemde factoren maken het onwenselijk
om subsidies, verleend buiten de Europese Unie, te voorzien van de mogelijkheid
van bezwaar en beroep. Wanneer er een vergelijking wordt gemaakt met bijvoorbeeld
Frankrijk of de Bondsrepubliek Duitsland dan valt op dat ook in deze landen
besluiten van overheidsorganen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking
niet vatbaar zijn voor een beroep op de administratieve rechter.Gelet op het voorgaande is artikel 4, tweede lid, in de Kaderwet opgenomen.
Het is van groot belang dat de Nederlandse vertegenwoordigingen in andere
landen de mogelijkheid hebben om, uiteraard binnen de grenzen die een rechtsstaat
betaamt, met de lokale zeden rekening te houden. De verstrekking van subsidies
daar zal daarom geschieden middels privaatrechtelijke overeenkomsten. Gevolg
hiervan is dat men zeer flexibel in kan springen op de situatie die in elk
afzonderlijk land bestaat. Door de bepaling van artikel 4, tweede lid, wordt
geen afbreuk gedaan aan de rechtsbescherming. In plaats van tot de bestuursrechter
kunnen betrokkenen zich zo nodig tot de burgerlijke rechter wenden.Omdat ook de schijn van een door het Europese recht niet gerechtvaardigd
onderscheid tussen in Nederland en in een andere lidstaat gevestigde subsidie-aanvragers
vermeden moet worden, is de uitzondering op het Awb-regime beperkt tot subsidies
die namens de minister buiten de Europese Unie worden verstrekt.
Daar komt bij dat de hiervoor genoemde overwegingen van culturele diversiteit
en de gesignaleerde praktische bezwaren van een onverkorte toepassing van
de Awb zich binnen de Europese Unie niet of althans niet in dezelfde mate
voordoen. Voor de goede orde zij vermeld, dat de uitzondering van de toepassingssfeer
van de Awb – uiteraard – is beperkt tot het optreden namens de
minister. De relaties tussen particuliere organisaties die activiteiten van
derden financieren met middelen die hen door de minister in het kader van
programmasteun zijn verleend en hun wederpartijen, worden immers beheerst
door het privaatrecht. De door de minister gesubsidieerde instellingen zijn
en blijven particuliere organisaties en beschikken bij de uitvoering van hun –
gesubsidieerde – werkzaamheden over zoveel vrijheid van handelen, dat
geen enkele grond bestaat om hen – naar analogie van de overwegingen
van de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
van 30 november 1995 (Stichting Silicose Oud-Mijnwerkers; NJ-AB 1996, 136) –
de status van bestuursorgaan toe te dichten.Voorts wordt erop geattendeerd dat de Awb zelf in artikel 4:23, derde
lid, nog een aantal uitzonderingen bevat op de regel dat subsidies slechts
verstrekt worden op grond van een wettelijk voorschrift. De uitzonderingen
betreffen de volgende gevallen. Subsidies die verstrekt worden in afwachting
van de totstandkoming van een wettelijk voorschrift zijn gedurende ten hoogste
een jaar, of totdat een binnen dat jaar bij de Staten-Generaal ingediend wetsvoorstel
is verworpen of tot wet is verheven en in werking is getreden, uitgezonderd.
Verder zijn subsidies uitgesloten die rechtstreeks verstrekt worden op grond
van een door de Raad van de Europese Unie, het Europese Parlement en de Raad
gezamenlijk of de Commissie van de Europese Unie vastgesteld programma. Ook
wanneer de begroting de subsidieontvanger en het subsidiebedrag vermeldt is
geen aparte wettelijke grondslag vereist. Tenslotte kunnen ook nog incidentele
subsidies worden verstrekt zonder wettelijke grondslag, wanneer zij voor ten
hoogste vier jaren worden verstrekt. Van deze mogelijkheden zal alleen in
uiterste noodzaak gebruik worden gemaakt. Artikel 5De Awb bevat een aantal bepalingen met betrekking tot de weigering, intrekking
en wijziging van subsidies. Zo ziet artikel 4:49 Awb op de intrekking en wijziging
van een subsidie. Artikel 5 van het ontwerp breidt, gelet op de specifieke
achtergronden van het beleidsterrein van het Ministerie van Buitenlandse Zaken,
de mogelijkheden tot weigering, wijziging of intrekking van de subsidie uit,
voor zover subsidieverstrekking in strijd zou zijn met ingevolge een verdrag
voor de staat geldende verplichtingen. De Europese Commissie kan bijvoorbeeld
bepalen dat in strijd met de artikelen 92 en 93 van het Verdrag tot oprichting
van de Europese Gemeenschap toegekende steun met rente wordt terugbetaald.
Ook moeten bepaalde steunmaatregelen soms aan haar worden gemeld. Dat kan
er toe leiden dat de aanvraag moet worden afgewezen. De grondslag in het nationale
recht, die hiervoor vereist is, wordt in dit artikel neergelegd. Ook worden
in toenemende mate in verdragen bepalingen opgenomen die voorzien in de mogelijkheid
dat hulp aan bepaalde landen wordt geschorst of verminderd in verband met
(bijvoorbeeld) de mensenrechtensituatie.In het derde lid van het artikel wordt de mogelijkheid voorgesteld om
ook na verloop van 5 jaar de subsidie in te trekken of ten nadele van de ontvanger
te wijzigen. Van deze laatste mogelijkheid dient in verband met zorgvuldigheids-
en rechtszekerheidsoverwegingen beperkt gebruik te worden gemaakt.In artikel 5, vierde lid, wordt gebruik gemaakt van de in artikel 6:16
Awb neergelegde mogelijkheid om te bepalen dat het aantekenen van bezwaar
of beroep schorsende werking kan hebben. Deze bepaling is opgenomen omdat
het in bepaalde gevallen van belang kan zijn de uitvoering van een beschikking
tot subsidieverlening op te schorten wanneer er bezwaar of beroep wordt ingesteld.
Hierbij kan gedacht worden aan de situatie dat tegen bepaalde, voor de subsidieverlener
cruciale, voorschriften bezwaren bestaan. Artikel 6Mocht het Ministerie van Buitenlandse Zaken in de toekomst behoefte hebben
aan speciale toezichthouders met betrekking tot verstrekte subsidies dan biedt
deze bepaling daartoe de mogelijkheid. Deze bepaling biedt ook de mogelijkheid
om, indien nodig, de bestaande toezichthoudende instanties, zoals de Inspectie
Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie, bijzondere bevoegdheden te
verlenen. Gelet op de aard van de door het Ministerie van Buitenlandse Zaken
verstrekte subsidies bestaat er geen behoefte aan de bevoegdheden vermeld
in artikel 5:18 en 5:19 van de Awb. Artikel 7Deze wet zal zo spoedig mogelijk in werking moeten treden, ter tijdige
verzekering van de door de Awb vereiste wettelijke basis voor de verstrekking
van subsidies op het terrein van Buitenlandse Zaken.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,E. L. Herfkens 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26135-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl