Vreemdelingenwet 2000; Voorlopig verslag van het voorbereidend onderzoek door de vaste commissie voor Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20002001-26732, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

27-09-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26732 nr. 5

22-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1.1 Inleiding1.2 Internationale context1.3 Aanzuigende werking1.4 Toegang1.5 AC-procedure1.6 Beslistermijnen en besluitmoratorium in asielzakenBeslistermijnenBesluitmoratorium1.7 Weigeringsgronden asiel1.8 Het vluchtelingenpaspoort2. Vereenvoudiging van het systeem van verblijfsvergunningen2.1 Het niet kenbaar maken van de motivering van de inwilligende
asielbeschikking2.2 Alleenstaande minderjarige asielzoekers3. Gezinshereniging en -vorming4. Toezicht5. Vrijheidsbeperkende en vrijheidsontnemende maatregelen
en ongewenstverklaring6. Rechtsmiddelen6.1 Afschaffen bezwaar in asielzaken6.2 Voornemenprocedure6.3 Meeromvattende beschikking6.4. Advisering ACV6.5 Ex nunc beoordeling6.6 Hoger beroep6.7 Algemene bepalingen7. Invoering / Invoeringswet7.1 Algemeen7.2 Het verrichten van arbeid zonder dat aan de Wet arbeid
vreemdelingen is voldaan8. VreemdelingenbesluitOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26732Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26975Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 7321Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000)26 9752Invoering van de Vreemdelingenwet 2000 en daarmee verband houdende wijziging
van diverse wetten alsmede intrekking van de Wet gemeentelijke zorg voor houders
van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Invoeringswet Vreemdelingenwet
2000)nr. 5VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR JUSTITIE3Vastgesteld 22 september 2000Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het maken
van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.De commissie heeft over bovengenoemde wetsvoorstellen commentaren ontvangen
van VluchtelingenWerk, Forum, Nederlandse Orde van Advocaten, Permanente commissie
van deskundigen in internationaal vreemdelingen-, vluchtelingen- en strafrecht
en Amnesty International. Deze brieven zijn alle ter kennis gebracht van de
staatssecretaris en ter inzage gelegd op het Centraal informatiepunt onder
de nummers resp. 125822.1, 125822.2,125822.3, 125822.4 en 125822.5. Met name
de opmerkingen van Permanente commissie van deskundigen in internationaal
vreemdelingen-, vluchtelingen- en strafrecht op de artikelen 30 en 31 van
het wetsvoorstel hadden de belangstelling van de commissie gewekt. Iedere
fractie zal daar echter op zijn eigen wijze aandacht aan besteden in dit verslag.
De commissie ziet met belangstelling de reactie op deze opmerkingen tegemoet. Inhoudsopgave 1.1Inleiding31.2Internationale context6 1.3Aanzuigende werking7 1.4Toegang8 1.5AC-procedure81.6Beslistermijnen en besluitmoratorium81.7Weigeringsgronden asiel101.8Vluchtelingenpaspoort13 2.Vereenvoudiging van het systeem
van verblijfsvergunningen14 2.1Het niet kenbaar maken van de motivering
van inwilligende asielbeschikking142.2Alleenstaande minderjarige asielzoekers143Gezinshereniging en -vorming15 4Toezicht155Vrijheidsbeperkende
en vrijheidsontnemende maatregelen en ongewenstverklaring16 6Rechtsmiddelen166.1Afschaffen bezwaar in asielzaken166.2Voornemenprocedure17 6.3Meeromvattende beschikking18 6.4Advisering ACV19 6.5Ex nunc beoordeling19 6.6Hoger beroep19 6.7Algemene bepalingen21 7Invoering/Invoeringswet217.1Algemeen21 7.2Het verrichten
van arbeid zonder dat aan de Wet arbeid vreemdelingen is voldaan258.Vreemdelingenbesluit261.1 InleidingDe leden van de CDA-fractie hadden met belangstelling
kennis genomen van de onderhavige wetsvoorstellen. Het doel van de Vreemdelingenwet
2000 is de asielprocedure te versnellen door het aantal schakels in de bestaande
procedure te verminderen en het aantal statussen te reduceren. De regering
wil de verkorting van de asielprocedure bereiken door middel van invoering
van de meeromvattende beschikking, schorsende werking bij de bezwaarprocedure
regulier en bij de beroepsprocedure asiel, alsmede door ex nunc toetsing in
beroep (bij asielzaken). Het aantal statussen wordt in het wetsvoorstel verminderd
door hantering van het systeem van volgtijdelijke statussen met één
voorzieningenpakket waarbij na drie of vijf jaar (asiel resp. regulier) de
vergunning voor bepaalde tijd kan worden omgezet in een vergunning voor onbepaalde
tijd. Bij de Invoeringswet Vreemdelingenwet 2000 wordt onder andere het voorzieningenniveau
aangepast aan de nieuwe systematiek van de Vreemdelingenwet, waarbij in het
bijzonder van belang is dat door terugbrenging van het aantal statussen de
voorzieningen van de «humanitaire vluchtelingen» en de houders
van een voorlopige vergunning tot verblijf in de regel worden opgetrokken
tot het niveau van de houders van een A-status.De leden van de CDA-fractie onderschreven met de regering de ernst van
de asielproblematiek, echter zij toonden zich kritisch over de aanpak die
de regering voorstaat. Bij voornoemde wetsvoorstellen alsmede bij de voorbereiding
van de invoering hadden deze leden nog verschillende vragen.De leden van de CDA-fractie vroegen op welke punten de jurisprudentie
gevolgen heeft gehad voor de veranderingen die werden nagestreefd bij de herziening
van de Vreemdelingenwet van 1994. Is het niet toepassen van de regeling volgens
welke men zich op straffe van niet-ontvankelijkheid aanstonds na de grensoverschrijding
moet melden (artikel 15b, eerste lid, onderdeel f) een gevolg van jurisprudentiële
problemen? Waarom is daartegen geen cassatieberoep in het belang der wet ingesteld?
Waarom is deze bepaling toch in de voorgestelde nieuwe Vreemdelingenwet gehandhaafd?Voorts vragen deze leden hoe de geconstateerde criminaliteit in en om
asielzoekerscentra zich heeft ontwikkeld. Wordt daarvoor extra politiecapaciteit
beschikbaar gesteld? In welke omvang? Draagt dit bij aan de acceptatie?De leden van de CDA-fractie vroegen tenslotte hoe de UNHCR het herziene
wetsvoorstel beoordeelt.De leden van de VVD-fractie hadden kennis
genomen van de bovengenoemde wetsvoorstellen. Voor de leden van deze fractie
staat centraal de noodzaak van het terugdringen van de onevenredig grote toestroom
van asielzoekers naar Nederland (onder wie een des te onevenrediger aantal
personen die minderjarigheid veinzen), het scheiden van echte vluchtelingen
en economische migranten die de asielprocedure misbruiken, en het wegnemen
van de indruk in het buitenland dat Nederland gemakkelijk binnen te komen
is en dat illegalen hier weinig te duchten hebben. Nederland moet daarnaast
goed toegankelijk zijn voor vreemdelingen regulier die hier nuttig en belangrijk
werk kunnen verrichten.De wetsvoorstellen beogen een aantal verbeteringen waarmee de leden hier
aan het woord zich zeiden te kunnen verenigen: systematisch onderscheid tussen
reguliere en asielzaken; nog slechts één asielstatus; een verkorting
van de asielprocedure; vermindering van het aantal mogelijke opeenvolgende
procedures onder meer door invoering van de meervoudige beschikking; afschaffing
van bezwaar in asielzaken; hoger beroep bij Raad van State. Met de herinnering
aan de goede bedoelingen van de Vreemdelingenwet 1994 en de negatieve uitkomsten
welke die wet in de praktijk heeft gehad, richt de aandacht van
de leden van de VVD-fractie zich nu des te sterker op de vraag of de onderhavige
wetsvoorstellen metterdaad tot meer doeltreffendheid en doelmatigheid in het
vreemdelingen- en asielbeleid zullen leiden. Zij zeiden daarvan niet op voorhand
overtuigd te zijn.Het COA legt de nadruk op «de onzekerheid omtrent de daadwerkelijke
afname van doorlooptijden en vertrek van uitgeprocedeerden» (bijlage
bij memorie van toelichting, blz. 100). Kan de staatssecretaris ten aanzien
van dit zorgpunt nader zijn reactie adstrueren dat hij een andere mening is
toegedaan «gezien de wijze waarop de wet is voorbereid» (blz.
100)?Hoe denkt de staatssecretaris over de van verschillende kanten gedane
suggestie om, gezien het systematisch doorgevoerde onderscheid tussen reguliere
en asielzaken, dit onderscheid ook strak in de IND-organisatie door te voeren?De leden van de PvdA-fractie hadden met belangstelling
en deels met instemming kennis genomen van het huidige wetsvoorstel. Zij waren
van mening, dat de problematiek waar het in dit wetsvoorstel over gaat, belangrijk
en ingewikkeld is, en dat Nederlandse wetgeving maar een heel betrekkelijke
bijdrage kan leveren aan een bevredigende regulering van immigratie- en asielvraagstukken,
zeker waar het asielzoekers betreft, die overigens niet de grootste groep
vreemdelingen in ons land is. Zij hadden geconstateerd, dat het wetsvoorstel
uitvoerig schriftelijk en mondeling behandeld is in de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel
bevat, gezien de uiteenlopende standpunten van verschillende partijen zowel
binnen als buiten de coalitie, vele compromissen, die niet altijd overeenkomen
met hetgeen de leden van deze fractie idealiter zouden wensen. Zij hadden
nog een aantal vragen, waarvan zij de beantwoording afwachtten, alvorens hun
eindoordeel over het wetsvoorstel te zullen vellen.Door critici van het wetsvoorstel is betoogd, dat de wet een onnodige
en onwenselijke verslechtering van de rechtspositie van reguliere vreemdelingen
inhoudt. De leden van de PvdA-fractie zouden graag een gemotiveerd antwoord
krijgen op de vraag of en, zo ja, waarom critici ongelijk hebben.Door organisaties die de belangen van vluchtelingen behartigen is betoogd,
dat de rechtspositie van vluchtelingen door het wetsvoorstel verzwakt wordt.
Is de staatssecretaris het met deze stelling eens? Zo ja, waarom is dit nodig/wenselijk?Meer specifiek stelden deze leden in dit verband de volgende vraag.Kan nog eens worden uitgelegd, wat, zeker nu de beslissing op de eerste
aanvraag na nota van wijziging wel gemotiveerd moet worden, de redenen zijn
om verdragsvluchtelingen niet direct een vergunning voor onbepaalde tijd te
geven? Begrepen de leden van de PvdA-fractie het goed, dan is tot op heden
slechts zelden tot intrekking van vergunningen van verdragsvluchtelingen overgegaan.
Is er reden om aan te nemen, dat de vergunning voor bepaalde tijd verleend
aan verdragsvluchtelingen vaak niet verlengd zal worden? In wat voor gevallen?In de Tweede Kamer is ook in het kader van de behandeling van het onderhavige
wetsvoorstel weer aan de orde gekomen het vraagstuk van opvang door lokale
overheden van illegale vreemdelingen in acute noodsituaties. De leden van
de PvdA-fractie zeiden met hun partijgenoten in de Tweede Kamer en de staatssecretaris
van mening te zijn, dat hier een ingewikkeld dilemma ligt. Het komt hun voor,
dat het meer consequent zou zijn als de erkenning, dat gemeenten een taak
hebben die van belang is voor al hun inwoners om inwoners in een acute noodsituatie
bij te staan, zou leiden tot het ter beschikking stellen van landelijke gelden
voor dit doel. Kan de staatssecretaris hierop reageren? De leden van de PvdA-fractie zeiden geheel achter de voornaamste doeleinden
van de wet te staan, zijnde verbetering en versnelling van de procedures waarin
de aanvraag wordt beoordeeld. Vanuit vele geledingen in de maatschappij is
in twijfel getrokken of uiteindelijk deze doelen zullen worden gehaald. Zo
wordt bijvoorbeeld opgemerkt, dat voor een beter functioneren van de betrokken
overheidsdiensten andere zaken dan wetgeving nodig zijn. Verder wordt in twijfel
getrokken of het wegvallen van de bezwaarprocedure niet eerder zal leiden
tot kwalitatief mindere beslissingen. in het algemeen geconstateerd is immers
dat een bezwaarprocedure kwaliteitsbevorderend werkt. Waarom zou dat in de
asielprocedure anders zijn?Als de wens bestaat de procedure te versnellen, ligt het op het eerste
gezicht niet voor de hand de maximumtermijn voor de beslissing te verlengen
van zes naar twaalf maanden en de mogelijkheid van een besluitmoratorium in
te stellen. Dit is te meer verwonderlijk nu de verlenging van de beslistermijn
ook geldt voor beslissingen van doorgaans niet-gecompliceerde aard zoals voortzetting
legaal verblijf regulier.Verder zijn tengevolge van overigens terechte amendering door de Tweede
Kamer, dan wel wijziging door de regering naar aanleiding van opmerkingen
uit de Tweede Kamer, enkele schakels in het geheel, waarin volgens het betoog
van de staatssecretaris in de Tweede Kamer geen schakel gemist kon worden,
weggevallen. Zo is nu motivering voorgeschreven en is het hoger beroep uitgebreid.Kan de staatssecretaris. nog eens uitleggen, waarom hij meent, dat deze
wet ook na amendering zal leiden tot verbetering en versnelling van de procedures
met betrekking tot zowel reguliere als asielaanvragen? Kan daarbij ook aandacht
worden besteed aan het aspect, dat nieuwe wetgeving ook de noodzaak van nieuwe
jurisprudentievorming met zich mee zal nemen?De leden van de fractie van GroenLinks hadden
kennisgenomen van dit veelomvattende wetsvoorstel. Zij waren het met de regering
eens dat het van belang is de procedures op grond van de wet te verbeteren
en te versnellen. Of het wetsvoorstel zoals dat uiteindelijk aan de Eerste
Kamer is voorgelegd nu de optimale basis biedt voor kwaliteitsverbetering
en stroomlijning, zulks met inachtneming van de verplichtingen waar Nederland
zich in internationaal verband aan heeft te houden, is een kwestie waarover
de meningen kunnen verschillen. In ieder geval roept het wetsvoorstel bij
deze leden in eerste instantie een veelheid aan vragen op.Artikel 13 verwoordt het restrictieve karakter van het toelatingsbeleid.
Hierin wordt limitatief opgesomd wanneer toegang wordt verleend. De leden
van de fractie van GroenLinks gingen er vanuit dat geen inhoudelijke wijziging
met het bestaande beleid wordt beoogd, maar zagen toch een zeker risico. Wat
is bijvoorbeeld het wezenlijke Nederlandse belang dat is gediend met toelating
van buitenlandse stagiaires of studenten? Zal de formulering niet op termijn
kunnen leiden tot een restrictiever beleid dan voorheen, bijvoorbeeld ten
aanzien van deze groepen, werd gevoerd?Met zeer gemengde gevoelens hadden de leden van de fractie van D66 kennis genomen van de nieuwe Vreemdelingenwet en de
daarbij behorende Invoeringswet. Waar de thans geldende Vreemdelingenwet in
de praktijk voor bijna iedereen die daarmee professioneel of anderszins te
maken heeft, een aantal bezwaren kent en daarmee aan een grondige revisie
toe lijkt, staat het voor deze leden nog geenszins vast dat het voorliggende
voorstel effectief aan die bezwaren tegemoet zal (kunnen) komen. De voorgestelde
uitdunning van het aantal beslissingen en – soms daarmee verband houdende –
beperking van het aantal procedures enerzijds, in combinatie met
het nagenoeg ontbreken van maatregelen die de kwaliteit en bovenal de snelheid
van handelen van degene die in eerste instantie tot besluiten is geroepen
(de IND) anderzijds, levert een situatie op die de leden hier aan het woord
zeker nog niet heeft overtuigd van de juistheid van de voorgestelde route.
Waarom zijn niet aanzienlijk dwingender termijnen vastgesteld voor de IND
waarmee ten opzichte van de huidige praktijk tijdwinst zou worden geboekt?
En waarom zijn in het wetsvoorstel op geen enkele wijze de gevolgen geregeld
voor het geval de wel vastgelegde termijnen van de zijde van de beslissende
instanties niet worden gehaald?Ter gelegenheid van de plenaire behandeling van deze wetsvoorstellen namen
deze leden zich uiteraard voor nog nader te komen spreken over een aantal
meer principiële vragen rond de Vreemdelingenwet 2000. Echter in het
kader van de schriftelijke voorbereiding van het debat beperkten zij zich
in het hiernavolgende tot het stellen van een aantal voor hen zwaarwegende
vragen van meer juridisch-technische aard.De leden van de fracties van SGP en RPF/GPV hadden met belangstelling van de voorliggende
wetsvoorstellen kennis genomen. Als deze leden het goed hadden begrepen, bestaat
het hoofddoel en het beoogde effect van het wetsvoorstel in het volgende:
verkorting van procedures, het vereenvoudigen van het vergunningenstelsel
en het verminderen van de mogelijkheden tot doorprocederen; het laatste afgezien
van de introductie van een beperkt hoger beroep. Deze leden vroegen of achter
deze technische doelstelling de beleidsmatige en dus politieke doelstelling
staat die, kort gezegd, is gericht op beperking van de instroom en vergroting
van de uitstroom van vreemdelingen. Deze leden toonden zich niet vrij van
twijfel over het antwoord op de vraag of die politieke doelstelling wel via
de doelstelling in engere zin van het wetsvoorstel zal worden bereikt. Zij
vroegen of de staatssecretaris een positief antwoord op deze vraag op sterkere
gronden dan een verwachting of een veronderstelling kan baseren.Is dit de algemene overweging dat achterstanden in behandeling van verzoeken
en langdurige procedures immigranten aantrekken?Voor een meer algemene onderbouwing van hun twijfel aan het bereiken van
de doelstelling van minder procedures verwezen deze leden naar een artikel
van Carolus Grütters in de NRC van 5 juni jl., waarin een vergelijking
wordt gemaakt tussen de huidige wet en de beoogde wet. Deze auteur komt tot
de conclusie dat bij de huidige reguliere asielprocedure globaal vijf beslissingen
(kunnen) vallen: twee ambtelijke en drie rechterlijke. Volgens de beoogde
wet zouden dit, voorzover het de tijdelijke vergunning betreft, vier beslissingen
zijn: één ambtelijke en drie rechterlijke. De niet-tijdelijke
vergunning inbegrepen, zouden in totaal acht beslissingen kunnen vallen: twee
ambtelijke en zes rechterlijke. Deze leden vroegen de staatssecretaris om
een reactie op deze berekening en vergelijking.Wat betreft het vergunningenstelsel vroegen deze leden waarom niet is
gekozen voor het volgende principe: Geef mensen een vluchtelingenstatus als
daar aanleiding toe is en trek hem in als daar aanleiding toe is.1.2 Internationale contextMet betrekking tot de Europese context hadden de leden van de CDA-fractie de volgende vragen.Hoe ziet het kabinet de invoering van nieuwe wetgeving in 2001 en de Europese
harmonisatie die in 2004 moet plaatsvinden? Zijn er aanwijzingen dat de Europese
regelgeving ook van één status zal uitgaan, of is eerder het
tegendeel het geval?Hoe is de toegang tot voorzieningen als onderwijs en gezondheidszorg inde andere EU-landen voor personen zonder verblijfsstatus in de wetgeving
en in de praktijk?Kan een vergelijkend overzicht worden gegeven van de wetgeving en praktijk
op het terrein van toelating van vreemdelingen in de 15 EU-landen, met als
aandachtspunten in elk geval: a) de behandelingsduur; b) de opvang; c) de
mogelijkheid te werken tijdens de procedure; d) de kosten van opvang; e) het
percentage geslaagde uitzettingen; f) de omvang van de toegang tot de rechter
alsook het aantal instanties daarbij? Welke onderwerpen hebben prioriteit
bij de harmonisatie op grond van Titel IV van het EG-Verdrag?De leden van de CDA-fractie hadden begrepen (Kamerstukken II, 26 732,
nr. 7, blz. 10, alsmede 26 975, nr. 5, blz. 23) dat in het kader van
de Intergouvernementele Consultaties (IGC) een vergelijkende analyse afgerond
is van wet-, regelgeving en beleid op het gehele vreemdelingenterrein in de
aangesloten landen. Dit document, naar verwachting in april 2000 gereed, zou
vertrouwelijk aan de Tweede Kamer toegezonden worden. De leden aan het woord
verzochten de staatssecretaris bedoeld document ook aan hen toe te zenden.De leden van de PvdA-fractie vroegen de staatssecretaris
nader in te gaan op de vraag die ook in de Tweede Kamer aan de orde is geweest,
maar nog steeds actueel, hoe deze wet past in de internationale context. In
hoeverre stemt zij overeen met of wijkt zij af van plannen van de Europese
Commissie? Is de invoering van deze wet wel opportuun gezien de plannen om
in april 2001 gemeenschappelijke Europese normen in te voeren? (scoreboard-versie
toegestuurd aan Eerste Kamer op 26 juni 2000)Kan verder worden ingegaan op de vraag hoe om mensensmokkel adequaat kan
worden bestreden, en wel op zo'n manier dat het voor vluchtelingen die bescherming
verdienen mogelijk blijft om Europa binnen te komen? De leden hier aan het
woord vroegen om een reactie op het recente UNHCR-rapport over mensensmokkel.
Bestaan er plannen voor nader onderzoek naar mensensmokkelorganisaties zoals
aanbevolen in het recente WODC-rapport over motieven van asielzoekers?Wat is de visie van het kabinet op de vraag of het wenselijk is al dan
niet in Europees verband meer mogelijkheden voor economische immigratie te
scheppen?Wat is tenslotte het standpunt van de staatssecretaris tegenover het voorstel,
dat Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië op 28 juli 2000 in Marseille
deden om EU-burgers vrij te stellen van het vereiste van een verblijfsvergunning?De leden van de fracties van SGP en de RPF/GPV vroegen of er zicht bestaat op een mogelijke herziening
van het VN-vluchtelingenverdrag van 1951 (of bijbehorende protocollen). Dezelfde
vraag stelden zij wat betreft de Europese harmonisatie van het asielrecht.1.3 Aanzuigende werkingDe samenvoeging van de verschillende asieltitels (toelating als vluchteling,
vtv-hum en vvtv) tot één type vergunning (verblijfsvergunning
asiel voor bepaalde tijd) impliceert, zo merkten de leden van de VVD-fractie op, dat voor alle categorieën hetzelfde voorzieningenpakket
zal gelden en wel op het niveau dat geldt voor vluchtelingen in de zin van
het Vluchtelingenverdrag, omdat Nederland daartoe op grond van internationale
afspraken verplicht is. De aanspraken van asielzoekers worden daarmee al gedurende
de drie jaar waarin zij een vergunning voor bepaalde tijd hebben, opgetrokken
naar het niveau van de verdragsvluchteling (art. 11). De staatssecretaris
voorziet een lagere toe- en instroom vanwege kortere procedures. Echter, in
hoeverre is het «wenkend perspectief» van de gunstige
omstandigheden bij rechtmatig verblijf verdisconteerd in de prognoses omtrent
de toestroom van asielzoekers?1.4 ToegangTijdens het wetgevingsoverleg van 8 mei 2000 (Kamerstukken II, 26 732,
nr. 12) is onder meer gesproken over artikel 4. De staatssecretaris heeft
daar uiteengezet, dat voor bepaalde landen en vluchten een afschriftplicht
geldt. De leden van de PvdA-fractie vroegen of
er iets schort aan de selectie, gezien het ook na de Wet ongedocumenteerden
nog steeds toenemende aantal vreemdelingen dat zonder reisdocumenten het land
binnenkomt.1.5 AC-procedureDe staatssecretaris heeft in de Tweede Kamer naar aanleiding van de motie
Kamp c.s. toegezegd, dat hij zal bezien op welke wijze het mogelijk is meer
zaken, die kansloos zijn, af te doen in het AC. Naar aanleiding hiervan vroegen
de leden van de PvdA-fractie of er aanwijzingen
zijn, dat op dit moment grote aantallen kansloze zaken ten onrechte niet worden
afgedaan in de AC's. Als meer zaken in een AC worden afgedaan, neemt dan niet
de noodzaak toe om in de nieuwe wet een inhoudelijk criterium op te nemen
waaruit kan worden afgeleid welke zaken versneld kunnen worden afgedaan? Een
dergelijk criterium zou richtinggevend kunnen zijn voor een zorgvuldige beslissing.
Ook zou het de rechtspraktijk duidelijkheid geven over de vraag of al dan
niet schorsende werking moet worden toegekend aan besluiten genomen na een
AC-procedure. Als meer zaken in een AC worden afgedaan zou het ontbreken van
een wettelijk criterium te meer kunnen wringen. Is de staatssecretaris voornemens
om bij zijn onderzoek de vraag te betrekken of een inhoudelijk criterium in
de wet of in het Vreemdelingenbesluit moet worden opgenomen? Kan de staatssecretaris
verder uitleggen, hoe de nu voorgestelde regelgeving voldoet aan conclusie
nr. 30 van ExCom UNHCR, dat «The types of cases considered as manifestly
unfounded should ....be clearly defined?Is de staatssecretaris voornemens om bij een verruiming van de termijn
naar drie weken ook ruimere termijnen voor onderzoek door rechtshulpverleners
te creëren? Deze leden zagen het antwoord op deze vragen graag gemotiveerd.1.6 Beslistermijnen en besluitmoratorium in asielzakenBeslistermijnenDe leden van de PvdA-fractie hadden nog de
volgende vraag met betrekking tot de artikelen 25 en 42. Wordt bij de verlenging
van de termijn voor beslissing ook rekening gehouden met de belangen van de
betrokkene? Is bijvoorbeeld diens status tegenover derden, in de periode dat
een aanvraag tot verlenging van de vergunning loopt, behoorlijk geregeld?
Wat gebeurt er als binnen de verlengde termijn geen duidelijkheid is verkregen
over de vraag waarnaar onderzoek nodig werd geacht, bijvoorbeeld omdat het
strafrechtelijk onderzoek is nog niet voltooid? Krijgt de aanvrager dan het
voordeel van de twijfel?De leden van de fractie van GroenLinks zeiden
er niet van overtuigd te zijn dat de vergunning voor onbepaalde tijd apart
moet worden aangevraagd. Tevens waren zij verbaasd door de keuze die het wetsvoorstel
hier op het punt van de termijnen maakt. Zo heeft de vreemdeling een korte
termijn van vier weken voor de afloopdatum van de intrekbare vergunning, waarbinnen
hij de vergunning voor onbepaalde tijd dient aan te vragen. De
administratie heeft vervolgens zes maanden de tijd, nog eens te verlengen
met zes maanden, om op die aanvraag te beslissen. Hier lijkt sprake van een
discrepantie, waarbij de vraag rijst naar de precieze ratio daarvan. Zelfs
indien deze leden mee zouden gaan met de regering in haar visie dat de vergunning
voor onbepaalde tijd niet volautomatisch kan worden verstrekt, maar dat getoetst
moet worden of de betrokkene aan de voorwaarden voldoet, waren zij van mening
dat enerzijds voor ruimere aanvraagmogelijkheid voor de vreemdeling had kunnen
worden gekozen en anderzijds voor een versnelling in de toetsing. Waarom heeft
deze regeling geen gelijkluidende pendant bij de aanvraagprocedure voor een
vergunning voor onbepaalde tijd regulier? Onderkent de staatssecretaris de
risico's die de korte aanvraagmogelijkheid voor de vreemdeling in zich bergt
en hoe denkt hij te voorkomen dat voor een beduidend aantal vreemdelingen
op een zeker ogenblik een «verblijfsgat» ontstaat, met alle gevolgen
voor eventuele sociale verstrekkingen van dien? Onder welke omstandigheden
kan termijnoverschrijding verschoonbaar zijn? Is de staatssecretaris niet
bevreesd dat deze starre vormgeving tot op zichzelf onnodige procedures leidt?
Zou, waar het gaat om mensen die doorgaans al een jaar of vier, vijf in Nederland
verblijven, enige souplesse bij nader inzien niet geraden zijn?BesluitmoratoriumMet betrekking tot het besluitmoratorium vroegen de leden van de PvdA-fractie of de criteria onder a en b van artikel 43
wel werkbaar zijn. Kunnen voorbeelden worden genoemd van situaties waarin
zij toegepast zouden zijn? Waarom is de b grond nodig naast artikel 32, onder
c? Waarom is de a grond nodig naast de normale verlengbare beslistermijn?Wat is de verhouding tussen artikel 29, eerste lid, onderdeel d, en artikel
43? Is de staatssecretaris het eens met het standpunt dat het toepassen van
een besluitmoratorium uitzondering moet zijn en dat eerst moet worden bezien
of een beslissing genomen kan worden met toepassing van artikel 29, eerste
lid? Als de leden van de PvdA-fractie het goed zien, is deze bepaling geïnspireerd
door de Kosovo-situatie. Heeft de aan deze groep verleende bescherming het
gewenste resultaat gehad zowel voor betrokkenen als beleidsmatig?De leden van de fracties van CDA, PvdA en D66 vroegen om een
reactie op de volgende opmerking van de Orde van Advocaten. In artikel 44,
derde lid wordt bepaald dat de tijdelijke vergunning, die wordt verleend nadat
eerst een besluitmoratorium gold, niet eerder van kracht wordt dan op het
moment van verlening, dit in tegenstelling tot de normale situatie (art. 44,
tweede lid), waarin de vergunning in beginsel wordt verleend per aanvraagdatum.
Hierdoor telt de periode van het moratorium niet mee voor de berekening van
de drie jaren (artikel 34), die aanspraak geven op een vergunning tot verblijf
voor onbepaalde tijd. Ook de naturalisatietermijn wordt hierdoor op een oneigenlijke
wijze verlengd.In de situatie dat het moratorium wordt opgeheven en tot asielverlening
wordt overgegaan is er geen grond meer om de betrokkenen nog verder/langer
bij andere asielgerechtigden achter te stellen.Om een indruk te krijgen van de reikwijdte van dit nieuwe instrument wilden
de leden van de fractie van GroenLinks graag de
vraag aan de staatssecretaris voorleggen in welke landen zich naar zijn oordeel
op dit moment een situatie voordoet die instelling van een besluitmoratorium
zou rechtvaardigen indien dit middel nu reeds zou bestaan. Wat is nu precies
het verschil tussen landen als bedoeld in artikel 43 onder a en b en landen
als bedoel in artikel 29, eerste lid, onderdeel d?Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer heeft de staatssecretaris gezegd
dat de ratio achter verschuiving van de ingangsdatum van een vtvbij
toepassing van een besluitmoratorium ligt in het feit dat het besluitmoratorium
een wachtperiode is. Dit was de leden hier aan het woord niet geheel duidelijk.
Waarom is nu precies voor de ene (groep) asielzoeker(s) een extra wachttijd
gerechtvaardigd en voor de andere niet? Waarom vindt er bijvoorbeeld differentiatie
naar herkomstland plaats in de behandelingsduur, indien uit een bepaald herkomstland
een groot aantal asielzoekers afkomstig is?Hoe verhoudt zich het besluitmoratorium met de belangrijkste doelstelling
van het wetsvoorstel namelijk het bekorten van procedures? Was juist niet
de lengte van de procedure in Nederland een belangrijke reden voor asielzoekers
om uitgerekend in Nederland asiel te vragen? Hoe verhoudt zich bovendien de
invoering van het besluitmoratorium met de doelstelling het aantal procedures
te verminderen? Wordt hier niet eigenlijk in veel gevallen een nieuw, overbodig
beslismoment gecreëerd, met alle proceduremogelijkheden van dien? Wordt
niet juist de uitvoering opgeza- deld met extra werk in een situatie (de c
grond) waarin het werk de uitvoering kennelijk al boven het hoofd groeit?
Waarom is het besluitmoratorium nodig, nu de verblijfsvergunning asiel in
de eerste drie jaar in te trekken valt op grond van artikel 32, eerste lid,
onderdeel c en die route, in combinatie met de lange potentiële behandelingsduur
minder risico op extra procedures met zich brengt?De leden van de fractie van D66 merkten op
dat in artikel 43 van de voorgestelde Vreemdelingenwet voorgesteld wordt om
de beslistermijn te verlengen indien zich de drie in dat artikel genoemde
omstandigheden voordoen – het zogenaamde besluitmoratorium. De bedoelde
omstandigheden zijn naar de mening van deze leden echter zo weinig onderscheidend
omschreven dat terecht de vraag opkomt of de rechtszekerheid met deze bepaling
is gediend. In de ogen van de leden van deze fractie heeft ook de zeer kritische
bejegening van het desbetreffende artikel in de Tweede Kamer weinig opheldering
gegeven. Voor een wetsvoorstel dat toch vooral ten doel had procedures te
bekorten, introduceert het desbetreffende artikel een niet gering risico van
het omgekeerde. Waarom is uiteindelijk voor deze bepaling gekozen en is ook
overwogen om in het licht van de eventualiteiten die met name vervat zijn
in artikel 43 onder a en b de verblijfsvergunning in die omstandigheden intrekbaar
te maken?Twijfel aangaande de beoogde effectiviteit van het wetsvoorstel ontleenden
de leden van de fracties van SGP en RPF/GPV ook aan de instelling van het besluitmoratorium, hetgeen
ongetwijfeld tot langer durende onzekerheid bij asielzoekers zal leiden. Zij
vroegen of de formulering van de betreffende bepaling niet het risico schept
dat bij een groeiende toestroom uit een bepaald gebied of een bepaald land
op oneigenlijke gronden naar dit instrument zal worden gegrepen1.7 Weigeringsgronden asielDe leden van de CDA-fractiestellen dat het aanvaarde amendement op stuk nr. 36 met betrekking
tot de veilige landen en veilige derde landen tot gevolg heeft dat elk land
dat het Vluchtelingenverdrag heeft ondertekend als een veilig land wordt beschouwd,
terwijl dit in de huidige situatie alleen de landen zijn die het Vluchtelingenverdrag
naleven. Deze leden vroegen de staatssecretaris in te gaan op de bezwaren
die tegen de gewijzigde wettekst zijn aangevoerd door Amnesty International,
Vluchtelingenwerk en de Permanente commissie van deskundigen in internationaal
vreemdelingen- vluchtelingen- en strafrecht. Kan daarbij in het bijzonder
worden gereageerd op de argumenten van de genoemde organisaties met betrekking
tot spanning of zelfs strijd met het Vluchtelingenverdrag en ander mensenrechtenverdragen,
dit mede in het licht van de meest recente rechtspraak van het Europese Hof
voor de Rechten van de Mens ter zake (met name de uitspraak van
7 maart 2000, I.T. tegen het Verenigd Koninkrijk)? Gaat het niet veeleer om
de reële naleving van deze normen dan om een formeel aanvaarden van verdragsverplichtingen?De leden van de PvdA-fractie vroegen de staatssecretaris
met betrekking tot de hantering van het begrip «veilige landen»
in de artikelen 30 en 31, in te gaan op de kritiek van VluchtelingenWerk betreffende
veilige landen van herkomst in de brief van 28 juli 2000. Hetzelfde geldt
voor het gestelde in de brieven van Amnesty International van 22 augustus
2000, van UNHCR van 14 juli 2000 en van de Permanente commissie van deskundigen
in internationaal vreemdelingen-, vluchtelingen- en strafrecht van 8 september
2000.Met betrekking tot artikel 30, onderdeel d vroegen deze leden of wel voldoende
is gewaarborgd dat geen refoulement plaatsvindt. Zijn er geen landen die voldoen
aan de criteria, maar de verplichtingen van de verdragen niet nakomen? Blijft
de staatssecretaris bij zijn standpunt, zoals weergegeven in de nota naar
aanleiding van het verslag (Kamerstukken II, 26 732, nr. 7), dat niet
zal worden overgedragen als er concrete aanwijzingen zijn dat landen niet
voldoen aan hun verdragsverplichtingen? Zo ja, zijn er landen waaraan op dit
moment niet zou worden overgedragen? Voorts, hoe is dit standpunt verenigbaar
met de imperatieve bewoordingen van het artikel?Handelt Nederland met betrekking tot artikel 30, onderdeel a niet in strijd
met zijn eigen verantwoordelijkheid om refoulement te voorkomen door over
te dragen aan een land, partij bij de overeenkomst van Dublin, dat de internationale
bepalingen niet nakomt? Is deze bepaling wel verenigbaar met de beslissing
van het EHRM van 7 maart 2000, No 43 844/98?Met betrekking tot artikel 31, tweede lid, onderdelen g en h memoreerden
de leden hier aan het woord dat de staatssecretaris in de Tweede Kamer heeft
betoogd, dat geamendeerd artikel 31, tweede lid, onderdelen g en h, verenigbaar
is met de toepasselijke verdragen. Hij heeft betoogd, dat het niet moeilijk
voor de asielzoeker zal zijn om aan te tonen, dat het land van herkomst zich
niet houdt aan verdragen. Hoe kan een vluchteling dat aantonen? Is een nadere
invulling van de vraag welke landen die hier genoemd worden daadwerkelijk
veilig zijn niet nodig om een juiste toepassing van deze bepalingen veilig
te stellen? Is dan de mededeling in punt 1.2.van de nota van toelichting van
het ontwerp-Vreemdelingenbesluit wel juist, dat een aanwijzing van veilige
landen niet meer nodig is?Met betrekking tot artikel 32 vroegen de leden van de PvdA-fractie of
de staatssecretaris het eens is met de stelling dat bij intrekking van de
vergunning voor bepaalde tijd, ook als deze verleend is op een andere grond
dan artikel 29, eerste lid, onderdeel a, getoetst moet worden aan de cessation
clauses, als aannemelijk wordt gemaakt dat de vergunninghouder op enig moment
verdragsvluchteling is geweest, ook al kreeg hij aanvankelijk zijn vergunning
op andere grond? Deze leden verwezen in dit verband naar de brief van VluchtelingenWerk.De leden van de fractie van GroenLinks vonden
de formulering van artikel 30 verontrustend, waarin een aantal imperatieve
weigeringsgronden worden vermeld die naar hun oordeel op gespannen voet staan
met de beschermingsgedachte van het Vluchtelingenverdrag. Zo biedt de wet
kennelijk geen mogelijkheid voor erkenning van vluchtelingschap (al dan niet
vluchtelingschap sur place), zolang een vreemdeling op een andere titel in
Nederland is toegelaten. Toch kan een dergelijke erkenning, in verband met
de inherente bescherming die daaruit nationaal en internationaal voortvloeit,
van groot belang zijn. Het gaat dan niet alleen om de bescherming tegen terugzending
naar het herkomstland. Waarom is voor deze constructie gekozen? Wordt verwacht
dat een weigering het vluchtelingschap te erkennen aan degene
die op andere gronden is toegelaten onder alle omstandigheden juridisch stand
zal houden?Nog verontrustender evenwel is, in de ogen van deze leden, de weigeringsgrond
onder d in artikel 30 vermeld, hetzelfde geldt mutatis mutandis voor het hetgeen
in artikel 31, tweede lid, onderdelen g en h wordt voorgesteld. Het criterium
van veilige derde landen is daarin sterk opgerekt. Is de staatssecretaris
het met de leden hier aan het woord eens dat een derde land pas werkelijk
veilig is indien het niet alleen partij is bij de in dat artikellid genoemde
verdragen, maar ook de verplichtingen daadwerkelijk naleeft die uit die verdragen
voortvloeien? Dient deze passage met andere woorden zo geïnterpreteerd
te worden dat als uit onafhankelijke bronnen, bijvoorbeeld van de UNHCR, blijkt
dat een land weliswaar partij is bij de drie genoemde verdragen maar de verdragsverplichtingen
niet of onvoldoende naleeft, bijvoorbeeld feitelijk geen bescherming biedt
tegen terugzending of niet bereid of in staat is tot een menswaardige opvang
van vluchtelingen, zo'n land niet als veilig derde land kan worden aangemerkt?Het meest verontrustend vinden deze leden echter het feit dat een derde
land ook als veilig moet worden aangemerkt indien het zich «anderszins»
heeft verplicht een drietal verdragsverplichtingen na te leven. Deze passage
vergt een uitvoerige toelichting. Wat moet daaronder worden begrepen? Is het
denkbaar dat Nederland met een ander land een gemengde handels-/overnameovereenkomst
sluit waarin dat andere land zich bindt aan de genoemde verdragen en dat dat
land daarmee zonder meer als veilig kan worden aangemerkt? Hoe kan Nederland
in zo'n situatie de naleving controleren en afdwingen? Welke sancties zullen
Nederland daarbij ten dienste staan?Ten aanzien van het voorgestelde artikel 31 viel de leden van de fractie
van GroenLinks de wat omfloerste formulering van de aanhef van het tweede
lid op. Elf omstandigheden worden bij de beoordeling van de aanvraag betrokken.
Niet wordt gesteld dat dit alle elf afwijzingsgronden zijn. De grond in onderdeel
b, die niet bepaald inhoudelijk is, kan bijvoorbeeld bezwaarlijk als zodanig
worden aangemerkt, zo vonden deze leden. Bovendien wordt met name in de gronden
in de onderdelen g en h wel een erg zware bewijslast op de asielzoeker gelegd.
Is het in dat verband voldoende dat de asielzoeker aan de hand van rapportages
van bijvoorbeeld NGO's aannemelijk maakt dat het land in kwestie bekend staat
vanwege regelmatige schending van mensenrechten en fundamentele vrijheden?
Is het voor toepassing van de h grond niet eveneens vereist dat vaststaat
dat het derde land toelating waarborgt? En wat is de precieze portee van de
j grond: dient het verblijfsalternatief elders niet aan eisen van duurzaamheid
te voldoen en dient niet nagegaan te worden of dat alternatief bescherming
tegen terugzending biedt?Hoe verhoudt zich een en ander, zowel artikel 30 als 31, tot de ontwikkelingen
in de Straatsburgse rechtspraak (d.d. 7 maart 2000 inzake T. tegen het VK)
over de toepassing van het verdrag van Dublin en de individuele toetsing van
het verbod van refoulement?Door de introductie van het volgtijdelijke systeem verdwijnt op het eerste
gezicht de erkenning als vluchteling. Hierdoor kan wellicht strijdigheid met
het Vluchtelingenverdrag ontstaan, met name bij intrekking van de vergunning
voor maximaal drie jaar. Vloeit uit artikel 1C van het Vluchtelingenverdrag
niet voort dat intrekking van de status ten aanzien van vluchtelingen pas
mogelijk is indien de wijzigingen in het herkomstland fundamenteel zijn en
de situatie stabiel en duurzaam is? Dat is naar het oordeel van deze leden
aan ander criterium dan het intrekkingscriterium van artikel 29, eerste lid,
onderdeel d. Is de staatssecretaris het met deze leden eens dat een en ander
betekent dat bij intrekking van een vtv steeds getoetst dient te worden of
de intrekking een vreemdeling betreft die vluchteling is of is geweest in
de zin van het Vluchtelingenverdrag? Deze vraag gaat ook op ten
aanzien van de toepassing van de voorgestelde artikelen 34 en 35.Het Vluchtelingenverdrag lijkt te eisen dat de toegang tot de arbeidsmarkt
voor erkende vluchtelingen niet beperkter is dan de toegang tot de arbeidsmarkt
van Nederlanders. Niettemin zal in de eerste drie jaar na toelating voor de
vluchteling een tewerkstellingsvergunning moeten worden aangevraagd. Hoe verhoudt
zich het één tot het ander?De eerste en meest in het oog springende vraag na de behandeling van de
wetsvoorstellen in de Tweede Kamer, ziet volgens de leden van de fractie van D66 op de bepalingen omtrent veilige landen van herkomst
en veilige derde landen. Door aanvaarding van een amendement (Kamerstukken
II, 26 732, nr. 36) is wijziging aangebracht in artikel 31 tweede lid,
onderdeel g, van de voorgestelde Vreemdelingenwet met als gevolg dat aannemelijk
is dat het desbetreffende artikel in strijd is met het Vluchtelingenverdrag,
waarnaar dat artikel overigens op niet begrijpelijke gronden verwijst. Bovendien
brengt het ontbreken van een zogenaamde «tenzij-clausule» in artikel
30 onderdelen a en b van het voorliggende wetsvoorstel Vreemdelingenwet tegen
de achtergrond van het werkdocument van de Europese Commissie van 21 maart
2000 en de uitspraak van het EHRM van 7 maart 2000 het risico met zich mee
dat Nederland zich schuldig zal (moeten!) maken aan directe of indirecte schending
van het Vluchtelingenverdrag en/of van andere voor deze situatie relevante
mensenrechtenverdragen, in het bijzonder door beslissingen te (moeten) nemen
die in strijd zijn met het beginsel van non-refoulement. Gaarne zagen deze
leden een reactie van de staatssecretaris op dit punt tegemoet. Zij zeiden
er daarbij vanuit te gaan dat ook wordt ingegaan op hetgeen op deze punten
naar voren is gebracht door Amnesty International, VreemdelingenWerk en van
de Permanente commissie van deskundigen in Internationaal Vreemdelingen-Vluchtelingen-
en Strafrecht. Het in die brieven betoogde m.b.t. de artikelen 30 en 31 van
het wetsvoorstel, waarvan een deel van de inhoud hierboven is weergegeven,
zal naar het oordeel van de leden van de fractie van D66 hetzij tot initiatieven
van de zijde van de regering moeten leiden, hetzij overtuigend worden weerlegd
in het antwoord op de daarover gestelde vragen, bij gebreke waarvan deze leden
reeds thans opmerkten dat een nader verslag in hun ogen alsdan onontbeerlijk
zou worden. Is het in dit verband juist dat de door de staatssecretaris van
Justitie uitgevaardigde werkinstructie van 30 juli 2000 t.a.v. het huidige
art. 15c, eerste lid 1, onderdeel c Vreemdelingenwet (toekomstig art. 31,
tweede lid, onderdeel i) tegen de achtergrond van de beslissing van het EHRM
van 7 maart 2000, onjuiste besluitvorming teweeg zal brengen, nu slechts dan
niet in strijd met het refoulementverbod wordt gehandeld indien vast zou staan
dat het land waarnaar uitgezet dreigt te worden bescherming zal bieden?1.8 Het vluchtelingenpaspoortDe leden van de VVD-fractie stelden dat Nederland
in het gekozen systeem van één type verblijfsvergunning asiel
bepaalde tijd met gelijke aanspraken een eigen begrip «vluchteling»
definieert. Eén van de voorzieningen is het verkrijgen van een vluchtelingenpaspoort
waarop straks, als gevolg van het door Nederland gekozen systeem, alle houders
van een vergunning voor bepaalde tijd asiel desgevraagd recht hebben. Wat
zijn hiervan internationaal de consequenties? Andere landen kunnen worden
geconfronteerd met «vluchtelingen» die deze status, als zij in
dat land asiel hadden gezocht, wellicht niet verkregen hadden. Naar aanleiding
van vragen in de Tweede Kamer wijst de staatssecretaris erop dat het feit
dat wij artikel 28 van het Vluchtelingenverdrag (het artikel waarin het recht
op een reisdocument voor vluchtelingen is neergelegd) «van overeenkomstige
toepassing laten zijn op anderen dan verdragsvluchtelingen niet
betekent dat kan worden geconcludeerd dat men door het verkrijgen van een
vluchtelingenpaspoort per definitie vluchteling is». VluchtelingenWerk
Nederland stelt in een reactie op de Invoeringswet d.d. 10 maart 2000 (blz.
12) daarentegen het volgende:«Nu zonder motivering en opgave van gronden
een vergunning wordt verleend, kan worden gesteld dat uitgegaan dient te worden
van de presumptie dat de houder van een vluchtelingenpaspoort een vluchteling
is». Welke reactie heeft de bewindspersoon hierop? Kan de verstrekking
van een vluchtelingenpaspoort aan anderen dan verdragsvluchtelingen die bescherming
behoeven, tot gevolg hebben dat de bescherming van vluchtelingen in het internationale
rechtsverkeer wordt uitgehold? Dan wel het omgekeerde: kan de verstrekking
van een vluchtelingenpaspoort aan anderen dan verdragsvluchtelingen tot gevolg
hebben dat in het internationale rechtsverkeer aan verdragsvluchtelingen een
verdergaande bescherming geboden moet worden? Stel dat een dergelijke«vluchteling»
(geen A-status naar huidig recht) op doorreis in een ander land een delict
pleegt en daarvoor opgepakt wordt. Moet dat andere land hem dan op grond van
zijn naar Nederlandse wettelijke normen toegekende vluchtelingenpaspoort een
andere behandeling geven dan wanneer hij geen vluchtelingenpaspoort had gehad?2. Vereenvoudiging van het systeem van verblijfsvergunningen2.1 Het niet kenbaar maken van de motivering van de inwilligende
asielbeschikkingDe leden van de CDA-fractie constateerden
dat bij derde nota van wijziging (Kamerstukken II, 26 732, nr. 73) de
aanvankelijk in artikel 40, tweede lid, opgenomen schrapping van de motiveringsplicht
is komen te vervallen. Het belang van het niet kenbaar maken van de motivering
is van meet af aan gekoppeld aan het voorkomen van doorprocederen. De staatssecretaris
beschouwt de nota van wijziging als blijk van het vertrouwen in het volgtijdelijke
systeem, maar blijft van mening dat het oorspronkelijke tweede lid van artikel
40 als extra slot een functie zou kunnen vervullen (Handelingen II, 1999–2000,
85–5484). Hoe is één en ander met elkaar te rijmen? Is
de staatssecretaris er nog evenzeer als bij de aanvankelijke schrapping van
de motiveringsplicht van overtuigd, dat mensen die een status hebben gekregen
op andere gronden dan de door hen gestelde niet zullen (mogen) doorprocederen
tot en met de Raad van State?De leden van de VVD-fractie constateerden
dat de staatssecretaris, zowel in de Vreemdelingenwet 2000 als in de Invoeringswet,
stelt dat het voorkomen van doorprocederen wordt gerealiseerd door het volg
tijdelijk statussysteem met één voorzieningenpakket. Als extra
slot op de deur tegen het doorprocederen regelt het oorspronkelijke artikel
40, tweede lid (thans artikel 42) dat inwilliging van het asiel wel gemotiveerd
moet worden (op basis van 3:46 Awb) maar de motivering niet kenbaar gemaakt
hoeft te worden door buiten toepassing stellen van art. 3:47 Awb. De bedoeling
van het extra slot is volgens de staatssecretaris (Kamerstukken II, 26 975,
nr. 5, blz. 4) dat de rechter, ook al constateert hij enig belang voor betrokkene,
de door de wetgever gemaakte belangenafweging met betrekking tot de inzet
van schaarse middelen zal respecteren. Het genoemde artikel 40, tweede lid
is inmiddels bij de derde nota van wijziging vervallen. Welke gevolgen heeft
het vervallen van dit artikellid?2.2 Alleenstaande minderjarige asielzoekersDe leden van de VVD-fractie merkten op dat
het WODC (2000/2, blz. 18) Nederland «buiten kijf het beste bestemmingsland»
voor AMA's (alleenstaande minderjarige asielzoekers) noemt. De
cijfers wijzen uit dat Nederland onevenredig veel AMA's opneemt en dat het
aantal AMA's dat terugkeert naar het land van herkomst, te verwaarlozen is.
Kan de staatssecretaris aangeven waarom wezenlijke elementen uit de AMA-nota
(Kamerstukken II, 27 062) – omkering bewijslast leeftijd, leeftijdsonderzoek
binnen 48 uur, terugkeer bij bereiken 18-jarige leeftijd – niet in de
Vreem- delingenwet 2000 zijn terug te vinden?3. Gezinshereniging en -vormingDe leden van de VVD-fractie memoreerden dat
voor gezinshereniging en gezinsvorming de hoofdregel van een inkomenseis van
100 % van de relevante bijstandsnorm voor de aanvrager zal gaan gelden. De
weerslag hiervan is, als afwijzingsgrond, opgenomen in art. 16, eerste lid,
onderdeel c Vw2000 en thans nader uitgewerkt in de artt 3.2.4.3 t/m 3.2.4.6
Vreemdelingenbesluit 2000 (bestanddelen van de middelen eis: voldoende, duurzaam
en zelfstandig). Vallen vormen van gesubsidieerde arbeid onder deze criteria
en zo ja, welke vormen van gesubsidieerde arbeid?Uit het antwoord van de staatssecretaris op vragen in de Tweede Kamer
hoe andere EU-landen (in het bijzonder Duitsland en Denemarken) omgaan met
het vereiste van middelen van bestaan bij gezinshereniging en -vorming, blijkt
dat Nederland ten opzichte van deze landen een veel soepeler beleid kent (Kamerstukken
II, 26 975, nr. 5, blz. 22). Welke redenen zijn daarvoor aan te voeren?De leden van de PvdA-fractie vroegen of het
juist is, dat het recht op gezinshereniging in de meeste andere Europese landen
bij de wet geregeld is? Zo ja, waarom wordt dit onderwerp, dat zeker in het
licht van artikel 8 EVRM een fundamenteel karakter heeft, in Nederland slechts
heel gedeeltelijk bij de wet geregeld en bovendien in termen, die veel beleidsruimte
laten aan de administratie, zodat er, in tegenstelling tot wat in andere landen
geldt, geen recht wordt toegekend?4. ToezichtDe leden van de VVD-fractie merkten op dat
het bij amendement op stuknr. 31 gewijzigde artikel 50 de ambtenaren belast
met de grensbewaking en de ambtenaren belast met het toezicht op vreemdelingen
de bevoegdheid geeft «hetzij op grond van feiten en omstandigheden die,
naar objectieve maatstaven gemeten, een redelijk vermoeden van illegaal verblijf
opleveren hetzij ter bestrijding van illegaal verblijf na grensoverschrijding,
personen staande te houden ter vaststelling van hun identiteit, nationaliteit
en verblijfsrechtelijke positie.» Waarom zou dit de genoemde ambtenaren
zoveel meer houvast geven dat zij nu echt werk zullen maken van het vreemdelingentoezicht?
Is de staatssecretaris het ermee eens dat het, gezien de haken en ogen die
ook aan dit artikel vastzitten, hoog tijd wordt te objectiveren door middel
van invoering van een algemene identificatieplicht?De leden van de PvdA-fractie memoreerden dat
in de Tweede Kamer uitvoerig is gedebatteerd over de vraag hoe kan worden
bewerkstelligd, dat adequaat vreemdelingentoezicht wordt uitgeoefend, dat
niet-discriminatoir is. De staatssecretaris heeft aangegeven, dat hij verwachtte,
dat het geamendeerde artikel 50, dit mogelijk maakt. Hij heeft aangegeven,
dat hij zich kon voorstellen dat de betrokken ambtenaren speciaal geïnstrueerd
worden om discriminatie te voorkomen. Wat zou de inhoud van dergelijke instructies
zijn? Bestaan er concrete voornemens voor het geven van dergelijke instructies?
Wat zal de inhoud zijn van de door het ministerie te initiëren toets
om te zien of een en ander in de praktijk goed werkt? De leden van de fractie van GroenLinks constateerden
dat artikel 53, eerste lid een verregaande inbreuk op het huisrecht mogelijk
maakt. Waarom wordt die inbreuk nu precies nodig geacht? Eerder werd door
de staatssecretaris een pragmatische verklaring gegeven, namelijk dat de toezichtambtenaren
dan telkens met hetzelfde criterium te maken hebben. Dit leek de leden hier
aan het woord een onvoldoende onderbouwing van een zo verstrekkende maatregel
en een onderschatting van het belang van het huisrecht. Wat zijn in dat verband
factoren die een redelijk vermoeden constitueren? Kan een enkel, al dan niet
anoniem telefoontje van buurt- bewoners of landgenoten reeds zo'n inbreuk
rechtvaardigen of dient er sprake te zijn van een samenstel van objectieve
factoren? Dient het vermoeden geconcretiseerd en geïndividualiseerd te
zijn, dat wil zeggen gericht op het aanhouden van een met name bekende vreemdeling?5. Vrijheidsbeperkende en vrijheidsontnemende maatregelen
en ongewenstverklaringDe leden van de PvdA-fractie vroegen of artikel
59, tweede lid betekent dat toeristen na afloop van hun vrije termijn ook
zonder dat de «openbare orde of de nationale veiligheid zulks vordert»
in bewaring genomen kunnen worden? Zo ja, gaat deze bevoegdheid niet te ver?
Hoe wordt voorkomen, dat misbruik wordt gemaakt van deze zeer ruime bevoegdheid?De leden van de fractie van GroenLinks waren
van mening dat de fictie in artikel 59, tweede lid, dat het belang van de
openbare orde de bewaring vordert van uitgeprocedeerde of illegale vreemdelingen
wier terugreispapieren voorhanden zijn of binnenkort voorhanden komen, een
nieuwigheid vormt. Het derde lid is kennelijk een uitzondering op deze fictie.
Is de staatssecretaris niet bevreesd dat deze vorm van bewaring contra-productief
zal zijn, omdat vreemdelingen geneigd zullen zijn juist onder te duiken bij
een dreiging van bewaring? Hoe kan worden voorkomen dat de rechter de bewaring
op basis van deze bepaling opheft, indien nu eens wel en dan weer niet, met
andere woorden enigszins willekeurig, gebruik gemaakt wordt van deze mogelijkheid?
Wat is trouwens de betekenis van het woord «binnenkort» in dit
verband? Dient de bewaring niet aan eisen van proportionaliteit en subsidiariteit
te worden getoetst? Zijn er niet minder vergaande middelen denkbaar?Een vreemdeling kan ongewenst verklaard worden indien hij, niet rechtmatig
hier verblijvend, bij herhaling een bij de Vreemdelingenwet strafbaar gesteld
feit begaat. Kennelijk is hierbij niet vereist dat er ook bij herhaling een
onherroepelijk geworden veroordeling wegens zo'n strafbaar feit heeft plaatsgehad.
De leden van de fractie van GroenLinks wilden weten hoe de vreemdeling weet
dat hij bij herhaling beticht is van een strafbaar feit? Welke mogelijkheden
staan hem ten dienste om zich daartegen te verweren? In hoeverre is er wel
altijd sprake van een proportionele reactie indien een vreemdeling twee maal
een mineure overtreding van de Vreemdelingenwet begaat?6. RechtsmiddelenDe leden van de PvdA-fractie vroegen of artikel
73, tweede lid, onderdelen c en d wel verenigbaar zijn met art.3 van het Europees
vestigingsverdrag en met art.1 an het zevende protocol bij het EVRM? Wordt
hier niet in strijd met deze bepalingen een effectief rechtsmiddel onthouden?6.1 Afschaffen bezwaar in asielzakenZagen de leden van de fractie van D66 het
goed, dan vervalt de bezwaarprocedure ex artikel 7:1 van de Algemene
wet bestuursrecht in de asielprocedure op grond van art. 80 van de Vreemdelingenwet
in hoofdzaak tengevolge van een politieke afspraak tussen de coalitiepartners
zoals neergelegd in het regeerakkoord. Herstel onder voorwaarden van het hoger
beroep in Vreemdelingenzaken leek te zijn overeengekomen in ruil voor het
afschaffen van de bezwaarschriftenprocedure. Hoewel de aan het woord zijnde
leden al eerder in deze parlementaire periode duidelijk hadden gemaakt zich
in beginsel gebonden te voelen aan het regeerakkoord en hen veel waard is
ertoe bij te dragen dat het Hoger beroep in Vreemdelingenzaken hersteld wordt,
meenden zij dat zelfs het regeerakkoord hen niet zou moeten willen of kunnen
verplichten ongemotiveerde ongelijke behandeling en daarmee strijdigheid met
de Grondwet en internationale verdragen te doen billijken.Leidt het afschaffen van de bezwaarprocedure in asielzaken tot een ongelijke
behandeling van asielzoekers te opzichte van anderen die rechtmatig in Nederland
verblijven? Zo ja, hoe verhoudt zich het afschaffen van de bezwaarfase in
dat licht bezien tot artikel 1 van de Grondwet? Bestaat er voor het maken
van het verschil tussen asielzoekers en anderen die rechtmatig in Nederland
verblijven een objectieve rechtvaardiging? En op welke wijze kan worden verklaard
dat bij de evaluatie van de Awb de bezwaarschriftenprocedure een onmisbaar
mechanisme werd genoemd voor de correctie van fouten van overheidsinstanties
(hetgeen ook nog eens onweerlegbaar blijkt uit het zgn. kenbaarheidvereiste
in de procedure bij de Nationale Ombudsman) terwijl thans zonder al te veel
plichtplegingen de procedure wordt vervangen door de veel lichtere voorneemprocedure?
Is ook in de ogen van de staatssecretaris het horen in de bezwaarprocedure
het belangrijkste element in die procedure waardoor de kwaliteit van het besluit
in bezwaar toeneemt? Zal in ieder geval, anders dan uit de behandeling tot
dusverre van het wetsvoorstel blijkt, ook in de voorneemprocedure in alle
in aanmerking komende zaken worden gehoord?De leden van de fracties van SGP en RPF/GPVconstateerden dat de staatssecretaris als een belangrijke
stap op weg naar eenvoudiger en kortere procedures het schrappen van de bezwaarprocedure
ziet, waardoor na de ambtelijke beschikking in het kader van de voornemenprocedure
de weg naar de rechter open staat. Kan deze proceduregang er niet gemakkelijk
toe kan leiden dat de zwaar belaste IND moeilijke zaken zal «doorschuiven»
naar de rechter? Is de kans niet groot dat, wanneer de rechter uitgebreid
onderzoek zou moeten doen, een zaak wordt teruggestuurd naar de IND? Deze
leden wezen in dit verband op de aanzienlijke achterstanden bij de rechtbanken
(thans 30 000 zaken; eind 2000 50 000 zaken). Is het aannemelijk
dat de rechtbanken, evenals de IND, op basis van politieke argumenten zaken
versneld zullen gaan behandelen en het first in-first out-principe zullen
loslaten.6.2 VoornemenprocedureDe staatssecretaris heeft aangekondigd een proef te houden met de voornemenprocedure
aan de hand van circa 400 zaken, waarvan de resultaten naar verwachting vlak
na de zomer 2000 verwacht werden (Kamerstukken II, 26 732, nr. 9, blz.
64). De leden van de CDA-fractie vroegen naar
de stand van zaken met betrekking tot deze proef.De leden van de VVD-fractie merkten op dat
het wetsvoorstel in asielzaken voorziet in afschaffing van de bezwaarprocedure,
ter compensatie wordt de voornemenprocedure geïntroduceerd (art. 39).
De schriftelijke kennisgeving van de IND dat zij afwijzing van een aanvraag
tot (voortgezet) verblijf dan wel intrekking van de vergunning overweegt,
zal in een overgroot deel van de gevallen worden gevolgd door
een in de wet gecreëerde mogelijkheid van een schriftelijke reactie.
De leden hier aan het woord vroegen tot hoever het bij amendement (Kamerstukken
II, 26 732, nr. 35) bepaalde vereiste reikt dat de aanvrager zich daarbij
kan baseren op «de op de aanvraag betrekking hebbende stukken voor zover
de vreemdeling geen kennis kan hebben van de inhoud van deze stukken»
(artikel 39, eers te lid)?Ligt het bij de voornemenprocedure niet voor de hand dat de aanvrager
in zijn reactie zoveel mogelijk zal anticiperen op een mogelijke ex nunc rechterlijke
toetsing van een afwijzende beschikking? Wat zal per saldo het verschil zijn
met de thans bestaande bezwaarprocedure?De leden van de PvdA-fractie memoreerden dat
de staatssecretaris tijdens het wetgevingsoverleg op 20 april 2000 (Kamerstukken
II, 26 732, nr. 9) heeft aangegeven, dat vlak na de zomer de resultaten
beschikbaar zullen zijn van een proefneming met de voornemenprocure in AC
Rijsbergen. Zijn die resultaten er inmiddels?Hoe kan worden gewaarborgd dat een juiste selectie wordt gemaakt van de
gevallen, waarin een vreemdeling, nadat het voornemen kenbaar is gemaakt,
nog nader mondeling wordt gehoord? Is in de berekeningen met betrekking tot
de voor afdoening benodigde tijd en het voor afdoening benodigde personeel
rekening gehouden met een aantal gevallen, waarin nader wordt gehoord? Zo
ja, van welk percentage van het totale aantal zaken wordt uit gegaan?Eén van de zorgen van de leden van de fractie van GroenLinks betreft de kwaliteit van de primaire beschikkingen. Nu
de bezwaarprocedure in asielzaken vervalt, baart die kwestie hen nog meer
zorgen. In hoeverre is de voornemenprocedure een volwaardig alternatief voor
de bezwaarprocedure? Hoe valt te voorkomen dat eerst in beroep een ander onderzoek
plaats zal vinden naar feiten en omstandigheden die thans in bezwaar, en met
name tijdens de hoorzitting naar voren worden gebracht? Hoe kan in voorkomende
gevallen een reactietermijn van drie uren, gegeven de noodzaak van communicatie
met tolken en de noodzaak de zienswijze schriftelijk aan te bieden als een
redelijke termijn worden gezien, zeker gezien de verzwaring van de bewijslast
die bijvoorbeeld uit het bepaalde in artikel 31 voortvloeit?De leden van de fracties van SGP en RPF/GPV wilden in dit verband weten of in het kader van
de voornemenprocedure de bezwaarde steeds of slechts in een incidenteel geval
zal worden gehoord, gegeven het feit dat dit een discretionaire bevoegdheid
van de staatssecretaris betreft. Ook vroegen zij of het voornemen een beschikking
is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht en dus een beschikking is die
aan alle eisen van die wet moet voldoen.6.3 Meeromvattende beschikkingDe leden van de VVD-fractie merkten op dat
de artikelen 27 (regulier) en 45 (asiel) de gevolgen regelen van een afwijzing
van vergunningen bepaalde en onbepaalde tijd. Die gevolgen behelzen onder
meer: de onrechtmatigheid van het verblijf; het uit eigen beweging verlaten
van Nederland binnen beperkte termijn; beëindiging van voorzieningen
(asiel); ontruiming (asiel); uitzetting. Van verschillende kanten is de vraag
opgeworpen of in de beslissing terzake en de daarbij behorende motivering
niet ingegaan zal moeten worden op de reeks rechtsgevolgen die aan de beslissing
verbonden zijn. Die vraag doet zich uiteraard ook voor bij een beroep op de
rechter. VluchtelingenWerk Nederland indiceert in dit verband al een eventueel
succesvol beroep op de civiele rechter. Het is een verbetering dat niet meer
tegen de afzonderlijke delen van de beschikking procedures kunnen
worden aangespannen. Echter zullen de beroepsprocedures, waarbij steeds een
reeks rechtsgevolgen aan de orde zal zijn, toch niet buitengewoon zwaar en
ingewikkeld blijken te zijn?6.4. Advisering ACVDe leden van de VVD-fractie constateerden
dat de Adviescommissie voor vreemdelingenzaken (ACV) een andere positie krijgt
(artikel 2). Hoe zullen de commissie en subcommissies worden samengesteld?
Wordt erop gelet dat de leden hun werk doen in overeenstemming met de doelstellingen
van de wet (korte procedures, terugdringen van de illegalenproblematiek)?De leden van de fractie van GroenLinks merkten
op dat de rol van de ACV aanmerkelijk wordt teruggeschroefd? Wat is de verwachting
van de staatssecretaris ten aanzien van de diepgang van de adviezen van de
ACV, indien deze commissie niet langer gevoed wordt door individuele zaken?6.5 Ex nunc beoordelingIn het oorspronkelijke wetsvoorstel, alsdus de leden van de CDA-fractie, was de rechter niet verplicht gebruik te maken van de
bevoegdheid om ex nunc te toetsen. Op grond van het eerste lid van artikel
81 van het oor- spronkelijke wetsvoorstel, nu art. 83, zou de rechter volgens
de staatssecretaris geen gebruik maken van de bevoegdheid indien de goede
proces- orde zich daartegen zou verzetten, dan wel indien afdoening van de
zaak te zeer zou worden vertraagd. Door aanvaarding van het amendement op
stuk nr. 33 is de «kan-bepaling» echter gewijzigd in een imperatieve
bepaling. Ervan uitgaande dat de oorspronkelijke argumenten van de regering
voor een niet-imperatieve bepaling betekenisvol waren, vroegen deze leden
welke consequenties het aangenomen amendement heeft, met name op het punt
van mogelijke vertragingen van zaken. Welke gevolgen heeft de wijziging van
het oorspronkelijke artikel 81 voor de doorlooptijden en de behandelcapaciteit?
Welke gevolgen hebben de andere door de Tweede Kamer aangenomen amendementen
voor de prognoses van de doorlooptijden en de behoefte aan behandelcapaciteit.Bij de beoordeling van de zaak moet de rechtbank nieuwe feiten en omstandigheden
betrekken (ex nunc toetsing, art. 83). De leden van de VVD-fractie wilden weten of de rechter op deze manier niet op de
stoel van het bestuur komt te zitten? Is de rechterlijke macht voldoende toegerust
om de informatie betreffende nieuwe feiten en omstandigheden te vergaren?
Zal de rechter zich, juist wanneer hij artikel 83, tweede lid, verdisconteert,
alleen relevante feiten en omstandigheden, niet geroepen voelen volop met
nieuwe feiten en omstandigheden rekening te houden, al is het maar omdat aan
een afwijzende beschikking onmiddellijk een stevig aantal rechtsgevolgen verbonden
is? Is de bewindspersoon het ermee eens dat het vereiste van art. 83, derde
lid, de rechter vraagt alvorens ex nunc te toetsen aan de minister of de ingeroepen
nieuwe feiten en omstandigheden aanleiding zijn tot een ander besluit, nooit
bepalend kan zijn voor de uitkomst van de rechterlijke toetsing?6.6 Hoger beroepHet gevolg van het aangenomen amendement op stuk nr. 30 is, zo merkten
de leden van de CDA-fractie op, dat hoger beroep
wordt ingevoerd in vreemdelingenbewaringszaken. De staatssecretaris heeft
gemeld dat op basis van eerste berekeningen deze beroepsmogelijkheid zal leiden
tot circa 2000 extra zaken per jaar, waarbij tevens extra logistieke maatregelen
nodig zijn om één en ander in goede banen tekunnen
leiden. Deze taak werd niet onmiddellijk uitvoerbaar geacht. De staatssecretaris
verwacht dat invoering van genoemde beroepsmogelijkheid pas later zou kunnen
plaatsvinden. De leden hier aan het word wilden weten waarop het aantal van
2000 zaken extra is gestoeld. Welke gevolgen heeft de hoger beroepsmogelijkheid
voor de prognoses van de doorlooptijden en voor de behoefte aan behandelcapaciteit?
Welke termijn wordt nodig geacht om tot invoering van de beroepsmogelijkheid
te komen?De leden van de VVD-fractie merkten op dat
het hoger beroep bij de Raad van State geen schorsende werking heeft. Het
mag standaard niet worden afgewacht. Echter tegen een dreigende uitzetting
kan wel een voorlopige voorziening worden gevraagd. Hoe zal de afwezigheid
van schorsende werking van hoger beroep in de praktijk uitwerken?De Rechtseenheidskamer heeft er bezwaar tegen dat in de rechtsgang van
het vreemdelingenrecht de Raad van State boven haar wordt geplaatst. De Rechtseenheidskamer
heeft zich voorgenomen alle thans nog niet afgehandelde rechtszaken zelf af
te handelen, ook nadat de Vreemdelingenkamer van de Raad van State is aangevangen.
Hoe zullen de mogelijke verschillen in jurisprudentie behandeld moeten worden?
Verdient het niet de voorkeur dat de Vreemdelingenkamer van de Raad van State
de behandeling van de «oude gevallen» van de Rechtseenheidskamer
overneemt?De leden van de PvdA-fractie gingen eveneens
in op de mededeling van de staatssecretaris in de Tweede Kamer (Handelingen
II, 1999–2000, 85–5469), dat invoering van hoger beroep in vreemdelingenbewaring
pas later ingevoerd kan worden dan de rest van de wet. Is dat nog steeds de
verwachting? Zo ja, wanneer kan invoering plaats vinden? Is het de bedoeling,
dat de bepalingen betreffende de vreemdelingenbewaring zelf eerder ingevoerd
worden? Zo ja, is het niet in strijd met de bedoelingen van het amendement
op stuknr. 30, dat het mogelijk zou zijn dat de ingrijpende maatregel van
bewaring zou worden toegepast, zonder dat hoger beroep mogelijk is?Hoewel de leden van de fractie van GroenLinks
zeiden het op zichzelf toe te juichen dat er weer een appelmogelijkheid voor
asielzoekers in de wet wordt opgenomen, stonden zij sceptisch tegenover de
gekozen vormgeving, waarbij op essentiële onderdelen van de Awb wordt
afgeweken. Met name ontging deze leden de noodzaak van afwijking van de Awb
waar het gaat om de mogelijkheid van herstel van vormverzuim. Het zal erop
neerkomen dat de vreemdeling binnen vier weken een inhoudelijk beroepschrift
moet indienen. Is onderkend dat dat in sommige gevallen schier onmogelijk
is, bijvoorbeeld bij ziekte of vakantie van de advocaat of bij wisseling van
raadslieden? Wat is de betekenis van de uitspraak in de nota naar aanleiding
van het verslag (Kamerstukken II, 26 732, nr. 7, blz. 221) dat de vreemdeling
bij een verzetmogelijkheid veel te winnen zou hebben? Betekent deze passage
dat de staatssecretaris er zelf weinig fiducie in heeft dat thans een volwaardig
hoger beroep wordt ingevoerd? Gaat de invoering van een grievenstelsel, waarbij
op straffe van niet-ontvankelijkheid grieven moeten worden aangegeven, die
per saldo kunnen leiden tot een beperking van de omvang van het geschil niet
ten onrechte uit van een voldoende ruime toegang tot kwalitatief hoogwaardige
rechtshulp? Wat is er nu eigenlijk de ratio van dat in deze wet aanzienlijke
beperkingen worden gesteld aan het beroepsrecht? Is de weg naar het hoger
beroep niet bezaaid met onnodige voetangels en klemmen, zoals de verkorting
van de termijn waarbinnen griffierecht moet worden betaald? Geldt trouwens
voor de heffing van griffierecht niet hetzelfde als voor het griffierecht
in eerste aanleg, namelijk dat deze heffing neerkomt op het zinloos rondpompen
van overheidsmiddelen? 6.7 Algemene bepalingenDe leden van de PvdA-fractie waren van mening
dat artikel 114 de indruk wekt, dat alleen vreemdelingen met een verblijfsvergunning
asiel op de in het artikel genoemde punten, recht op behandeling als een Nederlander
hebben. Op grond van verdragen hebben veel grotere groepen vreemdelingen,
b.v. EU-burgers, buitenlandse werknemers en hun gezinsleden ook recht op een
dergelijke gelijke behandeling. Hoe kan worden voorkomen, dat art.114 tot
misverstanden leidt?7. Invoering / Invoeringswet7.1 AlgemeenDe leden van de commissie zouden graag in
een systematisch overzicht samengevat zien welke rechten en plichten vreemdelingen
met een verblijfsvergunning op grond van de nieuwe wet zullen hebben op het
terrein van de sociale zekerheid en op dat van de zorg. Dit overzicht zou
ook duidelijk moeten maken hoe het overgangsrecht eruit ziet voor vreemdelingen
die op het moment dat de nieuwe wet in werking treedt een verblijfsstatus
hebben op grond van de huidige wet.Met betrekking tot de voorbereiding van de invoering van beide wetsvoorstellen
waren bij de leden van de CDA-fractie de volgende
vragen gerezen.Bij brief van 13 juli 2000 (Kamerstukken II, 26 732, nr. 87) heeft
de staatssecretaris de Tweede Kamer bericht dat de nieuwe wet zo enigszins
mogelijk per 1 april 2001, doch uiterlijk per 1 juli 2001 in werking zal treden.
Volgens genoemde brief is de definitieve tekst van het Vreemdelingenbesluit
een knelpunt voor een verantwoorde invoering van de wet per 1 januari 2001.
Kan meer concreet worden toegelicht waarom de geplande invoering is vertraagd?
De staatssecretaris heeft bericht dat rond 1 juli jl. definitief zou worden
besloten of de wet verantwoord per 1 januari 2001 zou kunnen worden ingevoerd.
Tijdens de behandeling van de wetsvoorstellen in de Tweede Kamer heeft hij
op 8 juni jl. (Handelingen II, 1999–2000, nr. 85) nog gesteld op dat
ogenblik in ieder geval geen reden te hebben om er aan te twijfelen of de
datum van 1 januari 2001 haalbaar was. Kan de staatssecretaris aangeven wanneer
hem het risico van een verlate invoering voor het eerst is gemeld? Sinds wanneer
hield hij er rekening mee dat invoering per 1 januari 2001, waaraan hij steeds
zwaar heeft gehecht, niet zou worden gehaald? Wanneer is daarvan mededeling
gedaan aan andere betrokken organisaties zoals de Adviescommissie voor vreemdelingenzaken
en de Raad van State? Welke gevolgen heeft de uitgestelde invoering voor de
voorbereidingen van de verschillende behandelorganisaties?In de memorie van toelichting (Kamerstukken II, 26 732, nr. 3, blz.
13) wordt – in het kader van de structurele financiële consequenties
van invoering van de Vreemdelingenwet 2000 – aandacht besteed aan de
behandelorganisaties zoals de IND, de Vreemdelingenkamers, de Rechtsbijstand
en de tolken. De staatssecretaris stelt vervolgens dat er verder binnen het
ministerie van Justitie initiatieven ontwikkeld worden om de ketensturing
te verbeteren. De leden van de CDA-fractie vroegen op welke knelpunten (afgezien
van de op blz. 103 genoemde informatievoorziening) deze verbetering is gericht,
welke maatregelen reeds zijn geïnitieerd en welke nog niet, wanneer resultaten
van de verschillende initiatieven te verwachten zijn en de gevolgen van het
voorafgaande voor de invoering van de Vreemdelingenwet.Met betrekking tot de IND heeft de staatssecretaris in de nota naar aanleiding
van het verslag (Kamerstukken II, 26 723, nr. 7, blz. 75) aangekondigd
dat op 1 juli 2000 en op 1 oktober 2000 de implementatievoorbereiding
(waaronder begrepen de voorraadontwikkeling) van de IND zou worden geëvalueerd.
Wat is de huidige stand van zaken?Wat is de stand van zaken met betrekking tot de werving van rechters en
ondersteunend juridisch personeel bij de Vreemdelingenkamers? Wat betreft
de centrale zaakstoedeling is implementatie van Berber-VK noodzakelijk. De
implementatie daarvan bij de verschillende nevenzittingsplaatsen werd verwacht
per 1 juli 2000 (Kamerstukken II, 26 732, nr. 7, blz. 78). Is de huidige
situatie zodanig dat metterdaad centrale zaakstoedeling op een adequate wijze
mogelijk is?Wat is de stand van zaken met betrekking tot de door de staatssecretaris
als knelpunt betitelde situatie bij de Raad van State, die medio april 2000
(Kamerstukken II, 26 732, nr. 7, blz. 79) tot werving in het kader van
de uitbreiding (staatsraden in buitengewone dienst, juristen en administratieve
medewerkers) zou overgaan? Zijn de kwaliteits- en logistieke afspraken met
de voorliggende schakels in de keten (Kamerstukken II, 26 732, nr. 3,
blz. 100) inmiddels gemaakt en is daaraan uitvoering gegeven? Waarom is niet
ingegaan op het pleidooi van de oud-voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak
bij de Raad van State, mr. P.J. Boukema, voor een verlofstelsel?Welke verwachtingen heeft de staatssecretaris van de werkdruk voor de
rechtspraak tegen de tijd dat de verlening of weigering van de verlening (dus
de definitieve status) aan de orde komt?Met betrekking tot de Invoeringswet Vreemdelingenwet 2000 is door de staatssecretaris
gesteld dat deze uitvoerbaar is onder een aantal randvoorwaarden. Daartoe
zouden de verantwoordelijke ministeries met de betrokken uitvoeringsinstellingen
en gemeenten afspraken dienen te maken over de praktische implementatie van
de desbetreffende wetswijzigingen (Kamerstukken II, 26 975, nr. 5, blz.
55). Wat is ten aanzien van dit punt de stand van zaken met betrekking tot
de Invoeringswet? Kan daarbij in het bijzonder worden ingegaan op de uitkomsten
van het met het VNG aangekondigde overleg over het omzetten van de bruikleenovereenkomsten
met houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf in reguliere overeenkomsten?De leden van de CDA-fractie vroegen voorts om opheldering betreffende
de aanspraak van verdragsvluchtelingen en houders van een vtv-humanitair op
sociale voorzieningen zoals kinderbijslag en AWBZ-verstrekkin- gen. Kan worden
bevestigd dat genoemde groepen personen onder de vigerende wet- en regelgeving
meteen na verkrijging van een vergunning worden gelijkgesteld met ingezetenen
terwijl zij krachtens het wetsvoorstel pas na één jaar als ingezetene
worden aangemerkt? Kan deze afwij- king van de systematiek, waarbij de rechtspositie
van de «humanitaire vluchtelingen» en de houders van een voorlopige
vergunning tot verblijf wordt opgetrokken tot het niveau van houders van een
A-status, nader worden toegelicht? Kan tevens meer concreet dan tot nu toe
worden aangegeven welk voorzieningenniveau vereist wordt op grond van het
Vluchtelingenverdrag voor de zogenaamde verdragsvluchtelingen en hoe zich
dit verhoudt tot zowel de huidige wet- en regelgeving als tot hetgeen thans
wordt voorgesteld? Tevens verzochten de leden van de CDA-fractie om met concrete
voorbeelden aan te tonen dat de verdragsverplichting om verdragsvluchtelingen
en Nederlanders gelijk te behandelen wordt nagekomen op het gebied van de
sociale zekerheid als het voorstel voor de Invoeringswet Vreemdelingenwet
2000 kracht van wet krijgt.De leden van de VVD-fractie verwezen naar
blz. 102 van de memorie van toelichting (Kamerstukken II, 26 732, nr.
3). Daar staat: «De achterstanden moeten voor inwerkingtreding van de
wet grotendeels zijn weggewerkt.» Bovendien wordt gezegd (blz. 103)
dat voor het wegwerken van de achterstanden «bijzondere maatregelen
niet (zullen) worden geschuwd.» Hoe ziet de staatssecretaris in het
licht van de huidige achterstanden (in juli van dit jaar 53 000 zaken
bij de IND en 37 000 bij de rechtbanken) de vooruitzichten
met betrekking tot de inwerkingtreding van de wet? Welke scenario's voor het
wegwerken van achterstanden acht de staatssecretaris op dit ogenblik het meest
plausibel?Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer, aldus de leden van de PvdA-fractie, is uitvoerig ingegaan op de vraag wanneer
de diverse bij de wet betrokken instanties in staat zijn de wet uit te voeren.
Door de Tweede Kamer is aangedrongen op zo snel mogelijke invoering. De leden
hier aan het woord waren van mening dat de wet niet eerder moet worden ingevoerd
dan wanneer de betrokken instanties hiertoe redelijkerwijs in staat zijn.Inmiddels heeft de staatssecretaris besloten de datum van invoering naar
achteren te schuiven. Op welke gronden is de staatssecretaris van mening,
dat de wet op de nu voorziene datum van invoering voor alle instanties, die
met de wet moeten werken, uitvoerbaar is? Deze leden vroegen daarbij niet
alleen justitiële instanties, maar ook b.v. de gemeenten te betrekken.
Kan bovendien in het antwoord ook de afhandeling van de achterstanden bij
de diverse instanties worden betrokken en het verwachtte verloop daarvan?
Hoeveel aanvragen wachten op afdoening bij invoering? Hoe oud zullen zij naar
verwachting zijn bij afdoening? Hoe wordt de uitvoerbaarheid van de wet getoetst?
In hoeverre is er sprake van grote organisatorische knelpunten bij de diverse
instanties? Zo ja, welke maatregelen is de staatssecretaris voornemens in
budgettair en organisatorisch opzicht te treffen en welke voortgangscontrole
zal daarop worden uitgeoefend? Welk tijdschema staat de staatssecretaris voor
ogen staat bij de verdere totstandkoming van het Vreemdelingenbesluit? Hoe
verhoudt dit zich tot de afhandeling in de Eerste Kamer?De leden van de fractie van de PvdA hadden er kennis van genomen dat,
behoudens uitzonderingen ter beoordeling van de Sociale Verzekeringsbank (SVb),
houders van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd, pas na een jaar worden
beschouwd als ingezetene voor de volksverzekeringen, de ABW en de AWBZ. De
uitleg terzake hiervan, gegeven in de nota naar aanleiding van het verslag
(Kamerstukken II, 26 975, nr. 5) in de Tweede Kamer kwam hun als enigszins
gekunsteld voor. Het begrip «ingezetene» wordt hierin uiteengelegd
in een juridische en een sociaal-economische binding. De juridische binding
bestaat uit het wonen in Nederland, d.w.z. de kern van het maatschappelijk
leven van betrokkene moet zich in Nederland bevinden: hij heeft hier een woning,
partner en kinderen wonen eveneens in Nederland, heeft overwegend binnen Nederland
sociale banden enz. Hoe toetst de SVb wanneer zulks het geval is? Aan het
hebben van een woning zal de houder van een verblijfsvergunning in het algemeen
voldoen, het beleid terzake van de gezinshereniging maakt het uiterst twijfelachtig
of betrokkene na een jaar wel aan dit vereiste zal kunnen voldoen en het begrip
«sociale banden» is zodanig interpretabel, dat het nauwelijks
een handzaam criterium vormt. Vormt deelname aan een inburgeringscursus bijv.
een kader voor sociale banden? Waar is betrokkene binnen het jaar waarin hij
in Nederland niet beschouwd wordt als ingezetene dat dan wel?Naast juridische binding dient tevens sprake te zijn van sociale en economische
binding om ingezetenschap aan te nemen. De SVb hanteert hierbij als hoofdregel
dat deze zich geleidelijk ontwikkelt. Hoe geleidelijk? En hoe controleert
de SVb dit voortgangsproces?Dat de SVb het beleid ten aanzien van ingezetenschap baseert op de omvangrijke
jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep en de Hoge Raad moge waar zijn,
maar is er met de introductie van één verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd niet een nieuwe situatie ontstaan waarover nog geen jurisprudentie
voorhanden is?De aan het woord zijnde leden hadden in de nota naar aanleiding van hetverslag (Kamerstukken II, 26 975, nr. 5, blz. 3) gelezen dat
het volgtijdelijk vergunningensysteem ertoe leidt dat vanaf het moment dat
men houder is van een vergunning voor bepaalde tijd een voorzieningenniveau
wordt verstrekt dat gelijk is aan het niveau waar de verdragsvluchteling recht
op heeft.De artikelen 23 en 24 van het Vluchtelingenverdrag verplichten tot gelijke
behandeling van verdragsvluchtelingen en Nederlanders op het gebied van sociale
zekerheid en na aanvaarding van de Vreemdelingenwet 2000 en de Invoeringswet
derhalve tot gelijke behandeling van alle houders van een verblijfvergunning
voor bepaalde tijd. Hoe verhoudt de wachttermijn van een jaar zich hiermee?Bij de behandeling in de Tweede Kamer is door de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid betoogd dat er geen verschil in behandeling bestaat
tussen Nederlanders en andere hier te lande rechtmatig verblijvenden bij de
toetsing of er sprake is van ingezetenschap. Hoe verloopt die toetsing ten
aanzien van Nederlanders? Jaarlijks worden er bijvoorbeeld ca. 190 000
kinderen geboren.Hoe kan verklaard worden dat voor deze kinderen in het overgrote deel
van de gevallen direct kinderbijslag wordt ontvangen, terwijl houders van
een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd daarop (gemiddeld) een jaar moeten
wachten? Is het niet veeleer zo, dat de toetsing van Nederlanders op ingezetenschap
een louter administratieve aangelegenheid is, waarbij uitsluitend de juridische
binding aan de orde komt? Is het in dit licht vol te houden dat er feitelijk
sprake is van gelijke behandeling?Hoe moet in dit verband het, deze zomer ingediende, wetsvoorstel 27 248
Wet beslistermijnen sociale verzekeringen, dat moet leiden tot bekorting van
de beslistermijnen op uitkeringsaanvragen van SVb en uvi's van dertien weken
naar maximaal acht weken, begrepen worden? Zelfs als de maximale acht-weken
termijn nogmaals wordt verlengd met een redelijke termijn van wederom maximaal
acht weken, wordt de wachttermijn van een jaar voor houders van een verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd bij lange na niet gehaald. Betekent dit dat het deze laatsten
verboden is om direct een uitkeringsaanvrage in te dienen als zij deze vergunning
hebben gekregen en derhalve rechtmatig in Nederland verblijven? Of gelden
voor hen andere redelijke termijnen? Is in die gevallen sprake van gelijke
behandeling?De leden van de fractie van GroenLinks willen
ten aanzien van de Invoeringswet twee kwesties aan de orde stellen, te weten
het bepaalde in artikel 5, laatste volzin, van hoofdstuk 11.Kennelijk is er een groep van gewezen vvtv-ers, op wie thans de Zorgwet
van toepassing is. Waar kunnen deze vreemdelingen voor hun huisvesting en
inkomensvoorziening op terugvallen als de Zorgwet wordt ingetrokken. Indien
voor deze groep geen voorzieningen meer gelden, hoe verhoudt zich dat dan
tot het zogenoemde Toetsingskader overgangsrecht sociale zekerheid dat onlangs
in overleg tussen de Eerste Kamer en de staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid, Hoogervorst, tot stand is gekomen. Hoe kan de worden onderbouwd
dat hier is gekozen voor (vrijwel) onmiddellijke werking bij de vormgeving
van het overgangsrecht?De tweede kwestie betreft het criterium van ingezetenschap in verband
met de toepasselijkheid van de volksverzekeringen. Volgens de bewindslieden
wordt dit wachtjaar gehanteerd ten aanzien van iedereen die zich in Nederland
vestigt, dus ook ten aanzien van Nederlanders en gemeen- schapsonderdanen.
Heeft het kabinet in de uitspraak van het Hof van Justitie in de zaak Swaddling
van 25 februari 1999 (Jur. 1999, I-1075) aanleiding gezien het beleid dat
de Svb in dezen voert aan een kritische beschouwing te onderwerpen? Wat betekent
deze uitspraak voor de toelaatbaarheid van dat beleid ten aanzien van personen
die in het buitenland alle schepen achter zich hebben verbrand en door hun feitelijke gedrag aangeven zich langdurig in Nederland te willen vestigen?
Wordt onderkend dat dit beleid verhoudingsgewijs veel vreemdelingen zal treffen?
Is overwogen om objectievere criteria te hanteren, bijvoorbeeld de duur van
de verblijfsvergunning of het volgen van een inburgeringstraject? Kan uit
het feit dat aan een vreemdelingen een vergunning tot verblijf voor de duur
van één of drie jaar wordt verleend niet automatisch worden
afgeleid dat de feitelijke en juridische banden met Nederland zo sterk zijn
dat sprake is van ingezetenschap?Bij de leden van de fractie van GroenLinks bestond onduidelijkheid over
de gevolgen van art. 117 van de Vreemdelingenwet 2000. Impliceert dit artikel
dat slechts het oude procesrecht van toepassing is op aanvragen die op het
moment van inwerkintreding van de nieuwe wet al waren ingediend en dat alle
materieelrechtelijke bepalingen van de nieuwe wet van toepassing worden? Wat
geldt bijvoorbeeld ten aanzien van het bepaalde in de artikelen 30, 31 en
43. Zijn die bepalingen van toepassing op «oude» aanvragen?De leden van de fractie van D66 wilden weten
op welke wijze de overgang van het oude naar het nieuwe recht zal plaatsvinden,
indien het wetsvoorstel kracht van wet krijgt? Is het juist dat de IND heeft
besloten om de thans aanhangige bezwaarschriften (53 000?) te laten voor
wat ze zijn, om daarmee schoon schip te maken en in ieder geval op de verzoeken
in eerste aanleg op tijd te kunnen beslissen? Over hoeveel zaken is deze beslissing
genomen en hoe verhoudt zich dat besluit tot de beginselen van behoorlijk
bestuur? Is hier sprake van een eerste stap in de richting van een wel zeer
grootschalige «regularisatiemaatregel»? Is een andere en rechtvaardiger
methode om de achterstanden te bestrijden overwogen, bijvoorbeeld door wel
te proberen zo veel mogelijk ook die bezwaarschriften versneld te doen behandelen?Wat betreft de overgang van het bestaande wettelijk regime naar het beoogde
regime stelden de leden van de fracties van SGP
en RPF/GPV de vraag hoe zal worden omgegaan met
de naar schatting 53 000 zaken die eind 2000 wachten op behandeling in
bezwaar. Wat is het gevolg als vreemdelingen (asielzoekers en reguliere vreemdelingen)
thans bezwaar aantekenen tegen afwijzing van hun verzoek om toelating en niet
binnen drie jaar op hun bezwaar is beslist?Deze leden vroegen of de regering zich een beeld heeft proberen te vormen
van de situatie met betrekking tot de opvang op het moment dat de beoogde
wet in werking zou moeten treden. Is verder reeds bekend welke extra financiële
middelen aan de gemeenten zullen worden toegekend als tegemoetkoming in de
eenmalige kostenpost als gevolg van de invoering van de beoogde wet?Deze leden vroegen hier een reactie op de brief van Permanente commissie
van deskundigen in internationaal vreemdelingen-, vluchtelingen- en strafrecht
op dit punt.7.2 Het verrichten van arbeid zonder dat aan de Wet arbeid
vreemdelingen is voldaanMet betrekking tot de procedures voor reguliere toelating van vreemdelingen
vroegen de leden van de CDA-fractie of de staatssecretaris
van mening is dat deze adequaat zijn ten opzichte van de behoeften op de arbeidsmarkt.
Wordt een vlottere werkwijze ten behoeve van sectoren die met een ernstig
personeelstekort kampen overwogen? Blijft de staatssecretaris van mening dat
geen werkvergunningen ten behoeve van de prostitutie hoeven te worden afgegeven? De leden van de VVD-fractie merkten op dat
de regering voornemens is de arbeidsmogelijkheden voor vreemdelingen voor
wie de asielprocedure nog loopt te verruimen in die zin dat zij maximaal 12
weken per 39 weken mogen gaan werken, in plaats van zoals thans 12 weken per
12 maanden. De leden hier aan het woord vroegen wat het nut van die maatregel
zal zijn nu in de nieuwe Vreemdelingenwet de asielprocedure tot maximaal zes
maanden beperkt moet zijn. Wie na die periode nog in de opvang verblijft,
moet in beroep zijn gegaan tegen een afwijzing van de IND. Mag uit dit voorstel
tot verruiming worden afgeleid dat wordt verwacht dat het hier een grote groep
zal betreffen? Zo nee, wat is dan de betekenis van het voorstel? En vindt
de staatssecretaris toestemming tot werk geen verkeerd signaal dat de terugkeer
na afwijzing in de weg zal staan?In het voorstel tot wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen (Kamerstukken
II, 27 022) moet een tewerkstellingsvergunning geweigerd worden indien
geen mvv is aangevraagd. De aanvraag voor de tewerkstellingsvergunning en
de mvv geschiedt dan ook tegelijkertijd. Echter in de Vreemdelingencirculaire
staat dat de mvv-aanvraag pas in behandeling wordt genomen op het moment dat
de tewerkstellingsvergunning is afgegeven. In de vreemdelingencirculaire staat
voorts vermeld dat een termijn van drie maanden wordt gezien als een redelijke
behandelingstermijn voor een mvv-aanvraag. Voor de tewerkstellingsvergunning
geldt een behandelingstermijn van vijf weken. Tezamen met de behandelingstermijn
van de mvv-aanvraag , gaat het hier derhalve over een termijn van ruim vier
maanden alvorens een in Nederland gevestigd bedrijf een vreemdeling in Nederland
te werk kan stellen.Het mvv-vereiste wordt door veel bedrijven als bijzonder problematisch
ervaren. Op het moment dat de tewerkstellingsvergunning is afgegeven kan het
nog ruim drie maanden duren alvorens de werknemer zijn werkzaamheden in Nederland
kan starten. Er bestaat weliswaar een verkorte mvv-procedure die slechts drie
weken in beslag neemt, maar hier komen kleinere en zelfs middelgrote bedrijven
vaak niet voor in aanmerking. Bovendien is het beleid hieromtrent constant
aan verandering onderhevig. Welke oplossing ziet de staatssecretaris voor
deze problematiek? Is het mogelijk en uitvoerbaar dat ieder bedrijf dat een
aanvraag indient, in aanmerking komt voor een verkorte procedure?8. VreemdelingenbesluitMet betrekking tot de reguliere toelating van vreemdelingen stelden de
leden van de CDA-fractie nog de volgende vragen.Volgens de staatssecretaris brengen de onderhavige wetsvoorstellen geen,
althans geen substantiële, wijzigingen met zich voor het reguliere vreemdelingenbeleid.
Los van de vraag of en hoeverre dit kan worden betwijfeld gelet op de tekst
van de wetsvoorstellen, vroegen deze leden aandacht voor de tekst van het
concept Vreemdelingenbesluit. Daarin zijn bepalingen opgenomen die niet slechts
redactioneel verschillen van hetgeen in het voorstel voor een nieuwe Vreemdelingenwet
is neergelegd. Forum (Instituut voor multiculturele ontwikkeling) wijst in
dit verband ter illustratie op de artikelen 3.2.4.1. (machtiging tot voorlopig
verblijf), 3.2.4.3 (bestaansmiddelen), 3.2.4.8 en 3.2.5.8 (openbare orde)
alsmede 3.4.5.6 (onjuiste gegevens) van het concept Vreemdelingenbesluit,
waar de in voornoemd wetsvoorstel opgenomen facultatief geformuleerde bepalingen
worden omgezet in imperatieve weigeringsgronden. De leden hier aan het woord
zeiden zich te realiseren dat het concept Vreemdelingenbesluit voor spoedadvies
aan de Raad van State is voorgelegd, maar verzochten desalniettemin om een
nadere toelichting van de staatssecretaris. Is hij onverminderd van mening
dat het reguliere toelatingsbeleid ongewijzigd dient te blijven en blijft?
Zo nee, kan dit nader worden toegelicht? Zo ja, hoe is dit te rijmen met de
wijzigingen in het concept Vreemdelingenbesluit ten opzichte
van de voorgestelde wettekst?De leden van de VVD-fractie besteedden in
dit verband aandacht aan de verhouding van de Vreemdelingenwet 2000 tot lagere
regelgeving. In verschillende bepalingen van het wetsvoorstel worden discretionaire
bevoegdheden geattribueerd. In het ontwerp Vreemdelingenbesluit zijn bepalingen
opgenomen die de minister de verplichting opleggen van wettelijk verankerde –
discretionaire – bevoegdheden gebruik te maken. Zo bepaalt art. 67,
eerste lid, onderdeel b van het wetsvoorstel dat de minister een vreemdeling
ongewenst kan verklaren indien deze bij onherroepelijk geworden rechterlijk
vonnis veroordeeld is wegens een misdrijf waartegen een gevangenisstraf van
drie jaren of meer is bedreigd. Maar in art. 6.6 van het ontwerp Vreemdelingenbesluit
staat dat de vreemdeling op grond van art. 67 ongewenst wordt verklaard indien
hij veroordeeld is tot een straf of maatregel waarvan de totale duur zes maanden
of meer bedraagt. Is de minister bevoegd een vreemdeling ongewenst te verklaren
indien deze veroordeeld is wegens een misdrijf met de strafmaat van art. 67
maar feitelijk een straf krijgt opgelegd van minder dan zes maanden? Hoe beoordeelt
de staatssecretaris het feit dat hier een wettelijke discretionaire bevoegdheid
in een lagere regeling imperatief ingevuld wordt?De leden van de PvdA-fractie hadden op het
punt van de discretionaire bevoegdheid uit hetgeen bijvoorbeeld in de nota
naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II, 26 732, nr. 7) en de
brief van de staatssecretaris van Justitie op stuknr. 14 is opgemerkt naar
aanleiding van het toenmalige art. 13 van het wetvoorstel begrepen dat het
de bedoeling is dat de discretionaire bevoegdheid blijft bestaan. Uit het
plenaire debat (Handelingen II, 1999–2000, 85–5512/5515) en het
concept vreemdelingenbesluit hadden zij echter de indruk over gehouden dat
er van deze discretionaire bevoegdheid niets of nauwelijks iets zal overblijven.
Is het niet nodig en wenselijk om enige beleidsvrijheid te houden om op behoorlijke
wijze beslissingen te nemen in de gevarieerde praktijk van alledag?De leden van de PvdA-fractie verwezen met het oog op gezinshereniging
naar het amendement Albayrak op stuknr. 28. De staatssecretaris heeft naar
aanleiding van dit amendement, dat heeft geleid tot artikel 15 van het wetsvoorstel,
opgemerkt, dat het conform het sinds jaar en dag bestaande beleid is. De leden
hier aan het woord noteerden met instemming, dat het niet de bedoeling is
dit beleid te wijzigen. Dat betekent, dat in het Vreemdelingenbesluit zal
moeten worden vastgelegd, dat onder bepaalde omstandigheden, zoals nu vastgelegd
in de vreemdelingencirculaire, de vreemdeling recht heeft op een verblijfsvergunning.
Is de staatssecretaris het hiermee eens? Zo ja, is hij bereid toe te zeggen,
dat dit gebeurt. Zo neen, waarom niet?De staatssecretaris heeft in de Tweede Kamer naar aanleiding van vragen
van de woordvoerster van de PvdA-fractie over de glijdende schaal toegezegd,
dat het huidige beleid gehandhaafd wordt. Betekent deze toezegging, dat de
beleidsruimte die de administratie nu heeft om met alle omstandigheden van
het geval rekening te houden gehandhaafd blijft?De voorzitter van de commissie,Hirsch BallinDe griffier van de commissie,HordijkXNoot1De eerder verschenen stukken zijn gedrukt onder EK nrs. 263 en 263a, vergaderjaar
1999–2000.XNoot2Het eerder verschenen stuk is gedrukt onder EK nr. 262, vergaderjaar 1999–2000.XNoot3Samenstelling: Holdijk (SGP), Rensema (VVD), Jurgens (PvdA), Le Poole
(PvdA), Hirsch Ballin (CDA) (voorzitter), Ruers
(SP), Lodders-Elfferich (CDA), Rosenthal (VVD) (plv. voorzitter), Kohnstamm (D66), Kneppers-Heijnert (VVD), Timmerman-Buck (CDA),
De Wolff (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20002001-26732-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl