Wapenexportbeleid; Brief minister en staatssecretaris met notitie over meer openbaarheid m.b.t. de rapportage over de uitvoer van militaire goederen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22054, nr. 30

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

22054 nr. 30

27-02-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamNOTITIE OVER MEER OPENBAARHEID MET BETREKKING TOT DE RAPPORTAGE
OVER DE UITVOER VAN MILITAIRE GOEDEREN 1 Inleiding 1.1 Het Nederlandse wapenexportbeleid1.2 De Nederlandse defensie-industrie1.3 Afstoting defensie-materieel1.4 Rapportage over de wapenexport2 Rapportagebeleid in andere Europese landen3 Het «Zweedse model» 3.1 Rapportage3.2 Exportvergunningenbeleid4 De marges van openbare rapportage in Nederland5 Naar een Nederlands modelBIJLAGEBelgiëDenemarkenDuitslandFinlandFrankrijkItaliëNoorwegenOostenrijkSpanjeVK
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22054Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 054Wapenexportbeleidnr. 30BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN DE STAATSSECRETARISSEN
VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 27 februari 1998Ingevolge de toezegging van de Minister van Buitenlandse Zaken, gedaan
tijdens de begrotingsbehandeling Buitenlandse Zaken op 9 en 10 december 1997,
doen wij u hierbij toekomen, een notitie over meer openbaarheid met betrekking
tot de rapportage over de uitvoer van militaire goederen.De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van MierloDe Staatssecretaris van Economische Zaken,A. van Dok-van WeeleDe Staatssecretaris van Defensie,J. C. Gmelich Meijling NOTITIE OVER MEER OPENBAARHEID MET BETREKKING TOT DE RAPPORTAGE
OVER DE UITVOER VAN MILITAIRE GOEDEREN 1 Inleiding 1.1 Het Nederlandse wapenexportbeleidHet Nederlandse wapenexportbeleid wordt gekenmerkt door terughoudendheid.
De Regering is niet principieel gekant tegen de uitvoer van militaire goederen,
mits deze uitvoer aan een zorgvuldige politieke toetsing is onderworpen.De Ministers van Economische Zaken en van Buitenlandse Zaken dragen op
grond van het Uitvoerbesluit strategische goederen van 26 april 1963 beiden
verantwoordelijkheid met betrekking tot de export van militaire goederen.
Het beleid met betrekking tot wapenexport is uitgewerkt in de Nota Wapenexportbeleid
van 28 maart 1991 alsmede de aanvulling daarop van 27 februari 1992 (22 054,
nrs. 1–2). Binnen die gedeelde verantwoordelijkheid is de Minister van
Buitenlandse Zaken verantwoordelijk voor de buitenlandspolitieke toetsing
van aanvragen voor de uitvoer van militaire goederen. De Staatssecretaris
van Economische Zaken is primair verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging
en het toezicht op de naleving van genoemd Uitvoerbesluit, inclusief de contacten
met het bedrijfsleven.De politieke toetsing van vergunningaanvragen geschiedt aan de hand van
de acht criteria voor wapenexport, zoals die in respectievelijk 1991 en 1992
in Europees verband zijn overeengekomen. 1.2 De Nederlandse defensie-industrieDe Nederlandse defensie-industrie is in vergelijking met andere Europese
landen van beperkte omvang. In Nederland vindt ook nauwelijks productie van
volledige wapensystemen plaats. Ondanks de beperkte omvang kenmerkt de defensie-industrie
zich door technologisch hoogwaardige productie, frequente innovatie en hoog
opgeleid personeel. Het overheidsbeleid is erop gericht om deze technologisch
waardevolle capaciteit in ons land te behouden door Nederlandse bedrijven
zo goed mogelijk te betrekken bij nationale militaire aanbestedingen en internationale
defensiesamenwerking. Hierbij moet met name worden gedacht aan de maritieme
sector, geavanceerde elektronica en vervoers- en luchtvaarttechnologie. Gemiddeld
eenderde van de jaarlijkse omzet in militaire of daaraan gerelateerde productie
wordt uitgevoerd, hetgeen neerkomt op ca. Hfl. 1mld. Bijna alle exporten hebben
betrekking op deelsystemen of onderdelen. Een aanzienlijk deel van deze exporten
vloeit voort uit compensatie.Het bestaan van een defensie-industriële capaciteit in Nederland
is ook van politiek belang. Ten eerste kan zo gedeeltelijk in de behoeften
van de eigen krijgsmacht worden voorzien. Ten tweede versterkt het de positie
van Nederland in discussies in Europees verband over harmonisatie van het
wapenexportbeleid en de defensiematerieelsamenwerking. Tenslotte geldt dat,
in het belang van de vrede en veiligheid in de wereld, een legitieme behoefte
bestaat aan defensie materieel, waar ook de Nederlandse industrie op verantwoordelijke
wijze een bijdrage aan mag leveren. 1.3 Afstoting defensie-materieelDe laatste jaren hielden de meest omvangrijke exporten verband met de
afstoting van overtollig materieel van de Nederlandse strijdkrachten. In tegenstelling tot de uitvoer van de Nederlandse defensie-industrie
betreft hier veelal wel complete wapensystemen. Overeenkomstig de Nota Wapenexportbeleid
vindt verkoop aan regeringen plaats. Hiervan kan alleen worden afgeweken mits
aan strikte voorwaarden voor wat betreft het eindgebruik is voldaan. 1.4 Rapportage over de wapenexportDe informatievoorziening aan de Tweede Kamer over de uitvoer van militaire
goederen is geleidelijk intensiever geworden. In het vervolg op de Nota Wapenexportbeleid
van 1991 is de Kamer ingelicht over de waarde van de jaarlijkse wapenexporten.
Deze informatie was uitgesplitst in een NAVO-deel en een niet-NAVO-deel. Op
vertrouwelijke basis kon de Kamer nadere mondelinge informatie krijgen over
de cijfers per land van het niet-NAVO-deel. In 1996 ontving de Kamer voor
het eerst op vertrouwelijke basis schriftelijke informatie over de uitvoercijfers
per niet-NAVO-land. Naar aanleiding van de motie-Van den Doel c.s. (22 054,
nr. 24) wordt de Kamer sinds mei 1997 tweemaal per jaar een dergelijk vertrouwelijk
schriftelijk overzicht toegezonden, waarop doorgaans een Algemeen Overleg
over het wapenexportbeleid plaatsvindt.De Nota Wapenexportbeleid erkende reeds het bijzondere karakter van de
afstoting van overtollige strategisch defensie-materieel: «De overheid
heeft bij dit soort transacties een speciale verantwoordelijkheid en eist
dan ook hardere garanties t.a.v. het eindgebruik van deze goederen».
Daarom informeert de Staatssecretaris van Defensie sinds 1996 de Kamer per
vertrouwelijke brief vooraf over de voorgenomen verkoop van dergelijk materieel
(25 000 X, nr. 50). Hiermee geeft de regering uitvoering aan de eerdergenoemde
motie-Van den Doel c.s. In de praktijk meldt de Staatssecretaris van Defensie
eveneens grote niet-vergunningplichtige goederen zoals lichte helikopters
en kleinere transportvliegtuigen.Tenslotte: de regering heeft zich meermalen bereid verklaard de Kamer
op vertrouwelijke basis mondeling in te lichten over concrete transacties. 2 Rapportagebeleid in andere Europese landenIn de bijlage zijn de resultaten van een onderzoek naar de wijze van rapporteren
over wapenexporten in diverse Europese landen samengevat. Het blijkt dat de
parlementen niet overal systematisch over export van militaire goederen worden
geïnformeerd. Daar waar wordt gerapporteerd verschilt bovendien de omvang
en de inhoud van de rapportages per land. In elk geval kan worden geconcludeerd
dat de rapportage in het algemeen vertrouwelijk is. In dit opzicht vormen
Finland, Zweden, Noorwegen en Italië met hun mate van openbaarheid een
uitzondering. Het is overigens opvallend dat Finland overweegt juist het «Zweedse
model» over te nemen om aldus – op aandringen van het Finse bedrijfsleven –
de in Finland verregaande mate van openbaarheid enigszins te beperken. 3 Het «Zweedse model» 3.1 RapportageDe Zweedse regering publiceert jaarlijks een rapport over de ontwikkeling
in het nationale wapenexportbeleid alsmede de ontwikkelingen in de multilaterale
wapenbeheersings- en exportcontroleregimes waaraan Zweden deelneemt. Het rapport
bevat voorts overzichten met verscheidene gegevens over de feitelijke uitvoer
van Zweedse militaire goederen in het jaar waarop het rapport betrekking heeft. In genoemde overzichten gaat het achtereenvolgens om: de totale waarde
van de export van militaire goederen, het aandeel van die export in de totale
Zweedse uitvoer, de totale uitvoerwaarde per categorie militaire goederen
en de totale waarde van de export van militaire goederen per land van bestemming.
Daarnaast geeft het rapport een indicatie van de omzet uit export van militaire
goederen van de belangrijkste twintig tot dertig Zweedse producenten van zulke
goederen. Tot slot wordt aangegeven hoeveel werknemers deze industrietak telt.De rapportage in Zweden richt zich uitsluitend op de uitvoer van in Zweden
door de Zweedse defensie-industrie geproduceerde militaire goederen. De afstoting
van overtollig materieel door de strijdkrachten en de – in Zweden beperkte –
betrokkenheid van bedrijven bij het grensoverschrijdende handelsverkeer in
militaire goederen zijn niet in de Zweedse rapportage opgenomen. 3.2 ExportvergunningenbeleidNaast de jaarlijkse openbare rapportage kent het Zweedse model ook gepubliceerde
richtlijnen voor de uitvoer van militaire goederen. Deze richtlijnen geven
inzicht in de gehanteerde toetsingscriteria en laten zich deels vergelijken
met de Nederlandse Nota Wapenexportbeleid. Zij geven tevens een indicatie
van de uitkomst van de toetsing bij verschillende typen transacties.Een eerste onderscheid in typen transacties betreft het verschil tussen
puur commerciële uitvoer van Zweedse militaire goederen en het aangaan
van multilaterale samenwerkingsverbanden. In Zweden is deelname aan een dergelijk
multilaterale samenwerking op het terrein van militaire goederen een vergunning
vereist, maar als deze eenmaal is toegekend mag de daaruit voortvloeiende
uitvoer op een marginalere toetsing rekenen. In feite hangt de vraag of een
uit een samenwerkingsovereenkomst voortvloeiende uitvoer nog afzonderlijk
wordt getoetst samen met de vraag of het uiteindelijk door dat samenwerkingsverband
te produceren goed een overwegend Zweeds of een overwegend buitenlands karakter
zal hebben. In het laatste geval wordt de toetsing van de uitvoer van het
eindproduct als een verantwoordelijkheid van de overheid van de buitenlandse
partner beschouwd en zal in de praktijk altijd een vergunning voor de uitvoer
van de Zweedse onderdelen worden verleend.Een tweede onderscheid heeft betrekking op de aard van de goederen, waarbij
verschillende toetsingsregimes bestaan twee hoofdcategorieën. De categorie
militaire uitrusting voor gevechtsdoeleinden (slagveldsystemen, zoals vuurwapens,
kanonnen, gevechtsvliegtuigen en oorlogsbodems) ondergaat een toetsing aan
alle criteria. De categorie overige militaire uitrusting (zoals verkenningssystemen,
troepentransportmiddelen, maar ook onderdelen voor bovengenoemde slagveldsystemen)
ondergaat een toetsing aan een beperkter aantal criteria. In feite zal voor
die laatste categorie vergunning verleend worden «on condition that
the recipient country is not involved in an armed conflict with another country,
that it is not the scene of internal armed disturbances or widespread and
serious violations of human rights, and that no unconditional obstacle exists.»
Als de uitvoer van laatsgenoemde goederen in strijd zou zijn met door Zweden
aanvaarde internationale verdragen en overeenkomsten, besluiten van de VN-veiligheidsraad
of internationale conventies met betrekking tot uitvoer uit neutrale landen
in tijden van oorlog, zal export niet worden toegestaan.Een derde onderscheid heeft betrekking op het verschil tussen eerste leveranties
en naleveranties. De Zweedse richtlijnen stellen hierover dat «a permit
should be granted for the exportation of spare parts pertaining to
equipment exported previously with the requisite permission, unless an unconditional
obstacle exists. The same applies for other deliveries of, for example, ammunition,
linked with previous exports of equipment, or otherwise in cases where denial
of permission would be unreasonable». Onder dat laatste worden bijvoorbeeld
ook vervolgleveranties gevat, in gevallen waarin het ontvangende land trainingsprogramma's
en logistieke ondersteuning helemaal heeft afgestemd op eerder geleverde Zweedse
militaire systemen.Tenslotte maken de Zweedse richtlijnen ook een onderscheid naar bestemmingslanden.
In de richtlijnen is vastgelegd dat overwegingen van buitenlands beleid geen
beletsel vormen voor de uitvoer van militaire goederen naar andere Noordse
landen, naar de traditioneel neutrale landen in Europa of naar andere lidstaten
van de Europese Unie.Bovengenoemde verschillen in typen transacties en bestemmingen vertalen
zich in het Zweedse model ook in de zwaarte van de te volgen procedure. Het
besluit om al of niet vergunning te verlenen voor de uitvoer van militaire
goederen of voor multilaterale samenwerkingsprojecten wordt genomen door de
Inspecteur-Generaal van het Nationale Inspectoraat voor Strategische Goederen
(ISP). Op grond van het type transactie en het bestemmingsland doet het ISP
in de praktijk ca. 95% van de vergunningaanvragen af. Voor de resterende 5%
van de aanvragen – veelal nieuwe leveranties aan gevoelige bestemmingen –
laat de Inspecteur-Generaal zich adviseren door een in 1996 ingestelde Export
Controle Raad. Deze bestaat uit vertegenwoordigers van de meest betrokken
ministeries en een tiental parlementariërs. Alle leden van de Raad hebben
daar op persoonlijke titel zitting in en zijn gebonden aan een geheimhoudingsplicht.
De Raad wordt ook betrokken bij de marketingplannen van defensie-bedrijven.
Hierdoor hebben zowel de Inspecteur-Generaal als de bedrijven al in een vroeg
stadium een indicatie van de politieke gevoeligheid van bepaalde transacties. 4 De marges van openbare rapportage in NederlandDe regering informeert het parlement niet alleen over de doeleinden van
het Nederlandse wapenexportbeleid en over de instrumenten die voor de verwezenlijking
daarvan, maar zij verschaft het parlement ook informatie over de concrete
uitwerking van dit beleid. Zo is de regering bereid aan te geven hoe individuele
exportorders van militaire goederen aan het wapenexportbeleid zijn getoetst.
Naar het oordeel van de regering kan dit echter alleen vertrouwelijk gebeuren,
teneinde het bekend maken van individuele transacties te voorkomen. De regering
kan om respectievelijke juridische, buitenlandse politieke en commerciële
redenen geen volledige openbaarheid betrachten ten aanzien van individuele
exporten.Ten eerste hebben de betrokken exporteurs in het kader van de vergunningverlening
op vertrouwelijke basis gegevens over individuele transacties aan de overheid
ter beschikking gesteld. Op grond van artikel 10(1)c van de Wet Openbaarheid
Bestuur kan de overheid deze gegevens niet eenzijdig openbaar maken. Deze
wetsbepaling belet de regering niet om de Kamer over individuele transacties
informatie te geven, maar zij belet de regering wel dat openbaar te doen.Ten tweede kan openbaarheid ten aanzien van individuele exporten nadelige
gevolgen hebben voor de relaties van Nederland met het afnemende land. Sommige
bestemmingslanden wensen te voorkomen dat gegevens over hun invoer van militaire
goederen leidt tot inzicht in hun militaire vermogen. Dit geldt met name voor
landen die niet over een eigen defensie-industrie beschikken. Sommige landen
vragen daarom van Nederlandse leveranciers een verklaring, waarin
is vastgelegd dat geen informatie over de transactie openbaar mag worden gemaakt.
Derhalve is het ongewenst dat dergelijke informatie door toedoen van de overheid
in de openbaarheid komt.Ten derde doet openbare rapportage afbreuk aan de concurrentiepositie
van de Nederlandse betrokken bedrijven. Per slot van rekening zijn vele van
de ondernemingen die in de defensie-sector actief zijn nog altijd in hoge
mate afhankelijk zijn van de verwerving en het behoud van buitenlandse orders.
Daarom dient informatie over individuele afnemers of contractvoorwaarden vertrouwelijk
te worden gehouden. Bovendien is de Nederlandse defensie-industrie van beperkte
omvang, in ieder geval beduidend kleiner dan in Zweden. Zo kan de totale waarde
van de export naar een bepaald land toe te schrijven zijn aan een enkele transactie,
met name bij afstoting. 5 Naar een Nederlands modelZoals gesteld, wordt de Kamer op grond van de motie-Van den Doel c.s.
sinds 1997 tweemaal per jaar vertrouwelijk schriftelijk geïnformeerd
over de waarde van de afgegeven vergunningen voor exporten naar niet-NAVO-landen.
In de regel volgt hierop een Algemeen Overleg, in het besloten gedeelte waarvan
de Kamer desgewenst mondeling nadere toelichting kan krijgen op individuele
transacties.Het Zweedse Parlement wordt slechts één keer per jaar geïnformeerd,
zij het openbaar. De regering stelt voor de huidige Nederlandse praktijk te
handhaven, met dat verschil dat in mei van ieder jaar een openbaar rapport
wordt uitgebracht over de exporten die in het daaraan voorafgaande kalenderjaar
daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Daarnaast zal de regering in oktober de Kamer
vertrouwelijk informeren over de waarde van de daadwerkelijke gerealiseerde
exporten per bestemmingsland in eerste zes maanden van het jaar. De regering
acht het niet mogelijk twee maal per jaar openbaar te rapporteren, omdat dan
het risico te groot is dat derden individuele transacties kunnen herleiden.
Dit laat onverlet dat de Kamer – hoewel deels vertrouwelijk –
tweemaal per jaar wordt geïnformeerd.Met inachtneming van bovenstaande overwegingen zal de regering het parlement
een jaarlijks openbaar rapport toezenden waarin de uitgangspunten en het instrumentarium
van het Nederlandse wapenexportbeleid alsook de ontwikkelingen in de multilaterale
wapenbeheersings- en exportcontroleregimes worden belicht. In dit rapport
zullen bij wijze van bijlagen gegevens worden opgenomen over de feitelijke
uitwerking van het wapenexportbeleid op de uitvoer van goederen, welke opgenomen
zijn in de militaire lijst van het Uitvoerbesluit strategische goederen 1963.
Naast de vermelding van de totale waarde van de militaire uitvoer en het aandeel
van die uitvoer in het totale Nederlandse uitvoerpakket zullen twee overzichten
met nadere uitsplitsingen worden opgenomen.In het eerste overzicht zal de totale waarde van de uitvoer van militaire
goederen uitgesplitst worden naar landen van bestemming, inclusief de afzonderlijke
NAVO-landen, indien de bij een bestemming behorende waarde de 100 000
gulden overtreft. Bestemmingen waarnaar in een verslagjaar voor een lagere
waarde is uitgevoerd, zullen worden opgesomd onder vermelding van de totale
uitvoerwaarde naar de genoemde bestemmingen. In het tweede overzicht zal de
totale waarde van de militaire uitvoer uitgesplitst worden naar te onderscheiden
typen goederen. In aansluiting op het Zweedse model zullen daarbij twee hoofdcategorieën
met elk een aantal subcategorieën benoemd worden. De hoofdcategorie
wapens en munitie zal onderverdeeld worden in de zeven subcategorieën
waarover in het kader van het VN-register gerapporteerd wordt, aangevuld met
subcategorieën voor klein-kaliber vuurwapens en munitie. De hoofdcategorie
overige militaire goederen zal bijvoorbeeld onderverdeeld kunnen worden in
subcategorieën voor onderdelen van wapens en munitie, voor systemen voor
trainingsdoeleinden, militaire elektronica, productie-apparatuur en militaire
voer-, vaar- en vliegtuigen die niet al onder de andere hoofdcategorie vallen.
Bij de exacte afbakening van de subcategorieën zal als stelregel gelden
dat de daarbij vermelde waarde in de openbare rapportage niet als vanzelfsprekend
aan één bepaalde producent of exporteur kan worden toegeschreven.
Voorts zal getracht worden een beeld te geven van de omzet (dus inclusief
de binnenlandse afzet) en de werkgelegenheid van de Nederlandse defensie-industrie.
Deze laatste gegevens kunnen echter niet op grond van het Uitvoerbesluit strategische
goederen 1963 bij de betrokken bedrijven opgevraagd worden. De regering veronderstelt
echter dat de industrie bereid zal zijn om daarover vrijwillig informatie
te verschaffen.Overigens zullen beide overzichten – in tegenstelling tot voorheen –
ook gegevens bevatten over de uitvoer van militaire goederen naar NAVO-landen.
Vanwege de gewijzigde geopolitieke verhoudingen sinds de beëindiging
van de Koude Oorlog is er namelijk geen aanleiding meer deze informatie niet
meer op te nemen.De rapportage zal op een tweetal punten afwijken van het Zweedse model.
Ten eerste zullen vanwege de geringe omvang van de Nederlandse defensie-industrie
gegevens over omzet en werkgelegenheid in deze bedrijfstak slechts op de boven
beschreven geaggregeerde wijze in de openbare rapportage worden verwerkt.
Nadere uitsplitsing van zulke gegevens naar individuele bedrijven kan immers
leiden tot het herleiden van individuele transacties.Ten tweede zal ook informatie worden verstrekt over de uitvoer ten gevolge
van afstoting van defensiematerieel en de uitvoer ten gevolge van de handel
in militaire goederen. In Zweden wordt immers slechts informatie verstrekt
over de uitvoer van de in eigen land geproduceerde militaire goederen.Hoewel de introductie van een dergelijke jaarlijkse openbare rapportage
over het wapenexportbeleid, voorzien van gegevens over de in de verslagperiode
gerealiseerde uitvoer van militaire goederen, gepaard zal moeten gaan met
een aantal praktische aanpassingen in de informatie-uitwisseling tussen overheid
en bedrijfsleven, streeft de regering ernaar om het parlement nog dit jaar
een dergelijk openbaar rapport over 1997 te doen toekomen. BIJLAGEInformatieverstrekking over wapenexporten aan de parlementen in diverse
Europese landenBelgiëDe regering moet het parlement jaarlijks inlichten over wapenexporten
in het daaraan voorafgaande jaar. Dit gebeurt vertrouwelijk, terwijl de verschafte
informatie een algemeen karakter heeft. Bedrijfsgegevens of cijfers per land
worden bijvoorbeeld niet bekend gemaakt. Bestemmingslanden worden evenmin
genoemd, alleen grote geografische regio's. DenemarkenDe Minister van Justitie beslist persoonlijk over exportvergunningen.
Bij de besluitvorming neemt het advies van de Minister van Buitenlandse Zaken
een essentiële plaats in. De Minister van Justitie is niet verplicht
verantwoording af te leggen aan het parlement. Overigens worden vanuit het
parlement nauwelijks vragen gesteld. Bij politiek zeer gevoelige transacties
wordt het parlement bij wijze van uitzondering soms vooraf geraadpleegd. DuitslandT.a.v. wapenexporten bestaat een zeer grote mate van vertrouwelijkheid.
Het parlement wordt slechts geïnformeerd na gerichte vragen en dan nog
summier. De regering publiceert geen lijsten, anders dan een volledig geaggregeerd
totaaloverzicht van de export van «Kriegswaffen» over een bepaald
jaar, dat niet wordt uitgesplitst naar land. Over exporterende bedrijven wordt
in het geheel geen informatie verstrekt, zelfs niet wanneer hier door het
parlement naar gevraagd wordt. FinlandDe regering besluit over wapenexporten en hoeft hierover geen verantwoording
af te leggen aan het parlement. In Finland zijn thans vrijwel alle regeringsbesluiten
openbaar, ook beslissingen m.b.t. wapenexportvergunningen. De Finse regering
acht deze openbaarheid t.a.v. wapenexporten om m.n. commerciële redenen
nadelig. Daarom is het de bedoeling vanaf 1998 een jaarrapport te publiceren
dat althans v.w.b. de opzet ongeveer gelijk zou moeten zijn aan het Zweedse
overheidsrapport terzake. Een belangrijk doel hiervan is de traceerbaarheid
van Finse bedrijven te verminderen. FrankrijkEen interministeriële commissie beslist over alle wapenexportaangelegenheden.
Dit betreft zowel marktverkenning, het aangaan van (contract-) onderhandelingen
als de eigenlijke leverantie. De regering is niet verplicht het parlement
informatie over wapenexporten te verschaffen laat staan goedkeuring voor wapenexporten
te vragen. De vaste Kamercommissie voor Defensie wordt desgevraagd vertrouwelijk
en achteraf in kennis gesteld van de grote lijnen van omvangrijke transacties.
Wèl is het parlement op de hoogte van de exporten die aan het VN-wapenregister
worden opgegeven. ItaliëSinds 1990 is de regering wettelijk verplicht jaarlijks over wapenexporten
aan het parlement te rapporteren. Daarbij wordt echter wel rekening gehouden
met commerciële belangen en worden zonodig cijfers geaggregeerd.
Drie maanden na rapportage aan het parlement wordt het rapport publiek gemaakt.
In de praktijk blijkt het parlement niet erg kritisch te zijn over het wapenexportbeleid
van de regering. Het Italiaanse bedrijfsleven meent dat de grote mate van
openheid nadelig is zijn concurrentiepositie t.o.v. met name andere Europese
bedrijven. Het Italiaanse streven om in Europees verband tot harmonisatie
van het wapenexportbeleid te komen, wordt dan ook in belangrijke mate ingegeven
door de «level playing field»-gedachte. NoorwegenDe regering rapporteert sinds 1997 jaarlijks aan het parlement over wapenexporten
in het daaraan voorafgaande jaar. Het rapport terzake is openbaar. De verstrekte
informatie is zeer algemeen van karakter. Zo worden alleen groepen landen
genoemd. Hoewel het parlement aandringt op meer specifieke informatie, heeft
de regering te kennen gegeven hier niet op te willen ingaan. OostenrijkIn de eerste helft van ieder jaar wordt over wapenexporten van het daaraan
voorafgaande jaar gerapporteerd aan de «Rat für Auswärtige
Angelegenheiten». De exporten worden uitgesplitst naar categorieën
goederen en geografische regio's van bestemming. In de raad hebben zitting
de Bondskanselier, de Vice-bondskanselier, de voorzitter van het parlement,
de secretaris-generaal van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (ambtenaar)
alsmede enkele parlementsleden. Hoewel parlementariërs in de raad zitting
hebben is het géén parlementaire commissie. Het parlement als
zodanig wordt dus niet geïnformeerd. SpanjeTijdens de jaarlijkse begrotingsbehandeling van het Ministerie van Economie
en Financiën worden ook algemene gegevens over wapenexport verstrekt.
Dit behelst de waarde van de exporten alsmede de landen van bestemming. Over
exporterende bedrijven en de aard van de geleverde goederen verschaft de regering
op grond van de Wet op de Officiële Geheimen geen informatie. Middels
een motie heeft het parlement de regering gevraagd halfjaarlijks over wapenexporten
in te lichten. Daarom zal de regering in de eerste helft van dit jaar een
openbaar rapport publiceren. Gegevens over bedrijven en geleverde goederen
blijven echter geheim. VKDe parlementaire betrokkenheid bij het wapenexportbeleid is momenteel
nihil. Er bestaat ook geen formeel mechanisme waardoor regering en parlement
dit kunnen bespreken. De regering heeft evenwel nieuwe wetgeving aangekondigd
op dit terrein. Naar verluidt zou dit o.a. moeten resulteren in een openbare
rapportage, waarin o.m. soorten goederen zijn vermeld. De openbaarheid zal
zich waarschijnlijk ook uitstrekken tot bestemmingslanden, maar vrijwel zeker
niet tot bedrijfsgegevens. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22054-30.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl