Toelatingsbeleid in het hoger onderwijs; Verslag schriftelijk overleg over brief staatssecretaris OCW d.d. 4 juni 2004 (Kamerstuk 29388, nr, 4) inzake taakopdracht Commissie 'Ruim baan voor talent'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29388, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-08-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29388 nr. 5

16-08-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1. Inleiding2. Nadere invulling van «erkende evidente meerwaarde»3. Karakter van de experimenten4. Fasering en personele invulling5. Taakopdracht6. FinanciënII REACTIE1. Inleiding2. Nadere invulling van «erkende evidente meerwaarde»3. Karakter van de experimenten4. Fasering en personele invulling5. Taakopdracht6. Financiën
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29388, nr. 5 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29388Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 388Toelatingsbeleid in het hoger onderwijsnr. 5VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 16 augustus 2004Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 hebben enkele fracties de behoefte over de brief van
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 4 juni
2004 (Kamerstuk 29 388, nr. 4) inzake de taakopdracht Commissie «Ruim
baan voor talent» en verdere stappen in verband met selectie en collegegelddifferentiatie
enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.Bij brief van 16 augustus 2004 heeft de minister deze beantwoord.De voorzitter van de commissie,CornieljeDe Griffier van de commissie,De KlerI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen
van de taakopdracht van de Commissie «Ruim baan voor talent».
Deze commissie zal zich gaan buigen over de experimenten met toelating en
collegegelddifferentiatie voor specifieke opleidingen met een erkende evidente
meerwaarde.De leden van de VVD-fractie hebben met instemming kennisgenomen van de
instelling van de Commissie «Ruim baan voor talent». De leden
van deze fractie hebben er nog een enkele vraag en opmerking bij. Deze leden
zien het instellen van de Commissie als een vervolgstap na het debat over
het Hoger Onderwijs en Onderzoeksplan (HOOP). Zij beschouwen het tevens als
onderdeel van het stappenplan waar om gevraagd wordt in de motie-Tichelaar
c.s. (Kamerstuk 29 410, nr. 4)De leden van de SP-fractie zijn tegen experimenten rondom selectie en
collegegelddifferentiatie. Indien er zoals het kabinet wenst toch experimenten
plaatsvinden, dan is duidelijkheid gewenst over wat het kabinet verstaat onder
«door mij aangewezen opleidingen met een erkende meerwaarde».Ook de leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
de voorstellen omtrent de experimenten in het hoger onderwijs die betrekking
hebben op selectie en collegegelddifferentiatie. Deze leden hebben daarnaast
een aantal vragen en opmerkingen over de fasering, de personele invulling,
de taakopdracht en de financiën.2. Nadere invulling van «erkende evidente meerwaarde»In de aangenomen motie Joldersma bij de behandeling van het HOOP heeft
de Kamer het kabinet gevraagd de begrippen «specifieke opleidingen»
en «erkende evidente meerwaarde» nader uit te werken en deze aan
de Kamer voor te leggen voordat tot experimenteren over wordt gegaan. Tevens
heeft de staatssecretaris bij de behandeling van het HOOP toegezegd bij de
taakopdracht voor de Commissie Ruim Baan voor Talent de kaders voor specifieke
opleidingen met erkende evidente meerwaarde aan te zullen geven. Uit de instellingsbeschikking
en de toelichting daarop blijkt dat deze kaders ontbreken en dat instellingen
en commissie «carte blanche» krijgen bij het bepalen van de meerwaarde
van een opleiding. De leden van de CDA-fractie vinden dat het kabinet hiermee
niet voldoet aan de toezegging die is gedaan tijdens de behandeling van het
HOOP en de motie die daarbij is aangenomen. Zij verzoeken het kabinet de randvoorwaarden
te expliciteren waarbinnen de instellingen initiatieven op het gebied van
«meerwaarde» kunnen indienen en het kader waarbinnen de commissie
deze initiatieven moet beoordelen.Volgens de leden van de CDA-fractie heeft erkende evidente meerwaarde
betrekking op zaken die «extra» waarde aan de opleiding geven
buiten de bestaande accreditatievoorwaarden, bekostigingsvoorwaarden of prestatiecriteria.
Wel kan erkende evidente meerwaarde overeenkomen met de bijzondere kwaliteitskenmerken
waarmee de instelling zich wil profileren en waarvoor zij het Nederlands Vlaams
Accreditatieorgaan (NVAO) kan vragen daar een beoordeling aan te koppelen.
Verder is een onderscheid te maken tussen erkende meerwaarde van bacheloropleidingen
en van masteropleidingen. Bovendien verschillen de criteria voor erkende evidente
meerwaarde voor selectie en voor collegegelddifferentiatie. Graag horen deze
leden van het kabinet of zij met deze onderscheidingen in kunnen stemmen. De leden van de VVD-fractie wijzen erop da in het regeerakkoord van Balkenende
I wordt gesproken van «specifieke opleidingen» met een «erkende
evidente meerwaarde». De omschrijving «erkende evidente meerwaarde»
heeft echter geen nadere uitleg gekregen in het Hoofdlijnenakkoord, stellen
deze leden. Tijdens het nota-overleg over het HOOP (Kamerstuk 29 410,
nr. 16) is ingegaan op deze omschrijving en afgesproken dat die nadere invulling
krijgt.Ook de leden van de SP- en de D66-fractie informeren naar de criteria
die de commissie «Ruim baan voor talent» gaat hanteren bij haar
toetsing. De leden van deze fracties vragen of uit de zin: «de financiële
ondersteuning is mede bedoeld om de «meerwaarde» tot stand te
brengen», afgeleid kan worden dat er nog geen opleidingen bestaan die
deze meerwaarde bezitten. De leden van de SP-fractie vragen of meerwaarde
alleen tot stand kan komen met financiële ondersteuning. Wat moet worden
verstaan onder «potentie voor positieve uitstralingseffecten»?
Zijn deze effecten kwantificeerbaar? Zo ja, hoe kunnen ze worden gemeten,
willen deze leden weten. De leden van de D66-fractie vragen of, indien de
criteria op dit moment nog niet zijn geformuleerd, het in de bedoeling ligt
dat de commissie zelf criteria gaat ontwikkelen die vervolgens bekend worden
gemaakt. Op welk moment zullen de criteria vast staan, zo vragen deze leden.3. Karakter van de experimentenDe leden van de CDA-fractie hebben nog een aantal specifieke vragen bij
de invulling van de experimenten. Het is onduidelijk of deze het karakter
zullen krijgen van «pilots» of dat met de experimenten wordt beoogd
daadwerkelijk de effecten van collegegelddifferentiatie en toelatingsbeleid
te onderzoeken. Wanneer sprake is van het eerste geval dan is het des te belangrijker
dat het kabinet heldere kaders voor specifieke opleidingen met erkende evidente
meerwaarde stelt. Via de pilots worden bepaalde opleidingen immers in een
«first mover» positie geplaatst en hebben zij de mogelijkheid
een concurrentievoorsprong te ontwikkelen, terwijl de andere opleidingen op
achterstand komen te staan. Mede gelet op het feit dat alleen specifieke opleidingen
in aanmerking kunnen komen voor collegegelddifferentiatie en selectie heeft
dit grote consequenties voor de andere opleidingen. In het tweede geval van
praktijkexperimenten zal het nodig zijn een onderzoekssetting te creëren
met controlegroepen. Er zal niet sprake zijn van een simulatie, maar van een
praktijkexperiment waardoor de effecten zich direct in de werkelijkheid zullen
voordoen. In verband met de keuze van de controlegroep is het erg van belang
welke experimenten zullen worden toegestaan. Zowel bij pilots als bij daadwerkelijke
experimenten is sprake van ingrijpen in een werkelijkheid die moeilijk terug
te draaien is. Dat vraagt om een zeer zorgvuldige voorbereiding binnen heldere
kaders.De leden van de D66-fractie vragen aan wat voor soort experimenten wordt
gedacht bij de financiële prikkels om studenten te stimuleren voor een
bepaalde opleiding te kiezen?4. Fasering en personele invullingDe leden van de CDA-fractie willen graag op de hoogte worden gehouden
van de ingediende initiatieven en de beoordeling daarvan. In de fasering zou
een nadere uitwerking van het kader voor het bepalen van specifieke opleidingen
met erkende evidente meerwaarde moeten worden opgenomen gelet op de toezegging
van de behandeling van het HOOP. De leden van de D66-fractie zijn het eens met het kabinet dat het verstandig
is om in 2004–2005 nog binnen de grenzen van de huidige wet te experimenteren.
De leden van deze fractie hebben tijdens de behandeling van het HOOP sterk
aangedrongen op zorgvuldigheid bij het invoeren van de door deze leden gewenste
flexibilisering omtrent selectie en collegegelddifferentiatie. Zij zijn dan
ook blij dat ervoor gekozen is om niet hals over kop alle remmen los te gooien
zoals door anderen tijdens dat debat werd voorgesteld. Heeft het kabinet al
een idee van de omvang van de initiatieven die in 2004–2005 genomen
zullen worden? Op welke gronden zijn de respectievelijke commissieleden verzocht
plaats te nemen in de commissie, zo vragen deze leden. Is het overigens praktisch
nog wel mogelijk dat de commissie initiatieven voor het studiejaar 2004/05
gaat beoordelen? Immers als universiteiten en hogescholen die initiatieven
willen starten en dat op tijd bij hun (aankomend) studenten bekend willen
maken, is haast geboden. Zijn er termijnen waarbinnen de commissie gaat reageren?
Zijn universiteiten en hogescholen vrij om ook zonder het oordeel van de commissie
van start te gaan met deze initiatieven? Het gaat immers om initiatieven die
binnen de huidige wet passen? Welke middelen staan de commissie ter beschikking
om de afwijzing van een voorstel te effectueren, zo vragen de leden van deze
fractie.5. TaakopdrachtDe leden van de VVD-fracte wijzen erop dat de Commissie «Ruim baan
voor talent» de komende jaren gaat beoordelen welke experimenten met
collegegelddifferentiatie en selectie worden begeleid. De leereffecten van
deze experimenten kunnen worden gebruikt bij de wetswijziging die momenteel
wordt voorbereid en die collegegelddifferentiatie en -selectie mogelijk maakt.
Echter, om die experimenten ook juridisch te legitimeren is een zogenaamde
«experimenteerwet» noodzakelijk. Dat is althans wat de leden van
voornoemde fractie opmaken uit de voorliggende brief. De Commissie «Ruim
baan voor talent» zal op basis van die experimenteerwet haar taken nader
invullen. Hebben de leden van deze fractie goed begrepen dat de invulling
en afbakening van het begrip «evident erkende meerwaarde» volgt
in de «experimenteerwet»? Dat betekent dat experimenten worden
ingezet en beoordeeld op basis van die afbakening en dat derhalve niet is
gekozen voor het omschrijven van het begrip «erkende evidente meerwaarde»
in de taakomschrijving van de Commissie, zo stellen de leden vast. Ook willen
de aan het woord zijnde leden weten of zij het goed begrepen hebben dat de
Commissie op basis van de experimenten – en ter completering van het
uiteindelijke wetsvoorstel dat selectie en differentiatie mogelijk maakt –
de Commissie een oordeel geeft over de experimenten. Wordt de Commissie ook
gevraagd een oordeel te geven over de invulling van de term «erkende
evidente meerwaarde»? De leden van deze fractie zouden dit zeer op prijs
stellen omdat op die manier de «opbrengst» van de experimenten
maximaal wordt. Immers, het politiek uitgangspunt om te gaan werken met het
begrip «erkende evidente meerwaarde» kan op die manier in de praktijk
worden getoetst. De bruikbaarheid van de terminologie zelf moet immers naar
de mening van de leden van voornoemde fractie ook onderdeel van politieke
besluitvorming zijn.De leden van de SP-fractie zijn van mening, dat het «ontwikkelen
van toelatingsvormen» consequenties heeft voor het Centraal Schriftlijk
Examen (CSE) en de schoolonderzoeken in het voortgezet onderwijs. Kan worden
aangegeven, welke consequenties het kabinet dienaangaande verwacht en hoe
hierover met het veld wordt overlegd?Ook de leden van de D66-fractie hechten eraan dat de commissie in het
beoordelen van nieuw te ontwikkelen toelatingsvormen een relatie legt met
het centraal schriftelijk eindexamen. In veel landen zijn toelatingsexamens ontwikkeld bij gebrek aan een centraal toetsmechanisme en niveauselectie
tijdens de middelbare schoolperiode. De leden van de fractie van D66 vindt
het niet wenselijk en inefficiënt wanneer er een stapeling van toetsmomenten
zou optreden. Een eventuele inflatie van het centraal schriftelijk eindexamen
en de gevolgen die dat heeft voor het voortgezet onderwijs moet worden betrokken
in de uiteindelijke beoordeling van nieuwe toelatingsvormen. In dit verband
vragen zij of ook wordt gedacht aan experimenten waarbij selectie gedurende
het eerste jaar vorm krijgt in plaats van selectie aan de poort? Bijvoorbeeld
via het aanbieden van extra vakken of extra begeleiding?De leden van de D66-fractie vragen tevens op welke wijze het werk van
de commissie wordt verbonden met het werk van het NVAO? Het NVAO heeft immers
zicht op de kwaliteit van alle opleidingen in Nederland en kan dan ook een
nuttige rol vervullen bij het bepalen of een opleiding al dan niet evidente
meerwaarde biedt. Waarom is niet besloten om het NVAO een formele rol te geven
in het bepalen van de evidente meerwaarde? De commissie zal uiteindelijk ook
nagaan of de meerwaarde ook daadwerkelijk wordt geboden. Op welke wijze zal
dit gebeuren? Zullen er visitaties plaats vinden? Wordt gebruik gemaakt van
de oordelen van studenten en werkgevers?Op welke wijze zal de expertisefunctie van de commissie vorm krijgen?
Komt er een telefoonnummer of een website waar mensen met een toelatingsvraag
terecht kunnen? Vanaf wanneer zal dit operationeel zijn?6. FinanciënDe leden van de D66-fractie hebben de volgende vragen bij de financiering
van de commissie. Wat is het maximumbudget dat de commissie ter beschikking
staat? Is er per post zoals genoemd in artikel 5 lid 2 een maximum ingesteld?
In artikel 5 lid 3 staat dat op de leden van de commissie het reisbesluit
en het vacatiegeldenbesluit van toepassing is tenzij anders overeengekomen.
Zijn er andere overeenkomsten en zo ja, hoe luiden die? Onder welke post vallen
de kosten van de commissie op de begroting van OCW? Horen deze kosten bij
de € 5 miljoen zoals die voor 2004–2005 zijn gereserveerd
voor experimenten?II REACTIE1. InleidingMet belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van het schriftelijk
overleg naar aanleiding van de brief over de taakopdracht van de commissie
«Ruim baan voor talent». Hierbij doe ik u de beantwoording van
de daarin gestelde vragen toekomen.2. Nadere invulling van «erkende evidente meerwaarde»De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat het kabinet met de toezending
van de taakopdracht van de Commissie «Ruim baan voor talent» niet
voldoet aan de toezegging die is gedaan tijdens de behandeling van het HOOP
en de motie van het lid Joldersma, die daarbij is aangenomen over het uitwerken
van de begrippen «specifieke opleidingen» en «erkende evidente
meerwaarde». Zij verzoeken het kabinet de randvoorwaarden te expliciteren
waarbinnen de instellingen initiatieven op het gebied van «meerwaarde»
kunnen indienen en het kader waarbinnen de commissie deze initiatieven moet
beoordelen. Een eerste kader voor de door de CDA-fractie gevraagde randvoorwaarden,
waarbinnen de instellingen initiatieven op het gebied van «meerwaarde»
kunnen indienen en waarbinnen de commissie deze initiatieven moet beoordelen,
is neergezet in de taakopdracht van de commissie. Daarin is het begrip «erkende
evidente meerwaarde» op twee manieren afgebakend. Ten eerste gaat het
om opleidingen die iets extra's bieden ten opzichte van reguliere opleidingen
en die zich vanwege kwaliteit onderscheiden. Ten tweede dienen instellingen
de meerwaarde te kunnen onderbouwen en moet het mogelijk zijn om na te gaan
of deze meerwaarde ook daadwerkelijk geboden wordt. De commissie heeft deze
criteria inmiddels nader uitgewerkt in een beoordelingskader, dat als bijlage
bij deze antwoorden is toegevoegd.1 Het beoordelingskader
is gelijktijdig met de verzending van deze antwoorden gestuurd naar de universiteiten
en hogescholen, zodat de instellingen daarmee rekening kunnen houden bij de
verdere formulering van hun voorstellen voor initiatieven en experimenten.De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet kan instemmen met het
onderscheid tussen erkende evidente meerwaarde van bacheloropleidingen en
van masteropleidingen en dat er ook verschillen zijn tussen de criteria voor
erkende evidente meerwaarde voor selectie en voor collegegelddifferentiatie.
Het kabinet stemt in met beide door de leden van CDA-fractie genoemde verschillen.
In haar beoordelingskader maakt de commissie onderscheid tussen erkende evidente
meerwaarde van bacheloropleidingen en van masteropleidingen. Meerwaarde in
de bachelorfase heeft vooral te maken met de manier waarop de opleiding tegemoet
komt aan het doel van de bachelorfase in relatie tot de heterogeniteit onder
de studentenpopulatie, zowel wat betreft de capaciteiten en vooropleiding
van de student als de belangstelling van de student. In de masterfase zal
meerwaarde meer dan in de bachelorfase betrekking hebben op de voorbereiding
op een specifiek beroep of op wetenschappelijk onderzoek in relatie tot differentiatie
in het onderwijsaanbod.De commissie gaat ook nader in op het verschil in meerwaarde voor selectie
en voor collegegelddifferentiatie. De principes achter erkende evidente meerwaarde
zijn, aldus de commissie, in beginsel van toepassing bij zowel selectie als
collegegelddifferentiatie. Maar de afweging of de erkende evidente meerwaarde
van de opleiding collegegelddifferentiatie dan wel selectie rechtvaardigt
kan verschillend zijn. Zo moet er bij experimenten met collegegeldverhoging
sprake zijn van een aantoonbare relatie tussen de meerwaarde van de opleiding
en de extra kosten, bovenop het wettelijk collegegeld, die de student moet
betalen. Voor experimenten met selectie zal er een verband moeten zijn tussen
de wijze van selectie en de meerwaarde (bijvoorbeeld in de zin van zwaarte
en inrichting) van de opleiding. In het beoordelingskader van de commissie
zijn deze verschillen tot uitdrukking gebracht.De leden van de SP- en D66-fractie vragen of uit de zin «de financiële
ondersteuning is mede bedoeld om de «meerwaarde» tot stand te
brengen» afgeleid kan worden dat er nog geen opleidingen bestaan die
deze meerwaarde bezitten. De leden van de SP-fractie vragen verder of meerwaarde
alleen tot stand kan komen met financiële ondersteuning.Met de aangehaalde zin wordt niet bedoeld dat er in het Nederlandse hoger
onderwijs nog geen opleidingen zouden bestaan die iets extra's bieden («meerwaarde»)
ten opzichte van reguliere opleidingen. De subsidie heeft mede tot doel een
opleiding in het kader van de experimenten eenmalig te ondersteunen in het
(verder) ontwikkelen van meerwaarde. Het is niet zo, dat meerwaarde alleen
tot stand kan komen met financiële ondersteuning. Wel heeft een opleiding
meer mogelijkheden om in kwaliteit (en dus mogelijk ook in «evidente
meerwaarde») te investeren naarmate de opleiding over meer financiële
middelen beschikt. Verder vragen deze leden wat moet worden verstaan onder «potentie
voor positieve uitstralingseffecten», of deze effecten kwantificeerbaar
zijn, en zo ja, hoe ze kunnen worden gemeten.Het is de bedoeling dat niet alleen de opleiding zelf van het experiment
leert, maar dat ook andere opleidingen iets van het experiment kunnen opsteken.
Het experiment moet in principe kunnen leiden tot een voorbeeld, dat ook kan
worden toegepast in de praktijk van andere geïnteresseerde opleidingen.
Ik kan mij voorstellen dat dit eisen stelt aan de omvang, opzet en aanpak
van het experiment. Een kleinschalig experiment bij een opleiding met een
afwijkende doelgroep zou bijvoorbeeld minder geschikt kunnen zijn. Terwijl
bijvoorbeeld een experiment waarbij een selectie-instrument wordt ontwikkeld
dat ook bij andere opleidingen ingezet kan worden meer geschikt zou kunnen
zijn. De commissie zal bij de beoordeling van de voorstellen voor de experimenten
moeten beoordelen in hoeverre deze «potentie voor positieve uitstralingseffecten»
aanwezig is. Aangezien maar een beperkt aantal experimenten gesubsidieerd
kan worden, is het van belang dat die experimenten een voorbeeldfunctie vervullen
voor andere opleidingen. Deze effecten zijn niet kwantificeerbaar.De leden van de D66-fractie vragen of, indien de criteria die de commissie
gaat gebruiken bij haar toetsing op dit moment nog niet zijn geformuleerd,
het in de bedoeling ligt dat de commissie zelf criteria gaat ontwikkelen die
vervolgens worden bekend gemaakt. Op welk moment zullen de criteria vast staan,
zo vragen deze leden.De criteria voor subsidie voor de experimenten zijn bekendgemaakt in een
brief aan de instellingen van 4 juni 2004. Deze zijn door de commissie
nader uitgewerkt in een beoordelingskader dat eveneens aan de instellingen
bekend is gemaakt en dat als bijlage aan deze antwoorden is toegevoegd. De
mogelijkheid bestaat om een tweede ronde experimenten te starten. Aanleiding
hiervoor kan bijvoorbeeld zijn dat er met betrekking tot een bepaald onderwerp
nog onvoldoende goede voorstellen door de instellingen zijn ingediend. De
beslissing over een tweede ronde experimenten zal ik baseren op advisering
daarover door de commissie «Ruim baan voor talent».3. Karakter van de experimentenDe leden van de CDA-fractie vragen of de experimenten het karakter zullen
krijgen van «pilots» of dat met de experimenten wordt beoogd daadwerkelijk
de effecten van collegegelddifferentiatie en toelatingsbeleid te onderzoeken
(praktijkexperimenten). De leden van de CDA-fractie menen dat in het geval
van «pilots» heldere kaders voor «erkende evidente meerwaarde»
des te belangrijker zijn, terwijl in het geval van praktijkexperimenten een
onderzoeksetting met controlegroepen nodig zal zijn.De experimenten hebben vooral een leerfunctie. Zij zijn bedoeld om duidelijker
zicht te krijgen op de effecten van selectie en collegegelddifferentiatie.
Daarbij zullen zij inzicht moeten bieden in de mogelijkheden om evidente meerwaarde
van opleidingen te realiseren en aan te tonen. De experimenten en de subsidies
voor de experimenten hebben daarnaast als doel daadwerkelijk meerwaarde in
opleidingen en toelatings- en selectie-instrumenten te ontwikkelen. Het karakter
van de experimenten sluit daarmee zowel aan bij het beeld dat de leden van
de CDA-fractie hebben van «praktijkexperimenten» als bij het beeld
dat deze leden hebben van «pilots». Het gaat er in de experimenten
om dat de effecten van selectie en collegegelddifferentiatie aantoonbaar zijn.
Dat kan door in de experimenten te werken met aparte controlegroepen dan wel
met historische gegevens, die als «controle» fungeren. Het kabinet is het eens met de opmerking van de leden van de CDA-fractie
dat bepaalde opleidingen via de experimenten in een first
mover positie kunnen worden geplaatst en de mogelijkheid hebben een
concurrentievoorsprong te ontwikkelen ten opzichte van andere opleidingen.
Eén van de doelen van de toepassing van selectie en collegegelddifferentiatie
is om de concurrentiekracht van Nederlandse universiteiten en hogescholen
te versterken, vooral in internationaal opzicht. Dit is echter nog niet het
doel van de experimenten; daarin gaat het om meer te leren van de effecten
van deze instrumenten op kwaliteit en toegankelijkheid en van de concrete
betekenis van erkende evidente meerwaarde. Mocht tijdens de experimenteerfase
blijken dat opleidingen via de experimenten een concurrentievoorsprong ontwikkelen
en mocht dit tot ongewenste effecten leiden (bijvoorbeeld kwaliteitsvermindering
van opleidingen, die niet meedoen aan de experimenten), dan zal de overheid
op dat moment besluiten of en zo ja, in welke vorm bijsturing nodig is.De leden van de D66-fractie vragen aan wat voor soort experimenten wordt
gedacht bij de financiële prikkels om studenten te stimuleren voor een
bepaalde opleiding te kiezen. Ik denk met name aan experimenten met bètabeurzen,
zoals zijn genoemd in het kader van de Tweede Kamer-behandeling van het Deltaplan
Bèta en Techniek. Het gaat dan om extra beurzen voor studenten, die
een bepaalde opleiding kiezen, waarin vergroting van de instroom van studenten
wenselijk is vanwege behoeften van de arbeidsmarkt. De bètabeurs kan
uitgekeerd worden in een vorm die aantrekkelijk is voor (aanstaande) studenten,
bijvoorbeeld in de vorm van een studiereis. In een brief van 15 juli
jl. zijn de universiteiten en hogescholen geïnformeerd over het experiment
met bètabeurzen en de mogelijkheid om voor subsidie in aanmerking te
komen. Naast bèta- en techniekstudies, zijn dergelijke prikkels ook
denkbaar bij andere studies die relevant zijn om de tekorten op de arbeidsmarkt
op te lossen, zoals bij de talenstudie Duits. Over de keuze van de opleidingen,
die bij dit experiment betrokken worden, zal nadere afstemming plaatsvinden
met de VSNU en de HBO-raad.4. Fasering en personele invullingDe leden van de D66-fractie vragen of het kabinet al een idee heeft van
de omvang van de initiatieven die in 2004–2005 genomen zullen worden?
Is het overigens nog wel mogelijk, zo vragen deze leden, dat de commissie
initiatieven voor het studiejaar 2004–2005 gaat beoordelen? Zijn er
termijnen, waarbinnen de commissie gaat reageren? Zijn universiteiten en hogescholen
vrij om ook zonder het oordeel van de commissie van start te gaan met deze
initiatieven? Welke middelen staan de commissie ter beschikking om de afwijzing
van een voorstel te effectueren, zo vragen de leden van deze fractie.De initiatieven in 2004–2005 spelen zich af binnen de grenzen van
de huidige wet. Universiteiten en hogescholen zijn dus vrij om ook zonder
het oordeel van de commissie daarmee te starten. Het oordeel van de commissie
over de voorstellen voor initiatieven in 2004–2005 is alleen relevant
voor mijn besluitvorming over welk initiatief subsidie krijgt. Er zijn nog
geen indicaties van de omvang van de initiatieven in 2004–2005. De voorstellen
voor deze initiatieven moeten zijn ingediend vóór 15 september
a.s. De commissie heeft daarna enkele weken voor de beoordeling. Zoals ook
blijkt uit de brief aan de instellingen van 4 juni 2004, is het de bedoeling
dat de beoordelingen voor de initiatieven in 2004–2005 in oktober 2004
bekend worden gemaakt en dat een eerste beoordeling van de voorstellen voor
experimenten in 2005–2006 voor 1 december 2004 wordt afgerond.
Daarna is er, zoals ik al eerder opmerkte, de mogelijkheid voor een tweede
ronde van experimenten. Besluitvorming daarover zal plaatsvinden
naar aanleiding van het advies van de commissie over de eerste ronde experimenten.Ik ga ervan uit dat de commissie binnen de genoemde termijn tot een beoordeling
kan komen. Het gaat voor 2004–2005 om initiatieven die voorbereiden
op de experimenten. Het kan bijvoorbeeld gaan om het ontwikkelen van een toelatingstest.
Het verbinden van rechtsgevolgen aan de afname van een dergelijke test is
niet aan de orde in de initiatieven van 2004–2005.5. TaakopdrachtDe leden van de VVD-fractie vragen of zij goed hebben begrepen dat de
invulling en afbakening van het begrip «erkende evidente meerwaarde»
in de «experimenteerwet» volgt. Zij willen weten of experimenten
worden ingezet en beoordeeld op basis van die afbakening en derhalve niet
is gekozen voor het omschrijven van het begrip «erkende evidente meerwaarde»
in de taakomschrijving van de commissie.Kortheidshalve verwijs ik naar de beantwoording van de vragen van de leden
van de CDA-fractie in paragraaf 2 Nadere invulling
van «erkende evidente meerwaarde». De afbakening van
het begrip «erkende evidente meerwaarde» vindt plaats in de taakopdracht
en het beoordelingskader van de commissie. Op basis van deze afbakening worden
experimenten ingezet.De leden van de VVD-fractie vragen of zij het goed begrepen hebben dat
de commissie op basis van de experimenten een oordeel geeft over de experimenten
en of de commissie ook gevraagd wordt een oordeel te geven over de invulling
van de term «erkende evidente meerwaarde».Inderdaad geeft de commissie een oordeel over de experimenten en over
de «erkende evidente meerwaarde» in de experimenten. In de taakopdracht
van de commissie is opgenomen dat de commissie de voorstellen voor experimenten
toetst op de aanwezigheid van «erkende evidente meerwaarde» bij
de desbetreffende opleidingen. Verder zal de commissie het verloop van de
experimenten monitoren, waarbij nagegaan wordt of de «erkende evidente
meerwaarde» ook daadwerkelijk aangeboden wordt.De leden van de SP-fractie en van de D66-fractie vragen of kan worden
aangegeven welke consequenties het kabinet verwacht voor het Centraal Schriftelijk
Examen en de schoolonderzoeken in het voortgezet onderwijs, en hoe hierover
met het veld wordt overlegd.Ik verwacht geen consequenties voor het Centraal Schriftelijk Examen en
de schoolonderzoeken in het voortgezet onderwijs. In dit antwoord maak ik
een onderscheid tussen de gevolgen van de experimenten met flexibele toelating
en de gevolgen van de experimenten met selectie van studenten. Doel van de
eerstgenoemde experimenten is niet om toe te groeien naar een situatie waarin
instellingen gemakkelijk studenten kunnen inschrijven die niet aan wettelijke
vooropleidingseisen voldoen. Beoogd wordt in die uitzonderingsgevallen waarin
een student over een niveau beschikt dat tenminste gelijkwaardig is aan het
diploma mbo niveau 4, dan wel het havo- of vwo-diploma, de instelling de ruimte
te geven deze student tot een opleiding toe te laten. Daarbij zal het in de
regel ook niet mogelijk zijn aan het gelijkwaardige niveau te voldoen als
er geen sprake is van «elders verworven competenties». Ik denk
dan ook vooral aan personen die een mbo-3 opleiding hebben afgerond en werkervaring
hebben, maar nog geen 21 jaar zijn waardoor zij niet in aanmerking komen voor
het afleggen van een colloquium doctum. De experimenten moeten uitwijzen of
het mogelijk is met autoriteit het vereiste niveau te meten.
Het gaat dan om toetsen waarin de reguliere vooropleidingseisen waar mogelijk
vertaald worden in competenties, zodat competenties die buiten de school zijn
opgedaan en niet gerelateerd zijn aan een specifiek schoolvak, kunnen worden
getest.Bij experimenten met selectie van studenten voor opleidingen met een erkende
evidente meerwaarde gaat het om het toetsen van vaardigheden die relevant
zijn voor het volgen van de desbetreffende opleiding. Mij staat een verbreding
voor ogen van wat er al in de praktijk aan selectie gebeurt. Ook nu vindt
er feitelijk selectie plaats, bijvoorbeeld decentrale toelating bij numerus
fixus opleidingen of toelating tot het University College in Utrecht. Dat neemt niet weg dat selectie alleen mogelijk wordt
bij opleidingen met een erkende evidente meerwaarde, zodat voor het grootste
deel van het hoger onderwijs ook in de toekomst het diploma mbo niveau 4,
het havo- of vwo-diploma volstaat.De commissie gaat over deze onderwerpen overleg voeren met het onderwijsveld.
Gelet op het bovenstaande is het van groot belang dat er in elk geval overleg
wordt gevoerd met het VO-veld. Aan de taakopdracht van de commissie zal een
addendum worden toegevoegd, waarin overleg met het VO expliciet aan de commissie
wordt opgedragen. In het bestuurlijk overleg dat ikzelf regulier voer met
de onderwijskoepels zullen deze onderwerpen eveneens aan de orde komen.Het kabinet is het eens met de opmerking van de leden van de D66-fractie,
dat het niet wenselijk en inefficiënt is wanneer er stapeling van toetsmomenten
zou optreden. Bij veel opleidingen vinden nu al toelatingsonderzoeken en intakegesprekken
plaats, dus de experimenten zullen voor een deel betrekking hebben op uitbreiding
en verbetering van een bestaande praktijk. Bij experimenten met flexibele
toelating gaat het daarbij niet om een extra toets, maar om een toets, waarvan
de uitslag mogelijk een vervanging kan zijn van het ontbrekend diploma van
de wettelijk vereiste vooropleiding.Bij de selectie zal de student moeten worden getoetst op de geschiktheid
voor een opleiding met erkende evidente meerwaarde. Omdat een dergelijke opleiding
iets extra's biedt bovenop een reguliere opleiding, wordt de student, die
tot een dergelijke opleiding wenst te worden toegelaten, getoetst op kennis,
vaardigheden en motivatie, die nog niet zijn getoetst in het kader van het
centraal schriftelijk eindexamen, maar wel relevant zijn voor de opleiding
met meerwaarde. Het is zeker niet de bedoeling dat de kennis en vaardigheden,
die aan de orde zijn bij het centraal schriftelijk eindexamen, opnieuw worden
getoetst, voordat een student tot een ho-opleiding wordt toegelaten.De leden van de D66-fractie vragen of ook gedacht wordt aan experimenten
waarbij selectie gedurende het eerste jaar vorm krijgt in plaats van selectie
aan de poort, bijvoorbeeld via het aanbieden van extra vakken of extra begeleiding.Instellingen hebben op grond van de wet al de mogelijkheid van verwijzing
en selectie aan het eind van de propedeutische fase. In de experimenten zal
daarom de nadruk liggen op selectie aan de poort. Denkbaar is wel dat er voorstellen
worden ingediend voor betekenisvolle initiatieven of experimenten rondom selectie
gedurende het eerste jaar, zoals de leden van de D66-fractie vragen, en dat
deze na positieve beoordeling van de commissie als zodanig van start gaan.De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze het werk van de commissie
wordt verbonden met het werk van de de NVAO. Zij wijzen erop dat de NVAO een
nuttige rol kan vervullen bij het bepalen of een opleiding al dan niet evidente
meerwaarde biedt. Terecht merken de leden van de D66-fractie op, dat de NVAO een rol van
betekenis kan vervullen bij het bepalen van de evidente meerwaarde. De opleiding
kan in het kader van accreditatie bijzondere kwaliteitskenmerken aangeven.
De beoordeling daarvan door de NVAO komt tot uiting in het accreditatierapport.
Op die manier wordt concrete invulling gegeven aan het onderdeel «erkend»
in het begrip «erkende evidente meerwaarde». Daarnaast zijn andere
vormen van erkenning van evidente meerwaarde denkbaar, bijvoorbeeld visitatierapporten
of rankings.De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze de expertisefunctie
van de commissie vorm krijgt en of er een telefoonnummer of een website komt
waar mensen met een toelatingsvraag terecht kunnen. Zij vragen wanneer dit
operationeel zal zijn.De commissie richt haar focus voorlopig, d.w.z. voor het resterend deel
van dit kalenderjaar, op het beoordelen van de voorstellen voor experimenten.
Daarnaast zal de commissie overleg voeren met deskundigen en de koepels voor
onderwijs en werkgevers. Ook nemen leden van de commissie deel aan conferenties
en symposia over onderwerpen, die voor het werk van de commissie relevant
zijn. Tenslotte zal de commissie voor januari 2005 een eerste rapportage van
haar bevindingen uitbrengen. Voor de langere termijn is de expertisefunctie
nog niet uitgewerkt. De suggestie van de website zal aan de commissie worden
meegegeven. De commissie is bereikbaar via haar secretariaat op het ministerie
van OCW. Mensen met een toelatingsvraag kunnen vooralsnog daar terecht.6. FinanciënDe leden van de D66-fractie vragen wat het maximum budget is dat de commissie
ter beschikking staat. Zij vragen of er andere overeenkomsten dan het vacatiegeldenbesluit
en reisbesluit van toepassing zijn en onder welke post de kosten van de commissie
op de begroting van OCW vallen. Zij willen weten of deze kosten bij de € 5
miljoen horen zoals die voor 2004–2005 zijn gereserveerd voor experimenten.Er zijn vooralsnog geen andere overeenkomsten van toepassing dan het vacatiegeldenbesluit
en reisbesluit. Ik ga uit van een totaal financieel beslag van de commissie
van € 25 000 per jaar. Dat is exclusief de kosten voor discussiebijeenkomsten
die de commissie wil organiseren, nader onderzoek dat de commissie wil laten
uitvoeren, of andere activiteiten die de commissie van belang acht voor een
gedegen uitoefening van haar taken. Besluitvorming over die kosten zal plaatsvinden
op grond van een door de commissie ingediende begroting. De kosten van de
commissie worden gedekt uit artikel 6 van de OCW-begroting, maar komen niet
ten laste van de € 5 miljoen, die is gereserveerd voor de initiatieven
in 2004–2005 XNoot1Samenstelling:Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje
(VVD), Voorzitter Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik
(GL), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP),
Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA
(PvdA), Ondervoorzitter Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF),
Van Dam (PvdA), Visser (VVD) en Azough (GL).Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Laan (D66), Boelhouwer (PvdA), Vacature (algemeen), Tonkens (GL),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van
der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma
(CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA), De
Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA), Aptroot (VVD) en
Halsema (GL).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29388-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl