Doelmatigheid onderwijsaanbod en accreditatiekaders Hoger Onderwijs; Verslag algemeen overleg op 14 mei 2003
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28879, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-06-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28879 nr. 4

02-06-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28879Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 879Doelmatigheid onderwijsaanbod en accreditatiekaders Hoger Onderwijsnr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 2 juni 2003De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappens1 heeft op 14 mei 2003 overleg gevoerd met staatssecretaris Nijs van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over:– accreditatiekaders hoger onderwijs (OCW-03-00242);– afspraken over de rolverdeling tussen de Nederlandse
Accreditatieorganisatie (NAO) en de Inspectie voor hoger onderwijs.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Aptroot (VVD) kan instemmen met het
geheel van de door de NAO vastgestelde kaders, maar wil nog wel een en ander
weten. Welke maatregelen kunnen worden genomen om het kwaliteitsrisico te
voorkomen dat kan voortvloeien uit het stuwmeer van opleidingen die in 2008
geaccrediteerd moeten worden.De NAO beoordeelt de basiskwaliteit, maar de instellingen kunnen aanvullend
bijzondere kwaliteiten laten beoordelen. De NAO is voorstander van profilering
van instellingen. Profilering geeft toekomstige studerenden meer keuzemogelijkheden.
Hoe kan profilering worden bevorderd?De heer Aptroot gaat er voor dit moment mee akkoord dat de accreditatie
conform de wet geldt voor zes jaar, maar vraagt of die periode geen aanpassing
behoeft. Wat gebeurt er als er tussentijds signalen komen dat het niet goed
gaat met een opleiding? Zou het niet verstandiger zijn om met name voor nieuwe
opleidingen een kortere termijn in acht te nemen, bijvoorbeeld de duur van
de opleiding plus een jaar? Dan kan eerder worden geëvalueerd.De NAO neemt een tweeslachtige houding aan tegenover de visiterende en
beoordelende instellingen (VBI's). Enerzijds stelt de NAO dat er sprake moet
zijn van marktwerking, dat nieuwe, ook buitenlandse, VBI's moeten kunnen toetreden
en dat de instellingen zelf mogen kiezen welke VBI zij inschakelen. Anderzijds
legt de NAO een lijstje aan van VBI's die haars inziens tot nu toe goed werk
hebben verricht. Hoe zal in de praktijk met die lijst worden omgegaan?De NAO toetst het werk van de VBI marginaal. Aanvullende vragen en een
second opinion zijn mogelijk. Zal de NAO in het geval dat zo'n second opinion
aan de orde is druk uitoefenen op de instelling om een op de lijst voorkomende
VBI in te schakelen of houdt de instelling vrijheid bij het kiezen van een
tweede VBI?Indien een opleiding op meerdere lokaties en/of in voltijd, deeltijd en
eventueel duaal kan worden gevolgd, vervalt de accreditatie voor de gehele
opleiding, indien er op één onderdeel iets niet goed is. Op
welke manier denkt de staatssecretaris dit probleem in de praktijk op te lossen?
Toegezegd is dat er uiterlijk in de zomer van 2003 duidelijkheid zal zijn
over de mogelijke overlap van de continuïteitstoets van de NAO en de
doelmatigheidstoets van het ministerie.De heer Aptroot kan zich vinden in de suggestie van de studentenorganisaties
om de studentenbetrokkenheid op te nemen als facet waarop beoordeeld en gescoord
moet worden en de suggestie dat met studenten moet worden gesproken in het
kader van de visitatie. De organisaties wensen voorts dat deelname van studenten
aan visitatiepanels wordt verplicht. Hem is bekend dat een aantal universiteiten
studenten in de visitatiepanels hebben, maar zijns inziens mogen studenten
niet in het visitatiepanel zitten van de opleiding waarbij zij zelf zijn betrokken.
Hoe denkt de staatssecretaris over deze wens?De commerciële opleidingen moeten allemaal voor 2006 worden geaccrediteerd.
Is er een overgangsregeling mogelijk die recht doet aan wat de commerciële
instellingen recentelijk al hebben laten beoordelen?De heer Tichelaar (PvdA) vindt het verbazingwekkend
dat de inspectie van het onderwijs expliciet het functioneren van de NAO gaat
beoordelen, terwijl de NAO in wezen een onafhankelijke organisatie is die
de bewindslieden adviseert. Wat betekent het in de praktijk dat de inspectie
op 1 mei 2003 is gestopt met nieuwe meta-evaluaties, terwijl de NAO als het
ware nog moet beginnen? Hoe gaat het dan met de kwaliteitsborging? De heer
Tichelaar heeft het invoeringsplan waarvan sprake moet zijn in geen van de
stukken over de accreditatiekaders aangetroffen.Hij gaat ervan uit dat de NAO-leden zich moreel hebben verplicht een bijdrage
te leveren aan de verbetering van de kwaliteit van het hoger onderwijs en
dat zij ten volle gebruik zullen maken van de ter beschikking staande instrumentaria.
De studenten hebben recht op transparantie van de oordeelsvorming. Zij moeten
kunnen zien op welke onderdelen de opleiding zwak is en op welke goed. Terecht
pleit de NAO voor een exclusieve studentenzetel in de kwaliteitspanels.Het is de heer Tichelaar in het protocol over de VBI's opgevallen dat
de VBI's met name moeten toetsen op de internationale vergelijkingen. Wordt
daarbij dan ook gekeken naar de budgettaire inzet vanuit het departement voor
de betrokken instellingen in Nederland? Er is namelijk sprake van een fors
verschil in bekostiging van het middelbaar en hoger onderwijs in de verschillende
landen.De heer Tichelaar sluit zich aan bij de vraag van de heer Aptroot over
de duur van de accreditatieperiode voor nieuwe opleidingen. In het hoger onderwijs
zijn steeds meer voorbeelden van outsourcing van studenten. Als dat vóór
de accreditatie geschiedt, wordt het een onderwerp voor de NAO, maar als het
erna gebeurt, is er dan een rol weggelegd voor de inspectie en zo ja, op welk
moment kan dat wettelijk nog? De heer Tichelaar kan het zich wel voorstellen
bij een publiek gefinancierde instelling, maar niet bij een privaat gefinancierde
instelling.Hoe verhoudt zich het beoordelingscriterium kwaliteit/kwantiteit personeel
tot de toekomstige vergrijzing?De heer Tichelaar wijst erop dat gegeven het wettelijk kader Kamer en
staatssecretaris in wezen slechts het voorstel van de NAO kunnen goedkeuren
of afkeuren. Zij kunnen de NAO wel voorleggen met welk punt zij echt problemen
hebben of op welk punt zij een andere invulling zouden willen.De Kamer heeft recentelijk een brief ontvangen over een macrodoelmatigheidstoets.
Deze brief zal in een volgend algemeen overleg worden behandeld.
De heer Tichelaar heeft eruit afgeleid dat er in de toekomst verschillende
niveaus in Nederland zullen zijn waarop wordt getoetst of een opleiding mag
starten. De bewindslieden stellen dat de opleiding maatschappelijk verantwoord
moet zijn. De NAO stelt andere criteria. Duidelijk moet zijn waar het primaat
ligt en op welk moment de macrodoelmatigheidstoets van toepassing moet worden
verklaard in relatie tot mogelijke beoordelingen door de NAO. De heer Tichelaar
zou graag zien dat de macrodoelmatigheidscriteria vooralsnog worden ingetrokken
en vervolgens worden geïmplementeerd in het Hoger onderwijs en onderzoek
plan (HOOP), omdat dit de grootst mogelijke duidelijkheid verschaft, ook over
de positionering van de NAO.De heer Slob (ChristenUnie) acht het belangrijk
dat bij het opstellen van de accreditatiekaders rekening is gehouden met de
gedachten daarover in het veld. Met het accreditatievoorstel wordt overigens
voortgebouwd op het bestaande stelsel van kwaliteitszorg. Hij kan in grote
lijnen akkoord gaan met de toetsingskaders. Net als de staatssecretaris waardeert
hij het dat de NAO al te veel detailbemoeienis wil vermijden en ruimte wil
laten voor diversiteit. Dat laatste wil volgens de heer Slob zeggen dat er
ook voldoende oog zal zijn voor de pluriformiteit van het Nederlandse onderwijsbestel.
In het hoger onderwijs zijn er naast grote instellingen ook verschillende
kleinere instellingen, vaak met een duidelijke identiteit, die ook moeten
kunnen deelnemen aan het enorme proces van accreditatie. De grote opleidingen
mogen niet als ijkpunt worden genomen voor de kleinere. Hij gaat ervan uit
dat de toezegging van toenmalig minister van OCW Hermans om in dezen de vinger
aan de pols te houden, gestand zal worden gedaan.De heer Slob meent dat het risico van al te grote bureaucratisering van
het geheel niet ondenkbeeldig is en vraagt het kabinet daarop goed te letten
om te voorkomen dat de nagestreefde doelstellingen uit het zicht verdwijnen.Hij vreest dat voor de instellingen de kosten van VBI's en dergelijke
een behoorlijke tegenvaller kunnen gaan vormen. Is er over die kosten gesproken?Uiteraard wordt met name de basiskwaliteit van opleidingen getoetst, maar
op verzoek van de instellingen kunnen ook de bijzondere kwaliteitskenmerken
worden beoordeeld. Dat is interessant, maar het is de vraag hoe hieraan vormgegeven
zal worden. Er zijn bijvoorbeeld nogal wat hbo-scholen met een duidelijk christelijke
identiteit. Hoe zal die als bijzonder kwaliteitskenmerk worden beoordeeld?
Uitgebreide exegeses lijken niet gewenst.De heer Slob sluit zich aan bij de opmerkingen van de heer Tichelaar over
de VBI's. De praktijk zal leren wie zich allemaal op die markt begeven. Voorkomen
moet worden dat de kwaliteit van VBI's onvoldoende is, met alle gevolgen van
dien voor een instelling die zo'n VBI heeft ingeschakeld. Daarom is een duidelijk
toetsingskader voor de erkenning van VBI's en hun werkwijze van belang. Het
is goed dat de NAO komt met een lijst van als goed ervaren VBI's.Zoals al eerder is besproken, zal moeten worden voorkomen dat ook maar
de schijn ontstaat dat er sprake is van ranking van instellingen.De heer Slob is het eens met de opmerking van de heer Aptroot over het
onthouden van accreditatie. Indien een opleiding voldoet aan de voorwaarden
voor accreditatie, maar dit niet geldt voor bijvoorbeeld de deeltijdversie,
dan zou volgens de heer Slob de accreditatie slechts moeten worden onthouden
aan dat onderdeel.Waarom heeft de Kamer niet eerder de beschikking gekregen over de afspraken
tussen ministerie, inspectie en NAO over de rolverdeling tussen inspectie
en NAO? De heer Slob heeft zich ook verbaasd over de rol van de
inspectie bij het toezien op het functioneren van de NAO. Hij is het er wel
mee eens dat er nauwkeurige afspraken zijn gemaakt over wie wat doet.De heer Vendrik (GroenLinks) vraagt, refererend
aan opmerkingen van minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
over de gewenstheid van de openbaarheid van inkomens in de publieke sector,
of de inkomens van de NAO-functionarissen openbaar worden gemaakt.Ook de heer Vendrik is bij lezing van de stukken de vrees bekropen dat
de accreditatie een tamelijk bureaucratische operatie zou kunnen worden, terwijl
de accreditatieprocedures een stimulans voor het hoger onderwijs zouden moeten
zijn om de kwaliteit van de opleidingen te verbeteren en met interessante
nieuwe opleidingen te komen.Een accreditatieperiode van zes jaar voor nieuwe opleidingen lijkt ook
hem te lang. Dat geldt ook voor bestaande eenjarige (master)opleidingen. Uiteraard
moet de periode op een zinvolle wijze worden verkort. Het komt hem niet juist
voor om bestaande en nieuwe opleidingen langs dezelfde maatlat te leggen.
Bekeken moet worden welke toetsing er in de praktijk nodig is. Op een eerder
moment moet worden bezien of de oorspronkelijke intentie die men had met de
nieuwe opleiding is bewaarheid. Ook de bachelor- en masteropleidingen moeten
niet langs dezelfde lat worden gelegd.De VBI's gaan een centrale rol spelen bij de accreditatie. De instelling
mag zelf een VBI kiezen en moet die ook betalen. Momenteel mag iedereen een
VBI oprichten. De NAO moet zeer gegronde redenen hebben om af te wijken van
een positieve beoordeling door een VBI. Het komt erop neer dat marktpartijen
(de VBI's) gaan bepalen welke publiek bekostigde opleidingen er in Nederland
zijn. Dat is een slechte constructie. Onder verwijzing naar de discussie over
de noodzaak om accountants onafhankelijker te laten opereren van de jaarverslagplichtige
bedrijven die zij controleren, stelt de heer Vendrik dat in dit geval ook
geldt dat het belang van de controlerende instantie geen commerciële
relatie verdraagt met degene die wordt gecontroleerd. De NAO moet ervoor zorgdragen
dat de VBI's voldoende professioneel en onafhankelijk opereren.Het zou logisch zijn te eisen dat de VBI's standaard te rade gaan bij
de opleidingscommissies, omdat die ter plekke gaan over de kwaliteit van de
opleiding. Dat is evenwel niet voorgeschreven, terwijl zo'n commissie kan
worden beschouwd als de interne VBI van de instelling.De VBI's hanteren een viertal criteria, variërend van slecht tot
excellent. Voor de accreditatie is het alleen zinvol om te weten of een opleiding
voldoet aan de vereiste basiskwaliteit. Slechts een van de criteria is niet
positief. Dat is merkwaardig in de ogen van de heer Vendrik. Hij vraagt in
hoeverre basiskwaliteiten dan onderling uitruilbaar zijn. Zijns inziens kan
een slechte basiskwaliteit niet worden gecompenseerd met een andere, goede
basiskwaliteit. Immers, het is de bedoeling dat op een aantal punten wordt
vastgesteld of de basiskwaliteit goed is, zodat de opleiding kan worden geaccrediteerd.
Hij krijgt echter de indruk dat een instelling het wel heel erg bont moet
maken, wil de NAO de opleiding niet accrediteren.Ook de heer Vendrik is erover verbaasd dat er een macrodoelmatigheidstoets
komt voor het hoger onderwijs, terwijl de NAO is opgericht om te bepalen welke
opleidingen onder welke voorwaarden worden geaccrediteerd. Het departement
is daarbij niet aan zet, maar wil klaarblijkelijk toch nog daarover oordelen.
Overeenkomstig het verzoek dat minister Hermans de afgelopen jaren heeft gedaan,
roept het hogeronderwijsveld nieuwe, gezellige opleidingen in het leven om
studenten binnen te halen. En nu is het weer niet goed. De heer Vendrik vraagt
duidelijkheid hierover.Mevrouw Vergeer-Mudde (SP) komt het verstandig
voor dat de VBI's met dezelfde criteria werken en in clusters de opleidingen
bezoeken om de vergelijkbaarheid te bevorderen. Zij vraagt of
het wel wenselijk is dat de instellingen zelf een VBI kunnen kiezen. Hoe kan
dan de onafhankelijkheid worden gegarandeerd? Op welke punten concurreren
de VBI's met elkaar? Op prijs? Op strengheid of soepelheid? De VBI's moeten
haars inziens meer het karakter van een publieke dienst hebben dan dat van
een op de markt concurrerende instelling.Terecht is gesteld dat er in alle panels een student zitting moet hebben.
Geldt dat ook voor de niet-initiële en de niet door het Rijk bekostigde
opleidingen? De studenten hebben er eveneens terecht op gewezen dat het personeel
en de studenten op de lokatie systematisch moeten worden bevraagd, onder meer
op de kwaliteit van de medezeggenschap. De opleidingscommissie is daarvoor
het aangewezen orgaan. Ook moet worden nagegaan of de informatieverstrekking
voor aankomende studenten in orde is.De accreditatieduur voor nieuwe opleidingen zal moeten worden gekoppeld
aan de opleidingsduur. Of er moet een tussentijdse toets worden ingebouwd.Is het mogelijk dat een VBI concludeert dat een aangevraagde oriëntatie
op hbo of wo niet klopt? Kan de afbakening tussen een hbo-opleiding en een
wo-opleiding duidelijker worden?Ook mevrouw Vergeer vindt het vreemd dat er drie positieve beoordelingscriteria
zijn en dat er maar één negatief criterium is. De drempel voor
het afkeuren van een opleiding is heel erg hoog. Daarom denkt mevrouw Vergeer
aan beperking van de beoordelingscriteria tot goed en niet goed. Ook zouden
er drie negatieve criteria kunnen worden gezet tegenover de drie positieve,
maar zo'n zespuntsschaal heeft wel wat weg van een ranking, wat niet de bedoeling
was. Voor aankomende studenten is het evenwel handig om te zien of een opleiding
als heel goed, goed of bijvoorbeeld matig is gekwalificeerd. De beoordelingscriteria
mogen overigens nooit leiden tot een andere vorm van bekostiging van de opleiding
of tot collegegelddifferentiatie.Het is belangrijk om ook te toetsen op de bijzondere kwaliteitskenmerken.Ook al moeten VBI's zich houden aan vastgelegde eisen, aangezien zij worden
betaald door de instelling die zij moeten beoordelen, een negatief rapport
over accreditatie is minder waarschijnlijk. Daarop zal men alert moeten zijn.
Mocht een opleiding toch de accreditatie verliezen, dan mogen de studenten
daarvan niet de dupe zijn. De instelling zal de studievertraging moeten vergoeden
en zo nodig een verhuispremie moeten geven. Omdat zij zich kan voorstellen
dat een niet-geaccrediteerde opleiding failliet is, stelt mevrouw Vergeer
dat er een garantiefonds moet komen.Ook zij vraagt zich af of de macrodoelmatigheidstoets naast de NAO-toets
nodig is. Niet ontkend kan worden dat de bekostigingssystematiek in de hand
werkt dat de instellingen met nieuwe opleidingen komen. De bekostiging moet
zodanig worden geregeld dat instellingen niet met elkaar behoeven te concurreren
om studenten aan te trekken.Mevrouw Joldersma (CDA) vraagt gegeven het
feit dat in de toelichting op de accreditatiekaders wordt vermeld dat de hbo-
en de wo-opleidingen nogal eens door elkaar lopen, of niet het risico bestaat
dat er nu een accreditatiestelsel in gang wordt gezet dat niet aansluit bij
de praktijk. Staat de staatssecretaris nog steeds achter het strikte onderscheid
tussen hbo- en wo-opleidingen in de accreditatiekaders? In de toekomst zal
met verschillende soorten masters worden gewerkt. Zal een bachelorship of
science op een andere manier worden beoordeeld dan een bachelorship of arts?Aangezien categorieën als goed en excellent nodig worden geacht om
verbetering van kwaliteit te stimuleren, vraagt mevrouw Joldersma de VBI's
zich bij de beoordeling van de basiskwaliteit te laten beperken tot de kwalificaties
voldoende en voldoende en de kwalificatie goed of excellent alleen
te gebruiken bij de beoordeling van de bijzondere kwaliteitskenmerken. Overigens
overlappen de criteria voor de bijzondere kwaliteitskenmerken elkaar op dit
moment. Wil de staatssecretaris de NAO erop wijzen dat dit niet kan en dat
de criteria opnieuw moeten worden bezien? Niet alleen de identiteit, ook het
soort onderwijs, de gebruikte didactiek, de internationale gerichtheid en
dergelijke kunnen onder die criteria worden verstaan.De VBI's moeten eigenlijk zelf een soort referentiekader opstellen, omdat
de overheid heeft gekozen voor zeer globale kwaliteitscriteria. Hoe wordt
gegarandeerd dat de verschillende VBI's hetzelfde referentiekader hanteren
bij het beoordelen van eenzelfde opleiding? Tot op heden heeft één
visitatiecommissie alle opleidingen beoordeeld aan de hand van dezelfde operationalisering
van de criteria.Mevrouw Joldersma heeft gehoord dat er instellingen zijn die vanwege de
kosten van het inschakelen van een VBI opleidingen bij elkaar willen voegen,
zodat zij maar één accreditatie behoeven aan te vragen. Hoe
denkt de staatssecretaris de door de VBI's te declareren kosten in de hand
te houden?De grootste overlap tussen de doelmatigheidscriteria van de staatssecretaris
en de accreditatiecriteria betreft de beoordeling van het innovatieve karakter
van de nieuwe opleiding. Gaat het daarbij om een aspect van doelmatigheid
of een aspect van kwaliteit?Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris constateert dat er in
het onderwijsveld draagvlak bestaat voor de accreditatiekaders en dat in dit
overleg zich niemand ertegen heeft verklaard. Zij wil deze kaders zelf ook
graag goedkeuren. In haar gesprek met de voorzitter van de NAO begin juni
zal zij hem wel een aantal door de Kamer genoemde punten onder de aandacht
brengen, met de vraag of deze reden zijn voor de NAO om de accreditatiekaders
op een andere wijze te hanteren. Zij zal de conclusies van dit gesprek in
een brief aan de Kamer mededelen. Zij benadrukt dat in de wet is vastgelegd
dat de NAO onafhankelijk is en dus in een grote mate van vrijheid kan opereren.
Aan de door de NAO voorgelegde kaders kan door het kabinet alleen goedkeuring
worden onthouden, indien die kaders in strijd zijn met het recht of het algemeen
belang. In de wet is vastgelegd dat kabinet noch Kamer recht van wijziging
heeft.Vaststelling van de kaders is urgent, omdat volgend jaar al een aantal
opleidingen voor accreditatie zal worden aangemeld. Het gaat daarbij vooral
om hbo-opleidingen. De NAO heeft met de HBO-raad afspraken gemaakt over gespreide
aanmelding om een stuwmeer van aanvragen te voorkomen.De NAO heeft in afwijking van het huidige systeem van beoordelen en visiteren
gekozen voor vier niveaus voor de facetten die zij belangrijk vindt voor de
accreditatie. Het idee is dat er een zekere compensatie mogelijk is, wanneer
één facet excellent is en een ander onvoldoende. Er is dus absoluut
geen sprake van een systeem waarbij men altijd een voldoende kan verkrijgen
via compensatie. Men moet voldoen aan de eisen van basiskwaliteit, de kwaliteit
die algemeen erkend is en in internationale vergelijkingen van soortgelijke
opleidingen naar voren komt. Daartoe wordt gekeken naar de facetten.De beoordelingsschaal is bedoeld als stimulans voor verbeteracties. Bovendien
meent de NAO dat op basis daarvan de best practices bij de verschillende instellingen
goed naar voren komen.De rapporten van de VBI's kunnen in principe worden opgevraagd, zodat
iedereen kan lezen hoe de facetten zijn beoordeeld. De instellingen hebben
zelf gezegd dat een onvoldoende op een facet een stimulans is om te proberen
er een voldoende of excellent van te maken.Desgevraagd verklaart de staatssecretaris bereid te zijn de NAO de suggestie voor te leggen om de vier niveaus alleen te hanteren voor
de verschillende facetten en om voor de opleidingen als zodanig slechts uit
te gaan van de begrippen voldoende en onvoldoende. Omdat de kaders nog zo
globaal zijn, is het moeilijk om nu al te zeggen wat elkaar kan compenseren.
De NAO moet ruimte krijgen om dat in te vullen aan de hand van de eerste VBI-rapporten.
Op alle onderdelen van een opleiding moet een voldoende worden gescoord om
een accreditatie te verkrijgen. De vier categorieën zijn bestemd voor
de beoordeling van de kwaliteit. Op dit moment bestaat er geen voornemen om
deze voor iets anders, bijvoorbeeld bekostiging, te gebruiken, maar de staatssecretaris
kan natuurlijk niet uitsluiten dat het ooit anders wordt. Mocht er dit najaar
worden gesproken over collegegelddifferentiatie, dan is dat een geheel andere
discussie.De NAO is heel voorzichtig te werk gegaan bij het formuleren van bijzondere
kwaliteitskenmerken, omdat de Kamer per se geen ranking wenst. In de wet is
de NAO de mogelijkheid gegeven om aandacht te schenken aan profilering. De
bijzondere kenmerken hebben profilering ten doel, maar spelen geen rol bij
de accreditatie. Alleen als instellingen aandacht vragen voor bijzondere kenmerken
zal de NAO ernaar kijken. De staatssecretaris zal de zienswijze van de NAO
vragen op de invulling van identiteit als bijzonder kenmerk. Het antwoord
zal in de zo-even toegezegde brief worden vermeld.Ook de bewindsvrouwe en de NAO vinden de zesjarige accreditatieperiode
voor nieuwe opleidingen en korte masteropleidingen erg lang. Komen er tussentijds
negatieve signalen over de kwaliteit van nieuwe opleidingen, dan gaat de inspectie
ernaar kijken. Bij de behandeling van het wetsvoorstel is een voorwaardelijke
of voorlopige accreditatie afgewezen vanwege de daaruit voortvloeiende onzekerheid
over het voortbestaan van de opleiding. Tot op heden is er nog geen goede
manier gevonden om de accreditatieperiode te bekorten. Wordt er in overleg
met de NAO een goede oplossing gevonden, dan zal deze aan de Kamer worden
voorgelegd.In een protocol heeft de NAO de criteria neergelegd waaraan VBI's moeten
voldoen om een plaats op de NAO-lijst te krijgen. Zo'n plaats garandeert dat
de VBI professioneel opereert. Bewust is overigens ruimte voor de instellingen
gelaten om ook een andere VBI, bijvoorbeeld een internationale of nieuwe nationale,
in te schakelen voor de visitatie. De instelling kan vooraf het oordeel van
de NAO vragen over de professionaliteit van die VBI. De staatssecretaris benadrukt
dat uiteindelijk de NAO de accreditatie verleent en niet de VBI. Er is geen
commerciële relatie tussen NAO en VBI. Mocht de NAO van mening zijn dat
de VBI geen goed werk heeft verricht, dan blijft accreditatie uit. Eventueel
kan de NAO zelf een organisatie inschakelen voor een tweede opinie. De huidige
constructie maakt het bijvoorbeeld mogelijk dat samen met buitenlandse universiteiten
of hogescholen voor een specifiek domein een internationale VBI wordt opgezet
en ingezet.Er zijn op voorhand geen afspraken gemaakt over het bedrag dat VBI's in
rekening kunnen brengen. Als de praktijk daartoe aanleiding geeft, kan alsnog
tot een prijsplafond worden besloten. Mochten VBI's op prijs concurreren en
mocht dit tot een slechte kwaliteit van de beoordeling leiden, dan zal de
NAO daarop stuiten op het moment dat die over de accreditatie moet beslissen.VBI's zijn niet verplicht om op precies dezelfde manier te werken, maar
verschil in werkwijze mag geen consequenties hebben voor de manier waarop
de kwaliteitscriteria worden toegepast. In principe kunnen bijvoorbeeld twee
wiskundeopleidingen door VBI's met een verschillende werkwijze worden beoordeeld,
maar uiteindelijk moet de accreditatie geschieden op basis van de internationaal
erkende kwaliteit van opleidingen. De NAO moet ervoor zorgdragen dat de uitkomsten
van de VBI's niet leiden tot een verschillende interpretatie van de facetten
en onderwerpen uit de toetsingskaders. Mede gegeven de zorgvuldige
manier waarop de accreditatie- en toetsingskaders door de NAO zijn opgesteld,
twijfelt de staatssecretaris er niet aan dat deze organisatie dit zorgvuldig
en in onafhankelijkheid zal doen. Zij hoopt dat het weinig zal gebeuren, maar
gaat ervan uit dat er ook in het nieuwe systeem altijd wel instellingen in
beroep zullen gaan tegen een beoordeling. In de eerder toegezegde brief zal
ook worden aangegeven welke bezwaarschriftenprocedure is gekozen.Er komt geen specifiek systeem van erkenning van VBI's. Wel liggen de
criteria die voor VBI's gelden vast in een protocol. De staatssecretaris zal
in haar gesprek met de NAO de suggestie aan de orde stellen om toch een, eventueel
internationaal, systeem van erkenning af te spreken.Op de vraag of er geen aparte overgangsregeling nodig is voor commercieel
bekostigde instellingen antwoordt zij ontkennend.Als een hogeschool of universiteit een deel van een geaccrediteerd programma
onder haar verantwoordelijkheid door een andere instelling laat uitvoeren,
blijft de rol van de inspectie bij de kwaliteitsbeoordeling overeind.Toen in maart de afspraken tussen de NAO en de inspectie op papier stonden,
heeft de staatssecretaris er niet aan gedacht die meteen naar de Kamer te
sturen. De NAO neemt de meta-evaluaties van de inspectie over. Zodra zich
een nieuwe VBI meldt, zal de NAO die beoordelen. In de accreditatiewet is
vastgelegd dat de inspectie het functioneren van de NAO gaat beoordelen. Ook
een onafhankelijk orgaan moet worden gecontroleerd. De minister van OCW kan
in principe op basis van mededelingen van de inspectie de NAO aanwijzingen
geven om bepaalde dingen te veranderen. Omdat er sprake is van een geheel
nieuwe ontwikkeling acht de staatssecretaris het van belang dat de inspectie
in principe een midterm review zal uitvoeren. Ook de NAO stelt dat op prijs,
want het zou vervelend zijn indien in 2008, als alle nieuwe accreditaties
rond moeten zijn, zou moeten worden geconcludeerd dat er zwakke plekken zitten
in de NAO.In de accreditatiewet zijn ook de waarborgen vermeld die voor studenten
gelden op het moment dat er aan de opleiding accreditatie wordt onthouden,
omdat er iets mis is met de kwaliteit. De studiefinancieringsrechten van de
student gaan niet verloren en de instelling moet de student de gelegenheid
geven zijn studie aan een andere instelling te voltooien. Kan de student niet
elders worden ondergebracht, dan behoudt hij het recht om de eigen opleiding
af te ronden. De huidige algemene regeling om studenten te compenseren voor
studievertraging buiten hun schuld blijft bestaan. Daarvoor wordt geput uit
een zogenaamd afstudeerfonds. Er is geen regeling voor vergoeding van verhuiskosten
van studenten.De studenten hebben zitting in het visitatiepanel en zijn gesprekspartner.
De staatssecretaris gaat ervan uit dat dit ook geldt voor de visitatiepanels
voor niet-initiële en niet door het Rijk bekostigde opleidingen. Mocht
dit niet het geval zijn, dan zal de Kamer daarover worden geïnformeerd.De staatssecretaris hecht sterk aan het onderscheid tussen hbo en wo.
De definities die in Europa zijn vastgesteld voor het onderscheid tussen onderwijs
aan hogescholen en wetenschappelijk onderwijs zijn verwerkt in het toetsingskader
van de NAO. Het zou inderdaad kunnen voorkomen dat gevraagd wordt een opleiding
als wetenschappelijke opleiding te accrediteren, terwijl de beoordeling oplevert
dat er geen sprake is van wetenschappelijk niveau. Het omgekeerde zou ook
mogelijk zijn.Studenten in met name het agrarisch onderwijs en sommige technische opleidingen
in het hbo konden vroeger de titel bachelor of science verwerven en nu niet
meer. Bij de behandeling van het accreditatiewetsvoorstel is in de Kamer gekozen
voor prioriteit van de titulatuur op nationaal niveau. In september wordt
er in Europees verband gediscussieerd over de vraag of de nationale titulatuur
in de onderscheiden landen een goede vergelijkbaarheid mogelijk
maakt. Wordt de vergelijkbaarheid erdoor geschaad, dan zal de staatssecretaris
dit aan de Kamer melden. Steeds vaker wordt de vraag gesteld of de beslissing
om prioriteit te geven aan de nationale titulatuur wel een goede is geweest.
Een bachelor of arts heeft een niet-technische opleiding gevolgd. Een bachelor
of science heeft een wetenschappelijk-technische opleiding gevolgd. Die titulatuurkwestie
komt aan de orde in het domein specifieke beoordeling van de VBI's.Bij het bepalen van het wel of niet geven van een accreditatie wordt gekeken
naar alle lokaties waar de opleiding wordt gegeven en, indien van toepassing,
naar zowel de voltijd- als de deeltijdopleiding. Als één onderdeel
niet goed is, zal de NAO de accreditatie aan de opleiding als geheel onthouden.
De instelling kan er dan voor kiezen opnieuw accreditatie aan te vragen, maar
dan alleen voor de goed bevonden opleidingsvarianten. Dat is de bestuurlijke
oplossing waarvoor de NAO heeft gekozen. Indien de NAO de instellingen nog
niet over die mogelijkheid heeft geïnformeerd, zal de staatssecretaris
de organisatie vragen dat alsnog te doen.Er is bij de NAO zeer veel aandacht voor het voorkomen van grote bureaucratisering
bij de accreditatie. De staatssecretaris zal ook in dezen de vinger aan de
pols houden.Alle mogelijkheden moeten worden aangegrepen om de kwaliteit van opleidingen
te verbeteren, ook als deze geaccrediteerd zijn. Daarbij speelt ook de medezeggenschap
van personeel en studenten een rol.Desgevraagd zegt de staatssecretaris het van belang te achten dat er opleidingscommissies
zijn en dat deze worden betrokken bij de beoordeling door de NAO van de interne
kwaliteit van de betreffende instelling. Leden van die commissies hebben geen
zitting in de visitatiepanels. De staatssecretaris voelt er niet voor om het
functioneren van de opleidingscommissies als een apart facet in de kaders
op te nemen. Binnen de kaders speelt het interne kwaliteitssysteem een belangrijke
rol. De opleidingscommissie vormt een belangrijk onderdeel van het totale
systeem van kwaliteitszorg bij instellingen. De staatssecretaris zegt toe
de positie van de opleidingscommissies in het gesprek met de NAO aan de orde
te zullen stellen en daarover te zullen rapporteren in de aangekondigde brief.De staatssecretaris zal conform de toezegging van toenmalig minister Hermans
de vinger aan de pols houden wat betreft het doorlopen van het accreditatieproces
door de kleinere instellingen.In reactie op de opmerking van mevrouw Vergeer dat het bijzonder storend
is dat de politiek zich buitenspel heeft gezet en dat er geen amendement op
de kaders kan worden ingediend, wijst de staatssecretaris erop dat de Kamer
zelf destijds de ontwerpaccreditatiewet heeft aangenomen. Haars inziens overlegt
de NAO op een uitmuntende manier over de wijze waarop zij moet gaan opereren.
Hiermee heeft de organisatie bewezen zorgvuldig en onafhankelijk te zijn.
Als de kaders in strijd zouden zijn met het algemeen belang, zou de staatssecretaris
er goedkeuring aan kunnen onthouden. De Kamer heeft ook het recht om haar
te adviseren de kaders niet goed te keuren. Een dergelijke uitspraak heeft
zij gelukkig niet gehoord.De staatssecretaris herinnert aan haar toezegging in het vorige overleg
dat indien de Kamer daaraan behoefte heeft, voor de vaststelling door het
kabinet nog zou kunnen worden gesproken over de doelmatigheidscriteria. Er
is in dat overleg gewezen op de link tussen de NAO-accreditatiekaders en de
doelmatigheidscriteria. Vandaar de brief over deze criteria waarover in een
volgend overleg kan worden gesproken. Mevrouw Vergeer-Mudde (SP) deelt mede dat
zij een VAO zal aanvragen om via een motie uit te sluiten dat de beoordelingscategorieën
een rol gaan spelen bij collegegelddifferentiatie.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,CornieljeDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,De Kler XNoot1Samenstelling: Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek
(PvdA), Cornielje (VVD), voorzitter, Atsma (CDA), Hamer (PvdA), Karimi (GroenLinks),
Van Bommel (SP), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Slob (ChristenUnie),
Vergeer-Mudde (SP), Van Bochove (CDA), Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA),
Hessels (CDA), Jan de Vries (CDA), Aptroot (VVD), Eijsink (PvdA), Leerdam
(PvdA), ondervoorzitter, Nijs (VVD), Van der Laan (D66), Rutte (VVD), Van
Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF) en Van Dam (PvdA).Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Knaap (CDA), Boelhouwer (PvdA), Halsema (GroenLinks), Lazrak (SP),
Tonkens (GroenLinks), Van Oerle-van der Horst (CDA), Van der Vlies (SGP),
Kant (SP), Wijn (CDA), Dijksma (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Van der Hoeven
(CDA), Sterk (CDA), De Vries (VVD), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA), De Grave
(VVD), Van der Ham (D66), Örgü (VVD), Van Beek (VVD), Varela (LPF),
Nawijn (LPF) en Adelmund (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28879-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl