Ruimtevaartbeleid; Brief minister met de uitwerking van het ruimtevaartbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24446, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

24446 nr. 43

10-11-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Aanleiding2. Uitwerking van de beleidsbrief van april 2008WetenschapMaatschappelijk gebruikInfrastructuur3. Invulling van het ruimtevaartbeleid3.1 ESA-MC 20083.2 TROPOMI3.3 ESA programma’s3.3.1 Verplichte ESA programma’s3.3.2 Inschrijving in de optionele ESA programma’sBeoogde aandeel omzet per prioriteitAardobservatie programma’sBemande ruimtevaartRobotische exploratie missiesLanceervoertuigenTelecomCX2Satelliet navigatieTechnologie3.4 Onzekerheden4. Nationale beleidsinstrumentenPEP-subsidieregelingPIPPNWO/SRON Programma Gebruikersondersteuning RuimteonderzoekKennisoverdrachtGebruik5. VBTB6. NSOOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 24446, nr. 43 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24446, nr. 43 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24446, nr. 43 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24446, nr. 43 b4Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24446, nr. 43 b5Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24446, nr. 43 b6Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24446Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 201 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 446Ruimtevaartbeleidnr. 43BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 november 20081. AanleidingIn april 2008 zond ik u, mede namens mijn collega’s van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap en Verkeer en Waterstaat, een brief over het ruimtevaartbeleid1. Op 26 juni 2008 bespraken wij deze brief in een
Algemeen Overleg2. Volgend op die brief en ons
overleg daarover stuur ik u nu, mede namens mijn bovengenoemde collega’s,
een brief waarin ik bij u terugkom op de nadere invulling van het beleid en
aangeef hoe we de ruimtevaartmiddelen ten behoeve van de uitvoering van het
beleid gaan inzetten. Deze brief bevat de voorgenomen Nederlandse inschrijvingen
bij de komende ESA Ministersconferentie, alsmede het voornemen om het atmosfeermeetinstrument
TROPOMI te bouwen. Daarnaast informeer ik u over het voorgenomen nationale
ruimtevaartbeleid en over de status van de inrichting van de nieuwe uitvoeringsorganisatie
Netherlands Space Office (NSO).Op 25 en 26 november a.s. zal in Den Haag de Ministersconferentie
van ESA (ESA-MC) worden gehouden. Tijdens deze ESA-MC zal het beleid van ESA
voor de komende jaren worden vastgelegd en zullen de lidstaten hun inschrijvingen
in de verschillende programma’s aangeven. De inschrijving in ESA programma’s
is voor Nederland een belangrijk instrument om de doelstellingen van het ruimtevaartbeleid
te realiseren. Omdat de inhoud van de programma’s en de hoogte van de
gevraagde budgetten nog niet volledig vaststaan en pas in de verdere aanloop
naar de Ministersconferentie definitief worden, kan de voorgenomen Nederlandse
inzet op onderdelen nog wijzigen. Daarom zal ik u na afloop van de conferentie
schriftelijk informeren over de definitieve Nederlandse inschrijvingen.Nederland heeft door de jaren heen internationaal gerenommeerde expertise
opgebouwd in atmosfeer- en klimaatonderzoek. Dit is één van
de redenen waarom Nederland het initiatief neemt voor het ontwikkelen, bouwen
en exploiteren van het zgn. TROPOMI meetinstrument. Niet alleen kunnen we
onze expertise daarmee op een internationaal alomgewaardeerde
manier inzetten, maar ook zal Nederland hiermee een belangrijke bijdrage leveren
aan klimaat- en luchtkwaliteitmonitoring. TROPOMI zal daarmee een belangrijke
bijdrage leveren aan het Europese Kopernikus programma – voorheen Global
Monitoring for Environment and Security (GMES) genoemd – dat gezamenlijk
door ESA, EU en hun lidstaten wordt gerealiseerd.TROPOMI en de voorgenomen inschrijvingen in ESA programma’s zijn
gebaseerd op keuzes binnen de drie domeinen van de ruimtevaart, namelijk wetenschap,
maatschappelijk gebruik en (technologische) infrastructuur. Over de keuzes
binnen de beide eerstgenoemde domeinen heb ik u al geïnformeerd in de
beleidsbrief van april 2008. De keuzes binnen het infrastructuurdomein worden
uitgewerkt in hoofdstuk 2 van deze brief. De verdere opbouw van deze brief
is als volgt. In hoofdstuk 3 leg ik u de voorgenomen inzet voor de ESA-MC
voor. Het ruimtevaartbeleid voorziet ook in een aantal nationale beleidsinstrumenten,
die ik in hoofdstuk 4 beschrijf. Voor een beter inzicht in de resultaten van
het beleid is een aanscherping van de VBTB indicatoren nodig. Deze staan in
hoofdstuk 5 beschreven. Aan het einde van deze brief zal ik tenslotte de status
van de vorming van het NSO aangeven.Over de inzet van de ruimtevaartmiddelen heb ik een gezamenlijk advies
gevraagd aan NIVR en SRON. In bijlage 2 treft u de samenvatting van hun advies
aan.1 Mede op basis van dit advies geef ik u in
deze brief de voorgenomen inzet voor de verschillende onderdelen van het beleid
aan.Verder vindt u in bijlage 1 een samenvattend overzicht van de voorgenomen
inzet voor de ESA programma’s en TROPOMI1,
in bijlage 3 een omschrijving van de verschillende ESA-programma’s1, in bijlage 4 een nadere beschrijving van de VBTB indicatoren1, in bijlage 5 een lijst met afkortingen en tot slot een
kopie van het convenant voor de vorming van het NSO getekend door de betrokken
partijen EZ, OCW, VenW en het NWO-bestuur1.2. Uitwerking van de beleidsbrief van april 2008In de brief van april 2008 heb ik aangegeven dat Nederland vooral deelneemt
aan Europese en internationale ruimtevaartprogramma’s waarin onze excellenties
ingezet kunnen worden. Deze excellenties worden daarmee onze prioriteiten
waardoor we een bijdrage leveren die er toe doet. Deze eerdere brief gaf op
hoofdlijnen keuzes aan, waarvan in deze brief een concretisering volgt, vooral
op het gebied van (technologische) infrastructuur.WetenschapWat betreft de drie gekozen onderzoeksgebieden geeft het NIVR/SRON advies
een nadere precisering aan. Op deze terreinen combineren we investeringen
in innovatieve sensor- en detectorconcepten met de onderzoeksgebieden. Dat
betekent dat we PI-rollen2 zullen nastreven die
zich bewegen binnen de gebieden:1. Astronomisch ruimteonderzoek, met name op het gebied van röntgen
en infrarood/submillimeterastrofysica;2. Aardgericht ruimteonderzoek, in het bijzonder op het gebied van atmosfeer
en vaste aarde;3. Planeetonderzoek, op de gebieden «condities voor leven»
en vergelijkende planetologie.Maatschappelijk gebruikBinnen het Europese ruimtevaartbeleid heeft maatschappelijk gebruik van
satellietgegevens een belangrijke plaats. De prioriteit die in het Europese beleid gegeven wordt aan Galileo en Kopernikus geeft dit duidelijk
aan. Nederland sluit zich daarbij aan waardoor het maatschappelijk gebruik,
waaronder ook de vraag van de departementen bij ruimtevaarttoepassingen, in
het beleid meer nadruk krijgt. Naast de door Nederland in Kopernikus-kader
benoemde prioriteiten op «atmosfeer en water», zijn toepassingen
op andere overheidsterreinen, zoals landbouw en mobiliteit, in ontwikkeling.InfrastructuurNIVR en SRON hebben in hun advies criteria ontwikkeld die aangeven hoe
in Nederland ontwikkelde en beheerste technologieën bijdragen aan de
realisering van het Europese ruimtevaartbeleid en hoe sterk deze technologieën
scoren in de keten wetenschap-industrie-gebruik. Hieruit resulteert een rangschikking
die is gebruikt bij het bepalen van onze technologische prioriteiten voor
de komende jaren. Deze prioriteiten steun ik door een gerichte inschrijving
in ESA programma’s, via daarmee samenhangende initiatieven zoals TROPOMI
en met het nationale beleid.De ontwikkeling van hoogwaardige technologische producten is dynamisch,
waardoor de rangschikking van technologieën in de tijd kan wijzigen.Op basis van de rangschikking liggen de huidige sterktes van Nederland
op het domein van de infrastructuur op de volgende drie gebieden:• Ten eerste heeft Nederland een excellente positie voor de bouw
van wetenschappelijke instrumenten en dan meer in het bijzonder die instrumenten
waarmee vanuit de ruimte de aarde en haar atmosfeer kunnen worden waargenomen
of instrumenten die de geheimen van het heelal bestuderen. Voorbeelden van
deze instrumenten zijn OMI en SCIAMACHY, maar ook HIFI, het instrument dat
begin volgend jaar gelanceerd wordt op de ESA-Herschel missie, valt in deze
categorie. Het voorgestelde TROPOMI-instrument is bij uitstek een instrument
waarmee we onze excellente positie ondersteunen en verder uitbouwen.• De tweede technologiecategorie waar Nederland een goede positie
heeft, bestaat uit een aantal producten en subsystemen voor satellieten. De
Nederlandse industrie is succesvol als één van de drie Europese
leveranciers van zonnepanelen. Daarnaast leveren we belangrijke onderdelen
voor de standregeling en aandrijving van satellieten wanneer ze eenmaal in
de ruimte zijn. Ook heeft onze industrie een bijzondere positie op het gebied
van onderdelen als kleppen en drukopnemers.• Het derde gebied waarop Nederland een goede positie heeft, zijn
structuurdelen voor lanceervoertuigen, de basisdelen van de raket. Nederland
ontwikkelt en bouwt voor de Ariane-5 het deel waarin de hoofdmotor is opgehangen.
Ook is de Nederlandse industrie de enige leverancier van ontstekers voor de
hoofdmotor van de Ariane-5 raket en alle trappen van de nieuwe Vega raket.In de loop van de jaren zijn in Nederland ook technologieën ontwikkeld
waarvoor inmiddels het perspectief om in Europees kader tot toepassing te
komen – met name als gevolg van marktontwikkelingen – zeer beperkt
is. Wij zullen nationaal of in ESA kader geen middelen meer inzetten op deze
technologieën. Dit betreft meer in detail:• Systemen ten behoeve van een zachte afdaling en landing (descent &
landing)• Softwaresystemen voor het bewaken van het functioneren van satellieten
en raketten• Extreem hittebestendige materialen en constructies• Vaste brandstof• Softwareontwikkeling voor bewegingscontrole en simulatie3. Invulling van het ruimtevaartbeleidIn dit hoofdstuk geven we aan op welke manier het ruimtevaartbeleid en
de keuzes op hoofdlijnen zullen worden ingevuld. Dit betreft de volgende punten:1. Inschrijvingen in ESA-programma’s bij de ESA-MC 2008.2. Een in ESA verband ingekaderde leidende rol spelen in het TROPOMI programma.3. Nederlandse wetenschappers, bedrijven en kennisinstellingen door middel
van een flankerend beleid goed voorbereiden op hun deelname in Europese programma’s.3.1 ESA-MC 2008De DG-ESA bereidt voor deze Ministersconferentie een voorstel voor met
de titel «A global vision: the European way». Hierin wordt de
bijdrage van ESA aan het Europees Ruimtevaartbeleid (ESP) aangegeven. Zoals
aangegeven in de brief van april jl. hebben de EU, ESA en hun lidstaten in
het ESP gezamenlijk de koers uitgezet voor het Europese ruimtevaartbeleid.
Belangrijke mijlpalen en ontwikkelingen zijn:– de unanieme ondersteuning in 2007 van het ESP door 29 Europese
ministers voor ruimtevaart van de EU en ESA lidstaten;– de bevestiging van Europa’s rol als betrouwbare internationale
partner en als één van de wereldspelers in ruimtevaart door
de lanceringen van het Columbus ruimtelaboratorium en de succesvolle eerste
ruimtesloep «ATV»;– nationale programma’s van de ESA lidstaten, die in toenemende
mate de inspanningen van ESA op het gebied van wetenschap en aardobservatie
aanvullen;– de grootschalige investeringen op het gebied van Galileo en Kopernikus,
waardoor de EU een speler van betekenis is geworden;De uitdaging voor ESA, EU en hun lidstaten is om op deze mijlpalen en
ontwikkelingen te kapitaliseren. De Space Council van 26 september 2008
heeft met een nieuwe resolutie een volgende stap gezet. Over de Nederlandse
inzet tijdens de Space Council bent u bij brief op 19 september jl. geïnformeerd1.Het voorstel van de DG-ESA richt zich op de volgende vier gebieden:1. Bijdragen aan de kennismaatschappij en -economieRuimtevaart is uitgegroeid tot een steunpilaar van de kennismaatschappij
en -economie. Het kan daarnaast een belangrijke factor worden om jongeren
te motiveren om technische en wetenschappelijk carrières te kiezen.
Daarom blijft ESA investeren in wetenschappelijke en exploratie missies.2. Toepassingen ten behoeve van de burgersOp het gebied van toepassingen zullen de behoeften van de burger centraal
staan. Niet alleen op het gebied van diensten voor de aardobservatie en plaatsbepaling,
maar ook voor telecommunicatie, meteorologie en civiele veiligheid. Op deze
gebieden wil ESA zich inzetten voor de ontwikkeling van volgende generaties
satellieten. De gegevens van deze satellieten zullen ook gebruikt worden om
de gebruikersbehoeften op het terrein van de bescherming van Europa en het
Europese streven naar wereldwijde stabiliteit te ondersteunen.3. Competitieve en innovatieve industrieënWetenschappelijke ontdekkingen en technologische innovatie zijn belangrijke
drijfveren om in Europa de industriële concurrentiekracht en technologische
excellenties te versterken.4. Onafhankelijkheid consolideren om internationale
samenwerking te bevorderenOm als een sterke internationale partner te worden gezien moet Europa
haar positie als onafhankelijke ruimtemogendheid bewaren. Dit betekent dat
de industriële en technologische basis verder moet worden versterkt en
waar nodig uitgebreid.De DG-ESA doet ook voorstellen voor de verplichte Algemene en Science
programma’s en voor de optionele programmablokken Aardobservatie, Lanceervoertuigen,
Bemande ruimtevaart, Robotische missies, Telecom, Navigatie en Technologie.
Hierbij geeft hij tevens de financiële kaders voor de komende periode
aan.Tenslotte doet de DG-ESA een aantal voorstellen over interne bestuurszaken
van ESA, dat mede als doel heeft om ESA klaar te maken voor het toelaten van
nieuwe lidstaten:1. Om de interne ESA besluitvorming te versnellen worden er voorstellen
gedaan om besluitvormingsprocedures te stroomlijnen en het financiële
managementmodel te verbeteren.2. Voorstellen omtrent het aanbestedingsbeleid zullen moeten leiden tot
een effectievere en kostenefficiëntere aanbesteding, waarbij de belangen
van onderaannemers uit kleinere lidstaten – zoals Nederland –
zullen worden gewaarborgd.3. Er wordt gewerkt aan een transparante en gebalanceerde aanpak van de
ontwikkeling van de verschillende ESA vestigingen verspreid over Europa.Nederland staat in beginsel positief tegenover deze voorstellen, die overigens
ook nog sterk in ontwikkeling zijn. Criteria waaraan we de uiteindelijke voorstellen
zullen toetsen, zijn bevordering van de effectiviteit en efficiency van de
organisatie, het waarborgen van de positie van de kleinere lidstaten, het
versterken van de positie van onderaannemers respectievelijk het MKB en het
behoud van de rol van ESTeC.In paragraaf 3.3 belicht ik de optionele programma’s kort en
zal ik de bandbreedte aangeven van de voorgenomen inschrijvingen. Omdat de
financiële kaders van de ESA programma’s nog niet helemaal vast
staan zal ik in paragraaf 3.4 de onzekerheden met betrekking tot de inschrijvingen
aangeven. TROPOMI heeft een prioritaire rol bij de invulling van het Nederlandse
ruimtevaartbeleid. Daarom geef ik in de volgende paragraaf eerst de inzet
op dit project weer.3.2 TROPOMITROPOMI is een instrument voor metingen van de samenstelling van de atmosfeer,
die het inzicht in de oorzaak van klimaatverandering en luchtverontreiniging
verder zal vergroten. Nederland heeft een internationaal gerenommeerde reputatie
opgebouwd op het gebied van atmosfeermetingen – zowel wetenschappelijk,
industrieel als in het gebruik – door de ontwikkeling, bouw en exploitatie
van twee zeer succesvolle instrumenten voor atmosfeermonitoring: OMI en SCIAMACHY.
TROPOMI zal essentiële aanvullende informatie voor het begrijpen van
de veranderende samenstelling van de atmosfeer en voor het klimaatsysteem
leveren. Hierdoor zal de onzekerheid over de omvang van klimaatverandering
afnemen en ontstaat er een betere basis voor een adequaat gedimensioneerd
beleid overal op de wereld. Ook zal TROPOMI metingen gaan verrichten
van de luchtkwaliteit. Door een leidende Nederlandse rol in TROPOMI zal onze
hoogstaande technologische expertise op het gebied van optische instrumentenbouw
worden geëxploiteerd en versterkt. Door de samenwerking in dit project
tussen de domeinen wetenschap-gebruik-industrie geeft TROPOMI bij uitstek
een impuls aan de gewenste synergie tussen deze belanghebbenden bij ruimtevaart.Van internationaal belang is ook dat TROPOMI een gat in de observatiereeks
voorkomt dat rond 2013 zou ontstaan wanneer de OMI en SCIAMACHY instrumenten
ophouden gegevens te zenden. Het eerstvolgende instrument dat soortgelijke
metingen kan verrichten, staat niet eerder dan in 2019 gepland binnen het
Kopernikus progamma van de Europese Unie.De looptijd van het TROPOMI programma is 10 jaar (2009–2018). De
kosten ervan zijn op € 133 miljoen1
geraamd. Om de Nederlandse ambities bij TROPOMI, zoals de prominente rollen
op wetenschappelijk en technologisch gebied, te kunnen waarmaken is het voornemen
van mij en mijn collega’s van VenW, OCW en VROM om gezamenlijk een maximale
Nederlandse bijdrage van € 78 miljoen beschikbaar te stellen. De
resterende financiering (€  55 miljoen) moet komen van de internationale
partners die in het TROPOMI programma zullen deelnemen. Dit is voor Nederland
een harde voorwaarde voor het starten van het programma. De andere harde voorwaarden
die Nederland voor het starten van het programma stelt zijn:– een duidelijke PI en co-PI rol voor de Nederlandse wetenschappers,
inclusief de daarbij behorende werkpakketten voor de instituten en bedrijven
in de bouw, het testen en de exploitatie van het infrarood en UVN-gedeelte
van het instrument en het grondsegment;– een leidende rol van ESA in het technische en project-management
van de instrumentontwikkeling om optimaal gebruik van de ESA ervaring op dit
gebied te kunnen maken.De internationale gemeenschap beschouwt TROPOMI als een zeer welkom Nederlands
initiatief. Dit heeft ertoe geleid dat ESA bereid is voor TROPOMI een extra
missie in Kopernikus-kader onder te brengen waarmee TROPOMI een vluchtmogelijkheid
krijgt in 2014. Dit op voorwaarde dat de ESA lidstaten bij de komende ESA-MC
voldoende zullen inschrijven op het programmaonderdeel GMES Space Component
(zie ook volgende paragraaf). De Nederlandse contributie aan dit onderdeel
zal € 9,5 miljoen zijn en is een onderdeel van de hierboven genoemde
totale Nederlandse bijdrage van € 78 miljoen. Wanneer er tijdens
de ESA-MC onvoldoende door de lidstaten wordt ingeschreven in de GMES Space
Component en de ESA missie voor TROPOMI niet door kan gaan, zijn er in beginsel
nog andere missies mogelijk waarop TROPOMI kan vliegen.Met TROPOMI worden middelen voor ruimtevaart, innovatie, kennisontwikkeling
en aardobservatie uit binnen- en buitenland ingezet voor het vergroten van
het inzicht in klimaatverandering en luchtverontreiniging, hetgeen uitstekend
past binnen de beleidsprioriteiten van dit Kabinet. Daarmee draagt TROPOMI
bij aan de ambities uit het coalitieakkoord: een klimaatbestendige inrichting
van Nederland, kennis voor klimaat en kennis over (complexe) systemen op het
gebied van klimaatverandering en het versterken van het atmosfeer- en klimaatonderzoek
in Nederland.3.3 ESA programma’s3.3.1 Verplichte ESA programma’sTijdens de Ministersconferentie worden de budgetten vastgesteld voor de
verplichte programma’s van ESA. Dit betreft het Algemene Budget, het
Wetenschapsprogramma (Science programme) en de bijdrage aan de Europese lanceerbasis
in Frans Guyana (Centre Spacial Guyanaise, CSG Kourou). Voor het Algemene
Budget en het Science programma worden de ESA lidstaten naar rato van hun
BNP belast. Voor de komende periode is dit percentage voor Nederland van 4,48%
gestegen naar 4,71%.Om aan de ambities van Europa bij wetenschappelijk ruimteonderzoek tegemoet
te komen is het nodig dat nieuwe wetenschappelijke missies sneller ter beschikking
komen. In de periode 1995–2004 is het budget voor het Science programma
nominaal gestegen van € 350 miljoen tot € 377 miljoen.
Hiermee is de koopkracht van het programma sterk gedaald (ter vergelijking:
met een inflatie van 3% zou het programma in 2004 € 470 miljoen
kosten). Daarom stelt de DG-ESA voor om de bij de ESA-MC 2005 ingestelde prijscompensatie
na 2010 te laten doorlopen en daarnaast het budget voor het Science programma
de komende vijf jaar jaarlijks met 5% nominaal te verhogen (dat is
inclusief 2,5% prijscompensatie). Hiermee wordt een deel van het
koopkrachtverlies gerepareerd.Vanwege de hoge wetenschappelijke prioriteit van astronomisch ruimteonderzoek
en het belang van een robuust Science programma voor de Nederlandse industrie
kan Nederland dit uitgangspunt steunen. Het betekent voor Nederland (inclusief
de bovengenoemde doorloop van de prijscompensatie en de BNP verhoging) een
additioneel bedrag van € 8,8 miljoen voor de periode 2009 tot en
met 2013.De DG-ESA stelt voor het Algemene Budget een minder forse stijging voor
dan voor het Science programma en richt zich op het halen van efficiencywinst.Op basis van het BNP-percentage van 4,71% betekent dit dat onze
verplichte bijdragen in de periode 2009–2013 zullen zijn:Algemeen Budget: € 54,2 miljoenWetenschapsprogramma: € 106,9 miljoenVoor CSG Kourou geldt een andere verdeelsleutel, waardoor de bijdrage
uitkomt op € 14,1 miljoen voor 2009–2013.Ik verwacht dat de definitieve beslissing over de hoogte van deze verplichte
onderdelen pas op de Ministersconferentie zelf wordt genomen.3.3.2 Inschrijving in de optionele ESA programma’sDe keuze voor TROPOMI als topprioriteit voor de komende jaren is een belangrijke
stap naar meer inhoudelijke focus en massa bij de inzet van de financiële
middelen voor ruimtevaart. Dit is ook zichtbaar in de voorgenomen Nederlandse
inschrijvingen in de optionele programma’s van ESA. In hoofdstuk 2 heb
ik aangegeven welke technologieclusters prioriteit krijgen en waarop ingezet
zal worden. In onderstaand diagram ziet u hoe de voorgenomen inzet in de ESA
programma’s en TROPOMI zou moeten resulteren in omzet per technologiecluster,
die in afnemende prioriteit van links naar rechts zijn weergegeven. Het is
goed te zien dat de inzet leidt tot een gerichte ondersteuning van de prioriteiten.
Opgemerkt dient te worden dat een deel van de inzet niet bij de hieronder
aangegeven technologieclusters terecht zal komen, maar bij grondactiviteiten
en activiteiten bij ESTeC.Beoogde aandeel omzet per prioriteitAardobservatie programma’sDeze programma’s hebben met name operationele doeleinden om de Aarde
vanuit de ruimte te observeren, waarbij de gegevens ook voor wetenschappelijk
onderzoek gebruikt kunnen worden. We zijn van plan om 1,8% in te schrijven
in deze programma’s, wat € 15,4 miljoen aan verplichtingen
tot 2018 betekent. In het GMES Space Component programma schrijft Nederland
ook in vanwege de ontwikkeling van het platform dat ESA voorstelt om TROPOMI
op te lanceren.Wetenschappelijke instrumenten (met name TROPOMI), zonnepanelen en onderdelen
voor satellieten zijn de prioriteiten die in deze inschrijving worden ondersteund.Omdat Nederland een majeure inspanning doet in TROPOMI en we via onze
verplichte bijdrage aan EUMETSAT investeren in de ontwikkeling van meteorologische
satellieten, zullen we slechts voor een beperkt percentage inschrijven op
het ontwikkelingsprogramma voor de derde generatie meteorologische satellieten.
Deze inschrijving is ook hier gebaseerd op de ondersteuning van onze prioriteiten
op het gebied van zonnepanelen en onderdelen voor satellieten.Bemande ruimtevaartOnder dit hoofdstuk vallen ten eerste de programma’s die te maken
hebben met de exploitatie en eventuele evolutie van het International Space
Station (ISS). In 2010 zal meer duidelijkheid komen over de vervolgfase van
het ISS na 2015. Ook zal de ESA-MC besluiten over verdere studies met betrekking
tot de toekomst van de Europese bemande ruimtevaart, waaronder de mogelijke
ontwikkeling van een Europese capaciteit voor het vervoer van astronauten
en een maanlander. Deze studies zullen ook input vormen voor de op de Space
Council van 26 september jl. afgesproken strategische conferentie, die
door EU en ESA zal worden georganiseerd over de rol van Europa in de toekomstige
exploratie van de ruimte. Op basis hiervan zal de volgende ESA-MC in 2011
of 2012 besluiten kunnen nemen over vervolgstappen.Nederland wil voor 1,2% inschrijven in verband met de studie naar
de terugkeermogelijkheden van de ATV, omdat de Nederlandse prioriteiten zonnepanelen
en onderdelen voor de ATV hiermee worden ondersteund.Gelet op de lagere prioriteit die het wetenschappelijke microgewicht onderzoek
heeft, is het voornemen om de inschrijving hierin te halveren t.o.v. 2005.
Voor ISS-gerelateerde programma’s doet een inschrijving van 2%
recht aan onze internationale verplichting om een bijdrage aan de exploitatie
van het ISS te leveren en biedt het voldoende ruimte voor het realiseren van
onze technologische prioriteiten. Binnen de bemande ruimtevaartprogramma’s
gaan we bij de ESA-MC tot 2015 voor € 41,4 miljoen verplichtingen
aan.Robotische exploratie missiesDe missie waarvoor tijdens deze ESA-MC mogelijk aanvullend budget wordt
gevraagd, is de ExoMars missie die in 2013 een Marslander richting Mars zal
brengen. Nederland kiest ervoor om hier niet extra in te schrijven, omdat
de technologische prioriteiten al afgedekt worden door de eerste inschrijving
in 2005.Het studieprogramma (Mars Robotic Exploration Preparation) in deze groep
wordt ondersteund door een 2,5% inschrijving. De prioriteiten op het
gebied van wetenschappelijke instrumenten en componenten/subsystemen krijgen
hier nadruk. Bij de ESA MC zullen we tot 2012 voor € 0,5 miljoen
verplichtingen aangaan op het gebied van robotische exploratie.Indien de verhoging van het Science budget lager uitvalt dan voorzien,
ontstaat er mogelijk ruimte voor het ontwikkelen van een tweede instrument
voor de ExoMars missie.LanceervoertuigenIn deze programma’s worden de in ESA verband ontwikkelde lanceervoertuigen
technologisch up-to-date gehouden alsook vernieuwingen van deze lanceervoertuigen
voorbereid. Daarnaast is hier sprake van een programma dat het nieuwe generatie
lanceervoertuig ontwikkelt voor de periode ná 2025. De Nederlandse
inschrijving is gebaseerd op onze prioriteiten ontstekers en structuurdelen
van lanceervoertuigen. De inschrijving bij de ESA MC vindt plaats rond de
2%, wat € 24,0 miljoen aan verplichtingen tot 2015 betekent.TelecomBij de ARTES programmaonderdelen gericht op het ontwikkelen van technologieën
ten behoeve van nieuwe telecom toepassingen en verbeteringen in de bestaande
telecomtoepassingen bedraagt de Nederlandse inschrijving bijna 2,5%.
Deze inschrijving is ook gebaseerd op de prioriteiten zonnepanelen en onderdelen
voor satellieten. Een nieuw programmaonderdeel gericht op het ontwikkelen
van nieuwe applicaties/toepassingen voor maatschappelijke toepassingen valt
binnen de beleidsprioriteit stimuleren van maatschappelijk gebruik. Dit programma
kent een grote mate van vrijheid van invullen. Ik neem me voor om aan dit
zgn. IAP (Integrated Application Programme) 3% bij te dragen. Binnen
de ARTES programma’s is er voor Nederland een bijzondere prioriteit
voor CX2.CX2Het CX2 programma heeft als doel de ontwikkeling van een klein innovatief
satellietplatform dat voor de lancering gebruik kan maken van onbenutte capaciteit
van de Ariane-5 raket. Dit betekent dat het relatief goedkoop kan worden gelanceerd.
Voorziene toepassingen van dit platform zijn het demonstreren van technologieën
in de ruimte en een rapid response satelliet die
binnen korte tijd bijvoorbeeld extra telecommunicatie capaciteit kan leveren.Het initiatief voor dit project komt van de Nederlandse industrie en is
bijzonder interessant omdat het commerciële mogelijkheden biedt voor
terugkerende opdrachten buiten opdrachten van ESA. Hiermee kan de Nederlandse
ruimtevaartindustrie zijn basis voor de toekomst verbreden en verstevigen.
Het is daarom van groot belang dat de Nederlandse ruimtevaartindustrie een
leidende rol kan spelen in de ontwikkeling van CX2. Daartoe is de voorgenomen
inschrijving van 45% gerechtvaardigd (€ 45 miljoen)
. Een belangrijke voorwaarde voor deze grote inschrijving door Nederland is
dat andere landen voldoende willen bijdragen aan het programma-element. Mocht
dit niet gebeuren dan zullen we de middelen zodanig in andere ESA programma’s
inzetten dat de Nederlandse industrie goede mogelijkheden krijgt om aan de
technologieprioriteiten bij te dragen.Het totaal aan verplichtingen binnen de Telecomprogramma’s dat we
bij de ESA-MC zullen aangaan is € 62,3 miljoen tot 2016.Satelliet navigatieNederland wil graag een belangrijk deel van de beheerstructuur voor Galileo –
de GNSS Supervisory Authority – in Noordwijk vestigen. Naar verwachting
valt de beslissing van de EU-lidstaten hierover niet eerder dan in de tweede
helft 2009. Ook een eventueel testcentrum voor veiligheidsaspecten van Galileo
zou een plek in Noordwijk kunnen krijgen. Het ESA GNSS evolutie programma
heeft als doel de doorontwikkeling van de Europese satelliet navigatietechniek.
Ook hier geldt dat onze nationale en internationale inspanningen gelijke tred
moeten houden. Daarom zullen we ook in dit verlengde programma inschrijven.
Tot 2013 betekent dit een verplichting van € 0,9 miljoen.TechnologieHet algemene technologieprogramma (General Support Technology Programme;
GSTP) is een programma dat een grote mate van vrijheid kent voor het indienen
van voorstellen. In dit programma kunnen onze prioritaire gebieden in de respectievelijke
domeinen qua technologieontwikkeling worden bediend. Bij de ESA-MC zullen
we tot 2013 voor € 10,5 miljoen aan verplichtingen aangaan in het
technologieprogramma.In totaal zal Nederland bij de komende ESA-MC naar huidig inzicht voor € 165,4
miljoen verplichtingen aangaan in optionele ESA programma’s (exclusief
TROPOMI), waarvan de langstlopende tot 2018 duurt. Dit bedrag is aanmerkelijk
hoger dan bij de vorige ESA-MC in 2005. De reden hiervoor is, naast het feit
dat het beschikbare ruimtevaartbudget sinds 2005 is verhoogd, dat de nieuwe
programma’s, die nu open staan voor inschrijving, veelal een langere
looptijd hebben. Dit heeft als consequentie dat bij de volgende ESA-MC er
beduidend minder middelen beschikbaar zullen zijn voor nieuwe inschrijvingen.
Gelet op de lange looptijd van de voorliggende voorstellen en de budgettaire
restricties van de ESA lidstaten zullen op de volgende ESA-MC waarschijnlijk
ook minder voorstellen voorliggen. 3.4 OnzekerhedenOver de exacte inzet van de ruimtevaartmiddelen bestaat nog een aantal
onzekerheden, dat de verdeling van de middelen sterk kan beïnvloeden.
Nog niet alle programmavoorstellen zijn financieel en inhoudelijk definitief
vastgesteld. De uiteindelijke verdeling pas tijdens de ESA-MC bekend zijn.
Hieronder schets ik om welke onzekerheden het onder andere gaat en welke consequenties
ze kunnen hebben.• Wanneer de TROPOMI-missie binnen het ESA programma «GMES
Space Component» niet doorgaat door een te lage inschrijving door ESA
lidstaten in dit programma, zullen we de haalbaarheid van andere mogelijke
missies nader uitzoeken. De voorgenomen overheidsbijdrage zal dan beschikbaar
blijven. Als het echter niet lukt om met de internationale partners de financiering
van TROPOMI rond te krijgen respectievelijk een andere vluchtmogelijkheid
te realiseren, zal ik samen met mijn collega’s bezien hoe de aan TROPOMI
ten grondslag liggende prioriteiten op een andere wijze kunnen worden gesteund.
Dit kan bijvoorbeeld door voor een groter aandeel te participeren
in de ESA aardobservatieprogramma’s.• Mocht definitieve verhoging van het budget voor het Science programma
bij de ESA-MC lager uitvallen dan de 5% in reële termen waarvan
in deze brief is uitgegaan, dan zal er extra ruimte komen om in andere programma’s
met een wetenschappelijke component hoger in te schrijven. Met name zal dan
een inschrijving voor ExoMars plaats kunnen vinden.• Binnen de Telecomprogramma’s wil Nederland fors investeren
in de ontwikkeling van CX2, wanneer aan een aantal voorwaarden wordt voldaan.
Mocht CX2 niet doorgaan dan zullen de prioriteiten door gerichte inschrijving
in andere ESA programma’s ondersteund worden.• Bij het schrijven van deze brief was Arianespace in onderhandeling
met de industrie over de prijs van de aan te schaffen vervolgserie van de
Ariane-5 raket. De uitkomst van deze onderhandelingen is mede bepalend voor
de kostendekkendheid van de exploitatie van de Ariane-5 in de komende jaren.
Afhankelijk van de uitkomsten hiervan kan worden besloten om het budget voor
het ARTA programma te verhogen. Mocht deze verhoging plaatsvinden, dan kunnen
de accenten in het hele programmapakket voor lanceerders verschuiven. Een
nadere beschrijving van dit programmapakket vindt u in bijlage 3 van deze
brief.• Tenslotte geldt voor de meeste andere ESA programma’s dat
er nog beweging is in de voorgestelde budgetten. Uitgangspunt voor onze inzet
blijft om – ook bij een aangepaste inschrijving – het grootste
deel van het budget in de geïdentificeerde prioriteitsgebieden in te
zetten.4. Nationale beleidsinstrumentenNaast de Nederlandse deelname in Europese programma’s, is er ook
een aantal nationale instrumenten dat tot doel heeft om Nederlandse wetenschappers,
instituten en bedrijven zo goed mogelijk te laten participeren in Europese
ruimtevaartprogramma’s. Verder is Nederland gastheer van de ESA vestiging
ESTeC in Noordwijk, wat ook verplichtingen met zich meebrengt. Daarnaast wil
ik aandacht blijven geven aan de overdracht van kennis uit de ruimtevaart
naar andere bedrijfssectoren en heb ik in de beleidsbrief van april 2008 aangegeven
dat ik het gebruik van satellietgegevens voor maatschappelijke toepassingen
wil stimuleren.PEP-subsidieregelingDe PEP regeling waarmee bedrijven en kennisinstellingen hun technologieontwikkeling
op het juiste niveau voor deelname aan ESA programma’s kunnen brengen,
zal in het licht van de gemaakte keuzes worden herzien.De geïdentificeerde prioriteiten op technologiegebied, zullen bepalend
zijn bij de invulling van het geven van PEP-ondersteuning en ik zal het grootste
deel van het budget daarvoor reserveren. Maar daarnaast zal ook er ook ruimte
zijn voor kansrijke technologieën die geen deel uitmaken van de prioriteiten.
Als onderdeel van deze inhoudelijke aanpassing van de PEP, die zal worden
voorbereid door het NSO, zal ook de wenselijkheid van een aanpassing van het
huidige jaarlijks beschikbare budget van € 5,9 miljoen worden bezien.
De uitvoering van de PEP zal plaatsvinden door het NSO.PIPPDe KNAW adviseert om de Nederlandse wetenschappelijke instellingen in
de gelegenheid te stellen voorstellen in te dienen om hun kansen te verbeteren
om als «principal investigator (PI)» op te kunnen treden bij toekomstige
(ESA) missies. Hiervoor zal de minister van OCW vanaf 2009 een bedrag
van € 500 000,– (oplopend na een aantal jaar naar € 1
miljoen per jaar) beschikbaar stellen. Het NSO zal een PI Preparatory
Programme uitgewerken waarbij afstemming zal plaatsvinden met de andere programma’s
voor flankerend beleid.NWO/SRON Programma Gebruikersondersteuning RuimteonderzoekHet besluit dat de wetenschappelijke gebruikersondersteuning bij missies
(aardobservatie, planeetonderzoek en microgewichtonderzoek) mogelijk maakt,
loopt tot en met 2011. Er zal eind 2010 een evaluatie plaatsvinden. Een beslissing
over een opvolging van dit programma inclusief mogelijke aanpassingen zullen
op basis van deze evaluatie in 2011 plaatsvinden.KennisoverdrachtIn de afgelopen jaren is er ervaring opgedaan met kennisoverdracht vanuit
de ruimtevaart met het Dutch Transfer Technology Programme, DTTP. Die ervaring
leert dat het ondersteunen van een kleine haalbaarheidsstudie om een eerste
indruk te krijgen of een in de ruimtevaart ontwikkelde technologie ook voor
andere doeleinden geschikt is, een werkbaar instrument is. Een potentieel
struikelblok in de fase daarna, waarin de ontwikkeling naar een prototype
moet plaatsvinden, blijkt het vinden van ondersteunende financiering. In dit
kader zal ik het NSO vragen om mij te adviseren over hoe kennisoverdracht
verder georganiseerd kan worden en wat daarvoor nodig is. In afwachting daarvan
zal ik de hiervoor genoemde kleine haalbaarheidsstudies continueren en de
uitvoering van deze ondersteuning bij het NSO onderbrengen.GebruikOm aan te sluiten bij de internationale ontwikkeling om het gebruik van
ruimtevaartgegevens te stimuleren, wil ik in 2009 de mogelijkheden voor een
Innovatieprogramma «Gebruik van satellietgegevens» nader onderzoeken.
De grote investeringen die we in het TROPOMI programma van plan zijn te doen
bieden daarnaast ook synergiemogelijkheden die de ontwikkeling van ruimte-infrastructuur
en gebruik kunnen hebben. De nadruk zal liggen op het maatschappelijk gebruik
van satelliettoepassingen en de bewerking van satellietgegevens (value-adding)
door bedrijven. Hierbij zal de overheid vooral voorwaardenscheppend bezig
kunnen zijn door de beschikbaarheid en toegankelijkheid van gegevens zo veel
mogelijk te bevorderen, en mogelijke (internationale) belemmeringen weg te
nemen. De overheid kan bedrijvigheid stimuleren door informatie-uitwisseling.
Daartoe werk ik bijvoorbeeld met mijn collega’s van Verkeer en Waterstaat
aan een website over toepassingen van ruimtevaartgegevens en de behoefte daaraan.Het ontwikkelen van een innovatieprogramma vraagt tijd. Dit zal een taak
zijn voor het NSO, waarbij gebruik gemaakt zal worden van de expertise die
bij SenterNovem aanwezig is op dit terrein. In dit kader zal ik een nog nader
te bepalen budget beschikbaar maken.Naast de middelen van mijn collega’s van OCW en VenW voor de PIPP
en het programma Gebruikersondersteuning Ruimteonderzoek ben ik van plan om
jaarlijks ongeveer € 10 miljoen beschikbaar te stellen voor nationale
instrumenten. In de door NSO te ontwikkelen meerjarenprogrammering voor ruimtevaart
zal nader bepaald worden hoe deze middelen verdeeld zullen worden over de
hierboven beschreven nationale instrumenten.5. VBTBDe beleidsevaluatie heeft aangegeven dat de VBTB indicatoren aangescherpt
zouden kunnen worden. Mede op basis van het advies van NIVR en SRON stel ik
indicatoren voor om ons beleid op een drietal terreinen te kunnen beoordelen:1. Het verkrijgen van vooraanstaande rollen bij wetenschappelijk ruimteonderzoek
op de drie prioriteitsgebieden.2. De toename van het gebruik van ruimtevaart voor maatschappelijke toepassingen
door overheid, instituten en bedrijven.3. De hoeveelheid opdrachten die de Nederlandse industrie binnenhaalt
op de aangegeven prioriteitsgebieden. De positie van de industrie in het krijgen
van opdrachten in EU en EUMETSAT kader.In bijlage 4 vindt u een overzicht van de specifieke indicatoren. Daarbij
wordt aangegeven wat de input op de verschillende terreinen is en wat we ons
tot doel stellen als output voor de komende jaren.6. NSOIn de beleidsbrief van 14 april jl. en het daarop volgende AO op
26 juni jl. heb ik aangegeven dat ik u nader zal informeren over de vorming
van de nieuwe uitvoeringsorganisatie voor het ruimtevaartbeleid, het «Netherlands
Space Office», NSO. Er zijn goede vorderingen gemaakt en inmiddels hebben
ik en mijn collega’s van OCW, VenW en het NWO-bestuur het convenant
NSO ondertekend. Dit ondertekende convenant is als bijlage en ter kennisgeving
aan deze brief toegevoegd. Het convenant geeft aan wat de doelstellingen en
de taken van het NSO zijn. Daarnaast is ook aangegeven hoe de opdrachtverlening
en het contact tussen de oprichtende partijen enerzijds en de leiding van
het NSO anderzijds wordt vormgegeven. Het NSO wordt beheersmatig ondergebracht
bij SenterNovem en de opdrachtverlening vindt plaats door een Stuurgroep NSO,
waarin de oprichtende partijen zitting hebben.Thans wordt gewerkt aan het mandaat en de verdere inrichting van het NSO.
Dit laatste hangt nauw samen met de integratie van het NIVR in SenterNovem.
Het doel is om het NSO begin 2009 – informeel – van start te laten
gaan.De minister van Economische Zaken,M. J. A. van der HoevenXNoot1Kamerstuk nr. 24 446, nr. 37.XNoot2Kamerstuk nr. 24 446, nr. 42.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2PI-Principal Investigator: instituut verantwoordelijk voor ontwerp, ontwikkeling
en wetenschappelijke exploitatie van een instrument.XNoot1Kamerstuk nr. 21 501-30, nr. 192.XNoot1Prijspeil 2008. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24446-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl