Behoeftestelling vervanging F-16; Brief staatssecretarissen met jaarrapportage 2003
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26488, nr. 19 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

26488 nr. 19

25-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamINLEIDINGPROJECTDEFINITIEPROJECTORGANISATIE, -REGIE EN -INFORMATIEVOORZIENINGProjectorganisatieProjectregie en informatievoorzieningPROJECTPLANNINGInleidingVoorbereiding van het verwervingsbesluitVoortgang SDD-faseSDD-participatieRisico'sInternationale samenwerkingFINANCIËLE ASPECTENProjectbudgetVerhoging Amerikaans SDD-budgetStuksprijsGeschatte kosten voor het gehele JSF-programma«Business case»GERELATEERDE PROJECTENINSCHAKELING NEDERLANDSE INDUSTRIECONCLUSIESBIJLAGEOverzicht van opdrachten in de JSF-SDD-fase tot 1 januari
2004
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 26488, nr. 19 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 26488, nr. 19 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26488Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 26488, nr. 19Origineel van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 488Behoeftestelling vervanging F-16nr. 191BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN DEFENSIE EN VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 mei 2004In de bijlage bieden wij u de jaarrapportage aan van het project «Vervanging
F-16» over 2003. Het gezamenlijke rapport van bevindingen van de Auditdienst
Defensie en de Auditdienst Economische Zaken inzake dit project is conform
de procedureregeling grote projecten als afzonderlijk document meegezonden.2De Staatssecretaris van Defensie,C. van der KnaapDe Staatssecretaris van Economische Zaken,C. E. G. van GennipINLEIDINGDeze jaarrapportage van het project «Vervanging F-16» over
het jaar 2003 is de tweede jaarrapportage na de ondertekening in 2002 van
het Memorandum of Understanding (MoU) over de deelneming aan de «System
Development and Demonstration» (SDD-)fase van het Joint Strike Fighter
(JSF-)programma en een medefinancieringsovereenkomst (MFO) met de Nederlandse
industrie over de afdracht over JSF-gerelateerde omzetten. Met het basisdocument
van 15 maart 2000 en de brieven van 11 februari en 8 en 9 april
2002 en in een aantal debatten is de Tweede Kamer geïnformeerd over de
overwegingen die ten grondslag liggen aan het besluit van het kabinet deel
te nemen aan de SDD-fase.Tevens worden in deze jaarrapportage enige belangrijke ontwikkelingen
binnen het JSF-programma behandeld die strikt genomen buiten de rapportageperiode
vallen. Achtereenvolgens komen aan de orde:• De projectdefinitie;• De projectorganisatie, -regie en -informatievoorziening;• De projectplanning;• De financiële aspecten;• De gerelateerde projecten;• De inschakeling van de Nederlandse industrie.De rapportage wordt afgesloten met een aantal conclusies.PROJECTDEFINITIEBij de verwerving van de F-16 jachtvliegtuigen is gekozen voor een modern,
kwalitatief hoogwaardig vliegtuig uit het middenspectrum: een «multi-role»
jachtvliegtuig dat voor verschillende taken inzetbaar is. De Nederlandse F-16
vliegtuigen hebben inmiddels een «midlife update» ondergaan, waarmee
de operationele levensduur met ongeveer tien jaar is verlengd. De oudste Nederlandse
F-16 vliegtuigen bereiken vanaf 2010 het einde van hun operationele,
technische en economische levensduur. Er bestaat daardoor vanaf 2010
behoefte aan vervanging van de Nederlandse F-16 jachtvliegtuigen.De vervanging van de F-16 betreft een niet-gemandateerd groot project
met als doel tijdig te voorzien in de vervanging van de F-16 jachtvliegtuigen
van de Nederlandse krijgsmacht. Naast de verwerving van jachtvliegtuigen gaat
het tevens om de verwerving van bijbehorende simulatoren, initiële reservedelen,
infrastructuur, speciale gereedschappen, meet- en testapparatuur, documentatie,
initiële opleidingen, transport alsmede de betaling van BTW en mogelijke
invoerrechten.Een belangrijke afgeleide doelstelling is om hierbij, zoals gebruikelijk
bij defensieprojecten, de Nederlandse industrie zoveel mogelijk in te schakelen.
Met het oog hierop is en mede vanwege de financiële omvang van het project
is gekozen voor deelneming aan de SDD-fase van de JSF. Dat betekent dat de
Nederlandse industrie zoveel mogelijk zal worden ingeschakeld bij de ontwikkeling
van de JSF en van de aanvullende middelen.PROJECTORGANISATIE, -REGIE EN -INFORMATIEVOORZIENINGProjectorganisatieNa voltooiing van de parlementaire behandeling ten aanzien van de brief
over de (voor)studiefase (B/C-fase) van 11 februari 2002 heeft de Bevelhebber
der Luchtstrijdkrachten toestemming gekregen de verwervingsvoorbereidingsfase
(D-fase) van het Defensie Materieel Proces (DMP) te beginnen. De bevelhebber
heeft een projectorganisatie ingesteld, bestaande uit een projectleider, een
plaatsvervanger, een projectcontroller, een contractmanager en een aantal
technische, logistieke, operationele en administratieve medewerkers. Voorts
zijn ten behoeve van het project vier medewerkers van de Koninklijke luchtmacht
toegevoegd aan het Amerikaanse JSF «Program Office» (JPO) en een
deeltijdmedewerker aan de Nederlandse ambassade in Washington. Voor specifieke
kennis wordt een beroep gedaan op deskundigen in de defensieorganisatie en
op de nationale laboratoria – het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium
(NLR) en de Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO) – en het Nederlandse Instituut voor Vliegtuigontwikkeling
en Ruimtevaart (NIVR).Het ministerie van Economische Zaken ondersteunt de Nederlandse industrie
bij de verwerving van zoveel mogelijk ontwikkelings- en productiecontracten
voor de JSF1. Daartoe is een projectorganisatie
ingesteld. De plaatsvervangend directeur-generaal Ondernemingsklimaat is gedelegeerd
opdrachtgever van de Bestuursraad van het ministerie van Economische Zaken.
De commissaris Militaire Productie treedt op als projectleider en bewaakt
de voortgang van de industriële participatie. De projectorganisatie van
het ministerie van Economische Zaken bestond in 2003 verder uit een projectsecretaris
en, afwisselend, medewerkers uit diverse disciplines (onder meer juridisch
en financieel). Verder is één persoon in Washington gestationeerd
om de informatie-uitwisseling tussen bedrijven en de betrokken overheidsorganisaties
in de Verenigde Staten en Nederland te bevorderen. Om de inschakeling van
de Nederlandse industrie en instituten in het JSF-programma verder te optimaliseren,
is op voorstel van de Interdepartementale Coördinatie Groep (ICG) eind
2003 besloten de projectorganisatie van het ministerie van Economische Zaken
uit te breiden met leden van de Koninklijke luchtmacht, het NIVR, de Stichting
Nederlandse Industriële Inschakeling Defensieopdrachten (NIID) en het
Netherlands Industrial Fighter Aircraft Replacement Platform (Nifarp). Begin
2004 is deze uitgebreide organisatie van start gegaan onder de naam «JSF
Industrial Support Team» (JIST).In antwoord op vragen van het lid Kortenhorst (Aanhangsel van de Handelingen,
vergaderjaar 2003–2004, nr. 158) van 6 oktober 2003, is met het
oog op de verwerving van JSF-orders de aanstelling gemeld van de voormalig
staatssecretaris van Defensie, de heer Van Hoof, als Speciale Vertegenwoordiger
voor industriële aangelegenheden. De middelgrote en kleine Nederlandse
bedrijven beschikken over het algemeen over onvoldoende personele en financiële
middelen om door intensieve contacten op hoog niveau een goed netwerk met
Amerikaanse bedrijven op te bouwen en te onderhouden. De heer Van Hoof ondersteunt
juist deze bedrijven bij hun acquisitieactiviteiten in de Verenigde Staten.
Deze Speciale Vertegenwoordiger Industriële Participatie JSF wordt voor
de duur van zijn aanstelling uitgenodigd bij de ICG als waarnemer, en treedt
op onder de verantwoordelijkheid van de ICG en wordt in zijn werkzaamheden
ondersteund door het JIST.Projectregie en informatievoorzieningBij Defensie is de Bevelhebber der Luchtstrijdkrachten de initiatiefnemer
van dit project. Hij informeert de bewindslieden van Defensie over relevante
ontwikkelingen, in het bijzonder als zich afwijkingen voordoen of dreigen
voor te doen die te maken hebben met de aspecten product, tijd en geld. De
hoofddirecteur Materieel voert bij Defensie de regie over dit project, teneinde
de bewindslieden in staat te stellen optimaal inhoud te geven aan hun politieke
verantwoordelijkheden. De projectvoortgang is een vast agendapunt
van het maandelijkse overleg van de hoofddirecteur Materieel en de directeur
Materieel van de Koninklijke luchtmacht. Het project maakt ook deel uit van
de maandelijkse rapportage over de voortgang van grote materieelprojecten
van de hoofddirecteur Materieel aan de bewindspersonen. Bij de voorbereiding
van het verwervingsbesluit, zal het kerndepartement, in het bijzonder de chef
Defensiestaf, de directeur-generaal Financiën en Control en de hoofddirecteur
Algemene Beleidszaken, nauw betrokken zijn.Bij het ministerie van Economische Zaken ligt de regie bij de plaatsvervangend
directeur-generaal Ondernemingsklimaat, die verantwoordelijk is voor de informatievoorziening
aan de bewindspersonen inzake de inschakeling van de Nederlandse industrie.
Hij voert wekelijks overleg met de projectleider die verantwoordelijk is voor
het EZ-aandeel in de voortgang van het project. De projectleider is belast
met de dagelijkse leiding van de projectorganisatie.De ICG is belast met de interdepartementale coördinatie tussen de
betrokken instanties bij de rijksoverheid en de Nederlandse industrie als
partner in dit project. De besluitvorming is voorbehouden aan de ministeries
van Defensie en Economische Zaken. De ICG is geformaliseerd met een instellingsbesluit
dat in januari 2004 door de staatssecretaris van Economische Zaken en de staatssecretaris
van Defensie is ondertekend. Beide staatssecretarissen bepalen in onderling
overleg het moment waarop de ICG zal worden ontbonden. Het voorzitterschap
ligt thans bij de plaatsvervangend Directeur-Generaal Ondernemingsklimaat
van het ministerie van Economische Zaken. De leden van ICG zijn verder: de
hoofddirecteur Materieel van het ministerie van Defensie, de directeur Materieel
van de Koninklijke luchtmacht, de commissaris Militaire Productie van het
ministerie van Economische Zaken, de inspecteur-I van het ministerie van Financiën
voor Defensie en Economische Zaken, de directeur van de NIID, de voorzitter
van het Nifarp en de voorzitter van het NIVR. Zonodig kan de ICG worden uitgebreid
met vertegenwoordigers van de ministeries van Algemene Zaken en Buitenlandse
Zaken.De ICG bewaakt de ontwikkelingen, bevordert nationaal en internationaal
de informatie-uitwisseling tussen de betrokken departementen en vertegenwoordigers
van het bedrijfsleven, stemt de noodzakelijke activiteiten op elkaar af en
brengt adviezen uit. Deze adviezen worden – voorzien van een departementaal
advies – aangeboden aan de betrokken bewindspersonen. Onder de ICG functioneert
een Interdepartementale Werk Groep (IWG), met dezelfde geledingen als de ICG,
onder voorzitterschap van de commissaris Militaire Productie. De IWG draagt
zorg voor de interdepartementale afstemming bij de uitvoering van de door
de ICG opgedragen activiteiten.De ICG is voorts verantwoordelijk voor de Speciale Vertegenwoordiger.
Deze vertegenwoordiger rapporteert aan de ICG.Het parlement wordt in het kader van de Procedureregeling Grote Projecten
met een jaarrapportage geïnformeerd over de voortgang van het project
«Vervanging F-16». Voorts wordt het parlement geïnformeerd
in het kader van het DMP.PROJECTPLANNINGInleidingSinds midden 2002 het MoU inzake de Nederlandse participatie in de SDD-fase
met de Amerikaanse overheid is getekend, wordt het project Vervanging F-16
voortgezet met de verwervingsvoorbereidingsfase (DMP-fase D). In deze fase
wordt invulling gegeven aan het SDD-partnerschap en wordt het verwervingsbesluit
voorbereid. In deze jaarrapportage wordt op beide aspecten ingegaan. Tevens
bevat deze jaarrapportage een korte beoordeling van de tot dusver onderkende
risico's en een nadere beschouwing van de internationale samenwerking in deze
fase van het project.Voorbereiding van het verwervingsbesluitIn de brief van 11 februari 2002 is gemeld dat verdere levensduurverlengende
maatregelen voor de F-16 niet kosteneffectief zijn en dat de F-16 vanaf 2010
moet worden vervangen. Het precieze tijdstip waarop de vervanging van de F-16
metterdaad zal aanvangen zal worden vastgesteld als het verwervingsbesluit
wordt genomen.Het afgelopen jaar is gewerkt aan de voorbereidingsplannen voor de overgang
van de F-16 naar de JSF, een nadere uitwerking van het operatieconcept en
de hiermee samenhangende kwantitatieve behoefte, de fasering van de vervanging
en de uitwerking van de in de projectdefinitie genoemde gerelateerde investeringen.
Ook zijn de besprekingen begonnen met de internationale partners over een
multilateraal MoU voor de productie- en de instandhoudingsfase van de JSF
(het «Production & Sustainment« (P&S) MoU). In dit MoU
zullen afspraken worden vastgelegd over de verwervingsstrategie, de productieplanning
en de instandhouding van de JSF. Zo zal onder meer worden vastgelegd hoeveel
vliegtuigen de partners van plan zijn af te nemen en in welke periode. In
september 2003 zijn informele technische discussies begonnen met de Amerikaanse
overheid. In 2004 zullen de formele technische discussies beginnen, in 2005
gevolgd door de formele onderhandelingen. De formele onderhandelingen worden
waarschijnlijk midden 2006 voltooid. Het tekenen van het MoU is vanaf dat
moment mogelijk. Zoals is gemeld in de «Prinsjesdagbrief» (Kamerstuk
29 200 X, nr. 4 van 16 september 2003), is het kabinet voornemens
het verwervingsbesluit inzake het project «Vervanging F-16» tijdens
deze kabinetsperiode te nemen, dat wil zeggen voordat het MoU wordt getekend.Als gedurende de verwervingsvoorbereidingsfase blijkt dat de JSF wat de
aspecten product, tijd of geld betreft niet aan de verwachtingen voldoet,
moet tijdig met een aanvullende vergelijking van alternatieve kandidaten worden
begonnen. Daartoe worden de ontwikkelingen van de Advanced F-16, de Eurofighter
tranche-3 en de Rafale F4 gevolgd.Voortgang SDD-faseDe SDD-fase van het JSF-programma is in oktober 2001 begonnen en bevindt
zich thans in het derde jaar. De JSF wordt ontworpen in drie varianten: de
«Short Take-Off and Vertical Landing» (STOVL), de «Carrier
Version» (CV) en de «Conventional Take-Off and Landing»
(CTOL). Nederland heeft voor de vervanging van de F-16 behoefte aan de CTOL-variant.Van 24–27 maart 2003 is de «Preliminary Design Review»
(PDR) gehouden. Het «JSF Program Office» heeft samen met de partners
tijdens de PDR getoetst of het ontwerp van de JSF nog steeds aan de eisen,
zoals gedefinieerd in het «Operational Requirement Document»
(ORD), voldoet en of de ontwikkeling volgens plan verloopt. De conclusie luidde
dat het grootste deel van het programma op schema ligt. Wel is geconstateerd
dat alle versies, vooral de STOVL, aan het einde van de SDD-fase zwaarder
zouden zijn dan aanvankelijk was voorzien. Naar aanleiding hiervan zijn maatregelen
getroffen die tot aanvaardbare gewichtsprognoses hebben geleid, waarna de
PDR op 27 juni 2003 is afgesloten, geheel conform de daaraan gestelde
eisen.Enige tijd na de afsluiting van de PDR werd echter toch duidelijk dat
gewichtsproblemen bij de uitvoering van het gedetailleerde ontwerp groter
waren dan aanvankelijk was berekend. Het gewicht als zodanig is geen eis,
maar een afgeleide van het eisenpakket, waarvan de belangrijkste eisen de
zogenoemde «Key Performance Parameters» (KPP's) zijn. Ook andere
eigenschappen zoals motorvermogen en luchtweerstand beïnvloeden de prestaties.
Voor de CTOL-variant, waarin Nederland interesse heeft, zijn bijvoorbeeld
de actieradius, de betrouwbaarheid en de interoperabiliteit van het vliegtuig
aangemerkt als KPP's.De prestaties van de CTOL-variant worden negatief beïnvloed door
het hoger geschatte gewicht. Desondanks voldoet deze variant, evenals de CV-variant,
nog aan de KPP's. De STOVL haalt echter vier KPP's niet, waarvan de afstand
voor «short take-off» en het maximale gewicht waarmee kan worden
geland (»vertical landing bring back») de belangrijkste zijn.
Omdat het niet mogelijk wordt geacht het gewicht van de STOVL-variant dusdanig
te reduceren dat de KPP's alsnog worden gehaald, zijn aanvullende maatregelen
nodig.Voor de extra ontwerpinspanning die nodig is om de noodzakelijke gewichtsreducties
te bereiken, is extra tijd nodig. Daarnaast is een extra inspanning nodig
voor de ontwikkeling van de software van de JSF. Dit heeft tot gevolg dat
de SDD-fase waarschijnlijk met ongeveer anderhalf jaar moet worden verlengd.
In samenwerking met de internationale partners werkt de Amerikaanse overheid
thans aan de details van de bijgestelde planning. Voor een objectieve beoordeling
van de problemen en de oplossingen is een onafhankelijk «non-advocate
review team» ingesteld.De verlenging van de SDD-fase heeft eveneens gevolgen voor de productiefase.
Vooral als gevolg van de extra ontwerpinspanning zal de productiefase ongeveer
een jaar later beginnen, namelijk in 2007 in plaats van 2006. Nadat de details
van de programmawijziging zijn uitgewerkt, kan worden bepaald of er gevolgen
zijn voor de leveringsschema's voor de partnerlanden.In 2005 zal waarschijnlijk duidelijk worden of met de programmawijzigingen
de gewenste gewichtsreducties worden gerealiseerd. Naar verwachting zal daarom,
ondanks de vertraging in het JSF-programma, tijdig kunnen worden beschikt
over voldoende informatie om in deze kabinetsperiode een verwervingsbesluit
te kunnen nemen.SDD-participatieTot op heden voldoet de deelneming van de Koninklijke luchtmacht aan het
programma op niveau 2 aan de verwachtingen. Vier luchtmachtmedewerkers maken
deel uit van het Amerikaanse «Program Office» en leveren een directe
bijdrage aan de ontwikkeling van de JSF. Zij krijgen voldoende gelegenheid
om de Nederlandse standpunten naar voren te brengen. Naast de vaste vertegenwoordiging
in het «Program Office» heeft de Koninklijke luchtmacht ook de
mogelijkheid ad hoc deel te nemen aan verschillende werkverbanden in het «JSF
Program Office» en in de organisatie van de hoofdaannemers,
Lockheed Martin, Pratt and Whitney en General Electric. Verder neemt Nederland
deel aan verschillende «high level» bijeenkomsten, waaronder de
«Chief Executive Officers meeting», de «Senior Acquisition
Executive meeting», de «Senior Warfighter Group», het «Configuration
Steering Board» en de«Executive Committee meeting». Deze
»high level» bijeenkomsten leveren een algemeen beeld op van de
voortgang van het programma en bieden gelegenheid om invloed uit te oefenen
op belangrijke besluiten over aspecten als interoperabiliteit, de configuratie,
kosten, het logistieke concept en de planning.In de volgende alinea's wordt met enkele voorbeelden een indruk gegeven
van de wijze waarop en de mate waarin de Koninklijke luchtmacht als niveau-2
partner specifieke (militairoperationele) onderwerpen in het JSF-programma
aan de orde heeft gesteld. De vroegtijdige betrokkenheid in het JSF-programma
levert op deze manier grote voordelen op, die overigens moeilijk in geld kunnen
worden uitgedrukt.• Vorig jaar is een groep van Nederlandse F16-vliegers begonnen met
de ontwikkeling van een JSF-operatieconcept. Na enige tijd bleek dat er behoefte
was aan meer gedetailleerde informatie over de prestaties van de sensoren
en over de «stealth» en zelfbeschermingscapaciteiten van het vliegtuig.
Daarop is een «Request for Information» aangeboden aan het «Program
Office». Dit heeft onder meer tot gevolg gehad dat de «National
Disclosure Policy» voor Nederland is verruimd en dat onlangs een aantal
Nederlandse vliegers in de Verenigde Staten uitgebreid is geïnformeerd
over de offensieve en defensieve capaciteiten van de JSF. De informatie heeft
het inzicht in de operationele mogelijkheden van het ontwerp vergroot en heeft
geresulteerd in een aangepast operatieconcept. Overigens overtreft het ontwerp
zowel op offensief als op defensief gebied de ten tijde van de kandidatenevaluatie
geformuleerde verwachtingen.• Nederlandse F-16 vliegers nemen al enige tijd deel aan «Modelling
and Simulation Events». Dit geeft hun inzicht in de operationele capaciteiten
van de JSF. Onder begeleiding van TNOen NLR-medewerkers voeren jachtvliegers
van de Koninklijke luchtmacht een aantal operationele missies op JSF-simulatoren
uit. De medewerkers van TNO en NLR analyseren de tijdens de vluchten verkregen
data en gebruiken deze vervolgens bij de verificatie van de opgestelde operationele
behoeften. De informatie wordt ook gebruikt bij de ontwikkeling van het JSF-operatieconcept.
Tijdens de ontwikkeling van de cockpit van de JSF belegt Lockheed Martin een
aantal «Pilot Vehicle Interface Events». Een aantal Nederlandse
vliegers is uitgenodigd om commentaar te geven op de ergonomische indeling
van de cockpit. Lockheed Martin verwerkt deze commentaren vervolgens in het
ontwerp van de cockpit. Op deze wijze heeft de Koninklijke luchtmacht direct
invloed op het ergonomisch ontwerp van de JSF-cockpit.• Op basis van de Europese wet- en regelgeving en het Nederlandse
beleid en vooruitlopend op ontwikkelingen op het gebied van arbo en milieu
is een lijst opgesteld van materialen die niet mogen worden gebruikt bij de
ontwikkeling van de JSF, de «banned & restricted materials list».
Deze lijst is uitgebreider dan een soortgelijke lijst die in 2001 in de Verenigde
Staten is vastgesteld. Op initiatief van Nederland is er vervolgens een dialoog
tussen de JSF-partnerlanden op gang gekomen om een gezamenlijke lijst op te
stellen. Zo wordt voorkomen dat bij invoering van de JSF arbo- en milieuknelpunten
ontstaan die vervolgens tot kostbare aanpassingen en hogere levensduurkosten
zouden kunnen leiden.• Op basis van knelpunten bij het onderhoud en het gebruik van de
F-16 (onder meer werkhoudingen, verwisselen van zware onderdelen, tillen en
verrijden van gronduitrusting, ophangen van wapenrekken en bewapening) heeft
het projectteam van de Koninklijke luchtmacht wensen en eisen ingediend om
te voorkomen dat deze knelpunten zich ook bij de JSF zullen voordoen.• Door deel te nemen aan JSF-werkgroepen krijgt het projectteam van
de Koninklijke luchtmacht een goed beeld van de benodigde personele en materiële
middelen voor het gebruik en de instandhouding van de JSF.• De Koninklijke luchtmacht doet mee aan de beproeving van de vliegerhelm
die voor de JSF zal worden gebruikt. Nederlandse F-16 vliegers zullen de helm
op diverse aspecten beoordelen.Risico'sDe wijze waarop de potentiële gewichtsproblemen tijdens de PDR zijn
onderkend en de maatregelen die hiertegen worden genomen, tonen aan dat projectrisico's
in het JSF-programma serieus worden genomen. Aandachtsgebieden met een verhoogd
risico worden nauwgezet gevolgd en gebeurtenissen met een potentieel negatief
effect worden tijdig gesignaleerd. Uiteraard kunnen alle beheersmaatregelen
niet voorkomen dat een aantal zaken anders loopt dan was voorzien. Van Amerikaanse
zijde is meegedeeld dat de ontwikkeling van de verschillende JSF-varianten
weliswaar complexer is dan aanvankelijk was gedacht, maar dat de huidige gewichtsproblemen
op toereikende wijze kunnen worden opgelost. Ondanks enkele verstoringen in
het complexe ontwikkelingstraject, heeft de Amerikaanse regering onlangs haar
vertrouwen uitgesproken in het JSF-programma en verklaard dat dit programma
uiteindelijk zal leiden tot een serie uiterst capabele gevechtsvliegtuigen
van een nieuwe generatie.De huidige gewichtsproblemen hebben voorshands geen gevolgen voor het
project «Vervanging F-16». Bij een verdere vertraging bestaat
echter het risico dat niet op tijd voldoende informatie beschikbaar zal zijn,
waardoor een verwervingsbesluit in deze kabinetsperiode onder druk komt te
staan.Internationale samenwerkingIn het JSF-programma bestaan verschillende fora om in internationaal verband
zaken te coördineren. Nederland neemt op verschillende niveaus deel aan
deze fora. Naast de eerder genoemde «high level» bijeenkomsten
zijn inmiddels drie internationale werkgroepen actief.• De «International Co-operation on Support
Working Group». Onder leiding van Nederland onderzoekt deze
groep de mogelijkheid voor samenwerking op het gebied van de instandhouding
van de JSF. In het licht van het rapport van Booz Allen & Hamilton, getiteld
«JSF Regional Support Center», dat op 22 oktober 2003 aan
de Tweede Kamer is aangeboden, richten de Nederlandse inspanningen zich op
de vestiging van een «Regional Support Capability» (RSC) in Europa,
in het bijzonder in Nederland. De werkgroep voorziet een samenwerkingsverband
tussen de overheden van de JSF-landen en de betrokken industriële partners,
elk met eigen verantwoordelijkheden maar zodanig geïntegreerd dat een
optimale kennisuitwisseling mogelijk is. Een RSC maakt thans overigens nog
geen deel uit van de «Global Support Solution», zoals Lockheed
Martin die ontwikkelt.• De «International Co-operation on Operations
Working Group» Voorgezeten door Italië onderzoekt deze
groep de mogelijkheden van optreden in coalitieverband. Uitgangspunt daarbij
is, uiteraard, dat de politiek uiteindelijk bepaalt met wie wordt samengewerkt.
Er worden al wel voorbereidende afspraken gemaakt over een (generieke) organisatiestructuur,
de logistieke ondersteuning en de wijze waarop operationeel wordt samengewerkt.
De afspraken zullen uiteindelijk worden vastgelegd in een «Coalition
Concept of Operations».• De «International Co-operation on Training
Working Group». Onder leiding van het Verenigd Koninkrijk onderzoekt
deze groep de mogelijkheden van samenwerking bij de training en de opleiding
voor de vliegers en het onderhoudspersoneel.FINANCIËLE ASPECTENProjectbudgetTot nu toe is aan de Kamer gemeld (A-brief, B/C-brief, basisdocument)
dat met de vervanging van de F-16 een bedrag van tenminste f 10 miljard
(prijspeil 1998) zal zijn gemoeid. Dit betrof een voorlopige schatting, waarbij
nog geen aantallen vliegtuigen en prijzen in beschouwing zijn genomen. In
de B/C-brief van 11 februari 2002 is als rekenvoorbeeld in de «business
case» een aantal van 85 vliegtuigen gehanteerd.Het aantal jachtvliegtuigen dat Nederland wil verwerven is nog niet vastgesteld.
Tal van ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de internationale verhoudingen en
op technologisch gebied, de beschikbaarheid van onbemande alternatieven en
de effectiviteit van het aan te schaffen vliegtuig, kunnen de kwantitatieve
behoefte beïnvloeden. De behoefte wordt uiteindelijk vastgesteld als
het verwervingsbesluit aan de orde is.In het concept P&S MoU worden onder meer afspraken vastgelegd over
de verwervingsstrategie, de productieplanning en de instandhouding van de
JSF. Op basis daarvan kan het projectbudget voor de investeringen worden vastgesteld
voor het verdere projectverloop.Vooralsnog zijn in de begroting van Defensie voor de periode 2002 tot
2012 fondsen gereserveerd voor deelneming aan de SDD-fase. Eind 2003 is in
totaal € 200,1 miljoen ($ 189,5 miljoen) betaald aan de Amerikaanse
overheid. Voor de resterende betalingen aan de Amerikaanse overheid is in
de periode 2004–2012 nog € 557,9 miljoen (prijspeil 2003;
$ 560,5 miljoen in lopende prijzen) door Defensie gereserveerd.Voor projecten die op grond van het SDD-MoU in Nederland mogen worden
uitgevoerd, is in 2003 € 4,8 miljoen verrekend. Deze uitgaven zijn
gedaan in het kader van de Nederlandse behoefte om geavanceerde trainingsmiddelen
in de JSF zelf op te nemen («embedded training»). Voor de periode
2006–2009 is nog € 41,1 miljoen (prijspeil 2003) gereserveerd
voor dergelijke projecten.Het definitieve budget voor de verwerving van de vliegtuigen zal bij het
verwervingsbesluit in het Defensieplan worden vastgesteld en in de begroting
worden opgenomen. Vooralsnog zijn in de meerjarenplannen vanaf 2008 fondsen
opgenomen. Tot en met 2012 betreft het een bedrag van € 1 059
miljoen en vanaf 2013 tot en met 2025 jaarlijks een bedrag van € 272
miljoen. Het totaal van de voorlopig opgenomen fondsen bedraagt € 4,6
miljard. Actualisering van de in de luchtmachtbegroting opgenomen budgetten
voor vervanging van de F-16 geschiedt bij suppletoire wet.De aflevering van de vliegtuigen is vooralsnog voorzien vanaf 2010.
Vooral vanwege financiële redenen zal de invoeringstermijn zich over
meer jaren uitstrekken. Thans wordt onderzocht of een kortere vervangingsperiode
dan vijftien jaren doelmatig is. Hoe dan ook legt de aanschaf van een nieuw
jachtvliegtuig beslag op een aanzienlijk deel van de investeringsruimte van
Defensie.Verhoging Amerikaans SDD-budgetVooral om de gewichtsproblemen op te lossen worden in de Amerikaanse presidentiële
begroting voor 2005 aanvullende fondsen opgenomen. Voorts wordt in de Amerikaanse
begroting een voorziening getroffen om risico's op een meer conservatieve
wijze af te dekken. Verder wordt het project uitgebreid met «anti tamper»
maatregelen om te voorkomen dat software van de JSF in vijandelijke handen
valt. In het licht van het voorgaande heeft de Amerikaanse regering de prognose
voor het SDD-budget met $ 7,4 miljard verhoogd, van $ 33,1 naar
$ 40,5 miljard.Met de verhoging van het SDD-budget kan het programma naar verwachting
zodanig worden aangepast dat er voldoende tijd en middelen beschikbaar zijn
om de ontstane problemen op te lossen. De meerkosten van de SDD-fase worden
begrotingstechnisch in de VS gefinancierd door de «Low Rate Initial
Production» (LRIP) ongeveer één jaar later te beginnen
en met een kleiner aantal vliegtuigen. De productie van de overige vliegtuigen
wordt verschoven naar latere jaren, zodat door deze verschuiving het totaal
aantal te produceren vliegtuigen niet verandert.Nederland heeft zich in het SDD-MoU verplicht tot een financiële
bijdrage van $ 800 miljoen. In lijn met dit MoU kan een hogere bijdrage
niet worden afgedwongen. De Amerikaanse overheid heeft de internationale partners
gevraagd hoe moet worden omgegaan met de verhoging van het SDD-budget en welke
mening de internationale partners hebben over «equitable sharing of
the Financial Cost Target increase». Van Nederlandse zijde is aangegeven
dat een hogere Nederlandse bijdrage niet tot de mogelijkheden behoort.StuksprijsDe schatting van de kale stuksprijs (de stuksprijs exclusief het ontwikkelingskostendeel),
de zogenoemde «Unit Recurring Fly-away» (URF) prijs, is in september
2003 verhoogd van $ 38,1 miljoen naar $ 42,6 miljoen (prijspeil
2002). Deze aanpassing was het gevolg van algemene kostenstijgingen (pensioenlasten,
verzekeringspremies en ziektekosten). De gevolgen van de genoemde ontwikkelingsproblemen
voor de kale stuksprijs moeten nog worden vastgesteld op grond van een gedetailleerde
uitwerking van de programmawijziging.De kale stuksprijs speelt een belangrijke rol bij de voorbereiding van
het verwervingsbesluit. Het verwervingsbesluit is thans echter nog niet aan
de orde. De mogelijke gevolgen van een hoger dan verwachte kale stukprijs
voor het verwervingsbesluit kunnen pas worden overzien nadat de kwantitatieve
behoefte en, op basis hiervan, het taakstellend budget voor de verwerving
is vastgesteld.Geschatte kosten voor het gehele JSF-programmaOp basis van de hoger geraamde kale stuksprijs en de verhoging van het
Amerikaanse SDD-budget heeft de Amerikaanse overheid de geraamde kosten voor
het totale programma in 2004 bijgesteld van $ 200 miljard naar $ 245
miljard. Dit bedrag bestaat uit de ontwikkelingskosten en de productiekosten
voor 2443 vliegtuigen (de behoefte van de Verenigde Staten). Nadat de details
van de programmawijzigingen zijn uitgewerkt, zal de Kamer uitgebreider worden
geïnformeerd.«Business case»Voor de deelname aan de SDD-fase is een «business case» uitgewerkt
waarin alle uitgaven en inkomsten voor participatie en kopen van de plank
door middel van discontering in de tijd vergelijkbaar zijn gemaakt. De afspraken
hierover zijn vastgelegd in een medefinancieringsovereenkomst tussen de Nederlandse
defensiegerelateerde industrie en de Staat. De uitgangspunten van de «business
case» zijn zowel voor de overheid als de industrie aan bepaalde onzekerheden
onderhevig. In de brief aan het parlement van 11 februari 2002 is bij
de belangrijkste veronderstellingen in de «business case» gemeld
waar de gevoeligheden liggen. Afgesproken is de «business case»
in 2008 opnieuw te berekenen. In de medefinancieringsovereenkomst is vastgelegd
dat een financieel tekort in de «business case» dan door een,
over de JSF-gerelateerde productieomzetten, af te dragen percentage door de
industrie wordt gedicht.Vanzelfsprekend hebben alle aanpassingen in het programma gevolgen voor
de «business case». Wij zullen deze aanpassingen en mogelijke
gevolgen voor de «business case» dan ook op de voet blijven volgen.GERELATEERDE PROJECTENBij tal van lopende en nieuwe behoeftestellingen van het ministerie van
Defensie wordt rekening gehouden met de vervanging van de F-16. Het betreft
materieelprojecten waarvan de te verwerven middelen in eerste instantie zijn
bestemd voor gebruik in combinatie met de F-16 en die in de toekomst tevens
moeten kunnen worden gebruikt in samenhang met de JSF. Ook kan het gaan om
projecten die geen directe relatie hebben met de F-16, maar waarschijnlijk
wel met de JSF. Inmiddels zijn ook de gerelateerde projecten bij de andere
krijgsmachtdelen geïnventariseerd. De relatie met deze projecten is onderdeel
van het project vervanging F-16. De volgende vijf projecten zijn het meest
relevant voor de vervanging van de F-16.Verbetering lucht-grondbewapening voor de F-16.
Dit project behelst de verwerving van lucht-grondbewapening die voldoet aan
de moderne eisen van luchtoperaties, zoals grotere precisie, het onder alle
weersomstandigheden kunnen opereren, het gebruik vanaf grotere afstand, alsmede
een meer nauwkeurige en doelmatige gebiedsdekking. Verzekerd moet worden dat
deze bewapening te zijner tijd ook door de JSF kan worden gebruikt.«Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial
Vehicle». Dit project behelst de verwerving van onbemande verkenningsvliegtuigen
voor de uitvoering van «surveillance» taken. In Europees verband
worden studies uitgevoerd naar de mogelijkheden voor de (gezamenlijke) verwerving
van UAV's. In dit kader hebben Frankrijk en Nederland een MoU ondertekend
over een studie naar de gezamenlijke ontwikkeling van een onbemand systeem.
De mogelijkheden om een deel van de taken van het jachtvliegtuig te kunnen
uitvoeren met onbemande systemen worden betrokken bij de vaststelling van
het aantal te verwerven JSF-toestellen.Link-16 operationeel datalink systeem. Dit
project behelst de aanschaf van een modern, beveiligd datalink systeem op
Navo-standaard met uitgebreide communicatiemogelijkheden voor de commandovoering
en voor informatie-uitwisseling tussen eenheden in een operatiegebied. Ook
de JSF zal worden uitgerust met Link-16.Enterprise Resource Planning (ERP) systeem.
De huidige en toekomstige materieellogistieke informatievoorziening zal grotendeels
worden ondersteund door het aan te schaffen ERP-systeem. Voorzien wordt dat
een koppeling moet worden gelegd tussen dit ERP-systeem en de bij de JSF behorende
informatiesystemen.Militaire Satellietcommunicatie (Milsatcom).
Dit project is een multi-service project dat voorziet in de behoefte van de
krijgsmacht aan satellietcommunicatie voor militair gebruik. De Koninklijke
marine is belast met de uitvoering van dit project. Het project zal naar verwachting
in 2008 zijn voltooid, waarna Defensie alle faciliteiten in eigen beheer heeft.
Als de JSF gebruik gaat maken van soortgelijke systemen voor satellietcommunicatie,
moet het gebruik hierop worden afgestemd.INSCHAKELING NEDERLANDSE INDUSTRIEIn het kader van de Nederlandse deelneming aan de SDD-fase van de JSF
voeren de bedrijven van het Nederlandse luchtvaartcluster onderhandelingen
met de Amerikaanse industrie voor de verwerving van werkpakketten voor de
ontwikkeling van de JSF. Zo nodig worden de bedrijven hierbij gesteund door
de Nederlandse overheid. In de bijlage treft u een overzicht aan van de opdrachten
die tot en met 31 december 2003 in Nederland zijn geplaatst in het kader
van de SDD-fase.Deze contracten vertegenwoordigden per 31 december 2002 een waarde
van $ 37 miljoen. In 2003 is hier afgerond $ 161 miljoen aan opdrachten
ten behoeve van de ontwikkeling van de JSF bijgekomen. Daarnaast heeft de
Koninklijke luchtmacht voor afgerond $ 7 miljoen aan opdrachten geplaatst
bij TNO en NLR. Hiermee komt per 31 december 2003 het totaal aan opdrachten
dat in het kader van de JSF SDD-fase bij de Nederlandse industrie en instituten
is geplaatst op afgerond $ 205 miljoen. Sinds op 5 juni 2002 met
44 bedrijven de medefinancieringsovereenkomst is gesloten, zijn er in 2002
nog 3 bedrijven bijgekomen. In 2003 hebben nog eens 11 bedrijven de overeenkomst
getekend, zodat het totale aantal ondertekenaars 58 bedraagt per 31 december
2003.Deze ontwikkelingscontracten maken geen deel uit van de medefinancieringsovereenkomst1 met de Nederlandse industrie. Informatie over de voortgang
is echter wel relevant, omdat bedrijven die al in de ontwikkelingsfase meedoen,
op grond van hun kennis en ervaring met het project een betere uitgangspositie
hebben om ook in de productiefase orders te verwerven. Het NIVR volgt voor
de Staat de voortgang van de inschakeling van de Nederlandse industrie. De
informatie over geplaatste ontwikkelingsopdrachten berust op schriftelijke
bevestigingen van de betrokken Nederlandse bedrijven. Het ministerie van Economische
Zaken houdt een administratie bij van de geplaatste opdrachten.In de medefinancieringsovereenkomst is overeengekomen dat de Staat deskundigen
kan aanwijzen om productieomzetten te laten controleren bij de ondertekenenaars
van de MFO.Zoals eerder vermeld in deze rapportage is in de tweede helft van 2003
een Speciale Vertegenwoordiger voor industriële aangelegenheden aangesteld,
met name om de kansen voor het middenen kleinbedrijf in de SDD-fase verder
te vergroten. Eind 2003 heeft deze Speciale vertegenwoordiger een handelsmissie
naar een aantal Amerikaanse bedrijven geleid. Ongeveer twintig Nederlandse
bedrijven waren tijdens deze missie vertegenwoordigd. In het eerste kwartaal
van 2004 is een vergelijkbare missie naar het Verenigd Koninkrijk ondernomen.
In het tweede kwartaal van 2004 volgt waarschijnlijk een tweede handelsmissie
naar de Verenigde Staten. Verwacht wordt dat de Nederlandse bedrijven
met de ondersteuning van de Speciale Vertegenwoordiger en het JIST beter in
staat zijn JSF-contracten te verwerven.CONCLUSIESAan deze jaarrapportage kunnen de volgende conclusies worden ontleend:• Projectorganisatie en regie. Een projectteam
van de Koninklijke luchtmacht is belast met de uitvoering, terwijl de Hoofddirectie
Materieel van het ministerie van Defensie de regie voert. Het ministerie van
Economische Zaken bevordert de inschakeling van de Nederlandse industrie door
de uitwisseling van informatie tussen Amerikaanse en Nederlandse bedrijven
en overheidsinstellingen te ondersteunen. De interdepartementale coördinatiegroep,
waarin ook de Nederlandse industrie is vertegenwoordigd, coördineert
de interdepartementale en de publiek-private aspecten die te maken hebben
met de Nederlandse industrie als partner in dit project.• Projectvoortgang. In de huidige fase
van het project wordt invulling gegeven aan het SDD-partnerschap. Voorts wordt
het nodige gedaan met het oog op de voorbereiding van een verwervingsbesluit.• Product– Om alle noodzakelijke gewichtsreducties te behalen, is een aanvullende
ontwerpinspanning nodig die extra tijd vergt.– Ondanks de huidige gewichtsproblemen voldoet de CTOL-variant,
waar de Nederlandse interesse naar uitgaat, met de huidige specificaties nog
aan de KPP's.• Tijd– In verband met de onderkende gewichtproblemen zal de SDD-fase
waarschijnlijk met anderhalf jaar worden verlengd. Thans wordt gewerkt aan
de detaillering van de noodzakelijke programmawijzigingen. De productiefase
zal niet in 2006 maar in 2007 beginnen.– Naar verwachting zal, ondanks de vertraging in het JSF-programma,
tijdig kunnen worden beschikt over voldoende informatie om in deze kabinetsperiode
een verwervingsbesluit te kunnen nemen. Bij een verdere vertraging komt een
besluit in deze kabinetsperiode echter onder druk te staan.• Geld– Door verschillende ontwikkelingen is de prognose van de SDD-kosten
met $ 7,4 miljard gestegen naar $ 40,5 miljard. Nederland heeft zich
met het tekenen van de SDD-MoU verplicht tot een financiële bijdrage
van $ 800 miljoen. Een hogere bijdrage zal niet worden betaald.– De schatting van de kale stuksprijs is in september 2003 verhoogd
van $ 38,1 miljoen naar $ 42,6 miljoen (prijspeil 2002). Deze aanpassing
was het gevolg van algemene kostenstijgingen (pensioenlasten, verzekeringspremies
en ziektekosten). De gevolgen van de genoemde ontwikkelingsproblemen voor
de kale stuksprijs moeten nog worden vastgesteld op grond van een gedetailleerde
uitwerking van de programmawijziging. De mogelijke consequenties van een hoger
dan verwachte kale stukprijs voor het verwervingsbesluit kunnen pas worden
overzien nadat de kwantitatieve behoefte en, op basis hiervan, het taakstellend
budget voor de verwerving zijn vastgesteld.– Op basis van de hoger geraamde kale stuksprijs en de verhoging
van het Amerikaanse SDD-budget heeft de Amerikaanse overheid de geraamde kosten
voor het totale programma thans bijgesteld van $ 200 miljard naar $ 245
miljard. In dit bedrag zijn de ontwikkelingskosten en de productiekosten voor
2443 vliegtuigen (de behoefte van de Verenigde Staten) inbegrepen.• Industriële inschakeling. Per
31 december 2003 is in het kader van de SDD-fase voor een bedrag van
$ 205 miljoen aan opdrachten bij de Nederlandse industrie en instituten
geplaatst.BIJLAGEOverzicht van opdrachten in de JSF-SDD-fase tot 1 januari
2004DatumOrder Nederlands BedrijfJSF Aannemer Januari 2002Flight Movable
doorsStork – Fokker AESP B.V. Lockheed Martin  Maart 2002CTOL Nozzle
PartsStork – Fokker AESP B.V. Pratt &
Whitney April 2002Windtunnel
testNLRLockheed Martin Mei 2002Engine WiringStork – Fokker Elmo B.V. Hamilton Sundstrand September 2002Hydraulic
Motion SystemRexroth Hydraudyne B.V. Lockheed
Martin  Meerdere dataLaser Hole
DrillingNCLRPratt
& Whitney Oktober 2002Prognostic
Health ManagementPerot Systems Nederland B.V.,
NLR, TNOLockheed Martin Februari 2003136 Ph III
FancasingsPhilips Aerospace B.V. Rolls Royce  Februari 2003Airframe
Wiring HarnessStork – Fokker Elmo B.V. Lockheed
Martin  April 2003Stage 1+2 HPC
BlisksPhilips Aerospace B.V.General ElectricMeerdere dataNetwork
AnalyserDapDesign B.V. Verschillende April 2003Boundary Scan
Test equipmentJtag – Technologies B.V. Lockheed
Martin  Mei 2003DAS AlgoritmesTNO – FELNorthrop
Grumman Juni 2003STOVL Nozzle
PartsStork Fokker AESP B.V. Pratt & Whitney  Juni 2003Engine ComponentsEldim B.V. Pratt & Whitney  Juli 2003JSA SimulationTNO – FELLockheed
Martin Juli 2003Embedded TrainingDutch Space B.V. Lockheed Martin  Juli 2003Control Surfaces/EdgesStork Fokker AESP B.V. Lockheed Martin  Augustus 2003Embedded
TrainingNLRKoninklijke
Luchtmacht (i.o.m. JSF PO) Oktober 2003Inflight
Opening DoorsStork Fokker AESP B.V. Lockheed Martin  Oktober 2003CTOL Arresting
GearSP Aerospace & Vehicle Systems B.V. Lockheed
Martin  November 2003Ti Structural
PartsPhilips Aerospace B.V. Lockheed Martin November 2003Ground Support
EquipmentSun Electric Systems B.V. November 2003Hardware
WindtunneltestNLRBAe Systems November 2003Fatigue
TestbenchFCS Control Systems B.V. Lockheed Martin December 2003Al Structural
PartsPhilips Aerospace B.V. Northrop Grumman December 2003Fatigue
testbenchFCS Control Systems B.V. BAe SystemsXNoot1i.v.m. toevoegen van een voetnoot.XNoot2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1In de medefinancieringsovereenkomst is hiervoor het volgende opgenomen:
«De Staat, te dezen vertegenwoordigd door het ministerie van Economische
Zaken heeft zich jegens de participerende Nederlandse industriële partijen
verbonden zich, binnen de mogelijkheden van de toepasselijke wet- en regelgeving,
in te spannen de Nederlandse industrie actief te ondersteunen bij de totstandkoming
van overeenkomsten ter uitvoering van het JSF-programma, zulks door zich in
te spannen te bewerkstelligen dat de VS zich volledig rekenschap geeft van
alle daarvoor in aanmerking komende partijen in Nederland. Voorts zal de Staat,
binnen de mogelijkheden van de toepasselijke wet- en regelgeving, de algemene
commerciële positie van de Nederlandse luchtvaartindustrie trachten te
bevorderen.»XNoot1Enkele van de nu geplaatste opdrachten kan ook doorlopen in werkzaamheden
ten behoeve van de «low rate initial production» (LRIP). De hiermee
gegenereerde omzet maakt in de periode vanaf 2006 wel deel uit van de
medefinancieringsovereenkomst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26488-19-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl