Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Lijst van vragen en antwoorden over Groenboek diensten van algemeen belang (kamerstuk 22112, nr. 283)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 291

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

22112 nr. 291

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567De werkingssfeer van het Europese mededingingsrecht is
(net als het Nederlandse) beperkt tot economische activiteiten. Niet-economische
activiteiten vallen dus ook nu al buiten de mededingingsregels.8
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 291LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 24 oktober 2003De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft over het Groenboek diensten van algemeen belang (kamerstuk 22 112,
nr. 283) de regering de navolgende vragen ter beantwoording voorgelegd. De
vragen alsmede de daarop gegeven antwoorden zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De GraveDe griffier van de commissie,Tielens-Tripels 1Welke diensten worden gerekend tot de diensten van
algemeen economisch belang en welke tot diensten van algemeen belang?Onder diensten van algemeen belang (DAB) wordt een verscheidenheid aan
diensten verstaan waarvan de overheid vindt dat ze aangeboden moeten worden,
ook als de markt het niet zelf kan. De overheid stelt aan dergelijke diensten
specifieke dienstverleningseisen als toegankelijkheid, betaalbaarheid en continuïteit.
Voorbeelden van dergelijke diensten zijn de traditionele netwerksectoren,
onderwijs, publieke omroep, rechtspraak, maar ook lokale diensten als afvalverwerking,
et cetera.De wijze waarop de dienst wordt aangeboden bepaalt of een dienst een economische
activiteit is of niet. Diensten die op de markt worden aangeboden worden diensten
van algemeen economisch belang (DAEB) genoemd. Deze laatste groep diensten
valt onder de mededingingsregels en indien er sprake is van diensten die de
intra-Europese handel wezenlijk beïnvloeden, is het Europese staatssteun-
en mededingingsregime van toepassing.Het is mogelijk om voorbeelden te geven van diensten die wel of geen economische
activiteit zijn. Het is echter niet mogelijk definitieve lijsten te maken
van diensten van algemeen niet-economisch belang. Het begrip economische activiteit
is een evoluerend begrip afhankelijk van de relevante marktsituatie (product,
geografie). De opvatting en organisatie van dit soort diensten verschillen
tussen lidstaten, naar gelang de marktsituatie verandert, en is daarnaast
afhankelijk van de politiek/culturele voorkeuren (Het gevangeniswezen bijvoorbeeld
wordt in sommige landen overgelaten aan private partijen, terwijl in andere
landen het een staatsmonopolie is.) Een definitieve lijst met diensten die
als niet-economische activiteit benoemd worden veronachtzaamt deze verscheidenheid.2Op welke manier kan de toegang tot de diensten van
algemeen belang tegen een betaalbare prijs met een goede, gegarandeerde kwaliteit
worden geleverd, zonder dat dit in strijd zal zijn met de regels van artikel
86?Op de diensten van algemeen belang die geen economische activiteit zijn,
zijn de Europese communautaire staatssteunen mededingingsregels niet van toepassing.Het EG-Verdrag is wel van toepassing op de DAEB, De artikelen 81 en 82
stellen dat landen geen kartels en economische machtsposities mogen scheppen
en/of toelaten. Het huidige Verdrag biedt echter ruimte om rekening te houden
met de bijzondere aspecten van diensten van algemeen economisch belang zonder
dat de werking van de interne markt geschaad hoeft te worden. Zo biedt artikel
86 lid 2 van het Verdrag lidstaten de mogelijkheid om bijzondere rechten aan
uitvoerders van DAEB te verlenen. Deze rechten verlenen uitvoerders van DAEB
een uitzonderingspositie t.o.v. de staatssteun- en mededingingsregels van
het Verdrag, voor zover deze regels de vervulling van de taken van DAEB zouden
belemmeren. Wezenlijk in de huidige verhouding is dat de lidstaat dus zelf
bepaalt wat een DAEB is en de vormgeving van de uitvoering (publiek/privaat).
De Commissie houdt toezicht of de inrichting en wijze van aanwijzing van DAEB
en de daarmee gemoeide bijzondere rechten proportioneel zijn en de interne
markt niet onevenredig verstoren.3Welke bevoegdheden zijn op Europees niveau noodzakelijk
om aan het gestelde in 2 te voldoen? Is een verdragswijziging noodzakelijk,
zijn nadere Europese regels noodzakelijk of is het huidige instrumentarium
afdoende?Artikel 86–3 verplicht de Europese Commissie om toezicht te houden
of de inrichting en wijze van aanwijzing van DAEB door de lidstaten en de
daarmee gemoeide bijzondere rechten proportioneel zijn en de interne markt
niet onevenredig verstoren.In geval van onenigheid of onduidelijkheid bepaalt – conform de
verdragssystematiek – uiteindelijk het Europese Hof van Justitie in
hoeverre deze voorwaarden worden vervuld.Tevens kan de Commissie met richtlijnen komen die specifieke sectoren
vrijmaken voor de interne markt, met inachtneming van de publieke belangen.
Zoals gedaan is bij o.a. de postrichtlijn en de telecomrichtlijn.Deze systematiek is helder. Het biedt een evenwichtige situatie tussen
enerzijds de beleidsvrijheid van een lidstaat om publieke belangen te definiëren,
naar gelang de voorkeuren van de bevolking, en tegelijkertijd de goede werking
van de interne markt. Het doet hiermee recht aan het subsidiariteitsprincipe
dat stelt dat wat lidstaten beter of net zo goed als de Commissie kunnen doen,
zij ook moeten doen.Er zijn geen aanwijzingen waarom het instrumentarium van de Commissie
niet toereikend is en aanvulling behoeft.Wijziging van het Verdrag, waarbij aan de EU een zelfstandige grondslag
wordt gegeven om de DAB te reguleren – de Commissie dient met een verordening
te komen waarin de beginselen en voorwaarden van DAB nader zouden moeten worden
bepaald – is niet wenselijk.Door de verplichting op te nemen een Europese wet vast te stellen over
de beginselen en voorwaarden van de DAB, veranderen de verhoudingen aanzienlijk.
Het gehele terrein rondom DAEB wordt daardoor gecommunautariseerd. Europa
zal dan moeten bepalen wat een DAEB is en daarnaast de voorwaarden formuleren
waartegen het aangeboden dient te worden. Hiermee verliest Nederland elementaire
bevoegdheden. De beleidsvrijheid om zelf keuzes te maken t.a.v. uitvoering,
financiering en organisatie van DAEB zou sterk kunnen afnemen.Tot een verordening er is en de werking en reikwijdte ervan is uitgekristalliseerd
zal er op beleidsmatig niveau rechtsonzekerheid bestaan, waardoor ordeningsprocessen
kunnen stagneren. Ook het bedrijfsleven is niet gebaat bij de rechtsonzekerheid
die met de komst en uitwerking van een dergelijke verordening gepaard gaat.De verdragswijziging opent de mogelijkheid tot onttrekking van bepaalde
sectoren aan de werking van het Verdrag, met name op het terrein van het mededingingsrecht.De Commissie en het Hof verliezen daarmee de bevoegdheid te controleren
of bepaalde DAEB conform het Verdrag worden uitgevoerd. Het Verdrag kan dan
niet meer een toetsteen zijn voor bepaalde handelingen van DAEB. Hierdoor
krijgen de uitgekozen sectoren onwenselijke concurrentievoordelen (zeker de
mogelijk grensoverschrijdende sectoren) en wordt de deur opengezet voor verdere
verstoringen van de mededinging.4Welke visie heeft de EU op de diensten van algemeen
belang? Deelt het kabinet de opvatting dat het in het kader van het Europees
instrumentarium gebruikelijk is dat een Witboek uitsluitend vragen stelt en
op basis van verkregen antwoorden een visie gaat ontwikkelen wat zijn neerslag
vindt in het Groenboek? Klopt het dat deze visie niet in het Groenboek zijn neerslag heeft gekregen en wat de mening van het Kabinet in deze?De diensten van algemeen economisch belang nemen een belangrijke plaats
in in de gemeenschappelijke waarden van de Unie en vervullen volgens de EU
een fundamentele rol in alle lidstaten bij het bevorderen van sociale en territoriale
samenhang. Bij gebreke aan communautaire regelgeving ter zake, beschikken
de lidstaten over een grote vrijheid om de aard en de omvang te bepalen van
de «openbare diensten» die zij willen uitbouwen op basis van hun
beleidskeuzes.De Commissie dient vanuit een positieve houding de uitbouw en ontwikkeling
van diensten van algemeen economisch belang te begeleiden, overeenkomstig
artikel 16 van het Verdrag. In dit kader streeft de Commissie in hoofdzaak
drie doelstellingen na:• Verzekeren van een doeltreffende werking van DAB• Erover waken dat aan concurrentie blootgestelde activiteiten die
geen DAEB zijn en waarmee geen algemeen belang wordt nagestreefd, niet als
dusdanig worden aangemeld, en• Erover waken dat er geen negatieve invloeden zijn op markten die
openstaan voor concurrentie buiten de openbaredienstverlening.Het is gebruikelijk dat de Europese Commissie in een Groenboek haar visie
over een thema neerlegt, waarna na raadpleging van de Lidstaten concrete beleidsvoorstellen
volgen in de vorm van een Witboek. Het Kabinet is van mening dat de Europese
Commissie in het Groenboek niet met een uitgekristaliseerde visie over diensten
van algemeen belang komt. Het onderliggende Groenboek heeft meer het karakter
van een consultatiedocument, waarin de Europese Commissie wel vele onderwerpen
aansnijdt, maar niet verder gaat dan het stellen van vragen, hetgeen teleurstellend
is.5Zal de exacte invulling van diensten zowel van algemeen
economisch als van algemeen belang door de nationale overheden leiden tot
oneerlijke concurrentie en op gespannen voet komen te staan met de bepalingen
van het Verdrag betreffende de Europese Unie?Zoals gesteld hebben lidstaten de vrijheid om zelf te bepalen wat een
dienst van algemeen belang is en mogen zelf de uitvoering (publiek/privaat)
bepalen. Het Verdrag biedt, zoals geschreven, met artikel 86.2 ruimte om rekening
te houden met de bijzondere aspecten van diensten van DAEB zonder dat de werking
van de interne markt geschaad hoeft te worden. De Commissie is echter wel
gerechtigd te controleren of de bijzondere rechten verleend aan de uitvoerder
van de DAEB proportioneel zijn met de taken van algemeen belang.Op dit moment zijn er voldoende instrumenten beschikbaar die oneerlijke
concurrentievoordelen voor uitvoerders van DAEB tegengaan. Ten aanzien van
het verlenen van financiële steun aan uitvoerders van diensten van algemeen
economisch belang heeft recente jurisprudentie van het Hof van Justitie (de
zaak Altmark C-280/00) aanknopingspunten geboden: aan het geven van financiële
bijdragen door de overheid zijn specifieke voorwaarden verbonden die moeten
voorkomen dat uitvoerders van DAB concurrentievoordelen krijgen. Ook de transparantierichtlijn
biedt aanknopingspunten om ongeoorloofde voordelen voor uitvoerders van DAEB
t.o.v. concurrenten tegen te gaan. Ten slotte heeft het de voorkeur dat de
aanwijzing van een uitvoerder van DAEB op een zo transparant mogelijke wijze
verloopt. Bijvoorbeeld door middel van een aanbestedingsprocedure.Mocht ten slotte een concurrent zich benadeeld voelen door dein zijn ogen
onterecht verleende- bijzondere rechten aan de uitvoerder van de DAEB,
dan bestaat de mogelijkheid hiermee naar het Europese Hof van Justitie te
stappen.6Moet er niet een aanmelding vooraf bij de Europese
Commissie worden gedaan, voordat een lidstaat besluit of een dienst van algemeen
economisch belang is, om daarmee oneerlijke concurrentie te voorkomen?In Nederland wordt een benadering gehanteerd waarbij in een sector waarvan
de overheid vindt dat er een algemeen belang is, eerst de te garanderen belangen
bij voorkeur zo specifiek mogelijk gedefinieerd worden. Deze belangen zijn
een afspiegeling van de wensen en voorkeuren van de bevolking. Er worden daarbij
eisen vastgelegd waaraan de dienstverlening minimaal moet voldoen. Vervolgens
wordt een passende marktordening ontwikkeld die deze belangen weet te garanderen
en vergeleken met alternatieve ordeningsvormen de meeste welvaartswinst genereert
en de consument het meeste oplevert. Dit hoeft niet per se vrije marktwerking
te zijn; dit zal afhangen van de mogelijkheden van de markt om de specifieke
belangen te borgen. Indien door marktfalen de markt niet in staat is de benoemde
belangen te verzekeren, zal er een vorm van gereguleerde marktwerking moeten
komen of in het uiterste geval volledig publieke uitvoering. Door de wijze
van inrichting van de markt bepaalt de overheid of de uitvoering van de dienst
een economische activiteit is of niet. Door de Commissie vooraf toestemming
te vragen of een dienst via de vrije markt kan worden verleend, worden de
Lidstaten een essentieel deel van hun eigen beleidsvrijheid ontnomen hetgeen
in strijd is met het subsidiariteitsprincipe.De Commissie houdt daarnaast zoals eerder gesteld al ex post toezicht
of de bijzondere rechten verleend aan de uitvoerder van de DAEB proportioneel
zijn met de taken van algemeen belang, geen diensten worden aangemerkt als
DAEB zonder dat er een algemeen belang wordt nagestreefd en dat er geen negatieve
invloeden zijn op markten die openstaan voor concurrentie buiten de openbaredienstverlening.
Bij misbruik kan de Commissie ingrijpen.Behalve onwenselijk is een vorm van notificatieplicht van DAEB vooraf
dus ook niet nodig. Op dit moment zijn er voldoende instrumenten beschikbaar
die oneerlijke concurrentievoordelen voor uitvoerders van DAEB tegengaan.
Zie hiervoor vraag 5.7Is het kabinet voorstander van het buiten beschouwing
laten van diensten van algemeen niet-economische belang buiten de mededingingsregels
ex artikel 86 van de EU en zo ja, waarom?De werkingssfeer van het Europese mededingingsrecht is
(net als het Nederlandse) beperkt tot economische activiteiten. Niet-economische
activiteiten vallen dus ook nu al buiten de mededingingsregels.Het mededingingsrecht bevat naar haar aard regels voor het gedrag van
ondernemingen op markten. Het is dan ook weinig zinvol het toe te passen op
niet-economische activiteiten, die niet door ondernemingen op markten ontplooid
worden.8Deelt het kabinet de mening dat voorop staat een toegang
tot de diensten van algemeen belang, tegen een betaalbare prijs, een goede
kwaliteit met een gegarandeerde dienst verlening, waarbij de overheid een
toezichthoudende rol heeft, bij een niet altijd perfect functionerende marktwerking?. In hoeverre stroken deze gedachten met het concept diensten van algemeen
economisch belang?Het uitgangspunt voor de ordening van een markt zijn voor het kabinet
de aanwezige publieke belangen. Deze dienen zo specifiek mogelijk te worden
benoemd en vervolgens dient die passende marktordening ontwikkeld te worden
die deze belangen weet te garanderen en vergeleken met alternatieve ordeningsvormen
de meeste welvaartswinst genereert. Deze ordening zal niet per sé volledige
mededinging zijn: de uiteindelijke ordening en regulering is afhankelijk van
de specifieke karakteristieken van de markt. Een geliberaliseerde markt zal
ook een sterke overheid nodig hebben. Niet alleen in de rol van regelgever,
maar ook in de vorm van een toezichthouder.Het feit dat een activiteit tot een dienst van algemeen belang wordt aangemerkt
betekent dus niet dat het niet door private partijen kan worden uitgevoerd.
Het kabinet is een voorstander van een transparante toewijzing van DAEB aan
marktpartijen Een concessieverlening kan daarbij een geschikt instrument zijn.
Bij de concessieverlening kunnen de specifieke dienstverleningseisen van tevoren
worden opgesteld. Een voorbeeld hiervan is de aanbestedingprocedure van het
streekvervoer. XNoot1Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), De Grave (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik
(CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GL), Blok
(VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (CU), Van den Brink (LPF), Duyvendak (GL), Kortenhorst
(CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA),
Van Fessem (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA),
De Krom (VVD), Van der Laan (D66), Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA) en Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), De Nerée tot
Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GL), Weekers (VVD),
De Vries (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van den Brand (GL), Verburg
(CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Lazrak (SP), De Ruiter (SP), Eerdmans (LPF),
De Haan (CDA), Van Dijk (CDA), Hofstra (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA),
Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Giskes (D66), Tjon-A-Ten (PvdA),
Waalkens (PvdA) en Szabó (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-291.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl