Zee- en kustvisserij; Brief minister over de mosselzaadvanginstallaties (MZI's)
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137105
 2009-2010
 
 29 675
 Zee- en kustvisserij
 
 
 
 
 Nr. 
 86
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 12 november 2009
 
 In uw brief d.d. 10 november jl. (2009D55562) verzoekt u mij een
reactie te geven op een aantal door uw Kamer ontvangen brieven inzake het
MZI-beleid. Op 8 oktober jl. heeft u mij een dergelijk verzoek gedaan.
 
 In het hiernavolgende zal ik ingaan op de overwegingen die achter mijn
beleidskeuzes liggen. Hierbij zal ook een aantal zaken die in deze brieven
naar voren wordt gebracht aan de orde komen.
 Keuze MZI-locaties
 Vorig jaar oktober heb ik u geïnformeerd over mijn voornemen om met
betrekking tot de opschaling van MZI-locaties een breed consultatieproces
te doorlopen. Dit was nodig om tot een keuze van MZI-locaties te komen welke
op draagvlak kunnen rekenen bij de andere gebruikers van de kustwateren én
bij de diverse betrokken overheden.
 Het afgelopen jaar is dit intensieve consultatieproces doorlopen. Hierbij
is gekeken naar de potentie en geschiktheid van gebieden als MZI-locatie (diepte
en stroomsnelheid), de belangen van andere gebruikers, de veiligheid en de
draagkracht van gebieden. Dat laatste betekent dat de invang van mosselzaad
niet tot ongewenste effecten mag leiden op andere aanwezige organismen omdat
er een gebrek aan beschikbaar voedsel (i.c. plankton) ontstaat.
 Dit proces heeft geresulteerd in de aanwijzing van een aantal MZI-locaties
waarbij een evenwichtige afweging is gemaakt tussen de diverse hierboven in
het geding zijnde belangen. Dit kan betekenen dat er locaties zijn afgevallen
die qua potentie mogelijk betere kansen voor MZI’s boden. Maar het betekent
ook dat de uiteindelijk geselecteerde locaties kunnen rekenen op draagvlak
bij de andere gebruikers. De daadwerkelijk geschiktheid van locaties voor
de plaatsing van MZI’s zal echter pas blijken nadat deze in gebruik
zijn genomen.
 Verdeling MZI-locaties
 Op 31 augustus 2009 (29 675, nr.82) heb ik u van mijn besluit
inzake de verdeling van de MZI-locaties op de hoogte gesteld. Hieronder zal
ik nogmaals mijn overwegingen uiteenzetten.
 Voortraject
 Op 22 januari 2008 heb ik het Productschap Vis formeel om advies
gevraagd inzake de verdeling van toekomstige MZI-locaties.
 Daarop is een Commissie ingesteld bestaande uit de voorzitter van de PO
Mosselcultuur, de secretaris van het Productschap Vis en een vertegenwoordiger
van de externe experimenthouders (dus die geen mosselkweker zijn).
 
 Deze Commissie heeft een aantal conceptvarianten opgesteld, waarbij sprake
was van de toekenning van een startpositie voor de MZI-experimenteerders.
Overigens was hier ook sprake van het feit dat de eventueel toegekende startpositie
nooit meer hectares mocht omvatten dan het aantal hectares dat daadwerkelijk
in gebruik is bij een onderneming.
 
 Op 13 maart 2009 heeft Productschap Vis de opdracht teruggegeven.
Het bleek niet mogelijk om invulling te geven aan de adviesaanvraag.
 
 Op de achtergrond speelde hier de totstandkoming van het convenant «transitie
mosselsector en natuurherstel».
 Mosselconvenant
 Op 4 maart 2009 heb ik u het Plan van Uitvoering convenant transitie
mosselsector en natuurherstel Waddenzee doen toekomen (Kamerstuk 29 675,
nr. 64). Voor de mosselsector betekent dit convenant dat zij een belangrijke
opgave voor de toekomst hebben: zij moeten de transitie maken van een sector
die afhankelijk is van de bodemvisserij op mosselzaad, naar een sector die
mosselzaad inwint door middel van alternatieve technieken. Dit vraagt zeer
veel inspanningen van de sector, maar ook de ruimte om deze transitie te maken.
Het belangrijkste alternatief op dit moment voor de bodemvisserij vormen MZI’s.
 Besluit verdeling MZI-locaties
 De teruggave van de adviesaanvraag door het Producstschap Vis heeft tot
gevolg gehad dat ik bij mijn besluitvorming een eigenstandige afweging moest
maken.
 
 Bij mijn besluit over de verdeling van de MZI-locaties heb ik zowel de
positie van de huidige experimenteerders als de nieuwe situatie die was ontstaan
door de gemaakte afspraken in het mosselconvenant in overweging genomen. Enerzijds
hebben de huidige experimenteerders investeringen gedaan en als «voorloper»
de MZI’s tot een serieus alternatief voor de bodemvisserij ontwikkeld.
Anderzijds zullen de mosselkwekers in de toekomst de bodemvisserij stapsgewijs
afbouwen en daarvoor gecompenseerd moeten worden in ruimte. Dit alles met
de wetenschap dat er in de toekomst maar beperkt locaties zijn voor MZI’s.
 
 Mijn afwegingen hebben geleid tot mijn besluit zoals ik dat per brief
d.d. 31 augustus aan uw Kamer heb doen toekomen. Op grond van de «transitieverplichting»
komen de ondernemers uit de mosselsector in de eerste plaats in aanmerking
voor de straks uit te geven MZI-locaties. Voor de huidige experimenteerders
heb ik gekozen voor een generieke tegemoetkoming.
 
 Deze houdt in dat zij gedurende een overgangstermijn van vier jaar een
vergunning krijgen om investeringen in hun huidige experimentele MZI-installatie(s)
terug te verdienen.
 Ik heb gekozen voor een generieke tegemoetkoming omdat er een groot aantal
variabelen – ook niet beïnvloedbare zoals de natuurlijke omstandigheden –
van invloed zijn op de terugverdientijd.
 Verdere uitgifteproces
 In vervolg op mijn brief d.d 31 augustus is het proces rond de verdere
uitgifte in gang gezet. Dit is noodzakelijk om het benodigde vergunningentraject
en de voorbereiding daarvan voor aanvang van het seizoen 2010 af te ronden.
Ik heb u daar in mijn brief d.d. 31 augustus over geïnformeerd.
 
 Dit heeft geleid tot de volgende stappen.
 Op 7 oktober is een Wijziging van de Uitvoeringsregeling Visserij
gepubliceerd in de Staatscourant. In deze regeling zijn de criteria voor vergunningverlening
vastgelegd en wordt aangegeven wie er in aanmerking komen voor een vergunning
voor een mosselzaadinvanginstallatie. Tevens zijn in deze regeling de MZI-locaties
vastgelegd, en wordt zowel aan de experimenteerders als de PO Mosselcultuur
de mogelijkheid geboden om een gemeenschappelijk Visplan in te dienen. In
dit Visplan vindt dan de individuele toedeling van de locaties plaats.
 
 Op 27 oktober is het Besluit houdende bekendmaking van de locaties
voor het vissen met mosselzaadinvanginstallaties gepubliceerd. In dit besluit
wordt een nadere onderverdeling van de MZI-locaties gegeven tussen de groep
van ondernemers uit de mosselsector en de groep van ondernemers die de afgelopen
jaren geëxperimenteerd hebben.
 
 Het volgende uitgangspunt is gehanteerd. Indien een huidige experimenthouder
zijn MZI op een locatie heeft liggen die vanaf 2010 terugkomt als MZI-locatie
in het MZI-opschalingsbeleid, dan mag hij blijven liggen. De experimenthouders
die niet (kunnen) terugkeren naar hun locatie, krijgen een ruimte toegewezen
aansluitend op de experimenthouders die wél kunnen blijven liggen.
Op die manier worden de huidige experimenthouders geclusterd op een beperkt
aantal locaties. De MZI-installaties die slechts voor vier jaar mogen worden
geëxploiteerd, zijn op deze manier te onderscheiden van de MZI’s
die in het kader van de transitie worden uitgelegd. Ook werden de experimenthouders
op deze wijze in de gelegenheid gesteld om door middel van een gezamenlijk
visplan tot een verdeling van de beschikbare locaties te komen. Inmiddels
is de datum voor het indienen van een gemeenschappelijk Visplan verlopen zonder
dat er een gezamenlijk plan is ingediend. Dit betekent dat er onder de experimenteerders
conform de regeling geloot zal worden. De loting vindt plaats per kustwater.
 
 Eerder zijn op 9 september 2009 de individuele experimenteerders
per brief geïnformeerd over de berekening
van de ruimte die nodig is voor het gebruik van de MZI-installtaties waarmee
zij in 2008 en 2009 geëxperimenteerd hebben, en die ze in 2010 krijgen
toegewezen.
 Dit houdt veelal in dat zij niet dezelfde omvang van ruimte vergund krijgen
als in hun huidige MZI-vergunning, maar de ruimte die reëel nodig is
om hun huidige MZI-installatie te kunnen exploiteren.
 
 De reden hierachter is dat tijdens de experimenteerperiode een aantal
experimenteerders veel meer hectares vergund hebben verkregen dan voor
de exploitatie van hun huidige MZi-installatie(s) nodig is. Gelet op de beperkte
ruimte die er is voor de plaatsing van MZI’s, is voor bovenstaande methodiek
gekozen. Indien de huidige experimenteerders wel de omvang van hun huidige
locatie vergund hadden gekregen, zou er reeds circa 450 hectare alleen al
aan de experimenteerders moeten worden uitgegeven. Dat is meer dan de helft
van de totaal 730 hectare die beschikbaar is t/m 2013.
 Voor deze berekening is een generieke berekeningsmethodiek gehanteerd
die voor iedereen geldt.
 Procedures
 Zowel op het verdelingsbeleid als op de toewijzing van de locaties en
de berekening van de individuele locaties zijn reeds vele reacties van experimenteerders
en ondernemers uit de sector binnengekomen.
 
 Omdat het besluit waarbij de vergunning verleend wordt pas beschouwd kan
worden als een besluit als bedoeld in 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht,
kan dan pas formeel bezwaar worden aangetekend. Deze week heb ik een brief
doen uitgaan naar alle experimenteerders om hen hierover te informeren.
 Deze brief treft u ter informatie bijgevoegd aan.
 Tot Slot
 Ik heb u in het bovenstaande geïnformeerd over de overwegingen achter
mijn beleidskeuzes. Bij het maken van deze keuzes heb ik rekening gehouden
met de diverse belangen. De belangen van de mosselkwekers, van de huidige
experimenteerders, maar ook met de belangen van garnalenvissers, de recreatievaart,
en niet in de laatste plaats de veiligheid en natuur.
 Bovendien is er sprake van een beperkte ruime.
 Ik meen dat ik bij de keuzes die ik heb gemaakt een evenwichtige afweging
heb gemaakt waarbij zoveel mogelijk recht wordt gedaan aan deze diverse belangen.
 
 Het is nu aan de ondernemers uit de mosselsector om de eerste stappen
in de transitie te zetten. Dat zal een proces van jaren zijn, maar ik heb
er vertrouwen in dat we gezamenlijk op de goede weg zijn. En dat deze inzet
er ook bij de mosselkwekers terdege is, blijkt uit het feit dat er 30 aanvragen
in het kader van de MZI-Investeringsregeling zijn ingediend.
 
 Ik zal nu alles in het werk stellen dat de komende maanden de diverse
benodigde vergunningen worden verleend, opdat in 2010 daadwerkelijk de opschaling
van start kan gaan.
 
 De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 G. Verburg
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.